{"id":2642,"date":"2012-01-20T14:17:28","date_gmt":"2012-01-20T14:17:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2642"},"modified":"2012-01-20T14:17:28","modified_gmt":"2012-01-20T14:17:28","slug":"enfal-suresinin-38-54-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/enfal-suresinin-38-54-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Enfal Suresi’nin 38-54.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

38- K\u00e2firlere dedi ki; “E\u011fer sald\u0131rganl\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse ge\u00e7mi\u015fteki su\u00e7lar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. Yok e\u011fer eski tutumlar\u0131na d\u00f6nerlerse, daha \u00f6ncekiler i\u00e7in ge\u00e7erli olan kurallar onlar i\u00e7in de i\u015fler. ”<\/p>\n

39- Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar onlarla sava\u015f\u0131n\u0131z. E\u011fer yapt\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

40- E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse biliniz ki, Allah sizin dostunuz ve dayana\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. O ne g\u00fczel bir dost ve dayanak, ne g\u00fczel bir yard\u0131m edicidir.<\/strong><\/p>\n

Yarat\u0131c\u0131 ve diledi\u011fini zorla yapt\u0131ran ezici g\u00fcce sahip olan y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n topluluklar\u0131n\u0131n mahv\u0131na, harcad\u0131klar\u0131 mallar\u0131n y\u00fcrek ac\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesine, d\u00fcnyada rezil olup y\u00fcrek ac\u0131s\u0131 \u00e7ektikten sonra murdarlar\u0131n \u00fcst\u00fcste konulup cehenneme at\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda k\u00e2firlere s\u00f6yle:<\/p>\n

“K\u00e2firlere de ki; e\u011fer sald\u0131rganl\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse, ge\u00e7mi\u015fteki su\u00e7lar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. Yok e\u011fer eski tutumlar\u0131na d\u00f6nerlerse daha \u00f6ncekiler i\u00e7in ge\u00e7erli olan kurallar onlar i\u00e7in de i\u015fler.”<\/p>\n

\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00fcfre, isl\u00e2m ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fmak \u00fczere biraraya gelmeye, insanlar\u0131 Allah yolundan al\u0131koymak i\u00e7in mal\u0131 harcamada bulunmaya son vermeleri i\u00e7in kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00f6nemli bir f\u0131rsat \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan tevbe etmeleri ve Allah’a d\u00f6nmeleri i\u00e7in \u00f6nlerindeki yol a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu durumda \u00f6nceki g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2m, daha \u00f6nce i\u015flenenleri siler, g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. \u0130nsan anas\u0131ndan do\u011fmu\u015f gibi daha \u00f6nce i\u015flemi\u015f k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ar\u0131nm\u0131\u015f olarak isl\u00e2ma girer. Ancak onlar -bu a\u00e7\u0131klamadan sonra- tekrar i\u00e7inde bulunduklar\u0131 k\u00fcfre ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa d\u00f6necek olurlarsa, onlardan \u00f6nce gelip ge\u00e7mi\u015f milletlere ili\u015fkin Allah’\u0131n yasas\u0131 i\u015flevini yerine getirecektir. Allah’\u0131n yasas\u0131, tebli\u011f ve a\u00e7\u0131klamadan sonra yalanlayanlar\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131rmak, dostlar\u0131na da zafer, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve galibiyet sa\u011flamak \u015feklinde i\u015flevini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu de\u011fi\u015fmez ve her zaman i\u00e7in ge\u00e7erli olan bir yasad\u0131r. Buna g\u00f6re k\u00e2firler, yollar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u015f noktas\u0131nda tercihlerini yapmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Bu noktada k\u00e2firlerle yap\u0131lan konu\u015fma son buluyor ve surenin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fc’minlere y\u00f6neliyor:<\/p>\n

“Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar onlarla sava\u015f\u0131n\u0131z. E\u011fer yapt\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

“E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse biliniz ki, Allah sizin dostunuz ve dayana\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. O ne g\u00fczel bir dost ve dayanak, ne g\u00fczel bir yard\u0131m edicidir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah yolunda cihad\u0131n her \u00e7a\u011fda ve her yerde ge\u00e7erli olan s\u0131n\u0131rlar\u0131. Bununla beraber, isl\u00e2mda cihada ve isl\u00e2m sava\u015f kurallar\u0131na ili\u015fkin olarak bu surede yeralan h\u00fck\u00fcmler niha\u00ee h\u00fck\u00fcmler de\u011fildirler. Bu konudaki son h\u00fck\u00fcmler, hicri dokuzuncu senede indirilen Tevbe suresinde yeralmaktad\u0131r. Bununla beraber surenin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi -\u0130sl\u00e2m aksiyoner bir harekettir, insanl\u0131\u011f\u0131n pratik hayat\u0131n\u0131 uygun y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda isl\u00e2m a\u015famal\u0131 bir harekettir. Her a\u015fama i\u00e7in pratik ihtiya\u00e7 ve gereklerine cevap verecek uygun y\u00f6ntemleri vard\u0131r.<\/p>\n

Bununla beraber, “Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p, Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar onlarla sava\u015f\u0131n\u0131z.” ayeti s\u00fcregelen cahiliyenin prati\u011fine kar\u015f\u0131 isl\u00e2mi hareketin her zaman i\u00e7in ge\u00e7erli olan bir h\u00fckm\u00fcn\u00fc belirlemektedir.<\/p>\n

Surenin tan\u0131t\u0131m k\u0131sm\u0131nda da de\u011finildi\u011fi gibi isl\u00e2m, b\u00fct\u00fcn “yery\u00fcz\u00fcnde” t\u00fcm `insanl\u0131\u011f\u0131n’ kula kulluktan -ayn\u0131 \u015fekilde kendi arzusuna kul olmaktan, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu da kula kullu\u011fun bir t\u00fcr\u00fcd\u00fcr- kurtulu\u015funun evrensel bildirisi olmak i\u00e7in gelmi\u015ftir. Bunu da y\u00fcce Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, alemler \u00fczerindeki Rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmekle ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bu ilan, her \u00e7e\u015fidiyle ve t\u00fcm \u015fekilleriyle insan\u0131n hakimiyetine dayal\u0131 d\u00fczenlere ve rejimlere kar\u015f\u0131 kapsaml\u0131 bir devrim anlam\u0131na gelmektedir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesinde, her ne \u015fekilde olursa olsun hakimiyetin insanlara ait oldu\u011fu rejimlere kar\u015f\u0131 tam bir ba\u015fkald\u0131r\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. ( Enfal suresinin giri\u015f k\u0131sm\u0131na bkz.)<\/p>\n

Bu \u00f6nemli hedefin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in de iki temel fakt\u00f6r gereklidir.<\/p>\n

Birincisi: Bu dini benimseyen, insan\u0131n egemenli\u011finden kurtulduklar\u0131n\u0131 ilan eden, sadece Allah’a kul olmakla her \u00e7e\u015fit ve her \u015fekliyle kula kulluktan kurtulanlara y\u00f6nelik bask\u0131 ve i\u015fkenceleri bertaraf etmektir. Bu da \u015fu evrensel bildiriye inanan, onu realiteler d\u00fcnyas\u0131nda uygulayan, bu dine inananlara i\u015fkence ve zul\u00fcm uygulamakla ya da bu dini benimsemek isteyenlere \u00e7e\u015fitli bask\u0131, zorlama ve propaganda y\u00f6ntemleriyle engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla azg\u0131nla\u015fan ta\u011futlarla cihad eden m\u00fc’min bir \u00f6nderli\u011fin y\u00f6netiminde hareket eden organik bir yap\u0131ya sahip m\u00fc’min bir kitlenin varl\u0131\u011f\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n

\u0130kincisi: Her ne \u015fekilde olursa olsun, insan\u0131n insana kullu\u011fu esas\u0131na dayanan t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri yery\u00fcz\u00fcnden silmektir. Bu da birinci hedefin yani b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etmenin garantisidir. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn insanlar sadece Allah’a boyun e\u011fmi\u015f, onun dinini din edinmi\u015f olurlar. Din kelimesi burada Allah’\u0131n otoritesine boyun e\u011fmek anlam\u0131ndad\u0131r, soyut bir inan\u00e7 de\u011fil.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n “Dinde zorlama yoktur. Do\u011fruluk ile sap\u0131kl\u0131k birbirinden kesinlikle ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (Bakara, 256) s\u00f6z\u00fcnden dolay\u0131 kimi g\u00f6n\u00fcllerde beliren bir \u015f\u00fcpheyi a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fturmam\u0131z gerekmektedir.<\/p>\n

Ger\u00e7i cihad\u0131n mahiyetine de\u011finirken, \u00f6zellikle \u00fcstad Ebul A’la el Mevdudi’nin “Allah Yolunda Cihad” adl\u0131 eserinden yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u0131nt\u0131larla yeterli a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftuk. Ancak biz konuyu biraz daha a\u00e7mak istiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dinin d\u00fc\u015fmanlar\u0131, bu konuda b\u00fcy\u00fck bir kavram karga\u015fas\u0131 meydana getirmi\u015f, \u00e7e\u015fitli hilelerle zihinleri buland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

“Allah’\u0131n dini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle egemen oluncaya kadar” ayetinde kastedilen “din”, ta\u011futlar\u0131n egemenli\u011finde ve fertleri bask\u0131 alt\u0131nda tutan rejimlerin varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015fan maddi engelleri ortadan kald\u0131rmak anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n otoritesinden ba\u015fka otorite kalmayacakt\u0131r. O g\u00fcn Allah’\u0131n otoritesinden ba\u015fka kullar bask\u0131c\u0131 hi\u00e7bir otoriteye boyun e\u011fmeyecek, O’nun dinini din edinmeyecektir. Bu maddi engeller ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra, insanlar diledikleri inanc\u0131 her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131dan uzak bir \u015fekilde se\u00e7mek \u00fczere serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rlar. Ne var ki, isl\u00e2ma kar\u015f\u0131t olan bu inan\u00e7, ba\u015fkas\u0131na bask\u0131 arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilecek, do\u011fru yolu bulmak isteyenleri bundan al\u0131koyacak, Allah’\u0131n otoritesinden ba\u015fka her t\u00fcrl\u00fc otoriteden pratik olarak kurtulan ki\u015filere i\u015fkence edecek bir g\u00fcce sahip organik bir topluluk taraf\u0131ndan temsil edilemez. \u0130nsanlar diledikleri inanc\u0131 se\u00e7me bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zg\u00fcrd\u00fcrler. Ancak bu inanca bireysel olarak ba\u011flanmal\u0131d\u0131rlar. Bu inan\u00e7, kullar\u0131n kendisine boyun e\u011fdi\u011fi, yani dinini din edindi\u011fi zorlay\u0131c\u0131 bir otoriteye d\u00f6n\u00fc\u015femez. \u00c7\u00fcnk\u00fc kullar, Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n otoritesine boyun e\u011femezler.<\/p>\n

\u0130nsanlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine bah\u015fetti\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, onuru elde edemezlerse, “yery\u00fcz\u00fcnde’ : hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6zg\u00fcr olamazlar. Ancak “din” b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’a ait olmad\u0131\u011f\u0131, O’nun otoritesinden ba\u015fka bir otoriteye boyun e\u011fme olay\u0131 s\u00f6zkonusu oldu\u011fu s\u00fcrece…<\/p>\n

\u0130\u015fte bu b\u00fcy\u00fck hedef i\u00e7in sava\u015f\u0131r, m\u00fc’min kitle…<\/p>\n

“Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar.”<\/p>\n

Kim bu ilkeyi benimser ve teslim oldu\u011funu duyurursa, m\u00fcsl\u00fcmanlar bu duyurusunu ve teslim olu\u015funu kabul ederler, art\u0131k onun niyetini ve i\u00e7inde saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmazlar. Bunlar\u0131 Allah’a b\u0131rak\u0131rlar:<\/p>\n

“E\u011fer yapt\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

Kim de bu ilkeden y\u00fcz \u00e7evirir ve Allah’\u0131n otoritesine kar\u015f\u0131 koymada \u0131srar ederse, m\u00fcsl\u00fcmanlar Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131na g\u00fcvenerek onunla sava\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

“E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse biliniz ki, Allah sizin dostunuz ve dayana\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. O ne g\u00fczel bir dost ve dayanak, ne g\u00fczel . bir yard\u0131m edicidir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu dinin getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve i\u015fte onun ciddiyeti, realistli\u011fi ve pratikli\u011fi… Bu din, realiteler d\u00fcnyas\u0131nda uygulanmak, Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na egemen k\u0131lmak i\u00e7in hareket eder.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu din, zihni rahatlatmak, bilgi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc artt\u0131rmak amac\u0131yla herhangi bir kitaptan \u00f6\u011frenilecek bir teori de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde, insanlar\u0131n kendi kendilerine ve Rabbleriyle ili\u015fkilerinde ya\u015famakla yetindikleri vicdanlar\u0131 ilgilendiren edilgen bir inan\u00e7 da de\u011fildir. Nitekim bu din, insanlarla Rabbleri aras\u0131ndaki bireysel ili\u015fkiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 birtak\u0131m kulluk davran\u0131\u015flar\u0131ndan da ibaret de\u011fildir.<\/p>\n

Bu din insanl\u0131\u011f\u0131n evrensel kurtulu\u015f bildirisidir. Prati\u011fe d\u00f6n\u00fck ve realist bir sistemdir. \u0130nsanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131n\u0131 uygun y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131lar. D\u00fc\u015f\u00fcnsel engelleri tebli\u011f ve a\u00e7\u0131klamayla giderir. Ta\u011futlar\u0131n egemenli\u011fini yerle bir edip, yerine Allah’\u0131n egemenli\u011fini yerle\u015ftirmek i\u00e7in rejim ve otoritelerin varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015fan engelleri de cihad etmekle bertaraf eder.<\/p>\n

Bu dinin direktifleri do\u011frultusunda hareket etmek, insanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131yla i\u00e7i\u00e7e hareket etmek demektir. Bu dinle cahiliye aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fme, bir teoriye ba\u015fka bir teoriyle kar\u015f\u0131l\u0131k vermek \u015feklinde geli\u015fen bir \u00e7eki\u015fme de\u011fildir. Cahiliye bir toplumun, rejimin ve otoritenin varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015fmaktad\u0131r. Bu dinin de ona denk y\u00f6ntemlerle kar\u015f\u0131 koymas\u0131 i\u00e7in bir toplum, siyasi rejim ve otorite taraf\u0131ndan temsil edilmesi bir zorunluluktur. Bunun \u00f6tesinde dinin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah i\u00e7in olmas\u0131 ve ondan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011filmemesi i\u00e7in cihad etmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu dinin realist, pratik ve aksiyoner hareket metodu budur, aldat\u0131lm\u0131\u015f ve ruhsal bozguna u\u011fram\u0131\u015f olanlar\u0131n s\u00f6yledikleri de\u011fil… Bu adamlar “m\u00fcsl\u00fcman” olmak isteyen iyi niyetli ve samimi kimseler olabilirler. Ne var ki, bu dinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc onlar\u0131n kafalar\u0131nda ve ak\u0131llar\u0131nda netle\u015fmemi\u015ftir. Bu dinin onlar\u0131n kafalar\u0131nda yereden tablosu olduk\u00e7a bulan\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bize bu ger\u00e7ekleri g\u00f6steren Allah’a hamdolsun. Allah bize bu ger\u00e7ekleri g\u00f6stermemi\u015f olsayd\u0131 biz bunlar\u0131 g\u00f6remeyecektik ku\u015fkusuz.<\/p>\n

10. C\u00dcZ BA\u015eLANGICI<\/p>\n

Bu c\u00fcz ba\u015f taraf\u0131 dokuzuncu c\u00fczde ge\u00e7en Enfal suresinin kalan k\u0131sm\u0131 ile Tevbe suresinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir… \u00d6nce Enfal suresinin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 ele alaca\u011f\u0131z. Tevbe suresine gelince; in\u015fallah bu c\u00fczde s\u0131ras\u0131 gelince sunaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Dokuzuncu c\u00fcz\u00fcn sonunda surenin belli ba\u015fl\u0131 karakteristik \u00e7izgilerini ortaya koymu\u015ftuk. Surenin bu kalan k\u0131sm\u0131 da ayn\u0131 karakteristik \u00e7izgileri izlemektedir. Ancak surenin ak\u0131\u015f\u0131nda ilk anda g\u00f6ze \u00e7arpan ger\u00e7ek, bu surenin bu son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, d\u00fczenleni\u015fi ve konular\u0131 bak\u0131m\u0131ndan nerdeyse birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki benzeri oldu\u011fudur. Konular\u0131n yenilenmesi nedeniyle tekrardan ka\u00e7\u0131n\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, ak\u0131\u015f i\u00e7inde bu konular\u0131n d\u00fczenleni\u015f bi\u00e7imi, aralar\u0131nda bu denli ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ahenk bulunan her iki b\u00f6l\u00fcm\u00fc neredeyse birbirinden apayr\u0131 \u00f6zelliklere sahip iki ayr\u0131 devreler haline getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Birinci b\u00f6l\u00fcm, ganimetlerden ve onlar hakk\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aralar\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren \u00e7eki\u015fmelerden ba\u015flam\u0131\u015f ve ganimetlerin b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini tamamen Allah ve Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Sonra onlar\u0131 Allah’dan korkmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f ve o d\u00fczeye \u00e7\u0131kmalar\u0131 i\u00e7in iman\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Sonra ganimetler hakk\u0131nda \u00e7eki\u015ftikleri sava\u015f esnas\u0131nda i\u015flevini yerine getiren Allah’\u0131n planlama ve takdirini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015fti. Bunu yaparken de sava\u015fta meydana gelen kimi olaylar\u0131 ve sahneleri yeniden canland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bir de ne g\u00f6rs\u00fcnler, planlama tamamen Allah’a ait, destek ondan gelmi\u015ftir, sava\u015f b\u00fct\u00fcn\u00fcyle O’nun iradesini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in geli\u015fmi\u015ftir. Onlar bu sava\u015fta sadece perde ve arac\u0131 i\u015flevini g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Daha sonra sava\u015f\u0131n ger\u00e7ek mahiyetine ili\u015fkin olarak ortaya konulan bu ger\u00e7eklerin \u00f6tesinde onlar\u0131 d\u00fc\u015fman sald\u0131r\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda direnmeye, Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131na ve kendileriyle beraber olu\u015funa, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131p cezaland\u0131raca\u011f\u0131na g\u00fcvenmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra onlar\u0131 Allah ve peygamberine ihanet etmekten, mal ve evl\u00e2t s\u0131nav\u0131n\u0131 kaybetmekten sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu arada Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- k\u00e2firleri yapt\u0131klar\u0131n\u0131n sonucundan sak\u0131nd\u0131rmas\u0131, olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verdiklerinde bunu kabul etmesi, gizledikleri duygu ve niyetlerini ise Allah’a b\u0131rakmas\u0131 emredilmi\u015fti. \u015eayet bu uyar\u0131y\u0131 dinlemeyip tutumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olurlarsa, fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p, din b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’a \u00f6zg\u00fc olana kadar m\u00fcsl\u00fcmanlara k\u00e2firlerle sava\u015fmalar\u0131 emredilmi\u015fti.<\/p>\n

\u015eu ikinci b\u00f6l\u00fcm de ayn\u0131 \u015fekilde geli\u015fiyor… Ganimetlerin m\u00fclkiyetini tamamen Allah ve peygamberine \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131ktan sonra, onlara ili\u015fkin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamakla ba\u015fl\u0131yor. Sonra onlara Allah’a ve O’nun hakla bat\u0131l\u0131n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnde kuluna indirdi\u011fi ayetlere inanmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Sonra onlara bu ganimetleri sa\u011flayan sava\u015fta i\u015flevini yerine getiren y\u00fcce Allah’\u0131n planlama ve takdirini g\u00f6steriyor. Bunun i\u00e7in de, bu planlama ve takdiri belirginle\u015ftiren sava\u015fta meydana gelen ba\u015fka olaylar\u0131 ve sahneleri yeniden canland\u0131r\u0131yor. Sunulan bu sahnelerde kendilerinin Allah’\u0131n kaderine arac\u0131 ve perde olmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapmad\u0131klar\u0131 da belirginle\u015fiyor. Sava\u015f\u0131n ger\u00e7ek mahiyetine ili\u015fkin olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen bu olgular\u0131n \u00f6tesinde onlara d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rken direnme, Allah’\u0131 \u00e7okca anma, O’na ve peygamberine itaat etme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Da\u011f\u0131l\u0131p g\u00fc\u00e7lerinin k\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sak\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in \u00e7eki\u015fmemeleri uyar\u0131s\u0131nda bulunuluyor. Sabretmeye, cihada \u00e7\u0131karken kibirlenmemeye, g\u00f6steri\u015f yapmamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131yorlar. Yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karken b\u00fcy\u00fcklenen, insanlara g\u00f6steri\u015f yapan ve \u015feytan\u0131n aldatmas\u0131 sonucu insanlar\u0131 Allah’\u0131n yoluna girmekten al\u0131koyan k\u00e2firlerin ak\u0131betinden sak\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yorlar. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131 sadece yard\u0131m etmeye g\u00fcc\u00fc yeten, takdir ve plan\u0131nda hikmet bulunan y\u00fcce Allah’a dayan\u0131p g\u00fcvenmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Sonra onlara, Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayan k\u00e2firlerin g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin Allah’\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunu g\u00f6steriliyor. Birinci b\u00f6l\u00fcmde m\u00fc’minlere g\u00fcven a\u015f\u0131layan, sava\u015fta diren\u00e7li olmalar\u0131n\u0131 telkin eden ve k\u00e2firlerin boyunlar\u0131na ve ellerine darbeler indiren meleklerden s\u00f6z edildi\u011fi gibi bu b\u00f6l\u00fcmde de y\u00fczlerine ve s\u0131rtlar\u0131na vurarak k\u00e2firlerin canlar\u0131n\u0131 alan meleklerden s\u00f6z ediliyor. Birinci b\u00f6l\u00fcmde k\u00e2firler i\u00e7in, “canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc” ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Burada da her s\u00f6z veri\u015flerinde bunun tersine davrand\u0131klar\u0131ndan s\u00f6z edilmesi nedeniyle ayn\u0131 ifade tekrar kullan\u0131l\u0131yor. Bu hat\u0131rlatma bir bak\u0131ma, sava\u015fta ve bar\u0131\u015fta onlarla kurulacak ili\u015fkilere ili\u015fkin olarak emredilen h\u00fck\u00fcmlere bir haz\u0131rl\u0131k niteli\u011findedir. Bu h\u00fck\u00fcmler isl\u00e2m kamp\u0131 ile kendisiyle sava\u015f halinde olan ve bar\u0131\u015f yapan di\u011fer kamplarla girilecek ili\u015fkilere ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmlerdir. Bu h\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131 kesin, niha\u00ee h\u00fck\u00fcmlerdir. Bir k\u0131sm\u0131 ise, daha sonra Tevbe suresinde kesinle\u015fecek olan h\u00fck\u00fcmlerdir.<\/p>\n

