{"id":2640,"date":"2012-01-20T13:53:30","date_gmt":"2012-01-20T13:53:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2640"},"modified":"2012-01-20T13:53:30","modified_gmt":"2012-01-20T13:53:30","slug":"enfal-suresinin-55-66-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/enfal-suresinin-55-66-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Enfal Suresi’nin 55-66.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

55- Allah kat\u0131nda canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcleri k\u00e2firlerdir. Onlar art\u0131k inanmazlar.<\/p>\n

56- Onlar kendileri ile antla\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n her defas\u0131nda hi\u00e7 \u00e7ekinmeden antla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozan kimselerdir.<\/p>\n

57- E\u011fer sava\u015fta, onlar\u0131 ele ge\u00e7irirsen, onlar\u0131 geride kalanlara bir ibret olacak bi\u00e7imde cezaland\u0131r.<\/p>\n

58- E\u011fer antla\u015fmal\u0131 bir toplumun anla\u015fmas\u0131n\u0131 bozaca\u011f\u0131ndan endi\u015feli isen, aran\u0131zdaki antla\u015fmay\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k ilkesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u00fczlerine f\u0131rlat. \u00c7\u00fcnk\u00fc’ Allah ihanet edenleri sevmez.<\/p>\n

59- K\u00e2firler sak\u0131n yakay\u0131 kurtard\u0131klar\u0131n\u0131 sanmas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bizi kesinlikle aciz b\u0131rakamazlar.<\/p>\n

60- Onlara kar\u015f\u0131 elinizden geldi\u011fi kadar gerek Allah’\u0131n gerekse \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ve bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n bildi\u011fi, fakat sizin bilmedi\u011finiz gizli d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131p cayd\u0131racak sava\u015f g\u00fcc\u00fc ve atl\u0131 sava\u015f birlikleri haz\u0131rlay\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Allah yolunda ne harcarsan\u0131z, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam olarak size \u00f6denir, kesinlikle haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

61- E\u011fer onlar bar\u0131\u015fa yana\u015f\u0131rlarsa sen de ona yana\u015f ve Allah’a dayan. \u00c7\u00fcnk\u00fc O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir.<\/p>\n

62- E\u011fer onlar seni aldatmak isterlerse ku\u015fku yok ki, Allah sana yeter. O seni yard\u0131m\u0131 ile ve m\u00fc’minler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile desteklemi\u015ftir.<\/p>\n

63- Allah, m\u00fc’minlerin kalplerini uzla\u015ft\u0131rd\u0131. E\u011fer sen d\u00fcnyadaki her \u015feyi harcasan yine onlar\u0131n kalplerini uzla\u015ft\u0131ramazd\u0131n. Fakat Allah onlar\u0131 uzla\u015ft\u0131rd\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O, \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetler, Medine’de bir isl\u00e2m devleti olu\u015ftu\u011fu s\u0131ralarda m\u00fcsl\u00fcman kitlenin hayat\u0131nda pratik olarak var olan durumlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor ve m\u00fcsl\u00fcman \u00f6nderli\u011fe bu durumlar\u0131n tabiat\u0131na uygun h\u00fck\u00fcmler g\u00f6steriyordu.<\/p>\n

Bu ayetler, daha sonralar\u0131 baz\u0131 eklemeler ve kimi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lm\u0131\u015f olmakla beraber, m\u00fcsl\u00fcman kamp ile \u00e7evresindeki di\u011fer d\u00fc\u015fman kamplar aras\u0131ndaki d\u0131\u015f ili\u015fkilere ili\u015fkin bir kural\u0131 temsil etmektedir. Bu kural, devletler\u00e0ras\u0131 ili\u015fkilerde isl\u00e2m\u0131n temel bir kural\u0131 olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu kural, ihanete u\u011framaktan korunduklar\u0131 oranda de\u011fi\u015fik kamplar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famak \u00fczere anla\u015fmalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgulamakta ve bu anla\u015fmalara eksiksiz bir sayg\u0131 duyulmas\u0131n\u0131, gereken ciddiyetin g\u00f6sterilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Ancak di\u011fer taraf bu anla\u015fmalar\u0131 ihanet ve kalle\u015fli\u011fine perde yapmaya kalk\u0131\u015f\u0131rsa, bu perdenin gerisinde sald\u0131r\u0131 ve bask\u0131n planlar\u0131 haz\u0131rlarsa, m\u00fcsl\u00fcman \u00f6nderlik bu anla\u015fmalar\u0131 bozmal\u0131 ve anla\u015fmalar\u0131 bozdu\u011funu da di\u011fer tarafa duyurmal\u0131d\u0131r. Fakat m\u00fcsl\u00fcman \u00f6nderlik hainlere ve kalle\u015flere indirilecek darbenin zaman\u0131n\u0131 belirlemede tam bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe sahiptir. Ayr\u0131ca bu darbe, gizli veya a\u00e7\u0131k m\u00fcsl\u00fcman kitleye, sald\u0131rmay\u0131 g\u00f6nl\u00fcnde ge\u00e7iren t\u00fcm taraflar\u0131 cayd\u0131racak denli sert ve \u015fiddetli olmal\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m kamp\u0131 ile bar\u0131\u015f yapanlara, isl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamay\u0131 ya da insanlar\u0131n bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 dinlemelerine engel olmamay\u0131 isteyenlere gelince davran\u0131\u015flar\u0131, onlar\u0131n bar\u0131\u015fa taraftar olduklar\u0131na ve bar\u0131\u015f\u0131 istediklerine kan\u0131t olu\u015fturdu\u011fu s\u00fcrece m\u00fcsl\u00fcman \u00f6nderlik onlara sald\u0131rmamal\u0131d\u0131r. (Bu h\u00fck\u00fcmler daha sonra Tevbe suresinde son olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir)<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu h\u00fck\u00fcmlerin burada yeralmas\u0131, kom\u015fu kamplar aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren pratik ve realist durumlar\u0131n, pratik ve realist bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir. \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ger\u00e7ek bir g\u00fcvencenin g\u00f6lgesinde y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yoluna dikilen t\u00fcm maddi engeller ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131, kulaklara ve g\u00f6n\u00fcllere rahatl\u0131kla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece m\u00fcsl\u00fcman y\u00f6netimi di\u011fer taraflarla sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmas\u0131 imzalamaktan ka\u00e7\u0131nmaz. Ayn\u0131 zamanda sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131na bir perde ile kin ve nefret ile m\u00fcsl\u00fcman topluma darbe indirmek i\u00e7in bir kalkan olarak kullanmalar\u0131na da ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranmaz.<\/p>\n

Bu ayetlerin o g\u00fcnk\u00fc Medine toplumunda kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131 bu pratik durum ise, m\u00fcsl\u00fcman y\u00f6netimin Medine d\u00f6neminin ba\u015flar\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 \u015fartlardan kaynaklan\u0131yordu. Nitekim imam \u0130bn-i Kayyim `Zad-ul Mead’ adl\u0131 eserinde bu \u015fartlar\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlemektedir:<\/p>\n

“Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Medine’ye geldi\u011fi zaman ona kar\u015f\u0131 k\u00e2firler \u00fc\u00e7,gruba b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler.<\/p>\n

a) Onunla sava\u015fmamak, ona sald\u0131rmamak ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na yard\u0131m etmemek \u00fczere kendisiyle bar\u0131\u015f ve sald\u0131rmazl\u0131k antla\u015fmas\u0131 imzalayanlar. Bunlar inan\u00e7lar\u0131n\u0131 terketmeden mal ve can bak\u0131m\u0131ndan isl\u00e2m devletinin g\u00fcvencesi alt\u0131nda kald\u0131lar.<\/p>\n

b) Onunla sava\u015fanlar, ona d\u00fc\u015fman kesilenler.<\/p>\n

c) Kendisiyle bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalamayanlar bununla beraber sava\u015f da a\u00e7mayanlar. Ona kar\u0131\u015fmayanlar. Daha do\u011frusu onunla d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin ak\u0131betini bekleyenler. Daha sonra bunlardan baz\u0131s\u0131, i\u00e7ten i\u00e7e onun galibiyetini ve zafer kazanmas\u0131n\u0131, bir k\u0131sm\u0131 da d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n galibiyetini ve zafer kazanmas\u0131n\u0131 ister oldu. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ondan taraf g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Gizlice de d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla birlik oluyordu. B\u00f6ylece her iki gruptan da emin olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Bunlar m\u00fcnaf\u0131klard\u0131. B\u00fct\u00fcn bu gruplar\u0131n herbiriyle Peygamberimiz, y\u00fcce Rabbinin direktifleri do\u011frultusunda ili\u015fkilerde bulundu.”<\/p>\n

Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bar\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131, sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmas\u0131 imzalad\u0131\u011f\u0131 taraflar aras\u0131nda Medine \u00e7evresinde ya\u015fayan \u00fc\u00e7 yahudi kabilesi de yer al\u0131yordu. Bunlar Beni Kaynuka, Beni Nadr ve Beni Kurayza kabileleriydi. Nitekim b\u00f6yle bir anla\u015fma Medine’ye kom\u015fu olan m\u00fc\u015frik kabilelerle de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bunlar\u0131n pratik durumlar\u0131 kar\u015f\u0131layan ge\u00e7ici baz\u0131 kurallar olduklar\u0131, isl\u00e2m\u0131n uluslararas\u0131 ili\u015fkilerini d\u00fczenleyen kesin h\u00fck\u00fcmler olmad\u0131klar\u0131, daha sonralar\u0131 pe\u015fpe\u015fe de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131klar\u0131, Tevbe suresindeki h\u00fck\u00fcmler inince de son \u015fekillerini ald\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bu ili\u015fkilerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 isl\u00e2mi hareketin a\u015famalar\u0131n\u0131n g\u00fczel bir \u00f6zetini dokuzuncu c\u00fczde \u0130mam \u0130bn-i Kayyim’in `Zad-ul-Mead” adl\u0131 eserinden aktarm\u0131\u015ft\u0131k. Gereklili\u011fine inand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan dolay\u0131 bu \u00f6zeti buraya almakta bir sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyoruz: .<\/p>\n

