{"id":2654,"date":"2012-01-20T22:21:25","date_gmt":"2012-01-20T22:21:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2654"},"modified":"2012-01-20T22:21:25","modified_gmt":"2012-01-20T22:21:25","slug":"araf-suresinin-1-36-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/araf-suresinin-1-36-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"A&#8217;raf Suresi&#8217;nin 1-36.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Elif, L\u00e2m, Mim, Sad<\/strong><\/p>\n<p>Surenin ilk ayetini olu\u015fturan bu harf grubunun benzerleri hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc Bakara ve Ali \u0130mran surelerinin ba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klarken \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsemi\u015ftik: Bu birbirinden kopuk harf grubu ile \u015funa i\u015faret ediliyor: \u015eu Kur&#8217;an-\u0131 Kerim insanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lan t\u00fcrde harflerden olu\u015fuyor. Fakat buna ra\u011fmen insanlar bu harfleri kullanarak Kur&#8217;an&#8217;daki gibi s\u00f6zler olu\u015fturam\u0131yorlar. Tek ba\u015f\u0131na bu olgu, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n insan eseri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i olu\u015fturan harfler ve kelimeler insanlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde durduklar\u0131 halde onlardan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bir benzerini olu\u015fturmay\u0131 ba\u015faramam\u0131\u015flard\u0131r. Demek ki, bu harflerin ve kelimelerin ard\u0131nda ba\u015fka bir s\u0131r sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biz bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bu konuda tercih ediyoruz, yoksa &#8220;kesinlikle do\u011frudur&#8221; demiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc murad\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu ancak y\u00fcce Allah bilir.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe dayanarak s\u00f6zdizimi bak\u0131m\u0131ndan \u015f\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama yapabiliriz: Bu &#8220;Elif, L\u00e2m, Mim, Sad&#8221; harf grubu bir sonraki ayetle bir isim c\u00fcmlesi olu\u015fturur. C\u00fcmlenin \u00f6znesi (m\u00fcpteda&#8217;s\u0131) &#8220;Elif, L\u00e2m, Mim, Sad&#8221; harfleri, y\u00fcklemi ise &#8220;Sana indirilen kitapt\u0131r&#8221; c\u00fcmleci\u011fidir. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye g\u00f6re c\u00fcmlenin anlam\u0131 &#8220;Bu harfler ile onlardan olu\u015fan c\u00fcmleler sana indirilen Kitab&#8217;d\u0131r&#8221; \u015feklinde olur. Bunun yan\u0131s\u0131ra burada \u015f\u00f6yle bir gramer \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi de yap\u0131labilir: &#8220;Elif, L\u00e2m, Mim, Sad&#8221; harflerinin fonksiyonu sadece az \u00f6nce a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlama i\u015faret etmektir. \u0130kinci ayetin ba\u015f\u0131nda yer alan &#8220;Kitab&#8221; kelimesi gizli bir \u00f6znenin y\u00fcklemidir ve her ikisi &#8220;Bu bir kitapt\u0131r&#8221; ya da &#8220;\u015eu bir kitapt\u0131r&#8221; \u015feklinde bir isim c\u00fcmlesi olu\u015fturur.<br \/>\n<strong>UYARI VE HATIRLATMA<\/p>\n<p>2- Bu Kur&#8217;an, kendisi ile insanlar\u0131 uyaras\u0131n ve m\u00fcminlere \u00f6\u011f\u00fct veresin diye sana indirilen bir kitapt\u0131r. O halde bu g\u00f6revi yaparken sak\u0131n ruhun s\u0131k\u0131lmas\u0131n.<\/strong><\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an, kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile uyar\u0131 ve hat\u0131rlatma g\u00f6revi yapas\u0131n diye sana indirildi. Bu Kur&#8217;an, i\u00e7indeki ger\u00e7ekleri hayk\u0131ras\u0131n diye, insanlar\u0131 ho\u015flanmad\u0131klar\u0131 direktifler ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiresin diye; birtak\u0131m inan\u00e7(ara, ili\u015fki(ere ve geleneklere cephe olas\u0131n diye; birtak\u0131m sosyal d\u00fczenlere, rejimlere ve toplumlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kas\u0131n diye sana indirildi. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, bu yolun zorluklar\u0131 \u00e7oktur, bu Kur&#8217;an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar\u0131 uyarman\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 boldur. Bu surenin tan\u0131tma yaz\u0131s\u0131nda belirtti\u011fimiz gibi, bu zorluklar\u0131 ve bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ancak bu kitaba sar\u0131larak s\u00f6zkonusu tutumu benimseyenler, ancak bu kitab\u0131n i\u00e7erdi\u011fi ger\u00e7ekleri hayk\u0131rman\u0131n getirdi\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131lara g\u00f6\u011f\u00fcs gerenler; ancak bu kitab\u0131n ilk ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- gerek Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;nda ve gerekse t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcnde egemen olan azg\u0131n cahiliye zihniyetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ama\u00e7lar\u0131 payla\u015farak bu kitap arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insan hayat\u0131n\u0131n alt yap\u0131s\u0131nda k\u00f6kl\u00fc, yayg\u0131n ve sistematik de\u011fi\u015fikler yapmay\u0131 ama\u00e7layanlar idrak edebilirler.<\/p>\n<p>Bu durum, sadece o g\u00fcn\u00fcn Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131n ve \u00e7evresindeki t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015fartlar i\u00e7in ge\u00e7erli bir durum de\u011fildir. Sebebine gelince isl\u00e2m bir defal\u0131\u011f\u0131na meydana gelmi\u015f ve ge\u00e7mi\u015fe kar\u0131\u015f\u0131p gitmi\u015f bir tarih olay\u0131 de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m, k\u0131yamete kadar \u015fu insanl\u0131kla s\u00fcrekli y\u00fczy\u00fcze gelme, s\u00fcrekli onun kar\u015f\u0131s\u0131na dikilme olay\u0131d\u0131r. \u0130nsanl\u0131k ne zaman do\u011fru yoldan saparak o ilk g\u00fcnk\u00fc ortama d\u00f6nerse, isl\u00e2m o ilk g\u00fcnk\u00fc gibi, onunla y\u00fczy\u00fcze gelir, kar\u015f\u0131s\u0131na dikilir.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k zaman zaman gerileyerek cahiliye d\u00f6nemine d\u00f6ner. \u0130\u015fte bedbaht ve onur k\u0131r\u0131c\u0131 &#8220;gericilik&#8221; budur. \u0130\u015fte o zaman isl\u00e2m yeniden ortaya \u00e7\u0131karak insanl\u0131\u011f\u0131 bu &#8220;gericilik&#8221;ten kurtarmaya ili\u015fkin g\u00f6revini bir kere daha yerine getirmeye, insanl\u0131\u011f\u0131n elinden tutarak onu ilerleme ve uygarla\u015fmas\u0131 yoluna iletmeye koyulur. \u0130\u015fte o zaman bu isl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenler, bu Kitap arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar\u0131 uyarmaya giri\u015fenler. \u0130sl\u00e2m\u0131n ilk d\u00e2vet\u00e7isi olan Peygamberimizin insanl\u0131\u011f\u0131 cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru gerisin geriye do\u011fru yuvarlanmaktan ve cahiliyenin azg\u0131n karanl\u0131klar\u0131n\u0131n kuca\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmekten tamamen farkl\u0131 bir do\u011frultuya y\u00f6neltirken \u00e7ekmi\u015f oldu\u011fu zorluklar\u0131n ayn\u0131lar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Bu azg\u0131n karanl\u0131klar d\u00fc\u015f\u00fcnce karanl\u0131klar\u0131, ihtiras karanl\u0131klar\u0131, azg\u0131nl\u0131k ve haysiyetsizlik karanl\u0131klar\u0131, \u015fahsi arzulara ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ihtiraslar\u0131na kul olma, tutsak olma karanl\u0131klar\u0131d\u0131r! \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131karmak \u00fczere harekete ge\u00e7enler bu zorluklarla bo\u011fu\u015furken y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, Peygamberimize y\u00f6nelik \u015fu direktifinin g\u00f6n\u00fcl a\u00e7\u0131c\u0131 hazz\u0131n\u0131 i\u00e7lerinde duyarlar. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu Kur&#8217;an, kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar\u0131 uyaras\u0131n ve m\u00fcminlere \u00f6\u011f\u00fct veresin diye sana indirilen bir kitapt\u0131r. O halde bu g\u00f6revi yaparken sak\u0131n ruhun s\u0131k\u0131lmas\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Bu direktifin hazz\u0131n\u0131 ruhunda duyacak olan \u00e7a\u011fr\u0131 bayraktar\u0131 i\u00e7inde bulundu\u011fu pratik \u015fartlar\u0131 iyi de\u011ferlendirmenin sonucu olarak kimlerin \u00f6\u011f\u00fct verilerek m\u00fcminler oldu\u011funu ve kimlerin uyar\u0131ya muhta\u00e7 gayri m\u00fcminler (inanmam\u0131\u015flar) olduklar\u0131n\u0131 iyi ay\u0131rdeder. B\u00f6ylece bu Kur&#8217;an, onun i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde ayet ayet iniyormu\u015f gibi bir canl\u0131l\u0131k kazan\u0131r, o da i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumsal prati\u011fe kar\u015f\u0131 bu Kur&#8217;an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile b\u00fcy\u00fck cihada giri\u015fir.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn Peygamberimizin g\u00fcnlerinde ya\u015fanan durumun ayn\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor; Peygamberimize inen bu Kitab&#8217;\u0131n O&#8217;nu insanlar\u0131 uyarmakla, onlara \u00f6\u011f\u00fct vermekle g\u00f6revlendirdi\u011fi, cahiliye prati\u011fini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmeyi ama\u00e7larken, \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na kap\u0131lmamaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fartlar\u0131n t\u0131pk\u0131s\u0131 h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Zaman d\u00f6nd\u00fc-dola\u015ft\u0131 ve bu dinin geldi\u011fi g\u00fcnk\u00fc konuma geldi. \u0130nsanl\u0131k gerek temelde gerek ayr\u0131nt\u0131larda, gerek \u00f6zde, gerek g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde, gerek y\u00fczeyde, gerekse derinliklerde tam ve yayg\u0131n bi\u00e7imde cahiliye d\u00f6nemine geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce inanca ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde geriye d\u00f6nd\u00fc. Babalar\u0131 m\u00fcmin olanlar, atalar\u0131 bu dine samimi bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131 olanlar bile bu geriye d\u00f6n\u00fc\u015f kervan\u0131na kat\u0131lmaktan kurtulamad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2m inanc\u0131 bu m\u00fcsl\u00fcman torunlar\u0131n\u0131n kafalar\u0131nda ve idraklerinde k\u00f6kl\u00fc \u00e7arp\u0131kl\u0131klara u\u011frad\u0131.<\/p>\n<p>Bu dinin d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ehresini de\u011fi\u015ftirerek yerine yeni bir d\u00fcnya kurmak i\u00e7in geldi. Bu yeni d\u00fcnyada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ortaks\u0131z otoritesi onaylanarak t\u00fcm ta\u011futlar\u0131n, b\u00fct\u00fcn \u015feytani g\u00fc\u00e7lerin egemenli\u011fi reddedilecekti; &#8220;kulluk&#8221; kavram\u0131n\u0131n eri geni\u015f anlam\u0131 ile s\u0131rf y\u00fcce Allah&#8217;a kulluk edilecek, O&#8217;nunla birlikte kullardan birine tap\u0131lmayacakt\u0131; y\u00fcce Allah dilediklerini kula kulluk etme a\u015fa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131rf Allah&#8217;a kulluk etme d\u00fczeyine \u00e7\u0131karacakt\u0131; bu yeni d\u00fcnyada y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na kul olma tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan oldu\u011fu gibi \u015fahsi arzu ve ihtiraslar\u0131n\u0131n tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan da kurtulmu\u015f, \u00f6zg\u00fcr, onurlu ve her t\u00fcr a\u015fa\u011f\u0131l\u0131ktan ar\u0131nm\u0131\u015f yeni &#8220;insan&#8221; do\u011facakt\u0131.<\/p>\n<p>Bu din &#8220;E\u015fhed\u00fc en l\u00e2il\u00e2he illellah (Allah&#8217;dan ba\u015fka il\u00e2h olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik ederim)&#8221; ilkesini yerle\u015ftirmeye geldi. Gerek bu surede ve gerekse ba\u015fka bir\u00e7ok surede vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, tarih boyunca gelen b\u00fct\u00fcn peygamberler insanlar\u0131 bu ilkeyi benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. &#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fka il\u00e2h olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmek&#8221; \u015fu demektir. Evrensel d\u00fczendeki y\u00fcksek egemenlik gibi insan hayat\u0131na ili\u015fkin y\u00fcce egemenlik de ulu Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fka bir deyimle y\u00fcce Allah \u00f6n-tasar\u0131m\u0131 ve kaderi ile evrene ve kullara, bunun yan\u0131s\u0131ra sistemi ve \u015feriat\u0131 ile kullar\u0131n hayat\u0131na egemendir. M\u00fcsl\u00fcman bu temel ilkeden hareket ederek evreni yaratmada, tasarlamakta ve y\u00f6neltmekte y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n orta\u011f\u0131 oldu\u011funa inanmaz; ibadet ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 sadece y\u00fcce Allah&#8217;a sunar; hukuk sistemini, kanunlar\u0131, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131, kriterleri, inan\u00e7lar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri sadece il\u00e2hi kaynaktan al\u0131r; herhangi bir zorban\u0131n bu konular\u0131n herhangi birinde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n egemenlik yetkisine ortak olmaya kalk\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6z yummaz.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu dinin inan\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan temeli budur. Acaba g\u00fcn\u00fcm\u00fczde insanl\u0131\u011f\u0131n bu temel ilke kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu nedir?<\/p>\n<p>Bu bak\u0131mdan insanl\u0131k t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc gruplara ve ak\u0131mlara ayr\u0131l\u0131r ki, bu gruplar\u0131n ve ak\u0131mlar\u0131n ortak niteli\u011fi cahiliye k\u00f6kenli olmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu gruplardan ve ak\u0131mlardan biri ateizmdir, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6kten ink\u00e2r eder b\u00f6ylelerine &#8220;Allah tan\u0131mazlar (ateistler)&#8221; denir. Bunlar\u0131n durumu herhangi bir a\u00e7\u0131klamaya ihtiya\u00e7 duyulmayacak derecede bellidir.<\/p>\n<p>Bu gruplardan ve ak\u0131mlardan biri putperestliktir. Bu ak\u0131m bir il\u00e2h\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul eder, fakat \u00e7e\u015fitli il\u00e2hlar\u0131 ve putlar\u0131 O&#8217;na ortak ko\u015far. Bu ak\u0131m\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131na Hindistan&#8217;da, Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n orta kesiminde ve d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fik yerlerinde rastl\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Bu gruplardan ve ak\u0131mlardan biri yahudiler ile hristiyanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu &#8220;ehl-i kitap&#8221; toplulu\u011fudur. Bu toplulu\u011fun mensuplar\u0131 \u00e7ok eskiden y\u00fcce Allah&#8217;a o\u011ful-evl\u00e2t yak\u0131\u015ft\u0131rmak sureti ile m\u00fc\u015frik olmu\u015flard\u0131. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak hahamlar\u0131n\u0131 ve rahiplerini il\u00e2h edindikleri i\u00e7in de m\u00fc\u015frik olmu\u015flard\u0131r. Ger\u00e7i onlar hi\u00e7bir zaman hahamlar\u0131 ve rahipleri ad\u0131na namaz k\u0131lm\u0131\u015f, onlar i\u00e7in rukua varm\u0131\u015f ve secdeye kapanm\u0131\u015f de\u011fillerdi, ama onlar\u0131n egemenlik iddialar\u0131n\u0131 kabul etmi\u015fler, onlar\u0131 orijinal kanun koyucular olarak tan\u0131m\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bunlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011finin hayat tarzlar\u0131ndaki k\u00f6klerini tamamen kaz\u0131yarak &#8220;kapitalizm&#8221;, &#8220;sosyalizm&#8221; gibi adlarla and\u0131klar\u0131 ideolojileri hayat sistemi olarak benimsiyor ve &#8220;demokrasi&#8221;, &#8220;diktat\u00f6rl\u00fck&#8221; gibi adlarla and\u0131klar\u0131 insan \u00fcr\u00fcn\u00fc rejimleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyuyor, b\u00f6ylece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dininden tamamen \u00e7\u0131karak eski Yunanl\u0131lar&#8217;\u0131n, Romal\u0131lar&#8217;\u0131n ve benzerlerinin t\u0131pk\u0131s\u0131 olan bir cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na saplan\u0131yorlar, onlar gibi kendi kafalar\u0131na g\u00f6re hayat d\u00fczenleri ve rejimler uydurma sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluyorlar.<\/p>\n<p>Bu gruplardan biri de kendilerine &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; s\u0131fat\u0131n\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131ranlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu topluluktur. Bu topluluk ad\u0131m ad\u0131m ehl-i kitab&#8217;\u0131n, yani yahudiler ile hristiyanlar\u0131n izinden giderek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dinini b\u0131rak\u0131p insanlar\u0131n dinine kay\u0131yor. &#8220;Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dini&#8221; O&#8217;nun sistemi, \u015feriat\u0131, hayat i\u00e7in koydu\u011fu d\u00fczeni ve kanunudur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k &#8220;kullar\u0131n dini&#8221; de onlar\u0131n sistemi, hukuku, hayat i\u00e7in koyduklar\u0131 d\u00fczenleri ve yasalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Zaman d\u00f6nd\u00fc-dola\u015ft\u0131 ve bu dinin insanl\u0131\u011fa ilk indi\u011fi g\u00fcne geldi. \u0130nsanl\u0131k t\u00fcm\u00fc ile, b\u00fct\u00fcn gruplar\u0131 ve ak\u0131mlar\u0131 ile cahiliye d\u00f6nemine geri d\u00f6nd\u00fc. Bu gruplar\u0131n ve ak\u0131mlar\u0131n hi\u00e7biri y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dinine ba\u011fl\u0131 de\u011fil. Kur&#8217;an insanl\u0131\u011fa ilk g\u00fcn y\u00f6neltti\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yeniden y\u00f6neltme g\u00f6revi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r g\u00fcn\u00fcm\u00fczde. Onun bug\u00fcn insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik amac\u0131 indi\u011fi ilk g\u00fcnk\u00fc amac\u0131n\u0131n ayn\u0131s\u0131d\u0131r: Bu kitap insanlar\u0131 \u00f6ncelikle inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce bak\u0131m\u0131ndan, arkas\u0131ndan da d\u00fczen ve pratik ya\u015fant\u0131 d\u00fczeyinde m\u00fcsl\u00fcman yapmak istiyor. Bu kitaptaki mesajlar\u0131n bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenler t\u0131pk\u0131 Peygamberimizin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. Peygamberimizin, cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na batm\u0131\u015f koku\u015fmu\u015f pislik i\u00e7inde debelenen, sap\u0131kl\u0131k \u00e7\u00f6l\u00fcnde yolunu \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f, \u015feytan\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na tutsak olmu\u015f o g\u00fcnk\u00fc insanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda katland\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131n ayn\u0131s\u0131na katlanmak durumundad\u0131r. Peygamberimizin o g\u00fcnlerdeki ilk amac\u0131 insanlar\u0131n kalplerinde ve kafalar\u0131nda &#8220;E\u015fhed\u00fc en l\u00e2 il\u00e2he illellah (Allah&#8217;dan ba\u015fka il\u00e2h olmad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k ederim)&#8221; ilkesine dayanan bir inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce geli\u015ftirmekti. Bunu izleyen amac\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde o g\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclenden farkl\u0131 bir pratik hayat d\u00fczeni olu\u015fturmakt\u0131. Bu d\u00fczende s\u0131rf Allah&#8217;a kul olunacak O&#8217;nunla birlikte bir ba\u015fkas\u0131na kul olunmayacakt\u0131. Bundan sonraki amac\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n &#8220;yeniden do\u011fu\u015fu&#8221; nu ger\u00e7ekle\u015ftirmekti. Bu yeni a\u015famada insan gerek kula kul olman\u0131n ve gerekse ihtiraslar\u0131na k\u00f6le olman\u0131n tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulacakt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m bir defa ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, arkas\u0131ndan ge\u00e7mi\u015fin karanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fcp gitmi\u015f bir tarihi olay de\u011fildir. O bir zamanlar ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fonksiyonu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeniden ger\u00e7ekle\u015ftirilmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u0130sl\u00e2m yeni fonksiyonunu, ilk seferinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 toplumsal \u015fartl\u00e0r\u0131n, rejimlerin, d\u00fczenlerin, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, inan\u00e7lar\u0131n, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00f6l\u00e7\u00fclerin ve geleneklerin aynilerinden olu\u015fmu\u015f bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirmek durumundad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Cahiliye&#8221; bir pratik ger\u00e7ektir, bir olgudur. Yoksa kronolojik bir tarih d\u00f6nemi de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde cahiliye zihniyeti yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda cirit at\u0131yor; b\u00fct\u00fcn egemen inan\u00e7lar, doktrinler, d\u00fczenler ve rejimler prensip olarak &#8220;kulun kula kullu\u011fu&#8221; ilkesine dayan\u0131yor. Hepsi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar \u00fczerindeki mutlak egemenli\u011fini reddediyor. T\u00fcm\u00fc &#8220;insan arzusu&#8221;nun \u015fu ya da bu bi\u00e7imde egemen il\u00e2h olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor, &#8220;y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131&#8221;n\u0131n uygulanan kanun sistemi olmas\u0131na hep birlikte kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Ger\u00e7i bi\u00e7imleri, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, sloganlar\u0131, yaftalar\u0131, isimleri, nitelikleri, gruplar\u0131, ak\u0131mlar\u0131 ve doktrinleri birbirinden farkl\u0131 oluyor, ama hepsi de cahiliye zihniyetini karakterize eden, bu zihniyetin \u00f6z\u00fcn\u00fc belirleyen s\u00f6zkonusu ortak ilkeyi hareket noktas\u0131 olarak benimsiyorlar.<\/p>\n<p>Bu \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131n\u0131 cahiliye d\u00fczeni kaplam\u0131\u015ft\u0131r, insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131na cahiliye d\u00fczeni egemendir ve isl\u00e2m g\u00fcn\u00fcm\u00fczde &#8220;varolmak&#8221;tan, mutlak anlamda varolmaktan soyutlanm\u0131\u015ft\u0131r; buna g\u00f6re insanlar\u0131 isl\u00e2ma \u00e7a\u011f\u0131rma g\u00f6revini \u00fcstlenenler vaktiyle Peygamberimizin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hedeflerin aynilerini ta\u015f\u0131yorlar, O&#8217;nun kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu zorluklar\u0131n t\u0131pk\u0131s\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar, bu y\u00fczden onlar bu ayette dile gelen il\u00e2hi direktifle teselli bulmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yorlar. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu Kur&#8217;an, kendisi ile insanlar\u0131 uyaras\u0131n ve m\u00fcminlere \u00f6\u011f\u00fct veresin diye sana indirilen bir kitapt\u0131r. O halde bu g\u00f6revi yaparken sak\u0131n ruhun s\u0131k\u0131lmas\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fi vurgulamak ve belirginle\u015ftirmek \u00fczere hakk\u0131ndaki a\u00e7\u0131klamam\u0131z\u0131 biraz daha s\u00fcrd\u00fcrmek istiyoruz:<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131 cahiliye toplumlar\u0131d\u0131rlar. Bundan dolay\u0131 bu toplumlar &#8220;geri kalm\u0131\u015f&#8221; ya da &#8220;gerici&#8221; toplumlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu toplumlar isl\u00e2m\u0131n ellerinden tutup kendilerini batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu &#8220;cahiliye d\u00f6nemi&#8221;ne &#8220;geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir.&#8221; \u0130sl\u00e2m, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu toplumlar\u0131 cahiliyeye d\u00f6n\u00fck geri kalm\u0131\u015fl\u0131ktan ve gericilikten kurtararak il\u00e2hi de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri sayesinde onlar\u0131 &#8220;ilerleme&#8221; ve &#8220;uygarla\u015fma&#8221; yoluna iletmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor, b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n be\u015feri arzular\u0131n kullu\u011fundan, kula kulluktan tam anlam\u0131 ile kurtulabilmesi i\u00e7in toplumda y\u00fcce egemenli\u011fin s\u0131rf y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tekelinde olmas\u0131, bu egemenli\u011fin il\u00e2hi \u015feriat\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde somutla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne g\u00f6re &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; ve &#8220;uygar&#8221; olman\u0131n tek yolu, tek bi\u00e7imi budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar i\u00e7in istedi\u011fi uygarl\u0131k toplumdaki her ferdin \u00f6zg\u00fcr ve onurlu olmas\u0131 temel ilkesine dayan\u0131r. Oysa kula kulluk sistemi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteyken, onurlulu\u011fun ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn varolmas\u0131 s\u00f6zkonusu olamaz; baz\u0131lar\u0131 y\u00fcce egemenlik yetkisini kullanan kanun koyucu il\u00e2hlardan ve ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu bu sahte il\u00e2hlar\u0131n keyfi arzular\u0131na boyun e\u011fen &#8220;kullar&#8221;dan olu\u015fmu\u015f bir toplumun fertleri asla \u00f6zg\u00fcr ve onurlu olamazlar. \u00d6te yandan &#8220;yasama&#8221; i\u015flevi sadece kanuni h\u00fck\u00fcmler koyma i\u015flevi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Toplumdaki de\u011fer yarg\u0131lar\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcler, ahl\u00e2k kurallar\u0131 ve gelenekler de bu i\u015flevin kapsam\u0131na girerler. Bunlar\u0131n hepsi fertlerin fark\u0131nda olarak ya da olmayarak bask\u0131lar\u0131na boyun e\u011fdikleri birer &#8220;kanun koyma&#8221;, birer &#8220;yasama&#8221; \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcrler. Bu nitelikteki toplum &#8220;gerici&#8221; ve &#8220;geri kalm\u0131\u015f&#8221; bir toplumdur; ya da isl\u00e2m terminolojisinde &#8220;cahili ve m\u00fc\u015frik&#8221; bir toplumdur.<\/p>\n<p>Herhangi bir toplumun birle\u015ftirici, ortak ba\u011f\u0131 inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayat sistemi olur da bu de\u011ferler herhangi bir ferdin keyfi arzusu, herhangi bir kulun iradesi yerine y\u00fcce Allah&#8217;dan kaynaklan\u0131rsa, b\u00f6yle bir toplum &#8220;uygar&#8221; ve &#8220;ileri&#8221; bir toplum ya da isl\u00e2mi terimi ile &#8220;il\u00e2hi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 bir m\u00fcsl\u00fcman&#8221; toplum olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda toplumun birli\u011fi en y\u00fcce &#8220;insani&#8221; hasletlerde -manevi ve fikri hasletlerde- somutla\u015fm\u0131\u015f olur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k e\u011fer bir toplumun birle\u015ftirici, ortak ba\u011f\u0131n\u0131 milliyet, renk, \u0131rk ve yurt birli\u011fi gibi de\u011ferler olu\u015fturursa o toplum &#8220;gerici&#8221; ve &#8220;geri kalm\u0131\u015f&#8221; isl\u00e2m terminolojisinde &#8220;cahili ve m\u00fc\u015frik&#8221; bir toplum olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc milliyet, deri rengi, \u0131rk, yurt birli\u011fi gibi ortak ba\u011flar &#8220;insan&#8221;a ait y\u00fcce de\u011ferler de\u011fildirler. \u0130nsan milliyetten, deri renginden, \u0131rk\u0131ndan ve yurdundan soyutland\u0131\u011f\u0131 takdirde yine &#8220;insan&#8221; olarak kal\u0131r, fakat manevi de\u011ferlerinden ve d\u00fc\u015f\u00fcnceden soyutland\u0131\u011f\u0131 takdirde &#8220;insan&#8221; olma niteli\u011fini s\u00fcrd\u00fcremez.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131s\u0131ra bir de \u015fu var: \u0130nsan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisine sundu\u011fu en y\u00fcce ba\u011f\u0131\u015f olan \u00f6zg\u00fcr iradesi ile inanc\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncesini ve hayat tarz\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir; kavrama, anlama, ikna olma ve y\u00f6nelme yolu ile sap\u0131k olan inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayat tarz\u0131n\u0131 b\u0131rakarak do\u011fru inanca, d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve hayat tarz\u0131na ge\u00e7i\u015f yapabilir. Fakat milliyetini, derisinin rengini ve \u0131rk\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremez; falanca milliyeti ve deri rengini ta\u015f\u0131yarak do\u011fmay\u0131 \u00f6nceden belirleyemez; falanca \u0131rktan ve \u015fu yurdun yurtta\u015f\u0131 olarak do\u011fmay\u0131 \u00f6nceden pl\u00e2nlamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Buna g\u00f6re bireyleri \u00f6zg\u00fcr iradeye ba\u011fl\u0131 de\u011ferler etraf\u0131nda biraraya gelen bir toplum, hi\u00e7 ku\u015fkusuz fertlerinin iradesi d\u0131\u015f\u0131nda kalan, bireylerinin tercihlerine imk\u00e2n tan\u0131mayan de\u011ferler etraf\u0131nda biraraya gelmi\u015f bir toplumdan daha ileri, daha ideal ve daha sa\u011flam yap\u0131l\u0131 bir toplumdur.