Buraya kadar, surenin bu ikinci devresi -konular\u0131n mahiyeti ve surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeki d\u00fczenleni\u015fleri bak\u0131m\u0131ndan- nerdeyse surenin birinci devresiyle ayn\u0131 \u00f6zellikleri payla\u015fmaktad\u0131r. Sadece isl\u00e2m kamp\u0131 ile di\u011fer kamplar aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin baz\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131nda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/p>\n

Daha sonra, surenin bitimine do\u011fru bu h\u00fck\u00fcmlere ve konulara ba\u011fl\u0131, onlar\u0131 b\u00fct\u00fcnleyen di\u011fer konu ve h\u00fck\u00fcmler yeralmaktad\u0131r:<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve onunla birlikte m\u00fc’minlere kalplerini kayna\u015ft\u0131rmak suretiyle onlara yapt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fi hat\u0131rlat\u0131yor. Allah’\u0131n iradesi, rahmeti ve l\u00fctfu olmasayd\u0131 bu kalpler kayna\u015fmaya yana\u015fmayacaklard\u0131.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah, kendisinin onlara yeterli oldu\u011funu ve onlar\u0131 koruyaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek g\u00fcvence veriyor. Bu y\u00fczden Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlar\u0131 sava\u015fa te\u015fvik etmesini emrediyor. Onlara, iman etmi\u015f olmalar\u0131 nedeniyle -sabrettikleri s\u00fcrece- olaylar\u0131 derinlemesine kavramaya \u00e7al\u0131\u015fmayan k\u00e2firlerden olu\u015fan kendilerinin on kat\u0131 bir kuvvetle ba\u015fedebileceklerini g\u00f6steriyor. K\u00e2firler iman etmedikleri i\u00e7in durum b\u00f6yledir. Yine onlar en zay\u0131f durumlar\u0131nda bile sabrederlerse, kendilerinden kat kat fazlas\u0131 k\u00e2firle ba\u015fedebileceklerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah sabredenlerle beraberdir.<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah, esirlerden fidye kabul ettikleri i\u00e7in onlar\u0131 azarl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz yery\u00fcz\u00fcnde kal\u0131c\u0131 ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamam\u0131\u015flar, hen\u00fcz d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rmam\u0131\u015flar, daha otoriteleri per\u00e7inlenmemi\u015f, hen\u00fcz devletleri sa\u011flam temellere oturmam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla da de\u011fi\u015fik a\u015famalarda ve farkl\u0131 durumlarda isl\u00e2m\u0131n ba\u015fvurdu\u011fu hareket metodu a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmaktad\u0131r. Bu durum ayn\u0131 zamanda, realite kar\u015f\u0131s\u0131nda ve farkl\u0131 a\u015famalarda isl\u00e2mi hareket metodunun realistli\u011fine ve esnekli\u011fine i\u015faret etmektedir. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah, ellerindeki esirlere kar\u015f\u0131 nas\u0131l davranacaklar\u0131n\u0131, onlara nas\u0131l iman\u0131 sevdireceklerini, kalplerinde imana kar\u015f\u0131 nas\u0131l sempati uyand\u0131racaklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu arada esirleri de bir daha ihanet etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bir sonuca ula\u015famayacaklar\u0131n\u0131 belirterek \u00fcmitlerini k\u0131r\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2fir olmak suretiyle ihanet ettiklerinde ilk defa onlar\u0131 bu \u015fekilde al\u00e7altan y\u00fcce Allah, \u015fayet peygamberine ihanet edecek olurlarsa, ikinci bir defa da onlar\u0131 al\u00e7alt\u0131p rezil edecektir.<\/p>\n

Son olarak, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin kendi i\u00e7inde, isl\u00e2m\u0131 kabul etmekle beraber isl\u00e2m \u00fclkesine kat\u0131lmayan toplumlarla ve belli durumlarda k\u00e2firlerle kuraca\u011f\u0131 ili\u015fkilerde uygulayaca\u011f\u0131 insanlar aras\u0131 ili\u015fkilere ili\u015fkin d\u00fczenli h\u00fck\u00fcmler yeral\u0131yor. Bu arada k\u00e2firlerle kurulacak ili\u015fkilerde uygulanacak genel prensip de belirleniyor. Bu h\u00fck\u00fcmlerde isl\u00e2m toplumunun tabiat\u0131 ve isl\u00e2m hareket metodunun mahiyeti b\u00fct\u00fcn\u00fcyle belirginle\u015fiyor. Bu arada “hareket halindeki bir toplumun” varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n isl\u00e2m\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir temel oldu\u011fu net bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2m\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f m\u00fcnasebetlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri bu hareketlilikten kaynaklan\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde bu dinde inan\u00e7 ve toplumsal yasalar\u0131n m\u00fcsl\u00fcman kitlenin fiili varl\u0131\u011f\u0131ndan ve hareketinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi de olanca netli\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Surenin geride kalan ayetlerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele almam\u0131z i\u00e7in bu k\u0131sa giri\u015f yeterlidir.<\/p>\n

Ele alaca\u011f\u0131m\u0131z dersin ba\u015flang\u0131c\u0131 ile dokuzuncu c\u00fcz’\u00fcn sonunda yeralan ge\u00e7en dersin sonlar\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131 olarak s\u00fcr\u00fcyor. Daha \u00f6nce a\u015fa\u011f\u0131daki ayette ilk defa ele al\u0131nan sava\u015f h\u00fck\u00fcmleri burada da ele al\u0131n\u0131yor:<\/p>\n

“K\u00e2firlere de ki; e\u011fer sald\u0131rganl\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse ge\u00e7mi\u015fteki su\u00e7lar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. Yok e\u011fer eski tutumlar\u0131na d\u00f6nerlerse, daha \u00f6ncekiler i\u00e7in ge\u00e7erli olan kurallar onlar i\u00e7in de i\u015fler.”<\/p>\n

“Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar onlarla savay\u0131z. E\u011fer yapt\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

“E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse biliniz ki, Allah sizin dostunuz ve dayana\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. O ne g\u00fczel bir dost ve dayanak, ne g\u00fczel bir yard\u0131m edicidir.”<\/p>\n

Daha sonra bu derste, sava\u015fta m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kazand\u0131klar\u0131 zafer sonucu elde ettikleri ganimetlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerden s\u00f6z ediliyor. Nitekim bu sava\u015f\u0131n gayesi ve hedefi \u015fu \u015fekilde belirlenmi\u015fti:<\/p>\n

“Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar.”<\/p>\n

Cihad\u0131n amac\u0131 bu a\u00e7\u0131k ayette belirlenmi\u015f, bunun Allah i\u00e7in, O’nun mesaj\u0131na, dinine ve hayat sistemine \u00f6zg\u00fc hedeflerin ger\u00e7ekle\u015fmesi u\u011fruna yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylece a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015f… Bu cihaddan elege\u00e7en ganimetlerin m\u00fclkiyetine ili\u015fkin olarak daha kesin s\u00f6z s\u00f6ylenmi\u015f, bunlar Allah ve peygamberine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve m\u00fc’minler niyetleri ve davran\u0131\u015flar\u0131yla tamamen Allah ad\u0131na hareket etmeleri i\u00e7in bunlardan soyutlanm\u0131\u015f olmakla beraber… Evet bunlarla beraber Kur’an’\u0131n ilahi hareket metodu, ya\u015fanan realiteyi ona g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015f h\u00fck\u00fcmlerle kar\u015f\u0131l\u0131yordu. Ortada ganimetler vard\u0131. \u00d6te yandan bu ganimetleri elde eden sava\u015f\u00e7\u0131lar… Bu sava\u015f\u00e7\u0131lar Allah yolunda mallar\u0131 ve canlar\u0131yla cihad ediyorlar. Onlar cihad \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015fup \u00f6zel bir harcamayla sava\u015f gere\u00e7lerini tedarik ediyorlar. Ayn\u0131 \u015fekilde, harcayacak herhangi bir \u015fey bulamayan m\u00fccahidlerin sava\u015f gere\u00e7lerini de onlar temin ediyorlar. Bunlar\u0131, cihadda g\u00f6sterdikleri sab\u0131r, diren\u00e7 ve verdikleri g\u00fczel s\u0131navla elde ediyorlar. Asl\u0131nda y\u00fcce Allah ganimetlerin m\u00fclkiyetini daha ba\u015ftan kendisine ve peygamberine \u00f6zg\u00fc k\u0131lmakla, onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini ve ruhlar\u0131n\u0131 bu ganimetlere ili\u015fkin olarak herhangi bir \u015fekilde \u00fcz\u00fclmekten kurtarm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece bu ganimetlerden paylar\u0131na d\u00fc\u015fen miktar\u0131 ald\u0131klar\u0131nda art\u0131k \u00fcz\u00fclm\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bunlar\u0131 kendilerine bah\u015fedenin Allah ve peygamberi oldu\u011funun bilincindedirler. Ayn\u0131 zamanda ganimetlerden bah\u015fedilen bu miktar, pratik ihtiya\u00e7lar\u0131na ve insani duygular\u0131na cevap veriyordu. Surenin ba\u015f\u0131nda yeralan bu kesin a\u00e7\u0131klamadan sonra, art\u0131k ganimetlere \u00fc\u015f\u00fc\u015fmez, bunlar hakk\u0131nda birbirleriyle \u00e7eki\u015fmezlerdi<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, insan\u0131n tabiat\u0131n\u0131 bilen y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi metoddur. Y\u00fcce Allah onlara bu dengeli ve eksiksiz metodla muamele ediyordu. Bu metod, pratik ihtiya\u00e7lara cevap verdi\u011fi gibi, insan\u0131n duygular\u0131na da cevap veriyor, bu ganimetler i\u00e7in vicdan ve toplumun bozulmas\u0131na da engel oluyordu.
\nGAN\u0130METLER<\/p>\n

41- E\u011fer Allah’a ve do\u011fru ile e\u011frinin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, yani iki ordunun Bedir’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz mesaja inan\u0131yorsan\u0131z biliniz ki, ele ge\u00e7irdi\u011finiz ganimet mallar\u0131n\u0131n be\u015fte biri Allah’a, Peygamber’e, Peygamber’in yak\u0131nlar\u0131na, yetimlere, yoksullara ve yar\u0131 yolda kalanlara aittir. Allah her \u015feye kadirdir.<\/strong><\/p>\n

Bu konuda tercih edilen rivayetler ve f\u0131khi g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda bir\u00e7ok ihtilaflar belirmi\u015ftir.<\/p>\n

1- Ayette ge\u00e7en “Ganaim” ve “Enfal” kelimelerinin anlamlar\u0131 etraf\u0131nda birtak\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kisi ayn\u0131 \u015fey midir, yoksa birbirlerinden farkl\u0131 \u015feyler midir?<\/p>\n

2- Y\u00fcce Allah’\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131lara bah\u015fetti\u011fi be\u015fte d\u00f6rtl\u00fck paydan sonra geride kalan be\u015fte birlik pay nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek?<\/p>\n

3- Allah’a ait oldu\u011fu bildirilen be\u015fte birlik pay ayn\u0131 zamanda peygambere ait oldu\u011fu bildirilen be\u015fte birlik pay m\u0131d\u0131r, yoksa ondan ayr\u0131 bir pay m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

4- Peygambere ait olan be\u015fte birlik pay, sadece ona m\u0131 \u00f6zg\u00fcd\u00fcr, yoksa ondan sonra i\u015f ba\u015f\u0131na gelen devlet ba\u015fkalar\u0131na da m\u0131 verilir?<\/p>\n

5- Akrabalara ait oldu\u011fu bildirilen be\u015fte birlik pay, Peygamberimiz d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi Ha\u015fimo\u011fullar\u0131’ndan ve Abdulmuttalipo\u011fullar\u0131’ndan olan Peygamberimizin akrabalar\u0131 i\u00e7in mi ge\u00e7erlidir, yoksa bu konuda devlet ba\u015fkan\u0131 yetkisini mi kullan\u0131r?<\/p>\n

6- Be\u015fte birlik paylar sadece bu be\u015f grup aras\u0131nda m\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek, yoksa tasarruf yetkisi Peygamber’e, ondan sonra da halifelere mi b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r? Di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 daha \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131 say\u0131lacak konularda belirmi\u015ftir.<\/p>\n

Biz bu tefsirde takip etti\u011fimiz y\u00f6ntem uyar\u0131nca, yerinde incelenmesi daha iyi olan f\u0131kh\u00ee ayr\u0131nt\u0131lara girmiyoruz. Bu genel y\u00f6ntemimiz. \u00d6zelde ise ganimetler konusu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle, bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z isl\u00e2m\u00ee bir realite de\u011fildir. Biz bug\u00fcn bir olgu olarak b\u00f6yle bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya de\u011filiz. Bir m\u00fcsl\u00fcman devlet, bir m\u00fcsl\u00fcman imam, Allah yolunda cihad eden bir m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet s\u00f6zkonusu de\u011fildir ki, bu \u00fcmmet ganimetler elde etmi\u015f olsun, sonra da bunlara ili\u015fkin isl\u00e2m\u00ee uygulamaya ihtiya\u00e7 duyulsun. Zaman d\u00f6nd\u00fc dola\u015ft\u0131. Tekrar bu dinin ilk defa insanl\u0131\u011fa geldi\u011fi g\u00fcnk\u00fc \u015feklini ald\u0131. \u0130nsanlar tekrar eski cahiliye hayat\u0131na d\u00f6nd\u00fcler. Kendi kafalar\u0131ndan uydurduklar\u0131 be\u015fer\u00ee yasalar\u0131yla hayatlar\u0131na y\u00f6n veren ba\u015fka ilahlar\u0131 Allah’a ortak ko\u015ftular. Bu din yeniden insanlar\u0131 kendisine girmeye, “Allah’dan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na ve Muhammed’in Allah’\u0131n peygamberi oldu\u011funa” \u015fahitlik etmeye, y\u00fcce Allah’\u0131 ilahl\u0131kta, hakimiyette ve otoritede birlemeye, bu konularda sadece O’nun peygamberi Muhammed’den -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- direktif almaya, insanl\u0131\u011f\u0131 hayat\u0131nda bu dini yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fcsl\u00fcman bir \u00f6nderli\u011fin y\u00f6netimi alt\u0131nda toplanmaya, b\u00fct\u00fcn dostluk ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131; bu toplum ve m\u00fcsl\u00fcman \u00f6nderli\u011fi y\u00f6neltmeye, bu dostluk ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131; b\u00fct\u00fcn cahiliye toplum \u00f6nderliklerinden kesmeye \u00e7a\u011f\u0131rmak i\u00e7in tekrar ba\u015fa d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu dinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek sorun budur. Ortada daha ba\u015ftan itibaren- bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir sorun s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Bug\u00fcn bir ganimetler sorunu yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc cihad sorunu yoktur. Hatta bug\u00fcn gerek i\u00e7 ili\u015fkilerde, gerekse d\u0131\u015f ili\u015fkilerde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nan tek bir yasal d\u00fczenleme sorunu bile yoktur. Bunun sebebi gayet basittir: \u00c7\u00fcnk\u00fc ortada, kendi i\u00e7 ili\u015fkilerini ve kendisiyle di\u011fer toplumlar aras\u0131ndaki ili\u015fkileri d\u00fczenleyecek h\u00fck\u00fcmlere ihtiya\u00e7 duyan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yap\u0131ya sahip m\u00fcsl\u00fcman bir toplum yoktur.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m hareket metodu realist bir hareket metodudur, fiilen varolmayan sorunlarla u\u011fra\u015fmaz. Bu y\u00fczden realite a\u00e7\u0131s\u0131ndan varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu olmayan bu t\u00fcr sorunlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerle ilgilenmez. \u0130sl\u00e2m pratik bir de\u011feri bulunmayan sorunlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerle u\u011fra\u015fmayacak kadar ciddi bir hayat sistemidir. B\u00f6yle \u015feylerle u\u011fra\u015fmak isl\u00e2m\u0131n ba\u015fvurdu\u011fu bir metod de\u011fildir. Bo\u015f vakitlerini, teoriler ve realiteler d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ek bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan f\u0131kh\u00ee h\u00fck\u00fcmleri ara\u015ft\u0131rmakla ge\u00e7iren bo\u015f adamlar\u0131n i\u015fidir bu. Oysa bu kimseler \u00e7abalar\u0131n\u0131, bu dinin pratik ve realist hareket metodu do\u011frultusunda m\u00fcsl\u00fcman bir toplumun yeniden in\u015fas\u0131 i\u00e7in harcasalard\u0131 \u00e7ok daha iyi olacakt\u0131. \u0130nsanlar\u0131 yeniden, “Allah’dan ba\u015fka ilah yoktur ve Muhammed Allah’\u0131n peygamberidir” ilkesine \u00e7a\u011f\u0131rmak gerekir. \u0130lk defa oldu\u011fu gibi \u015fimdi de b\u00f6yle girebilir toplumlar bu dine. Bu \u015fekilde dine yeniden girmekle m\u00fcsl\u00fcman bir \u00f6nderli\u011fe, \u00f6zel bir y\u00f6netime, cahiliye toplumlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yap\u0131ya sahip bu dini ya\u015fayan pratik bir toplum olu\u015fur. Sonra y\u00fcce Allah bu toplumla kavminin aras\u0131n\u0131 hak do\u011frultusunda a\u00e7ar, onlar\u0131 birbirinden ay\u0131r\u0131r. \u0130\u015fte o zaman -ama sadece o zaman- kendi i\u00e7 ili$kilerini oldu\u011fu kadar, ba\u015fka toplumlarla olan ili\u015fkilerini de d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmlere ihtiya\u00e7 duyar. \u0130\u015fte o zaman -ama sadece o zaman- m\u00fcctehidler, i\u00e7erde ve d\u0131\u015farda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nan pratik sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak h\u00fck\u00fcmleri \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130\u015fte o zaman -ama sadece o zaman- bu i\u00e7tihadlar\u0131n ciddili\u011fi ve realistli\u011fi s\u00f6zkonusu olur.<\/p>\n

Bu dinin canl\u0131, pratik ve realist hareket metodunun ciddili\u011finin bilincinde oldu\u011fumuzdan dolay\u0131, ganimetlere ve sava\u015fta elde edilen ba\u015fka kazan\u00e7lara \u00f6zg\u00fc f\u0131kh\u00ee ayr\u0131nt\u0131lara girmiyoruz. Allah’\u0131n izniyle vakti geldi\u011finde, m\u00fcsl\u00fcman bir toplum varolup, fiilen cihad durumuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda ve birtak\u0131m ganimetler elde etti\u011finde, bu h\u00fck\u00fcmlere ihtiya\u00e7 duyulur… Biz bu tefsirde, ya\u015fanan tarihin ak\u0131\u015f\u0131nda ve Kur’an’\u0131n e\u011fitim metodunun do\u011frultusunda iman \u00e7izgisini takip etmeliyiz. Zaman\u0131n ge\u00e7mesiyle g\u00f6zard\u0131 edilemeyecek Allah’\u0131n Kitab\u0131’ndaki de\u011fi\u015fmez temel unsur budur. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm kurallar ondan sonra gelir ve ona dayan\u0131rlar.<\/p>\n

Kur’an ayetinin i\u00e7erdi\u011fi genel h\u00fck\u00fcm \u015fudur:<\/p>\n

“Biliniz ki, ele ge\u00e7irdi\u011finiz ganimet mallar\u0131n\u0131n be\u015fte biri Allah’a, Peygamber’e, Peygamber’in yak\u0131nlar\u0131na, yetimlere, yoksullara ve yar\u0131 yolda kalanlara aittir.”<\/p>\n

Ganimetlerin be\u015fte d\u00f6rtl\u00fck k\u0131sm\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sava\u015f\u00e7\u0131lara b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Geri kalan be\u015fte birlik k\u0131s\u0131m ise Peygamber’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve ondan sonra isl\u00e2m \u015feriat\u0131na g\u00f6re hareket eden ve Allah yolunda cihad eden m\u00fcsl\u00fcman devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yetkisine terkediliyor; \u015fu alanlarda da harcanmak \u00fczere: Allah’a, Peygamber’e, Peygamber’in yak\u0131nlar\u0131na, yetimlere, yoksullara ve yar\u0131 yolda kalanlara aittir.” Tabi ganimet var oldu\u011fu zaman kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan pratik ihtiya\u00e7lar\u0131 gidermek i\u00e7in… Bu kadar a\u00e7\u0131klama yeterlidir…<\/p>\n