“G\u00f6nderili\u015finden ulu Rabbine kavu\u015ftu\u011fu zamana kadar Peygamberimizin k\u00e2fir ve m\u00fcnaf\u0131klarla olan ili\u015fkileri, isl\u00e2mda cihad\u0131n a\u015famalar\u0131 olarak \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenmektedir: “\u0130lk defa y\u00fcce Rabbi ona, “Yaratan Rabbinin ad\u0131yla oku” ayetini vahyetti. Bu, peygamberli\u011fin ba\u015flang\u0131c\u0131yd\u0131. O zaman sadece kendisinin okumas\u0131n\u0131 emretmi\u015fti. \u0130nsanlara duyurmas\u0131n\u0131 hen\u00fcz emretmemi\u015fti. Sonra, “Ey \u00f6rt\u00fcs\u00fcne b\u00fcr\u00fcnen, kalk ve korkut” ayetini indirdi. Y\u00fcce Allah “oku” s\u00f6z\u00fcyle onu peygamber tayin etmi\u015f, “Ey \u00f6rt\u00fcs\u00fcne b\u00fcr\u00fcnen…” s\u00f6z\u00fcyle de Resul yapm\u0131\u015ft\u0131. Sonra yak\u0131n akrabalar\u0131n\u0131, ard\u0131ndan kavmini, daha sonra \u00e7evresindeki Araplar \u0131, pe\u015finden t\u00fcm Araplar’\u0131, en sonunda b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 korkutmas\u0131n\u0131 emretti. Peygamber olarak g\u00f6revlendirilmesinden sonra on sene gibi bir s\u00fcre sava\u015fs\u0131z ve cizyesiz (\u0130sl\u00e2m\u0131n egemenli\u011fine boyun e\u011fmeyi kabul eden k\u00e2firlerden al\u0131nan vergi) bir \u015fekilde yaln\u0131zca s\u00f6zl\u00fc davetle yerine getirdi uyar\u0131 g\u00f6revini. Sava\u015ftan ka\u00e7\u0131nmas\u0131, zorluklara katlanmas\u0131 ve iyilikle muamele etmesi emrediliyordu. Sonra hicret izni verildi, ard\u0131ndan sava\u015f izni verildi, \u00f6nce kendisiyle sava\u015fa tutu\u015fanla sava\u015fmas\u0131, kendisiyle sava\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131p bir kenara \u00e7ekilenle sava\u015fmas\u0131 emredildi. Pe\u015finden egemenlik b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’\u0131n,olana kadar m\u00fc\u015friklerle sava\u015fmas\u0131 emredildi. Cihad emrinden sonra ona g\u00f6re k\u00e2firlerin durumu \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mda beliriyordu: a) Bar\u0131\u015f ve anla\u015fma ehli b) Sava\u015f ehli c) Zimmet ehli… Bar\u0131\u015f ve anla\u015fma yap\u0131lanlarla belirlenen s\u00fcreyi doldurmas\u0131, s\u00f6zlerine ba\u011fl\u0131 kald\u0131klar\u0131 s\u00fcrece O’nun da ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131 emredildi.`\u015eayet ihanet edeceklerinden korkacak olursa anla\u015fmay\u0131 bozmas\u0131, ancak anla\u015fmay\u0131 bozdu\u011funu onlara bildirmeden sava\u015fmamas\u0131 emredildi. Ayn\u0131 \u015fekilde verdikleri s\u00f6zde durmayanlarla da sava\u015fmas\u0131 emredildi. Tevbe suresi indi\u011fi zaman bu k\u0131s\u0131mlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyordu. Peygamber’den -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kitap ehlinden olan d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile cizye verene, ya da isl\u00e2ma girene kadar sava\u015fmas\u0131 emredildi. Yine Tevbe suresinde k\u00e2fir ve m\u00fcnaf\u0131klarla cihad etmesi, onlara kar\u015f\u0131 sert davranmas\u0131 emredildi. K\u00e2firlerle cihad, k\u0131l\u0131\u00e7 ve ok ile, m\u00fcnaf\u0131klarla da kan\u0131t ve s\u00f6z \u015feklinde olacakt\u0131. Tevbe suresinde k\u00e2firlerle yap\u0131lan anla\u015fmalardan uzak oldu\u011funu, anla\u015fmalar\u0131 bozdu\u011funu bildirmesi emredildi. B\u00f6ylece bar\u0131\u015f ve anla\u015fma ehli \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131ma ayr\u0131lm\u0131\u015f oluyordu: a) Y\u00fcce Allah peygamberine bir k\u0131sm\u0131yla sava\u015fmas\u0131n\u0131 emretti. Bunlar anla\u015fmay\u0131 bozan, s\u00f6zlerinde durmayan kimselerdi. Hz. Peygamber onlara sava\u015f a\u00e7t\u0131 ve onlar\u0131 yendi. b) Bir k\u0131sm\u0131yla belli bir s\u00fcre i\u00e7in anla\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar anla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozmad\u0131klar\u0131 gibi ona kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131da da bulunmam\u0131\u015flard\u0131. Y\u00fcce Allah peygamberine s\u00fcresi dolana kadar onlarla vard\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 emretti. c) Bir di\u011fer k\u0131s\u0131m da Hz. Peygamber’le anla\u015fma yapmam\u0131\u015f bunun yan\u0131nda onunla sava\u015fmam\u0131\u015f kimselerdi. Ya da s\u00fcresiz bir anla\u015fmalar\u0131 vard\u0131. Y\u00fcce Allah peygamberine, onlara d\u00f6rt ayl\u0131k bir s\u00fcre tan\u0131mas\u0131n\u0131, s\u00fcre dolunca da onlarla sava\u015fmas\u0131n\u0131 emretti. Peygamberimiz onlardan anla\u015fmay\u0131 bozan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Kendisiyle anla\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015f, ya da s\u00fcresiz anla\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015f kimselere d\u00f6rt ay s\u00fcre tan\u0131nd\u0131. Y\u00fcce Allah peygamberine anla\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalanlara kar\u015f\u0131, anla\u015fman\u0131n sonuna kadar kendisinin de ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131n\u0131 emretti. Bunlar\u0131n hepsi de m\u00fcsl\u00fcman oldular, anla\u015fma s\u00fcresinin bitimine kadar hi\u00e7 kimse k\u00fcf\u00fcrde kalmad\u0131. Zimmet ehli olanlara Cizye vergisini verme zorunlulu\u011fu getirildi. Tevbe suresinin ini\u015finden sonra k\u00e2firler konumlar\u0131 itibariyle \u00fc\u00e7 k\u0131sma ayr\u0131lm\u0131\u015f oluyorlard\u0131. a) Peygamberimize kar\u015f\u0131 sava\u015fanlar. b) Bar\u0131\u015f yapanlar. c) Zimmet ehli… Bar\u0131\u015f ve anla\u015fma yap\u0131lanlar m\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra ise k\u00e2firler iki k\u0131sma ayr\u0131lm\u0131\u015f oldular: Kendisiyle sava\u015fanlar ve zimmet ehli… Kendisiyle sava\u015f halinde olanlar O’ndan korkan kimselerdi. Bundan sonra t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcndeki insanlar \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131lm\u0131\u015f oluyordu: a) Peygamber’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- inanan m\u00fcsl\u00fcmanlar b) Kendilerine s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131 tan\u0131narak bar\u0131\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f kimseler. c) Korktuklar\u0131ndan dolay\u0131 Peygamberimizle sava\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren kimseler. M\u00fcnaf\u0131klara kar\u015f\u0131 tutumuna gelince; d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine itibar edip gizli y\u00f6nlerini Allah’a b\u0131rakmakla emrolundu. Bilgiyle, delille m\u00fccadele etmesi, ald\u0131r\u0131\u015f etmemesi, tavizsiz davranmas\u0131, ruhlar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irecek etkin s\u00f6zler s\u00f6ylemesi emredildi. Cenaze namazlar\u0131n\u0131 k\u0131lmas\u0131, kabirlerine gitmesi yasakland\u0131. Son olarak, onlar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dile\u011finde bulunsa da, y\u00fcce Allah, onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamayaca\u011f\u0131n\u0131 kendi,sine bildirdi. K\u00e2fir ve m\u00fcnaf\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 takip etti\u011fi hareket tarz\u0131 bundan ibaretti.”<\/p>\n

Bu g\u00fczel \u00f6zete, o g\u00fcn meydana gelen olaylara ve bu h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7eren ayetlerin ini\u015f tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda az sonra ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Enfal suresinde yer alan bu ayetlerin Medine d\u00f6neminin ba\u015flar\u0131 ile Tevbe suresinin ini\u015fine kadarki d\u00f6nemi kapsayan bir ara a\u015famay\u0131 temsil ettiklerini anlar\u0131z. \u0130\u015fte bu ayetler, i\u015faret etti\u011fimiz de\u011ferlendirmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele al\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. Bu ayetler baz\u0131 temel kurallar\u0131 dile getirmekle beraber, bu kurallar\u0131 nihai \u015fekilleriyle temsil etmemektedirler. Bu kurallar\u0131n nihai \u015fekli Tevbe suresinde ve Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- son d\u00f6nemlerindeki pratik uygulamalar\u0131nda somutla\u015fmaktad\u0131r. Yeri geldik\u00e7e bunlara de\u011finece\u011fiz…<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu Kur’an ayetlerini ele alabiliriz art\u0131k.<\/p>\n

CANLILARIN EN K\u00d6T\u00dcS\u00dc<\/p>\n

“Allah kat\u0131nda canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcleri k\u00e2firlerdir. Onlar art\u0131k inanmazlar.” “Onlar kendileri ile antla\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n her defas\u0131nda hi\u00e7 \u00e7ekinmeden antla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozan kimselerdir.”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “ed-devvab = canl\u0131lar” kelimesi yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen her canl\u0131y\u0131 kapsamaktad\u0131r. Elbette insanlar\u0131 da kapsamaktad\u0131r. Ne var ki bu kelime -daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi- insanlar i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman \u00f6zel bir anlam \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor; hayvanl\u0131\u011f\u0131… \u00d6yle ki bu insanlar, yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcleri oluveriyorlar. Bunlar k\u00e2fir kimselerdir, k\u00e2firlikleri \u00f6yle bir d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ki, imana gelmeleri s\u00f6zkonusu de\u011fildir bunlar\u0131n. Bunlar her defas\u0131nda anla\u015fmalar\u0131n\u0131 ihl\u00e2l eden kimselerdir. Bir kez bile Allah’dan korkmazlar.<\/p>\n

Bu ayette kastedilenlerin kimler oldu\u011funa ili\u015fkin de\u011fi\u015fik rivayetler gelmi\u015ftir. Bunlar\u0131n Beni Kureyze kabilesi oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde Beni Nadr ve Beni Kaynuka kabileleri de olduklar\u0131 s\u00f6ylenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bunlar\u0131n Medine \u00e7evresindeki m\u00fc\u015frik bedeviler olduklar\u0131 da ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hem ayet, hem de tarihsel realite t\u00fcm\u00fcn\u00fcn birden kastedilmi\u015f olaca\u011f\u0131 ihtimalini g\u00fc\u00e7lendiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yahudiler grup grup Peygamberimizle yapt\u0131klar\u0131 anla\u015fmalar\u0131 bozdular. Ayn\u0131 ;\u015fekilde m\u00fc\u015frikler de birka\u00e7 kez anla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozdular. \u00d6nemli olan, ayetlerin Bedir sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda ayetlerin ini\u015fine kadar ya\u015fanan bir realiteden s\u00f6z ettiklerini bilmemizdir. Ancak bu realiteye ili\u015fkin olarak anla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozanlar\u0131n karakterlerini tasvir eden h\u00fck\u00fcm s\u00fcrekli bir durumu tasvir etmekte ve de\u011fi\u015fmez bir s\u0131fat\u0131 dile getirmektedir.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla k\u00e2firlikte direnen bu k\u00e2firler, “art\u0131k inanmazlar.” Bu inatlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden f\u0131tratlar\u0131 bozulmu\u015f, Allah kat\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc durumuna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. Bunlar imzalad\u0131klar\u0131 t\u00fcm anla\u015fmalar\u0131 ihlal eden kimselerdir. Bu y\u00fczden di\u011fer insanl\u0131k \u00f6zelli\u011finden, \u00f6rne\u011fin anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131l\u0131k \u00f6zelli\u011finden soyutlanm\u0131\u015flard\u0131r. Hayvanlar gibi iplerini koparm\u0131\u015flard\u0131r bunlar. Ger\u00e7i hayvanlar\u0131n hareketleri f\u0131tri ba\u011flarla kontrol alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bunlar\u0131n hareketlerini s\u0131n\u0131rland\u0131racak bir kontrol mekanizmalar\u0131 yoktur. \u0130\u015fte bu y\u00fczden Allah kat\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc konumundad\u0131rlar.<\/p>\n