<\/p>\n<p>E\u011fer bir toplumda insan\u0131n &#8220;insan&#8221; olma y\u00f6n\u00fc en y\u00fcce de\u011fer olarak \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131karsa, insan\u0131 insan yapan hasletler itibar ve ilgi oda\u011f\u0131 olursa o toplum &#8220;ileri&#8221; ve &#8220;uygar&#8221; bir toplum, isl\u00e2mi terimi ile &#8220;il\u00e2hi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131&#8221; ve &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; bir toplum olur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k e\u011fer bir toplumda en y\u00fcce de\u011fer -hangi bi\u00e7imi ve tan\u0131m\u0131 ile olursa olsun- &#8220;madde&#8221; olursa o toplum &#8220;gerici&#8221;, &#8220;geri kalm\u0131\u015f&#8221;, isl\u00e2mi terimi ile &#8220;cahili&#8221; ve &#8220;m\u00fc\u015frik&#8221; bir toplum olur. Maddenin en y\u00fcce de\u011fer say\u0131lmas\u0131 ister Marksizm&#8217;de oldu\u011fu gibi &#8220;teorik&#8221; anlamda olsun, isterse &#8220;maddi \u00fcretim&#8221;i tap\u0131nma derecesinde y\u00fccelten, bu u\u011furda ba\u015fta ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferler olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn insani hasletleri ve de\u011ferleri harcamay\u0131 hi\u00e7 \u00e7ekinmeden g\u00f6ze alan Amerika, Avrupa ve benzeri toplumlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi &#8220;maddi \u00fcretim tutkusu&#8221; anlam\u0131nda alg\u0131lans\u0131n, farketmez; her iki anlay\u0131\u015f da ayn\u0131 oranda insani de\u011ferlere d\u00fc\u015fman say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131, m\u00fcsl\u00fcman toplum, maddeyi ne &#8220;teorik&#8221; pl\u00e2nda ve ne de &#8220;maddi \u00fcretim&#8221; d\u00fczeyinde k\u00fc\u00e7\u00fcmsemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc teorik pl\u00e2nda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evrenin yap\u0131s\u0131 &#8220;maddeden yararlanma&#8221; anlam\u0131nda da k\u00fc\u00e7\u00fcmsemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;maddi \u00fcretim&#8221;i geli\u015ftirmek, yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcce Allah&#8217;a verilen s\u00f6ze ve O&#8217;nun koydu\u011fu \u015fartlara ba\u011fl\u0131 halifelik g\u00f6revinin dayanaklar\u0131ndan biridir, maddi \u00fcretimin temiz t\u00fcrlerinden yararlanmak hel\u00e2ldir, bu surenin ayetlerini incelerken g\u00f6rece\u011fimiz gibi, madde u\u011fruna insani hasletleri, insani ilkeleri harcamaya yana\u015fmaz.<\/p>\n<p>E\u011fer bir toplumda &#8220;insani&#8221; de\u011ferler ve &#8220;insani&#8221; ahl\u00e2k y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde oldu\u011fu gibi en y\u00fcce de\u011ferler olarak tutuldu\u011fu takdirde b\u00f6yle bir toplum uygar ve ileri toplum ya da isl\u00e2m terminolojisinde il\u00e2hi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131, m\u00fcsl\u00fcman toplum olur. \u0130nsani de\u011fer ile insani ahl\u00e2k ne belirsiz ve c\u0131v\u0131k ve ne de istikrarl\u0131 bir yap\u0131s\u0131 olmayan de\u011fi\u015fken de\u011ferler de\u011fildir. Oysa toplumda kriter anar\u015fisi meydana getirmek isteyenler, ba\u015fvurulabilecek hi\u00e7bir sabit \u00f6l\u00e7me ve de\u011fer koyma kriteri b\u0131rakmamay\u0131 ama\u00e7layanlar bu de\u011ferlerin oynak ve istikrars\u0131z olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerler.<\/p>\n<p>Bu de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ile ahl\u00e2k kurallar\u0131 insanda onu insan yapan hasletleri geli\u015ftirirler, bu hasletler sayesinde ise, insan kendine \u00f6zg\u00fc ve hayvan\u0131nkinden \u00fcst\u00fcn bir konuma y\u00fckselir, onu insan yapan y\u00f6n\u00fc bask\u0131nl\u0131k kazan\u0131r. Bu de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve ahl\u00e2k kurallar\u0131 insanda onun hayvanla ortak oldu\u011fu y\u00f6nleri geli\u015ftirmiyor. Mesele bu \u015fekilde ortaya konunca kesin ve sabit bir ara-ket, ay\u0131r\u0131c\u0131 bir s\u0131n\u0131rlama \u00e7izgisi ortaya \u00e7\u0131kar. Bu s\u0131n\u0131r \u00e7\u00efzgisi &#8220;tek\u00e2m\u00fcl&#8221; teorisi taraftarlar\u0131n\u0131n i\u015fi s\u00fcrekli c\u0131v\u0131kla\u015ft\u0131rma giri\u015fimlerine set \u00e7eker.<\/p>\n<p>Durum b\u00f6yle olunca ortada ayr\u0131 bir tar\u0131m toplumu ahl\u00e2k\u0131 ayr\u0131 bir end\u00fcstri toplumu ahl\u00e2k\u0131, farkl\u0131 bir kapitalist ahl\u00e2k, farkl\u0131 bir sosyalist ahl\u00e2k olamaz. Toplumun \u00fcr\u00fcn\u00fc olan, toplumsal ya\u015fama d\u00fczeyinin ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fi\u015fkeni olarak ortaya \u00e7\u0131kan bir ahl\u00e2ktan s\u00f6zedilemez. Sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumsal fakt\u00f6rler de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n ve ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131n \u00fcretilmesi ve topluma benimsetilmesi i\u015fleminde kesin belirleyici rol\u00fc olan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fi\u015fkenler kabul edilemezler. Yaln\u0131z uygar bir toplumda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00fczerlerinde uzla\u015ft\u0131klar\u0131 &#8220;insani de\u011ferler ve ahl\u00e2k kurallar\u0131&#8221; ile geri kalm\u0131\u015f bir toplumda \u00fczerlerinde uzla\u015f\u0131lan -deyim yerinde ise&#8221;hayvani de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve ahl\u00e2k kurallar\u0131ndan, e\u011fer meseleyi isl\u00e2mi terimler ile ifade edersek &#8220;Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131, isl\u00e2mi de\u011ferler ve ahl\u00e2k kurallar\u0131&#8221; ile &#8220;cahili ve gerici de\u011ferler ve ahl\u00e2k kurallar\u0131&#8221;ndan s\u00f6zedilebilir.<\/p>\n<p>Hayvani ahl\u00e2k\u0131n, hayvani de\u011ferlerin, hayvani i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin g\u00fcd\u00fcm\u00fc alt\u0131nda ya\u015fayan toplumlar sanayide, ekonomide ve bilimde istedikleri kadar ilerlemi\u015f olsunlar, uygar toplumlar olamazlar. Bu kriter, insan\u0131n kendisinde meydana gelecek geli\u015fmeyi \u00f6l\u00e7mede asla yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmez.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn cahiliye toplumlar\u0131nda ahl\u00e2k kavram\u0131 insan\u0131 hayvandan ay\u0131racak b\u00fct\u00fcn de\u011ferleri d\u0131\u015farda b\u0131rakacak derecededir ve g\u00fcd\u00fckt\u00fcr. Nitekim bu toplumlarda gayr\u0131 me\u015fru cinsel ili\u015fkiler, hatta sap\u0131k cinsel ili\u015fkiler ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k say\u0131lm\u0131yor. Bu toplumlarda ahl\u00e2k kavram\u0131 sadece ki\u015filer aras\u0131., ekonomik ve siyas\u00ee -do\u011fall\u0131kla devlet menfaatinin elverdi\u011fi oranda- ili\u015fkileri kapsam\u0131na alabiliyor. Bu cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n yazarlar\u0131, gazetecileri, sanat\u00e7\u0131lar\u0131, b\u00fct\u00fcn e\u011fitim ve tan\u0131tma organlar\u0131 gen\u00e7 k\u0131zlara, evli kad\u0131nlara, delikanl\u0131lara, gen\u00e7 erkeklere a\u00e7\u0131k\u00e7a &#8220;ba\u015f\u0131bo\u015f cinsel ili\u015fkiler ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k de\u011fildir&#8221; diyorlar.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr toplumlar &#8220;insani&#8221; bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve insani geli\u015fim \u00e7izgisinin belirledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re uygar olmayan toplumlard\u0131r. Bu toplumlar ayn\u0131 zamanda isl\u00e2m d\u0131\u015f\u0131d\u0131rlar da. \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2mla\u015fma \u00e7izgisi, insan\u0131n \u015fehevi arzular\u0131n tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulma \u00e7izgisi, insan\u0131 insan yapan \u00f6zellikleri geli\u015ftirme \u00e7izgisi, bu \u00f6zellikleri hayvani i\u00e7g\u00fcd\u00fclere bask\u0131n \u00e7\u0131karma \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00e7izgisidir.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn cahiliye toplumlar\u0131n\u0131 tan\u0131tmak i\u00e7in, onlar\u0131n inan\u00e7tan ahl\u00e2kdan ve d\u00fc\u015f\u00fcnceden ya\u015fama tarz\u0131na kadar her alanda ne denli cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f olduklar\u0131 hakk\u0131nda bundan daha fazlas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek bu tefsir kitab\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini a\u015far. San\u0131yorum ki, bu k\u0131sa de\u011finmeler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliye toplumlar\u0131n\u0131 ana hatlar\u0131 ile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermeye yeterlidir. Bu k\u0131sa a\u00e7\u0131klamam\u0131z ayn\u0131 zamanda isl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki amac\u0131n\u0131, bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenlerin neler yapmak istediklerini de belirler. Bu ama\u00e7 insanl\u0131\u011f\u0131 inan\u00e7, ahl\u00e2k ve sosyal d\u00fczen pl\u00e2n\u0131nda isl\u00e2ma yeniden girmeye \u00e7a\u011f\u0131rmakt\u0131r. Bu Peygamberimizin vaktiyle ortaya koydu\u011fu giri\u015fimin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Bulundu\u011fumuz nokta, isl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n ilk hareket noktas\u0131n\u0131n t\u0131pk\u0131s\u0131d\u0131r. \u015eu anda Peygamberimizin, kendisine Kur&#8217;an indi\u011fi ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu kitab\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi pozisyonun ayn\u0131s\u0131 ile y\u00fczy\u00fczeyiz. Tekrarlayal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Bu Kur&#8217;an, kendisi ile insanlar\u0131 uyaras\u0131n ve m\u00fcminlere \u00f6\u011f\u00fct veresin diye sana indirilen bir kitapt\u0131r. O halde bu g\u00f6revi yaparken, sak\u0131n ruhun s\u0131k\u0131lmas\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>ALLAH&#8217;IN MESAJINA UYUN<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, bir yandan Peygamberimize -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu direktifi y\u00f6neltirken \u00f6te yandan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ilk muhatab\u0131 olan o g\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na ve yan\u0131s\u0131ra isl\u00e2m\u0131n cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karmaya u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 her d\u00f6nemin ku\u015faklar\u0131na sesleniyor, onlara bu kutsal kitab\u0131n i\u00e7erdi\u011fi mesajlara uymalar\u0131n\u0131 emrederek, y\u00fcce Allah d\u0131\u015f\u0131ndaki dostlara uymalar\u0131n\u0131 yasakl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele \u00f6z\u00fcnde &#8220;ba\u011fl\u0131l\u0131k&#8221; ve &#8220;uyma&#8221; meselesidir. \u0130nsanlar hayatlar\u0131 boyunca kime uyacaklar? Ya y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrine uyacaklar ki, bunlar m\u00fcsl\u00fcmanlard\u0131r, ya da y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n emrine uyacaklar ki, bunlar da m\u00fc\u015friklerdir. Bu iki tutum, birbiri ile ba\u011fda\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan iki kar\u015f\u0131t tutumdur.<br \/>\n<strong>3- &#8220;Rabbiniz taraf\u0131ndan size indirilen mesaja uyunuz, O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka dostlar edinip pe\u015flerinden gitmeyiniz. Ne kadar k\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcncelisiniz! &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetin i\u00e7eri\u011fi bu dinin temel meselesine parmak bas\u0131yor. \u0130nsanlar ya y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi mesaja uyacaklar; bu tutum y\u00fcce Allah&#8217;a teslim olmakt\u0131r; O&#8217;nun il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylamakt\u0131r; emir verip itaat edilmekte somutla\u015fan egemenli\u011fi O&#8217;nun tekeline vermektir; ba\u015fkas\u0131n\u0131n de\u011fil, s\u0131rf O&#8217;nun emir ve yasa\u011f\u0131na uymakt\u0131r. Ya da insanlar O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka dostlar edinip onlara uyacaklard\u0131r ki, bu m\u00fc\u015friktir, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ortaks\u0131z il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylamamakt\u0131r. Ba\u015fka nas\u0131l olsun ki, egemenlik y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tekeline verilmemektedir.<\/p>\n<p>Bu iki ayette \u015f\u00f6yle bir anlat\u0131m \u00f6zelli\u011fi dikkatimizi \u00e7ekiyor: Peygamberimize hitap ederken Kitab&#8217;\u0131n O&#8217;nun \u015fahs\u0131na indirildi\u011fi belirtiliyor; &#8220;Bu Kur&#8217;an&#8230; Sana indirilen bir kitapt\u0131r.&#8221; insanlara seslenirken de Kitab&#8217;\u0131n Rabbleri taraf\u0131ndan onlara indirildi\u011fi vurgulan\u0131yor; &#8220;Rabbiniz taraf\u0131ndan size indirilen mesaja uyunuz.&#8221; Bu arada Peygamberimize Kitap indirilmesinin gerek\u00e7esi bu kitaba inanmak, insanlar\u0131 uyarmak ve m\u00fcminlere \u00f6\u011f\u00fct vermek olarak belirtilirken, m\u00fcminlere Allah taraf\u0131ndan Kitap indirili\u015finin gerek\u00e7esi inanmalar\u0131, uymalar\u0131 ve ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin emirlerine uymamalar\u0131 olarak a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Her iki durumda da kitap indirili\u015finin Peygamberimize ve insanlara dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n amac\u0131 \u00f6zel ilgi g\u00f6sterme, onurland\u0131rma, te\u015fvik ve co\u015fturmad\u0131r. Sebebine gelince kime Rabbi taraf\u0131ndan kitap indirilmi\u015f ise, kim bu i\u015f i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f ise, kime bu ayr\u0131cal\u0131k ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f ise, o kimse \u00f6\u011f\u00fct almal\u0131, \u015f\u00fckretmeli, i\u015fe kuvvetle sar\u0131lmal\u0131, asla b\u0131kk\u0131nl\u0131k g\u00f6stermemelidir, ondan b\u00f6yle davranmas\u0131 beklenir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 isl\u00e2ma \u00e7a\u011f\u0131rma giri\u015fimi son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliyenin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131, ahl\u00e2k\u0131n\u0131, geleneklerini, g\u00f6reneklerini, kurumlar\u0131n\u0131, rejimlerini, toplumsal yap\u0131lar\u0131n\u0131, ekonomik sistemlerini, y\u00fcce Allah ile, evrenle ve insanlarla ili\u015fkilerini k\u00f6kl\u00fc, yayg\u0131n ve geni\u015f boyutlu bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirmek anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>Giri\u015fim bu denli b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, sonraki ayetlerde sert bir bi\u00e7imde sars\u0131l\u0131yor, sinirler a\u011f\u0131r bir darbe ile uyar\u0131l\u0131yor; cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131nda pinekleyen, bu zihniyetin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ve rejimlerinin pisli\u011fine g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f cibilliyetler \u00fcrpertiliyor, yerlerinden hoplat\u0131l\u0131yor. Bunun i\u00e7in bu uyu\u015fuk vicdanlara vaktiyle peygamberlerini yalanlam\u0131\u015f olan eski milletlerin d\u00fcnyadaki toplu-k\u0131r\u0131m sahneleri ve bunun yan\u0131s\u0131ra ahiretteki ak\u0131betleri sunuluyor.<br \/>\n<strong>4- Biz nice kentleri yokettik. Azab\u0131m\u0131z, onlar\u0131, ya geceleyin ya da \u00f6\u011fle uykular\u0131 s\u0131ras\u0131nda yakalay\u0131verdi.<\/p>\n<p>5- Azab\u0131m\u0131za u\u011frad\u0131klar\u0131 andaki tek feryadlar\u0131 &#8220;Biz ger\u00e7ekten zalimdik &#8221; demekten ibaret oldu.<\/strong><\/p>\n<p>Eski milletlerin ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en toplu-k\u0131r\u0131m olaylar\u0131 en yararl\u0131 hat\u0131rlat\u0131c\u0131, en etkili uyar\u0131c\u0131d\u0131r. Kur&#8217;an, bu ger\u00e7ekleri s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme getirir; onlar\u0131 insanlar\u0131n gafil kalblerini uyar\u0131c\u0131 darbeler, duyguland\u0131r\u0131c\u0131 etkenler olarak kullan\u0131r.<\/p>\n<p>Sakinlerinin peygamberleri yalanlamalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hel\u00e2ke u\u011frayan kentler, siteler, yerle\u015fim birimleri \u00e7oktur. Bu yerle\u015fim birimleri, sakinleri dalg\u0131nken, gafilken s\u00fcrpriz bir afet yolu ile hel\u00e2ke u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Olay ya geceleyin ya da g\u00fcnd\u00fcz uykusu s\u0131ras\u0131nda meydana gelmi\u015ftir. Yani insanlar\u0131n uykuya dald\u0131klar\u0131 ve kendilerini g\u00fcvenli\u011fin kuca\u011f\u0131na b\u0131rakt\u0131klar\u0131 bir zaman kesiti i\u00e7inde. Okuyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;Biz nice kentleri yokettik. Azab\u0131m\u0131z onlar\u0131 ya geceleyin ya da \u00f6\u011fle uykular\u0131 s\u0131ras\u0131nda yakalay\u0131verdi.&#8221;<\/p>\n<p>Her iki zaman kesiti de, yani gece uykusu da, \u00f6\u011fle sonu uykusu da dalm\u0131\u015fl\u0131k, kendini koyuvermi\u015flik ve g\u00fcven saatleridir. Bu zaman kesitlerinde insanlar\u0131 yakalamak korkutma bak\u0131m\u0131ndan daha \u015fiddetli, etkileme bak\u0131m\u0131ndan daha deh\u015fetli oldu\u011fu gibi \u00f6\u011f\u00fct almaya, \u00e7ekinmeye, sak\u0131nmaya, dikkatli olmaya daha sevkedici bir nitelik ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra olan nedir? Bu dalg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde yakalananlar\u0131n g\u00f6sterdikleri tek reaksiyon itiraft\u0131r! Hi\u00e7bir savunma ama\u00e7l\u0131 iddia ileri s\u00fcremiyorlar, sadece k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini kabul ediyorlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Azab\u0131m\u0131za u\u011frad\u0131klar\u0131 andaki tek feryatlar\u0131 `Biz ger\u00e7ekten zalimdik&#8217; demekten ibaret oldu.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan kusurunu itiraf etmemek, kabahatli oldu\u011funu onaylamamak \u00ef\u00e7in kendini savunma amac\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc \u00efddiay\u0131 ileri s\u00fcrer. Fakat s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz s\u00fcrpriz azaba u\u011frayanlar \u00f6yle zor bir pozisyondad\u0131rlar ki, &#8220;Biz ger\u00e7ekten zalimdik&#8221; demekten ba\u015fka hi\u00e7bir iddia ileri s\u00fcremiyorlar. Aman Allah&#8217;\u0131m! Ne korkun\u00e7, ne \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc, ne deh\u015fetli bir durum ki, o anda yap\u0131labilen tek giri\u015fim g\u00fcnah\u0131 itiraf etmek, m\u00fc\u015friklik su\u00e7unu kabul etmek olabiliyor!<\/p>\n<p>Bu fel\u00e2ketzedelerin bu s\u00f6zleri ile kasdettikleri &#8220;zul\u00fcm&#8221; m\u00fc\u015friklik anlam\u0131na gelir. Kur&#8217;an \u00fcslubunda bu ifade bi\u00e7imine s\u0131k s\u0131k rastlar\u0131z. Ger\u00e7ekten m\u00fc\u015friklik zul\u00fcm oldu\u011fu gibi, zul\u00fcm de m\u00fc\u015frikliktir. Kendisini yaratan Rabbine ortak ko\u015fan kimseden daha zalimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi?<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi sahne d\u00fcnyada sunuluyor. Y\u00fcce Allah, peygamberlerini yalanlayanlar\u0131 yakalayarak azab\u0131na \u00e7arpt\u0131rm\u0131\u015f, onlar da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131 belirmi\u015f g\u00f6zleri ile g\u00f6r\u00fcp dururken, zalim olduklar\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015flerdir, ger\u00e7ek g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne serilmi\u015f, onlar da onu onaylam\u0131\u015flard\u0131r. Fakat bu onaylaman\u0131n ve itiraf\u0131n art\u0131k hi\u00e7bir yarar\u0131 yoktur; pi\u015fmanl\u0131k ve tevbe y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu azab\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131ndan savacak de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc azab\u0131n inmesi ile pi\u015fmanl\u0131k zaman\u0131 ge\u00e7mi\u015f, tevbe yolu kesilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Olay bu \u015fekilde bir d\u00fcnya sahnesinde g\u00f6zlerinizin \u00f6n\u00fcne serilmi\u015fken birdenbire, hi\u00e7 ara vermeksizin ahiret alan\u0131na ge\u00e7i\u015f yap\u0131yor, dinleyicilerini de durup nefes almaya f\u0131rsat b\u0131rakmadan beraberinde bu alana ge\u00e7iriyor. Bu ge\u00e7i\u015fi simgeleyen film \u015feridinin kareleri biti\u015fiktir, yanyana duruyorlar. Ge\u00e7i\u015f zaman ve mek\u00e2n boyutlar\u0131n\u0131 yutarak a\u015f\u0131yor, d\u00fcnya ahiret ile birle\u015fiyor, d\u00fcnya azab\u0131 ahiret azab\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fiyor, pozisyon \u015fu beklenmedik an\u0131n titre\u015fimlerinde dokunakla\u015f\u0131yor.<br \/>\n<strong>6- &#8220;Kendilerine peygamber g\u00f6nderilenleri de peygamberleri de sorguya \u00e7ekece\u011fiz.<\/p>\n<p>7- Onlara olup bitenleri bilgimize dayanarak kesinlikle bir bir anlataca\u011f\u0131z. Zira onlar hi\u00e7bir zaman bilgi alan\u0131m\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda kalmam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>8- O g\u00fcn tam do\u011fru tart\u0131 vard\u0131r. Kimlerin tart\u0131lar\u0131 a\u011f\u0131r \u00e7ekerse, onlar kurtulu\u015fa ermi\u015flerdir.<\/p>\n<p>9- Kimlerin tart\u0131lar\u0131 hafif kal\u0131rsa, onlar ayetlerimiz kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 zalimce tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kendilerini mahvetmi\u015f olurlar. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6ylesine tasvir edici, canland\u0131r\u0131c\u0131 ve duygular\u0131 kam\u00e7\u0131lay\u0131c\u0131 ifade tarz\u0131 Kur&#8217;an&#8217;\u0131n \u00f6zelliklerinden biridir. Bu ifade tarz\u0131 i\u00e7inde t\u00fcm bir d\u00fcnya turu bir ana, bir kitap sat\u0131r\u0131na s\u0131\u011fd\u0131r\u0131l\u0131r, d\u00fcnya ve ahiret birbiri ile kayna\u015f\u0131r, ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f ayn\u0131 anda b\u00fct\u00fcnle\u015fiverir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n azab\u0131na u\u011frayan bu kimseler orada, yani ahirette hesap vermek \u00fczere sorguya \u00e7ekildiklerinde, davran\u0131\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7ilecek o y\u00fcce duru\u015fmada aya\u011fa diktirildiklerinde d\u00fcnyada ans\u0131z\u0131n azapla y\u00fczy\u00fcze geldikleri s\u0131rada yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 &#8220;Biz ger\u00e7ekten zalim olduk&#8221; itiraf\u0131 ile yakay\u0131 kurtaramazlar. Orada yeni bir sorgulama ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecekler ve o deh\u015fetli g\u00fcn\u00fcn akla s\u0131\u011fmaz kalabal\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcnde te\u015fhir edilecekler, iplikleri pazara \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerine peygamber g\u00f6nderilenleri de peygamberleri de sorguya \u00e7ekece\u011fiz.<\/p>\n<p>Onlara olup bitenleri bilgimize dayanarak kesinlikle bir bir anlataca\u011f\u0131z. Zira onlar hi\u00e7bir zaman bilgi alan\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalmam\u0131\u015flard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu sorgulama son derece titiz ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r; kendilerine peygamber g\u00f6nderilenleri de peygamberleri de kapsam\u0131na al\u0131r. Bu sorgulamada ele al\u0131nan mesele, o m\u00fcthi\u015f kalabal\u0131k \u00f6n\u00fcnde inceden inceye anlat\u0131l\u0131r, b\u00fct\u00fcn gizli-kapakl\u0131 taraflar\u0131 ortaya d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Kendilerine peygamber g\u00f6nderilenlere sorular sorulur, onlar da bu sorular kar\u015f\u0131s\u0131nda itiraflarda bulunurlar; peygamberlerin kendilerine sorular sorulur, onlar da bu sorulara cevap verirler. Sonra her \u015feyi bilen, her \u015feyin i\u00e7y\u00fcz\u00fcnden haberdar olan y\u00fcce Allah, sorguya \u00e7ekilenlere unuttuklar\u0131 noktalar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalar yapar; bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 her \u015feyi kayda ge\u00e7irmi\u015f olan bilgisine dayanarak yapar. Zira O her \u015feyin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda idi, hi\u00e7bir \u015fey O&#8217;nun bilgi alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildi. Bu mesaj\u0131n etkisi, hat\u0131rlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve uyar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 son derece derindir. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00fcn tam do\u011fru tart\u0131 vard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>O g\u00fcnk\u00fc tart\u0131da m\u0131z\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yapmak, verilecek h\u00fckm\u00fc g\u00fcr\u00fclt\u00fcye getirmek, h\u00fck\u00fcmlerin ve tart\u0131lar\u0131n g\u00fcvenirli\u011fini giderici tart\u0131\u015fmalara giri\u015fmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kimlerin tart\u0131lar\u0131 a\u011f\u0131r \u00e7ekerse onlar kurtulu\u015fa ermi\u015flerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hakka \u015f\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 terazisinde bu kimselerin tart\u0131lar\u0131 a\u011f\u0131r \u00e7ekmi\u015ftir. O halde bu mutlu sonucun \u00f6d\u00fcl\u00fc kurtulu\u015ftur. Bunca uzun yolculu\u011fun sonunda, bu uzun s\u00fcrecin son a\u015famas\u0131nda cehennemden kurtularak cennete girmeyi hakketmekten daha b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f mu olur? Devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kimlerin tart\u0131lar\u0131 hafif kal\u0131rsa, onlar ayetlerimiz kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 zalimce tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kendilerini mahvetmi\u015f olurlar.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n haks\u0131zl\u0131k etmesi, yanl\u0131\u015f tartmas\u0131 s\u00f6zkonusu olmayan terazisinde, bu kimselerin tart\u0131lar\u0131 hafif kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar kendilerini mahvetmi\u015fler, \u00f6z benliklerini kaybetmi\u015flerdir. Art\u0131k ne kazanabilirler ki? \u00c7\u00fcnk\u00fc ki\u015fi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00e7abalar, kendisi i\u00e7in, \u00f6z benli\u011fi i\u00e7in bir \u015feyler biriktirir. Ama kendini mahvedince, bizzat \u00f6z benli\u011fini kaybedince art\u0131k geriye ne kal\u0131r ki?<\/p>\n<p>Ayetteki &#8220;Onlar ayetlerimiz kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 zalimce tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden&#8221; ifadesi bize a\u00e7\u0131k\u00e7a anlat\u0131yor ki, bu kimseler y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ettikleri i\u00e7in kendilerini mahvetmi\u015fler, \u00f6z benliklerini kaybetmi\u015flerdir. Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi Kur&#8217;an dilinde &#8220;zul\u00fcm&#8221; terimi m\u00fc\u015friklik ya da k\u00e2firlik anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;Allah&#8217;a ortak ko\u015fmak, b\u00fcy\u00fck zul\u00fcmd\u00fcr.&#8221; (Lokman Suresi: 13)<\/p>\n<p>Biz burada isl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi tarihi boyunca isl\u00e2m-d\u0131\u015f\u0131 bir mant\u0131kla tart\u0131\u015fmaya giri\u015fenlerin hatas\u0131na d\u00fc\u015ferek &#8220;bu tart\u0131 nas\u0131l bir tart\u0131d\u0131r, bu terazi ne bi\u00e7im bir terazidir?&#8221; tart\u0131\u015fmas\u0131na girecek de\u011filiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc madem ki, y\u00fcce &#8220;Allah gibi olan bir \u015fey yoktur&#8221;, madem ki, her anlamda benzersizdir, O&#8217;nun eylemlerinin ve tasarruflar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc de benzersiz ve e\u015fsiz niteliktedir. Burada bize d\u00fc\u015fen g\u00f6rev, bu ayetlerin ama\u00e7lad\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fi vurgulamakt\u0131r. O da \u015fudur: O g\u00fcn hesapla\u015fma ger\u00e7ektir, bu hesapla\u015fmada hi\u00e7 kimse zerre kadar haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framaz; hi\u00e7bir davran\u0131\u015f, hi\u00e7bir eylem de\u011ferinden d\u00fc\u015f\u00fck bir kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmez, unutulmaz, ihmale u\u011framaz.<\/p>\n<p><strong>UZUN B\u0130R YOLCULUK<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 buradan ba\u015fl\u0131yor&#8230; \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n k\u0131ssas\u0131na detayl\u0131 bi\u00e7imde ba\u015flamadan \u00f6nce kesin bir ger\u00e7ek olarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n varl\u0131klar\u0131n bir t\u00fcr\u00fc olan insan\u0131 yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmesinden s\u00f6z edilerek bir giri\u015f yap\u0131l\u0131yor<br \/>\n<strong>10- &#8220;Size yery\u00fcz\u00fcnde yurt sa\u011flad\u0131k, orada size \u00e7e\u015fitli ge\u00e7im kaynaklar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k. Ne kadar az \u015f\u00fckrediyorsunuz!<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tamam\u0131n\u0131 yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftiren yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve insanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131 i\u00e7in elveri\u015fli m\u00fcsait ve koruyucu \u015fartlar\u0131, \u00f6zellikleri haz\u0131rlayan, r\u0131z\u0131klar\u0131 ve ya\u015famlar\u0131 i\u00e7in gereken ortam haz\u0131rlayan Allah&#8217;t\u0131r.<\/p>\n<p>Atmosferi, olu\u015fumu, hacmi, g\u00fcne\u015f ve aydan uzakl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, ekseninin y\u00f6r\u00fcngesine e\u011frili\u011fi, d\u00f6n\u00fc\u015f h\u0131z\u0131 ve di\u011fer \u00f6zellikleriyle yery\u00fcz\u00fcn\u00fc insanl\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ya\u015fam\u0131na elveri\u015fli hale getiren, y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r. \u0130nsan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131, hayat\u0131 bu hayat\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve ilerlemesi i\u00e7in gereken g\u0131da maddeleri, r\u0131z\u0131klar\u0131, g\u00fc\u00e7leri ve enerjileri bu yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftiren de O&#8217;dur. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 bu yery\u00fcz\u00fcndeki yarat\u0131klar\u0131n efendisi k\u0131lan da Allah&#8217;t\u0131r. Y\u00fcce Allah insanlara bu evrenin birtak\u0131m yasalar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeleri ve evreni kendi yararlar\u0131na kullanmalar\u0131 i\u00e7in birtak\u0131m \u00f6zellikler ve yetenekler vermi\u015fti. Bu \u00f6zelliklere ve yeteneklere dayanarak insanlar, bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yarat\u0131klar\u0131na egemen olabilir ve onlar\u0131 kendi hizmetlerine ko\u015fturabilirler.