Ama bundan sonra da s\u00fcrekli ge\u00e7erli olan direktif ise, ayetin son k\u0131sm\u0131nda yeralmaktad\u0131r: “E\u011fer Allah’a ve do\u011fru ile e\u011frinin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, yani iki ordunun Bedir’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz mesaja inan\u0131yorsan\u0131z… Allah her \u015feye kadirdir.”<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz iman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na kan\u0131t olu\u015fturan birtak\u0131m belirtiler vard\u0131r. Y\u00fcce Allah Bedir sava\u015f\u0131na kat\u0131lanlar\u0131n -Bedir ehli olduklar\u0131 halde- Allah’a ve O’nun hakla bat\u0131l\u0131n birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnde, iki ordunun kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi g\u00fcnde kulu Muhammed’e indirdi\u011fi ayetlere inanm\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131… Evet y\u00fcce Allah, \u015fu Bedir ehlinin m\u00fc’min olduklar\u0131n\u0131 kendi kat\u0131nda onaylamay\u0131 onlar\u0131n, y\u00fcce Allah’\u0131n ayetin ba\u015f\u0131nda ganimetlerle ilgili olarak indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmleri kabul etmelerine ba\u011fl\u0131yor. Bu kabul\u00fc, kendi kat\u0131nda onlar\u0131n kendisine ve hakla bat\u0131l\u0131n birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 furkan g\u00fcn\u00fcnde indirdi\u011fi Kur’an ayetlerine inanm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131n \u015fart\u0131 olarak vurguluyor. Ayn\u0131 \u015fekilde bu kabul\u00fc, m\u00fc’min olduklar\u0131n\u0131 duyurmu\u015f olmalar\u0131n\u0131n gere\u011fi say\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu duyurunun realiteler d\u00fcnyas\u0131nda bir anlam ifade etmesi i\u00e7in bu kabulleni\u015f zorunluydu.<\/p>\n

B\u00f6ylece Kur’an’da iman\u0131n ne anlama geldi\u011fini gayet a\u00e7\u0131k ve kesin bir \u015fekilde g\u00f6rm\u00fc\u015f oluyoruz. Birtak\u0131m gruplar\u0131n, mezheplerin ve de\u011fi\u015fik yorumlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131n tart\u0131\u015fmalara ve zihinsel mant\u0131k hipotezlerine dald\u0131klar\u0131 d\u00f6nemlerde ba\u015fg\u00f6steren uzun f\u0131kh\u00ee ara\u015ft\u0131rmalarda g\u00f6r\u00fclen ciddiyetsizlik, belirsizlik ve anla\u015f\u0131lmaz yorumlara yer yoktur Kur’an’da. Nitekim bu d\u00f6nemlerde insanlar -siyasi grup ve mezheplerin etkisiyle- sald\u0131r\u0131 ve kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131larla u\u011fra\u015f\u0131r olmu\u015flard\u0131r. K\u00e2fir olmakla su\u00e7lamalar ve bu su\u00e7lamalar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmeler… Bu dinin anla\u015f\u0131l\u0131r ve a\u00e7\u0131k temelleri yerine kin, ki\u015fisel arzu, rakiplerin ve kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fclerin entrikalar\u0131na dayanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemlerde kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc birini ayr\u0131nt\u0131 say\u0131lan bir mevzudan dolay\u0131 tekfir edenlerin kendileri b\u00f6yle bir itham ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131nda, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6fkeye kap\u0131l\u0131p, \u00e7ok sert tepki g\u00f6sterdiklerine de rastlanm\u0131\u015ft\u0131r: Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bunlar ve onlar, tarihsel ko\u015fullar\u0131n neden oldu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klard\u0131r. Allah’\u0131n dini ise, son derece a\u00e7\u0131k ve kesindir. Orada ciddiyetsizli\u011fe, belirsizli\u011fe ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa yer yoktur… “iman temenni de\u011fildir, o kalpte yer eden ve davran\u0131\u015flarca do\u011frulanan bir olgudur.” \u0130man\u0131n, Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 kabul etmek ve pratik hayatta, b\u00fcy\u00fck olsun, k\u00fc\u00e7\u00fck olsun, her konuda bu \u015feriat\u0131 uygulamak \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r… \u0130\u015fte son derece a\u00e7\u0131k, kesin; anla\u015f\u0131l\u0131r ve net h\u00fck\u00fcmler… Bunun \u00f6tesinde ihtilaflardan ve yorumlardan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yoktur.<\/p>\n

\u015eu ayet y\u00fcce Allah’\u0131n son derece a\u00e7\u0131k, net ve kesin direktiflerinden bir \u00f6rnektir:<\/p>\n

. “E\u011fer Allah’a ve do\u011fru ile e\u011frinin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, yani iki ordunun Bedir’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz mesaja inan\u0131yorsan\u0131z biliniz ki, ele ge\u00e7irdi\u011finiz ganimet mallar\u0131n\u0131n be\u015fte biri Allah’a Peygamber’e, Peygamber’in yak\u0131nlar\u0131na, yetimlere, yoksullara ve yar\u0131 yolda kalanlara aittir.”<\/p>\n

Bunun gibi, iman\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izen, a\u00e7\u0131k; kesin ve anla\u015f\u0131l\u0131r daha bir\u00e7ok direktif yeralmaktad\u0131r Allah’\u0131n Kitab\u0131’nda.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, ganimetlerin m\u00fclkiyetini onlar\u0131 elde edenlerden alm\u0131\u015f, -surenin ba\u015f\u0131nda- bu m\u00fclkiyeti Allah’a ve peygamberine vermi\u015fti. \u0130\u015fi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah ve peygamberinin kontrol\u00fcnde tutmak, m\u00fccahitleri her t\u00fcrl\u00fc yery\u00fcz\u00fc men\u015feli. de\u011ferin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131karmak, -ba\u015ftan sona kadar- t\u00fcm i\u015flerini Rabbleri olan Allah’a ve \u00f6nderleri olan Peygamber’e havale etmek i\u00e7in… B\u00f6ylece m\u00fccahitler sava\u015fa Allah i\u00e7in, Allah yolunda, Allah’\u0131n bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda ve Allah’a itaat ederek giri\u015feceklerdi. Hi\u00e7bir zorluk \u00e7\u0131karmadan, itirazs\u0131z bir \u015fekilde canlar\u0131n\u0131n, mallar\u0131n\u0131n. ve her durumun \u00fczerindeki hakimiyeti Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lacaklard\u0131. \u0130\u015fte iman budur. Nitekim surenin ba\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah, ganimetlerin m\u00fclkiyetini ellerinden al\u0131p, Allah’a ve Peygamber’e verdi\u011finde onlara \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n

“Sana sava\u015f ganimetlerinin b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda soruyorlar. De ki; `Ganimetler hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verme yetkisi Allah’a ve Peygamber’e aittir. Buna g\u00f6re e\u011fer m\u00fc’min iseniz Allah’dan korkunuz, ili\u015fkilerinizi d\u00fczeltiniz, Allah’a ve Peygamber’e itaat ediniz.” (Enfal Suresi, 1)<\/p>\n

Ne zaman ki, Allah’\u0131n emrine teslim oldular ve bu h\u00fckm\u00fcnden ho\u015fnut oldular, o zaman iman\u0131n anlam\u0131 somut olarak onlarda yeretmi\u015f oldu. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah, ganimetlerin be\u015fte d\u00f6rd\u00fcn\u00fc onlara geri verdi. Be\u015fte biri ise, Allah’a ve Peygamber’e kald\u0131. Bu be\u015fte birlik pay \u00fczerindeki tasarruf yetkisi de m\u00fcsl\u00fcman cemaat i\u00e7indeki peygamberin muhta\u00e7 akrabalar\u0131na, yetimlere, yoksullara ve yar\u0131 yolda kalm\u0131\u015flara vermek \u00fczere Peygamber’e b\u0131rak\u0131ld\u0131. Onlara ganimetin be\u015fte d\u00f6rd\u00fc geri verildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu ganimetlere sava\u015f ve zaferin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flard\u0131. Onlar Allah i\u00e7in sava\u015fm\u0131\u015f, O’nun dini u\u011frunda zafer kazanm\u0131\u015flard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla onlar, bu ganimetleri Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 sonucu elde etmi\u015flerdi. Nitekim onlara kat\u0131ndan zafer bah\u015feden, onlar\u0131 ve sava\u015f\u0131 y\u00f6nlendiren de y\u00fcce Allah’t\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde onlara bu yeni emre teslim olman\u0131n iman\u0131n kendisi oldu\u011fu, iman etmi\u015f olman\u0131n \u015fart\u0131 ve gere\u011fi oldu\u011fu yeniden hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f oluyordu.<\/p>\n

“E\u011fer Allah’a ve do\u011fru ile e\u011frinin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, yani iki ordunun Bedir’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz mesaja inan\u0131yorsan\u0131z, biliniz ki, ele ge\u00e7irdi\u011finiz ganimet mallar\u0131n\u0131n be\u015fte biri Allah’a, Peygamber’e, Peygamber’in yak\u0131nlar\u0131na, yetimlere, yoksullara ve yar\u0131 yolda kalanlara aittir.”<\/p>\n

\u0130man\u0131n anlam\u0131, ger\u00e7ek mahiyeti, \u015fart\u0131 ve gere\u011fi bak\u0131m\u0131ndan bu dinin dayand\u0131\u011f\u0131 temel unsurlardan birini son derece a\u00e7\u0131k ve kesin bir \u015fekilde belirginle\u015ftirmek i\u00e7in ayetler bu \u015fekilde ardarda s\u0131ralanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonra, yine Allah’\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta t\u00fcm ganimetlerin kontrol\u00fcn\u00fc kendisine verdi\u011fi, son olarak da geride kalan be\u015fte birlik pay \u00fczerinde tasarruf yetkisi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu konu i\u015flenirken Peygamberini -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- “kulumuz” \u015feklinde nitelendirmesi \u00fczerinde dural\u0131m.<\/p>\n

“E\u011fer Allah’a ve do\u011fru ile e\u011frinin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, yani iki ordunun Bedir’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz mesaja inan\u0131yorsan\u0131z…”<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki bu, son derece anlaml\u0131 bir nitelendirmedir… \u00c7\u00fcnk\u00fc iman\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti Allah’a kulluktur. Bu ayn\u0131 zamanda y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctfu sayesinde insan\u0131n ula\u015fabilece\u011fi en y\u00fcksek makamd\u0131r. \u0130\u015fte bu s\u0131fat\u0131n, Allah’dan gelen mesaj\u0131n insanlara duyurulma i\u015finin, ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine havale etti\u011fi \u015feyler \u00fczerindeki tasarruf yetkisinin peygamber’e verildi\u011fi bir konumda belirginle\u015fmesi, hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 son derece anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu pratik hayatta da b\u00f6yledir. Ku\u015fkusuz bu, ulu bir makamd\u0131r. \u0130nsan\u0131n ula\u015fabilece\u011fi en ulu makam Allah’a kulluk makam\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Tek ba\u015f\u0131na Allah’a kul olmak insan\u0131, ihtiraslara, arzulara kul olmaktan korur. Kula kulluktan koruyucu bir kalkand\u0131r Allah’a kulluk… Arzular\u0131na, ihtiraslar\u0131na, ayn\u0131 \u015fekilde kendisi gibi insanlara kul olmaktan kurtulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece insan, kendisi i\u00e7in takdir edilen en y\u00fcksek makama hi\u00e7bir zaman ula\u015famaz.<\/p>\n

Tek ba\u015f\u0131na Allah’a kul olmaktan ka\u00e7\u0131nanlar, derhal en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kulluklar\u0131n kurban\u0131 durumuna d\u00fc\u015ferler. Zaman kaybetmeden arzular\u0131n\u0131n, ihtiraslar\u0131n\u0131n, \u015fehvetlerinin, tepkilerinin kulu olurlar. An\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n insan t\u00fcr\u00fcne di\u011fer t\u00fcrlere kar\u015f\u0131 bir ayr\u0131cal\u0131k olarak bah\u015fetti\u011fi kendilerini frenleme iradelerini kaybedip, hayvanlar\u0131n d\u00fczeyine yuvarlan\u0131rlar, canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc konumuna d\u00fc\u015ferler. Ancak hayvanla\u015fm\u0131\u015f olurlar, hatta daha da sap\u0131kla\u015f\u0131rlar. Y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerini yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle, en g\u00fczel bir yarad\u0131l\u0131\u015fa sahipken, a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n en a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na al\u00e7al\u0131rlar.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde Allah’a kul olmaktan ka\u00e7\u0131nanlar, ba\u015fka kulluklar\u0131n, en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kulluklar\u0131n \u00e7irkefine batarlar. Hayatlar\u0131n\u0131 k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fle, y\u00fckselme arzusuyla, ayn\u0131 \u015fekilde bilgisizlik, yetersizlik ve ihtirasla bula\u015fm\u0131\u015f teori ve e\u011filimlerle d\u00fczenleyen kendileri gibi kullar\u0131n kulu olurlar.<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra tart\u0131\u015f\u0131lmaz “zorunluluklar\u0131n” kullar\u0131 durumuna d\u00fc\u015ferler. Onlara \u015f\u00f6yle denir: “Bundan ba\u015fka se\u00e7ene\u011finiz yoktur. \u0130tirazs\u0131z, tart\u0131\u015fmas\u0131z boyun e\u011fmeniz gerekir… Bunlar “tarihsel zorunluluklard\u0131r, ekonomik zorunluluklard\u0131r, geli\u015fmenin do\u011furdu\u011fu do\u011fal zorunluluklard\u0131r. Bu y\u00fczden kabul etmelisiniz.” Onlar da al\u0131nlar\u0131n\u0131 yere yap\u0131\u015ft\u0131ran bu maddi zorunluluklara ba\u015fkald\u0131rmadan, kendilerini bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, i\u011fren\u00e7 kullu\u011fa mahk\u00fbm eden zorba, aldat\u0131c\u0131 ve korkun\u00e7 zorunluluklar\u0131 tart\u0131\u015fmadan benimser, boyun e\u011ferler.<\/p>\n

Sonra y\u00fcce Allah’\u0131n Bedir g\u00fcn\u00fcn\u00fc, furkan g\u00fcn\u00fc, yani hakla bat\u0131l\u0131n birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak nitelendirmesinin \u00fczerinde dural\u0131m:<\/p>\n

“E\u011fer Allah’a ve do\u011fru ile e\u011frinin birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, yani iki ordunun Bedir’de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz mesaja inan\u0131yorsan\u0131z.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah’\u0131n direktifleri, y\u00f6netimi ve deste\u011fi ile ba\u015flay\u0131p biten Bedir sava\u015f\u0131, ayr\u0131l\u0131k sava\u015f\u0131d\u0131r. Kur’an’\u0131 tefsir edenlerin g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi i\u00e7inde s\u00f6yledikleri gibi hak ile bat\u0131l\u0131n birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131l\u0131k sava\u015f\u0131d\u0131r. En kapsaml\u0131, en geni\u015f, en ince ve en derin anlamda ayr\u0131l\u0131k…<\/p>\n

Hak ile bat\u0131l aras\u0131nda fiili bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131 Bedir… Ancak, g\u00f6klerle yerin dayand\u0131\u011f\u0131, e\u015fya ve canl\u0131lar\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n temeli olan ve Allah’\u0131n ilahl\u0131kta, otoritede, planlama ve takdir etmede birlenmesi, g\u00f6\u011f\u00fcyle, yeriyle, e\u015fyas\u0131yla, canl\u0131s\u0131yla t\u00fcm evrenin bu biricik ilahl\u0131\u011fa, bu tek otoriteye, bu ortaks\u0131z ve hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan sorgulanmayan planlama ve takdire kulluk etmesi \u015feklinde somutla\u015fan hak ile, o g\u00fcn i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaplayan, bu temel ve de\u011fi\u015fmez hakk\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kan, sonradan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, yery\u00fcz\u00fcnde diledikleri gibi Allah’\u0131n kullar\u0131n\u0131n hayat\u0131na y\u00f6n veren ta\u011futlar\u0131n ve hayat\u0131 ve canl\u0131lar\u0131 y\u00f6nlendiren arzular\u0131n ayakta tuttu\u011fu temelsiz bat\u0131l\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131yd\u0131 bu. \u0130\u015fte Bedir’de b\u00f6ylesine geni\u015f boyutlu ve b\u00fcy\u00fck bir ayr\u0131l\u0131k ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Bundan b\u00f6yle hi\u00e7bir zaman birbirlerine kar\u0131\u015fmayacak \u015fekilde bu b\u00fcy\u00fck hakla, azg\u0131n bat\u0131l birbirlerinden ayr\u0131lm\u0131\u015f, tama men kopmu\u015flard\u0131.<\/p>\n

Bedir, boyutlar\u0131 ve mesafeleri a\u015fan bu kapsaml\u0131, geni\u015f, ince ve derin anlam\u0131yla hakla bat\u0131l aras\u0131nda bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131. \u015eu hak ile \u015fu bat\u0131l aras\u0131nda vicdan\u0131n derinliklerinde ger\u00e7ekle\u015fen bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131. Vicdanda, duyguda, ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015fta, kulluk ve ibadette b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc bat\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnceden soyutlanm\u0131\u015f Allah’\u0131n birli\u011fi inanc\u0131 ile vicdan\u0131n Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m ki\u015filere, mesnetsiz kuruntulara, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na, rejimlere, gelenek ve g\u00f6reneklere kul olmas\u0131n\u0131 kapsayan t\u00fcm \u015fekilleriyle \u015firk aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Bedir, ayn\u0131 zamanda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen realiteler d\u00fcnyas\u0131nda da \u015fu hak ile \u015fu bat\u0131l aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131. \u015eah\u0131slara, as\u0131ls\u0131z kuruntulara, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na, rejimlere, \u015feriat ve kanunlara, gelenek ve g\u00f6reneklere y\u00f6nelik fiilen ya\u015fanan kulluk ile b\u00fct\u00fcn bu konularda kendisinden ba\u015fka herhangi bir ilah, bir otorite, bir h\u00fckmedici, bir kanun koyucu bulunmayan tek ve ortaks\u0131z Allah’a d\u00f6n\u00fc\u015f aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131. B\u00f6ylece ba\u015flar Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde e\u011filmemecesine y\u00fckselmi\u015f oldular. Boyunlar sadece O’nun hakimiyetine ve \u015feriat\u0131na uymak suretiyle e\u015fit d\u00fczeye gelmi\u015f oldular. Ta\u011futlara kulluk yapan halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini elde etmi\u015f oldular.<\/p>\n

Bedir, isl\u00e2mi hareket tarihinde ya\u015fanan iki d\u00f6nem aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n ifadesiydi. Sabretme, sabr\u0131 tavsiye etme, \u00f6rg\u00fctlenme ve bekleme d\u00f6nemi ile g\u00fc\u00e7, hareket, sald\u0131r\u0131 ve giri\u015fim d\u00f6nemini birbirinden ay\u0131r\u0131yordu. Yeni bir hayat d\u00fc\u015f\u00fcncesi olarak insan varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik yeni bir hareket metodu olarak, yeni bir toplum d\u00fczeni olarak, yeni bir devlet bi\u00e7imi olarak isl\u00e2m… Allah’\u0131n tek ve ortaks\u0131z ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmak ve O’nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hakimiyetini gaspeden ta\u011futlar\u0131 kovmak suretiyle t\u00fcm “yery\u00fcz\u00fcnde” “insan” t\u00fcr\u00fcn\u00fcn evrensel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bildirisi olarak isl\u00e2m… Evet bu sekliyle isl\u00e2m, g\u00fc\u00e7 kazanmak, harekete ge\u00e7mek, sald\u0131rmak ve giri\u015fimde bulunmak zorundayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, uzun s\u00fcre bekleyemezdi. Allah’a y\u00f6nelik bireysel kulluk davran\u0131\u015flar\u0131nda, ahl\u00e2k ve m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131 iyi ili\u015fkilerde somutla\u015fan, fertlerin vicdanlar\u0131nda yer eden soyut bir inan\u00e7 olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezdi. Pratik hayatta bu yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, yeni hareket metodunu, yeni devlet bi\u00e7imini ve yeni toplum d\u00fczenini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere harekete ge\u00e7mesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Hareketine k\u00f6stek olan, \u00f6ncelikle m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u0131nda, daha sonra ise t\u00fcm insanlar\u0131n hayat\u0131nda pratik olarak uygulanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131ran maddi engelleri yolundan temizlemeliydi. Zaten isl\u00e2m, bu \u015fekilde pratik olarak uygulanmak \u00fczere Allah kat\u0131ndan gelmi\u015fti.<\/p>\n

Bedir, insanl\u0131k tarihinin iki d\u00f6nemi aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131. \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin kurulmas\u0131ndan \u00f6nceki insanl\u0131k, bu d\u00fczenin kurulmas\u0131ndan sonraki insanl\u0131ktan tamamen farkl\u0131yd\u0131. Bu d\u00fczenden kaynaklanan bu yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce, ayn\u0131 \u015fekilde bu d\u00fc\u015f\u00fcnceden kaynaklanan bu yeni d\u00fczen, insanl\u0131k i\u00e7in bir yeniden do\u011fu\u015f olan bu taze toplum, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n, toplumsal d\u00fczenin ve yasama sisteminin dayana\u011f\u0131 olan bu de\u011fer yarg\u0131lar\u0131… Evet b\u00fct\u00fcn bunlar, Bedir sava\u015f\u0131ndan sonra art\u0131k sadece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tekelinde, s\u0131rf bu yeni toplumun dayanaklar\u0131 de\u011fildi. Art\u0131k t\u00fcm insanlar\u0131n mal\u0131 olacak \u015fekilde yayg\u0131nl\u0131k kazanm\u0131\u015flard\u0131. \u0130ster isl\u00e2m \u00fclkesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olsun, ister bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olsun, gerek isl\u00e2m\u0131 tasdik etsin, gerek ona d\u00fc\u015fman olsun, herkes bunlardan etkilenmi\u015fti. \u0130sl\u00e2ma kar\u015f\u0131 sava\u015fmak ve daha yeni yeni geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f bu dini ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in bat\u0131dan sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7en Ha\u00e7l\u0131lar, yok etmek i\u00e7in geldikleri isl\u00e2m toplumunun geleneklerinden etkilenmi\u015flerdi. \u0130sl\u00e2m toplum d\u00fczeninin izlerini g\u00f6rd\u00fckten sonra kendi toplumlar\u0131nda yayg\u0131n olan derebeylik sistemini y\u0131kmak \u00fczere \u00fclkelerine d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinin vatanda\u015f\u0131 olan Yahudi ve Ha\u00e7l\u0131lar’\u0131n te\u015fvikleri sonucu isl\u00e2mla sava\u015fmak ve onu ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in do\u011frudan sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7en Tatarlar, sonunda isl\u00e2m inanc\u0131ndan etkilenmi\u015f, onu yeni bir b\u00f6lgede yaymak ve Avrupa’n\u0131n g\u00f6be\u011finde 15. y\u00fczy\u0131ldan 20. y\u00fczy\u0131la kadar s\u00fcrecek bir hilafeti kurmak \u00fczere y\u00fcklenmi\u015flerdi… Hangi y\u00f6nden bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n, insanl\u0131k tarihi -Bedir sava\u015f\u0131ndan beri- gerek islam topraklar\u0131nda, gerekse isl\u00e2ma d\u00fc\u015fman b\u00f6lgelerde bu ayr\u0131l\u0131ktan etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n