Hi\u00e7 kimsenin anla\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmalar\u0131 konusunda ikna edemedi\u011fi bu adamlar\u0131n cezas\u0131, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 g\u00fcvenlikten yoksun b\u0131rakt\u0131klar\u0131, huzursuz ettikleri gibi, kendilerinin de g\u00fcvenlikten yoksun b\u0131rak\u0131lmalar\u0131, huzursuz edilmeleridir. Korkutmak ve cayd\u0131rmakt\u0131r cezalar\u0131. Sadece kendilerini de\u011fil, onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve onlar\u0131 dinleyen benzerlerini de korkutmak i\u00e7in ellerine darbeler indirmektir, kollar\u0131n\u0131 k\u0131rmakt\u0131r cezalar\u0131. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve ondan sonraki m\u00fcsl\u00fcmanlar -sava\u015f esnas\u0131nda b\u00f6yleleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda- onlara bu cezay\u0131 vermekle g\u00f6revlidirler:<\/p>\n

E\u011fer sava\u015fta onlar\u0131 ele ge\u00e7irirsen onlar\u0131 geride kalanlara ibret olacak bi\u00e7imde cezaland\u0131r.<\/p>\n

Bu korkun\u00e7 bir yakalay\u0131\u015f\u0131m, deh\u015fet verici bir korkutman\u0131n tablosunu \u00e7izen ilgin\u00e7 bir ifadedir. K\u00f6\u015fe bucak ka\u00e7\u0131p, ortadan kaybolmak i\u00e7in bunu duymak yeterlidir. Bizzat bu m\u00fcthi\u015f cezay\u0131 hakedenlerin durumu nas\u0131ld\u0131r acaba? Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberine anla\u015fmay\u0131 bozmakta direnen ve insanl\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayanlara vurmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi deh\u015fet verici bir darbedir. \u00d6ncelikle isl\u00e2m kamp\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, bundan b\u00f6yle anla\u015fmalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak isteyenlerin cesaretini k\u0131rmak, \u015fimdi olsun ilerde olsun isl\u00e2m yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne dikilmeyi tasarlayanlar\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden cayd\u0131rmak amac\u0131na y\u00f6neliktir bu ceza.<\/p>\n

\u0130\u015fte m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6nl\u00fcnde yer etmesi gereken bu metodun tabiat\u0131 budur. Bu dinin bir heybeti olmal\u0131d\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131, cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r bu dinin. Bu din, ta\u011futlar\u0131 isl\u00e2m yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne dikilmekten al\u0131koymak, onlar\u0131 titretmek i\u00e7in etraf\u0131na korku salmal\u0131d\u0131r. Zaten bu din b\u00fct\u00fcn “yery\u00fcz\u00fcnde” “insan” t\u00fcr\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn ta\u011futlar\u0131n bask\u0131s\u0131ndan kurtarmak i\u00e7in hareket eder. Bu dinin ta\u011futi g\u00fc\u00e7lerden olu\u015fan maddi engellere kar\u015f\u0131 sadece davet ve a\u00e7\u0131klama y\u00f6ntemine ba\u015fvurdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinde olanlar, bu dinin tabiat\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey anlamam\u0131\u015f kimselerdir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m kamp\u0131 ile var\u0131lan anla\u015fmay\u0131 fiilen bozma durumuna ili\u015fkin, hem anla\u015fmay\u0131 bozanlar\u0131, hem de onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakileri korkutmak i\u00e7in indirilecek sert ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 darbeye ili\u015fkin ilk h\u00fck\u00fcm budur.<\/p>\n

\u0130kinci h\u00fck\u00fcm ise, anla\u015fman\u0131n bozulmas\u0131ndan ve ihanet planlar\u0131ndan korkuldu\u011fu duruma ili\u015fkindir. Bu da kar\u015f\u0131 taraf\u0131n fiilen anla\u015fmay\u0131 bozmay\u0131 tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren davran\u0131\u015flar\u0131n ve belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla anla\u015f\u0131l\u0131r:<\/p>\n

KUVVET VE SAVA\u015e ATLARI<\/p>\n

“E\u011fer anla\u015fmal\u0131 bir toplumun anla\u015fmas\u0131n\u0131 bozaca\u011f\u0131ndan endi\u015feli isen aran\u0131zdaki antla\u015fmay\u0131; kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k ilkesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u00fczlerine f\u0131rlat. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah ihanet edenleri sevmez.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m antla\u015fmas\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in biriyle anla\u015f\u0131r. Bu y\u00fczden kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ihanet edece\u011finden endi\u015felenirse anla\u015fmay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bozdu\u011funu ilan eder. Ne ihanet eder, ne kalle\u015flik eder, ne ba\u015fkas\u0131n\u0131 aldat\u0131r, ne de hile yapar. Kar\u015f\u0131 tarafa a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozdu\u011funu, anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kalmayaca\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k aralar\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvenin s\u00f6zkonusu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Bununla isl\u00e2m, insanl\u0131\u011f\u0131 onurluluk ve do\u011fruluk ufuklar\u0131na, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ufuklar\u0131na y\u00fckseltiyor. \u0130sl\u00e2m, kar\u015f\u0131 taraf ihlal edilmemi\u015f, bozulmam\u0131\u015f antla\u015fma ve s\u00f6zle\u015fmelere dayanarak kendini g\u00fcvenlikte hissederken kalle\u015f\u00e7e ve adice sald\u0131r\u0131lar planlamaz. \u0130hanet edece\u011finden endi\u015felendi\u011fi kimseleri bile uyarmadan korkutmaz. Ancak antla\u015fma gereksiz say\u0131ld\u0131ktan sonra sava\u015f hiledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn taraflar tedbirlerini al\u0131rlar. \u015eayet b\u00f6yle bir durumda bir tarafa hile yap\u0131lm\u0131\u015fsa bu ona kalle\u015flik yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r anlam\u0131na gelmez. Onun gafil olu\u015funun, gerekli tedbirleri almay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sonucudur bu hile. Bu durumda b\u00fct\u00fcn hile y\u00f6ntemleri m\u00fcbaht\u0131r ve kar\u015f\u0131 tarafa kalle\u015flik etmek anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m insanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcceltmek ister. \u0130nsanlar\u0131 i\u011fren\u00e7 \u015feylerden, adilikten korumakt\u0131r isl\u00e2m\u0131n amac\u0131. Galip gelmek u\u011fruna kalle\u015fli\u011fi m\u00fcbah kabul etmez. \u0130sl\u00e2m gayelerin en \u00fcst\u00fcn\u00fc, hedeflerin en onurlusu i\u00e7in sava\u015f\u0131r. Onurlu bir gaye i\u00e7in adi y\u00f6ntemlere ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131 ho\u015f kar\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m ihanetten ho\u015flanmaz ve antla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozan hainleri k\u00fc\u00e7\u00fcmser. Bu y\u00fczden ne kadar onurlu olursa olsun bir gaye u\u011fruna m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n antla\u015fma emanetine ihanet etmelerini istemez. \u0130nsan\u0131n ki\u015fili\u011fi b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Adi bir y\u00f6nteme ba\u015fvurmay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman, art\u0131k onurlu bir gayenin koruyucusu olma niteli\u011fini s\u00fcrd\u00fcremez. Bu y\u00fczden hedefe ula\u015fmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc yolu denemeyi m\u00fcbah g\u00f6ren birisi m\u00fcsl\u00fcman de\u011fildir Bu ilke isl\u00e2m bilincine ve isl\u00e2mi duyarl\u0131l\u0131\u011fa yabanc\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ruhunun yap\u0131s\u0131 ile bu ruhun hedefler ve y\u00f6ntemler aras\u0131ndaki d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda kopukluk s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Bir m\u00fcsl\u00fcman c\u0131v\u0131k bir \u00e7amur deryas\u0131ndan ge\u00e7erek berrak bir nehire girmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonunda bu kirli ayaklar o berrak nehri de buland\u0131racakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 y\u00fcce Allah hainleri ve ihaneti sever:<\/p>\n

“Allah ihanet edenleri sevmez.”<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmler inerken b\u00fct\u00fcn\u00fcyle insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00f6ylesine parlak bir ufuktan habersiz oldu\u011funu unutmamam\u0131z gerekir. O g\u00fcne kadar sava\u015fan taraflar aras\u0131nda ge\u00e7erli olan kanun orman kanunuydu. G\u00fcc\u00fc yetti\u011fi oranda hi\u00e7bir kay\u0131t tan\u0131mayan kuvvet kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteydi. Ayn\u0131 \u015fekilde bu orman kanununun miladi 18. y\u00fczy\u0131la kadar b\u00fct\u00fcn cahiliye toplumlar\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011funu da hat\u0131rlamam\u0131z gerekir. O zamanlar Avrupa isl\u00e2m alemi ile girdi\u011fi ili\u015fkiler sonucu ald\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 ili\u015fkilere ili\u015fkin kurallardan tamamen habersizdi. \u00dcstelik Avrupa \u015fu ana kadar bile realite d\u00fcnyas\u0131nda bu parlak ufka y\u00fckselememi\u015ftir. Sadece teorik olarak uluslararas\u0131 hukuk ad\u0131nda baz\u0131 \u015feyler \u00f6\u011frenmi\u015ftir o kadar. Avrupa’da “kanun yapmadaki teknik geli\u015fmelere” hayran olanlar, isl\u00e2m ile b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fczenler aras\u0131nda “realite” ger\u00e7e\u011fini iyice kavramal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Bu kesinlik ve bu temizli\u011fe kar\u015f\u0131l\u0131k, y\u00fcce Allah m\u00fcsl\u00fcmanlara zafer va’dediyor, k\u00e2firleri ve k\u00fcfr\u00fc \u00f6nemsememelerini vurguluyor:<\/p>\n

“K\u00e2firler sak\u0131n yakay\u0131. kurtard\u0131klar\u0131n\u0131 sanmas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bizi kesinlikle aciz b\u0131rakamazlar.”<\/p>\n

Kalle\u015flik ve ihanet planlar\u0131n\u0131 uygulamalar\u0131na f\u0131rsat verilmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakmaz ve hainler ihanet etmeleriyle yakay\u0131 kurtaramazlar. Allah hainleri cezaland\u0131rmak istedi\u011fi zaman, onlar buna engel olamazlar, g\u00fc\u00e7leri yetmez buna. Allah m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 iken, onlar\u0131 da etkisiz hale getiremezler.<\/p>\n

O halde niyetleri tamamen Allah i\u00e7in olduktan sonra, tertemiz y\u00f6ntemlere ba\u015fvuranlar, adi y\u00f6ntemlere ba\u015fvuranlar\u0131n kendilerini geride b\u0131rakamayacaklar\u0131ndan emin olmal\u0131d\u0131rlar. Onlar yery\u00fcz\u00fcnde kanununu ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri, insanlar aras\u0131nda s\u00f6z\u00fcn\u00fc y\u00fccelttikleri ve ad\u0131na hareket ettikleri y\u00fcce Allah’dan yard\u0131m g\u00f6r\u00fcyorlar. Onlar insanlar\u0131 kullar\u0131n kullu\u011fundan kurtar\u0131p tek ve ortaks\u0131z Allah’a kul yapmak i\u00e7in cihad ederler.<\/p>\n