<\/p>\n<p>E\u011fer y\u00fcce Allah insan\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde bunca imk\u00e2nlarla yerle\u015ftirmemi\u015f olsayd\u0131, bu g\u00fc\u00e7s\u00fcz yarat\u0131k klasik ve modern cahiliye mensuplar\u0131n\u0131n ifadesiyle &#8220;Tabiata egemen olamazd\u0131&#8221;! \u0130nsanl\u0131k kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fcyle evrenin korkun\u00e7 ve ezici g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 koymaya asla g\u00fc\u00e7 yetiremezdi!<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn modern cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerine (felsefesine) \u015fekil veren, Grek ve Roma d\u00fc\u015f\u00fcnceleridir Evreni, insana d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6steren bu d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce evrenin do\u011fal g\u00fc\u00e7lerini, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ve hareketine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7ler olarak kabul eder. insan\u0131 yaln\u0131z ba\u015f\u0131na \u00e7abas\u0131yla bu g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 koyan bir varl\u0131k konusunda de\u011ferlendirir. Evrensel bir yasay\u0131 ke\u015ffetmeyi, tabiat g\u00fc\u00e7lerinden birini hizmetlerine almay\u0131 insanl\u0131k ile Evren (tabiat) aras\u0131ndaki sava\u015fta kazan\u0131lm\u0131\u015f bir zafer olarak kabul eder ve tabiat\u0131n ma\u011fl\u00fbp edilmesi \u015feklinde de\u011ferlendirir:<\/p>\n<p>Bunlar ger\u00e7ekten baya\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. Hatta bunlar alabildi\u011fince \u00e7irkin yakla\u015f\u0131mlard\u0131r!<\/p>\n<p>E\u011fer onlar\u0131n zannettikleri gibi, bu evrensel yasalar insana kar\u015f\u0131 olsayd\u0131, her an pusuda bekleyen, her an ona kar\u015f\u0131 duran bir d\u00fc\u015fman olsayd\u0131 ve bu yasalar\u0131n arkas\u0131nda her \u015feyi yerli yerince d\u00fczenleyen bir irade bulunmam\u0131\u015f olsayd\u0131, insanlar daha ba\u015ftan varolamazlard\u0131! Yoksa insan nas\u0131l varolabilirdi? Arkas\u0131nda hi\u00e7bir irade bulunmayan ve kendisine d\u00fc\u015fman olan bir evrende insan nas\u0131l varolabilirdi? Var oldu\u011funu kabul etsek de bu insan, bunca d\u00fc\u015fman \u015fartlara kar\u015f\u0131 koyan evrensel g\u00fc\u00e7lere ra\u011fmen hayat\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrebilirdi? \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n anlay\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6re evren, kendi ba\u015f\u0131na \u00f6zg\u00fcr bi\u00e7imde hareket eder, onun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde kendisine egemen olan hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 de yoktur!<\/p>\n<p>Sadece isl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi, bu birbirinden kopuk varl\u0131klar\u0131, g\u00fc\u00e7leri sistemli bi\u00e7imde ele alarak hepsini kapsaml\u0131 bir ahenk i\u00e7inde birbirine ba\u011flar&#8230; Evreni yaratan Allah&#8217;t\u0131r. \u0130nsan\u0131 yaratan da Allah&#8217;t\u0131r. Allah&#8217;\u0131n iradesi ve hikmeti bu evrenin tabiat\u0131n\u0131n bu insan\u0131n varolmas\u0131na elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. \u0130nsan\u0131n bu evrenin baz\u0131 temel yasalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmesi ve buradan hareketle onu kendi hizmetinde kullanmas\u0131 i\u00e7in gereken yetenekleri de O&#8217;nun b\u00fcnyesine yerle\u015ftiren de yine Allah&#8217;\u0131n iradesi ve hikmetidir&#8230; De\u011ferlendirmede g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulan bu uyum ve ahenk, her \u015feyi en g\u00fczel bi\u00e7imde yaratan ve yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 birbirlerine d\u00fc\u015fman, ayk\u0131r\u0131 ve \u00e7eli\u015fen varl\u0131klar olarak yaratmayan Allah&#8217;\u0131n sanat\u0131na ger\u00e7ekten l\u00e2y\u0131kt\u0131r&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda &#8220;insan&#8221; sevecen ve dost bir evrende, her \u015feyi en g\u00fczel bi\u00e7imde ve mahirane olarak himaye eden bir kuvvetin alt\u0131nda ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Kalbi huzur i\u00e7inde, vicdan\u0131 rahat olarak ve kendinden emin ad\u0131mlarla ilerler. Yery\u00fcz\u00fcnde Allah ad\u0131na halifelik g\u00f6revini yerine getirirken bu halifelik konusunda kendisine Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m edece\u011fine g\u00fcveni tamd\u0131r. Evrenle ili\u015fkilerini d\u00fczenlerken, onunla al\u0131\u015fveri\u015fte bulunurken, sevgi ve dostluk ruhuyla meseleye yakla\u015f\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131ndan herhangi birinin fark\u0131na vard\u0131k\u00e7a, halifelik g\u00f6revini yerine getirmede kendisine yard\u0131mc\u0131 olacak, ilerleme, refah ve mal y\u00f6n\u00fcnden yeni bir g\u00fc\u00e7 ve kuvvet elde etmesine yarayacak yasalardan birini \u00f6\u011frendik\u00e7e y\u00fcce Allah&#8217;a daha fazla \u015f\u00fckreder.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insan\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmadan, yasalar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmeden \u00e7al\u0131\u015fmaktan al\u0131koymaz. Tam tersine ona bu yolda \u00f6zendirir. Kalbine g\u00fcven ve huzur doldurur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu anlay\u0131\u015fla insan dost olan, s\u0131rlar\u0131n\u0131 kendisinden cimrili\u011fi nedeniyle saklamayan, deste\u011fini ve yard\u0131m\u0131n\u0131 kendisinden esirgemeyen bir evrenle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r&#8230; \u0130nsan, bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re her an kendisini pusuda bekleyen, y\u00f6neli\u015flerinin hepsini etkisiz hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan, umutlar\u0131n\u0131 ve h\u00fclyalar\u0131n\u0131 yok etmeye u\u011fra\u015fan d\u00fc\u015fman bir evrenle m\u00fccadele i\u00e7inde de\u011fildir!<\/p>\n<p>&#8220;Existansiyalizmin&#8221; (varolu\u015f\u00e7ulu\u011fun) en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kmaz\u0131 bu u\u011fursuz ve \u00e7irkin d\u00fc\u015f\u00fcncede yatmaktad\u0131r. Evrenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta insanl\u0131\u011f\u0131n toplumsal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131s\u0131 itibariyle, insan\u0131n bireysel varl\u0131\u011f\u0131na ayk\u0131r\u0131 g\u00f6ren, ezici a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131yla insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcklerini ileri s\u00fcren d\u00fc\u015f\u00fcncesinde! .. Bu ger\u00e7ekten korkun\u00e7 bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Sonu\u00e7 olarak ya insan\u0131 toplum d\u0131\u015f\u0131na, p\u0131s\u0131r\u0131kl\u0131\u011fa ve yok olu\u015fa iter! Veya \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131, isyank\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 ve bireyselli\u011fi do\u011furur. Her iki halde de insan\u0131 bekleyen ancak hastal\u0131k haline gelen sars\u0131nt\u0131lard\u0131r! Psikolojik ve akli bunal\u0131mlard\u0131r! \u00c7\u00f6llerde \u00fcrk\u00fcp ka\u00e7makt\u0131r! \u0130syank\u00e2rl\u0131k \u00e7\u00f6llerinde, yokluk \u00e7\u00f6llerinde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n dola\u015fmakt\u0131r! Temelde bu iki \u00e7\u00f6l \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda fark yoktur&#8230;<\/p>\n<p>Bu Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcnce ekolleri i\u00e7inde yaln\u0131zca &#8220;Existansiyalizm&#8221;in (varolu\u015f\u00e7uluk) \u00e7\u0131kmaz\u0131 de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn ak\u0131mlar\u0131 ve ekolleriyle Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesi bu dram\u0131n etkisi alt\u0131ndad\u0131r ve onun kurban\u0131 olmu\u015ftur. Hatta b\u00fct\u00fcn zamanlardaki ve toplumlardaki cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin en b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131kmaz\u0131 budur. Fakat isl\u00e2m dini, geni\u015f kapsaml\u0131 inan\u00e7 sistemiyle bu faciay\u0131 rahat bir \u015fekilde \u00f6nlemi\u015ftir. \u0130sl\u00e2m\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc inan\u00e7 sistemi insan\u0131n zihnine bu evrenin ve bu evrenin \u00f6tesindeki egemen g\u00fcc\u00fcn fonksiyonu a\u00e7\u0131s\u0131ndan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re, &#8220;insan&#8221; bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn o\u011fludur. Bu k\u00e2inat\u0131n yavrusudur. Y\u00fcce Allah O&#8217;nu bu yery\u00fcz\u00fcnden yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ve onu buraya yerle\u015ftirmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcnde onun i\u00e7in g\u0131da maddeleri ve ge\u00e7im vas\u0131talar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn anahtarlar\u0131n\u0131 kendisinin eline verecek bilginin yollar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Evrenin yasalar\u0131n\u0131 insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in elveri\u015fli ve uygun k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilin\u00e7li bir \u015fekilde bu yasalar\u0131 inceledi\u011finde, insana destek olur ve hayat\u0131n\u0131 daha da kolayla\u015ft\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ne var ki, insanlar \u00e7ok az \u015f\u00fckrederler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar cahilliklerin bilin\u00e7sizlikleri i\u00e7inde y\u00fczmektedirler. Hatta bilenler bile Allah&#8217;\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetlerin hakk\u0131n\u0131 \u00f6deyebilecek \u015fekilde bir \u015f\u00fckretme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011fillerdir. Y\u00fcce Allah g\u00fc\u00e7lerinin yetti\u011fini yapmalar\u0131yla yetinmeseydi, g\u00fc\u00e7lerinden daha fazlas\u0131n\u0131 isteseydi, onlar bunca nimetin hakk\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6deyebileceklerdi? Dolay\u0131s\u0131yla hem bilenler, hem de cahiller i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n \u015fu h\u00fckm\u00fc uygun d\u00fc\u015fmekte ve ger\u00e7e\u011fi ifade etmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Ne kadar az \u015f\u00fckrediyorsunuz!&#8221;<\/p>\n<p>\u0130NSANLI\u011eIN DO\u011eU\u015eU<\/p>\n<p>Daha sonra etkileyici olaylar\u0131yla insanl\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 hik\u00e2yesi ba\u015fl\u0131yor. Hik\u00e2ye insan\u0131n y\u00fccelikler aleminin kanatlar\u0131 alt\u0131nda ve deh\u015fet verici bir \u015fenlik i\u00e7inde insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak suretiyle ba\u015fl\u0131yor. Bu il\u00e2n\u0131 her \u015feyin sahibi, \u00fcst\u00fcn kudret sahibi olan ulu ve y\u00fcce Allah yap\u0131yor. Bu da insan\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck ihsana ve h\u00fcrmete mazhar oldu\u011funu ortaya koyuyor. O&#8217;nun i\u00e7in, meleklerden olmakla beraber, o s\u0131ralarda onlarla birlikte olan \u0130blis (\u015eeytan) da dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn melekler toplan\u0131yor. Bu toplant\u0131ya g\u00f6kler, yer ve Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar \u015fahit oluyor. Bu olay varl\u0131klar alemi tarihinde ger\u00e7ekten \u00f6nemli bir olayd\u0131r ve deh\u015fet vericidir.<br \/>\n<strong>11- Sizi yaratt\u0131k, arkas\u0131ndan belirli bir bi\u00e7ime soktuk, sonra meleklere &#8220;Ademe secde edin, dedik. \u0130blis d\u0131\u015f\u0131nda hepsi secde etti. Sadece o secde edenlerden olmad\u0131. &#8221;<\/p>\n<p>12- &#8220;Allah \u0130blis&#8217;e &#8220;Secde etmeni emretti\u011fimde seni secde etmekten al\u0131koyan ne oldu? dedi. O da &#8220;Ben ondan \u00fcst\u00fcn\u00fcm, beni ate\u015ften, onu ise \u00e7amurdan yaratt\u0131n &#8221; dedi.<\/p>\n<p>13- &#8220;Allah ona &#8220;o halde in oradan, orada b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamak haddine d\u00fc\u015fmedi. \u00c7\u0131k d\u0131\u015far\u0131, sen al\u00e7a\u011f\u0131n birisin, dedi. &#8221;<\/p>\n<p>14- &#8220;\u0130blis, &#8220;Bana insanlar\u0131n tekrar dirilecekleri g\u00fcne kadar m\u00fchlet ver&#8221; dedi.<\/p>\n<p>15- Allah &#8220;Sen m\u00fchlet verilenlerden birisin&#8221; dedi.<\/p>\n<p>16- &#8220;\u0130blis dedi ki; &#8220;Beni k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131p sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7in, andolsun ki, do\u011fru yolun \u00fczerinde pusu kurup insanlar\u0131n yolunu kesece\u011fim. &#8221;<\/p>\n<p>17- &#8220;Sonra \u00f6nlerinden, arkalar\u0131ndan, sa\u011flar\u0131ndan, sollar\u0131ndan onlara sokulaca\u011f\u0131m da \u00e7o\u011funlu\u011funu \u015f\u00fckreder bulamayacaks\u0131n. &#8221;<\/p>\n<p>18- &#8220;Allah dedi ki; &#8220;\u00c7\u0131k oradan yerilmi\u015f ve kovulmu\u015f olarak! Andolsun ki, insanlardan kim sana uyarsa, onlar\u0131 ve sizi birlikte cehenneme dolduraca\u011f\u0131m. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte ilk sahne budur&#8230; Bu ger\u00e7ekten etkileyici bir sahnedir. \u00d6nemli bir sahnedir&#8230; Biz burada \u00f6nce k\u0131ssan\u0131n sahnelerini sunmay\u0131, bunlar \u00fczerinde yap\u0131lacak yorumu ve bu sahnelerin imajlar\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lacak tesbitleri sonraya b\u0131rakmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;Sizi yaratt\u0131k arkas\u0131ndan belirli bir bi\u00e7ime soktuk, sonra meleklere, &#8220;Adem&#8217;e secde edin, dedik. \u0130blis d\u0131\u015f\u0131nda hepsi secde etti. Sadece o secde edenlerden olmad\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Yaratma: Yapma, meydana getirme anlam\u0131na tasvirde, bi\u00e7im verme ve \u00f6zelliklerle donatma anlam\u0131na gelebilir. Yaratma ve tasvir meydana geli\u015fte iki a\u015fama de\u011fil, iki basamakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki &#8220;sonra&#8221; kavram\u0131, zaman s\u0131ralamas\u0131n\u0131 de\u011fil de, manevi y\u00fckseli\u015f s\u0131ralamas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Tasvir (\u015eekil ve \u00f6zellik kazanmak) soyut anlamda varolmaktan daha ileri bir basamakt\u0131r. Varolma hammadde i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u0130nsani bir \u015fekil kazanma ve birtak\u0131m \u00f6zelliklere sahip olma a\u00e7\u0131s\u0131ndan tasvir, varolman\u0131n basamaklar\u0131ndan daha ilerde bir basamakt\u0131r. Sanki burada \u015f\u00f6yle denmek istenmi\u015ftir: Biz size sadece varolmay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamakla yetinmedik, sizin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 \u00fcst\u00fcn \u00f6zelliklere sahip bir varl\u0131k k\u0131ld\u0131k&#8230; Nitekim ba\u015fka bir ayette: &#8220;Her \u015feye yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 veren sonra da yol g\u00f6steren O&#8217;dur&#8221; (Taha -50) deniyor.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn varl\u0131klara \u00f6zellikler ve fonksiyonlar verilmi\u015f ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 esnas\u0131nda bu g\u00f6revlerini yerine getirmesi i\u00e7in ona yol g\u00f6sterilmi\u015ftir. Yarat\u0131l\u0131\u015f \u00f6zellikleri ve fonksiyon verili\u015fi ile bu g\u00f6revlerin yerine getirilmesi aras\u0131nda bir zaman bo\u015flu\u011fu yoktur. E\u011fer buradaki yol g\u00f6sterme, O&#8217;nun Rabbine yol bulmas\u0131 dahi olsa, yine anlam de\u011fi\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan itibaren Rabbine yol bulmu\u015ftur. Ayn\u0131 \u015fekilde Adem&#8217;e de yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda insan\u00ee \u00f6zellikleri verilmi\u015f ve &#8220;Sonra&#8221; da ise manevi y\u00f6nden y\u00fckselmeye y\u00f6neltilmi\u015fti. Yoksa arada zaman a\u015f\u0131m\u0131 yoktur. Biz bu g\u00f6r\u00fc\u015fdeyiz.<\/p>\n<p>Hangi a\u00e7\u0131dan bakarsak bakal\u0131m, Hz. Adem&#8217;in -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131na, insanl\u0131\u011f\u0131n meydana geli\u015fine ili\u015fkin Kur&#8217;an ayetlerinin b\u00fct\u00fcn\u00fc, bu varl\u0131\u011fa insani \u00f6zelliklerinin ve kendisine \u00f6zg\u00fc fonksiyonunu yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile birlikte verildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi Kur&#8217;an&#8217;da a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaktad\u0131r. \u0130nsanl\u0131k tarihinde g\u00f6r\u00fclen ilerlemenin, y\u00fckseli\u015fin bu \u00f6zelliklerin daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131, geli\u015fmeleri, terbiye edilmeleri ve insan\u0131n bunlar sayesinde \u00fcst\u00fcn bir deneyime sahip olmas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ilerleme oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Yoksa Darwinizm&#8217;in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, ba\u015fka t\u00fcrlerin geli\u015ferek sonu\u00e7ta insan oldu\u011fu \u015feklinde insan\u0131n &#8220;\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131nda&#8221; herhangi bir ba\u015fkala\u015f\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Arkeolojik kaz\u0131lara dayanan yarad\u0131l\u0131\u015f ve evrim teorisine ba\u011fl\u0131 olarak zaman s\u00fcreci i\u00e7inde hayvanlarda de\u011fi\u015fik ilerleme a\u015famalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n birbirini izleyen geli\u015fmeler oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek &#8220;sa\u011fl\u0131kl\u0131&#8221; verilere dayanmayan bir teoriden ibarettir. &#8220;Kesinlik&#8221; ifade etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc yerin katmanlar\u0131nda bulunan kayalar\u0131n \u00f6m\u00fcrlerini belirleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da kendileri bile tahminden \u00f6teye ge\u00e7emezler. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u00f6m\u00fcrlerini radyasyon yoluyla kestirmek gibidir. Bunlar\u0131 d\u00fczeltecek, hatta k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirecek daha ba\u015fka tahminlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 engelleyebilecek hi\u00e7bir \u015fey yoktur! B\u00f6yle bir varsay\u0131m bu canl\u0131lar\u0131n birbirlerinden daha geli\u015fmi\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylememiz i\u00e7in yeterli de\u011fildir. .<\/p>\n<p>Kayalar\u0131n \u00f6m\u00fcrlerine ili\u015fkin bilgimizin kesin oldu\u011funu varsaysak bile, belirli \u00e7evre \u015fartlar\u0131n\u0131n etkisiyle ve bu \u015fartlarla uyum sa\u011flayabildikleri oranda baz\u0131 canl\u0131 t\u00fcrleri varolmu\u015f olabilir ve \u00e7evre \u015fartlar\u0131 de\u011fi\u015fip ya\u015famalar\u0131na elveri\u015fsiz hale geldi\u011fi i\u00e7in bu canl\u0131lar\u0131n soyu kurumu\u015f olabilir. Bu varsay\u0131m\u0131 ileri s\u00fcrmemiz i\u00e7in, engelleyici hi\u00e7bir veri yoktur.<\/p>\n<p>Darwin&#8217;in ve ondan sonrakilerin arkeolojik kaz\u0131lar\u0131 bundan \u00f6te bir \u015feyi ispatlayamaz. Zaman s\u00fcreci i\u00e7inde herhangi bir hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendisinden \u00f6nceki bir hayvan t\u00fcr\u00fcnden organik olarak evrimle\u015fti\u011fini, o zaman s\u00fcreci i\u00e7indeki kayalar\u0131n katmanlar\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na bakarak kesin bi\u00e7imde ispatlayamaz. Sadece \u015fu kadar\u0131n\u0131 ispatlayabilir: Zaman s\u00fcreci i\u00e7inde birtak\u0131m hayvan t\u00fcrleri kendisinden \u00f6nceki bir hayvan t\u00fcr\u00fcnden daha geli\u015fmi\u015ftir&#8230; B\u00f6yle bir geli\u015fmeyi bizim anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bi\u00e7imde yorumlamak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yani bu zaman diliminde yery\u00fcz\u00fcnde egemen olan \u015fartlar bu hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na m\u00fcsaade ediyorlard\u0131. \u015eartlar de\u011fi\u015fince, yery\u00fcz\u00fc ba\u015fka bir hayvan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn meydana gelmesine elveri\u015fli oluyordu. Bu hayvan t\u00fcr\u00fc de meydana geliyordu. De\u011fi\u015fen \u015fartlar daha \u00f6nceki \u015fartlarda ya\u015fayan hayan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn neslinin t\u00fckenmesine yola\u00e7\u0131yordu. Buna ba\u011fl\u0131 olarak bu hayvan t\u00fcrleri de yok oluyorlard\u0131:<\/p>\n<p>Buna ba\u011fl\u0131 olarak insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yarad\u0131l\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki \u015fartlar\u0131n insan\u0131n hayat\u0131, geli\u015fmesi ve ilerlemesi i\u00e7in elveri\u015fli hale geldi\u011fini bildi\u011fi bir zaman s\u00fcreci i\u00e7inde yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 konusunda Kur&#8217;an ayetlerinin bir b\u00fct\u00fcn olarak ortaya koydu\u011fu yakla\u015f\u0131m budur.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan&#8221; hem biyolojik ve fizyolojik y\u00f6nden hem de akl\u00ee ve ruh\u00ee y\u00f6nden di\u011fer canl\u0131lardan apayr\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. Bu \u00f6yle apayr\u0131 bir \u00f6zelliktir ki, i\u00e7lerinden baz\u0131lar\u0131 ateist olmalar\u0131na ra\u011fmen, yeni Darwinist&#8217;ler insan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini kabul etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130nsan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fi de, insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir yarad\u0131l\u0131\u015f oldu\u011funu ve ba\u015fka hayvan t\u00fcrleriyle hi\u00e7bir organik ba\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeleyen \u00f6nemli bir delildir!<\/p>\n<p>Hangi a\u00e7\u0131dan bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n, de\u011fi\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir ger\u00e7ektir ki, ulu ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisi bizzat ruhani varl\u0131klar olan meleklerin haz\u0131r bulundu\u011fu bir toplulu\u011fun huzurunda bu insan denen varl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra meleklere: &#8220;Adem&#8221;e secde edin dedik. \u0130blis d\u0131\u015f\u0131nda hepsi secde etti. Sadece o secde edenlerden olmad\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Melekler de Allah&#8217;\u0131n bir ba\u015fka yarat\u0131k kesimidirler. Kendilerine mahsus \u00f6zellikleri ve fonksiyonlar\u0131 vard\u0131r. Allah&#8217;\u0131n onlar hakk\u0131nda bize verdi\u011fi bilgilerden ba\u015fka bir \u015fey bilmiyoruz. Daha \u00f6nce F\u00ee Z\u0131l\u00e2l-il&#8217;in ba\u015fka bir yerinde Allah&#8217;\u0131n bu konuda bize bildirdiklerini \u00f6zetlemi\u015ftik. (Kehf-50) Ayn\u0131 \u015fekilde iblis de meleklerden ayr\u0131 olarak Allah&#8217;\u0131n bir yarat\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Nitekim Allah Te\u00e2l\u00e2 buyuruyor ki: &#8220;Ger\u00e7ekten iblis cinlerdendi. Fakat Rabbinin emri d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131.&#8221; Cinler de meleklerden ayr\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Onlar hakk\u0131nda da Allah&#8217;\u0131n bize bildirdikleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey bilmiyoruz. Daha \u00f6nce bu c\u00fczde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n cinlere ili\u015fkin bize bildirdiklerini de \u00f6zetlemi\u015ftik. (En&#8217;am 100,128,130. ayetlerinin tefsirine bak\u0131n\u0131z.) Bu surede ilerde gelece\u011fi gibi iblis ate\u015ften yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve kesinlikle meleklerden ayr\u0131 bir varl\u0131kt\u0131r. Fakat buna ra\u011fmen meleklerle birlikte Adem&#8217;e secde etmekle emredilmi\u015ftir. Kendine \u00f6zg\u00fc yarat\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015funda her \u015feyin sahibi olan y\u00fcce Allah b\u00fcy\u00fck toplant\u0131da herkesin Adem&#8217;e secde etmesini istemi\u015ftir. Bu iste\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a il\u00e2n etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 gelmeyen ve ald\u0131klar\u0131 emri yapan melekler, Allah&#8217;\u0131n emrini yerine getirmek \u00fczere itaatk\u00e2r bir \u015fekilde secdeye kapand\u0131lar. Hi\u00e7bir teredd\u00fct g\u00f6stermediler. B\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamad\u0131lar. Herhangi bir sebepten, herhangi bir \u015fekilde ve herhangi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle g\u00fcnah i\u015flemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmediler. Bu onlar\u0131n karakteridir. Ve bu onlar\u0131n \u00f6zellikleridir. Ayn\u0131 zamanda fonksiyonlar\u0131 da budur. B\u00f6ylece bu insan denen varl\u0131\u011f\u0131n Allah kat\u0131nda ne kadar de\u011ferli oldu\u011fu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serildi\u011fi gibi, melekler diye bilinen Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131nda kesin itaat da somut bir bi\u00e7imde canland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130blis&#8217;e gelince, o, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrini uygulamaya yana\u015fmad\u0131 ve O&#8217;na kar\u015f\u0131 geldi. \u0130lerde iblisin g\u00f6nl\u00fcnden nelerin ge\u00e7ti\u011fi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisinin Rabbi yarat\u0131c\u0131s\u0131, kendi i\u015flerinin ve evrendeki b\u00fct\u00fcn i\u015flerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendisinin elinde oldu\u011funu bile bile, bunlar\u0131n hi\u00e7birinde asla teredd\u00fct etmedi\u011fi halde y\u00fcce Rabbine itaat etmesine engel olan d\u00fc\u015f\u00fcncenin ne oldu\u011fu ifade edilecektir!<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde biz burada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 tane prototipini g\u00f6r\u00fcyoruz. 1. Kesin itaat ve b\u00fct\u00fcn bir teslimiyet \u00f6rne\u011fi. 2- Kesin isyan ve ba\u015fkald\u0131rma \u00f6rne\u011fi. 3- \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6rnek, insan\u0131n karakteri \u00f6rne\u011fidir. \u0130lerde insan\u0131 ve \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc s\u0131fatlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenece\u011fiz. Birinci karakter Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 tam bir teslimiyet ve samimiyet \u00f6rne\u011fini sergilemi\u015ftir. Bu kesin teslimiyeti ile, O, bu sahnede g\u00f6revini tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer iki karakterin nas\u0131l \u015fekillendiklerini, hangi tarafa y\u00f6neldiklerini ilerde \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>&#8220;Allah iblis&#8221;e &#8220;Secde etmeni emretti\u011fimde seni secde etmekten al\u0131koyan ne oldu?&#8221; dedi. O da &#8220;Ben ondan \u00fcst\u00fcn\u00fcm, beni ate\u015ften onu ise \u00e7amurdan yaratt\u0131n&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u0130blis, Allah&#8217;\u0131n kesin h\u00fckm\u00fcne ra\u011fmen, kendisinin de bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olabilece\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc. Allah&#8217;\u0131n kesin emri ortada oldu\u011fu halde, \u015feytan kendisinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sebeplere ve illetlere dayanarak kendisi hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verme yetkisini kendisinde g\u00f6rd\u00fc. Halbuki kesin il\u00e2hi h\u00fck\u00fcm ve apa\u00e7\u0131k emir ortadayken tart\u0131\u015fma olamaz. D\u00fc\u015f\u00fcnmek bo\u015funad\u0131r. Kesin itaat gerekir. Uygulama zorunlulu\u011fu do\u011far. Lanet olas\u0131 iblis de y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yarat\u0131c\u0131, m\u00fclk\u00fcn sahibi, r\u0131z\u0131k verici ve her \u015feyi d\u00fczene koyan, her \u015feyin ancak O&#8217;nun izni ve belirlemesiyle meydana geldi\u011fini hi\u00e7 de bilmiyor de\u011fildi. Fakat buna ra\u011fmen kendisine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imde emre itaat etmedi ve bu emri kendi mant\u0131\u011f\u0131na dayanarak ba\u015fka yollara girdi:<\/p>\n<p>&#8220;O da &#8220;Ben ondan \u00fcst\u00fcn\u00fcm; beni ate\u015ften, onu ise \u00e7amurdan yaratt\u0131n&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bu isyan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koymak amac\u0131yla vakit ge\u00e7irilmeden derhal cezaland\u0131r\u0131ld\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Allah O&#8217;na: &#8220;O halde in oradan, orada b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamak haddine d\u00fc\u015fmedi. \u00c7\u0131k d\u0131\u015far\u0131, sen al\u00e7a\u011f\u0131n birisin&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u0130blisin Allah&#8217;\u0131 tan\u0131mas\u0131, O&#8217;na fayda vermedi. Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ve s\u0131fatlar\u0131na inanmas\u0131 da O&#8217;na bir yarar sa\u011flamad\u0131&#8230; Allah&#8217;\u0131n emirlerini \u00f6\u011frendi\u011fi halde bu emri kabul ve reddetme yetkisini kendisinde g\u00f6ren, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n daha \u00f6nceden kendisi hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verdi\u011fi bir meselede hakimiyet yetkisini kendisinde g\u00f6ren, bu hakimiyet yetkisiyle Allah&#8217;\u0131n s\u00f6zkonusu meseleye ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn\u00fc reddedebilece\u011fini s\u00f6yleyen her insan da iblisin konumundad\u0131r. Demek ki, bu bilgiye ve itikada (inan\u00e7 sistemine) ra\u011fmen meydana gelen bir k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc iblisin ne bilgisi eksikti, ne de itikad\u0131!..