Zafer ve yenilgi etkenlerine ili\u015fkin iki d\u00fc\u015f\u00fcnce aras\u0131nda beliren bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131 Bedir sava\u015f\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrde t\u00fcm zafer etkenleri m\u00fc\u015friklerden yana ve b\u00fct\u00fcn yenilgi etkenleri de m\u00fc’min kitlenin saf\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorken meydana gelmi\u015fti bu sava\u015f. \u00d6yle ki, m\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar, “Bu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 dinleri \u015f\u0131mart\u0131p yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.” (Enfal Suresi, 49) demi\u015flerdi. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, m\u00fc\u015frik \u00e7o\u011funlukla m\u00fc’min az\u0131nl\u0131k aras\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren bu ilk sava\u015f\u0131n, bu \u015fekilde meydana gelmesini dilemi\u015fti. B\u00f6ylece, zafer ve yenilginin sebeplerine ili\u015fkin iki d\u00fc\u015f\u00fcncenin, iki de\u011ferlendirmenin aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131c\u0131 rol oynamas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. G\u00fc\u00e7l\u00fc inanc\u0131n say\u0131, donan\u0131m ve haz\u0131rl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan tarafa \u00fcst\u00fcn gelmesini, b\u00f6ylece insanlar\u0131n zaferin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir inan\u00e7la kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0131rf silah ve haz\u0131rl\u0131kla kazan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmelerini dilemi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ek inanc\u0131n taraftarlar\u0131, zahiri maddi g\u00fc\u00e7lerin dengelenmesini beklemeden bat\u0131lla sava\u015fmaya giri\u015fmelidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, terazide a\u011f\u0131r basan ba\u015fka bir g\u00fcce sahiptirler. \u00dcstelik bu g\u00fc\u00e7, dille s\u00f6ylenen bir laf da de\u011fildir, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir realitedir.<\/p>\n

Son olarak Bedir, bir di\u011fer a\u00e7\u0131dan da hak ile bat\u0131l aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n somut ifadesiydi. Bu anlama, surenin ba\u015f taraflar\u0131nda yeralan \u015fu ayetler i\u015faret etmektedir: “Allah, iki gruptan birinin hakk\u0131ndan gelece\u011finizi va’detti\u011fi zaman siz g\u00fc\u00e7s\u00fcz olan grubun size d\u00fc\u015fmesini istediniz. Oysa Allah s\u00f6zleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ger\u00e7e\u011fi y\u00fcceltmeyi ve k\u00e2firlerin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131may\u0131, soylar\u0131n\u0131 kurutmay\u0131 istiyordu.”<\/p>\n

“Ama\u00e7, m\u00fccrimlerin ho\u015funa gitmese de ger\u00e7e\u011fi y\u00fcceltmek ve bat\u0131l\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131.” (Enfal Suresi, 7-8)<\/p>\n

Sava\u015fa kat\u0131lan m\u00fcsl\u00fcmanlar asl\u0131nda Ebu S\u00fcfyan’\u0131n kervan\u0131n\u0131 ve kervanda bulunan mallar\u0131 ganimet almay\u0131 hedefleyerek \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Y\u00fcce Allah da onlar\u0131n istediklerinin d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey diliyordu. Allah, Ebu S\u00fcfyan’\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fcz kervan\u0131n\u0131n ellerinden kurtulmas\u0131n\u0131 ve Ebu Cehil’in g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusuyla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 diliyordu. \u00c7arp\u0131\u015fma, sava\u015f, \u00f6ld\u00fcrme ve esir alma olay\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131 diliyordu, kervana sald\u0131rmalar\u0131n\u0131, ganimet almalar\u0131n\u0131 ve rahat bir yolculuk ge\u00e7irmelerini de\u011fil. Y\u00fcce Allah bunu neden yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yordu onlara:<\/p>\n

“Ama\u00e7… ger\u00e7e\u011fi y\u00fcceltmek ve bat\u0131l\u0131 ortadan kald\u0131rmakt\u0131…<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131na y\u00f6nelik ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir i\u015faretti. Ku\u015fkusuz bir toplumda, s\u0131rf ger\u00e7ek ve bat\u0131la ili\u015fkin teorik a\u00e7\u0131klamalarla hak ger\u00e7ekle\u015fmez, bat\u0131l da ortadan kalkmaz. Teorik olarak bu hakt\u0131r, bu da bat\u0131ld\u0131r diye inanmak da realiteyi de\u011fi\u015ftirmez. Bat\u0131l\u0131n egemenli\u011fi y\u0131k\u0131l\u0131p hakk\u0131n egemenli\u011fi ilan edilmeden hak, insanlar\u0131n pratik hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, var olmu\u015f say\u0131lmaz. Bat\u0131l da yok olamaz, insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131ndan s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131lmaz. Bu da ancak, hak ordusunun galip gelip \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamas\u0131, bat\u0131l oldu\u011funun da yenilip da\u011f\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu din pratik ve realist bir hayat sistemidir. Sadece bir bilgi ve tart\u0131\u015fma teorisi de\u011fildir. Ya da s\u0131rf edilgen bir inan\u00e7 sistemi de de\u011fildir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu sava\u015fla hak ger\u00e7ekle\u015fti, y\u00fcceldi. Bat\u0131l da ortadan kalkt\u0131. Pratik olarak ya\u015fanan bu zafer, bu bak\u0131mdan hakla bat\u0131l aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen fiili bir ayr\u0131l\u0131kt\u0131. Nitekim y\u00fcce Allah sava\u015f\u0131n, Peygamber’in hak u\u011fruna evinden \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131n, g\u00fc\u00e7s\u00fcz kervan\u0131n elden ka\u00e7mas\u0131n\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc orduyla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131m sa\u011flamas\u0131n\u0131n \u00f6tesindeki iradesini a\u00e7\u0131klarken, buna i\u015faret etmi\u015fti.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, b\u00fct\u00fcn bunlar, bizzat bu dinin hareket metodunda da bir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n ifadesiydi. Bununla, bu metodun tabiat\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bilin\u00e7lerinde yer eden ger\u00e7ek mahiyeti a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmaktad\u0131r. Biz bug\u00fcn bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n ne denli zorunlu oldu\u011funu daha bir kavr\u0131yoruz. \u00d6zellikle bu dinin kavramlar\u0131n\u0131n kendilerini m\u00fcsl\u00fcman (!) diye adland\u0131ranlar\u0131n ve hatta dine davet etmeye (!) kalkanlar\u0131n yan\u0131nda ne kadar ciddiyetsizle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, bu ayr\u0131l\u0131k daha da zorunlu hale gelmektedir. ( Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n yeri asl\u0131nda bu ayetin a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 9. c\u00fczd\u00fcr. O zaman bu \u015fekilde kavrayamam\u0131\u015ft\u0131m. Simdi daha g\u00fczel anl\u0131yorum. Her. \u015feyin ba\u015f\u0131nda da sonunda da Allah’a hamdolsun.)<\/p>\n

\u0130\u015fte bu de\u011fi\u015fik, kapsaml\u0131 ve derin anlamlar\u0131yla Bedir g\u00fcn\u00fc, “ayr\u0131l\u0131k” g\u00fcn\u00fc, iki ordunun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olmu\u015ftur.<\/p>\n

“Allah her \u015feye kadirdir.”<\/p>\n

B\u00f6yle bir g\u00fcnde, her \u015feye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011finin bir \u00f6rne\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu g\u00fcc\u00fc hi\u00e7 kimse tart\u0131\u015fma konusu yapamaz. Kimse onunla ba\u015fedemez. Bu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen realiteden bir \u00f6rnektir. Bu \u00f6rne\u011fi, ancak Allah’\u0131n sonsuz g\u00fcc\u00fcyle izah edebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.<\/p>\n

BED\u0130R SAVA\u015eI<\/p>\n

Bu noktada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ayr\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fcne, yani iki ordunun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne d\u00f6n\u00fcyor. Yeniden sava\u015f\u0131 ele al\u0131yor. Sava\u015f\u0131, sahneleri ve olaylar\u0131yla \u00f6ylesine ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir y\u00f6ntemle sunuyor ki, insan bizzat sava\u015f\u0131n fiilen tekrarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor: Bu sunu\u015fta y\u00fcce Allah’\u0131n sava\u015f\u0131 y\u00f6nlendirirken \u00f6nceden tasarlad\u0131\u011f\u0131 plan ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130nsan, olaylar\u0131n ve hareketlerin \u00f6tesinde y\u00fcce Allah’\u0131n elini g\u00f6r\u00fcr gibi oluyor. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fen plan\u0131n hedefi de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor:
\n42- Hani Bedir sava\u015f\u0131nda siz vadinin Medine’ye yak\u0131n yakas\u0131nda, onlar Medine`ye uzak yakas\u0131nda ve ticaret kervan\u0131 da vadi taban\u0131na sizden daha yak\u0131n idi. E\u011fer bu \u015fekilde bulu\u015fmak \u00fczere s\u00f6zle\u015fseydiniz bile bu \u015fekilde bulu\u015famazd\u0131n\u0131z. Fakat Allah ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken bir sonucun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bu bulu\u015fmay\u0131 b\u00f6yle d\u00fczenledi. B\u00f6ylece can veren bile bile can verecek, Hayatta kalan da bile bile hayatta kalacakt\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah Her \u015feyi i\u015fitir ve her \u015feyi bilir.<\/p>\n

43- Hani Allah onlar\u0131 sana r\u00fcyanda az g\u00f6steriyordu. E\u011fer onlar\u0131 kalabal\u0131k g\u00f6sterseydi moraliniz bozulur, bu konuda aran\u0131zda tart\u0131\u015fmaya d\u00fc\u015ferdiniz. Fakat Allah, sizi bu tehlikeden korudu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, kalplerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.<\/p>\n

44- Allah, ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken sonucun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in sava\u015f alan\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda onlar\u0131 sizin g\u00f6zlerinizde az g\u00f6steriyor, sizi de onlar\u0131n g\u00f6zlerinde azalt\u0131yordu. Her i\u015fin sonu Allah’a var\u0131r.”<\/strong><\/p>\n

Sava\u015f, iki grubun konumlar\u0131yla birlikte canlanmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n da \u00f6tesinde yeralan gizli planla birlikte g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndedir. \u015eunlar\u0131 \u015furaya, \u015funlar\u0131 da oraya, kervan\u0131 ise biraz daha uza\u011fa yerle\u015ftirirken Allah’\u0131n eli az kals\u0131n g\u00f6r\u00fclecektir. Kelimeler, Peygamberimizin r\u00fcyas\u0131na, her grubun di\u011ferine az g\u00f6r\u00fclmesine, her iki grubun birbirlerini tahrik etmesine ili\u015fkin Allah’\u0131n plan\u0131ndan dolay\u0131 adeta \u015feffafla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu sahneleri ve bu sahnelerin \u00f6tesini bu canl\u0131l\u0131k ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen bu hareketlilikle, \u00fcstelik b\u00f6ylesine az ifadelerle sunmak ancak Kur’an’\u0131n e\u015fsiz ifade tarz\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. ‘<\/p>\n

Bu ayetlerin canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sahneleri, Peygamberimizin hayat\u0131n\u0131 anlatan kitaplardan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u0131nt\u0131larla sundu\u011fumuzda i\u015faret etmi\u015ftik. M\u00fcsl\u00fcmanlar Medine’den \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 zaman vadinin Medine’ye yak\u0131n yakas\u0131na konaklam\u0131\u015flard\u0131. Ebu Cehil’in komutas\u0131ndaki m\u00fc\u015frik ordusu da Medine’nin uzak yakas\u0131nda konaklam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki grubu birbirinden bir tepe ay\u0131r\u0131yordu. Kervan\u0131 ise, Ebu S\u00fcfyan deniz sahiline do\u011fru, iki ordunun a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na y\u00f6neltmi\u015fti.<\/p>\n

Her iki ordu da birbirlerinin yerinden habersizdi. Y\u00fcce Allah diledi\u011fi bir i\u015fin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in onlar\u0131 bu \u015fekilde bir tepenin iki yamac\u0131nda biraraya getirmi\u015fti. \u00d6yle ki, bulu\u015fmak \u00fczere aralar\u0131nda s\u00f6zle\u015fmi\u015f olsalar bile, zamanlama ve yer bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6ylesine dikkatli ve \u00f6zenli bir \u015fekilde bulu\u015famazlard\u0131. Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n planlama ve takdirini hat\u0131rlamalar\u0131 i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman kitleye s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi bir olgudur:<\/p>\n

“Hani Bedir sava\u015f\u0131nda siz vadinin Medine’ye yak\u0131n yakas\u0131nda, onlar Medine’ye uzak yakas\u0131nda ve ticaret kervan\u0131 da vadi taban\u0131na sizden daha yak\u0131n idi. E\u011fer bu \u015fekilde bulu\u015fmak \u00fczere s\u00f6zle\u015fseydiniz bile, bu \u015fekilde bulu\u015famazd\u0131n\u0131z. Fakat Allah ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken bir sonucun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bu bulu\u015fmay\u0131 b\u00f6yle d\u00fczenledi.”<\/p>\n

Bu \u015fekilde dikkatli ve \u00f6zenli bir tarzda ger\u00e7ekle\u015fen bu s\u00fcrpriz bulu\u015fman\u0131n \u00f6tesinde hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, y\u00fcce Allah’\u0131n realiteler d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesini diledi\u011fi ve onun i\u00e7in bu gizli ve latif plan\u0131 tasarlad\u0131\u011f\u0131 bir olay s\u00f6zkonusudur. Sizi bu olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine arac\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu rahatl\u0131kla ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeniz i\u00e7in b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar\u0131 d\u00fczenledi\u011fi takdir edilmi\u015f bu olay ise, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015furada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi olayd\u0131r:<\/p>\n

“B\u00f6ylece can veren bile bile can verecek, hayatta kalan da bile bile hayatta kalacakt\u0131.”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “Helak” kelimesi do\u011frudan do\u011fruya kendi anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, k\u00fcf\u00fcr anlam\u0131na da gelebilir. “Hayat” kelimesi de \u00f6yle; kendi anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi iman i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kelimelerin ikinci anlamlar\u0131 burada daha bir belirgindir. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc de bu anlama bir \u00f6rnek olu\u015fturmaktad\u0131r:<\/p>\n

“\u00d6l\u00fc iken diriltti\u011fimiz ve kendisine insanlar aras\u0131nda y\u00fcr\u00fcrken yararland\u0131\u011f\u0131 bir \u0131\u015f\u0131k verdi\u011fimiz kimse, karanl\u0131klar i\u00e7inde bocalay\u0131p oradan bir t\u00fcrl\u00fc d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kamayan kimse gibi midir? (En’am, 122)<\/p>\n

Burada k\u00fcf\u00fcr, \u00f6l\u00fcm kelimesiyle ifade edilmi\u015f, iman da hayat kelimesiyle… Bununla da isl\u00e2m\u0131n, k\u00fcf\u00fcr ve iman\u0131n \u00f6z\u00fcne bak\u0131\u015f\u0131 da ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ciltte yeralan En’am suresinin bu ayetini tefsir ederken, bu bak\u0131\u015f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

Bu anlam\u0131n tercih edilmesinin nedeni, y\u00fcce Allah’\u0131n belirtti\u011fi gibi Bedir g\u00fcn\u00fcn\u00fcn “ayr\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fc” olmas\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcnde y\u00fcce Allah hak ile bat\u0131l\u0131 birbirinden ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. -Nitekim buna az \u00f6nce de\u011finmi\u015ftik- Bu y\u00fczden, bundan sonra k\u00e2fir olan bir \u015f\u00fcpheden dolay\u0131 de\u011fil, bile bile k\u00e2fir olmaktad\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla bile bile can vermektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde bundan sonra m\u00fc’min olan da sava\u015f\u0131n belirginle\u015ftirdi\u011fi a\u00e7\u0131k bir kan\u0131ta dayanarak m\u00fc’min olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bedir sava\u015f\u0131 beraberinde getirdi\u011fi ko\u015fullar\u0131yla, insan\u0131n plan\u0131ndan \u00f6te bir plana, insan\u0131n g\u00fcc\u00fcnden ba\u015fka geri planda yeralan bir g\u00fcc\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 konulmaz bir kan\u0131t, \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmez bir belge niteli\u011findedir. Bu sava\u015f kesinlikle kan\u0131tlamaktad\u0131r ki, bu dinin taraftarlar\u0131 tamamen onu ho\u015fnut etmek i\u00e7in, onun yolunda cihad ettikleri, sabredip direndikleri s\u00fcrece onlara yard\u0131m eden, onlar\u0131 destekleyen, onlar\u0131 koruyan bir Rabbleri vard\u0131r. Yoksa e\u011fer i\u015f, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen maddi g\u00fc\u00e7lere kalsayd\u0131 m\u00fc\u015frikler yenilmez, m\u00fcsl\u00fcman kitle de b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir zafer elde edemezdi.<\/p>\n

Bizzat m\u00fc\u015frikler, sava\u015fa giderken kendilerine yard\u0131m amac\u0131yla asker g\u00f6ndermek isteyen m\u00fcttefiklerine \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: “Andolsun ki, \u015fayet biz insanlarla sava\u015facaksak, onlardan geri kal\u0131r bir yan\u0131m\u0131z yoktur. Yok e\u011fer biz Muhammed’in iddia etti\u011fi gibi Allah’la sava\u015facaksak, hi\u00e7 kimsenin g\u00fcc\u00fc Allah’a yetmez! \u015eayet bilmek fayda verseydi onlar, her zaman do\u011fru s\u00f6yleyen, g\u00fcvenilir Muhammed’in dedi\u011fi gibi, Allah’la sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve hi\u00e7 kimsenin Allah’a g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fini gayet iyi biliyorlard\u0131. Bundan sonra k\u00e2fir olmakla hel\u00e2k oluyorlarsa, can verip gidiyorlarsa, bile bile can veriyorlard\u0131r.<\/p>\n

Bunlar \u015fu de\u011ferlendirmenin zihnimde ilk planda uyard\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir:<\/p>\n

“B\u00f6ylece can veren bile bile can verecek, hayatta kalan da bile bile hayatta kalacakt\u0131r.”<\/p>\n

Ne var ki, bunun \u00f6tesinde bir di\u011fer i\u015faret de yeralmaktad\u0131r.<\/p>\n

Hak ordusuyla bat\u0131l ordusu aras\u0131nda sava\u015f \u00e7\u0131kmas\u0131, vicdanlarda \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131ktan sonra, realiteler d\u00fcnyas\u0131nda da hakk\u0131n egemenli\u011finin peki\u015fmesi… evet b\u00fct\u00fcn bunlar ger\u00e7e\u011fin, g\u00f6zlerin ve kalplerin g\u00f6rebilece\u011fi \u015fekilde belirginle\u015fmesine, ak\u0131llarda ve vicdanlarda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131rlar. Bu zafer sayesinde durum o kadar kesinle\u015fmi\u015f ve belirginle\u015fmi\u015f ki, art\u0131k yokolmay\u0131, yani k\u00fcfr\u00fc tercih eden birinin a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan edilen ve realiteler d\u00fcnyas\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayan hakka ili\u015fkin olarak herhangi bir ku\u015fkusu kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde hayatta kalmak isteyen yani m\u00fc’min olmak isteyen- biri y\u00fcce Allah’\u0131n bu zaferi bah\u015fetti\u011fi ve ta\u011futlar\u0131 y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 bu dinin hak oldu\u011fundan ku\u015fku duymamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar bizi tekrar, dokuzuncu c\u00fczde Enfal suresini tan\u0131t\u0131rken, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve ta\u011futun egemenli\u011fini yerle bir etmek, hak sanca\u011f\u0131n\u0131 ve Allah’\u0131n egemenli\u011fini y\u00fcceltmek i\u00e7in cihad etmenin zorunlulu\u011funa ili\u015fkin olarak s\u00f6ylediklerimize g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Ku\u015fkusuz bu, hakk\u0131n belirginle\u015fmesine yard\u0131m etmektedir: “B\u00f6ylece can veren bile bile can verecek, hayatta kalan da bile bile hayatta kalacakt\u0131.” Bu yakla\u015f\u0131m ayn\u0131 zamanda bu surede yeralan y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi i\u015faretlerin boyutlar\u0131n\u0131 kavramam\u0131za da yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Onlara kar\u015f\u0131 elinizden geldi\u011fi kadar gerek Allah’\u0131n gerekse \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ve bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n bildi\u011fi, fakat sizin bilmedi\u011finiz gizli d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131ld\u0131r\u0131p cayd\u0131racak savunma g\u00fcc\u00fc ve atl\u0131 sava\u015f birlikleri haz\u0131rlay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