Fakat isl\u00e2m zafer i\u00e7in gerekli olan pratik haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmak zorundad\u0131r. Bu haz\u0131rl\u0131k, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00fcc\u00fc dahilindedir \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u0130sl\u00e2m, bast\u0131klar\u0131 yeri m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in g\u00fcvenli hale getirmeden f\u0131trat\u0131n\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve deneyimlerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 pratik sebepleri uygun hale getirmeden m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu y\u00fcce ufuklara y\u00f6neltmez. Onlar\u0131 bu y\u00fcce hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirecek pratik harekete haz\u0131rlad\u0131ktan sonra y\u00f6nelir bu ufuklara:<\/p>\n

“Onlara kar\u015f\u0131 elinizden geldi\u011fi kadar gerek Allah’\u0131n gerekse \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ve bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n bildi\u011fi, fakat sizin bilmedi\u011finiz gizli d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131p cayd\u0131racak sava\u015f g\u00fcc\u00fc ve atl\u0131 sava\u015f birlikleri haz\u0131rlay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Allah yolunda ne harcarsan\u0131z, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam olarak size \u00f6denir, kesinlikle haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazs\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda maddi haz\u0131rl\u0131k yapmas\u0131 cihad g\u00f6revinin gerektirdi\u011fi bir g\u00f6revdir. Ayet yap\u0131lacak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n, renklerinin ve sebeplerinin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re emrediyor. \u00d6zellikle “atl\u0131 sava\u015f birlikleri” ifadesini kullan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar ilk defa bu Kur’an’\u0131n hitap etti\u011fi insanlar taraf\u0131ndan sava\u015ftaki etkinlikleri bilinen ara\u00e7lard\u0131. \u015eayet onlara o zaman i\u00e7in bilmedikleri, bir zaman sonra bulunacak ara\u00e7lar\u0131 haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131 emretseydi, insan\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtan bilinmez \u015feyleri emretmi\u015f olacakt\u0131. -Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah b\u00f6yle bir \u015feyden uzakt\u0131r, O, uludur, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr- Burada \u00f6nemli olan direktifin genellik ifade etmesidir:<\/p>\n

“Onlara kar\u015f\u0131 elinizden geldi\u011fi kadar sava\u015f g\u00fcc\u00fc haz\u0131rlay\u0131n.”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde “insan” t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in isl\u00e2m\u0131n kuvvet bulundurmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu kuvvetin davet a\u00e7\u0131s\u0131ndan yerine getirdi\u011fi ilk g\u00f6rev, isl\u00e2m inanc\u0131n\u0131 benimsemek isteyenlerin hi\u00e7bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan, bu inanc\u0131 se\u00e7melerini, ayn\u0131 \u015fekilde bu inanc\u0131 benimsedikten sonra dinlerinden d\u00f6nd\u00fcrme giri\u015fimlerine u\u011frat\u0131lmamalar\u0131d\u0131r. \u0130kinci g\u00f6rev, bu dinin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 bu kuvvet taraf\u0131ndan korunan isl\u00e2m yurduna sald\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekten cayd\u0131rmakt\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00f6rev, bu d\u00fc\u015fmanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn `yery\u00fcz\u00fcnde’ t\u00fcm `insanlar\u0131’ \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kavu\u015fturmak i\u00e7in hareket eden isl\u00e2m yay\u0131lmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na dikilmekten korkmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00f6rev, bu kuvvetin yery\u00fcz\u00fcnde kendisine ilahl\u0131k s\u0131fat\u0131n\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131ran, insanlar\u0131 kendi yasalar\u0131 ve otoriteleriyle y\u00f6neten, ilahl\u0131\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na Allah’a ait olmas\u0131 gerekti\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla hakimiyetin sadece O’na ait olmas\u0131 gerekti\u011fini kabul etmeyen t\u00fcm maddi g\u00fc\u00e7leri yerle bir etmesidir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m sadece g\u00f6n\u00fcllerde yer etmekle ger\u00e7ekle\u015fen teolojik bir d\u00fczen de\u011fildir. Baz\u0131 bireysel kulluk davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemekle bitmez onun g\u00f6revi. \u0130sl\u00e2m pratik ve realist bir hayat sistemidir. Otoritelerin dayana\u011f\u0131 ve onun \u00f6tesinde maddi g\u00fc\u00e7lerle desteklenen di\u011fer hayat sisteminin yery\u00fcz\u00fcne egemen olmamas\u0131 i\u00e7in isl\u00e2m\u0131n, bu maddi g\u00fc\u00e7leri ortadan kald\u0131rmaktan, bu sistemleri uygulayan ve ilahi sisteme kar\u015f\u0131 koyan y\u00f6netimleri yerle bir etmekten ba\u015fka \u00e7aresi yoktur.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman, bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi duyururken, kem k\u00fcm etmemeli, taviz vermemelidir. \u0130lahi hayat sisteminin tabiat\u0131ndan dolay\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131 duymamal\u0131, komplekse d\u00fc\u015fmemelidir. M\u00fcsl\u00fcman bilmelidir ki, isl\u00e2m yery\u00fcz\u00fcnde harekete ge\u00e7ti\u011fi zaman sadece Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmak ve kullar\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerle bir etmek suretiyle insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan etmek i\u00e7in harekete ge\u00e7er. \u0130sl\u00e2m, insan yap\u0131s\u0131 bir metodla hareket etmez. Ayn\u0131 \u015fekilde isl\u00e2m herhangi bir liderin ya da devletin veya s\u0131n\u0131f\u0131n yahut \u0131rk\u0131n egemenli\u011fini kurmak i\u00e7in harekete ge\u00e7mez. \u0130sl\u00e2m, ne Romal\u0131lar gibi e\u015fraf tak\u0131m\u0131n\u0131n tarlalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak \u00fczere k\u00f6leler bulmak i\u00e7in hareket eder, ne de Bat\u0131 kapitalizmi gibi yeni pazarlar ve hammaddeler elde etmek i\u00e7in harekete ge\u00e7er. Ayn\u0131 \u015fekilde isl\u00e2m, kom\u00fcnizm gibi cahil ve k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc insan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc herhangi bir ideolojiyi kabul ettirmek i\u00e7in harekete ge\u00e7mez. \u0130sl\u00e2m her \u015feyi bilen, hikmet sahibi, her \u015feyden haberdar olan ve her \u015feyi g\u00f6ren Allah’\u0131n belirledi\u011fi sistemle hareket eder. \u0130nsan\u0131n t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcnde kula kulluktan kurtulmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcce Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmak \u00fczere harekete ge\u00e7er.<\/p>\n

\u0130\u015fte dini savunma pozisyonuna indirgeyen ruhsal bozguna u\u011fram\u0131\u015f kimselerin kavramak zorunda olduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek budur. Onlar isl\u00e2m\u0131n yay\u0131lmas\u0131na ve isl\u00e2mda cihad ger\u00e7e\u011fine mazeretler bulmak i\u00e7in kem k\u00fcm eden, geveleyip duran kimselerdir.<\/p>\n

Kuvvet haz\u0131rlama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 bilmemiz gerekir. Ayet diyor ki:<\/p>\n

“Onlara kar\u015f\u0131 elinizden geldi\u011fi kadar sava\u015f g\u00fcc\u00fc haz\u0131rlay\u0131n.”<\/p>\n

Kuvvet haz\u0131rlaman\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 insan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en son noktas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcman kitle g\u00fcc\u00fc dahilinde olan kuvvet sebeplerini devreye sokmaktan geri kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde ayet kuvvet haz\u0131rlaman\u0131n ilk hedefine de \u015fu \u015fekilde i\u015faret etmektedir:<\/p>\n

“Gerek Allah’\u0131n, gerekse \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ve bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n bildi\u011fi, fakat sizin bilmedi\u011finiz gizli d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131p cayd\u0131rman\u0131z i\u00e7in.”<\/p>\n

Buna g\u00f6re kuvvet bulundurman\u0131n ilk hedefi, hem Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 hemde m\u00fcsl\u00fcman kitlenin yery\u00fcz\u00fcndeki d\u00fc\u015fman\u0131 olanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine korku ve deh\u015fet salmakt\u0131r. Bu d\u00fc\u015fmanlardan baz\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapar, m\u00fcsl\u00fcmanlar da onlar\u0131 tan\u0131r. Bunlar\u0131n da \u00f6tesinde tan\u0131mad\u0131klar\u0131 baz\u0131 d\u00fc\u015fmanlar da vard\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131 da d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurmam\u0131\u015flard\u0131r, ancak y\u00fcce Allah onlar\u0131n gizledikleri duygular\u0131 ve ger\u00e7ek niyetlerini bilir. \u0130\u015fte b\u00f6yleleri fiilen kendilerine ula\u015fmam\u0131\u015f dahi olsa, isl\u00e2m\u0131n g\u00fcc\u00fcnden korkarlar. M\u00fcsl\u00fcmanlar g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak zorundad\u0131rlar. Yery\u00fcz\u00fcne korku salmalar\u0131 i\u00e7in ellerinden geldi\u011fi kadar sava\u015f g\u00fcc\u00fc bulundurmak, kuvvet kaynaklar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak onlar\u0131n g\u00f6revidir. Bu haz\u0131rl\u0131k Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn y\u00fccelmesi, yery\u00fcz\u00fcnde egemenli\u011fin tamamen Allah’\u0131n dinine \u00f6zg\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Sava\u015f ara\u00e7 ve gere\u00e7lerini bulundurmak mal gerektirdi\u011finden ve isl\u00e2m d\u00fczeni de tamamen dayan\u0131\u015fma esas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131ndan, Allah yolunda cihad \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile Allah yolunda mal\u00ee yard\u0131mda bulunma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 birlikte ve yanyana yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Allah yolunda ne harcarsan\u0131z, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam olarak size \u00f6denir, kesinlikle haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazs\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

B\u00f6ylece isl\u00e2m sadece Allah i\u00e7in, s\u0131rf Allah yolunda, O’nun s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmesi u\u011fruna ve O’nun ho\u015fnutlu\u011funun elde edilmesi amac\u0131na y\u00f6nelik olmas\u0131 i\u00e7in cihad ve cihad u\u011fruna mali harcama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 t\u00fcm hedeflerden, her t\u00fcrl\u00fc ki\u015fisel sebepten, b\u00fct\u00fcn ulusal ya da s\u0131n\u0131fsal d\u00fc\u015f\u00fcncelerden ar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Bu y\u00fczden isl\u00e2m -ilk g\u00fcnden itibaren- kendi hesab\u0131na, ki\u015filerin ya da devletlerin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dayanan t\u00fcm sava\u015flar\u0131, pazar elde etmek ve \u00fclke fethetmek i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan sava\u015flar\u0131, bask\u0131 kurmak, insanlar\u0131 al\u00e7altmak i\u00e7in giri\u015filen sava\u015flar\u0131, bir \u00fclkenin di\u011fer bir \u00fclkeye, bir ulusun di\u011fer bir ulusa, bir \u0131rk\u0131n, di\u011fer bir \u0131rka ya da bir s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer bir s\u0131n\u0131fa egemenli\u011fi i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan sava\u015flar\u0131 reddetmi\u015ftir. \u0130sl\u00e2m i\u00e7in tek bir hareket tarz\u0131 vard\u0131r; Allah yolunda cihad hareketi… Y\u00fcce Allah bu \u0131rk\u0131n, bir \u00fclkenin, bir ulusun, bir s\u0131n\u0131f\u0131n, bir ferdin veya bir halk\u0131n egemenli\u011fini istemiyor. Sadece kendi ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, otoritesinin ve hakimiyetinin yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmas\u0131n\u0131 istiyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara ihtiyac\u0131 yoktur. Ancak insanl\u0131k i\u00e7in iyili\u011fi, bereketi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 garantileyen O’nun tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcne egemen olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