<\/p>\n<p>\u0130blis bu tutumuna kar\u015f\u0131l\u0131k olarak cennetten kovulmu\u015ftur. Allah&#8217;\u0131n rahmetinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Allah&#8217;\u0131n lanetine m\u00fcstehak olmu\u015ftur. Al\u00e7akl\u0131k damgas\u0131 yemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ne var ki, bu \u00e7irkin ve inat\u00e7\u0131 yarat\u0131k Hz. Adem&#8217;in kendisinin kovulmas\u0131na ve gazaba u\u011framas\u0131na neden oldu\u011funu unutmuyor. \u0130ntikam almadan bu k\u00f6t\u00fc sonuna (ak\u0131betine) teslim olmuyor. \u0130\u00e7inde yo\u011fruldu\u011fu \u00e7irkin karakterine uygun bi\u00e7imde fonksiyonunu yapmadan cezaya raz\u0131 olmuyor:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130blis: &#8220;Bana insanlar\u0131n tekrar dirilecekleri g\u00fcne kadar m\u00fchlet ver&#8221; dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Allah &#8220;Sen m\u00fchlet verilenlerden birisin&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u0130blis dedi ki; &#8220;Beni k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131p sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7in, andolsun ki, do\u011fru yolun \u00fczerinde pusu kurup insanlar\u0131n yolunu kesece\u011fim.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra \u00f6nlerinden, arkalar\u0131ndan sa\u011flar\u0131ndan, sollar\u0131ndan onlara sokulaca\u011f\u0131m da \u00e7o\u011funlu\u011funu \u015f\u00fckreder bulamayacaks\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u00fczerinde kesin \u0131srar etmektir. Sap\u0131kl\u0131k, azg\u0131nl\u0131k \u00fczerinde kesin bi\u00e7imde diretmektir. B\u00f6ylece iblisin bu karakterinin O&#8217;nun ba\u015fl\u0131ca \u00f6zelliklerinden biri oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor&#8230; O&#8217;nun karakterindeki bu k\u00f6t\u00fcl\u00fck y\u00fczeysel ve ge\u00e7ici bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck de\u011fildir. K\u00f6kl\u00fc, bilin\u00e7li, sistemli ve s\u00fcrekli bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu tasvirde iblisin akl\u00ee normlar\u0131 ve psikolojik hareketleri de canl\u0131 ve somut sahnelerle ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>iblis, Rabbinden k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar kendisine m\u00fchlet vermesini dilerken, bu iste\u011fini ancak Allah&#8217;\u0131n iradesi ve belirlemesiyle olabilece\u011fini \u00e7ok iyi biliyordu. Y\u00fcce Allah O&#8217;nun bu iste\u011fini kabul de etmi\u015f ona zaman tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. O&#8217;na tan\u0131nan bu s\u00fcre, ba\u015fka bir surede a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuldu\u011fu gibi, &#8220;Belirlenen g\u00fcne.&#8221; (Hicr 38, S\u00e2d-81) kadard\u0131r. Rivayetlerde belirtildi\u011fine g\u00f6re, bug\u00fcn yeniden dirili\u015f g\u00fcn\u00fc de\u011fil, Allah&#8217;\u0131n hayatta kalmas\u0131n\u0131 diledi\u011fi kimselerin d\u0131\u015f\u0131nda yerde ve g\u00f6klerdeki herkesin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Sur&#8217;a ilk \u00fcf\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130blis uzun ya\u015fama h\u00fckm\u00fcn\u00fc elde ettikten sonra y\u00fcce Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 isyank\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 ve gururu nedeniyle kendisine takdir etti\u011fi sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve bu sap\u0131kl\u0131k belas\u0131n\u0131 kendisine g\u00f6ndermesinin intikam\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131 i\u011fren\u00e7 bir k\u00fcstahl\u0131kla il\u00e2n ediyor. Kendisinin dramatik ak\u0131beti sebebiyle Allah&#8217;\u0131n lanetine u\u011framas\u0131na ve cennetten kovulmas\u0131na neden olan, Allah&#8217;\u0131n kendisini onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu insan\u0131 sapt\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor! Onun bu sapt\u0131rma \u00e7abas\u0131n\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in O&#8217;ndan aktard\u0131\u011f\u0131 \u015fu s\u00f6zde somut olarak g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;Andolsun ki, do\u011fru yolun \u00fczerinde pusu kurup insanlar\u0131n yolunu kesece\u011fim. Sonra \u00f6nlerinden, arkalar\u0131ndan, sa\u011flar\u0131ndan, sollar\u0131ndan onlara sokulaca\u011f\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>Demek ki, iblis Adem ve neslini sapt\u0131rmak i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n dosdo\u011fru yolu \u00fczerinde oturacak. Oradan ge\u00e7mek isteyen herkesi engellemeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r Allah&#8217;a giden yolun somut olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, bir yere \u00e7ak\u0131l\u0131p kalmaktan m\u00fcnezzehtir. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bu yol Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 elde etmeye vas\u0131ta olan iman ve itaat yoludur&#8230; \u0130blis bu amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in her taraftan insana sokulacakt\u0131r: &#8220;\u00d6nlerinden, arkalar\u0131ndan, sa\u011flar\u0131ndan, sollar\u0131ndan&#8230;&#8221; Onlarla iman ve itaatin aras\u0131na girmek i\u00e7in&#8230; Bu iblisin, insan\u0131 sapt\u0131rmak i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7abas\u0131n\u0131 ve t\u00fckenmez gayretini ortaya koyan canl\u0131, hareketli ve somut bir tablodur. \u0130blisin amac\u0131 insanlar\u0131n Allah&#8217;\u0131 tan\u0131mamalar\u0131 ve O&#8217;na \u015f\u00fckretmemeleridir. O&#8217;nun tuzaklar\u0131ndan kurtulup Allah&#8217;\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kulak veren az bir grup m\u00fcstesna:<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7o\u011funlu\u011fu \u015f\u00fckreder bulamayacaks\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Burada \u015f\u00fckretmenin tekrar edilmesi surenin ba\u015f taraf\u0131nda ifadesini bulan &#8220;Ne de az \u015f\u00fckrediyorsunuz&#8221; c\u00fcmlesiyle tam bir ahenk sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6ylece az \u015f\u00fckredilmesinin nedeni a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, gizli olan ger\u00e7ek etken ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu temel etken iblisin O&#8217;na kar\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve Allah&#8217;a giden yolda oturmas\u0131d\u0131r! \u0130nsan\u0131n, kendisini do\u011fru yoldan al\u0131koyan gizli d\u00fc\u015fman\u0131na kar\u015f\u0131 uyan\u0131k hareket etmesi istenmi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011funun \u015f\u00fckretmesine engel olan bu musibetin nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra ona kar\u015f\u0131 \u00f6nlem almalar\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eeytan\u0131n arzu etti\u011fi kendisine verilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesi bu insan denen varl\u0131\u011f\u0131n kendi yolunu kendisinin se\u00e7mesini istemi\u015ftir. Zira insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015ftan gelen birtak\u0131m yetenekleri vard\u0131r ki, insan onlarla iyiyi ve k\u00f6t\u00fcy\u00fc birbirinden ay\u0131rabilir. Serbest olarak tercihini yapmas\u0131 i\u00e7in ona ak\u0131l da verilmi\u015ftir. Peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli bi\u00e7imde ona hat\u0131rlatmada bulunulmu\u015f ve onu do\u011fru yoldan ayr\u0131lmaktan sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, isl\u00e2m dinine ba\u011flan\u0131p onunla kendisini d\u00fczeltmesini istemi\u015ftir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131 olarak, insan ya do\u011fru yolu veya \u015feytan\u0131n yolunu alg\u0131layabilme, kendi b\u00fcnyesine ya iyili\u011fi veya k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerle\u015ftirebilme ve iki sonu\u00e7tan birine do\u011fru yol alma imk\u00e2n\u0131na sahip k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fru yola girse de sap\u0131kl\u0131k yolunu se\u00e7se de neticede Allah&#8217;\u0131n s\u0131nava ili\u015fkin yasas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir, Allah&#8217;\u0131n dedi\u011fi olur. Hidayet de sap\u0131kl\u0131k da Allah&#8217;\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yasas\u0131na ve \u00f6zg\u00fcr iradesine ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p>Fakat ayetlerin devam\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, lanet olas\u0131 iblisin kendisine s\u00fcre tan\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin iste\u011finin kabul edildi\u011finin a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesine ra\u011fmen, bu son iste\u011finin verildi\u011fine dair bir a\u00e7\u0131klama yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Y\u00fcce Allah bu konuda bir a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Yaln\u0131z iblisin oradan kovuldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6yle bir kovulu\u015ftur ki, kimse ona engel olamaz. Onu yerilmi\u015f ve gazaba u\u011fram\u0131\u015f bir bi\u00e7imde kovmu\u015ftur. \u015eeytan ve kendisine uyan ve onunla beraber sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fen insanlardan cehennemi doldurmak \u00fczere huzurundan uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah dedi ki; `\u00c7ok oradan yerilmi\u015f ve kovulmu\u015f olarak! Andolsun ki, insanlardan kim sana uyarsa, onu ve sizi birlikte cehenneme dolduraca\u011f\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130blise uyan insanlar ya Allah&#8217;\u0131 tan\u0131mada, ilahl\u0131\u011f\u0131na kesin inanmada, O&#8217;na uyarlar veya aynen onun gibi Allah&#8217;\u0131n hakimiyetini ve h\u00fckm\u00fcn\u00fc kabul etmezler, Allah&#8217;\u0131n emirlerine ra\u011fmen meseleleri g\u00f6zden ge\u00e7irme hakk\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131, Allah&#8217;\u0131n emirlerini uygulay\u0131p uygulamamakta kendi mant\u0131klar\u0131n\u0131 kriter olarak kabul ettiklerini iddia ederler. Ya da kendilerini Allah&#8217;\u0131n yolundan tamamen sapt\u0131rmas\u0131 i\u00e7in iblise uyarlar&#8230; Fakat bu iki sap\u0131kl\u0131k da temelde ayn\u0131d\u0131r ve \u015feytana uymakt\u0131r. Cezas\u0131 da \u015feytan ile birlikte cehennemi boylamakt\u0131r!<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, \u015feytan ve soyda\u015flar\u0131na do\u011fru yoldan sapt\u0131rma olana\u011f\u0131 vermi\u015ftir. Hz. Adem&#8217;e ve O&#8217;nun nesline de s\u0131nama gere\u011fi olarak tercih imk\u00e2n\u0131 vermi\u015ftir. Y\u00fcce Allah insana bu tercih imk\u00e2n\u0131 vermekle hem ceza hem m\u00fck\u00e2fat\u0131n ona uygun d\u00fc\u015fmesini dilemi\u015ftir. Onu bu nitelikle di\u011fer yarat\u0131klar\u0131 aras\u0131nda kendisine has \u00f6zelliklere sahip k\u0131lmak istemi\u015ftir. O ne melektir ne de \u015feytan. Onun bu evrendeki fonksiyonu ne mele\u011fin fonksiyonu ne de \u015feytan\u0131n fonksiyonudur.<\/p>\n<p>YASAK A\u011eA\u00c7<\/p>\n<p>Olay\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u00e7izilen tablo burada bitiyor. Hemen arkas\u0131ndan ba\u015fka bir sahne ba\u015fl\u0131yor:<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, iblisi bu \u015fekilde cennetten uzakla\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra hitab\u0131 Adem&#8217;e ve e\u015fine y\u00f6neltiyor. Biz burada yaln\u0131z Hz. Adem&#8217;in kendi cinsinden bir e\u015fi oldu\u011funu biliyoruz. Bu e\u015finin nereden geldi\u011fini bilmiyoruz. \u015eu anda s\u00f6zkonusu edece\u011fimiz ayet ile Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in di\u011fer ayetleri bu gayb konusundan haber vermemektedirler. Hz. Havva&#8217;n\u0131n Hz. Adem&#8217;in kaburga kemi\u011finden yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eden rivayetlerin hepsi yahudi uydurmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Bu nedenle bu konuda onlara dayanamay\u0131z. Bu konuda kesin olarak s\u00f6ylenebilecek tek \u015fey y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Hz. Adem&#8217;e kendi cinsinden bir e\u015f yaratt\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6ylece onlar\u0131n iki e\u015f olduklar\u0131d\u0131r. Zaten y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm yarat\u0131klar\u0131n \u00e7ift olarak yarat\u0131ld\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fmez bir yasad\u0131r. &#8220;Biz belki ibret al\u0131rs\u0131n\u0131z diye, her \u015feyden bir \u00e7ift yaratt\u0131k.&#8221; (Z\u00e2riyat-49) Bu s\u00fcrekli ge\u00e7erli olan de\u011fi\u015fmez bir yasad\u0131r. Allah&#8217;\u0131n t\u00fcm yaratt\u0131klar\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli olan k\u00f6kl\u00fc bir kurald\u0131r. Bu de\u011fi\u015fmez yasay\u0131 baz alarak meseleye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Hz. Havva&#8217;n\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n Hz. Adem&#8217;in yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan uzun bir s\u00fcre sonra ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini ve O&#8217;nun yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n da Hz. Adem&#8217;in yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda izlenen yolun ayn\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>Durum ne olursa olsun, burada hitab Hz. Adem&#8217;e ve e\u015fine y\u00f6neltilmektedir. Cenab\u0131 Allah hayatlar\u0131ndaki sorumluluklar\u0131n\u0131 bildiren emirlerini kendilerine iletirken, her ikisine de hitap ediyor. B\u00f6ylece her ikisini de beraber e\u011fitmeye ve onlar\u0131 as\u0131l g\u00f6revlerine haz\u0131rlamaya ba\u015fl\u0131yor. Zaten y\u00fcce Allah insan\u0131 s\u0131rf bu fonksiyonu i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n bu temel g\u00f6revi yery\u00fcz\u00fcnde halifelik g\u00f6revidir. Nitekim Bakara suresinin (30.) ayetlerinde y\u00fcce Allah buyuruyor ki: &#8220;Hani Rabbin meleklere, `Ben yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m&#8217; demi\u015fti.&#8221;<br \/>\n<strong>19- &#8220;Ey Adem, .sen ve e\u015fin cennette oturunuz, istedi\u011finizi nerede bulursan\u0131z yiyiniz. Yaln\u0131z \u015fu a\u011faca yakla\u015fmay\u0131n. yoksa zalimlerden olursunuz. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an &#8220;Bu a\u011fac\u0131n&#8221; hangi a\u011fa\u00e7 oldu\u011funu belirtmez. Zira bu a\u011fac\u0131n hangi a\u011fa\u00e7 oldu\u011funu belirtmek, ondan sak\u0131nma hikmetine katk\u0131da bulunmaz. \u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, burada \u00f6nemli olan yasa\u011f\u0131n \u00e7i\u011fnenmesiydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah orada her ikisinin de helal \u015feyleri kullanmas\u0131na iz\u00efn vermi\u015fti. Yasaktan da ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctlemi\u015fti. Bu insan cinsinin iradesini geli\u015ftirecek, kendisi i\u00e7in belirlenen s\u0131n\u0131rda durmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, b\u00fcnyesine yerle\u015ftirilen arzular\u0131na ve ihtiraslar\u0131na kar\u015f\u0131 direnmesini \u00f6\u011fretecek, arzular\u0131na ve ihtiraslar\u0131na kar\u015f\u0131 galip gelmesini temin edecek, onu hayvanlar gibi bu arzular\u0131n ve ihtiraslar\u0131n mahk\u00fbmu olmaktan kurtaracak ve insan\u0131 onlara hakim konuma getirecek bir yasa\u011f\u0131n olmas\u0131 zaten gerekiyordu&#8230; \u0130\u015fte insan\u0131 hayvanlardan ay\u0131ran &#8220;\u0130nsan\u0131n temel \u00f6zelli\u011fi&#8221; de budur. Ancak bu \u00f6zelli\u011fin imanda ger\u00e7ekle\u015fmesiyle &#8220;insan olman\u0131n i\u00e7eri\u011fi&#8221; kavranabilir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte tam bu esnada iblis, s\u0131rf onun i\u00e7in fonksiyonun gere\u011fini yerine getiriyor.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini bu derece onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bu mah\u015feri kalabal\u0131k huzurunda, meleklerin huzurunda do\u011fu\u015funu il\u00e2n etti\u011fi, meleklerin kendisine secde etmelerini istedi\u011fi, meleklerin de kendisine secde etti\u011fi, iblisin kendi y\u00fcz\u00fcnden cennetten \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve meleklerin aras\u0131ndan kovuldu\u011fu bu e\u015fi ve benzeri olmayan yarat\u0131k&#8230; Evet i\u015fte b\u00f6yle bir yarat\u0131k olan insan, \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir karaktere sahiptir. \u0130ki tarafa da y\u00f6nelebilecek bir yetene\u011fe sahip olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onun birtak\u0131m zaaf taraflar\u0131 vard\u0131r. Bu konularda Allah&#8217;\u0131n emirlerine ba\u011fl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu a\u00e7\u0131k noktalardan onu yakalamak ve ona bu a\u00e7\u0131dan sokulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8230; \u0130nsan\u0131n bilinen birtak\u0131m ihtiraslar\u0131 vard\u0131r. Bu ihtiraslar\u0131ndan sokularak onu pe\u015finde s\u00fcr\u00fcklemek o kadar zor de\u011fildir!<br \/>\n<strong>\u0130BL\u0130S HZ. ADEM&#8217;\u0130 KANDIRIYOR<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fimdi iblis Hz. Adem&#8217;in bu ihtiraslar\u0131 ile oynamaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>20- &#8220;Fakat \u015feytan, g\u00f6zlerinden sakl\u0131 tutulan ay\u0131p yerlerini meydana \u00e7\u0131karmak amac\u0131 ile onlara \u015fu s\u00f6zleri f\u0131s\u0131ldad\u0131. Rabbiniz, ya melek olmayas\u0131n\u0131z ya da burada s\u00fcrekli kalacaklar\u0131n aras\u0131na kat\u0131lmayas\u0131n\u0131z diye size bu a\u011fac\u0131 yasaklad\u0131. &#8221;<\/p>\n<p>21- &#8220;Onlara &#8220;Ben ger\u00e7ekten sizin iyili\u011finizi istiyorum &#8221; diye yemin etti. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>\u015eeytan\u0131n insanlara nas\u0131l f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. Asl\u0131nda biz \u015feytan\u0131n ne oldu\u011funu bilmiyoruz ki, onun insanlara nas\u0131l f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilebilelim. Ayn\u0131 \u015fekilde \u015feytan\u0131n insanla nas\u0131l temasa ge\u00e7ti\u011fini ve onu nas\u0131l sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmiyoruz. \u015eu kadar var ki, biz \u015feytan\u0131n insan\u0131 herhangi bir y\u00f6ntemle ona birtak\u0131m \u015feyler a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu a\u015f\u0131laman\u0131n ve bu sapt\u0131rman\u0131n temelde insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda varolan zaaf noktalar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131, iman ve zikirle bu zaaf noktalar\u0131n\u0131 takviye etmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu, Allah&#8217;a iman eden ve O&#8217;nu s\u00fcrekli zikredenlerin \u015feytan\u0131n etkisinden tamamen kurtulabileceklerini ve bu durumda \u015feytan\u0131n zaten zay\u0131f olan tuzaklar\u0131n\u0131n etkisinden kurtulabileceklerini kesin haberden \u00f6\u011freniyoruz. Bize g\u00f6re bu t\u00fcr gayb konular\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 kabul edilebilecek tek kaynak da Haber&#8217;i sad\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu \u015fekilde \u015feytan Hz. Adem ve Hz. Havva&#8217;ya g\u00f6zlerinden sakl\u0131 tutulan ay\u0131p yerlerini meydana \u00e7\u0131karmak i\u00e7in f\u0131s\u0131ldad\u0131&#8230; Onun hedefi buydu&#8230; Adem ile Havva&#8217;n\u0131n ay\u0131p yerleri vard\u0131. Fakat bu ay\u0131plar\u0131 g\u00f6zlerinden sakl\u0131 tutuldu\u011fu i\u00e7in onlar\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorlard\u0131. \u0130lerde ayetlerin devam\u0131ndan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, onlar\u0131n bu ay\u0131plar\u0131 alg\u0131lanabilen somut ay\u0131plard\u0131 ve somut bir \u015feyle \u00f6rt\u00fclmeleri gerekiyordu. Sanki bu ay\u0131plar\u0131, avret yerleriymi\u015f gibi geliyor bana. Fakat tabii ki \u015feytan onlara as\u0131l amac\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamam\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, \u015feytan onlara ancak onlar\u0131n k\u00f6kl\u00fc arzular\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yakla\u015fm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Rabbiniz ya melek olmayas\u0131n\u0131z ya da burada s\u00fcrekli kalacaklar\u0131n aras\u0131na kat\u0131lmayas\u0131n\u0131z diye size bu a\u011fac\u0131 yasaklad\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu \u015fekilde &#8220;insan\u0131n&#8221; potansiyel i\u00e7g\u00fcd\u00fcleriyle oynad\u0131. \u0130nsan, f\u0131trat\u0131 gere\u011fi olarak \u00f6lmemek, ebedi olarak ya\u015famak veya sonsuza dek ya\u015famay\u0131 and\u0131racak kadar uzun bir s\u00fcre ya\u015famak ister! S\u0131n\u0131rl\u0131, k\u0131sa bir \u00f6m\u00fcrle, s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan bir m\u00fclke sahip olmak ister.<\/p>\n<p>Burada &#8220;melek&#8221; \u015feklinde okunan kelime bir k\u0131raate g\u00f6re &#8220;Melik&#8221; \u015feklinde okunmu\u015ftur. Taha suresinin (120). ayetin metni bu k\u0131raat\u0131 desteklemektedir: &#8220;Size sonsuzluk a\u011fac\u0131n\u0131 ve y\u0131k\u0131lmayacak bir h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stereyim mi?&#8221; Buna g\u00f6re \u015feytan onlar\u0131 y\u0131k\u0131lmayacak h\u00fck\u00fcmranl\u0131k ve sonsuz \u00f6m\u00fcr va&#8217;detmekle aldatm\u0131\u015f olur. Ger\u00e7ekten de bunlar insan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ihtiraslar\u0131d\u0131r. Hatta denebilir ki, cinsel arzular bile insan\u0131n ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa neslini s\u00fcrekli olarak s\u00fcrd\u00fcrme ihtiras\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme vas\u0131talar\u0131ndan biri olmaktan \u00f6te bir anlam ifade etmezler. &#8220;Melek&#8221; \u015feklindeki k\u0131raate g\u00f6re ayetin anlam\u0131 ise \u015f\u00f6yle olur. &#8220;\u015eeytan melekler gibi, bedenin somut ba\u011flar\u0131ndan kurtarma ve orada sonsuza dek kalma va&#8217;diyle onlar\u0131 aldatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r&#8230; \u015eu kadar var ki, birinci k\u0131raat en me\u015fhur k\u0131raat olmasa da di\u011fer Kur&#8217;an ayetlerinin metinleriyle ve \u015feytan\u0131n insan\u0131n k\u00f6kl\u00fc ihtiraslar\u0131na uygun d\u00fc\u015fen tuzaklar\u0131yla daha g\u00fczel b\u00fct\u00fcnle\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Lanet olas\u0131 \u015feytan, Allah&#8217;\u0131n onlara bu a\u011fac\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah&#8217;\u0131n bu yasa\u011f\u0131n\u0131n onlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde ger\u00e7ek bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve kuvveti oldu\u011funu bildi\u011finden bir taraftan onlar\u0131n ihtiraslar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irirken, di\u011fer taraftan bu tezgah\u0131n\u0131 onlara verdi\u011fi teminatla takviye etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Allah&#8217;a yemin ederek kendilerine \u00f6\u011f\u00fct verdi\u011fini ve bu \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcnde samimi oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara &#8220;Ben ger\u00e7ekten sizin iyili\u011finizi istiyorum&#8221; diye yemin etti.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Adem ve Hz. Havva itici arzular\u0131n ve b\u00fcy\u00fcleyici yeminin etkisiyle \u015feytan\u0131n kendilerine d\u00fc\u015fman oldu\u011funu ve iyiliklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 unuttular. Allah&#8217;\u0131n kendilerine bir yasak koydu\u011funu, hikmetini anlasalar da anlamasalar da O&#8217;na itaat etmeleri gerekti\u011fini hesaplayamad\u0131lar! Allah&#8217;\u0131n takdiri olmadan hi\u00e7bir \u015feyin olamayaca\u011f\u0131n\u0131, e\u011fer o, kendilerine sonsuzluk ve y\u0131k\u0131lmayan h\u00fck\u00fcmranl\u0131k takdir etmi\u015fse, bunu elde etmelerinin imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnememi\u015flerdi!<\/p>\n<p>Onlar bunlar\u0131n hepsini unutmu\u015flard\u0131. Ve \u015feytan\u0131n tahriklerine kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131!<\/p>\n<p><strong>22- &#8220;B\u00f6ylece onlar\u0131 aldatarak alta d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. A\u011fac\u0131n meyvesinden tadar tadmaz, ay\u0131p yerleri meydana \u00e7\u0131kt\u0131. Bunun \u00fczerine cennet yapraklar\u0131 ile \u00f6rt\u00fcnmeye koyuldular. Rabbleri onlara \u015f\u00f6yle seslendi: &#8220;Ben size o a\u011fac\u0131 yasaklamam\u0131\u015fm\u0131yd\u0131m, \u015feytan\u0131n a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131z oldu\u011funu size s\u00f6ylememi\u015f miydim?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6ylece tuzak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve ac\u0131 meyvesini vermi\u015fti. \u015eeytan bu oyun ile onlar\u0131 Allah&#8217;a itaat derecesinden ona kar\u015f\u0131 gelme d\u00fczeyine indirmi\u015fti. Ve onlar\u0131 bundan da daha a\u015fa\u011f\u0131 bir seviyeye d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc:<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece onlar\u0131 aldatarak alta d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc!&#8221;<\/p>\n<p>\u015eimdi onlar\u0131n ikisi de ay\u0131plar\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131lar. Daha \u00f6nce kendilerinden gizli olan bu ay\u0131plar\u0131 \u015fimdi g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015fland\u0131. Cennet yapraklar\u0131n\u0131 toplamaya, onlar\u0131 birbirine ge\u00e7irmeye ve bu birbirine ge\u00e7irilmi\u015f olan cennet yapraklar\u0131n\u0131 ay\u0131p yerlerinin \u00fcst\u00fcne koymaya &#8220;\u00f6rt\u00fcnmeye&#8221; \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Buradan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, bu ay\u0131plar\u0131 insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 gere\u011fi a\u00e7maktan haya etti\u011fi bedensel avret yerleriydi. Bu avret yerlerini ancak cahiliyenin etkisiyle f\u0131trat\u0131 bozulan kimseler a\u00e7abilir ve soyunabilirler!<\/p>\n<p>&#8220;Rabbleri onlara \u015f\u00f6yle seslendi: &#8220;Ben size o a\u011fac\u0131 yasaklamam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131m? \u015eeytan\u0131n a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131z oldu\u011funu size s\u00f6ylememi\u015f miydim?&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcnahlar\u0131 ve nasihat\u0131 bir an i\u00e7in kulak ard\u0131 etmeleri y\u00fcz\u00fcnden Rabblerinden bu sitem ve azar\u0131 i\u015fittiler&#8230; Allah onlara nas\u0131l hitap edildi ve onlar nas\u0131l bu s\u00f6zleri i\u015fittiler meselesine gelince, burada daha \u00f6nce onlara nas\u0131l hitap ettiyse, meleklere nas\u0131l seslendiyse, bu da \u00f6ylece ger\u00e7ekle\u015fti diyebiliriz. Bunlar\u0131n hepsi gaybt\u0131r. Onlar\u0131n nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini bilemeyiz. Ancak bunlar meydana gelen ger\u00e7ek olaylard\u0131r. Ve Allah diledi\u011fini yapar.<\/p>\n<p>Bu y\u00fcce sesleni\u015f ise bu e\u015fsiz yarat\u0131\u011f\u0131n karakterinin bir ba\u015fka y\u00f6n\u00fcn\u00fc ortaya koymaktad\u0131r. Evet bu yarat\u0131k unutabilir ve yanl\u0131\u015f yapabilir. Onun bir zaaf taraf\u0131 vard\u0131r. \u015eeytan oradan kendisine sokulabilir. O s\u00fcrekli ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeyebilir ve s\u00fcrekli do\u011fru yolda y\u00fcr\u00fcmeyebilir. Fakat o, hatas\u0131n\u0131 anlayabilir, aya\u011f\u0131n\u0131n kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 farkedebilir, pi\u015fman olur. Rabbinden yard\u0131m ve ba\u011f\u0131\u015flanma diler. \u015eeytan gibi g\u00fcnah \u00fczerinde \u0131srar etmez. Rabbinden dile\u011fi, g\u00fcnah i\u015flemesi i\u00e7in ona yard\u0131m etmesi de\u011fildir!<br \/>\n<strong>23- &#8220;Adem ile e\u015fi dedi ki; &#8220;Ey Rabbimiz, biz kendimize zulmettik, e\u011fer bizi ba\u011f\u0131\u015flamaz, bize ac\u0131mazsan kesinlikle h\u00fcsrana u\u011frayanlardan oluruz. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu &#8220;insan\u0131 Rabbine ba\u011flayan ve ona Rabbine giden kap\u0131lar\u0131 a\u00e7an temel \u00f6zelli\u011fidir&#8230; G\u00fcnah\u0131n\u0131 kabul etme&#8230; Pi\u015fmanl\u0131k duyma&#8230; G\u00fcnah\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dileme, zay\u0131f oldu\u011funun bilincine varma, ondan yard\u0131m dileme, onun rahmetini taleb etme&#8230; Bunlarla beraber g\u00fc\u00e7 ve kuvvetin ancak Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131 ve rahmeti ile ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine, yoksa h\u00fcsrana u\u011frayanlardan olaca\u011f\u0131na kesin bi\u00e7imde inanma&#8230;<\/p>\n<p>HZ. ADEM VE HAVVA&#8217;NIN D\u00dcNYAYA \u0130N\u0130\u015e\u0130<\/p>\n<p>Burada birinci deneyim sona ermi\u015f olmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n belli ba\u015fl\u0131 \u00f6zellikleri b\u00f6ylece ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmakta, insan bu \u00f6zellikleri tan\u0131m\u0131\u015f ve bizzat tad\u0131na da bakm\u0131\u015f hale gelmi\u015ftir. Gizli \u00f6zelliklerine ili\u015fkin bu uyar\u0131 ile halifelikle ilgili \u00f6zelli\u011fini tak\u0131nmas\u0131na ve ona haz\u0131rl\u0131k yapmas\u0131na, d\u00fc\u015fman\u0131 ile bundan b\u00f6yle asla durmayacak olan sava\u015fa girmesine zemin haz\u0131rlanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<br \/>\n<strong>24- &#8220;Allah dedi ki, &#8220;Oradan a\u015fa\u011f\u0131ya ininiz, \u015feytan ile siz birbirinizin d\u00fc\u015fman\u0131s\u0131n\u0131z, sizler belirli bir s\u00fcre yery\u00fcz\u00fcnde bar\u0131nacak ge\u00e7ineceksiniz. &#8221;<\/p>\n<p>25- &#8220;Orada ya\u015fayacak, orada \u00f6lecek ve tekrar diriltilerek oradan \u00e7\u0131kar\u0131lacaks\u0131n\u0131z. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Hepsi birlikte indiler&#8230; Bu yery\u00fcz\u00fcne indiler&#8230; Fakat onlar nerede idiler? O cennet nerede idi? Bu konular bizde kendisine ili\u015fkin h\u00ef\u00e7bir haber bulunmayan gayb meseleleridir. Tek ba\u015f\u0131na gayb anahtar\u0131n\u0131 kat\u0131nda bulunduran Allah&#8217;\u0131n bize bildirdi\u011finden verdiklerinin d\u0131\u015f\u0131nda bu konularda bir \u015fey diyemeyiz. Val\u0131yin kesili\u015finden sonra bu gayb\u0131 \u00f6\u011frenmeye ili\u015fkin \u00e7abalar\u0131n tamam\u0131 bo\u015fa k\u00fcrek sallamaktan ba\u015fka bir anlam ifade edemez. Bu konulardaki b\u00fct\u00fcn yalanlamalar da ayn\u0131 \u015fekilde insanlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na dayanmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n zann\u0131 &#8220;bilgileri\/bilimleri&#8221; ise, \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu &#8220;bilim&#8221; elinde hi\u00e7bir vas\u0131ta ve ara\u00e7 yok iken bu gayb konular\u0131na girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken haddini ve sahas\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f olur. Gayb\u0131n tamam\u0131n\u0131 ink\u00e2r ederken tamamen \u015f\u0131marm\u0131\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc gayb, bu bilimi her y\u00f6nden ku\u015fatm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bilimin alan\u0131na giren &#8220;madde&#8221;nin dahi bug\u00fcn bilinmeyen k\u0131sm\u0131, bilinen k\u0131sm\u0131ndan \u00e7ok daha fazlad\u0131r. (Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in 7. c\u00fcz\u00fcnde En&#8217;am-59 ayetinin tefsirine bak\u0131n\u0131z.)<\/p>\n<p>Hepsi birden yery\u00fcz\u00fcne indiler. Adem ile e\u015fi ve iblis ile soyda\u015flar\u0131. Birbirleriyle m\u00fccadele etsinler, biri di\u011ferine d\u00fc\u015fmanl\u0131k etsin diye indiler. \u0130ki yarat\u0131k ve iki karakter aras\u0131nda sava\u015f s\u00fcr\u00fcp gitsin diye&#8230; Bu iki yarat\u0131ktan biri s\u0131rf k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f, di\u011feri hem iyili\u011fe hem de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe y\u00f6nelebilecek \u00e7ifte yetenekli k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece s\u0131nav ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve Allah&#8217;\u0131n takdiri yerini bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Hz. Adem&#8217;e ve nesline yery\u00fcz\u00fcnde yerle\u015fmeleri orada bar\u0131nmalar\u0131 ve bu s\u00fcreye kadar oradaki nimetlerden yararlanmalar\u0131 takdir edilmi\u015fti. Orada ya\u015famalar\u0131, orada \u00f6lmeleri, sonra oradan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p tekrar diriltilmeleri belirlenmi\u015fti&#8230; Bu s\u00fcre\u00e7ten sonra insanlar Rabblerine d\u00f6necekler, bu uzun yolculuklar\u0131n\u0131n sonunda ya onun cennetine veya cehennemine varacaklard\u0131.<\/p>\n<p>Birinci yolculuk burada sona eriyor. Onu kimbilir ka\u00e7 yolculuk izleyecek. \u0130nsan bu yolculuk boyunca Rabbine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e galip gelecek, d\u00fc\u015fman\u0131 ile dost oldu\u011fu s\u00fcrece de s\u00fcrekli ma\u011fl\u00fbb olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130NSANIN YAPISI<\/p>\n<p>Biz burada verilenleri birer hik\u00e2ye olarak alg\u0131lamamal\u0131y\u0131z! \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar insan\u0131n ger\u00e7ek \u00f6zelliklerini ortaya koyan a\u00e7\u0131klamalard\u0131r. Bunlar insan\u0131n ger\u00e7ek niteli\u011fini, karakterini, yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, kendisini ku\u015fatan d\u00fcnyalar\u0131, hayat\u0131na h\u00fckmeden kaderi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan i\u00e7in raz\u0131 oldu\u011fu yolu, kendisiyle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 s\u0131nav\u0131 ve kendisini bekleyen sonu ortaya koymaktad\u0131r. Bunlar\u0131n hepsi de &#8220;\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u0130lkelerini&#8221; belirlemede g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken ger\u00e7eklerdir.<\/p>\n<p>Biz burada bu ger\u00e7ekleri F\u00ee Z\u0131l\u00e2l&#8217;de izledi\u011fimiz metodun elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6z olarak belirtmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu konular\u0131n geni\u015f a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 ise bu konuya ili\u015fkin \u00f6zel ara\u015ft\u0131rmam\u0131za havale edece\u011fiz. &#8220;\u0130sl\u00e2m D\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00d6zellikleri ve \u0130lkeleri&#8221; kitab\u0131na&#8230;<\/p>\n<p>1- \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015fu k\u0131ssas\u0131ndan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z birinci ger\u00e7ek daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi, evrenin yap\u0131s\u0131 ile insan denen varl\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda bir uyumun bulundu\u011fu ger\u00e7e\u011fidir. \u0130nsan\u0131 ve evreni ku\u015fatan il\u00e2hi takdir, insan\u0131n bu yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 tesad\u00fcfe b\u0131rakmam\u0131\u015f, onu belirlenmi\u015f bir takdir ile ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Ayr\u0131ca insan ile evren aras\u0131ndaki uyumu de\u011fi\u015fmez bir ilke olarak koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131 ger\u00e7ek anlamda tan\u0131mayanlar, O&#8217;nu gere\u011fi gibi takdir edemeyenler, Allah&#8217;\u0131n kaderlerini ve i\u015flerini kendi k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck be\u015feri \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bunlar bakt\u0131klar\u0131nda g\u00f6r\u00fcyorlar ki, insan denen bu varl\u0131k, bu yery\u00fcz\u00fcnde koca evren i\u00e7inde havaya savrulan bir zerreden farks\u0131z oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlar. O zaman da diyorlar ki, bu insan\u0131n varolu\u015funun arkas\u0131nda bir amac\u0131n bulunmas\u0131 &#8220;akla yatk\u0131n&#8221; de\u011fildir. Bu insan\u0131n evrenin nizam\u0131 i\u00e7inde bir fonksiyonu oldu\u011funu s\u00f6ylemek ise daha mant\u0131ks\u0131z bir \u015feydir! Onlardan baz\u0131lar\u0131 ise, insan\u0131n bir tesad\u00fcf eseri meydana geldi\u011fini, etraf\u0131n\u0131 ku\u015fatan evrenin onun varolu\u015funa ve hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn varolu\u015funa kar\u015f\u0131 oldu\u011funu sanmaktad\u0131rlar! .. Asl\u0131nda bunlar\u0131n hepsi, kaynak y\u00f6n\u00fcnden Allah&#8217;\u0131n kaderlerinin ve i\u015flerinin insan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcleriyle de\u011ferlendirilmesinden ortaya \u00e7\u0131kan sa\u00e7mal\u0131klardan \u00f6teye ge\u00e7mez!<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc m\u00fclk\u00fcn as\u0131l sahibi insan\u0131n kendisi olsayd\u0131 bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fc gere\u011fi gibi idare etmezlerdi. Zaten yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde gezen birinin onun sahibi olmas\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez! \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n kapasitesi bu ba\u015fd\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc m\u00fclk gibi bir varl\u0131\u011f\u0131 idare etmeye ve oradaki her \u015feyi gereken \u00f6nemi vermeye yetmez. Oradaki her \u015feyi de\u011ferlendirmeye ve idare etmeye elveri\u015fli de\u011fildir. Burada yer alan varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc aras\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ahenk kuramaz. Ancak y\u00fcce Allah insan gibi de\u011fildir. O ger\u00e7ekten Allah&#8217;t\u0131r. G\u00f6klerde ve yerde hi\u00e7bir \u015fey O&#8217;nun kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. O bu koca m\u00fclk\u00fcn sahibidir. Burada O&#8217;nun korumas\u0131 olmadan ta\u015f ta\u015f \u00fcst\u00fcnde kalmaz. O&#8217;nun iradesi olmadan hi\u00e7bir \u015fey varolamaz. Allah&#8217;\u0131n yolundan sapt\u0131ktan ve arzular\u0131yla ba\u015fba\u015fa kald\u0131ktan sonra insan\u0131n yakas\u0131na yap\u0131\u015fan en b\u00fcy\u00fck musibet, bunu ilim\/bilim! diye takdim etse de, O&#8217;nun Allah&#8217;\u0131n, Allah oldu\u011funu unutmas\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 kendi arzusuna g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcnmesidir! Allah&#8217;\u0131n kaderlerini ve i\u015flerini insan\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck kriterleriyle de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r! Sonra da gurura kap\u0131l\u0131p bu arzular\u0131n direktifleri ile ger\u00e7e\u011fin \u00fczerine \u00f6rtmesidir!<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc pek \u00e7ok sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelerin tipik bir \u00f6rne\u011fi olarak Sir James Jeans, &#8220;Gizemli Evren&#8221; kitab\u0131nda diyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Son derece k\u00fc\u00e7\u00fck ve sevimli bir kum taneci\u011fi olan d\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00fczerinde durup uzayda ve zaman i\u00e7in yerk\u00fcremizi ku\u015fatan evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ba\u015fta korku ve deh\u015fetle irkiliyoruz. Bu evren nas\u0131l korkun\u00e7 ve \u00fcrpertici olmaz! \u00d6yle deh\u015fet verici boyutlar\u0131 var ki, akl\u0131m\u0131z onlar\u0131n sahas\u0131n\u0131 kavramaktan aciz kalmaktad\u0131r. \u00dczerinden \u00f6yle uzun as\u0131rlar ge\u00e7mi\u015ftir ki, onlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu uzun y\u0131llar\u0131n yan\u0131nda insanl\u0131k tarihi \u00f6yle s\u00f6n\u00fckle\u015fmektedir ki, bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapatmak kadar s\u0131\u011fan bir s\u00fcreye s\u0131k\u0131\u015fmaktad\u0131r. Evet evren bize, korku ve deh\u015fet vermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada korkun\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcde bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck oldu\u011funu izliyoruz. Uzay bo\u015flu\u011fu i\u00e7inde d\u00fcnyam\u0131z\u0131n ne denli s\u00f6n\u00fckle\u015fti\u011fini biliyoruz. Bizim bu d\u00fcnyam\u0131z uzay\u0131n di\u011fer varl\u0131klar\u0131na oranla d\u00fcnyan\u0131n okyanuslar\u0131nda bulunan milyonlarca kum taneciklerinden sadece biri olmaktan \u00f6teye ge\u00e7mez! Fakat b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 titreten en korkun\u00e7 \u015fey, g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi kadar\u0131yla bu evrende bizim hayat\u0131m\u0131za benzer ba\u015fka bir hayat\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Sanki bizim duygular\u0131m\u0131z\u0131n, arzular\u0131m\u0131z\u0131n, sanatlar\u0131m\u0131z\u0131n ve dinlerimizin hepsi bu evrenin d\u00fczenine ve plan\u0131na yabanc\u0131 kalmaktad\u0131r. Hatta bu evren ile bizim hayat\u0131m\u0131za benzer bir hayat aras\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k oldu\u011funu s\u00f6ylemek ger\u00e7e\u011fin ta kendisi olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc uzay\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00f6yle so\u011fuktur ki, orada her \u00e7e\u015fit hayat b\u00fct\u00fcn\u00fc ile donar. \u00d6te yandan uzayda yer alan maddelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00f6yle bir s\u0131cakl\u0131\u011fa sahiptir ki, bu s\u0131cakl\u0131k orada hayat\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hale getirmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde uzay \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u0131\u015f\u0131nlarla dolup ta\u015fmaktad\u0131r. Bu \u0131\u015f\u0131nlar durmadan uzay cisimlerine, \u00e7arpmaktad\u0131rlar. Ki, bu \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu hayat\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r veya ana son vermeye yeterlidir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015fartlar\u0131n bizi i\u00e7ine att\u0131\u011f\u0131 evren budur. E\u011fer bizim bu d\u00fcnyada ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n evrende meydana gelen ani de\u011fi\u015fimle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 do\u011fru de\u011filse, en az\u0131ndan ger\u00e7ekten bir tesad\u00fcf eseri olarak adland\u0131rabilecek bir olay sonucunda meydana geldi\u011fimiz s\u00f6ylenebilir!..&#8221;<\/p>\n<p>Biz daha \u00f6nce evrenin hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fman oldu\u011funu, bununla beraber herhangi egemen bir g\u00fcc\u00fcn takdiri ve iradesinin de mevcut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmenin \u00fcstelik hayat\u0131n bir realite olarak varoldu\u011funu ileri s\u00fcrmenin bilgin bir akl\u0131n de\u011fil, normal ak\u0131l sahibi bir insan\u0131n bile d\u00fc\u015f\u00fcnemeyece\u011fi \u015feyler oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik! Yoksa her \u015feye ra\u011fmen egemen olan takdir edici hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn mevcut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekle beraber hayat\u0131n, kendisine d\u00fc\u015fman olan bir evrende ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? Acaba hayat bu evrenden daha m\u0131 kuvvetlidir ki, onun istememesine ra\u011fmen ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r? Mesela insan denilen bu varl\u0131k varolmadan \u00f6nce bir realite olarak varolan bu evrenden daha m\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc? Bu g\u00fcc\u00fc ile mi evrenin kar\u015f\u0131 koymas\u0131na ra\u011fmen evrende ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?<\/p>\n<p>Bunlar asl\u0131nda \u00fczerinde durmaya bile de\u011fmeyen d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir! E\u011fer bu &#8220;bilginler&#8221; biz ancak kendi imk\u00e2nlar\u0131m\u0131zla ula\u015fabildi\u011fimiz konularda g\u00f6r\u00fc\u015f ileri s\u00fcrebiliriz demekle yetinip, hi\u00e7bir temele dayanmayan bu gibi &#8220;meta-fizik&#8221; sa\u00e7mal\u0131klarla u\u011fra\u015fmasalard\u0131, sadece fiziki varl\u0131klarla u\u011fra\u015fsalard\u0131 eksik de olsa insanlara etraflar\u0131n\u0131 ku\u015fatan evreni tan\u0131mas\u0131na ili\u015fkin fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine-getirebilirlerdi! Fakat onlar, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilginin alanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yorlar, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck insan\u0131n arzular\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir delile dayanmayan teorilere ve zanlara dal\u0131yorlar!<\/p>\n<p>Biz, Allah&#8217;\u0131n rahmeti ve hidayeti ile, bu muhte\u015fem evrene bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Sir James Jeans&#8217;\u0131n kendisinden s\u00f6z etti\u011fi korku ve deh\u015fetin izine bile rastlam\u0131yoruz! Yaln\u0131zca bu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah&#8217;a sayg\u0131 duyuyor ve ondan korkuyoruz. O&#8217;nun yaratmas\u0131nda apa\u00e7\u0131k olarak ortaya \u00e7\u0131kan ululu\u011funu ve g\u00fczelli\u011fini idrak ediyoruz. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu dost evrende tam bir g\u00fcven ve yak\u0131nl\u0131k hissediyoruz kendimize, Cenab-\u0131 Allah bizi bu evrende tam bir uygunluk ve ahenk i\u00e7inde yaratm\u0131\u015ft\u0131r&#8230; Evet Evren&#8217;in deh\u015fet verici b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7ok dakik ve ince hesaplar\u0131 bizi \u00fcrpertiyor. Fakat biz buna ra\u011fmen korkuya ve deh\u015fete kap\u0131lm\u0131yoruz. Kaybolmu\u015fluk duygusuna ve her an yok olma beklentisine kap\u0131lm\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim de O&#8217;nun da Rabbi Allah&#8217;t\u0131r&#8230; Evrenle ili\u015fkilerimizi sevgi, kolayl\u0131k, dostluk ve g\u00fcven ilkesine g\u00f6re d\u00fczenliyoruz. R\u0131z\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131, g\u0131da maddelerimizi, ge\u00e7im kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 ve mallar\u0131m\u0131z\u0131 evrende bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz&#8230; Ve Allah&#8217;\u0131n \u015f\u00fckreden kullar aras\u0131na girmeyi umuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Size yery\u00fcz\u00fcnde yurt sa\u011flad\u0131k, orada size \u00e7e\u015fitl\u00ef ge\u00e7im kaynaklar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k. Ne kadar az \u015f\u00fckrediyorsunuz.&#8221;<\/p>\n<p>2- &#8220;\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f k\u0131ssas\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimiz ikinci ger\u00e7ek \u015fudur: E\u015fsiz bir varl\u0131k olan insan canl\u0131lar aleminde onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir varl\u0131kt\u0131r. Kendisine verilen g\u00f6rev ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u0130\u00e7inde hareket etti\u011fi alanlar ve ufuklar \u00e7ok geni\u015ftir. Tek Allah&#8217;a kullu\u011funun s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kendileriyle ili\u015fki kurdu\u011fu alemler \u00e7e\u015fitlidir&#8230; \u0130nsan\u0131n bu \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi, evrende k\u00f6kl\u00fc, etkili bir fonksiyona s\u00e0hip olan insan\u0131n de\u011ferini yok eden, onun duyular\u0131na dayal\u0131 positivist ve materyalist ekollerin yakla\u015f\u0131m\u0131na tamamen ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. Bu ekollerde meselenin odak noktas\u0131n\u0131, madde ve maddenin zorunlu etkileri olu\u015fturur. K\u0131ssadan anla\u015f\u0131lan insan\u0131n prototipi, ayn\u0131 zamanda Freud taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen deneysel psikoloji (Psikanaliz) ekol\u00fcn\u00fcn yakla\u015f\u0131m\u0131na da tamamen ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir! \u00c7\u00fcnk\u00fc bu anlay\u0131\u015f insan\u0131, cinsel batakl\u0131kta kabul eder ve onun &#8220;y\u00fccelmesine&#8221; bu cinsel batakl\u0131k yoluyla ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini iddia eder! K\u0131ssa da anahatlar\u0131 belirlenen bu insan tipi, insan\u0131 hayvanlar d\u00fcnyas\u0131n\u0131n seviyesine indirgeyen ve neredeyse insan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerini yok kabul eden olgunla\u015fma ve tekam\u00fcl (evrim) ekol\u00fcn\u00fcn anlay\u0131\u015f\u0131na da tamamen ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fer! .. Ne var ki, isl\u00e2m\u0131n insan denen e\u015fsiz varl\u0131\u011f\u0131 bu \u015fekilde onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kabul etmesi, ayd\u0131nlanma ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan felsefi ak\u0131mlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri gibi, insandan bir &#8220;il\u00e2h&#8221; yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 isl\u00e2mi d\u00fc\u015f\u00fcncede ancak ger\u00e7ek ve denge vard\u0131r.<\/p>\n<p>Her \u015feyde Kur&#8217;an&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn ayetlerinden yola \u00e7\u0131karak di\u011fer varl\u0131klardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin demesek de en az\u0131ndan bu \u015fekilde yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tercih etti\u011fimiz bu e\u015fsiz varl\u0131kl\u0131 insan\u0131n do\u011fu\u015fu il\u00e2n edildi. Evet bu do\u011fu\u015fu evrensel bir toplant\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131&#8230; Bu do\u011fu\u015fun tan\u0131klar\u0131 melekler olmu\u015ftu. Onun do\u011fu\u015funu melekler i\u00e7inde ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n huzurunda y\u00fcce ve ulu olan Allah il\u00e2n etmi\u015ftir. Bakara suresinde yer alan bir ayette belirtildi\u011fine g\u00f6re y\u00fcce Allah onu yaratt\u0131\u011f\u0131 andan itibaren O&#8217;nun yery\u00fcz\u00fcnde halife olaca\u011f\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. O&#8217;nun cennetteki ilk s\u0131nav\u0131 bu halifelik g\u00f6revine haz\u0131rl\u0131k niteli\u011findeydi. Hatta de\u011fi\u015fik surelerde yer alan Kur&#8217;an ayetleri y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yaln\u0131z yery\u00fcz\u00fcne de\u011fil, bu evrenin t\u00fcm\u00fcn\u00fc bu halifelik g\u00f6revini yerine getirmesi i\u00e7in onun hizmetine, g\u00f6klerdeki ve yerdeki her \u015feyi onun emrine verdi\u011fini il\u00e2n etmektedirler.<\/p>\n<p>Burada yarat\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan insana verilen g\u00f6revin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun bir gezegenin bay\u0131nd\u0131r bir hale getirilmesi ve Allah&#8217;\u0131n halifeli\u011finin orada egemen k\u0131l\u0131nmas\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir i\u015ftir&#8217;.<\/p>\n<p>Yine k\u0131ssadan ve Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in di\u011fer ayetlerinden anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, insan yaln\u0131z yery\u00fcz\u00fcnde de\u011fil, b\u00fct\u00fcn bir evrenin i\u00e7inde e\u015fsiz bir yarat\u0131kt\u0131r. Meleklerden, cinlerden ve Allah d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin kendisinden haberdar olmad\u0131\u011f\u0131 varl\u0131klardan olu\u015fan di\u011fer yarat\u0131klar\u0131n kendilerine has g\u00f6revleri vard\u0131r. Sonra bunlar ayn\u0131 zamanda yapacaklar\u0131 bu fonksiyonlara uygun d\u00fc\u015fecek karakterlere sahip olarak yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar\u0131n i\u00e7inde yaln\u0131z insan kendisine has \u00f6zellikleri ve bu fonksiyonuyla e\u015fsiz bir yarat\u0131k olmu\u015ftur. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc insan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fini ifade etmektedir. &#8220;Biz emaneti g\u00f6klere, yere ve da\u011flara sunduk, onu y\u00fcklenmekten ka\u00e7\u0131nd\u0131lar, ondan korktular; Onu insan y\u00fcklendi; \u00e7\u00fcnk\u00fc O, \u00e7ok zalim, \u00e7ok cahildir. (Ahzap-72) Demek ki, insan evrenin t\u00fcm\u00fcnde bu \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fsizdir. Onun \u00f6zellikleri aras\u0131nda zul\u00fcm ve cahillik de vard\u0131r! Bunlar\u0131n yan\u0131nda tam \u00f6zg\u00fcr olmasa da bir se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r. \u0130leri seviyede bilgi edinme yetene\u011fine sahiptir. Ki\u015fisel bir iradesi vard\u0131r. Zul\u00fcm ve cahilli\u011fe ne kadar g\u00fcc\u00fc yetiyorsa, adalet ve ilme de g\u00fcc\u00fc o kadar yeter. \u0130nsan\u0131n bu iki y\u00f6nl\u00fc karakteri de asl\u0131nda onu di\u011fer varl\u0131klar aras\u0131nda e\u015fsiz bir konuma getirmektedir.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n hepsi, evrenin korkun\u00e7 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki varl\u0131klar\u0131n hacimleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir hacme sahip bulunan bu d\u00fcnya \u00fczerinde insana o t\u00fcr bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 reddetmektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc hacim her \u015fey demek de\u011fildir. Bilme yetene\u011fine sahip olan ak\u0131l, Allah&#8217;a kullu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde ger\u00e7ekle\u015fen ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket etme yetene\u011fine sahip olan irade, ki\u015fisel tercih ve se\u00e7me yetene\u011fi gibi \u00f6zellikler, Sir James Jeans&#8217;\u0131n ve benzerlerinin insan\u0131n de\u011feri ve fonksiyonuna ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerini kendisine dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hacimden \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcrler ve de\u011fer y\u00f6n\u00fcnden hacmi \u00e7ok geride b\u0131rak\u0131rlar.<\/p>\n<p>Gerek bu k\u0131ssada ve gerekse Kur&#8217;an&#8217;\u0131n di\u011fer b\u00fct\u00fcn ayetlerinde bu insan denen varl\u0131\u011fa verilen \u00f6nem, sadece bu yery\u00fcz\u00fcndeki halifelik g\u00f6revini e\u015fsiz \u00f6zellikleri sayesinde yerine getirmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Biz insana verilen bu \u00f6nemin tablosunu insan\u0131n i\u00e7inde hareket etti\u011fi alanlar\u0131, ufuklar\u0131 ve kendisiyle ili\u015fki halinde bulunan bu alemleri d\u00fc\u015f\u00fcnerek tamamlayabiliriz.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan y\u00fcce ve ulu olan Rabbiyle do\u011frudan bir ili\u015fki i\u00e7indedir! O&#8217;nu kendi eliyle yaratan, kendi s\u00f6zleriyle meleklerin ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n i\u00e7inde do\u011fu\u015funu il\u00e2n eden Allah&#8217;t\u0131r. Sak\u0131ncal\u0131 g\u00f6r\u00fclen a\u011fa\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyi yemesini serbest k\u0131larak cennete g\u00f6nderen de O&#8217;dur. Sonra kendi iste\u011fiyle O&#8217;na yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halifeli\u011fini veren ve Bakara suresindeki . ayette de belirtildi\u011fi gibi bilginin temelini \u00f6\u011freten O&#8217;dur. &#8220;Allah Adem&#8217;e b\u00fct\u00fcn isimleri \u00f6\u011fretti.&#8221; Bu isim \u00f6\u011fretme, bizim tercihimize g\u00f6re, kendilerine isim verilen e\u015fyay\u0131 ve manay\u0131 s\u00f6zc\u00fckler ve isimlerle sembolle\u015ftirme yetene\u011fidir. Daha \u00f6nce Bakara suresinin ilgili ayetini a\u00e7\u0131klarken belirtti\u011fimiz gibi, bu yetenek bilginin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ve insan cinsinin t\u00fcm\u00fcne genelle\u015ftirilmesine imk\u00e2n sa\u011flayan temel kurald\u0131r. Yine y\u00fcce Allah hem cennette hem de cennetten sonra insana \u00f6\u011f\u00fctlerde bulundu. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 di\u011fer varl\u0131klar aras\u0131nda e\u015fsiz hale getirecek \u00f6zel yeteneklerle donatt\u0131. Onlar\u0131n aras\u0131ndan kendilerine peygamberler g\u00f6nderdi. Onun tevbesini kabul edece\u011fine ve hatalar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131na s\u00f6z vermek suretiyle merhametle muamele etti. B\u00fct\u00fcn evrende e\u015fsiz bir varl\u0131k olan insana Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi nimetler saymakla bitmez.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan, melekler alemi ile de ili\u015fki halindedir.&#8221; Y\u00fcce Allah, meleklerin, ona secde etmelerini istemi\u015ftir. Meleklerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 insana muhaf\u0131z tayin etmi\u015ftir. Yine meleklerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 peygambere vahyini ula\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in vas\u0131ta k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca &#8220;Rabbimiz Allah&#8217;t\u0131r&#8221; deyip do\u011fru yola girenlere melekleri g\u00f6nderir. Onlar m\u00fcminlerin direnmelerini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ve onlara m\u00fcjde verirler. Allah yolunda sava\u015fanlara da melekleri g\u00f6nderir, kendilerine yard\u0131m edip m\u00fcjdeler versin diye. \u00d6te yandan bu melekleri k\u00e2firlerin \u00fczerine salar. K\u00e2firleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler, azab ve horlamayla onlar\u0131n canlar\u0131n\u0131 al\u0131rlar&#8230; Hem d\u00fcnyada hem de ahirette insanlar ile melekler aras\u0131nda bir\u00e7ok ili\u015fkiler vard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlar\u0131n cinlerle de ili\u015fkisi vard\u0131r:&#8221; Cinlerin iyileri ile de \u015feytanlar\u0131 ile de. Az \u00f6nce insan ile \u015feytan aras\u0131ndaki ilk sava\u015f\u0131n tasvirine tan\u0131k olmu\u015ftuk. Bu sava\u015f belirlenmi\u015f g\u00fcn\u00fcn vakti gelinceye kadar s\u00fcrecektir. \u0130nsan\u0131n, cinlerin iyileriyle ili\u015fkisi de Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ba\u015fka ayetlerinde belirtilmi\u015ftir. Hz. S\u00fcleyman&#8217;\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- k\u0131ssas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, cinlerin, insanlar\u0131n emrine giri\u015fi de de\u011fi\u015fmez bir realitedir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan ayn\u0131 zamanda bu maddi evrenle de ili\u015fki i\u00e7indedir.&#8221; \u00d6zellikle yery\u00fcz\u00fc, gezegenler ve yak\u0131n olan y\u0131ld\u0131zlarla ilgisi vard\u0131r. \u0130nsan bunlarla, Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki halifesi olarak ili\u015fkiye ge\u00e7er. Bu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7leri, enerjileri, r\u0131z\u0131klar\u0131 ve yeralt\u0131 kaynaklar\u0131 onun hizmetine verilmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn baz\u0131 s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7acak Allah vergisi yetenekleri vard\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn baz\u0131 yasalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilir. Bu yasalar\u0131 \u00f6\u011frenmesi, bu b\u00fcy\u00fck g\u00f6revini yerine getirmesine yard\u0131m eder. \u0130\u015fte insan kendisine sa\u011flanan b\u00fct\u00fcn bu imk\u00e2nlar i\u00e7erisinde b\u00fct\u00fcn canl\u0131larla ili\u015fkisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr&#8230; Son olarak insan yap\u0131s\u0131n\u0131n ve yeteneklerinin \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc olmalar\u0131 nedeniyle bizzat kendisinden de \u00e7ok uzakta bulunan geni\u015f boyutlu bir sahada hareket eder! En y\u00fcksek g\u00f6klere \u00e7\u0131kar, meleklerin derecelerini geride b\u0131rak\u0131r. Yeter ki, samimi bir bi\u00e7imde Allah&#8217;a kulluk yaps\u0131n ve sonuna kadar bu yolda ilerlesin. Hayvan\u00ee duygular\u0131n\u0131 il\u00e2h edindi\u011finde &#8220;\u0130nsan\u00ee \u00f6zelliklerinden&#8221; soyutland\u0131\u011f\u0131nda ve hayvanlara yara\u015fan bir \u00e7amurun i\u00e7inde debelendi\u011finde ise hayvanlar\u0131n d\u00fczeyinden de daha a\u015fa\u011f\u0131 bir konuma d\u00fc\u015fer. Bu iki kutup aras\u0131ndaki mesafe somut d\u00fcnyadaki g\u00f6kler ile yer aras\u0131ndaki mesafeden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve daha uzun bir mesafedir!