G\u00fc\u00e7 haz\u0131rlamak ve y\u0131ld\u0131rmak baz\u0131 g\u00f6n\u00fcllerin hakk\u0131 daha iyi g\u00f6rmelerine yard\u0131mc\u0131 olur. Bu g\u00f6n\u00fcller, daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi “yery\u00fcz\u00fcnde” b\u00fct\u00fcn “insanl\u0131\u011f\u0131n” evrensel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan etmek \u00fczere harekete ge\u00e7en hakk\u0131n sahip oldu\u011fu g\u00fcc\u00fcn etkinli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece uyanmaz, ger\u00e7e\u011fi kavrayamaz. (Enfal suresinin giri\u015f k\u0131sm\u0131na bkz.)<\/p>\n

Sava\u015fta rol oynayan ilahi plan\u0131n bu y\u00f6n\u00fc ve pratik olarak ger\u00e7ekle\u015fen bu plan\u0131n amac\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirme de \u015fudur:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi i\u015fitir ve her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

Hak taraftarlar\u0131n\u0131n ve bat\u0131l taraftarlar\u0131n\u0131n s\u00f6yledikleri, s\u00f6zlerinin ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ard\u0131nda g\u00f6\u011f\u00fcslerinde gizledikleri hi\u00e7bir \u015fey y\u00fcce Allah’a sakl\u0131 de\u011fildir. A\u00e7\u0131kta olanlardan haberdar olmas\u0131, gizli olanlar\u0131 da bilmesiyle O, her \u015feyi planlar ve takdir eder. O, her \u015feyi i\u015fitir ve her \u015feyi bilir.<\/p>\n

Sava\u015f, sava\u015fta meydana gelen kimi olaylar ve sava\u015f ko\u015fullar\u0131 sunulurken, arada yeralan bu de\u011ferlendirmeden sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 normal seyrini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp y\u00fcce Allah’\u0131n gizli ve latif plan\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n

“Hani Allah onlar\u0131 sana r\u00fcyanda az g\u00f6steriyordu. E\u011fer onlar\u0131 kalabal\u0131k g\u00f6sterseydi, moraliniz bozulur, bu konuda aran\u0131zda tart\u0131\u015fmaya d\u00fc\u015ferdiniz. Fakat Allah sizi bu tehlikeden korudu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, kalplerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n sava\u015f planlar\u0131ndan biri, Peygamberimize r\u00fcyas\u0131nda k\u00e2firlerin g\u00fc\u00e7 ve a\u011f\u0131rl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan az olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermekti. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- r\u00fcyas\u0131n\u0131 arkada\u015flar\u0131na anlat\u0131yor, onlar da buna seviniyor ve sava\u015fmaya istekli oluyorlar. Daha sonra y\u00fcce Allah burada onlar\u0131 ni\u00e7in peygamberine az g\u00f6sterdi\u011fini haber veriyor. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, onlar\u0131 \u00e7ok g\u00f6sterse, Peygamberimizle birlikte bulunan az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n moralinin bozulaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir haz\u0131rl\u0131k yapmadan ve sava\u015facaklar\u0131n\u0131 tahmin etmeden Medine’den \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Nitekim d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015fmaktan \u00e7ekinmi\u015f, bu konuda aralar\u0131nda tart\u0131\u015fma ba\u015f g\u00f6stermi\u015fti. Bir grup onlarla sava\u015fmay\u0131, di\u011fer bir grup da onlardan uzak durmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyordu. Bu \u015fartlarda b\u00f6yle bir tart\u0131\u015fmaya girmek ise, d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015fan bir ordunun ba\u015f\u0131na gelebilecek en k\u00f6t\u00fc durumdur.<\/p>\n

“Fakat Allah sizi bu tehlikeden korudu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O kalplerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah kalplerin \u00f6z\u00fcn\u00fc biliyordu. Bu noktada m\u00fcsl\u00fcman kitlenin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 zaaf halini bildi\u011finden onlara l\u00fctfetti ve m\u00fc\u015frikleri r\u00fcyada peygamberine az g\u00f6sterdi, olduklar\u0131 gibi \u00e7ok g\u00f6stermedi.<\/p>\n

Bu r\u00fcya, ger\u00e7ekte do\u011fru bir r\u00fcyad\u0131r. Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlar\u0131 az g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Onlar say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7okturlar ama, bir\u00e7ok \u015feyden yoksundurlar ve sava\u015fta bir a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Kalpleri, geni\u015f bir kavrama yetene\u011finden, ortak bir imandan, b\u00f6yle durumlarda b\u00fcy\u00fck yarar\u0131 olan ruh g\u0131das\u0131ndan yoksundur. Y\u00fcce Allah bu yan\u0131lt\u0131c\u0131 d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6tesindeki ger\u00e7ek olguyu Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6steriyor. B\u00f6ylece m\u00fc’min kitlenin g\u00f6n\u00fcllerine g\u00fcven bah\u015fediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah m\u00fc’minlerin gizli hallerini biliyor. Say\u0131lar\u0131n\u0131n az, haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n yetersiz oldu\u011funu, \u015fayet d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kalabal\u0131k oldu\u011funu \u00f6\u011frenecek olurlarsa kar\u015f\u0131la\u015fmaktan \u00e7ekinmek ve sava\u015fmak ya da sava\u015fmamak konusunda \u00e7eki\u015fmek gibi olaylar\u0131n ba\u015fg\u00f6sterece\u011fini biliyordu. \u0130\u015fte bu r\u00fcya, kalplerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilen y\u00fcce Allah’\u0131n sava\u015fa ili\u015fkin planlar\u0131ndan biriydi.<\/p>\n

\u0130ki ordu kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde Peygamberimizin r\u00fcyas\u0131, iki taraf \u00fczerinde fiilen ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130\u015fte bu da, sava\u015f\u0131 ve sava\u015ftaki olaylar\u0131 ve \u00f6tesini sunarken, y\u00fcce Allah’\u0131n onlara s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi plan\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131.<\/p>\n

“Allah, ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken sonucun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in sava\u015f alan\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda onlar\u0131 sizin g\u00f6zlerinizde az g\u00f6steriyor, sizi de onlar\u0131n g\u00f6zlerinde azalt\u0131yordu. Her i\u015fin sonu Allah’a var\u0131r.”<\/p>\n

Her iki grubu sava\u015fa te\u015fvik etmek i\u00e7in birbirleri hakk\u0131nda yan\u0131ltmak bu ilahi plan\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Evet, m\u00fc’minler d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan az olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar hakikat g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yorlard\u0131. M\u00fc\u015frikler de zahiri g\u00f6zlerle bakt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, m\u00fc’minleri az g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. \u0130ki gruptan her birinin rakibini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu iki ger\u00e7e\u011fin \u00f6tesinde ilahi plan amac\u0131na ula\u015f\u0131yor, y\u00fcce Allah’\u0131n takdir etti\u011fi sonu\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fiyordu.<\/p>\n

“Her i\u015fin sonu Allah’a var\u0131r.”<\/p>\n

Bu, plan\u0131n amac\u0131na ula\u015fmas\u0131na, takdir edilen sonucun ger\u00e7ekle\u015fmesine uygun bir de\u011ferlendirmedir. Ve bu, sonunda tek ba\u015f\u0131na Allah’a varan bir i\u015ftir. Kendi otoritesiyle y\u00f6nlendirir, iradesiyle ger\u00e7ekle\u015ftirir O. G\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve egemenli\u011finin etki alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey de\u011fildir bu. Varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcnde O’nun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve takdir etti\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey meydana gelemez.<\/p>\n

Durum b\u00f6yle oldu\u011funa g\u00f6re… Plan Allah’\u0131n plan\u0131 ve zafer O’nun kat\u0131ndan geldi\u011fine g\u00f6re… Zaferi garantileyen say\u0131sal \u00e7o\u011funluk olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re.. Sava\u015f\u0131n sonucunu belirleyen, maddi haz\u0131rl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, o halde m\u00fc’minler k\u00e2firlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda direnmelidirler. Sava\u015f i\u00e7in gerekli olan ger\u00e7ek haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapmal\u0131d\u0131rlar. Olaylar\u0131 planlayan, takdir eden, yard\u0131m ve destek g\u00f6nderen g\u00fc\u00e7 ve egemenlik sahibi olan y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sebeplere sar\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. Say\u0131 ve maddi haz\u0131rl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a kalabal\u0131k olmalar\u0131na ra\u011fmen k\u00e2firlerin yenilmesinde etkin rol oynayan yenilgi sebeplerinden uzak durmal\u0131d\u0131rlar. \u015e\u0131marmaktan, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamaktan ve bat\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcncelerden soyutlanmal\u0131d\u0131rlar. \u015eu k\u00e2firleri mahveden \u015feytan\u0131n aldatmas\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli uyan\u0131k olmal\u0131d\u0131rlar. Sadece Allah’a dayanmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyden \u00fcst\u00fcn, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve olaylar\u0131 hikmetle y\u00f6nlendiren, onlara h\u00fckmeden O’dur.
\n45- Ey m\u00fc’minler, bir sava\u015f birli\u011fi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda direniniz, Allah’\u0131 \u00e7ok an\u0131n\u0131z ki, ba\u015far\u0131ya eresiniz.<\/p>\n

46- Allah’a ve Peygamberi’ne itaat ediniz. Aran\u0131zda tart\u0131\u015fmaya, \u00e7eki\u015fmeye d\u00fc\u015fmeyiniz. Yoksa moraliniz bozulur, h\u0131z\u0131n\u0131z kaybolur. Sabrediniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah sab\u0131rl\u0131lar ile beraberdir.<\/p>\n

47- Yurtlar\u0131ndan \u00e7al\u0131m satarak, halka g\u00f6steri\u015f yaparak sefere \u00e7\u0131kan ve insanlar\u0131 Allah yolundan al\u0131koyanlar gibi olmay\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphe yok ki, Allah onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

48- Hani \u015feytan onlara yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri g\u00fczel g\u00f6stererek kendilerine “Bug\u00fcn sizi hi\u00e7bir insan grubu yenemez, ben sizin arkan\u0131zday\u0131m ” dedi. Fakat iki ordu birbirini g\u00f6r\u00fcnce, birdenbire geri d\u00f6nerek, “Benim sizinle hi\u00e7bir ilgim yok, ben sizin g\u00f6rmedi\u011finizi g\u00f6r\u00fcyorum, ben Allah’tan korkar\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r” dedi.<\/p>\n

49- Hani m\u00fcnaf\u0131klar ile kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar “Bu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 dinleri \u015f\u0131mart\u0131p yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc”dediler. Oysa kim Allah’a dayan\u0131rsa bilsin ki Allah, \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n

\u015eu k\u0131sa c\u00fcmlelerde, bir\u00e7ok anlam ve i\u015faret, kural ve direktif, \u00e7ok say\u0131da tablo ve sahne yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. Sava\u015ftan kimi b\u00f6l\u00fcmler, \u015fu anda ya\u015fan\u0131yormu\u015f gibi canl\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirilmektedir. \u00c7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnceler, duygular, vicdanlar ve s\u0131rlar teker teker ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u015eu k\u0131sac\u0131k c\u00fcmlelerin i\u00e7erdi\u011fi t\u00fcm bu konular\u0131 gere\u011fi gibi ifade etmek bundan kat kat fazlas\u0131 imk\u00e2nlara ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r.. Buna ra\u011fmen \u015fu deh\u015fet verici, \u015fu e\u015fsiz tasviri ifade etmek, yine de m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

EY M\u00dc’M\u0130NLER D\u0130REN\u0130N<\/p>\n

ALLAH’A \u0130TAAT ED\u0130N, B\u00dcY\u00dcKLENMEY\u0130N<\/p>\n

Surede s\u0131k s\u0131k tekrarlanan m\u00fc’min kitleye y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131lar zincirinin bir halkas\u0131yla ba\u015fl\u0131yor ayetler. Onlara d\u00fc\u015fman .kar\u015f\u0131s\u0131nda direnmeleri, zafer i\u00e7in gerekli psikolojik ve maddi haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yapmalar\u0131 direktifi veriliyor:<\/p>\n

“Ey m\u00fc’minler, bir sava\u015f birli\u011fi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda direniniz, Allah’\u0131 \u00e7ok an\u0131n\u0131z ki, ba\u015far\u0131ya eresiniz.”<\/p>\n

“Allah’a ve peygamberine itaat ediniz. Aran\u0131zda tart\u0131\u015fmaya, \u00e7eki\u015fmeye d\u00fc\u015fmeyiniz. Yoksa moraliniz bozulur, h\u0131z\u0131n\u0131z kaybolur. Sabrediniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah sab\u0131rl\u0131lar ile beraberdir.”<\/p>\n

“Yurtlar\u0131ndan \u00e7al\u0131m satarak, halka g\u00f6steri\u015f yaparak sefere \u00e7\u0131kan ve insanlar\u0131 Allah yolundan al\u0131koyanlar gibi olmay\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphe yok ki, Allah onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte zaferin ger\u00e7ek etkenleri; d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rken direnmek, Allah’\u0131 s\u00fcrekli anarak O’na ba\u011flanmak, Allah’a ve peygamberine itaat etmek, \u00e7eki\u015fme ve tart\u0131\u015fmadan uzak durmak, sava\u015f\u0131n do\u011furdu\u011fu a\u011f\u0131r zorluklara sabretmek, \u00e7al\u0131m satmaktan, g\u00f6steri\u015ften ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ka\u00e7\u0131nmak…<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz direnmek zaferin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. \u0130ki taraftan kim daha fazla direnirse o kazan\u0131r. M\u00fc’minler, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kendilerinden daha fazla zorluk i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131, onlar\u0131n da kendileri gibi ac\u0131 \u00e7ektiklerini biliyorlar. Ne var ki, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 m\u00fc’minlerin Allah’dan \u00fcmit ettikleri \u015feyi ummuyorlar. Ayaklar\u0131n\u0131 ve g\u00f6n\u00fcllerini diren\u00e7li k\u0131lacak bir destek beklentileri yok Allah’dan. M\u00fc’minler biraz daha direnecek olurlarsa d\u00fc\u015fmanlar\u0131 az sonra bozguna u\u011fray\u0131p da\u011f\u0131lacaklard\u0131r. \u0130ki g\u00fczelli\u011fe, yani \u015fehitlik ve zafere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131, bunlardan emin olan m\u00fc’minlerin ayaklar\u0131 sars\u0131l\u0131r m\u0131 hi\u00e7? Herhangi bir \u015fey diren\u00e7lerini k\u0131rabilir mi? \u00dcstelik d\u00fc\u015fmanlar\u0131 sadece d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 istiyor, bu hayat\u0131n \u00fczerine titriyor. Bu hayat\u0131n \u00f6tesinde bir arzular\u0131 ve bundan ba\u015fka bir hayatlar\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n

D\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rken Allah’\u0131 \u00e7okca anmaya gelince; bu m\u00fc’minlere y\u00f6nelik s\u00fcrekli direktif ve m\u00fc’min kitlenin g\u00f6nl\u00fcnde yereden sistematik e\u011fitimin gere\u011fidir. Kur’an-\u0131 Kerim tarih boyunca s\u00fcregelen iman kervan\u0131nda yeralan m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin tarihinden \u00f6rnekler aktararak bu hususu anlat\u0131r.<\/p>\n

Bu konuda Kur’an-\u0131 Kerim’in anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6rneklerden biri, g\u00f6n\u00fclleri aniden imana teslim olan, bu y\u00fczden Firavun taraf\u0131ndan azg\u0131nca, korkutucu ve i\u011fren\u00e7 bir \u015fekilde tehdit edilen Firavun’un sihirbazlar\u0131n\u0131n s\u00f6zleridir:<\/p>\n

“Sen ancak Rabbimizin ayetleri bize gelince inand\u0131k diye bizden \u00f6\u00e7 al\u0131yorsun. Ey Rabbimiz, \u00fczerimize sab\u0131r ya\u011fd\u0131r ve m\u00fcsl\u00fcman olarak al can\u0131m\u0131z\u0131.” (A’raf, 126)<\/p>\n

Calut’un ordusuyla kar\u015f\u0131la\u015fan \u0130srailo\u011fullar\u0131’ndan say\u0131lar\u0131 az m\u00fc’min bir grubun s\u00f6yledikleri de bu konuda \u00f6rnek olarak yeral\u0131r Kur’an-\u0131 Kerim’de: “Talut ve askerleri Calut ve ordusu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda, “Ey Rabbimiz \u00fczerimize sab\u0131r ya\u011fd\u0131r, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 sabit k\u0131l, ve k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 bize zafer nasip eyle” dediler. (Bakara, 250)<\/p>\n

Tarih boyunca gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn m\u00fc’min topluluklar\u0131n sava\u015f esnas\u0131nda s\u00f6yledikleri de Kur’an’da \u00f6rnek olarak yeral\u0131r:<\/p>\n

“Nice peygamber var ki, \u00e7ok say\u0131da taraftar\u0131 kendisi ile birlikte sava\u015ft\u0131. Bunlar Allah yolunda ba\u015flar\u0131na gelenlerden dolay\u0131 gev\u015femediler, y\u0131lmad\u0131lar ve boyun e\u011fmediler. Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever.” (Al-i \u0130mran, 146)<\/p>\n

Allah’\u0131 anma bir ilke olarak yeretmi\u015ftir m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6nl\u00fcnde. D\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah’\u0131 \u00e7okca anmak m\u00fcsl\u00fcman kitlenin belirgin \u00f6zelli\u011fidir, y\u00fcce Allah daha sonralar\u0131 “Uhut”da yenilmi\u015f kitleden s\u00f6z etmi\u015ftir. \u0130kinci g\u00fcn d\u00fc\u015fman\u0131 takip etmeleri istenirse, bu prensip i\u00e7lerinde haz\u0131r bulunuyordu.<\/p>\n

“O kimseler ki, insanlar kendilerine “d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z size sald\u0131rmak i\u00e7in y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131lar, onlardan korkmal\u0131s\u0131n\u0131z” dediklerinde, bu s\u00f6zden imanl\u00e2r\u0131 daha g\u00fc\u00e7lenerek “Allah bize yeter, O ne g\u00fczel bir vekildir” dediler. (AI-i \u0130mran, 173)<\/p>\n

D\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rken y\u00fcce Allah’\u0131 anmak, bir\u00e7ok i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Bir kere asla yenilmeyen bir g\u00fc\u00e7le ba\u011flant\u0131 kurmakt\u0131r Allah’\u0131 anmak. Dostlar\u0131na her zaman yard\u0131m eden Allah’a g\u00fcvenmektir. Bu ayn\u0131 zamanda sava\u015f\u0131, nedenlerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek mahiyetiyle zihinde canland\u0131rmay\u0131 sa\u011flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f Allah i\u00e7indir. O’nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde hakim k\u0131lmak ve bu ilahl\u0131\u011f\u0131 gaspeden ta\u011futlar\u0131 hayat sahnesinden kovmak i\u00e7indir sava\u015f. O halde bu, Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn y\u00fccelmesi i\u00e7in yap\u0131lan bir sava\u015ft\u0131r, ki\u015fisel ya da ulusal egemenlik kurmak, ganimetler elde etmek, ki\u015fisel ya da ulusal \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamak i\u00e7in de\u011fil. Ayr\u0131ca bu, Allah’\u0131 anma g\u00f6revinin zor anlarda, en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durumlarda bile ne kadar \u00f6nemsendi\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Bu ilahi direktifin i\u00e7erdi\u011fi bu i\u015faretler sava\u015f alan\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli i\u015flevler g\u00f6r\u00fcrler.<\/p>\n

Allah ve Peygamber’e itaat etmelerine ili\u015fkin buyruk ise, m\u00fc’minlerin daha ba\u015ftan t\u00fcm varl\u0131klar\u0131yla Allah’a teslim olarak sava\u015fa giri\u015fmeleri amac\u0131na y\u00f6neliktir. B\u00f6ylece “Allah’a ve Peygamber’e itaat ediniz” buyru\u011fundan sonra i\u015faret edilen \u00e7eki\u015fmenin nedenleri ortadan kalkm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

“\u00c7eki\u015fmeye d\u00fc\u015fmeyiniz. Yoksa moraliniz bozulur, h\u0131z\u0131n\u0131z kaybolur.”<\/p>\n

\u0130nsanlar ancak birden fazla komuta ve direktif merkezine uymak durumuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131nda, g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri y\u00f6nlendirici olarak insan arzusuna itaat ettiklerinde, \u00e7eki\u015fmeye d\u00fc\u015ferler. \u0130nsanlar Allah’a ve Peygamberine teslim olduklar\u0131 zaman -kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan soruna ili\u015fkin olarak birbirinden farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na sahip olsalar bile- aralar\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmenin en ba\u015fta gelen sebebi ortadan kalkm\u0131\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7eki\u015fmeye neden olan insanlar\u0131n farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olmalar\u0131 de\u011fildir. Ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 halde insan\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u0131srara s\u00fcr\u00fckleyen ihtirast\u0131r, arzudur. Bu da, insan\u0131n kendi “\u015fahs\u0131n\u0131” terazinin bir kefesine, “ger\u00e7e\u011fi” de bir kefesine koymas\u0131 ve daha ba\u015ftan “\u015fahs\u0131n\u0131” tercih etmesidir. Sava\u015fla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yayken Allah’a ve Peygamber’e itaat etmeye ili\u015fkin bu direktifin yeralmas\u0131 bu y\u00fczdendir. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bu direktif, sava\u015f esnas\u0131nda son derece gerekli olan “kontrol” i\u015flemlerinden biridir. Burada en y\u00fcce yol g\u00f6stericilik, en \u00fcst\u00fcn komuta merciine itaat s\u00f6zkonusudur. Kitleye komutanl\u0131k eden ki\u015fiye itaat de bundan kaynaklan\u0131r. Bu, g\u00f6n\u00fclden gelen derin bir itaattir. Allah i\u00e7in cihad etmeyen ve komutana olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 Allah’a ba\u011fl\u0131l\u0131ktan kaynaklanmayan ordularda g\u00f6r\u00fclen askeri itaat gibi g\u00f6stermelik bir disiplin de\u011fildir. Bu ikisinin aras\u0131ndaki mesafe korkun\u00e7tur.<\/p>\n