BARI\u015e YAP<\/p>\n

Bu ayetlerde yeralan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc h\u00fck\u00fcm, isl\u00e2m kamp\u0131 ile sava\u015fmamay\u0131, yani sald\u0131rmazl\u0131k anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalamay\u0131 isteyen, bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fe yatk\u0131n olan, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri ve davran\u0131\u015flar\u0131yla da ger\u00e7ekten bar\u0131\u015f istediklerini kan\u0131tlayan kimselere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmd\u00fcr:<\/p>\n

“E\u011fer onlar bar\u0131\u015fa yana\u015f\u0131rlarsa sen de ona yana\u015f ve Allah’a dayan. \u00c7\u00fcnk\u00fc O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir.”<\/p>\n

Bar\u0131\u015fa yatk\u0131nl\u0131k eylemini anlatan “cenahe = yana\u015fmak” ifadesi son derece esprili bir ifadedir. Anlama ince bir isteklilik havas\u0131 kat\u0131yor. Bar\u0131\u015f taraf\u0131na y\u00f6nelen kanad\u0131n hareketidir bu. Huzur i\u00e7inde bir tarafa do\u011fru s\u00fcz\u00fclen bir kanat. Bu arada bar\u0131\u015fa yana\u015fma emri her \u015feyi i\u015fiten ve her \u015feyi bilen Allah’a dayanma direktifi ile birlikte veriliyor. Y\u00fcce Allah s\u00f6ylenenleri i\u015fitir, bunlar\u0131n \u00f6tesinde gizli s\u0131rlar\u0131 da bilir. Ona dayanmak yeterlidir ve g\u00fcven verir insana.<\/p>\n

Medine d\u00f6neminin ba\u015flar\u0131ndan Bedir g\u00fcn\u00fcne ve bu h\u00fck\u00fcm indirili\u015fine kadar, k\u00e2fir gruplar\u0131n Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde Peygamberimizin onlara kar\u015f\u0131 tutumunu dile getiren \u0130mam \u0130bn-i Kayy\u0131m’\u0131n \u00f6zetine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu ayetin, peygambere ili\u015fmeyen, onunla sava\u015fmayan, bar\u0131\u015f yapmaya istekli g\u00f6r\u00fcnen, isl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ve m\u00fcsl\u00fcman devlete d\u00fc\u015fmanl\u0131k beslemeyen, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen gruba ili\u015fkin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Y\u00fcce Allah peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu grubu kendi haline b\u0131rakmas\u0131n\u0131, onlardan gelen sald\u0131rmazl\u0131k ve bar\u0131\u015fma teklifini kabul etmesini emretmi\u015fti. (Bu durum Tevbe suresinin indirili\u015fine kadar s\u00fcrd\u00fc. T\u00e8vbe suresinde kendileriyle antla\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015f olanlara ya da kendileriyle s\u00fcresiz bir antla\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015f olanlara d\u00f6rt ayl\u0131k bir m\u00fchlet tan\u0131nmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bundan sonra tav\u0131rlar\u0131na g\u00f6re di\u011fer bir h\u00fck\u00fcm devreye girecekti.) Bu y\u00fczden indi\u011fi ko\u015fullardan, zaman itibariyle kendisinden sonra inen ayetlerden ve bundan sonra Peygamberimizin pratik uygulamas\u0131ndan ayr\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ayetin metni kesinlik ifade etse de, i\u00e7erdi\u011fi h\u00fck\u00fcm nihai bir h\u00fck\u00fcm de\u011fildir.<\/p>\n

Ne var ki ayet, h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131s\u0131ndan o d\u00f6nemde bir t\u00fcr genellik ifade ediyordu. Nitekim Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Tevbe suresi inene kadar bu h\u00fckm\u00fc uygulam\u0131\u015ft\u0131. Hicri alt\u0131nc\u0131 senede imzalad\u0131\u011f\u0131 Hudeybiye bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 da bu h\u00fckme dayal\u0131 bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n

Baz\u0131 f\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar ayetin h\u00fckm\u00fcn\u00fcn nihai ve s\u00fcrekli oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden ayette ge\u00e7en “Bar\u0131\u015fa yana\u015fma” eylemini cizye \u00f6demeyi kabul etme olarak yorumlam\u0131\u015flard\u0131r. Ancak bu yorum tarihsel realiteyle uyu\u015fmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc cizyeye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler Tevbe suresinde Hicri sekizinci senede inmi\u015ftir. Bu ayetse, Bedir Sava\u015f\u0131’ndan sonra Hicri ikinci senede inmi\u015ftir. Ve o zaman hen\u00fcz cizye \u00f6demeye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler mevcut de\u011fildi. Meydana gelen olaylara, ayetlerin indirili\u015f tarihlerine ve isl\u00e2m\u0131n hareket y\u00f6ntemine dayanarak en do\u011frusunu \u015fu \u015fekilde ifade etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; bu h\u00fck\u00fcm nihai de\u011fildir. Tevbe suresinde yeralan nihai h\u00fck\u00fcmlerin indirilmesiyle de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Nitekim Tevbe suresinin inmesiyle birlikte isl\u00e2ma kar\u015f\u0131 insanlar; ya isl\u00e2mla sava\u015f halinde olanlar ya da Allah’\u0131n \u015feriat\u0131yla y\u00f6netilen m\u00fcsl\u00fcmanlar veya antla\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalarak cizye \u00f6deyen zimmiler \u015feklinde belirmi\u015flerdi. \u0130sl\u00e2mda cihad hareketinin son a\u015famas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler bunlard\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndakiler, nihai ili\u015fkileri temsil eden yukardaki \u00fc\u00e7 durum ger\u00e7ekle\u015fene kadar isl\u00e2m\u0131n de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 pratik durumlard\u0131r. Nihai ili\u015fkiler M\u00fcslim’in kaydetti\u011fi, \u0130mam Ahmed’in rivayet etti\u011fi hadiste \u015fu \u015fekilde dile getirilmektedir:<\/p>\n

Ahmed diyor ki, “Bize Veki S\u00fcfyan’\u0131n Allame b. Mirsad’dan, o da S\u00fcleyman b. Yezid’den, o da babas\u0131ndan, o da Yezid b. el-Hatib el-Eslemi’den -Allah ondan raz\u0131 olsun- \u015f\u00f6yle rivayet etti: Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun bir m\u00fcfreze veya ordu \u00e7\u0131kar\u0131nca, komutana gerek kendi \u015fahsi, gerekse beraberindeki m\u00fcsl\u00fcmanlar konusunda Allah’dan korkmay\u0131 tavsiye ederdi. \u015e\u00f6yle derdi: Allah’\u0131n ad\u0131yla, O’nun yolunda sava\u015f\u0131n. \u00d6ld\u00fcr\u00fcn Allah’\u0131n dinini kabul etmeyen k\u00e2firleri. M\u00fc\u015frik olan d\u00fc\u015fmanlar\u0131nla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n zaman onlar\u0131 \u00fc\u00e7 hususu ya da \u00fc\u00e7 \u015f\u0131kk\u0131 kabul etmeye \u00e7a\u011f\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnden hangisini kabul ederlerse sen de kabul et ve onlardan vazge\u00e7. \u00d6nce onlar\u0131 isl\u00e2ma \u00e7a\u011f\u0131r. Kabul ederlerse, sen de kabul et ve onlardan vazge\u00e7. \u0130sl\u00e2m\u0131 kabul ettikleri zaman onlar\u0131 yurtlar\u0131n\u0131 bo\u015falt\u0131p muhacirlerin yurduna ta\u015f\u0131nmaya \u00e7a\u011f\u0131r. Bunu yapacak olurlarsa muhacirlere tan\u0131nan haklar\u0131n onlara da tan\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 ve muhacirlerin sorumlu olduklar\u0131 \u015feylerden onlar\u0131n da sorumlu olaca\u011f\u0131n\u0131 bildir. Bunu kabul etmez ve kendi yurtlar\u0131nda kalmay\u0131 tercih ederlerse, m\u00fcsl\u00fcman Araplar gibi olacaklar\u0131n\u0131 ve m\u00fc’minlere ili\u015fkin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn onlara da uygulanaca\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlarla birlikte cihada kat\u0131lmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece ganimetten pay alamayacaklar\u0131n\u0131 bildir. \u0130sl\u00e2m\u0131 kabul etmekten ka\u00e7\u0131n\u0131rlarsa, onlar\u0131 cizye vermeye \u00e7a\u011f\u0131r. Kabul ederlerse sen de kabul et ve onlardan vazge\u00e7. Bunu da kabul etmezlerse, Allah’dan yard\u0131m iste ve onlarla sava\u015f…”<\/p>\n

Bu hadiste, cizyeden s\u00f6z edilirken, hicretten ve muhacirlerin yurdundan s\u00f6z edilmesi sorun olu\u015fturuyor. Oysa cizye Mekke fethinden sonra farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u0130sl\u00e2m yurdunu olu\u015fturan, Mekke’yi fetheden ve oraya yerle\u015fen ilk m\u00fcsl\u00fcman kitlenin durumunu g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda Mekke’nin fethinden sonra-Hicret olay\u0131 da s\u00f6zkonusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Cizyenin Hicri sekizinci seneden sonra farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kesindir. Bu y\u00fczden m\u00fc\u015frik Araplar’dan cizye al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar cizye h\u00fckm\u00fcn\u00fcn indirilmesinden \u00f6nce m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmi\u015flerdi. Daha sonra benzerlerinden, m\u00fc\u015frik mecusilerden cizye kabul edilmi\u015ftir. Elbette ki, bunlar da m\u00fc\u015frik olmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan onlara benzerler. Nitekim \u0130mam \u0130bn-i Kayyim’in da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi cizye almaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler indi\u011fi s\u0131ralarda Arap Yar\u0131madas\u0131’nda m\u00fc\u015frikler mevcut olsayd\u0131 onlardan da cizye al\u0131nacakt\u0131. \u0130bn-i Kayyim bu konuda Ebu Hanife’nin bir s\u00f6z\u00fcn\u00fc ve \u0130mam Ahmed’in de iki s\u00f6z\u00fcn\u00fc nakleder (Kurtubi ise bunu Evzai ve Malik’den rivayet etmi\u015ftir. Ba\u015fkalar\u0131 da Ebu Hanife’den rivayet etmi\u015flerdir.) \u015eu anda vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7: “E\u011fer onlar bar\u0131\u015f\u00e2 yana\u015f\u0131rlarsa sen de ona yana\u015f ve Allah’\u00e2 dayan. \u00c7\u00fcnk\u00fc O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir.” ayetinin bu konuda kesin ve nihai bir h\u00fck\u00fcm i\u00e7ermedi\u011fi, bu konudaki nihai h\u00fck\u00fcmlerin daha sonra inen Tevbe suresinde yerald\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberine bar\u0131\u015f ve sald\u0131rmazl\u0131k antla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalama tekliflerini kabul etmesini emretti\u011fi grup, peygambere ili\u015fmeyen, ister bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalam\u0131\u015f, isterse o g\u00fcne kadar imzalamam\u0131\u015f olsun onunla sava\u015fmayan gruptur. Nitekim Tevbe suresi inene kadar Peygamberimiz, k\u00e2firlerden ve kitap ehlinden gelen bar\u0131\u015f tekliflerini kabul etmi\u015ftir. Tevbe suresi indikten sonra m\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 veya cizye \u00f6demeleri d\u0131\u015f\u0131nda onlar\u0131n hi\u00e7bir bar\u0131\u015f teklifleri kabul edilmemi\u015ftir. (Bu durum kar\u015f\u0131 taraf antla\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bar\u0131\u015f hal\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir.) Yoksa din b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’a \u00f6zg\u00fc olana kadar, yapabildikleri kadar m\u00fcsl\u00fcmanlar onlarla sava\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n