<\/p>\n<p>Bu k\u0131ssan\u0131n ve di\u011fer Kur&#8217;an ayetlerinin de i\u015faret etti\u011fi gibi bu \u00f6zelliklerin hepsi insandan ba\u015fka varl\u0131\u011fa verilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>3- Bu k\u0131ssadan \u00f6\u011frendi\u011fimiz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ek de \u015fudur: \u0130nsan denen bu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn bu e\u015fsizli\u011fine ra\u011fmen veya bu e\u015fsizli\u011fi nedeniyle yap\u0131s\u0131n\u0131n baz\u0131 y\u00f6nlerinden zay\u0131ft\u0131r. \u00d6yle zay\u0131ft\u0131r ki, onu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe s\u00fcr\u00fcklemek ve ihtiras duygular\u0131n\u0131n yular\u0131 ile en al\u00e7ak yerlere s\u00fcr\u00fcklemek m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Onun \u015fu ihtiras duygular\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda sonsuzluk sevgisine kar\u015f\u0131 zaaf\u0131, m\u00fclk sevgisine kar\u015f\u0131 zaaf\u0131 gelmektedir&#8230; \u0130nsan Allah&#8217;\u0131n yolundan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, arzular\u0131na teslim oldu\u011funda veya inat\u00e7\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131na teslim oldu\u011funda zaaf\u0131n\u0131n en \u015fiddetli ve al\u00e7ak hallerine d\u00fc\u015fer. \u0130nsan\u0131n bu d\u00fc\u015fman\u0131 onu sapt\u0131rmay\u0131 boynunun borcu olarak kabul etmekte, var g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanmakta ve eline ge\u00e7irdi\u011fi hi\u00e7bir f\u0131rsat\u0131 bu yolda ihmal etmemektedir!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu nedenle Cenab-\u0131 Allah&#8217;\u0131n da ona merhametinin gere\u011fi olarak insan yaln\u0131z f\u0131trat\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f ve tek ba\u015f\u0131na akl\u0131na havale edilmemi\u015ftir. Bunlara ilave olarak k\u0131ssan\u0131n sonunda bir de\u011ferlendirme niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan ayette de gelece\u011fi gibi, onu uyarmalar\u0131 ve hat\u0131rlatmada bulunmalar\u0131 i\u00e7in kendisine peygamberler g\u00f6nderilmi\u015ftir. \u0130\u015fte insan\u0131 kurtaracak olan en b\u00fcy\u00fck dayanak da budur. Nefsani duygular\u0131ndan s\u0131yr\u0131l\u0131p Allah&#8217;a ko\u015fmak suretiyle ger\u00e7ekle\u015fen ihtiraslar\u0131ndan kurtulu\u015f&#8230; Rabbini and\u0131\u011f\u0131nda, O&#8217;nun rahmetini ve \u00f6fkesini, m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 ve cezas\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda geri ka\u00e7\u0131p gizlenen d\u00fc\u015fman\u0131 ndan kurtulu\u015f&#8230;<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n hepsi insan\u0131n iradesini g\u00fc\u00e7lendirir ki, kendi zaaflar\u0131na ve ihtiraslar\u0131na hakim olsun. \u0130nsan bunun ilk e\u011fitimini cennette g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. &#8220;Mahzurlu&#8221; say\u0131lan \u015feye uymas\u0131n\u0131n farz k\u0131l\u0131nmas\u0131yla O&#8217;nun bu iradesi takviye edilmek istenmi\u015ftir. Sapt\u0131rma ve zaaflar\u0131na kar\u015f\u0131 onu etkin hale getirmi\u015ftir. \u0130nsan birinci deneyiminde ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015fsa da bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 di\u011fer gelecek deneyimleri i\u00e7in bir ibret olmu\u015ftur!<\/p>\n<p>Yine Allah&#8217;\u0131n insana merhametinin bir eseri olarak ona tevbenin kap\u0131s\u0131n\u0131 her an a\u00e7\u0131k tutmu\u015ftur. \u0130nsan, unutup tekrar hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda, aya\u011f\u0131 kay\u0131p tekrar aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131nda, sap\u0131p tekrar tevbe etti\u011finde&#8230; Kap\u0131n\u0131n kendisi i\u00e7in a\u00e7\u0131k oldu\u011funu g\u00f6recektir. Allah onun tevbesini kabul eder. S\u00fcr\u00e7mesini ona ba\u011f\u0131\u015flar. Bundan sonra Allah&#8217;\u0131n yoluna girdi\u011finde Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini iyiliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Sevaplar\u0131n\u0131 diledi\u011fi kadar art\u0131r\u0131r. \u0130lk su\u00e7unu kendisi ve nesli i\u00e7in de\u011fi\u015fmez bir lanet yazg\u0131s\u0131 olarak kabul etmez. Yani insan\u0131n sonsuza dek s\u00fcren bir g\u00fcnah\u0131 yoktur. Babadan o\u011fula ge\u00e7en herhangi bir g\u00fcnah da s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki bu ger\u00e7ek, hristiyanl\u0131ktaki kilise d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin temelini olu\u015fturan nesilden nesile ge\u00e7en g\u00fcnah efsanesinin insanl\u0131\u011f\u0131n omuzlar\u0131na y\u00fckledi\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kald\u0131rmaktad\u0131r. Bu \u00f6yle bir anlay\u0131\u015ft\u0131r ki, pek \u00e7ok efsaneye ve hurafeye kaynakl\u0131k etti\u011fi gibi, \u00fczerinde kurulan ay\u0131plar\u0131n ve yap\u0131lanlar\u0131n korkun\u00e7 a\u011f\u0131rl\u0131ktaki sis bulutlar\u0131na da kaynakl\u0131k etmi\u015ftir&#8230; Bu a\u011f\u0131r y\u00fck insanlar\u0131n boyunlar\u0131na vurulan bir lanet tasmas\u0131 gibi insanl\u0131\u011f\u0131n yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmayan Hz. Adem&#8217;in g\u00fcnah\u0131d\u0131r&#8230; Bu \u00f6yle a\u011f\u0131r bir y\u00fckt\u00fcr ki, g\u00fcya il\u00e2h, insano\u011flu k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girerek (Mesih, \u0130sa) as\u0131larak, i\u015fkence \u00e7ekerek bu nesilden nesile ge\u00e7en g\u00fcnah\u0131n faturas\u0131n\u0131 \u00f6demi\u015ftir. (!) \u0130\u015fte bu nedenle g\u00fcya kendi kan\u0131 ile Hz. Adem&#8217;in b\u00fct\u00fcn insanlar taraf\u0131ndan miras olan\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131n faturas\u0131n\u0131 \u00f6deyen Mesih ile birle\u015fen herkesi &#8220;ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131&#8221; s\u00f6z vermi\u015ftir!<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde mesele bundan \u00e7ok daha rahat bi\u00e7imde halledilmi\u015ftir&#8230; Hz. Adem unutmu\u015f ve hata etmi\u015ftir&#8230; Sonra da t\u00f6vbe etmi\u015f ve ba\u011f\u0131\u015flanma dilemi\u015ftir. Y\u00fcce Allah&#8217;da t\u00f6vbesini kabul etmi\u015f ve onu ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r&#8230; Bu g\u00fcnahdan geriye kalan, sadece, uzun boylu m\u00fccadele hayat\u0131nda insanl\u0131\u011fa yard\u0131m edecek deneyimin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ibret verici \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Bu ne kolayl\u0131k! Bu ne berrakl\u0131k ve netlik! Bir inan\u00e7 problemine bu ne rahat \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr!<\/p>\n<p>4- Bu k\u0131ssadan anla\u015f\u0131lan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ek ise, \u015feytana kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f\u0131n ciddiyeti ve k\u00f6kl\u00fc oldu\u011fu kadar, s\u00fcrekli ve \u00e7etin olu\u015fudur.<\/p>\n<p>K\u0131ssan\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ki, bu inat\u00e7\u0131 d\u00fc\u015fman herhalde bu insan\u0131 izlemekte her taraftan ve her y\u00f6nden ona gelece\u011finde, her an ve zaman onu izleyece\u011finde \u0131srarl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130blis dedi ki; &#8220;Beni k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131p sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7in andolsun ki, do\u011fru yolun \u00fczerinde pusu kurup insanlar\u0131n yolunu kesece\u011fim.&#8221; Sonra \u00f6nlerinden arkalar\u0131ndan, sa\u011flar\u0131ndan sollar\u0131ndan onlara sokulaca\u011f\u0131m da \u00e7o\u011funlu\u011funu \u015f\u00fckreder bulamayacaks\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Lanetlik \u015feytan, bu tuza\u011f\u0131 kendisi kurmay\u0131 se\u00e7mi\u015f ve plan\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in kendisine uzun s\u00fcre verilmesini istemi\u015ftir. Allah&#8217;\u0131n emrini apa\u00e7\u0131k olarak i\u015fitti\u011fi halde, O&#8217;na g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re isyan ederek i\u015fledi\u011fi g\u00fcnah\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dileyip Allah&#8217;a yalvaraca\u011f\u0131na, b\u00f6yle bir yolu tercih etmi\u015ftir. Sonra Allah \u0131n yolu \u00fczerinde pusu kuraca\u011f\u0131n\u0131, kimsenin oradan ge\u00e7mesine izin vermeyece\u011fini, onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yolundan sapt\u0131rmak i\u00e7in her taraftan onlara sokulaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n<p>\u015eeytan insanlara ancak onlar\u0131n zaaflar\u0131ndan ve ihtiraslar\u0131n\u0131n giri\u015f noktalar\u0131ndan sokulabilir. insanlar ancak iman ve zikir ile, onun sapt\u0131rmalar\u0131na ve telkinlerine kar\u015f\u0131 direnme g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmak ile, ihtiraslar\u0131na bask\u0131n \u00e7\u0131kmak, kendi arzular\u0131n\u0131 Allah&#8217;\u0131n yoluna boyun e\u011fdirmekle kendilerini \u015feytandan koruyabilirler.<\/p>\n<p>\u015eeytana kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f k\u00f6kl\u00fc ve \u00f6nemli bir sava\u015ft\u0131r. Bu sava\u015f do\u011fru yola uymak i\u00e7in \u015feytani arzularla, iradeyi egemen k\u0131lmak i\u00e7in ihtiraslarla, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en g\u00fczel y\u00f6netim \u015fekli olan Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na uymakla \u015feytan\u0131n kendi dostlar\u0131n\u0131 i\u00e7ine s\u00fcr\u00fckledi\u011fi yery\u00fcz\u00fcndeki bozgunculuk ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckle yap\u0131lan bir sava\u015ft\u0131r. Vicdanlardaki sava\u015f ile pratik hayattaki sava\u015f birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r, ayr\u0131 de\u011fildir. \u0130kisinin de arkas\u0131nda \u015feytan vard\u0131r!<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n, kendilerinin hakimiyetine, yasalar\u0131na, de\u011ferlerine ve \u00f6l\u00e7\u00fclerine boyun e\u011fmesini isteyen, Allah&#8217;\u0131n hakimiyetini, yasalar\u0131n\u0131 de\u011ferlerini ve O&#8217;nun dininden kaynaklanan \u00f6l\u00e7\u00fclerini uzakla\u015ft\u0131rmak arzusunda olan yery\u00fcz\u00fcnde kurulmu\u015f bulunan ta\u011futlar, cin \u015feytanlar\u0131ndan direktif alan insan k\u0131l\u0131kl\u0131 \u015feytanlard\u0131r. Ta\u011futlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek bizzat \u015feytan\u0131n kendisiyle sava\u015fmak demektir. Ondan uzak de\u011fildir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece en k\u00f6kl\u00fc, en uzun boylu ve en b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131n, bizzat \u015feytana ve \u015feytan\u0131n dostlar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen sava\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Buna ba\u011fl\u0131 olarak m\u00fcsl\u00fcman kendi arzular\u0131na, ihtiraslar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken, bir taraftan da \u015feytan\u0131n dostlar\u0131 olan yery\u00fcz\u00fcndeki ta\u011futlarla, ta\u011futlar\u0131n taraftarlar\u0131 ve kuklalar\u0131yla sava\u015facakt\u0131r. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 ortamda onlar\u0131n k\u00f6r\u00fckledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fck, bozgunculuk ve \u00e7\u00f6z\u00fclme ile de sava\u015facakt\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman bu sava\u015flar\u0131n hepsine girerken kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi, kesin ve \u00e7etin bir tek sava\u015f oldu\u011funun bilincinde olmal\u0131d\u0131r. Zira bu sava\u015fta m\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015fman\u0131n tek oldu\u011funu ve kendi yolunda gitmeye \u0131srarl\u0131 oldu\u011funu bilmektedir&#8230; Ve i\u015fte cihad bu nedenle k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar s\u00fcrecektir. Hem de b\u00fct\u00fcn \u015fekilleriyle ve b\u00fct\u00fcn sahalar\u0131yla&#8230;<\/p>\n<p>5- Son olarak bu k\u0131ssa ve onu izleyen de\u011ferlendirmeler insan\u0131n yap\u0131s\u0131nda ve f\u0131trat\u0131nda yer eden bir ger\u00e7e\u011fe parmak basmaktad\u0131r. Bu ger\u00e7ek de, insan\u0131n \u00e7\u0131plakl\u0131ktan ve a\u00e7\u0131k-sa\u00e7\u0131kl\u0131ktan utanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece onlar\u0131 aldatarak alta d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. A\u011fac\u0131n meyvesinden tadar-tatmaz ay\u0131p ierleri meydana \u00e7\u0131kt\u0131. Bunun \u00fczerine cennet yapraklar\u0131 ile \u00f6rt\u00fcnmeye koyuldular.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, size ay\u0131p yerlerini \u00f6rtecek ve s\u00fcslenmenizi sa\u011flayacak elbiseler g\u00f6nderdik. Takva elbisesi bunlardan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu Allah&#8217;\u0131n ayetlerinden biridir. Ola ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ders al\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, \u015feytan ana-baban\u0131z\u0131 elbiselerinden soyundurup ay\u0131p yerlerini meydana \u00e7\u0131kararak cennetten \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi sizleri de ayart\u0131p tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmesin.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetlerin hepsi de s\u00f6z\u00fc edilen meselenin \u00f6nemine, insan f\u0131trat\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir yeri oldu\u011funa i\u015faret etmektedirler. \u00d6rt\u00fcnme ve ay\u0131p yerlerini \u00f6rtme insan\u0131 g\u00fczelle\u015ftiren bir \u015feydir ve onun bedensel ay\u0131plar\u0131n\u0131 da kapat\u0131r. Nitekim takva da insan\u0131n psikolojik ay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve elbisesidir.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yarad\u0131l\u0131\u015fa (f\u0131trata) sahip olan insan bedensel ve psikolojik ay\u0131plar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan rahats\u0131z olur. Onlar\u0131 \u00f6rtmeye ve g\u00f6zlerden uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bedeni \u00f6rt\u00fcden, ruhu da takvadan, Allah&#8217;tan ve insanlardan haya etme duygusundan soyutlanmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar, dillerini kalemlerini, y\u00f6nlendirme ve bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131n\u0131 insan\u0131n bu do\u011fal e\u011filimini k\u00f6kten kaz\u0131mak i\u00e7in her \u00e7e\u015fit \u015feytani y\u00f6nteme ve metoda ba\u015fvuranlar. Bunlar &#8220;insan\u0131&#8221; kendi f\u0131tri \u00f6zelliklerinden ve insan\u0131 insan yapan \u00f6zelliklerden soyutlamak isteyenlerdir. Onlar insan\u0131 kendi d\u00fc\u015fman\u0131 olan, \u015feytana, \u015feytan\u0131n elbiselerini indirmek ve ay\u0131p yerlerini a\u00e7mak gibi arzular\u0131na teslim olmas\u0131n\u0131 istemektedirler. Bunlar ayn\u0131 zamanda siyonizmin insanl\u0131\u011f\u0131 yok etmek ve insanl\u0131k i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc yaymak suretiyle siyonizmin egemenli\u011fine boyun e\u011fdirmek i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 korkun\u00e7 pl\u00e2nlar\u0131 uygulayan kimselerdir. Zaten insanl\u0131k kendi de\u011ferlerini yitirmi\u015f durumdad\u0131r!<\/p>\n<p>\u00c7\u0131plakl\u0131k hayvanlar\u0131n f\u0131trat\u0131na mahsus bir durumdur. \u0130nsan, insan olman\u0131n alt\u0131nda bir seviyeye d\u00fc\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece \u00e7\u0131plakl\u0131\u011fa taraftar olmaz. \u00c7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131, g\u00fczellik olarak g\u00f6rmek insan\u0131n zevklerinde kesinlikle bir \u00e7arp\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ifadesidir. Afrika ormanlar\u0131nda ya\u015fayan geri kalm\u0131\u015f insanlar da \u00e7\u0131plak idiler. \u0130sl\u00e2m kendi medeniyetiyle birlikte bu b\u00f6lgelere girdi\u011finde bu medeniyetin ilk g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc \u00e7\u0131plaklar\u0131 giydirmek olmu\u015ftu. &#8220;\u0130lerici&#8221; modern cahiliye ise, insanlar\u0131 isl\u00e2m\u0131n geri kalm\u0131\u015f milletleri kendisinden kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir batakl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklemektedir. \u0130sl\u00e2m, insanlar\u0131 isl\u00e2m\u0131 anlam\u0131 ile &#8220;medeniyet&#8221; d\u00fczeyine \u00e7\u0131karmak ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2m, insan\u0131n \u00f6zelliklerini kurtarmay\u0131, onlar\u0131 belirginle\u015ftirmeyi ve takviye etmeyi arzu eder.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n psikolojik olarak hayadan ve takvadan soyutlanmas\u0131 ilkelli\u011fin hortlamas\u0131 ve cahiliyeye d\u00f6n\u00fc\u015f demektir. Halbuki u\u011fursuz sesler ve kalemler y\u00f6nlendirme ve bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131 bunun \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmaktad\u0131rlar. Yoksa bu \u015feytan\u0131n e\u011fitilmi\u015f y\u00f6nlendirilmi\u015f organlar\u0131n\u0131n istedi\u011fi ve telkin etti\u011fi gibi ilerleme ve medenile\u015fme de\u011fildir. (Medeniyetin anlam\u0131 i\u00e7in A&#8217;raf Suresi&#8217;nin 2. ayetine bak\u0131n\u0131z)<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Kur&#8217;an&#8217;da yer alan yarad\u0131l\u0131\u015f k\u0131ssas\u0131 bu k\u00f6kl\u00fc de\u011ferlere ve \u00f6l\u00e7\u00fclere i\u015faret etmekte ve onlar\u0131 en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bizi, \u015feytan\u0131n telkinlerinden ve cahiliyenin batakl\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131p do\u011fru yola ileten Allah&#8217;a \u015f\u00fck\u00fcrler olsun!<\/p>\n<p>Bu da surenin ak\u0131\u015f\u0131nda yer alan de\u011ferlendirme ama\u00e7l\u0131 duraklamalardan biridir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck hik\u00e2yesini i\u00e7indeki ilk sahnenin ard\u0131ndan yer alan uzunca bir duraklamad\u0131r bu. Nitekim surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde her a\u015famada buna benzer duraklamalara rastlanmaktad\u0131r. Sanki \u015f\u00f6yle denmek isteniyor: B\u00fcy\u00fck yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce \u015fu konaktaki ders al\u0131nacak \u015feyleri iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in burada bir nebze dural\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u015feytanla insanl\u0131k aras\u0131nda belirtileri ba\u015fg\u00f6steren sava\u015f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda bir duraklamad\u0131r. \u015eeytan\u0131n y\u00f6ntemlerinden ve n\u00fcfuz alanlar\u0131ndan sak\u0131nd\u0131rmak, ge\u00e7mi\u015fte beliren, \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve \u015fekilde belirecek olan hareket tarz\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7indir bu duraklama.<\/p>\n<p>Ancak Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade metodu, bir durumu kar\u015f\u0131lama s\u00f6zkonusu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece direktif vermez. \u0130sl\u00e2mi hareketin prati\u011finde bir olgu olarak belirmedik\u00e7e herhangi bir hik\u00e2yeyi aktarmaz. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade metodu, s\u00f6yledi\u011fimiz gibi s\u0131rf sanatsal zevk i\u00e7in hik\u00e2yeleri aktarmaz. Yaln\u0131zca teorik olarak sunmak i\u00e7in herhangi bir ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klamaz&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc isl\u00e2m\u0131n realistli\u011fi ve ciddili\u011fi direktif a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n isl\u00e2mi hareketin fiilen kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan durumlara kar\u015f\u0131l\u0131k olmalar\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck insanl\u0131k hik\u00e2yesinin ilk a\u015famas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan burada yer alan \u015fu de\u011ferlendirme de Arap cahiliyesinde varolan bir olguyu kar\u015f\u0131l\u0131yordu&#8230; Kurey\u015fliler, putlar\u0131n ve put bak\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bar\u0131na\u011f\u0131 haline getirdikleri Allah&#8217;\u0131n evini ziyaret eden di\u011fer Arap m\u00fc\u015friklerine kar\u015f\u0131 kendileri i\u00e7in baz\u0131 haklar uydurmu\u015flard\u0131. Bu haklar\u0131, Allah&#8217;\u0131n dinine uygun oldu\u011funu iddia ettikleri inan\u00e7lara dayand\u0131r\u0131yorlard\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 oldu\u011funu iddia ettikleri birtak\u0131m yasal kal\u0131plara d\u00f6km\u00fc\u015flerdi. Bu \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131-yukar\u0131 her cahiliye toplumundaki tap\u0131nak bek\u00e7ilerinin k\u00e2hinlerin ve liderlerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi m\u00fc\u015friklerin kendilerine boyun e\u011fmelerini sa\u011flamak amac\u0131ndayd\u0131lar. Kurey\u015f, kendisine \u00f6zel bir isim de bulmu\u015ftu; `Husm&#8217;&#8230; Kendileri i\u00e7in, di\u011fer Araplar&#8217;a tan\u0131nmayan baz\u0131 haklar belirlemi\u015flerdi. Bu haklardan, K\u00e2be&#8217;yi tavaf etmeye ili\u015fkin olan\u0131na g\u00f6re, sadece onlar giyinik olarak K\u00e2be&#8217;yi tavaf edebilirlerdi. Di\u011fer Araplarsa, daha \u00f6nce giydikleri giysiler i\u00e7inde tavaf edemezlerdi. Bu y\u00fczden tavaf i\u00e7in kendilerine `Hums&#8217; ad\u0131n\u0131 veren Kurey\u015fliler&#8217;den giysi \u00f6d\u00fcn\u00e7 almak ya da daha \u00f6nce giymedikleri yeni giysiler bulmak zorundayd\u0131lar. Yoksa aralar\u0131nda kad\u0131nlar da bulunmak \u00fczere K\u00e2be&#8217;yi \u00e7\u0131plak tavaf ederlerdi.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Kesir tefsirinde \u015f\u00f6yle der: (Kurey\u015fliler&#8217;in d\u0131\u015f\u0131ndaki Araplar daha \u00f6nce giydikleri giysiler i\u00e7inde K\u00e2be&#8217;yi tavaf etmeyiz&#8221; \u015feklinde yorumlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Kurey\u015flilerse -ki onlar kendilerine `Hums&#8217; diyorlard\u0131 giysileriyle tavaf ederlerdi. Bir Kurey\u015fli&#8217;den giysi \u00f6d\u00fcn\u00e7 alamayan kimse \u00e7\u0131plak tavaf ederdi. Kimi zaman bir kad\u0131n da \u00e7\u0131plak tavaf edebilirdi. B\u00f6yle bir durumda avret yerinin \u00fczerine bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kapatacak bir \u00f6rt\u00fc koyard\u0131. Genellikle kad\u0131nlar \u00e7\u0131plak tavaf etmeyi geceleri yaparlard\u0131. Bunu kendi kendilerine uydurmu\u015flard\u0131 ve atalar\u0131n\u0131 takip ediyorlard\u0131. Atalar\u0131n\u0131n bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n emrine ve \u015feriat\u0131na uygun oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131. Y\u00fcce Allah ise, bu iddialar\u0131m \u015fu \u015fekilde reddediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde `Biz atalar\u0131m\u0131zdan b\u00f6yle g\u00f6rd\u00fck, b\u00f6yle yapmam\u0131z\u0131 emreden Allah&#8217;d\u0131r derler&#8230; Y\u00fcce Allah buna cevap olarak \u015f\u00f6yle buyuruyor: Onlara de ki&#8230; &#8220;Yani `Ey Muhammed, b\u00f6yle bir iddiada bulunana de ki: &#8220;Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flemeyi emretmez.&#8221; Yani sizin \u015fu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fey, i\u011fren\u00e7 bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir \u015feyi emretmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. &#8220;Allah ad\u0131na bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?&#8221; Yani, do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011finiz s\u00f6zleri Allah&#8217;a m\u0131 mal ediyorsunuz? Yine y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor: &#8220;De ki; &#8220;Rabbim bana \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve dengeli olmay\u0131 emretti.&#8221; Yani adil ve do\u011fru olmam\u0131 emretti: &#8220;Her secde yerinde ve an\u0131nda t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n\u0131zla O&#8217;na y\u00f6nelerek m\u00fc\u015friklikten tamamen ar\u0131nm\u0131\u015f bir ba\u011fl\u0131l\u0131kla O&#8217;na dua ediniz.&#8221; Yani, y\u00fcce Allah yerinde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ibadetlerinizde dosdo\u011fru olman\u0131z\u0131 emretmektedir. Bu da mucizelerle destekli peygamberlerin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun Allah&#8217;tan getirdikleri mesajlara ve yasalara uymak, Allah&#8217;a y\u00f6nelik ibadette tamamen \u015firk&#8221;den ar\u0131nmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, bu iki \u015fart\u0131 birarada bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hi\u00e7bir ameli kabul etmez. (Yani, amel hem do\u011fru ve \u015feriata uygun olacak hem de b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u015firkten ar\u0131 olacakt\u0131r.)<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131yla bir ilgisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde O&#8217;nun \u015feriat\u0131ndan oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fckleri \u015fu yiyeceklere \u00f6zg\u00fc geleneklerin yan\u0131nda ibadet, tavaf ve giysi konusunda h\u00fck\u00fcm verme i\u015flemine ili\u015fkin cahiliye olgusuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rken&#8230; Evet bu olguyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131n\u0131rken ilk insanl\u0131k hik\u00e2yesi \u00fczerine yap\u0131lan bu de\u011ferlendirme, geliyor. Bu de\u011ferlendirmede y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan cennet meyvelerinden yenmesi hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle de giysi s\u00f6zkonusu ediliyor. Yasaklanm\u0131\u015f meyveyi yedirmek suretiyle \u015feytan\u0131n Adem ve Havva&#8217;y\u0131 kand\u0131rmas\u0131 ve \u00fczerlerindeki elbiseyi \u00e7\u0131karmas\u0131 yer al\u0131yor. Bu arada Adem ve Havva&#8217;n\u0131n ay\u0131p yerlerinin g\u00f6r\u00fcnmesinden dolay\u0131 f\u0131tratlar\u0131n\u0131n gere\u011fi utanmalar\u0131 ve cennet yapraklar\u0131yla ay\u0131p yerlerini \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dile getiriliyor.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla hik\u00e2yede s\u00f6zkonusu edilen olaylar ve bunlar \u00fczerine yap\u0131lan ilk de\u011ferlendirme, cahiliyede ya\u015fanan belli bir olgunun realist\u00e7e kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir&#8230; Bu hik\u00e2yenin, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fik yerlerinde, \u00e7e\u015fitli durumlara kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere ba\u015fka surelerde de birtak\u0131m kesitleri ve sahneleri anlat\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n ard\u0131ndan \u015fu \u00e7e\u015fitli durumlar\u0131 kar\u015f\u0131layan a\u00e7\u0131klamalar ve de\u011ferlendirmeler yap\u0131l\u0131r. Ku\u015fkusuz hepsi de ger\u00e7ektir. Ancak be\u015ferin prati\u011fini kar\u015f\u0131lamay\u0131 ama\u00e7layan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klama y\u00f6ntemi, her konuda sunulan hik\u00e2yenin halkalar\u0131yla, ortam\u0131n ve konunun tabiat\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki bu tercih ve uyumu gerektirmi\u015ftir. (Kur&#8217;an&#8217;da K\u0131ssa&#8221; b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bak\u0131n\u0131z.)<br \/>\n<strong>H\u0130CAP VE TAKVA<\/p>\n<p>26- &#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, size ay\u0131p yerlerinizi \u00f6rtecek ve s\u00fcslenmenizi sa\u011flayacak elbiseler g\u00f6nderdik. Takva elbisesi bunlardan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu Allah&#8217;\u0131n ayetlerinden biridir. Ola ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ders al\u0131rlar. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131, hik\u00e2yeden sunulan sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u0131plak kalma, ay\u0131p yerlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve cennet yapraklar\u0131yla bu yerleri \u00f6rtme sahnesi&#8230; B\u00fct\u00fcn bunlar bir hatan\u0131n meyvesiydi. Hata ise, Allah&#8217;\u0131n emrine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ve O&#8217;nun yasaklad\u0131\u011f\u0131 meyveyi yeme noktas\u0131nda i\u015flenmi\u015fti. Yoksa -kitab\u0131 mukaddes&#8217;te yer alan- efsanelerin ve gerek bu efsanelerden, gerekse `Freud&#8217;un zehirli d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden beslenen bat\u0131n\u0131n sanat \u00e7evrelerinin geveledi\u011fi gibi bir hatan\u0131n i\u015flenmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Bu hata, ahd-i kadimde -tevratta- yer alan efsanelerin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi &#8220;bilgi amac\u0131ndan&#8221; yemede de\u011fildir. Yine ayn\u0131 efsanelerin iddia etti\u011fi gibi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, insano\u011flunun hayat a\u011fac\u0131ndan yiyip tanr\u0131lardan biri haline gelmesini k\u0131skanmas\u0131 ve korkmas\u0131 da s\u00f6zkonusu de\u011fildir. (Y\u00fcce Allah onlar\u0131n vasfettiklerinden y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr)<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde, yahudi Freud&#8217;un kendilerine \u00f6\u011fretti\u011fi gibi hayatta olup biten her \u015feyi ona g\u00f6re yorumlamak i\u00e7in cinsel batakl\u0131\u011f\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6nen Avrupa sanat\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi i\u015flenen hata cinsel ili\u015fki de de\u011fildir.<\/p>\n<p>Hatay\u0131 takip eden \u00e7\u0131plakl\u0131k sahnesini ve cahiliye toplumunda m\u00fc\u015friklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131lamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu \u00e7a\u011fr\u0131da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara \u00f6\u011fretti\u011fi, kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde yasala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 nimetinden; ortaya \u00e7\u0131kan avret yerlerini \u00f6rten giysiden s\u00f6z etmektedir. \u00c7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131n \u00e7irkinli\u011fine ve i\u011fren\u00e7li\u011fine kar\u015f\u0131l\u0131k giysi -bu \u00f6rt\u00fcc\u00fc \u00f6zelli\u011fiyle- bir s\u00fcs ve g\u00fczellik unsuru olarak belirmektedir. Bunun i\u00e7in y\u00fcce Allah &#8220;indirdik&#8221; yani &#8220;indirdi\u011fimiz kitapta sizin i\u00e7in yasala\u015ft\u0131rd\u0131k&#8221; diye buyurmaktad\u0131r. &#8220;Libas-giysi&#8221; kelimesi, ay\u0131p yerlerini \u00f6rten giysiler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r, bunlarda i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131d\u0131r. &#8220;Riya\u015f&#8221; ise v\u00fccudun t\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00f6rten ve s\u00fcsleyen giysiler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r, bunlar da d\u0131\u015f giysilerdir. Ayn\u0131 \u015fekilde &#8220;Riya\u015f&#8221; kelimesi, rahat bir hayat, nimet ve mal i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc de birbirine girmi\u015f ve birbirlerini gerekli k\u0131lan anlamlard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, size ay\u0131p yerlerinizi \u00f6rtecek ve s\u00fcslenmenizi sa\u011flayacak elbiseler g\u00f6nderdik.