Sab\u0131r ise sava\u015fa giri\u015fmek i\u00e7in gerekli olan bir s\u0131fatt\u0131r. Hangi sava\u015f olursa olsun, ister insan\u0131n kendi i\u00e7inde giri\u015fti\u011fi sava\u015f olsun, isterse muharebe meydan\u0131nda d\u00fc\u015fmanla giri\u015fti\u011fi sava\u015f olsun, mutlaka sabretmek gerekmektedir: “Sabrediniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah sab\u0131rl\u0131lar ile beraberdir.”<\/p>\n

Allah’\u0131n beraberli\u011fi, sab\u0131rl\u0131lar i\u00e7in ba\u015far\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015fmana \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flaman\u0131n ve kurtulu\u015fun garantisidir.<\/p>\n

Son direktif de \u015fudur:<\/p>\n

“Yurtlar\u0131ndan \u00e7al\u0131m satarak, halka g\u00f6steri\u015f yaparak sefere \u00e7\u0131kan ve insanlar\u0131 Allah yolundan al\u0131koyanlar gibi olmay\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphe yok ki, Allah onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Bu direktif m\u00fc’min kitleyi sahip oldu\u011fu maddi g\u00fc\u00e7le b\u00fcy\u00fcklenerek, \u00e7al\u0131m satarak, azg\u0131nla\u015farak sava\u015fa \u00e7\u0131kmaktan ve Allah’\u0131n bah\u015fetti\u011fi g\u00fcc\u00fc onun istemedi\u011fi bi\u00e7imde kullanmaktan koruyor. M\u00fc’min kitle ancak Allah yolunda sava\u015fa \u00e7\u0131kar. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131na Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmak ve kullar\u0131n sadece O’na kulluk yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7\u0131kar. M\u00fc’min kitle, y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131n sadece kendisine ibadet etmeleri hakk\u0131n\u0131 gaspeden, Allah’\u0131n izni ve h\u00fckm\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde hakimiyet kurmak suretiyle yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elinde bulunduran ta\u011futlar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rmak, saltanatlar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na y\u0131kmak, egemenliklerini yerle bir etmek i\u00e7in sava\u015fa \u00e7\u0131kar. T\u00fcm yery\u00fcz\u00fc boyutunda insan\u0131n -insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayan, onurunu k\u0131ran, onu al\u00e7altan- Allah’dan ba\u015fkas\u0131na kulluk zilletinden kurtulu\u015funu ilan etmek i\u00e7in sava\u015fa ko\u015far. M\u00fc’min, insanl\u0131\u011f\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in sava\u015fa \u00e7\u0131kar, insanlar \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamak, onlar\u0131 kendine kul-k\u00f6le yapmak, Allah’\u0131n bah\u015fetti\u011fi kuvvet nimetini b\u00f6ylesine i\u011fren\u00e7 bir \u015fekilde kullanarak azg\u0131nla\u015fmak ve \u015f\u0131marmak i\u00e7in de\u011fil. Sava\u015fa ili\u015fkin t\u00fcm ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131ndan soyutlanarak ko\u015far sava\u015f meydan\u0131na. Allah’a itaat g\u00f6revini yerine getirmenin O’nun cihad emrine olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermenin, O’nun hayat sistemini uygulaman\u0131n, yery\u00fcz\u00fc boyutunda O’nun s\u00f6z\u00fcn\u00fc y\u00fcceltmenin, bundan sonra da O’nun l\u00fctfunu ve ho\u015fnutlu\u011funu beklemenin d\u0131\u015f\u0131nda zafer ve galibiyet O’nu ilgilendirmez… Hatta sava\u015ftan sonra elde ettikleri ganimetler bile y\u00fcce Allah’\u0131n onlara y\u00f6nelik l\u00fctfunun eseridir.<\/p>\n

\u00c7al\u0131m satarak, insanlara g\u00f6steri\u015f yaparak sava\u015fa \u00e7\u0131kma tablosu m\u00fc’min kitlenin g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcndeydi. Bu tabloyu, Kurey\u015f’in sava\u015fa \u00e7\u0131k\u0131\u015f tarz\u0131nda g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Nitekim bu \u015fekilde \u00e7\u0131kman\u0131n sonucu da Kurey\u015f’in \u015fahs\u0131nda somutla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. O g\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir kibir, \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusuyla, Allah’a ve peygamber’e ba\u015fkald\u0131rarak ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak \u00e7\u0131km\u0131\u015f ama g\u00fcn\u00fcn sonunda al\u00e7alm\u0131\u015f, h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f, da\u011f\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00fcy\u00fck bir bozgun ya\u015fam\u0131\u015f olarak d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Y\u00fcce Allah, fiilen ya\u015fanm\u0131\u015f belirtileri, hen\u00fcz g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde duran bir olay\u0131 hat\u0131rlat\u0131yordu m\u00fc’min kitleye:<\/p>\n

“Yurtlar\u0131ndan \u00e7al\u0131m satarak, halka g\u00f6steri\u015f yaparak sefere \u00e7\u0131kan ve insanlar\u0131 Allah yolunda al\u0131koyanlar gibi olmay\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphe yok ki, Allah onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

\u00c7al\u0131m satmak, g\u00f6steri\u015f yapmak ve insanlar\u0131 Allah’\u0131n yolundan al\u0131koymak Ebu Cehil’in s\u00f6zlerinde son derece belirgindir. Kervan\u0131 deniz sahiline y\u00f6neltip m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tuza\u011f\u0131ndan kurtulduktan sonra Ebu S\u00fcfyan Ebu Cehil’e bir el\u00e7i g\u00f6ndermi\u015f, geri d\u00f6nmelerini istemi\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc Muhammed ve arkada\u015flar\u0131yla sava\u015fmalar\u0131 i\u00e7in bir gerek\u00e7elerinin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fti. Kurey\u015f ordusu her konaklamada \u015fark\u0131lar s\u00f6yleyen cariyelerle ve \u00e7alg\u0131c\u0131larla sefere \u00e7\u0131km\u0131\u015f, hayvanlar kesip e\u011fleniyorlard\u0131. O s\u0131rada Ebu Cehil el\u00e7iye \u015f\u00f6yle demi\u015fti: “Allah’a andolsun ki, Bedir kuyular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na var\u0131p \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00fc\u00e7 gece kalmad\u0131k\u00e7a, hayvanlar kesmedik\u00e7e, yemek yiyip, \u015farap i\u00e7ip, cariyeler bizim i\u00e7in \u015fark\u0131 s\u00f6ylemedik\u00e7e geri d\u00f6nmeyiz. B\u00f6ylece Araplar sonsuza kadar bizden korkar.” El\u00e7i Ebu Cehil’in cevab\u0131n\u0131 Ebu S\u00fcfyan’a ula\u015ft\u0131r\u0131nca, Ebu S\u00fcfyan, “Vay kavmimin ba\u015f\u0131na gelenler! Bu, Amr b. Hi\u015fam’\u0131n (yani Ebu Cehil’in) i\u015fidir. Geri d\u00f6nmek istemedi, \u00e7\u00fcnk\u00fc halk\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7tikten beri azg\u0131nla\u015ft\u0131. Azg\u0131nl\u0131k ise eksikliktir, u\u011fursuzluktur. \u015eayet Muhammed sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 yenerse, rezil oluruz” dedi. Ebu S\u00fcfyan’\u0131n \u00f6nsezisi do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 yendi. \u0130nsanlara \u00e7al\u0131m satan, azg\u0131nla\u015fan, g\u00f6steri\u015f yapan, insanlar\u0131 Allah’\u0131n yoluna girmekten al\u0131koyan m\u00fc\u015frikler rezil oldular. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, Bedir onlar\u0131n belini k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

“Allah onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Hi\u00e7bir durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmaz. Ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olurlarsa olsunlar, O’nu etkisiz hale getiremezler. Allah onlar\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n

\u015eEYTAN VE M\u00dc\u015eR\u0130KLER<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrerken \u015feytan\u0131n m\u00fc\u015frikleri aldatmas\u0131n\u0131 ve rezil olmalar\u0131n\u0131, h\u00fcsrana u\u011framalar\u0131n\u0131, yenilip da\u011f\u0131lmalar\u0131yla sonu\u00e7lanan sava\u015fa \u00e7\u0131kmalar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131n\u0131 tasvir ediyor:<\/p>\n

“Hani \u015feytan onlara yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri g\u00fczel g\u00f6stererek kendilerine `Bug\u00fcn sizi hi\u00e7bir insan grubu yenemez, ben sizin yan\u0131n\u0131zday\u0131m” dedi. Fakat iki ordu birbirini g\u00f6r\u00fcnce, birdenbire geri d\u00f6nerek, “Benim sizinle hi\u00e7bir ilgim yok, ben sizin g\u00f6rmedi\u011finizi g\u00f6r\u00fcyorum, ben Allah’dan korkar\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r; dedi.”<\/p>\n

Bu ayet ve ayetin i\u015faret etti\u011fi olaya ili\u015fkin olarak bir\u00e7ok rivayet vard\u0131r. Ne var ki, Malik’in “Muvatta” adl\u0131 eserinde rivayet etti\u011fi hadisin d\u0131\u015f\u0131nda bunlar aras\u0131nda Peygamberimizin bir s\u00f6z\u00fcne rastlanmamaktad\u0131r. Malik diyor ki: Bize Ahmed b. Ferec anlatt\u0131; bize Abdulmelik b. Abdulaziz b. Maci\u015f\u00fbn anlatt\u0131, bize Malik, \u0130brahim b. Ebu Uble’den, o da Talha b. Ubeydullah b. Kureyz’den aktard\u0131: Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyurdu: Bedir g\u00fcn\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda, \u015feytan\u0131n, Arefe g\u00fcn\u00fcnden daha k\u00fc\u00e7\u00fck, daha hakir, daha peri\u015fan ve daha \u00f6fkeli oldu\u011fu hi\u00e7bir g\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. O g\u00fcn, inen rahmeti ve g\u00fcnahlar\u0131n affolundu\u011funa ili\u015fkin mesaj\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcndendir bu. “Ya Resulallah, peki Bedir g\u00fcn\u00fcnde ne g\u00f6rd\u00fc?” diye sordular. Peygamberimiz:<\/p>\n

“Cebrail’in melekleri sava\u015fa sevketti\u011fini g\u00f6rd\u00fc” buyurdular…<\/p>\n

Bu hadisi rivayet edenler aras\u0131nda yeralan Abdulmelik b. Abdulaziz b. Maci\u015f\u00fbn hadis rivayeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan zay\u0131f birisidir. Dolay\u0131s\u0131yla hadis m\u00fcrseldir. (Yani Peygamberimizden sadece i\u015fitildi\u011fi bildirilmi\u015ftir.)<\/p>\n

Di\u011fer rivayetler ise; Ali b. Ebu Talha ve \u0130bn-i C\u00fcreyc yoluyla \u0130bn-i Abbas’a -Allah ondan raz\u0131 olsun- \u0130bn-i \u0130shak yoluyla Urve b. Z\u00fcbeyr’e, Sa’d b. C\u00fcbeyr kanal\u0131yla Katade’ye, Hasan’a ve Muhammed b. Ka’ba dayan\u0131r.<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir et-Taberi’nin kaydetti\u011fi bu rivayetler bunlara \u00f6rnektir: “Bana M\u00fcsenna anlatt\u0131. Ona Abdullah b. Salih, ona muaviye Ali b. Ebu Talha’dan \u0130bn-i Abbas’\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131: \u0130blis, Bedir g\u00fcn\u00fc \u015feytanlardan olu\u015fan bir ordunun ba\u015f\u0131nda sanca\u011f\u0131 ile birlikte M\u00fcdleco\u011fullar\u0131’ndan birinin varl\u0131\u011f\u0131nda geldi. \u015eeytan, S\u00fcraka b. Malik b. Cu’\u015fam’in k\u0131l\u0131\u011f\u0131nd\u00e2yd\u0131. \u015eeytan m\u00fc\u015friklere \u015f\u00f6yle dedi: “Bug\u00fcn sizi hi\u00e7bir insan grubu yenemez. Ben sizin yan\u0131n\u0131zday\u0131m.” \u0130nsanlar sava\u015f d\u00fczeni ald\u0131klar\u0131nda Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yerden bir avu\u00e7 toprak ald\u0131 m\u00fc\u015friklerin y\u00fcz\u00fcne serpti. Bunun \u00fczerine m\u00fc\u015frikler bozguna u\u011fray\u0131p geri d\u00f6nd\u00fcler. C\u00fcbeyr \u0130blis’e do\u011fru sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti.’ O s\u0131rada \u0130blis bir m\u00fc\u015frikin elini tutuyordu. C\u00fcbeyr’i g\u00f6r\u00fcnce adam\u0131n elini b\u0131rakt\u0131 ve adamlar\u0131yl\u00e2 birlikte geri d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7t\u0131. Adam arkas\u0131ndan “Ya S\u00fcraka, hani bizimle beraber oldu\u011funu iddia ediyordun?” diye ba\u011f\u0131r\u0131nca \u0130blis “Ben sizin g\u00f6rmedi\u011finiz \u015feyleri g\u00f6r\u00fcyorum. Ben Allah’dan korkar\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r” dedi. O s\u0131rada \u015feytan melekleri g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Bize \u0130bn-i Humeyd, Seleme, \u0130bn-i \u0130shak’\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131. Ona da Yezid b. Ruman, Urve b. Zubeyr’in \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131: “Kurey\u015f kabilesi durum de\u011ferlendirmesi yapmak \u00fczere toplad\u0131\u011f\u0131 zaman Bekiro\u011fullar\u0131 ile aralar\u0131nda ge\u00e7eni -yani sava\u015f halini- hat\u0131rlad\u0131lar. Neredeyse geri d\u00f6neceklerdi. Fak\u00e2t o s\u0131rada Kenane kabilesinin ileri gelenlerinden olan S\u00fcraka b. Malik b. Cu’\u015fam el-M\u00fcdleci’nin k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u0130blis \u00e7\u0131k\u00e2 geldi ve \u015f\u00f6yle dedi: “Kenaneo\u011fullar\u0131’n\u0131n arkan\u0131zdan ho\u015flanmayaca\u011f\u0131n\u0131z bir .\u015fey yapmayacaklar\u0131n\u0131n garantisini veriyorum size, bunun \u00fczerine ‘b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla sava\u015fmak \u00fczere ileri at\u0131ld\u0131lar.”<\/p>\n

Bize Bi\u015fr b. Muaz: Yezid’den, o da Said’e dayanarak “Hani \u015feytan onlara yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri g\u00fczel g\u00f6stererek…”le ba\u015flayan “Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r” c\u00fcmle-siyle biten ayete ili\u015fkin olarak Katade’nin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131: Bize \u0130blis’in Cebrail’in meleklerle birlikte indi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 meleklere bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00fczden “Ben sizin g\u00f6rmedi\u011finizi g\u00f6r\u00fcyorum. Ben Allah’dan korkar\u0131m” dedi\u011fi anlat\u0131ld\u0131. Allah’a andolsun ki, Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 yalan s\u00f6ylemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, All\u00e0h’dan korkmaz. Fakat O, hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fc-n\u00fcn, hi\u00e7bir etkinli\u011finin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Bu Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131, kendisine itaat edenlere, buyruklar\u0131n\u0131 dinleyenlere her zaman b\u00f6yle yapar.<\/p>\n

Hakla bat\u0131l kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde, onlar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn girdab\u0131na sokar, o zaman da onlardan uzakla\u015f\u0131p gider.<\/p>\n

Bu tefsirde takip etti\u011fimiz y\u00f6ntem uyar\u0131nca, hakk\u0131nda bir Kur’an ayeti ya da sahih oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131z, m\u00fctevatir bir hadis olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece gayb\u0131n kapsam\u0131na giren bu t\u00fcr konular\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamaya kalk\u0131\u015fm\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc gayb\u0131n kapsam\u0131na giren bu t\u00fcr konular, b\u00f6yle bir ayet ya da m\u00fctevatir bir hadis olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kabul edilmesi zorunlu olmayan itikadi konulard\u0131r. Fakat biz, -ink\u00e2rc\u0131 ve itirazc\u0131 bir tav\u0131r da tak\u0131nm\u0131yoruz.<\/p>\n

Bu olayda da Kur’an ayeti \u015feytan\u0131n m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fczel g\u00f6sterdi\u011fini, onlarla beraber oldu\u011funu, onlara yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu ilan etmekle, onlar\u0131 sava\u015fa te\u015fvik etti\u011fini, iki grup kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldiklerinde, “Birden bire geri d\u00f6nerek, `Benim sizinle hi\u00e7bir ilgim yok, ben sizin g\u00f6rmedi\u011finizi g\u00f6r\u00fcyorum, ben Allah’dan korkar\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r” diyerek onlar\u0131 y\u00fcz\u00fcst\u00fc koyup ak\u0131betleriyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlara verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc tutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin bir \u015fekilde ifade etmektedir.<\/p>\n

Fakat biz \u015feytan\u0131n onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fczel g\u00f6stermesinin mahiyetini bilmiyoruz. Onlara nas\u0131l “bug\u00fcn sizi hi\u00e7bir insan grubu yenemez, ben sizin yan\u0131n\u0131zday\u0131m” dedi\u011fini, bundan sonra ne \u015fekilde geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, d\u00f6nerken o s\u00f6zleri nas\u0131l s\u00f6yledi\u011fini bilmiyoruz.<\/p>\n

Kesin olarak bildi\u011fimiz tek \u015fey, \u015feytanla ilgili her \u015feyin gayb\u0131n kapsam\u0131na girdi\u011fidir. Bu konuda a\u00e7\u0131k bir ayet veya m\u00fctevatir bir hadis olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece herhangi bir \u015fey s\u00f6yleme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011filiz. Buradaki ayet ise, olay\u0131 anlatmaktad\u0131r, ne \u015fekilde meydana geldi\u011fini de\u011fil.<\/p>\n

Bundan ba\u015fka bizim s\u00f6yleyebilece\u011fimiz bir \u015fey yok, bizim ictihad yapma alan\u0131m\u0131z bu kadarla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden biz Kur’an’\u0131 tefsir ederken, buna benzer gayba ili\u015fkin t\u00fcm olaylar\u0131 belirgin bir \u015fekilde yorumlamak ve bu gayb alemlerinden maddi hareketi ink\u00e2r etmek y\u00f6ntemine ba\u015fvuran \u015eeyh Muhammed Abduh ekol\u00fcn\u00fcn bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fcyoruz. Nitekim bu ekolden olan Re\u015fit R\u0131za da bu y\u00f6nteme ba\u015fvurmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Hani \u015feytan onlara yapt\u0131klar\u0131 i\u015fleri g\u00fczel g\u00f6stererek; “Bug\u00fcn sizi hi\u00e7bir insan grubu yenemez, ben sizin yan\u0131n\u0131zday\u0131m” dedi.” Yani ey peygamber, m\u00fc’minlere \u015feytan\u0131n vesvese vermek suretiyle m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fczel g\u00f6sterdi\u011fini anlat. \u0130\u00e7lerine d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc vesveseyle onlara \u015funu telkin etmi\u015fti: “Bug\u00fcn sizi hi\u00e7bir insan grubu yenemez. Ne Muhammed’in g\u00fc\u00e7s\u00fcz taraftarlar\u0131, ne de herhangi bir Arap kabilesi. En g\u00fc\u00e7l\u00fc sava\u015f\u00e7\u0131lar sizdedir. En kalabal\u0131k ordu sizindir. Siz herkesten daha cesursunuz. Bununla beraber ben -\u00fcstelik ben- sizin yan\u0131n\u0131zday\u0131m. Beydavi tefsirinde \u015f\u00f6yle der: Allah’a yak\u0131nla\u015fmak i\u00e7in bir arac\u0131 olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, \u015feytana uymalar\u0131 onlara bir koruyucu unsur olarak vehmettirdi. Nitekim: `Allah’\u0131m iki gruptan hangisi do\u011fru yolda ise, hangisinin dini daha \u00fcst\u00fcnse onlara yard\u0131m et” demi\u015flerdi.<\/p>\n