Bu konuda baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftum. Amac\u0131m, “\u0130sl\u00e2mda cihad” konusunda kitap yazan bir\u00e7ok ki\u015finin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ruhsal ve akli bozgundan kaynaklanan \u015f\u00fcpheleri gidermekti. Ya\u015fanan realitenin bask\u0131s\u0131 bu adamlar\u0131n ruhlar\u0131na ve ak\u0131llar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k yapmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek mahiyetini kavrayamad\u0131klar\u0131 dinlerinin (!) de\u011fi\u015fmez hareket metodunun b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131, m\u00fcsl\u00fcman olmak ya da cizye vermek veya sava\u015fmak durumlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131r\u00e2kmak olmas\u0131n\u0131 hazmedemiyorlar. Bunlar isl\u00e2mla sava\u015fan ve ona sald\u0131ran b\u00fct\u00fcn cahiliye g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 isl\u00e2m\u0131n ehlini -yani isl\u00e2m\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini kavramad\u0131klar\u0131n\u0131 ve onu gere\u011fi gibi anlamad\u0131klar\u0131 halde kendilerini isl\u00e2ma dayand\u0131ranlar\u0131n- di\u011fer dinlere ve ideolojilere mensup olanlar\u0131n olu\u015fturduklar\u0131 ordular kar\u015f\u0131s\u0131nda son derece zay\u0131f g\u00f6r\u00fcyorlar. \u00d6te yandan ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcman kitlenin \u00f6nc\u00fc g\u00fcc\u00fcn\u00fcn az\u0131nl\u0131k, hatta nadir oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu durumda ad\u0131 ge\u00e7en yazarlar ya\u015fanan realitenin bask\u0131s\u0131na ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na uygun d\u00fc\u015fecek bir yorum yapmak i\u00e7in ayetlerin boyunlar\u0131n\u0131 b\u00fck\u00fcp sa\u011fa sola \u00e7eki\u015ftiriyorlar. Dinlerinin ba\u015fvurdu\u011fu hareket metodunun ve uygulad\u0131\u011f\u0131 stratejinin bu olmas\u0131 onlar\u0131n hazmedemedi\u011fi bir \u015feydir \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

Bunlar isl\u00e2mi hareketin yolunda yer alan herhangi bir a\u015famaya ili\u015fkin ayetlere dayanarak nihai h\u00fck\u00fcmler \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00d6zel durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 ayetlerden her zaman i\u00e7in ge\u00e7erli anlamlar \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. O zaman da de\u011fi\u015fmez ve nihai h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren ayetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda, bu ayetleri, isl\u00e2mi hareketin bir a\u015famas\u0131na ili\u015fkin, \u00f6zel durumlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 ayetlere uygun d\u00fc\u015fecek tarzda yorumluyorlar. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalar, isl\u00e2mda cihad\u0131n s\u0131rf m\u00fcsl\u00fcman ki\u015filerin ve islam yurdunun sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131 durumunda ba\u015fvurulan bir savunma sava\u015f\u0131 oldu\u011fu sonucunu elde etme amac\u0131na y\u00f6neliktir. Onlara g\u00f6re isl\u00e2m her t\u00fcrl\u00fc bar\u0131\u015f teklifine can atar. Bar\u0131\u015f\u0131n anlam\u0131 da sadece isl\u00e2m yurduna sald\u0131rmaktan vazge\u00e7mektir. Onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde isl\u00e2m kabu\u011funa \u00e7ekilmi\u015ftir. Ya da her zaman i\u00e7in kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kabu\u011funa \u00e7ekilmelidir. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kendi inan\u00e7 sistemine ba\u011flama ve Allah’\u0131n sistemine boyun e\u011fdirme hakk\u0131na sahip de\u011fildir. Sadece s\u00f6zl\u00fc olarak ya da bas\u0131n-yay\u0131n yoluyla yahud konferanslarla yay\u0131labilir. Cahiliyenin insanlar \u00fczerindeki egemenli\u011finde somutla\u015fan maddi g\u00fc\u00e7lere sadece kendisine sald\u0131r\u0131da bulunduklar\u0131 zaman kar\u015f\u0131 koyabilir. B\u00f6yle bir durumda kendini savunmak amac\u0131yla harekete ge\u00e7ebilir.<\/p>\n

\u015eayet ya\u015fanan realitenin bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda psikolojik ve akli bozguna u\u011fram\u0131\u015f bu adamlar, ayetlerin boyunlar\u0131n\u0131 sa\u011fa sola \u00e7eki\u015ftirmeden dinlerinin realiteyi kar\u015f\u0131layan h\u00fck\u00fcmlerini elde etmek istiyorlarsa, bu dinin h\u00fck\u00fcmlerinde ve islami hareketin herhangi bir a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen uygulamalar\u0131nda, \u015fu anda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fumuz realitenin benzeri pratik olgular\u0131 kar\u015f\u0131layacak d\u00fczeyde realistlik ve pratiklik bulacaklard\u0131r. O zaman \u015f\u00f6yle diyebilirler: “\u015eu anda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumlara benzer durumlarda isl\u00e2m \u015f\u00f6yle bir uygulamada bulunmu\u015f= tur. Ancak bunlar her zaman i\u00e7in ge\u00e7erli kurallar de\u011fildir. Bunlar zorunlu durumlar\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere uygulanan h\u00fck\u00fcmler ve uygulamalard\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte zorunlu durumlarda isl\u00e2mi hareketin a\u015famal\u0131l\u0131k karakterine uygun d\u00fc\u015fecek kimi a\u015famal\u0131 h\u00fck\u00fcm ve uygulamalardan birka\u00e7 \u00f6rnek:<\/p>\n

l- Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Medine’ye geli\u015finin ba\u015flar\u0131nda Medine \u00e7evresinde ya\u015fayan yahudiler ve m\u00fc\u015friklerle bar\u0131\u015f, sald\u0131rmazl\u0131k ve Medine’yi ortak savunmaya ili\u015fkin bir antla\u015fma imzalad\u0131. Bu antla\u015fmada, Medine’deki \u00fcst\u00fcn otoritenin Peygamberimizin otoritesi oldu\u011fu kabul ediliyordu. Yahudi ve m\u00fc\u015frikler Kurey\u015f’e kar\u015f\u0131 Medine’yi savunma, Medine’ye y\u00f6nelik herhangi bir sald\u0131r\u0131y\u0131 desteklememe, peygamberin izni olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece M\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015f halinde bulunan m\u00fc\u015friklerle bir antla\u015fma, yani ittifak imzalamama s\u00f6z\u00fcn\u00fc veriyorlard\u0131. Bu arada y\u00fcce Allah, kendisiyle herhangi bir antla\u015fma imzalamam\u0131\u015f olsalar bile bar\u0131\u015fa yana\u015fanlar\u0131n teklifini kabul etmesini ve kendisine sald\u0131rmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece kendisinin de sald\u0131r\u0131da bulunmamas\u0131n\u0131 emrediyordu peygamberine. Daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz gibi bu h\u00fck\u00fcmlerin t\u00fcm\u00fc daha sonra de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n

2- Hendek sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, m\u00fc\u015frikler Medine’yi ablukaya ald\u0131klar\u0131nda ve Beni Kureyze kabilesi Peygamberimizle yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmay\u0131 bozdu\u011funda, Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n durumundan endi\u015felenmeye ba\u015flad\u0131. Bu y\u00fczden Uyeyne b. H\u0131sn el-Fezar\u0131 ve Gatafan kabilesinin ba\u015fkan\u0131 Haris b. Avf el-Meri’ye, Medine \u00e7evresindeki ablukadan kabilesini \u00e7ekmek ve Kurey\u015f’le m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmak kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Medine’nin \u00fcr\u00fcnlerinin \u00fc\u00e7te birini vermek \u00fczere antla\u015fma teklifinde bulundu. Peygamberimizin bu s\u00f6z\u00fc pazarl\u0131kt\u0131. Yoksa Peygamberimiz bu \u015fekilde onlarla antla\u015fma yapmam\u0131\u015ft\u0131. Peygamberimiz, yapt\u0131\u011f\u0131 tekliften onlar\u0131n ho\u015fnut oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, bu konuda Sa’d b. Muaz ve Sa’d b. Ubade ile isti\u015farede bulundu. “Ya Resulallah, b\u00f6yle yapmak ho\u015funa gidiyor da m\u0131 bunu onaylamam\u0131z\u0131 istiyorsun? Yoksa Allah m\u0131 sana b\u00f6yle yapman\u0131 emretti de duyup itaat edelim? Ya da bizim i\u00e7in mi b\u00f6yle yap\u0131yorsun?” dediler. Peygamberimiz, “Bunu sizin i\u00e7in yap\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Araplar bir ok gibi tek yaydan \u00fczerinize at\u0131l\u0131yorlar” buyurdu. Bunun \u00fczerine Sa’d b. Muaz, “Ya Resulallah, Allah’a andolsun ki, bizle \u015fu kavim \u015firk \u00fczere ya\u015f\u0131yor, putlara kulluk ediyorduk. Allah’a ibadet etmiyor, O’nu hakk\u0131yla tan\u0131m\u0131yorduk. O zamanlar bile sat\u0131n alman\u0131n ya da misafirli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fczden bir \u015fey tadamazlard\u0131. \u015eimdi Allah bizi isl\u00e2mla onurland\u0131rm\u0131\u015fken, bizi kendi yoluna iletmi\u015fken, seni g\u00f6ndermekle bizi g\u00fc\u00e7lendirmi\u015fken onlara mallar\u0131m\u0131z\u0131 verirmiyiz hi\u00e7. Allah’a andolsun ki, y\u00fcce Allah bizimle onlar aras\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verinceye kadar k\u0131l\u0131\u00e7tan ba\u015fka verecek bir \u015feyimiz yoktur.” Bu s\u00f6zlerden dolay\u0131 Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- sevindi ve onlara \u015f\u00f6yle dedi: “Diledi\u011finizi yap\u0131n.”Uyeyne ve Hariseye de, “Gidin size k\u0131l\u0131\u00e7tan ba\u015fka verecek bir \u015feyimiz yok” dedi. Peygamberimizin bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi bir zorunlulu\u011fu kar\u015f\u0131lama amac\u0131na y\u00f6nelik bir uygulamayd\u0131. Nihai bir h\u00fck\u00fcm de\u011fildi.<\/p>\n

3- Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- m\u00fc\u015frik olduklar\u0131 halde Kurey\u015f m\u00fc\u015frikleriyle, hem de m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 huzursuz eden \u015fartlarla Hudeybiye bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131. Bu antla\u015fma iki taraf aras\u0131nda on sene boyunca sava\u015f durumunun sona ermesini, insanlar\u0131n birbirlerinden emin olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Peygamber o sene geri d\u00f6necekti. Bir dahaki seneye gelecek ve m\u00fc\u015frikler Peygamberimizin Mekke’ye girmesine engel olmayacak, Peygamber orada \u00fc\u00e7 g\u00fcn kalacakt\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar Mekke’ye sadece s\u00fcvari silahlar\u0131 ile ve k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131 da k\u0131nlar\u0131nda olmak \u00fczere gireceklerdi. Peygamberin arkada\u015flar\u0131ndan biri m\u00fc\u015friklere d\u00f6necek olursa geri verilmeyecek, buna kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fc\u015friklerden biri peygamberin yan\u0131na gelecek olursa geri verilecekti. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte felaket gibi g\u00f6r\u00fclen bu \u015fartlar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n ilham\u0131 ile kabul etmi\u015fti. Y\u00fcce Allah diledi\u011fi bir \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bunu kabul etmeyi peygamberine ilham etmi\u015fti ku\u015fkusuz. Her haluk\u00e2rda, benzer ko\u015fullar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman y\u00f6neticilerin uygulayabilece\u011fi imk\u00e2nlar vard\u0131r bu \u00f6rnekte.<\/p>\n

Bu dinin pratik hayat sistemi realiteyi s\u00fcrekli, ger\u00e7ek\u00e7i ve denk y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131lar. S\u00fcrekli hareket halinde, esnek bir sistemdir bu. Ayn\u0131 zamanda sa\u011flam ve nettir de. Herhangi bir durumda realiteyi kar\u015f\u0131layacak \u00e7\u00f6z\u00fcmler arayanlar, ayetlerin boyunlar\u0131n\u0131 sa\u011fa sola \u00e7eki\u015ftirmek, onlar\u0131 zorlamal\u0131 bir \u015fekilde yorumlamak zorunda de\u011fildirler. \u0130stenen tek \u015fey Allah’dan korkmak, O’nun dinini cahiliye k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn realitesi kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u011fip b\u00fckmekten sak\u0131nmak, ondan dolay\u0131 komplekse kap\u0131lmamak ve cahiliyenin sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda dini, savunma pozisyonuna sokmamakt\u0131r. Bu din egemen ve otoriter bir dindir. Bu din hep \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve etkinlik doruklar\u0131nda bulunmakla beraber realitenin t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131na ve zorunluluklar\u0131na cevap verir… Ve hamd olsun ulu Allah’a…<\/p>\n

Y\u00fcce Allah Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kendisine sald\u0131rmazl\u0131k teklifinde bulunanlar\u0131n teklifini kabul etmesini, bar\u0131\u015fa yana\u015fanlarla beraber onun da yana\u015fmas\u0131n\u0131 emrederken, Allah’a g\u00fcvenip dayanmas\u0131n\u0131 da emrediyor. Y\u00fcce Allah kendisiyle bar\u0131\u015f yapmaya yana\u015fan milletin gizli duygular\u0131n\u0131 tamam\u0131yla bildi\u011fini bildirmekle, peygamberine g\u00fcven veriyor:<\/p>\n

“E\u011fer onlar bar\u0131\u015fa yana\u015f\u0131rlarsa sen de ona yana\u015f ve Allah’a dayan. \u00c7\u00fcnk\u00fc O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir.”<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah, kar\u015f\u0131 taraf ihanet etmek ve bar\u0131\u015fa yatk\u0131nl\u0131k g\u00f6sterisi alt\u0131nda kalle\u015flik yapmay\u0131 tasarlamak isterse, peygamberini onlar\u0131n hilesinden koruyaca\u011f\u0131 g\u00fcvencesini veriyor. Ona \u015f\u00f6yle diyor y\u00fcce Allah: Allah sana yeter, k\u00e2fidir O sana. Seni korur. Bedir’de seni yard\u0131m\u0131yla destekleyen, m\u00fc’minleri g\u00fc\u00e7lendiren, kalplerini isl\u00e2m \u00e7er\u00e7evesinde sevgi ve karde\u015flik etraf\u0131nda birle\u015ftiren O’dur. Nitekim kalpleri birle\u015fmeyi kabul etmeyecek kadar katiydi! Her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten ve her \u015feyi hikmetle y\u00f6nlendiren y\u00fcce Allah’dan ba\u015fkas\u0131 kayna\u015ft\u0131ramazd\u0131 bu g\u00f6n\u00fclleri:<\/p>\n

“E\u011fer onlar seni aldatmak isterlerse ku\u015fku yok ki, Allah sana yeter. O seni yard\u0131m\u0131 ile ve m\u00fc’minler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ‘desteklemi\u015ftir.”<\/p>\n

“Allah, m\u00fc’minlerin kalplerini uzla\u015ft\u0131rd\u0131. E\u011fer sen d\u00fcnyadaki her \u015feyi harcasan yine onlar\u0131n kalplerini uzla\u015ft\u0131ramazd\u0131n. Fakat Allah onlar\u0131 uzla\u015ft\u0131rd\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Allah sana yeter. Ba\u015fkas\u0131na ihtiyac\u0131n yok senin. \u0130lk defa seni g\u00f6nderdi\u011fi yard\u0131mla ve Allah’\u0131n kendilerine va’dettiklerini do\u011frulayan m\u00fc’minlerle destekleyen O’dur. Kalpleri par\u00e7a par\u00e7a iken, aralar\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131k dillere destanken ve birbirlerine kar\u015f\u0131 \u015fiddetli bir kin beslerken Allah onlar\u0131 birlik ve beraberlik i\u00e7inde tek bir g\u00fc\u00e7 haline getirdi. Burada Ensar\u0131 olu\u015fturan, Evs ve Hazre\u00e7 kabileleri kastedilmi\u015f olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye d\u00f6neminde \u015fu anda yery\u00fcz\u00fcnde e\u015fi ve benzeri bulunmayan bu karde\u015flik ortam\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k aralar\u0131nda onar\u0131m\u0131 imk\u00e2ns\u0131z intikamlar, kan davalar\u0131 ve \u00e7eki\u015fmeler vard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde muhacirler de kastedilmi\u015f olabilir. Cahiliye d\u00f6neminde onlar da Ensardan farks\u0131zd\u0131lar. Hepsi de kastedilmi\u015f olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yar\u0131mada’daki Araplar’\u0131n durumu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bundan ibaretti.<\/p>\n

Ama Allah’dan ba\u015fka kimsenin yapamayaca\u011f\u0131, bu inan\u00e7 sisteminden ba\u015fka hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fi mucize ger\u00e7ekle\u015fti. Birbirinden nefret eden bu g\u00f6n\u00fcllerden, \u015fu inat\u00e7\u0131 karakterlerden, birb\u00efrlerine kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc, birbirlerini seven, birbirleriyle kayna\u015fan, hem de tarihin e\u015fine rastlamad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczeyde birbirlerine karde\u015f olmu\u015f, birbirleriyle kenetlenmi\u015f bir kitle meydana geldi. Aralar\u0131nda cennet hayat\u0131 somutla\u015f\u0131yordu, cennet hayat\u0131n\u0131n \u00e7izgileri belirginle\u015fiyordu ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131nda. Ya da cennet hayat\u0131na ve onun belirgin \u00e7izgilerine haz\u0131rlan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

“Onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinden kini \u00e7\u0131kard\u0131k, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sedirler \u00fczerinde karde\u015f\u00e7e otururlar. (Hicr Suresi, 47)<\/p>\n

Bu inan\u00e7 sistemi ger\u00e7ekten ilgin\u00e7tir. G\u00f6n\u00fcllere kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman sertliklerini yumu\u015fatan, kabal\u0131klar\u0131n\u0131 incelten, kat\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 sevecenle\u015ftiren, sa\u011flam, derin ve dost\u00e7a ba\u011flarla onlar\u0131 birbirine ba\u011flayan bir sevgi, cana yak\u0131nl\u0131k ve \u015fefkat karakteri kazand\u0131r\u0131r onlara. Birden bire g\u00f6z\u00fcn bak\u0131\u015f\u0131, elin dokunu\u015fu, dilin konu\u015fmas\u0131, kalbin \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015f\u0131, tan\u0131\u015fma, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u015fefkat, dostluk, yard\u0131mla\u015fma, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve bar\u0131\u015f terenn\u00fcmlerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu g\u00f6n\u00fclleri birbirlerine kayna\u015ft\u0131randan ba\u015fkas\u0131, bunun s\u0131rr\u0131n\u0131 bilmez. Ve bu g\u00f6n\u00fcllerden ba\u015fkas\u0131 bunun tad\u0131n\u0131 bilmez.<\/p>\n

Bu inan\u00e7 sistemi, Allah i\u00e7in sevme melodisiyle seslenir insanl\u0131\u011fa. Onun g\u00f6n\u00fcl tellerine i\u00e7tenlik ve bulu\u015fma notalar\u0131yla dokunur. G\u00f6n\u00fcller olumlu tepki g\u00f6sterdiklerinde Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin s\u0131rr\u0131n\u0131 bilmedi\u011fi, yine O’ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi o mucize ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n

Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor. “Allah’\u0131n kullar\u0131 aras\u0131nda \u00f6yle insanlar var ki, peygamber ve \u015fehit olmad\u0131klar\u0131 halde peygamberler ye \u015fehidler K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131n Allah kat\u0131ndaki konumlar\u0131na g\u0131bta ederler.” “Kimdir bunlar, ya Resulallah bize haber ver?” dediler. “Bunlar aralar\u0131nda akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve birbirlerine mal vermedikleri halde, Allah’\u0131n ruhuyla birbirlerini seven kimselerdir. Allah’a andolsun ki, onlar\u0131n y\u00fcz\u00fc nurdand\u0131r ve onlar nur \u00fczerindedirler, insanlar korktuklar\u0131 zaman onlar korkmazlar, insanlar \u00fcz\u00fcld\u00fckleri zaman \u00fcz\u00fclmezler.” (Ebu Davud)<\/p>\n

Yine Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Bir m\u00fcsl\u00fcman, di\u011fer bir m\u00fcsl\u00fcman karde\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p elinden tuttu\u011fu zaman, \u015fiddetli bir r\u00fczg\u00e2r\u0131n esti\u011fi bir g\u00fcnde kuru bir a\u011fa\u00e7tan yapraklar\u0131n d\u00f6k\u00fclmesi gibi d\u00f6k\u00fcl\u00fcr g\u00fcnahlar\u0131. Denizlerin k\u00f6p\u00fckleri kadar g\u00fcnahlar\u0131 olsa yine de affolunur. (Tabesani)<\/p>\n