&#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde burada -takva elbisesi- s\u00f6zkonusu edilmekte ve &#8220;Daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r&#8221; \u015feklinde nitelendirilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Takva elbisesi bunlardan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu, Allah&#8217;\u0131n ayetlerinden biridir.&#8221;<\/p>\n<p>Abdurrahman b. Eslem: &#8220;Adam Allah&#8217;dan korkar avret yerlerini \u00f6rter. \u0130\u015fte takva elbisesi budur&#8221; derdi.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n avret yerlerinin \u00f6rt\u00fclmesi ve s\u00fcslenme i\u00e7in giysiyi yasala\u015ft\u0131rmas\u0131 ile takva aras\u0131nda bir ba\u011f vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de giysidir. \u015eu, kalbin ay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6rter ve onu s\u00fcsler, bu da v\u00fccudun ay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6rter ve onu s\u00fcsler. Her ikisi de birbirlerini gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc v\u00fccudun \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131ndan i\u011frenme ve utanma duygusu Allah&#8217;dan korkma ve O&#8217;ndan utanma duygusundan kaynaklan\u0131r. Allah&#8217;dan utanmayan ve O&#8217;ndan korkmayan biri \u00e7\u0131plakl\u0131\u011fa ald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00e7\u0131plakl\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131 da \u00f6nemli de\u011fildir O&#8217;nun a\u00e7\u0131s\u0131ndan. \u00c7\u00fcnk\u00fc utanma ve takva duygusundan soyutlanma ile giysilerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ay\u0131p yerlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 aras\u0131nda bir fark yoktur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc v\u00fccudun \u00f6rt\u00fclmesi hayad\u0131r. Yoksa siyon protokollar\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi i\u011fren\u00e7 yahudi planlar\u0131 uyar\u0131nca insanl\u0131klar\u0131n\u0131 mahvetmek i\u00e7in insanlar\u0131n utanma duygular\u0131na ve iffetlerine musallat olmu\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi s\u0131rf \u00e7evresel bir al\u0131\u015fkanl\u0131k ve gelenekten ibaret de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan\u0131n i\u00e7inde yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131tratt\u0131r giysi&#8230; Sonra giysi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insan i\u00e7in indirdi\u011fi bir yasad\u0131r. Ayr\u0131ca y\u00fcce. Allah, yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n emrine verdi\u011fi g\u00fc\u00e7 ve r\u0131z\u0131klarla onlara bu yasay\u0131 uygulama imk\u00e2n\u0131n\u0131 da vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, Ademo\u011fullar\u0131&#8217;na kendileri i\u00e7in yasala\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 giysi ve \u00f6rt\u00fc nimetini hat\u0131rlat\u0131yor. Bu sayede insanl\u0131klar\u0131n\u0131 hayvanlar\u0131n d\u00fczeyine yuvarlanmaktan korumu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu konuda gerekli olan ara\u00e7lar\u0131 rahatl\u0131kla elde edebilecekleri de hat\u0131rlat\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Ola ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ders al\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu noktadan hareketle m\u00fcsl\u00fcman, insanlar\u0131n utanma duygular\u0131na ve ahl\u00e2klar\u0131na y\u00f6nelik yo\u011fun sald\u0131r\u0131larla, s\u00fcslenme, uygarl\u0131k ve moda ad\u0131 alt\u0131nda v\u00fccudun \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan propagandalar ve insanl\u0131klar\u0131n\u0131 yok etmeye, siyonist egemenli\u011fe daha kolay kul olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fclmelerini \u00e7abukla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik siyonist plan aras\u0131nda bir ilgi kurabilir. Sonra t\u00fcm bunlarla, ruhlar\u0131n derinliklerinde gizli kalm\u0131\u015f bu dinin temellerini y\u0131kmaya y\u00f6nelik planlar aras\u0131nda ilgi kurabilir. \u00d6yle ki, d\u00fcnyan\u0131n her yerinde yahudi \u015feytanlar\u0131n hesab\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan kalemlerin, propaganda ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ruhsal ve bedensel \u00e7\u0131plakl\u0131\u011fa ili\u015fkin ahl\u00e2ks\u0131z ve adi at\u0131l\u0131mlar, bu \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc balyozlar\u0131n\u0131 dinin bu kal\u0131nt\u0131lar\u0131na bile y\u00f6neltirler. Oysa &#8220;insanl\u0131\u011f\u0131n&#8221; s\u00fcs\u00fc \u00f6rt\u00fcd\u00fcr. &#8220;Hayvanl\u0131\u011f\u0131&#8221; s\u00fcs\u00fc de \u00e7\u0131plakl\u0131kt\u0131r. Ancak zaman\u0131m\u0131zda insanlar, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;insanl\u0131klar\u0131n\u0131&#8221; korumaya ve onurland\u0131rmaya ili\u015fkin nimetini hat\u0131rlatmaks\u0131z\u0131n kendilerini hayvanl\u0131k aleminin d\u00fczeyine indiren cahiliye gericili\u011fine d\u00f6n\u00fcyorlar.<br \/>\n<strong>27- &#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, \u015feytan ana-baban\u0131z\u0131 elbiselerinden soyundurup ay\u0131p yerlerini meydana \u00e7\u0131kararak cennetten \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi sizleri de ayart\u0131p tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmesin. &#8221; Sizin \u015feytan\u0131 ve adamlar\u0131n\u0131 g\u00f6remeyece\u011finiz yerlerden onlar sizi g\u00f6r\u00fcrler. Biz \u015feytanlar\u0131 inanmayanlara dost yapt\u0131k. &#8221;<\/p>\n<p>28- &#8220;Onlar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde `Biz atalar\u0131m\u0131zdan b\u00f6yle g\u00f6rd\u00fck, b\u00f6yle yapmam\u0131z\u0131 emreden Allah&#8217;d\u0131r&#8217; derler. Onlara de ki; ,Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flemeyi emretmez. Allah ad\u0131na bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>29-&#8221; De ki; &#8220;Rabbim bana \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve dengeli olmay\u0131 emretti. Her secde yerinde ve an\u0131nda t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n\u0131zla O&#8217;na y\u00f6nelerek m\u00fc\u015friklikten tamamen ar\u0131nm\u0131\u015f bir ba\u011fl\u0131l\u0131kla O&#8217;na dua ediniz. Sizi ilkin yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi yine O&#8217;na d\u00f6neceksiniz. &#8221;<\/p>\n<p>30- &#8220;Allah, insanlar\u0131n bir kesimini do\u011fru yola iletti, bir kesimi de sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 haketti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak \u015feytanlar\u0131 dost edindiler ve (buna ra\u011fmen) do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu, anne-babalar\u0131n\u0131n hik\u00e2yesinin ve \u015feytanla ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en olaylar\u0131n ve Rabblerinin emrini unutup d\u00fc\u015fmanlar\u0131n vesvesesine kulak vermeleri nedeniyle, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131na getirdi\u011fi \u00e7\u0131plakl\u0131k sahnesinin ard\u0131ndan yer alan de\u011ferlendirme ama\u00e7l\u0131 duraklaman\u0131n i\u00e7inde Ademo\u011fullar\u0131&#8217;na yap\u0131lan ikinci \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131, Allah&#8217;\u0131n evini \u00e7\u0131plak tavaf etme hik\u00e2yesi ve atalar\u0131n\u0131n yapa geldikleri \u015feylerin Allah&#8217;\u0131n emri ve h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmeleri konusundaki cahiliye geleneklerine ili\u015fkin s\u00f6ylediklerimizle anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Birinci \u00e7a\u011fr\u0131; Ademo\u011fullar\u0131&#8217;na anne-babalar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sahneyi ve ay\u0131p yerlerini \u00f6rten i\u00e7 elbiseyle insan\u0131 g\u00fczelle\u015ftiren d\u0131\u015f elbiseyi g\u00f6ndermedeki y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n nimetini hat\u0131rlatma amac\u0131na y\u00f6neliktir. \u015eu ikinci \u00e7a\u011fr\u0131 ise; genelde t\u00fcm insanlara ilk g\u00fcnlerinde isl\u00e2m\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015friklere y\u00f6nelik \u015feytana teslim olmamalar\u0131na ili\u015fkin bir sak\u0131nd\u0131rma mahiyetindedir. Hayatlar\u0131 i\u00e7in se\u00e7tikleri sistem, yasa ve gelenekler noktas\u0131nda ona uyup fitneye kap\u0131lmamalar\u0131 i\u00e7in bir uyar\u0131d\u0131r. Nitekim \u015feytan daha \u00f6nce anne-babalar\u0131n\u0131n cennetten \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131na neden olmu\u015f, avret yerlerini g\u00f6stermek i\u00e7in elbiselerini \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7\u0131plak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla eski ve yeni cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n karakteristik \u00f6zelli\u011fi olan \u00e7\u0131plakl\u0131k ve a\u00e7\u0131k-sa\u00e7\u0131kl\u0131k, \u015feytan\u0131n sapt\u0131rmas\u0131 sonucu i\u015flenen eylemlerden biridir. Adem ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 yoldan \u00e7\u0131karmaya y\u00f6nelik inat\u00e7\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131n plan\u0131n\u0131 uygulamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, insanla d\u00fc\u015fman\u0131 aras\u0131nda s\u00fcren sava\u015f\u0131n bir cephesidir. O halde Ademo\u011fullar\u0131 kendilerini, tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in d\u00fc\u015fmanlar\u0131na f\u0131rsat vermemelidirler. Bu sava\u015fta galip gelip en sonunda cehennemi onlarla doldurmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131mamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, \u015feytan ana-baban\u0131z\u0131 elbiselerinden soyundurup ay\u0131p yerlerini meydana \u00e7\u0131kararak cennetten \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi sizleri de ayart\u0131p tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmesin.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, sak\u0131nd\u0131rmay\u0131 art\u0131rmak, sak\u0131nma duygusunu \u00f6n planda tutmak i\u00e7in onlara \u015feytan ve yardak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n kendilerinin g\u00f6remeyece\u011fi yerlerden onlar\u0131 g\u00f6rebildiklerini haber vermektedir. O halde \u015feytan, gizli y\u00f6ntemleriyle onlar\u0131 tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrme a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla kendilerini sapt\u0131rmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok daha ihtiyatl\u0131 olmaya, fazlas\u0131yla uyan\u0131k olmaya ve s\u00fcrekli haz\u0131rl\u0131kl\u0131 bulunmaya ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Sizin \u015feytan\u0131n ve adamlar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011finiz yerlerden onlar sizi g\u00f6r\u00fcrler.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra da sak\u0131nma gere\u011fini ifade eden etkin ve anlaml\u0131 bir mesaj yer al\u0131yor&#8230; Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, \u015feytanlar\u0131n m\u00fc&#8217;min olmayanlara dost olmalar\u0131n\u0131 takdir etmi\u015ftir. Dostu d\u00fc\u015fman olan ki\u015finin vay haline&#8230; O zaman d\u00fc\u015fman\u0131 onu boyunduru\u011fu alt\u0131na alacak, sapt\u0131racak, Allah&#8217;dan bir yard\u0131m, bir destek ve bir dostluk g\u00f6rmeden diledi\u011fi y\u00f6ne s\u00fcr\u00fckleyecektir.<\/p>\n<p>&#8220;Biz \u015feytanlar\u0131, inanmayanlara dost yapt\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Bu bir ger\u00e7ektir. Allah m\u00fcminlerin dostu oldu\u011fu gibi, \u015feytan da m\u00fcmin olmayanlar\u0131n dostudur. Bu ayn\u0131 zamanda \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir ger\u00e7ektir. Ve son derece tehlikeli sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. Bu ger\u00e7ek bu \u015fekilde kesin olarak ifade edildikten sonra m\u00fc\u015frikler olmu\u015f bir durum gibi bununla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Biz de \u015feytan\u0131n dostlu\u011funun nas\u0131l oldu\u011funu, insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde ve hayatlar\u0131nda ne \u015fekilde hareket etti\u011fini g\u00f6zlerimizle g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, on\u00fcn \u00f6rneklerinden biridir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde &#8220;Biz atalar\u0131m\u0131zdan b\u00f6yle g\u00f6rd\u00fck, b\u00f6yle yapmam\u0131z\u0131 emreden Allah&#8217;d\u0131r derler.&#8221;<\/p>\n<p>Arap m\u00fc\u015friklerinin yapt\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6yledi\u011fi buydu. Aralar\u0131nda kad\u0131nlar da bulundu\u011fu halde Allah&#8217;\u0131n evini \u00e7\u0131plak tavaf etme k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc i\u015fliyor sonra b\u00f6yle yapmalar\u0131n\u0131 emredenin y\u00fcce Allah oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131! Oysa atalar\u0131 b\u00f6yle emredip yapm\u0131\u015flard\u0131. Onlar da bu davran\u0131\u015f\u0131 atalar\u0131ndan miras al\u0131p uyguluyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Onlar -m\u00fc\u015frik olmalar\u0131na ra\u011fmen- dinin hayat\u0131n problemleri ile ne i\u015fi var? diyen ve Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sistem, yasa, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcler, gelenek ve g\u00f6renekler belirleme hakk\u0131na sahip oldu\u011funu ileri s\u00fcren modern cahiliye toplumlar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fcklenmiyorlard\u0131. Bir yalan uyduruyor, bir yasa belirliyorlard\u0131. Sonra da &#8220;b\u00f6yle yapmam\u0131z\u0131 emreden Allah&#8217;d\u0131r&#8221; diyorlard\u0131. Ku\u015fkusuz bu, son derece i\u011fren\u00e7 ve al\u00e7ak\u00e7a bir pland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6n\u00fcllerinde dini duygular\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunan kimseleri kand\u0131r\u0131p bu uydurmalar\u0131n\u0131n Allah kat\u0131ndan gelmi\u015f bir \u015feriat oldu\u011fu kuruntusuna kap\u0131lmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bununla beraber bunlar Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131n durumlar\u0131na en uygun olan\u0131 g\u00f6r\u00fcp, onlar i\u00e7in kanun koyma yetkisine sahip oldu\u011funu iddia edenden daha az k\u00fcstaht\u0131lar.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah Peygamberine, -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Allah&#8217;a yap\u0131lan bu iftiray\u0131 yalanlamak, O&#8217;nun \u015feriat\u0131n\u0131n tabiat\u0131n\u0131 ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten uzak olu\u015funu a\u00e7\u0131klamakla onlar\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131 emretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emretmesi O&#8217;nun y\u00fcce \u015fan\u0131na yara\u015f\u0131r bir \u015fey de\u011fildir:<\/p>\n<p>&#8220;Onlara de ki; &#8220;Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flemeyi emretmez. Allah ad\u0131na bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah kesinlikle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emretmez. K\u00f6t\u00fcl\u00fck ise; a\u015f\u0131r\u0131 yani s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fan her \u015fey demektir. \u00c7\u0131plakl\u0131k da bu t\u00fcr k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden biridir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir \u015feyi emretmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Y\u00fcce Allah belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlara tecav\u00fcz edilmesini, \u00f6rt\u00fc, haya ve takvaya ili\u015fkin emirlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 nas\u0131l emreder? Sonra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emir ve yasalar\u0131 iddiayla olmaz. O&#8217;nun emirleri ve h\u00fck\u00fcmleri peygamberlerine indirdi\u011fi kitaplar\u0131nda yer al\u0131r. Allah&#8217;\u0131n s\u00f6zlerinin ve h\u00fck\u00fcmlerinin \u00f6\u011frenilece\u011fi di\u011fer bir kayna\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131na ve Allah&#8217;\u0131n peygamberinin tebli\u011fine dayanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir insan\u0131n herhangi bir emrin Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmesi ge\u00e7ersiz bir iddiad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n dini hakk\u0131nda s\u00f6z s\u00f6yleyen birinin dayanaca\u011f\u0131 \u015fey Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ile kan\u0131tlanm\u0131\u015f kesin bilgi olmal\u0131d\u0131r. Yoksa her insan kendi arzusunu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcp, bu Allah&#8217;\u0131n dinidir iddias\u0131nda bulundu\u011fu zaman, bir karga\u015fan\u0131n ba\u015f g\u00f6sterme imk\u00e2n\u0131 do\u011fmu\u015f olur.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz cahiliye ayn\u0131 cahiliyedir. Ve o, her zaman temel \u00f6zelliklerini korur. \u0130nsanlar cahiliyeye geriye d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131klar\u0131 her seferse, benzer s\u00f6zleri s\u00f6ylemi\u015f, zaman ve mek\u00e2n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen aralar\u0131nda benzer d\u00fc\u015f\u00fcnceler geli\u015fmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu cahiliye toplumunda bir yalanc\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131p kendi arzusunun y\u00f6neltti\u011fi birtak\u0131m \u015feyler s\u00f6yleyip sonra da &#8220;\u0130\u015fte Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131&#8221; demedi\u011fi g\u00fcn olmuyor. G\u00fcn ge\u00e7miyor ki, k\u00fcstah ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan birinin \u00e7\u0131k\u0131p dinin belirlenmi\u015f emir ve yasaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edip &#8220;dinin b\u00f6yle olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir&#8221;, &#8220;dinin b\u00f6yle emretmesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r&#8221;, &#8220;dinin bunu yasaklam\u0131\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir&#8221; demesin&#8230; Kan\u0131t ise; kendi arzusudur tabii&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Allah ad\u0131na bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015flemelerini emredenin y\u00fcce Allah oldu\u011funa ili\u015fkin iddialar\u0131 reddedildikten sonra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrinin aksi y\u00f6nden belirdi\u011fi a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah her i\u015fte adalet ve dengeyi emretmi\u015ftir, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil. \u0130badet ve ayinlerde Allah&#8217;\u0131n hayat metoduna uygunlu\u011fu, Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- indirdi\u011fi kitaba ba\u015fvurmay\u0131 emretmi\u015ftir. Sorunu her insan\u0131n arzusuna uyarak birtak\u0131m \u015feyler s\u00f6yleyip sonra da bunun Allah&#8217;\u0131n dini oldu\u011funu iddia edece\u011fi \u015fekilde ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Boyun e\u011fmenin s\u0131rf kendisine y\u00f6nelik olmas\u0131n\u0131, kullu\u011fun eksiksiz bir \u015fekilde kendisi i\u00e7in olmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir. Hi\u00e7 kimse hi\u00e7 kimsenin \u015fahs\u0131ndan kaynaklanan kurallara uyamaz. Ayn\u0131 \u015fekilde hi\u00e7 kimse de bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131ndan kaynaklanan buyruklar\u0131na boyun e\u011femez.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Rabbim bana \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve dengeli olmay\u0131 emretti. Her secde yerinde ve an\u0131nda t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n\u0131zla O&#8217;na y\u00f6nelerek m\u00fc\u015friklikten tamamen ar\u0131nm\u0131\u015f bir ba\u011fl\u0131l\u0131kla O&#8217;na dua ediniz.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n emretti\u011fi budur. Bu da onlar\u0131n s\u00f6ylediklerinin aksi bir durumdur. Bunlar\u0131 bize emreden Allah&#8217;d\u0131r iddias\u0131nda bulunmalar\u0131na ra\u011fmen atalar\u0131na ve kendileri gibi kullar\u0131n koydu\u011fu yasalara uymalar\u0131na, \u00e7\u0131plakl\u0131k ve a\u00e7\u0131k-sa\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131t bir a\u00e7\u0131klamad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, Ademo\u011fullar\u0131&#8217;na ay\u0131p yerlerini \u00f6rten ve onlar\u0131 s\u00fcsleyen elbiseyi g\u00f6ndermekte l\u00fctufta bulundu\u011funu belirtmektedir. Ayr\u0131ca bu, hayatlar\u0131 ve ibadetleri i\u00e7in h\u00fck\u00fcmler koyan iki ayr\u0131 kaynak edinmek suretiyle i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri \u015firk durumuyla da uyu\u015fmayan bir durumdur.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klaman\u0131n bu kesitinde hat\u0131rlatma ve uyar\u0131 yer almaktad\u0131r. S\u0131nanmalar\u0131 i\u00e7in kendilerine belirlenen surenin sonunda y\u00fcce Allah&#8217;a d\u00f6n\u00fc\u015flerine, bu esnada biri Allah&#8217;\u0131n emrine, biri de \u015feytan\u0131n emrine uyan \u00efki gruba ayr\u0131lacaklar\u0131na i\u015faret edilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Sizi ilkin yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi yine O&#8217;na d\u00f6neceksiniz.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah, insanlar\u0131n bir kesimini do\u011fru yola iletti, bir kesimi de sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 haketti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak \u015feytanlar\u0131 dost edindiler ve (buna ra\u011fmen) do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck yolculu\u011fa ba\u015flama noktas\u0131 ile biti\u015f noktas\u0131n\u0131, ilk hareket noktas\u0131n\u0131 ve sona ula\u015fma noktas\u0131n\u0131 birle\u015ftiren tek ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir a\u00e7\u0131klamad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Sizi ilkin yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi yine O&#8217;na d\u00f6neceksiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Yolculu\u011fa iki grup halinde ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131; biri Adem ve e\u015fi, biri de \u015feytan ve adamlar\u0131&#8230; Ayn\u0131 \u015fekilde de d\u00f6necekler. \u0130taatk\u00e2rlar babalar\u0131 Adem ve anneleri Havva ile birlikte Allah&#8217;a teslim olmu\u015f, O&#8217;na inanm\u0131\u015f ve O&#8217;nun emirlerine uymu\u015flar\u0131n grubu olarak d\u00f6necekler (isyanc\u0131lar da iblis ve adamlar\u0131yla birlikte d\u00f6necekler). \u0130blisi dost edinmeleri, O&#8217;nun da onlar\u0131 dost edinmesi nedeniyle y\u00fcce Allah cehennemi onlarla dolduracakt\u0131r. Halbuki kendilerinin do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, dostlu\u011fu Allah&#8217;a y\u00f6nelik olan\u0131 do\u011fru yola iletmi\u015f, dost olarak \u015feytan\u0131 se\u00e7enleri de sapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte onlar, iki grup halinde geri d\u00f6n\u00fcyorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Allah insanlar\u0131n bir kesimini do\u011fru yola iletti, bir kesimi de sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 haketti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah&#8217;\u0131 bir yana b\u0131rakarak \u015feytanlar\u0131 dost edindiler ve (buna ra\u011fmen) do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bak\u0131n, i\u015fte d\u00f6n\u00fcyorlar. Hem de yolculu\u011fun iki yan\u0131n\u0131 da kapsayan bir tabloda&#8230; Tabii ki, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n y\u00f6ntemi \u00fczere&#8230; Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u00f6yle bir \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fmesi imk\u00e2ns\u0131z bir \u015fey \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130SRAF VE ALL\u00c0H&#8217;IN N\u0130METLER\u0130<\/p>\n<p>Sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131, belirlenen yolda s\u00fcren uzun yolculu\u011fu sunmadan \u00f6nce bu duraklamada da &#8220;Ademo\u011fullar\u0131&#8221;na y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131 yinelenmektedir:<br \/>\n<strong>31- &#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, her mescide giri\u015finizde g\u00fczel elbiseler giyiniz. Yiyiniz, i\u00e7iniz, fakat israf etmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez. &#8221;<\/p>\n<p>32- &#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131n\u0131n yarar\u0131na sundu\u011fu g\u00fczellikleri ve temiz yiyecekleri kim haram etti? De ki; Bunlar, d\u00fcnya hayat\u0131nda m\u00fcminler i\u00e7indir k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ise sadece onlar\u0131nd\u0131r, biz ayetlerimizi bilenlere b\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz. &#8221;<\/p>\n<p>33- &#8220;De ki; Allah sadece a\u00e7\u0131k-gizli b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, g\u00fcnah\u0131, haks\u0131z sald\u0131r\u0131y\u0131, Allah&#8217;\u0131n hakk\u0131nda hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fi \u015feyleri O&#8217;na ortak ko\u015fman\u0131z\u0131 ve Allah hakk\u0131nda bilmediklerinizi s\u00f6ylemeyi haram k\u0131ld\u0131.&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Bu cahiliye d\u00f6neminde Arap m\u00fc\u015friklerinin inan\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak sunulan inanc\u0131n temel ger\u00e7eklerini iyice yerle\u015ftirmek i\u00e7in yap\u0131lan vurgudan sonr\u00e2 yer alan bir ba\u015fka vurgudur. Bu da b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k hikayesiyle y\u00fczy\u00fcze gelinirken, t\u00fcm Ademo\u011fullar\u0131&#8217;na y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7eklerden en belirgini, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in varetti\u011fi iyi \u015feyleri O&#8217;nun izni ve h\u00fckm\u00fc s\u00f6zkonusu olmaks\u0131z\u0131n yasaklamalar\u0131 ile bu yasaklamay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ve Allah hakk\u0131nda bilmeden konu\u015fan, bu konuda birtak\u0131m \u015feyleri ileri s\u00fcren kimsenin do\u011frudan do\u011fruya s\u0131fat\u0131 konumundaki \u015firk aras\u0131ndaki ilgidir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi giysilerden olu\u015fan s\u00fcslerini, d\u0131\u015f elbiselerini her ibadette giymeleri \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor. Bu ibadetler aras\u0131nda \u00e7\u0131plak olarak yerine getirdikleri ve bu esnada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yasaklamad\u0131\u011f\u0131 tersine, kullar\u0131na bir nimet olarak bah\u015fetti\u011fi giysiyi yasaklad\u0131klar\u0131 tavaf da yer al\u0131yordu. Oysa O&#8217;nun indirdi\u011fine uymak (elbiseyi giymek) suretiyle ibadet etmeleri daha iyiydi. Elbiseleri \u00e7\u0131karmak ve yapt\u0131klar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klarla de\u011fil:<\/p>\n<p>&#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, her mescide giri\u015finizde g\u00fczel elbiselerinizi giyiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah, israfa ka\u00e7maks\u0131z\u0131n yiyeceklerin iyisinden yararlanmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Yiyiniz, i\u00e7iniz, fakat israf etmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez.&#8221;<\/p>\n<p>Gelen rivayetlerde Arap m\u00fc\u015friklerinin t\u0131pk\u0131 giysi konusundaki yasaklamalar\u0131 gibi yiyeceklerde de birtak\u0131m yasaklamalar getirdikleri anlat\u0131lmaktad\u0131r. Bu da ayn\u0131 \u015fekilde Kurey\u015f&#8217;in uydurdu\u011fu bir \u015feydi ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p>M\u00fcslim&#8217;in sahih&#8217;inde, Hi\u015fam&#8217;a Urve&#8217;den, o da babas\u0131ndan \u015f\u00f6yle rivayet etmektedir: &#8220;Hums (Kurey\u015f) olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki Araplar K\u00e2be&#8217;yi \u00e7\u0131plak tavaf ederlerdi. Hums ise, Kurey\u015f ve Kurey\u015fliler aras\u0131nda do\u011fanlara denirdi. Kendilerine `Hums&#8217; ad\u0131n\u0131 veren Kurey\u015fliler m\u00fczdelifeden \u00e7\u0131kmazlard\u0131 \u0130nsanlar Arafat&#8217;a ula\u015ft\u0131klar\u0131nda onlar \u015f\u00f6yle derlerdi: &#8220;Biz Harem ehliyiz. Birinin bizim elbiselerimizi giymeden K\u00e2be&#8217;yi tavaf etmesi ve bizim b\u00f6lgemize girdikten sonra bizim yiyeceklerimizden ba\u015fkas\u0131n\u0131 yemesi olacak i\u015f de\u011fildir. &#8220;Mekke&#8217;de \u00f6d\u00fcn\u00e7 elbise alaca\u011f\u0131 bir arkada\u015f\u0131 bulunmayan ya da elbise kiralayacak kadar paras\u0131 bulunmayan biri \u015fu ikisinden birini yapmak durumunda kal\u0131rd\u0131: Ya K\u00e2be&#8217;yi \u00e7\u0131plak tavaf ederdi, ya da kendi elbisesiyle. Tavaf bittikten sonra da elbisesini \u00e7\u0131kar\u0131p atard\u0131, kimse de dokunmazd\u0131. Bu elbiseye `at\u0131k&#8217; derlerdi.