“Fakat iki ordu birbirini g\u00f6r\u00fcnce birden bire geri d\u00f6nd\u00fc.” Yani sava\u015fan taraflar birbirlerine yakla\u015f\u0131nca, herbiri di\u011ferini g\u00f6r\u00fcp durumunu anlay\u0131nca, onlar\u0131 sava\u015fa te\u015fvik edip, sava\u015f ate\u015fini k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra geri d\u00f6nd\u00fc, yani arkas\u0131na d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7t\u0131. Bu da \u00f6k\u00e7elerin g\u00f6sterdi\u011fi y\u00f6nd\u00fcr. (Ayaklar\u0131n arka k\u0131sm\u0131) \u015eeytan o tarafa do\u011fru ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. “\u0130ki ordunun birbirini g\u00f6rmesinden” maksat, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmeleridir diyen tefsirciler, yan\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Maksat \u015fudur: \u015eeytan onlara yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fczel g\u00f6stermekten ve onlar\u0131 sava\u015fa te\u015fvik etmekten vazge\u00e7ti. Bu s\u00f6z, \u015feytan\u0131n vesvesesini benzetmek suretiyle somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015ftir. Bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015fan ve onu oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131p geriye d\u00f6nenin davran\u0131\u015f\u0131na benzetilmi\u015ftir. Nitekim onlardan uzak oldu\u011funu belirterek, onlar\u0131 kendi hallerine b\u0131rakmas\u0131 d\u00e0 bunu kan\u0131tlamaktad\u0131r: “Benim sizinle hi\u00e7bir ilgim yok, ben sizin g\u00f6remedi\u011finizi g\u00f6r\u00fcyorum, ben Allah’dan korkar\u0131m” dedi. Yani onlardan uzakla\u015ft\u0131 ve onlar\u0131n ba\u015f\u0131na geleceklerden korktu. Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara melekleri yard\u0131mc\u0131 olarak g\u00f6nderdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce m\u00fc\u015friklerin durumuna \u00fcz\u00fcld\u00fc. “Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r.” Bu, \u015feytan\u0131n s\u00f6z\u00fc de olabilir, ayr\u0131 bir c\u00fcmle de olabilir… “Ben diyorum ki, bunun anlam\u0131 \u015fudur: \u015eeytan\u0131n pis askerleri m\u00fc\u015friklerin aras\u0131na girmi\u015f, pis ruhlar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p vesvese veriyorlard\u0131. Onlar\u0131 kand\u0131r\u0131yor, \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksine sokuyorlard\u0131. Nitekim melekler de m\u00fc’minler aras\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, tertemiz ruhlar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p kalplerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rarak, Allah’\u0131n va’dine ve yard\u0131m\u0131na g\u00fcvenmelerini sa\u011flayacak \u015feyler ilham ediyorlard\u0131.”<\/p>\n

Meleklerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sadece m\u00fc’minlerin ruhlar\u0131na kar\u0131\u015fmak \u015feklinde tefsir etmeye olan bu. a\u00e7\u0131k e\u011filim, bir di\u011fer yerde de ayn\u0131 yazar\u0131 meleklerin Bedir g\u00fcn\u00fcnde hi\u00e7bir \u015fekilde sava\u015fmad\u0131klar\u0131 sonucuna g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Oysa y\u00fcce Allah Bedir sava\u015f\u0131na kat\u0131lan meleklere hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: “Vurun boyunlar\u0131n\u0131, indirin darbelerinizi parmaklar\u0131na….” Ayn\u0131 \u015fekilde \u015feytan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131rf m\u00fc\u015friklerin ruhlar\u0131na kar\u0131\u015fmak \u015feklinde tefsir etmek de bu ekol\u00fcn ba\u015fvurdu\u011fu bir y\u00f6ntemdir. \u015eeyh Muhammed Abduh’un Amme c\u00fcz’\u00fc tefsirinde “Ebabil ku\u015flar\u0131n\u0131” \u00e7i\u00e7ek mikrobu olarak tefsir etmesi de buna \u00f6rnektir. B\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalar, gayba ili\u015fkin nasslar\u0131 yorumlamada a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7man\u0131n belirtisidir. Oysa bu t\u00fcr- bir yoruma gerek de yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6zlerin a\u00e7\u0131k anlam\u0131n\u0131 engelleyen herhangi bir \u015fey s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Yap\u0131lacak tek \u015fey a\u00e7\u0131k bir i\u015faret olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ayr\u0131nt\u0131ya girmeden nasslar\u0131n ifade ettikleriyle yetinmektir… \u0130\u015fte bizim bu t\u00fcr konularda ba\u015fvurdu\u011fumuz y\u00f6ntem budur.<\/p>\n

\u015eeytan, yurtlar\u0131ndan \u00e7al\u0131m satarak, insanlara g\u00f6steri\u015f yaparak ve insanlar\u0131 Allah yolundan al\u0131koyarak \u00e7\u0131kan m\u00fc\u015frikleri kand\u0131r\u0131rken, onlar\u0131 sava\u015fa \u00e7\u0131kmaya te\u015fvik ederken, sonra da onlar\u0131 ak\u0131betleriyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131rken, m\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar da m\u00fc’min kitle hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131kar\u0131yorlard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalabal\u0131k m\u00fc\u015frik ordusu ile kar\u015f\u0131la\u015fmaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Say\u0131lar\u0131n\u0131n az, haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n da yetersiz oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Bu y\u00fczden onlara g\u00f6re (kalpleri sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in) m\u00fc’minler, dinlerinin kendilerine yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131na ve kendilerine g\u00fc\u00e7 verece\u011fine kanarak kendilerini b\u00fcy\u00fck bir tehlikeye at\u0131yorlard\u0131:<\/p>\n

“Hani m\u00fcnaf\u0131klar ile kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar “Bu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 dinleri \u015f\u0131mart\u0131p yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc” dediler.”<\/p>\n

M\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar\u0131n Mekke’deyken isl\u00e2ma e\u011filim g\u00f6sterdikleri; buna ra\u011fmen inan\u00e7lar\u0131 d\u00fczelmemi\u015f, kalpleri mutmain olmam\u0131\u015f kimseler olduklar\u0131 s\u00f6ylenmi\u015ftir. M\u00fc\u015frik sava\u015f\u00e7\u0131larla birlikte \u00e7ekimser bir tutumla sava\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte bunlar, m\u00fc\u015frik \u00e7o\u011funluk kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemi\u015flerdi.<\/p>\n

M\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar zafer ve yenilginin ger\u00e7ek sebeplerini kavray\u00e2m\u0131yorlar. Bak\u0131\u015flar\u0131 onlar\u0131 olaylar\u0131n derinliklerine y\u00f6neltmeksizin sadece d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc g\u00f6rebiliyorlar. \u0130nanc\u0131n, Allah’a g\u00fcvenmenin ve O’na dayanman\u0131n derinliklerinde gizli bulunan g\u00fcc\u00fcn fark\u0131nda de\u011fildirler. M\u00fc’minlerin, Allah’a inanmayan t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri, t\u00fcm topluluklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeleri kendilerine b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 bah\u015fediyor. \u0130\u015fte m\u00fcnaf\u0131klar bunu anlam\u0131yorlar. Bu y\u00fczden o g\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi konumlar\u0131na kand\u0131klar\u0131n\u0131, dinlerinin onlar\u0131 \u015f\u0131martt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu y\u00fczden kalabal\u0131k m\u00fc\u015frik ordusuna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakla kendilerini b\u00fcy\u00fck bir tehlikeye s\u00fcr\u00fcklediklerini san\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Maddi olgunun g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc, m\u00fc’min g\u00f6n\u00fcller ve imandan yoksun g\u00f6n\u00fcller a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermez. Farkl\u0131l\u0131k, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen maddi olguyu alg\u0131lama ve de\u011ferlendirmede ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130mandan yoksun g\u00f6n\u00fcller, bu olguyu g\u00f6r\u00fcr, ama bunun \u00f6tesinde herhangi bir \u015fey g\u00f6rmez. M\u00fc’min g\u00f6n\u00fcller ise, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen olay\u0131n arkas\u0131ndaki ger\u00e7ek “olgu”yu da g\u00f6r\u00fcrler. \u0130\u015fte bu realite t\u00fcm g\u00fc\u00e7leri kapsamaktad\u0131r. M\u00fc’min, bu bak\u0131\u015f\u0131 sayesinde g\u00fc\u00e7leri ger\u00e7ek anlamda de\u011ferlendirebilmektedir.<\/p>\n

“Kim Allah’a dayan\u0131rsa bilsin ki, Allah \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

M\u00fc’min g\u00f6n\u00fcllerin kavrad\u0131\u011f\u0131 ve bu sayede huzura kavu\u015ftuklar\u0131, kendilerine g\u00fcven duyduklar\u0131, bo\u015f g\u00f6n\u00fcllerin ise fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 ve hesaba katmad\u0131klar\u0131 ger\u00e7ek budur i\u015fte. Terazinin kefesinde a\u011f\u0131r basan, sonucu belirleyen, her zaman ve her yerde son a\u015famada sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcmleyen bu ger\u00e7ektir.<\/p>\n

Bedir g\u00fcn\u00fc m\u00fcsl\u00fcman kitle i\u00e7in m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar\u0131n, “Bu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 dinleri \u015f\u0131mart\u0131p yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc” \u015feklinde dile getirdikleri bu s\u00f6z, ta\u011futun azg\u0131n ordular\u0131na kar\u015f\u0131 koyarken, belli ba\u015fl\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bu dinden ibaret olan m\u00fcsl\u00fcman kitleyi g\u00f6rd\u00fcklerinde her zaman ve her yerdeki m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir s\u00f6zd\u00fcr. Evet m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sahip olduklar\u0131 en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7, bu aksiyoner ve itici inan\u00e7t\u0131r. Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131na ve O’nun yasaklar\u0131na g\u00f6sterdikleri b\u00fcy\u00fck \u00f6zendir. Allah’a g\u00fcvenmeleri ve O’nun dostlar\u0131na yard\u0131m edece\u011finden emin olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar canlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in kenara \u00e7ekilirken, m\u00fcsl\u00fcman kitle ta\u011futun azg\u0131n ordusuna sald\u0131r\u0131yor. M\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar, g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re gelen tehlikeye kar\u015f\u0131 koyan ve tehlikeyi k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen m\u00fcsl\u00fcman kitleye i\u00e7ten i\u00e7e alay ediyorlar. Sonra m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6r\u00fclen tehlikeyi bertaraf edi\u015fini, g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re gelen tehlikeyi savu\u015fturmas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce de deh\u015fete kap\u0131l\u0131yorlar. Onlar -kendi deyimleriyle- g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re \u00f6l\u00fcme gidi\u015fin, kendini bilerek tehlikeye at\u0131\u015f\u0131n gerek\u00e7esini bilmiyorlar. Onlar -aralar\u0131nda din ve inan\u00e7 da olmak \u00fczere- hayat\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc al\u0131\u015fveri\u015f pazar\u0131ndaki bir meta olarak biliyorlar. K\u00e2rl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa hemen ko\u015farlar buna. \u0130\u015fin ucunda tehlike varsa, o zaman kenara \u00e7ekilmek, kendini garantiye almak,daha iyidir. Onlar bir m\u00fc’minin \u00f6nsezisiyle bakm\u0131yor olaylara. Sonu\u00e7lar\u0131 da iman terazisiyle tartm\u0131yorlar. Ku\u015fkusuz bu at\u0131lganl\u0131k, bu fedak\u00e2rl\u0131k m\u00fc’mine g\u00f6re her zaman k\u00e2rl\u0131 bir al\u0131\u015fveri\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta bu iki g\u00fczellikten birini elde edecektir; ya zafer ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck ya da \u015fehitlik ve cennet… Sonra m\u00fc’mine g\u00f6re g\u00fc\u00e7lerin ger\u00e7ek mahiyeti farkl\u0131d\u0131r. Onun yan\u0131nda Allah vard\u0131r… \u0130\u015fte m\u00fcnaf\u0131klar ve kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar bunu hesaba katm\u0131yorlar.<\/p>\n

Her zaman ve her yerdeki m\u00fcsl\u00fcman kitle, olaylar\u0131 iman ve inan\u00e7 terazisiyle tartmaya, m\u00fc’min \u00f6nsezisi ve kalbiyle alg\u0131lamaya, Allah’\u0131n nuru ve yol g\u00f6stericili\u011fiyle bakmaya, ta\u011futun maddi g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fctmemeye, y\u00fcce Allah kendisiyle beraber oldu\u011funa g\u00f6re kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmsememeye ve y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fc’minlere y\u00f6nelik \u015fu direktifini her zaman akl\u0131nda bulundurmaya \u00e7a\u011fr\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Kim Allah’a dayan\u0131rsa bilsin ki, Allah \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, ulu Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

MELEKLER\u0130N KATILDI\u011eI SAVA\u015e<\/p>\n

Son olarak ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, sava\u015fta ger\u00e7ekle\u015fen ilahi m\u00fcdahalenin sahnelerinden birini canland\u0131r\u0131yor. Bu sahnede y\u00fcceler aleminde yeralan melekler Allah’\u0131n emri ve izni uyar\u0131nca- m\u00fc\u015friklerin yakalan\u0131p cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, azaba u\u011frat\u0131lmas\u0131 operasyonuna kat\u0131l\u0131yorlar. Melekler onlar\u0131n canlar\u0131n\u0131 azap ederek al\u0131yorlar. \u00c7al\u0131m satman\u0131n ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslaman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir eziyete u\u011frat\u0131yorlar. B\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 ve zorluk ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu anda, onlara k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve i\u011fren\u00e7 hedeflerini hat\u0131rlat\u0131yorlar. Bu, yapt\u0131klar\u0131na uygun bir cezad\u0131r ve y\u00fcce Allah onlara haks\u0131zl\u0131k yapmamaktad\u0131r. Bu arada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 sahnenin sunulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, yalanlamalar\u0131ndan dolay\u0131 onlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n her zaman i\u00e7in y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan bir yasa oldu\u011funu belirtiyor: “Firavuno\u011fullar\u0131 ile daha \u00f6nceki k\u00e2firlerin durumu gibi…” … “Bu b\u00f6yledir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir toplum sahip oldu\u011fu iyi bir niteli\u011fi de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e, Allah da o topluma vermi\u015f oldu\u011fu nimeti de\u011fi\u015ftirmez.” Firavun ve ileri gelenler bunun i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6yle yapan ve Allah’a ortak ko\u015fan herkes de bunun i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r:
\n50- Melekler, k\u00e2firlerin canlar\u0131n\u0131 al\u0131rken ke\u015fki g\u00f6rseydiniz; onlar\u0131n y\u00fczlerine ve s\u0131rtlar\u0131na vurarak \u015f\u00f6yle derler: “Yak\u0131c\u0131 azab\u0131 tad\u0131n\u0131z bakal\u0131m. ”<\/p>\n

51- “\u0130\u015fte bu vaktiyle kendi ellerinizle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir sonu\u00e7tur. Yoksa Allah kesinlikle kullar\u0131na haks\u0131zl\u0131k etmez. ”<\/p>\n

52- Bu k\u00e2firlerin durumu t\u0131pk\u0131 F\u00efravuno\u011fullar\u0131 ile daha \u00f6nceki k\u00e2firlerin durumu gibidir. Onlar Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ettiler, Allah da g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yakalar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n

53- Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum, sahip oldu\u011fu \u00efyi bir niteli\u011fi de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e, Allah da o topluma vermi\u015f oldu\u011fu nimeti de\u011fi\u015ftirmez. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi i\u015fitir, her \u015feyi bilir.<\/p>\n

54- Bu k\u00e2firlerin durumu t\u0131pk\u0131 Firavuno\u011fullar\u0131 ile daha \u00f6nceki k\u00e2firlerin durumu gibidir. Onlar Rabblerinin ayetlerini yalanlad\u0131lar, biz de onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yokettik, Firavuno\u011fullar\u0131’n\u0131 denizde bo\u011fduk. Bunlar\u0131n hepsi zalimdi.<\/strong><\/p>\n

“Melekler, k\u00e2firlerin canlar\u0131n\u0131 al\u0131rken ke\u015fke g\u00f6rseydin; onlar\u0131n y\u00fczlerine ve s\u0131rtlar\u0131na vurarak \u015f\u00f6yle derler: Yak\u0131c\u0131 azab\u0131 tad\u0131n\u0131z bakal\u0131m.”<\/p>\n

“\u0130\u015fte bu vaktiyle kendi ellerinizle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir sonu\u00e7tur. Yoksa Allah kesinlikle kullar\u0131na haks\u0131zl\u0131k etmez.”<\/p>\n

Ayetler grubunun ba\u015f\u0131nda yeralan bu iki ayet; m\u00fc\u015friklerle sava\u015fa kat\u0131lan meleklerin durumlar\u0131n\u0131 dile getirmektedirler. Nitekim y\u00fcce Allah meleklere; “Vurun boyunlar\u0131n\u0131, indirin darbelerinizi parmaklar\u0131na…” demi\u015fti. “\u015eundan dolay\u0131 ki, onlar Allah’a ve Peygamber’e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar. Kim Allah’a ve Peygamber’e kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karsa bilsin ki, Allah’\u0131n azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r.”<\/p>\n

Dokuzuncu c\u00fczde bu ayeti tefsir ederken de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, her ne kadar biz, meleklerin onlar\u0131n boyunlar\u0131n\u0131 nas\u0131l vurdu\u011funu, parmaklar\u0131na ne \u015fekilde darbeler indirdi\u011fini bilmiyorsak da bu bilmeyi\u015fimiz, ayetin a\u00e7\u0131k anlam\u0131n\u0131 te’vil etmemiz i\u00e7in bir gerek\u00e7e say\u0131lmaz. Ayette a\u00e7\u0131k\u00e7a y\u00fcce Allah’\u0131n meleklere, m\u00fc\u015friklerin boyunlar\u0131n\u0131 vurmalar\u0131n\u0131, parmaklar\u0131na darbeler indirmelerini emretti\u011fi belirtilmektedir. Bunun yan\u0131nda meleklerin, “Allah’\u0131n emrine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131klar\u0131n\u0131, emredileni derhal yerine getirdiklerini” biliyoruz. (Durum, “Meleklerin Bedir sava\u015fma kat\u0131lmad\u0131klar\u0131, sadece m\u00fc’minlerin ruhlar\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p onlar\u0131 moral a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7lendirdikleri kesinle\u015fmi\u015ftir” iddias\u0131nda bulunan merhum Re\u015fid R\u0131za’n\u0131n sand\u0131\u011f\u0131 gibi de\u011fildir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayetin a\u00e7\u0131k anlam\u0131yla \u00e7eli\u015fmektedir. Bu durumda ayete uymak daha do\u011frudur.) Ayetler grubunun ba\u015f\u0131nda yeralan bu iki ayet, Bedir g\u00fcn\u00fcnde meydana gelen bir olay\u0131, ayn\u0131 zamanda meleklerin bu sava\u015fta k\u00e2firlere neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren hik\u00e2yenin devam\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu iki ayet, ister Bedir’de, ister ba\u015fka bir yerde olsun, meleklerin k\u00e2firlerin canlar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131 her zaman i\u00e7in ge\u00e7erli olan s\u00fcrekli bir durumu dile getirmektedirler. Y\u00fcce Allah’\u0131n, “Ke\u015fke g\u00f6rseydin” s\u00f6z\u00fc de bir direktif olarak g\u00f6ren herkese y\u00f6neliktir. Nitekim, g\u00f6ren herkesin dikkat etmesi gereken a\u00e7\u0131k sahnelere dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in b\u00f6yle bir hitap tarz\u0131na \u00e7ok\u00e7a rastlan\u0131r.<\/p>\n

\u015eu veya bu farketmez. Kur’an ayeti k\u00e2firlerin hi\u00e7 de ho\u015f olmayan manzaralar\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir sahnede melekler onlar\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 \u00e7ekip \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Sahnede yeralan ac\u0131kl\u0131 azap ve \u00f6l\u00fcm olgular\u0131na bir de onur k\u0131r\u0131lmas\u0131 ve k\u00e2firlerin rezil olmalar\u0131 ekleniyor:<\/p>\n

“Melekler, k\u00e2firlerin canlar\u0131n\u0131 al\u0131rken ke\u015fki g\u00f6rseydiniz, onlar\u0131n y\u00fczlerine ve s\u0131rtl\u00e0r\u0131na vururlar.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan ayetin ak\u0131\u015f\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara ili\u015fkin bir olay\u0131 anlat\u0131m tarz\u0131ndan do\u011frudan do\u011fruya muhataba ili\u015fkin hitap tarz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor:<\/p>\n

“Yak\u0131c\u0131 azab\u0131 tad\u0131n bakal\u0131m.”<\/p>\n

Ak\u0131\u015ftaki sunu\u015f tarz\u0131n\u0131n aniden de\u011fi\u015fmesinin nedeni, sahneyi \u015fu anda ya\u015fan\u0131yormu\u015f gibi canland\u0131rmak i\u00e7indir. Sanki cehennem, ate\u015fiyle, yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fu anda sahnede yeral\u0131yor da, onlar itilip kak\u0131larak, azarlanarak, tehdit edilerek oraya at\u0131l\u0131yorlar:<\/p>\n

“\u0130\u015fte bu vaktiyle kendi ellerinizle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir sonu\u00e7tur.”<\/p>\n

Siz gayet adil bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131yorsunuz. Daha \u00f6nce kendi ellerinizle i\u015fledi\u011finiz su\u00e7lardan dolay\u0131 bu cezay\u0131 hakettiniz:<\/p>\n

“Yoksa Allah kesinlikle kullar\u0131na haks\u0131zl\u0131k etmez.”<\/p>\n

“Yak\u0131c\u0131 azap” sahnesini canland\u0131rmakla bu ayet, insan\u0131n akl\u0131na \u015f\u00f6yle bir sorunun gelmesine neden oluyor: Acaba bu ayette dile getirilen, k\u00e2firlerin k\u0131yamette, dirili\u015f ve hesapla\u015fmadan sonra g\u00f6recekleri azab\u0131 -\u015fu anda \u00e7ekiyorlarm\u0131\u015f gibi- meleklerden k\u00e2firlere y\u00f6nelik bir tehdit midir? Yoksa onlar \u00f6l\u00fcr \u00f6lmez bu azapla m\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yorlar?<\/p>\n

Her ikisi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kur’an ayetinden bu anlamlar\u0131 \u00e7\u0131karmaya engel olu\u015fturacak bir \u015fey yoktur. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda fazladan bir \u015fey s\u00f6ylemek istemiyoruz… Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin kapsam\u0131na giren gayba ili\u015fkin bir konudur. Kesinlikle meydana gelece\u011fine inanmaktan ba\u015fka yapabilece\u011fimiz bir \u015fey yok. Bunun meydana gelmesini engelleyecek hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 yoktur. Ne zaman meydana gelece\u011fini ise, ancak bilinmezlikleri bilen y\u00fcce Allah bilir.<\/p>\n