Bu konudaki Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir\u00e7ok s\u00f6zleri rivayet edilmi\u015ftir. Onun davran\u0131\u015flar\u0131 bu unsurun getirdi\u011fi mesajdaki \u00f6nemine tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Nitekim onun sevgi temeli \u00fczerine bina etti\u011fi \u00fcmmet, bunlar\u0131n sadece a\u011f\u0131zda gevelenen s\u00f6zler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0131rf bireysel planda kalan ideal davran\u0131\u015flar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bunlar, bu de\u011fi\u015fmez temele dayal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fen \u00fcst\u00fcn bir realiteydi. Ku\u015fkusuz Allah’\u0131n izniyle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti bu realite. Onun d\u0131\u015f\u0131nda bu g\u00f6n\u00fclleri bu \u015fekilde hi\u00e7 kimse kayna\u015ft\u0131ramazd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun onun \u00f6tesinde de m\u00fcsl\u00fcman kitleye, Allah’\u0131n hem kendisine, hem de m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik dostlu\u011funu g\u00fcndeme getirerek g\u00fcvence veriyor, onlar\u0131 rahatlat\u0131yor. Sonra Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- m\u00fc’minleri Allah yolunda sava\u015fmaya te\u015fvik etmeyi emrediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’minler, kendileri gibi olaylar\u0131 gere\u011fince kavrayamayan, sorunlar\u0131 derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcnemeyen kendilerinin on kati olan d\u00fc\u015fmanla ba\u015fedebilirler. Onlar, son derece k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda, en az\u0131ndan kendilerinin iki kat\u0131 olan bir d\u00fc\u015fman g\u00fcc\u00fcyle ba\u015federler:
\n64- Ey peygamber, sana ve sana uyan m\u00fc’minlere Allah yeter.<\/p>\n

65- Ey peygamber, m\u00fc’minleri sava\u015fa te\u015fvik et. E\u011fer sizden yirmi sab\u0131rl\u0131 ki\u015fi olursa bunlar iki y\u00fcz k\u00e2firi yenerler. E\u011fer sizden y\u00fcz ki\u015fi olsa, bunlar bin k\u00e2firi yenerler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar anlay\u0131\u015fs\u0131z, bilin\u00e7siz bir g\u00fcruhtur.<\/p>\n

66- Allah, bundan b\u00f6yle, bu konudaki y\u00fck\u00fcn\u00fcz\u00fc hafifletti ve b\u00fcnyenizde bir zaaf belirdi\u011fini bildi. Buna g\u00f6re e\u011fer sizden y\u00fcz sab\u0131rl\u0131 ki\u015fi olursa, bunlar iki y\u00fcz k\u00e2firi yenerler. E\u011fer sizden bin sab\u0131rl\u0131 ki\u015fi olursa, bunlar Allah’\u0131n izni ile iki bin k\u00e2firi yenerler. Allah sab\u0131rl\u0131larla beraberdir. ‘<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcncesi d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi imk\u00e2ns\u0131z, sorgulanamayan her \u015feyden g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcst\u00fcn olan Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc kavramak \u00fczere duraklay\u0131veriyor. \u00d6te yandan Allah’\u0131n ordular\u0131na engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u015fu g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 kuvvetlere bak\u0131yor. Birdenbire aradaki fark\u0131n korkun\u00e7 oldu\u011fu, mesafenin \u00e7ok uzak oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130ki g\u00fc\u00e7 aras\u0131ndaki bu sava\u015f\u0131n sonucunun garantili oldu\u011fu, neticenin a\u00e7\u0131k oldu\u011fu, varaca\u011f\u0131 noktan\u0131n belli oldu\u011fu kendili\u011finden beliriyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc i\u00e7eriyor:<\/p>\n

“Ey peygamber sana ve sana uyan m\u00fc’minlere Allah yeter.”<\/p>\n

Bu y\u00fczden Allah yolunda sava\u015fmak i\u00e7in m\u00fc’minlerin te\u015fvik edilmesi emri yeral\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc psikolojik motivasyon sa\u011flanm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn g\u00f6n\u00fcller haz\u0131rlanm\u0131\u015f, sinirler gerilmi\u015f, damarlar co\u015fturulmu\u015f, g\u00f6n\u00fcllere g\u00fcven, ba\u011fl\u0131l\u0131k ve huzur ak\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Ey peygamber, m\u00fc’minleri sava\u015fa te\u015fvik et.”<\/p>\n

Onlar\u0131 te\u015fvik et, y\u00fcreklendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc say\u0131lar\u0131 az da olsa, \u00e7evrelerinde yer alan hem onlar\u0131n, hem de Allah’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n say\u0131lar\u0131 fazla da olsa onlara yeterlidirler:<\/p>\n

“E\u011fer sizden yirmi sab\u0131rl\u0131 ki\u015fi olursa, bunlar iki y\u00fcz k\u00e2firi yenerler. E\u011fer sizden y\u00fcz ki\u015fi olsa, bunlar bin k\u00e2firi yenerler.”<\/p>\n

Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda yatan neden ise, beklenmeyen ve olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir nedendir. Ama ger\u00e7ek ve k\u00f6kl\u00fc bir dayana\u011f\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n

Peki d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re; bilin\u00e7, derin anlay\u0131\u015f ve galibiyet aras\u0131nda ne t\u00fcr bir ili\u015fki vard\u0131r?.. Ger\u00e7ek, hem de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki vard\u0131r… \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc’min grup yolunu tan\u0131makla, hayat sisteminin bilincinde olmakla, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve amac\u0131n\u0131n mahiyetini kavramakla belirginle\u015fiyor. M\u00fc’min grup ilahl\u0131k ve kulluk ger\u00e7eklerinin bilincindedir. \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n birlenmesinin ve her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde tutulmas\u0131 gerekti\u011finin ve kullu\u011fun tek ve ortaks\u0131z Allah’a y\u00f6nelik olmas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131r. M\u00fc’minler, kendilerinin, Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fiyle do\u011fru yolu bulmu\u015f, insanlar\u0131n t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcnde kula kulluktan \u00e7\u0131kar\u0131p, tek ve ortaks\u0131z Allah’a kul yapmak i\u00e7in harekete ge\u00e7mi\u015f m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet olduklar\u0131n\u0131n bilincindedirler. Onlar yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n halifesidirler. Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00fcst\u00fcn tutmak ve O’nun yolunda cihad etmek, hakka dayal\u0131 olarak yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kalk\u0131nd\u0131rmak, insanlar aras\u0131nda adaletle h\u00fckmetmek, yery\u00fcz\u00fcnde, insanlar aras\u0131nda adaleti sa\u011flama esas\u0131na dayanan Allah’\u0131n egemenli\u011fini kurmak \u00fczere, yery\u00fcz\u00fcne y\u00fcceltmek ve yararlanmak i\u00e7in yerle\u015ftirilmi\u015fler. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6nl\u00fcne ayd\u0131nl\u0131k, g\u00fcven, g\u00fc\u00e7 ve kararl\u0131l\u0131k duygular\u0131n\u0131 ak\u0131tan bilin\u00e7tir, anlay\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fc’minler bu bilin\u00e7le Allah yolunda cihada at\u0131l\u0131yorlar; g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak ve g\u00fcc\u00fc kat kat artt\u0131ran sonu\u00e7tan emin olarak… Nas\u0131l olsa d\u00fc\u015fmanlar\u0131 “Anlay\u0131\u015fs\u0131z bilin\u00e7siz bir gruptur.” Kalpleri kilitlidir, g\u00f6zleri perdelenmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcnse de, g\u00fc\u00e7leri yetersizdir, etkisizdir onlar\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck kaynaktan kopuk, k\u00f6ks\u00fcz bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n

\u015eu oran… On ki\u015fiye kar\u015f\u0131 bir ki\u015fi oran\u0131… Bilin\u00e7li m\u00fc’minlerle, bilin\u00e7siz k\u00e2firler aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler dengesinin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6yle ki, sab\u0131rl\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n en zorlu durumlar\u0131nda bile, k\u00e2firlerle aralar\u0131ndaki oran, ikiye kar\u015f\u0131 bir ki\u015fidir.<\/p>\n

“Allah bundan b\u00f6yle, bu konudaki y\u00fck\u00fcn\u00fcz\u00fc hafifletti ve b\u00fcnyenizde bir zaaf belirdi\u011fini bildi. Buna g\u00f6re e\u011fer sizden y\u00fcz sab\u0131rl\u0131 ki\u015fi olursa, bunlar iki y\u00fcz k\u00e2firi yenerler. E\u011fer sizden bin sab\u0131rl\u0131 ki\u015fi olursa, bunlar Allah’\u0131n izni ile iki bin k\u00e2firi yenerler. Allah sab\u0131rl\u0131larla beraberdir.”<\/p>\n

Baz\u0131 Tefsirciler ve F\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar bu ayetlerin, g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131 durumlarda m\u00fc’minlerden bir ki\u015finin on k\u00e2firden ka\u00e7mamas\u0131na, zay\u0131f olduklar\u0131 durumlarda da bir ki\u015finin iki ki\u015fiden ka\u00e7mamas\u0131na ili\u015fkin bir emri i\u00e7erdi\u011fi anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar. Ayr\u0131ca bu konuda \u015fu anda girmek istemedi\u011fimiz ayr\u0131nt\u0131lara ili\u015fkin birtak\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 da belirmi\u015ftir. Ne var ki bizim tercihimize g\u00f6re ayetler, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fc’minlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn Allah ve hak terazisindeki de\u011ferine ili\u015fkin bir ger\u00e7e\u011fi i\u00e7ermektedirler. Ayetler, g\u00f6n\u00fclleri g\u00fcven duygusuyla dolsun, ayaklar\u0131 yere sa\u011flam bass\u0131n diye m\u00fc’minlere bu ger\u00e7e\u011fi tan\u0131t\u0131yor. Yoksa -bizim tercihimize g\u00f6re- burada ya\u015famaya ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Bununla neyi diledi\u011fini en iyi y\u00fcce Allah bilir ku\u015fkusuz…<\/p>\n

SAVA\u015e ES\u0130RLER\u0130<\/p>\n

Sava\u015fa te\u015fvik konusundan esirlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ge\u00e7iyor ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131… Bu konu, Peygamberimizin ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Bedir esirlerine ili\u015fkin uygulamalar\u0131 m\u00fcnasebetiyle s\u00f6zkonusu ediliyor. Sonra bu esirlerden s\u00f6z a\u00e7\u0131l\u0131yor. Onlar\u0131n imana te\u015fvik edilmesi, bunun \u00f6tesinde, kaybettikleri mallara ve sava\u015fta u\u011frad\u0131klar\u0131 zarara kar\u015f\u0131l\u0131k elde edecekleri kar\u015f\u0131l\u0131k s\u00f6zkonusu ediliyor:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

55- Allah kat\u0131nda canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcleri k\u00e2firlerdir. Onlar art\u0131k inanmazlar. 56- Onlar kendileri ile antla\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n her defas\u0131nda hi\u00e7 \u00e7ekinmeden antla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozan kimselerdir. 57- E\u011fer sava\u015fta, onlar\u0131 ele ge\u00e7irirsen, onlar\u0131 geride kalanlara bir ibret olacak bi\u00e7imde cezaland\u0131r. 58- E\u011fer antla\u015fmal\u0131 bir toplumun anla\u015fmas\u0131n\u0131 bozaca\u011f\u0131ndan endi\u015feli isen, aran\u0131zdaki antla\u015fmay\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k ilkesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u00fczlerine f\u0131rlat. \u00c7\u00fcnk\u00fc’ …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1715,1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2640","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-enfal-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2640\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}