Bu k\u0131sa de\u011ferlendirmenin ard\u0131ndan ayetlerin ak\u0131s\u0131yla birlikte, bu sahnenin ard\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck ve de\u011fi\u015fmez ger\u00e7e\u011fi vurgulamaya ge\u00e7iyoruz. Ku\u015fkusuz kafirlerin a\u015fa\u011f\u0131lanmalar\u0131 ve azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmalar\u0131, her zaman i\u00e7in ge\u00e7erli olan de\u011fi\u015fmez ve \u015fa\u015fmaz bir yasad\u0131r. Bu azap, \u00f6teden beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan bu yasan\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucudur:<\/p>\n

“Bu k\u00e2firlerin durumu t\u0131pk\u0131 Firavuno\u011fullar\u0131 ile daha \u00f6nceki k\u00e2firlerin durumu gibidir. Onlar Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ettiler, Allah da g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yakalar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, Allah g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, insan\u0131 gelip ge\u00e7ici tesad\u00fcflere, kontrols\u00fcz maceraya b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Onun belirledi\u011fi kader do\u011frultusunda hareket eden yasas\u0131 egemendir insana ve olaylara. Bedir g\u00fcn\u00fc m\u00fc\u015friklerin ba\u015f\u0131na gelen her zaman i\u00e7in m\u00fc\u015friklerin ba\u015f\u0131na gelen bir olayd\u0131r. Nitekim Firavuno\u011fullar\u0131 ve onlardan \u00f6nceki k\u00e2firler de ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011fram\u0131\u015flard\u0131:<\/p>\n

“Onlar Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ettiler. Allah da g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yakalar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131.”<\/p>\n

Onu etkisiz hale getiremediler. Onun cezas\u0131ndan yakalar\u0131n\u0131 kurtaramad\u0131lar.<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve azab\u0131 a\u011f\u0131rd\u0131r.”<\/p>\n

Allah onlara nimetinden vermi\u015fti, l\u00fctfundan onlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131, onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmi\u015f, onlar\u0131 kendisine halife k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 y\u00fcce Allah, \u015f\u00fck\u00fcr m\u00fc edecekler, yoksa nank\u00f6rl\u00fck m\u00fc edecekler diye denemek ve s\u0131namak i\u00e7in bah\u015feder insanlara. Ne var ki, onlar nank\u00f6rl\u00fck ediyorlar \u015f\u00fckredeceklerine’ Allah’\u0131n kendilerine bah\u015fetti\u011fi nimetlerden dolay\u0131 azg\u0131nla\u015f\u0131yor, Allah’\u0131n belirledi\u011fi kurallar\u0131 \u00e7i\u011fniyorlar. Kendilerine bah\u015fedilen nimetler ve g\u00fc\u00e7 onlar\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor, birer zorbaya, birer ta\u011futa, birer k\u00e2fire ve birer g\u00fcnahk\u00e2ra d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Allah’\u0131n ayetleri gelince de ink\u00e2r ediyorlar. Bu durumda ayetler duyurulup, onlar da ink\u00e2r ettikten sonra k\u00e2firlerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin Allah’\u0131n kanunu devreye giriyor. B\u00f6yle bir durumda y\u00fcce Allah onlara verdi\u011fi nimeti geri al\u0131yor, \u015fiddetli azab\u0131yla onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131yor. K\u00f6klerini kurutuyor:<\/p>\n

“Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum, sahip oldu\u011fu iyi bir niteli\u011fi de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah da o topluma vermi\u015f oldu\u011fu nimeti de\u011fi\u015ftirmez. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi i\u015fitir, her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

“Bu k\u00e2firlerin durumu t\u0131pk\u0131 Firavuno\u011fullar\u0131 ile daha \u00f6nceki k\u00e2firlerin durumu gibidir. Onlar Rabblerinin ayetlerini yalanlad\u0131lar, biz de onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yokettik. Firavuno\u011fullar\u0131’n\u0131 denizde bo\u011fduk. Bunlar\u0131n hepsi zalimdi.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, ayetlerini yalanlad\u0131ktan sonra onlar\u0131 yoketmi\u015fti. K\u00e2fir olduklar\u0131 halde y\u00fcce Allah ayetlerini g\u00f6ndermeden onlar\u0131 yok etmemi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun belirledi\u011fi kural ve O’nun kullar\u0131na y\u00f6nelik rahmeti bunu gerektirmektedir. “Biz bir peygamber g\u00f6ndermedik\u00e7e, kimseye azap etmeyiz. (\u0130sra, 15) Burada, Firavuno\u011fullar\u0131 ve onlardan \u00f6nce Allah’\u0131n ayetlerini yalanlay\u0131p bu y\u00fczden yokedilen k\u00e2firleri hat\u0131rlatmakta, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar “zalimdi” denmektedir. Burada “zul\u00fcm” kelimesi, “k\u00fcf\u00fcr” ya da “\u015firk” anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kelime Kur’an’da genellikle bu anlamlarda kullan\u0131l\u0131r…<\/p>\n

\u015eu ayetin anlam\u0131 \u00fczerinde biraz d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekmektedir ku\u015fkusuz.<\/p>\n

“Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum, sahip oldu\u011fu iyi bir niteli\u011fi de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah da o topluma vermi\u015f oldu\u011fu nimeti de\u011fi\u015ftirmez.”<\/p>\n

Bu ayet, bir a\u00e7\u0131dan y\u00fcce Allah’\u0131n kullarla ili\u015fkilerinde her zaman adil davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r. \u0130nsanlar niyetlerini bozmad\u0131klar\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmedikleri, konumlar\u0131n\u0131 terk etmedikleri s\u00fcrece y\u00fcce Allah onlara bah\u015fetti\u011fi nimetini geri almaz. B\u00f6yle bir durumda, imtihan ve deneme i\u00e7in kendilerine bah\u015fedilen nimetin de\u011ferini bilmedikleri, bu nimete kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u00fckretmedikleri i\u00e7in kendilerinden nimetin geri al\u0131nmas\u0131n\u0131 hakediyorlar… Bir a\u00e7\u0131dan da bu ayet, insan denen yarat\u0131\u011fa verilen en b\u00fcy\u00fck onura i\u015faret etmektedir. Y\u00fcce Allah, kaderinin uygulan\u0131\u015f\u0131n\u0131 insan\u0131n hareketlerine ve davran\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re ayarlamakla bu l\u00fctfu bah\u015f,etmi\u015ftir insana. Y\u00fcce Allah, insan hayat\u0131ndaki takdiri de\u011fi\u015fikli\u011fi, onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde, niyetlerinde, davran\u0131\u015flar\u0131nda, hareketlerinde ve kendileri i\u00e7in se\u00e7tikleri hayat tarzlar\u0131nda meydana gelen pratik de\u011fi\u015fikli\u011fe dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bir di\u011fer a\u00e7\u0131dan da insan denen varl\u0131\u011fa -kendisine verilen bu b\u00fcy\u00fck onura denk d\u00fc\u015fecek- b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk y\u00fcklemektedir. \u0130nsan, nimetin de\u011ferini bilip, \u015f\u00fckretti\u011fi s\u00fcrece, Allah’\u0131n kendisine verdi\u011fi bir nimeti kal\u0131c\u0131 k\u0131labilir, artt\u0131rabilir de. Ayn\u0131 zamanda nimete kar\u015f\u0131l\u0131k nank\u00f6rl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 zaman, \u015f\u0131mard\u0131\u011f\u0131 zaman, niyeti ve hayat tarz\u0131 bozuldu\u011fu zaman bu nimeti kendi eliyle giderebilir, yokedebilir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u00f6nemli ger\u00e7ek, “insan ger\u00e7e\u011fine ili\u015fkin isl\u00e2mi d\u00fc\u015f\u00fcncenin” \u015fu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcnde Allah’\u0131n kaderiyle insan ili\u015fkisinin, insan\u0131n \u015fu evren ve evrenin i\u00e7indekilerle ili\u015fkisinin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc temsil etmektedir. Bu y\u00f6nden, insan\u0131n Allah’\u0131n terazisindeki de\u011feri ve bu de\u011ferle kazand\u0131\u011f\u0131 onur ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda insan\u0131n gerek kendi akibeti, gerekse \u00e7evresindeki olaylar\u0131n akibeti \u00fczerindeki etkinli\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Allah’\u0131n izni ve kendi hareketleri, davran\u0131\u015flar\u0131, niyet ve hayat tarz\u0131 ile birlikte hareket eden Allah’\u0131n takdiri uyar\u0131nca sonucu \u00fczerinde etkin rol oynayan bir varl\u0131k kimli\u011fine b\u00fcr\u00fcn\u00fcr insan. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce sayesinde materyalist d\u00fc\u015f\u00fcnce ekollerinin kendilerine y\u00fckledi\u011fi, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ve fonksiyonsuz kimli\u011fi atar. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler insan\u0131, zorlay\u0131c\u0131 determinizm kar\u015f\u0131s\u0131nda fonksiyonsuz bir varl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcrler. Ekonomik determinizm tarihi determinizm, evrim determinizmi gibi, insan\u0131n kar\u015f\u0131lar\u0131nda g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve etkisiz bir varl\u0131k olarak belirledi\u011fi daha nice ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131klar, gerekircilikler… \u0130nsan bu zorunluluklar\u0131n kendisine y\u00fckledi\u011fi g\u00f6revi yerine getirmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamaz. Bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda insan silik, zavall\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f bir yarat\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u00f6nemli ger\u00e7ek, insan\u0131n hayat\u0131nda ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, i\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki bu gereklili\u011fi bu \u015fekilde tasvir etmektedir. Ayn\u0131 zamanda bu gereklili\u011fi kaderi do\u011frultusunda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren evrensel yasalar\u0131ndan biri haline getiren y\u00fcce Allah’\u0131n mutlak adaletini de dile getirmektedir. Bu yasan\u0131n uygulan\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n kullar\u0131ndan herhangi birine haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaz.<\/p>\n

“Yoksa Allah kesinlikle kullar\u0131na haks\u0131zl\u0131k yapmaz.”<\/p>\n

“Biz de onlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yokettik, Firavuno\u011fullar\u0131’n\u0131 da denizde bo\u011fduk. Onlar\u0131n hepsi zalimdi.”<\/p>\n

“Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir toplum, sahip oldu\u011fu iyi bir niteli\u011fi de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e, Allah da o topluma vermi\u015f oldu\u011fu nimeti de\u011fi\u015ftirmez.”<\/p>\n

… Ve Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun…<\/p>\n

\u0130SL\u00c2M TOPLUMU VE ULUSLARARASI \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER<\/p>\n

Enfal suresinin ele alaca\u011f\u0131m\u0131z bu son dersi, sava\u015fta ve bar\u0131\u015fta \u00e7e\u015fitli kamplarla girilecek ili\u015fkilere, isl\u00e2m toplumun\u00fcn kendi i\u00e7 d\u00fczenine ve kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki kurulu\u015flarla kuraca\u011f\u0131 ba\u011flara, de\u011fi\u015fik \u015fartlarda ve durumlarda isl\u00e2m\u0131n s\u00f6zle\u015fme ve antla\u015fmalara bak\u0131\u015f tarz\u0131na, ayn\u0131 \u015fekilde isl\u00e2m\u0131n kan, soy, toprak ve inan\u00e7 ba\u011flar\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ili\u015fkin bir\u00e7ok kural\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu derste baz\u0131 kurallar ve h\u00fck\u00fcmler a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r ki, bunlar\u0131n baz\u0131s\u0131 kendi alanlar\u0131nda nihai h\u00fck\u00fcmler niteli\u011findedirler. Baz\u0131s\u0131 da meydana gelen baz\u0131 olaylar\u0131 kar\u015f\u0131lama amac\u0131na y\u00f6nelik a\u015famal\u0131 h\u00fck\u00fcm ve kurallard\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm ve kurallar \u00fczerinde de Medine d\u00f6neminin sonlar\u0131na do\u011fru, Tevbe suresinde son de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131larak bunlara de\u011fi\u015fmezlik ve nihailik \u00f6zelli\u011fi kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kural ve h\u00fck\u00fcmlerin baz\u0131s\u0131n\u0131 Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda yer ald\u0131klar\u0131 s\u0131ralamaya g\u00f6re sunal\u0131m:<\/p>\n

a) \u0130sl\u00e2m kamp\u0131 ile anla\u015f\u0131p sonra da bu anla\u015fmay\u0131 bozanlar, canl\u0131lar\u0131n en k\u00f6t\u00fcleridir… Bu y\u00fczden isl\u00e2m kamp\u0131 hem onlar\u0131n, hem de onlardan sonra anla\u015fmay\u0131 bozmak ya da isl\u00e2m kamp\u0131na sald\u0131rmak niyetinde olan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ayaklar\u0131n\u0131 denk att\u0131racak ve onlar\u0131 korkutacak \u015fekilde derslerini vermeli, cezaland\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

b) \u0130sl\u00e2m \u00f6nderli\u011finden korktuklar\u0131 i\u00e7in anla\u015fma yapanlardan herhangi biri anla\u015fmay\u0131 bozup ihanet edecek olursa, isl\u00e2m y\u00f6neticileri de anla\u015fmay\u0131 bozmal\u0131 ve anla\u015fmay\u0131 feshettiklerini duyurmal\u0131d\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla onlara sava\u015f a\u00e7mak, onlar\u0131 cezaland\u0131rmak, bunun da \u00f6tesinde benzeri d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip olanlar\u0131 korkutmak imk\u00e2n\u0131 do\u011fmu\u015f olur.<\/p>\n

c) \u0130sl\u00e2m kamp\u0131 s\u00fcrekli hazarl\u0131k yapmal\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn son noktas\u0131na kadar kuvvet ikmali yapmal\u0131d\u0131r. Kitlelere yol g\u00f6sterici konumunda olan bu g\u00fcc\u00fcn, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in bu haz\u0131rl\u0131k gereklidir. T\u00fcm bat\u0131l g\u00fc\u00e7ler ondan korkarlar b\u00f6ylece. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesindeki bu bat\u0131l g\u00fc\u00e7ler onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlerler. En ba\u015fta isl\u00e2m yurduna sald\u0131rmaktan \u00e7ekinirler. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah’\u0131n otoritesine teslim olmu\u015f, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n dinine davet eden davet\u00e7iler`in yoluna engel olmam\u0131\u015f ve bu davete olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k veren insanlar\u0131 Allah’\u0131n yoluna girmekten al\u0131koymam\u0131\u015f olurlar. Hakimiyet hakk\u0131n\u0131 iddia etmekten ve insanlar\u0131n kendilerine kulluk yapmalar\u0131n\u0131 istemekten vazge\u00e7mi\u015f olurlar. B\u00f6ylece “din” b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

d) M\u00fcsl\u00fcman olmayanlardan bir grup isl\u00e2m kamp\u0131 ile bar\u0131\u015f yapmak, anla\u015fmak ve kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kmamak isterse, isl\u00e2m kamp\u0131n\u0131n y\u00f6neticileri onlar\u0131n bar\u0131\u015f tekliflerini kabul eder ve onlarla anla\u015f\u0131r. Onlar, bir hile yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, ancak bunu kan\u0131tlayacak bir davran\u0131\u015flar\u0131 yoksa, durumlar\u0131n\u0131 Allah’a havale ederler. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 hilecilerin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden korumaya yeterlidir.<\/p>\n

e) D\u00fc\u015fmanlar\u0131 say\u0131 bak\u0131m\u0131ndan onlardan kat kat fazla da olsa, cihad etmek m\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinde bir farzd\u0131r. Ve onlar Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131yla d\u00fc\u015fmanlar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarlar. Onlardan bir ki\u015fi d\u00fc\u015fmandan on ki\u015fiyle ba\u015feder. En zay\u0131f durumlarda bile bir m\u00fcsl\u00fcman, onlardan iki ki\u015fiyle ba\u015feder. O halde m\u00fcsl\u00fcmanlarla d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131nda maddi g\u00fc\u00e7ler dengesi sa\u011flans\u0131n diye cihad g\u00f6revi ertelenemez. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda maddi haz\u0131rl\u0131k yapmalar\u0131, Allah’a g\u00fcvenmeleri, sava\u015f alan\u0131nda kararl\u0131 ve diren\u00e7li olmalar\u0131, sava\u015f\u0131n zorluklar\u0131na katlan\u0131p sabretmeleri yeterlidir. Gerisi Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r, \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen maddi g\u00fcc\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda bir g\u00fcce sahiptirler.<\/p>\n

f) \u0130sl\u00e2m kamp\u0131n\u0131n en ba\u015fta gelen g\u00f6revi, t\u00fcm g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 ve dayanaklar\u0131n\u0131 yerle bir etmek suretiyle ta\u011futun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. Fakat ta\u011futun sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 esir al\u0131p, fidye almak suretiyle onlar\u0131 serbest b\u0131rak\u0131rlarsa bu hedef ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f, bu g\u00f6rev yerine getirilmemi\u015f olur. O zaman bu uygulama yersiz g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir peygamber ve onun takip\u00e7ileri, yery\u00fcz\u00fcnde etkinliklerini peki\u015ftirmedikleri, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rmad\u0131klar\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ellerine ge\u00e7irip yery\u00fcz\u00fcndeki olaylar\u0131 kendi lehlerine \u00e7evirecek d\u00fczeyde etkin bir g\u00fcce ula\u015famad\u0131k\u00e7a, d\u00fc\u015fman\u0131 esir almamal\u0131d\u0131rlar. Ama b\u00f6yle bir d\u00fczeye geldikleri zaman esir almalar\u0131nda, bu esirlerden \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kar\u015f\u0131l\u0131k fidye almalar\u0131nda bir sak\u0131nca yoktur. Ne var ki, bundan \u00f6nce onlar\u0131 sava\u015fta \u00f6ld\u00fcrmek daha yararl\u0131 ve daha gereklidir.<\/p>\n

g) Sava\u015fta m\u00fc\u015friklerin mallar\u0131n\u0131 ganimet olarak almak m\u00fcsl\u00fcmanlara hel\u00e2ldir. Nitekim yery\u00fcz\u00fcndeki \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri peki\u015fti\u011fi, orada her y\u00f6n\u00fcyle etkin bir g\u00fc\u00e7 olduklar\u0131, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131r\u0131p tamamen ortadan kald\u0131rd\u0131klar\u0131 zaman esirlerden serbestlik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 fidye almalar\u0131 da hel\u00e2ldir.<\/p>\n

h) Kendilerinden al\u0131nm\u0131\u015f olan ganimet ve fidyeye kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah’\u0131n bundan daha iyisini bah\u015fedece\u011fini vurgulayarak isl\u00e2m kamp\u0131ndaki esirleri isl\u00e2ma girmeye te\u015fvik etmek de uygundur. Bu arada, ilk defa oldu\u011fu gibi. Allah’\u0131n \u015fiddetli azab\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak suretiyle ihanet etmekten sak\u0131nd\u0131rmak da gerekmektedir.<\/p>\n

i) \u0130sl\u00e2m toplumunda bir arada bulunman\u0131n temelinde inan\u00e7 vard\u0131r. Ancak toplumda dostluk, inan\u00e7 ve bununla birlikte pratik uygulama esas\u0131na dayan\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla inananlar, inan\u00e7lar\u0131 gere\u011fi hicret edenler, hicret edenlere s\u0131\u011f\u0131nak sa\u011flay\u0131p yard\u0131m edenler birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar. \u0130nand\u0131klar\u0131 halde isl\u00e2m yurduna hicret etmeyenlerle, isl\u00e2m yurdundaki isl\u00e2m kamp\u0131 aras\u0131nda dostluk, yani yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma s\u00f6zkonusu de\u011fildir. \u0130nan\u00e7lar\u0131 noktas\u0131nda bir haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece m\u00fcsl\u00fcmanlar onlara yard\u0131m etmezler. \u00dcstelik bu haks\u0131zl\u0131k, m\u00fcsl\u00fcmanlarla aralar\u0131nda anla\u015fma bulunmayan bir kavim taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yorsa yard\u0131m etmeleri s\u00f6zkonusu olabilir.<\/p>\n

j) \u0130sl\u00e2m toplumunda birarada bulunma ve dostlu\u011fun temelinde inan\u00e7 ve pratik uygulaman\u0131n yeralmas\u0131, akrabalar\u0131n birbirlerine dost olmalar\u0131na engel olu\u015fturmaz. \u0130nan\u00e7 ve pratik uygulama \u015fart\u0131 yerine geldi\u011fi s\u00fcrece bunlar dostlukta birbirlerine daha yak\u0131nd\u0131rlar \u00e7\u00fcnk\u00fc. Ancak inan\u00e7 ve pratik uygulama ba\u011f\u0131 koptu\u011fu zaman akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 \u00f6ncelikli olu\u015funu yitirir ve dostluk i\u00e7in yeterli olmaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte bunlar, toplu olarak bu dersin i\u00e7erdi\u011fi ilkeler ve kurallard\u0131r. Bunlar, ayn\u0131 zamanda isl\u00e2m\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fczeninin sahip oldu\u011fu kurallar\u0131n k\u0131sa bir \u00f6zetini temsil etmektedir. Surenin ayetlerini birer birer ele al\u0131rken bunlar\u0131 da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

38- K\u00e2firlere dedi ki; “E\u011fer sald\u0131rganl\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse ge\u00e7mi\u015fteki su\u00e7lar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. Yok e\u011fer eski tutumlar\u0131na d\u00f6nerlerse, daha \u00f6ncekiler i\u00e7in ge\u00e7erli olan kurallar onlar i\u00e7in de i\u015fler. ” 39- Fitnenin k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131p Allah’\u0131n dini kesinlikle egemen oluncaya kadar onlarla sava\u015f\u0131n\u0131z. E\u011fer yapt\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7erlerse, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. 40- E\u011fer y\u00fcz \u00e7evirirlerse biliniz ki, Allah …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1715,1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2642","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-enfal-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2642"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2642\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2642"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}