&#8221;<\/p>\n<p>Kurtubi&#8217;nin &#8220;Ahkam-ul Kur&#8217;an adl\u0131 tefsirinde \u015fu a\u00e7\u0131klama yer almaktad\u0131r: Cahiliye d\u00f6neminde Araplar&#8217;\u0131n hac zaman\u0131nda etli yemekler yemedikleri, hafif yiyeceklerle yetindikleri ve K\u00e2be&#8217;yi \u00e7\u0131plak tavaf ettikleri s\u00f6ylenmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in onlara &#8220;Her mescide giri\u015finizde g\u00fczel elbiseleri giyiniz. Yiyiniz, i\u00e7iniz, fakat israf etmeyiniz&#8221; denmi\u015ftir. Yani size yasaklanmam\u0131\u015f bir \u015feyi yasaklamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyiniz. \u0130sraf, hel\u00e2l olan\u0131 haram k\u0131lmakla olabilece\u011fi gibi, s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmakla da olur. Bu bir a\u00e7\u0131dan o da bir a\u00e7\u0131dan s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, her mescide giri\u015fte g\u00fczel elbiseleri giymeye ve g\u00fczel yiyecek ve i\u00e7eceklerden yararlanmaya ili\u015fkin \u00e7a\u011fr\u0131yla yetinmiyor, bunun yan\u0131nda, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in varetti\u011fi g\u00fczellikleri ve temiz r\u0131z\u0131klar\u0131 haram k\u0131lmay\u0131 da k\u0131n\u0131yor. Ger\u00e7ekten bir insan\u0131n -kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayanarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar i\u00e7in varetti\u011fi g\u00fczellikleri ve temiz \u015feyleri haram k\u0131lmas\u0131 ay\u0131planacak bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc olmaks\u0131z\u0131n herhangi bir \u015feyin haram ya da hel\u00e2l k\u0131lmas\u0131 s\u00f6zkonusu olamaz.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131n\u0131n yarar\u0131na sundu\u011fu g\u00fczellikleri ve temiz yiyecekleri kim haram etti?<\/p>\n<p>Bu ay\u0131plaman\u0131n ard\u0131ndan \u015fu g\u00fczel elbiseler ve \u015fu temiz r\u0131z\u0131klar kendileri i\u00e7in bunlar\u0131 vareden Rabblerine inanmalar\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fcmin olanlar\u0131n hakk\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor. Her ne kadar bu d\u00fcnyada ba\u015fkalar\u0131 da bunlara ortak oluyorsa da bunlar k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc s\u0131rf kendilerine \u00f6zg\u00fc olacakt\u0131r. K\u00e2fir olanlar\u0131n onlara ortak olmas\u0131 s\u00f6zkonusu olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Bunlar d\u00fcnya hayat\u0131nda m\u00fcminler i\u00e7indir k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ise sadece onlar\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Durum bu de\u011fildir ki, onlara haram olsun, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ahirette onlara ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyin haram olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Biz ayetlerimizi bilenlere b\u00f6ylece ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu dinin ger\u00e7e\u011fini bilenler, bu a\u00e7\u0131klamadan yararlanan kimselerdir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ger\u00e7ekten haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na gelince; bu giysilerden dengeli bir \u015fekilde s\u00fcslenme, savurganl\u0131k ve kibirlenmeye ka\u00e7maks\u0131z\u0131n yiyecek ve i\u00e7ece\u011fin iyisinden yararlanmak de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ger\u00e7ekten haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8220;Allah sadece a\u00e7\u0131k-gizli b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, g\u00fcnah\u0131, haks\u0131z sald\u0131r\u0131y\u0131, Allah&#8217;\u0131n hakk\u0131nda hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fi \u015feyleri O&#8217;na ortak ko\u015fman\u0131z\u0131 ve Allah hakk\u0131nda bilmediklerinizi s\u00f6ylemenizi haram k\u0131ld\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 budur. \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6rebildi\u011fi ya da g\u00f6remedi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ve Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan davran\u0131\u015flar. G\u00fcnahlar&#8230; -genel anlamda Allah&#8217;\u0131n emirlerine yap\u0131lan her isyan g\u00fcnah olarak nitelendirilmektedir Haks\u0131z sald\u0131r\u0131&#8230; Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi \u015fekliyle hak ve adalete uymayan her davran\u0131\u015f demektir bu&#8230; Allah&#8217;\u0131n kendilerine hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 ve yetki vermedi\u011fi \u015feyleri ve kimseleri il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerinde Allah&#8217;a ortak ko\u015fma&#8230; Cahiliye toplumunda olup bitenler bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n kapsam\u0131na girmekteydi ve bu, her cahiliye toplumunda ya\u015fanan bir olgudur. \u0130nsanlar i\u00e7in kanunlar koymak suretiyle Allah&#8217;a ortak ko\u015fma, kimilerine il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerini verme&#8230; Allah hakk\u0131nda bilmedikleri \u015feyleri s\u00f6yleme&#8230; T\u0131pk\u0131 m\u00fc\u015friklerinin hel\u00e2l k\u0131lma ve haram k\u0131lmada s\u00f6yleyip bir bilgiye ve kan\u0131ta dayanmaks\u0131z\u0131n Allah&#8217;a mal ettikleri s\u00f6zler gibi&#8230;<\/p>\n<p>\u0130lk defa bu ayetlerle muhatap olan ve a\u015fa\u011f\u0131daki k\u0131namayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan m\u00fc\u015friklerin durumuna ili\u015fkin olarak gelen rivayetler olduk\u00e7a ilgin\u00e7tir. &#8220;De ki, Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131n\u0131n yarar\u0131na sundu\u011fu g\u00fczellikleri kim haram etti? Kelbi \u015f\u00f6yle rivayet etmektedir: &#8220;M\u00fcsl\u00fcmanlar elbise giyerek K\u00e2be&#8217;yi tavaf edince, m\u00fc\u015frikler onlar\u0131 k\u0131nad\u0131lar&#8230; Ayet bunun \u00fczerine nazil oldu.&#8221;<\/p>\n<p>Cahiliye, taraftarlar\u0131na neler yap\u0131yor, g\u00f6r\u00fcn. F\u0131tratlar\u0131 yozla\u015fm\u0131\u015f ve Kur&#8217;ana Kerim&#8217;in Adem ve Havva&#8217;ya ili\u015fkin olarak &#8220;&#8230; A\u011fac\u0131n meyvesinden tadar-tatmaz ay\u0131p yerleri meydana \u00e7\u0131kt\u0131. Bunun \u00fczerine cennet yapraklar\u0131 ile \u00f6rt\u00fcnmeye koyuldular&#8221; \u015feklinde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi sa\u011flam f\u0131trattan uzakla\u015fm\u0131\u015f, sapm\u0131\u015f birtak\u0131m insanlar Allah&#8217;\u0131n evini \u00e7\u0131plak tavaf ediyorlar. Bu, yetmiyormu\u015f gibi, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 giyinik olarak, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131 onurland\u0131rmak ve \u00f6rtmek, f\u0131tr\u00ee sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fczelli\u011fi i\u00e7inde f\u0131tratlar\u0131n\u0131n temel \u00f6zelliklerini geli\u015ftirmek ve onlar\u0131 hayvansal \u00e7\u0131plakl\u0131ktan, hem bedensel, hem de ruhsal \u00e7\u0131plakl\u0131ktan kurtarmak i\u00e7in insanlara l\u00fctfetti\u011fi g\u00fczellikler i\u00e7inde K\u00e2be&#8217;yi tavaf ederken g\u00f6r\u00fcnce&#8230; Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trat uyar\u0131nca Allah&#8221;\u0131n l\u00fctfetti\u011fi g\u00fczel giysiler i\u00e7inde Allah&#8217;\u0131n evini tavaf ederken g\u00f6r\u00fcnce onlar\u0131 &#8220;k\u0131n\u0131yorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Cahiliye insanlar\u0131 bu hale getirir, i\u015fte&#8230; F\u0131tratlar\u0131n\u0131, zevklerini, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini i\u015fte b\u00f6yle yozla\u015ft\u0131r\u0131r, alt\u00fcst eder&#8230; Acaba \u00e7a\u011fda\u015f cahiliye, bu konuda insanlara Arap cahiliyesinde eski Yunan cahiliyesinde Roma cahiliyesinde, eski \u0130ran cahiliyesinde ve her zaman ve her yerdeki cahiliyelerde yapt\u0131klar\u0131ndan farkl\u0131 bir \u015fey mi yapmaktad\u0131r?<\/p>\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f cahiliye, insanlar\u0131n elbiselerini \u00e7\u0131karmaktan, onlar\u0131 Allah korkusu ve utanma duygusundan uzakla\u015ft\u0131rmaktan ba\u015fka bir \u015fey mi yap\u0131yor? Bu \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ilericilik, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k ve yenilik olarak kitlelere kabul ettirmiyor mu? \u00d6rt\u00fcnen \u00f6zg\u00fcr ve iffetli m\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131 &#8220;gericiler&#8221;, &#8220;gelenek\u00e7iler&#8221; ve &#8220;k\u00f6yl\u00fcler&#8221; diye ay\u0131plam\u0131yor mu?<\/p>\n<p>Yozla\u015fma ayn\u0131 yozla\u015fmad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n sa\u011flam f\u0131trattan uzakla\u015f\u0131p \u00e7arp\u0131k bir karaktere sahip olmalar\u0131 yinelenmi\u015ftir. \u00d6l\u00e7\u00fclerdeki ba\u015fkala\u015f\u0131m ayn\u0131 ba\u015fkala\u015f\u0131md\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra ayn\u0131 b\u00fcy\u00fcklenme duygusudur egemen olan.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6yle bir direktif mi alm\u0131\u015flar? Tersine onlar azg\u0131n bir millettir.&#8221; (Zariyat -53)<\/p>\n<p>\u015eu \u00e7\u0131plakl\u0131k, \u015fu yozla\u015fma, \u015fu hayvanla\u015fma ve \u015fu b\u00fcy\u00fcklenme ile \u015firk ve Allah`\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda insanlar i\u00e7in yasalar koyan sahte tanr\u0131lar aras\u0131ndaki ilgi a\u00e7\u0131s\u0131ndan cahiliye toplumlar\u0131 aras\u0131nda ne gibi bir fark vard\u0131r?<\/p>\n<p>\u015eayet Arap m\u00fc\u015frikleri, k\u00e2hinlerin, tap\u0131nak bek\u00e7ilerinin ve kabile \u00f6nderlerinin buyruklar\u0131na g\u00f6re hareket eden benzerleri di\u011fer eski cahiliye toplumlar\u0131 gibi \u015fu \u00e7\u0131plakl\u0131k konusunda yar\u0131m adadaki egemenliklerini garantiye almak i\u00e7in onlar\u0131n bilgisizliklerini istismar eden, ak\u0131llar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayan yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn sahte tanr\u0131lar\u0131n\u0131n buyruklar\u0131na g\u00f6re hareket etmi\u015flerse g\u00fcn\u00fcm\u00fcz m\u00fc\u015frik erkek ve kad\u0131nlar\u0131 da bu konuda yery\u00fcz\u00fc tanr\u0131lar\u0131n\u0131n buyruklar\u0131na g\u00f6re hareket ediyor, bunlara uymazl\u0131k edemiyor. Kad\u0131n\u0131yla, erke\u011fiyle \u00e7a\u011fda\u015f cahiliye mensuplar\u0131n\u0131n kendilerini kurtaramad\u0131klar\u0131 bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n gerisinde moda evleri ve stilistleri,. g\u00fczellik uzmanlar\u0131 ve g\u00fczellik salonlar\u0131 denen sahte tanr\u0131lar yer almaktad\u0131r. Bu tanr\u0131lar emirler ya\u011fd\u0131r\u0131rlar, ard\u0131ndan yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131ndaki z\u00fcppeler ve \u00e7\u0131plak hayvanlar onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir itaatle bu buyruklar\u0131 hemen uygularlar. Bu seneki yeni moda herhangi bir kad\u0131n\u0131n boyuna posuna uysa da uymasa da, g\u00fczellik i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fatafatlar kendisine uygun olsa da olmasa da bu zavall\u0131 kad\u0131n ister istemez hepsini uygulayacakt\u0131r. Bu sahte tanr\u0131lar\u0131n emirlerine itaat edecektir. Yoksa \u00e7evresindeki di\u011fer hayvanc\u0131klar taraf\u0131ndan ay\u0131plan\u0131r.<\/p>\n<p>Moda evlerinin, g\u00fczellik salonlar\u0131n\u0131n, \u00e7\u0131plakl\u0131k ve te\u015fhir kamplar\u0131n\u0131n, bu k\u0131zg\u0131n hamleyi y\u00f6nlendiren bilimlerin, foto\u011fraflar\u0131n, roman ve hik\u00e2yelerin, dergi ve gazetelerin gerisinde kimler vard\u0131r? Bir k\u0131sm\u0131, ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k i\u00e7in tercih edilecek ve elden ele dola\u015ft\u0131r\u0131lacak duruma gelmi\u015f dergi ve hik\u00e2yelerin bu duruma gelmesinde kimlerin parma\u011f\u0131 vard\u0131r? Evet b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n gerisinde yer alanlar kimlerdir?<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, t\u00fcm bu ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n gerisinde yer alanlar yahudidir&#8230; Yahudiler, ruhsal hezimete u\u011fram\u0131\u015f bu hayvanlar\u0131n \u00fczerinde tanr\u0131l\u0131k yetkilerini ve \u00f6zelliklerini ellerinde tutuyorlar. Her yerde ba\u015flatt\u0131klar\u0131 bu ak\u0131mlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hedeflerine ula\u015f\u0131yorlar. Bu salg\u0131nlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 oyuncak haline getirmek, bunun ard\u0131ndan psikolojik ve ahl\u00e2ki \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak, insan f\u0131trat\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131r\u0131p moda ve g\u00fczellik uzmanlar\u0131n\u0131n ellerinde oyuncak haline getirmek onlar\u0131n hedefleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Sonra kuma\u015f, s\u00fcs ve g\u00fczellik ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ayr\u0131ca bu pazara dayanan ve ondan beslenen bir\u00e7ok sanayi \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketimindeki savurganl\u0131kla ekonomik hedeflerine ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz elbise ve k\u0131yafet sorunu, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan ve O&#8217;nun hayat sisteminden kopuk olarak ele al\u0131nacak bir sorun de\u011fildir. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu sorunla iman ve \u015firk sorunu aras\u0131ndaki bu ilginin kurulmas\u0131 bu y\u00fczdendir.<\/p>\n<p>Bu sorunun inan\u00e7 sistemi ve \u015feriatla \u00e7e\u015fitli y\u00f6nlerden ilgisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce bu sorun,Rabbl\u0131k sorunuyla ilgilidir. Bu konularda insanlar i\u00e7in h\u00fck\u00fcmler koyan, hem ahl\u00e2k, hem ekonomi hem de hayat\u0131n bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcnde derin etkisi bulunan mercinin belirlenmesiyle ilgilidir.<\/p>\n<p>Cahiliye, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, zevkleri, de\u011ferleri ve ahl\u00e2klar\u0131 yozla\u015ft\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece hayvanlara \u00f6zg\u00fc \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131, a\u00e7\u0131k-sa\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ilericilik, geli\u015fmi\u015flik olarak nitelendirir, bunun yan\u0131nda insana \u00f6zg\u00fc \u00f6rt\u00fcnmeyi de geli\u015fmemi\u015flik, gericilik olarak nitelendirir. \u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131n ve insan\u00ee \u00f6zelliklerin bundan daha fazla yozla\u015fmas\u0131, tersy\u00fcz olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra baz\u0131 cahiliye mensubu ki\u015filer kalk\u0131p bize \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorlar: Dinle k\u0131yafetin ne ilgisi var? Kad\u0131n giyimiyle dinin ne al\u00e2kas\u0131 var? G\u00fczellik, dini neden ilgilendirsin?.. \u0130\u015fte bu, her zaman ve her yerdeki cahiliye toplumlar\u0131nda insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir yozla\u015fma, bir tersy\u00fcz olma durumudur.<\/p>\n<p>Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir sorun olarak belirmesine kar\u015f\u0131n Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ve isl\u00e2m\u0131n de\u011ferlendirmesinde bu denli \u00f6nemsedi\u011fi i\u00e7in \u00f6ncelikle tevhid ve \u015firk sorunuyla ili\u015fkisi bulundu\u011fu i\u00e7in, ikinci olarak insan f\u0131trat\u0131n\u0131n, ahl\u00e2ki yap\u0131s\u0131n\u0131n, toplumun ve hayat d\u00fczeninin sa\u011flam ya da bozuk olu\u015fuyla ili\u015fkili oldu\u011fu i\u00e7in&#8230; Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu sorunun \u00fczerine, g\u00fc\u00e7l\u00fc, etkin ve vurgulu bir de\u011ferlendirme yap\u0131yor. B\u00fcy\u00fck inan\u00e7 sistemine ili\u015fkin konular\u0131 ele al\u0131rken ba\u015fvurdu\u011fu y\u00f6ntemle soruna de\u011finiyor. \u0130nsano\u011fluna, yery\u00fcz\u00fcnde hayatlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 ve belirlenmi\u015f oldu\u011funa, s\u00fcre doldu\u011fu zaman bir saat geriye ya da ileriye al\u0131nmas\u0131na imk\u00e2n bulunmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir uyar\u0131da bulunmak suretiyle sorun \u00fczerine etkin bir de\u011ferlendirme yap\u0131yor.<br \/>\n<strong>TOPLUMLARIN ECEL\u0130<\/p>\n<p>34- &#8220;Her toplumun belirlenmi\u015f bir eceli vard\u0131r. Ecelleri geldi\u011finde onu ne bir an erteleyebilirler ve nede bir an \u00f6ne alabilirler. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu, inan\u00e7 sisteminin temel ger\u00e7eklerinden biridir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bununla, hayat\u0131n s\u00fcrmesine aldanmamalar\u0131 konusunda uyarmak amac\u0131yla, Allah&#8217;\u0131 anmayan, O&#8217;na \u015f\u00fckretmeyen gafil g\u00f6n\u00fcllerin teline dokunuyor.<\/p>\n<p>Burada s\u00f6zkonusu edilen `ecel&#8217;, ya her insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle, hayat\u0131n\u0131n sona ermesiyle dolan &#8220;ecel&#8221;dir ya da her milletin yery\u00fcz\u00fcndeki g\u00fc\u00e7leri ve hakimiyetleri anlam\u0131ndaki `ecel&#8217;idir. \u0130ster bu olsun ister \u015fu olsun, farketmez. Bir an bile \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 ya da geciktirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir bunun.<\/p>\n<p>Bu gezintiyi tamamlamadan \u00f6nce, gerek -En&#8217;am suresinde (3) s\u00f6zkonusu edilen kurbanlar, adaklar ve bunlara ili\u015fkin olarak belirlenen haramlar ve helaller konusunda gerekse bu surede s\u00f6zkonusu edilen giyecek ve yiyecek konusunda cahiliye mensuplar\u0131n\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larken Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade y\u00f6ntemindeki \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 benzerli\u011fi belirtmeden ge\u00e7emeyece\u011fiz.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade y\u00f6ntemi, kurbanlar, adaklar, hayvanlar ve meyveler konusunda \u00f6ncelikle cahiliyenin fiilen uygulad\u0131\u011f\u0131 gelenekler ve uygulad\u0131klar\u0131 bu geleneklerin Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu -Allah&#8217;a iftira atarak- ileri s\u00fcrmeleriyle s\u00f6ze ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Sonra, kendilerinin haram k\u0131ld\u0131klar\u0131 \u015feyin Allah taraf\u0131ndan haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ve hel\u00e2l k\u0131ld\u0131klar\u0131 \u015feyin Allah taraf\u0131ndan hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak dayand\u0131klar\u0131 bir kan\u0131t\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015ftu.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Yoksa Allah&#8217;\u0131n size bu direktifi verdi\u011finin somut tan\u0131klar\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z? K\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne insanlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karmak amac\u0131 ile Allah&#8217; a iftira eden, Allah ad\u0131na yalan uyduran kimseden daha zalim kim olabilir? (En&#8217;am: 144)<\/p>\n<p>Daha sonra, il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerinden olan hakimiyeti ellerine ge\u00e7irmekte somutla\u015fan bu \u015firklerini Allah&#8217;\u0131n kaderine ve kendilerine y\u00f6nelik buyru\u011funa dayand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak suretiyle bu kar\u015f\u0131la\u015fmadan ka\u00e7\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc\u015frikler diyecekler ki; &#8220;E\u011fer Allah dileseydi ne biz ve atalar\u0131m\u0131z O&#8217;na ortak ko\u015far ve ne de bir \u015feyi yasaklard\u0131k.&#8221; Onlardan \u00f6ncekilerle bu \u015fekilde peygamberlerini yalanlad\u0131lar da azab\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131lar. Onlara de ki; &#8220;\u00d6n\u00fcm\u00fcze koyaca\u011f\u0131n\u0131z bir bildi\u011finiz var m\u0131? Siz sadece san\u0131n\u0131n, yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n pe\u015finden gidiyorsunuz, s\u0131rf tahminlere dayan\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p>-&#8220;De ki; &#8220;Yetkin delil Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. E\u011fer o dileseydi, hepinizi do\u011fru yola iletirdi.<\/p>\n<p>-De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n bu yasaklar\u0131 koydu\u011funa \u015fahitlik edecek tan\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 getiriniz bakal\u0131m. E\u011fer onlar bu yolda \u015fahitlik ederlerse, sak\u0131n \u015fahitliklerini onaylama. Ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131n, ahirete inanmayanlar\u0131n ve Rabblerine e\u015f ko\u015fanlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma. (En&#8217;am 148-150)<\/p>\n<p>M\u00fc\u015friklerin Allah&#8217;a mal ederek ileri s\u00fcrd\u00fckleri bu bat\u0131l h\u00fck\u00fcmler yalanland\u0131ktan sonra Peygamberimizin onlara; geliniz, bu konuda do\u011fru, tek, g\u00fcvenilir ve ondan ba\u015fkas\u0131na ba\u015fvurman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 kayna\u011fa dayanarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n size haram ettiklerinin ve emrettiklerinin ger\u00e7ek mahiyetini a\u00e7\u0131klayay\u0131m demi\u015fti.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Geliniz, Rabbinizin neleri yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 size s\u00f6yleyeyim: O&#8217;na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z. Ana-babaya kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131n\u0131z. Yoksulluk kayg\u0131s\u0131 ile evlatlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 biz veririz. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin a\u00e7\u0131\u011f\u0131na da gizlisine de yakla\u015fmay\u0131n\u0131z. Hakl\u0131 bir gerek\u00e7e yokken Allah&#8217;\u0131n dokunulmaz sayd\u0131\u011f\u0131 cana k\u0131ymay\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte Allah ola ki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz diye size bu direktifleri veriyor (En&#8217;am 151)<\/p>\n<p>Burada da ayn\u0131 s\u0131ra ve ad\u0131mlar takip edilmi\u015ftir. \u00c7\u0131plakl\u0131k k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve giyecek ve yiyecekler konusunda yasaklar (haramlar) ve serbestler (helaller) belirleme bak\u0131m\u0131ndan egemenlik iddias\u0131nda bulunmakla i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u015firk durumu anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve \u015firkten sak\u0131nmalar\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Bunun yan\u0131nda \u015feytan\u0131n yapt\u0131klar\u0131 ve komplosu sonucu anne ve babalar\u0131n\u0131n cennette tek ba\u015f\u0131na gelen \u00e7\u0131plakl\u0131k trajedisi dile getirilmi\u015f ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ay\u0131p yerlerini \u00f6rten giysilerle s\u00fcslenmelerini sa\u011flayan giysileri g\u00f6ndermekle onlara y\u00f6nelik nimeti hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ard\u0131ndan bu konuda belirledikleri yasaklar (haramlar) ve serbestler (helallerin) i\u00e7in bunlar Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcd\u00fcr! O&#8217;nun emridir demeleri tuhaf kar\u015f\u0131lanarak reddedilmi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131n\u0131n yarar\u0131na sundu\u011fu g\u00fczellikleri ve temiz yiyecekleri kim haram etti? De ki, &#8220;Bunlar, d\u00fcnya hayat\u0131nda m\u00fcminler i\u00e7indir, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ise sadece onlar\u0131nd\u0131r. Biz ayetlerimizi bilenlere b\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Burada kesin bilgiden s\u00f6z edilmektedir, m\u00fc\u015friklerin dinlerini, d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131m, ibadetlerini ve yasalar\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 san\u0131lardan ve yalanlardan de\u011fil. \u0130\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere ili\u015fkin ileri s\u00fcrd\u00fckleri as\u0131ls\u0131z kuruntular bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131nca Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade y\u00f6ntemi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ger\u00e7ekten onlara haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri a\u00e7\u0131klamaya koyulmu\u015ftu:<\/p>\n<p>-&#8220;De ki Allah sadece a\u00e7\u0131k-gizli b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, g\u00fcnah\u0131, haks\u0131z sald\u0131r\u0131y\u0131, Allah&#8217;\u0131n hakk\u0131nda hi\u00e7bir delil indirtmedi\u011fi \u015feyleri O&#8217;na ortak ko\u015fman\u0131z\u0131 ve Allah hakk\u0131nda bilmediklerinizi s\u00f6ylemeyi haram k\u0131ld\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Nitekim daha \u00f6nce de giyecek ve yiyecekler konusunda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emretti\u011fi ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f onlar\u0131n Allah&#8217;a dayand\u0131rarak ileri s\u00fcrd\u00fckleri h\u00fck\u00fcmlerin ge\u00e7ersizli\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Ey insano\u011fullar\u0131 her mescide giri\u015finizde g\u00fczel elbiseler giyiniz, yiyiniz, i\u00e7iniz, fakat israf etmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez.&#8221;<\/p>\n<p>Her iki kar\u015f\u0131la\u015fmada da sorun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle iman ve \u015firk sorununa ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla hakimiyet sorunudur, insanlar\u0131n hayat\u0131 \u00fczerindeki hakimiyet yetkisinin kime ait olaca\u011f\u0131 sorunudur. \u0130nsanlar\u0131n kulluklar\u0131n\u0131n kime y\u00f6nelik olaca\u011f\u0131 sorunudur.<\/p>\n<p>Sorun ayn\u0131 sorundur. Ve bu sorun. kar\u015f\u0131lan\u0131rken ayn\u0131 y\u00f6nteme ba\u015fvurulmakta, ayn\u0131 ad\u0131mlar takip edilmektedir. Ve ku\u015fkusuz ulu .Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor!<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;E\u011fer Kur&#8217;an Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan gelmi\u015f olsayd\u0131, i\u00e7inde mutlaka bir\u00e7ok \u00e7eli\u015fkiler bulurlard\u0131.&#8221; (Nisa: 82)<\/p>\n<p>En&#8217;am suresi ile A&#8217;raf suresinin tabiatlar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde, inan\u00e7 sorununun irdelendi\u011fi bu iki farkl\u0131 alanda Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade birli\u011fi ve \u00f6nemi daha bir belirginle\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc alanlar\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, temel sorunlarda cahiliyeye kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulan metodun birli\u011fine engel olu\u015fturmaz. Ve ku\u015fkusuz bu Kur&#8217;an-\u0131 indiren ulu Allah eksikliklerden uzakt\u0131r, y\u00fccedir.<\/p>\n<p>AYETLER\u0130 DO\u011eRULAYANLAR VE YALANLAYANLAR<\/p>\n<p>\u015eu anda&#8230; ilk yarad\u0131l\u0131\u015f hik\u00e2yesi ile bedenin giysilerle, ruhun da Allah korkusuyla \u00f6rt\u00fclmesi konusunda Arap cahiliyesinin bunun da \u00f6tesinde t\u00fcm cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131, ayn\u0131 zamanda bu sorunun t\u00fcmden b\u00fcy\u00fck inan\u00e7 sorununa ba\u011flanmas\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirme ama\u00e7l\u0131 bu uzun duraklaman\u0131n ard\u0131ndan&#8230;<\/p>\n<p>Evet, \u015fimdi de insano\u011fluna y\u00f6nelik yeni bir \u00e7a\u011fr\u0131 ba\u015fl\u0131yor. Ge\u00e7en duraklamada giysi sorununun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck sorunla ilgili bir \u00e7a\u011fr\u0131&#8230; dini kurallar ve yasalar konusunda, hayata ili\u015fkin durumlarda ve sistemlerde ba\u015fvurulacak ve uyulacak merci sorunu&#8230; \u0130nsanlar\u0131n ba\u015fvuracaklar\u0131 y\u00f6n\u00fc belirlemek i\u00e7indir bu. Bu y\u00f6n Rabblerinden getirdikleri mesaj\u0131 duyuran Peygamberlerin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6n\u00fcd\u00fcr. Bu gezintide ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011findi\u011fi yolculu\u011fun sonunda ger\u00e7ekle\u015fecek hesapla\u015fma ve yap\u0131lanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmesi olay\u0131 peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyma ya da uymama temeline g\u00f6re olacakt\u0131r:<br \/>\n<strong>35- &#8220;Ey insano\u011fullar\u0131, size sizden olan peygamberler gelerek, ayetlerimi a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 zaman kimler k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131n\u0131p kendilerini d\u00fczeltirlerse, onlar i\u00e7in art\u0131k korku s\u00f6zkonusu de\u011fildir ve onlar \u00fcz\u00fclmezler de. &#8221;<\/p>\n<p>36- &#8220;Ayetlerimizi yalanlayanlar, onlara burun k\u0131v\u0131ranlar ise, orada ebedi kalmak \u00fczere cehennemliktirler. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Adem ve evlatlar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme budur. Budur O&#8217;nun yaratt\u0131\u011f\u0131 ve \u00fczerindeki s\u00fcreyi belirledi\u011fi yery\u00fcz\u00fcnde halifelik yapman\u0131n \u015fart\u0131. Y\u00fcce Allah, bu \u015fart ve s\u00f6zle\u015fme uyar\u0131nca \u00fcstlendi\u011fi fonksiyonu yerine getirmesi i\u00e7in insan t\u00fcr\u00fcn\u00fc yery\u00fcz\u00fcne halife k\u0131lm\u0131\u015f ve oraya yerle\u015ftirmi\u015ftir. \u0130nsan\u0131n bu s\u00f6zle\u015fme ve \u015farta uymayan t\u00fcm davran\u0131\u015flar\u0131 d\u00fcnyada Allah&#8217;a teslim olmu\u015f ki\u015filerce reddedilecek ve onaylanmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, O, ahiretteki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 cehennem ate\u015fi olan bir g\u00fcnah y\u00fcklenmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah bu g\u00fcnaha kar\u015f\u0131l\u0131k bir diyet ya da bir bedel kabul etmeyecektir.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Kimler k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131n\u0131p kendilerini d\u00fczeltirlerse, onlar i\u00e7in art\u0131k korku s\u00f6zkonusu de\u011fildir ve onlar hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmezler de.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc takva (Allah korkusu) onlar\u0131 g\u00fcnahlardan ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden uzak tutar, -k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin en i\u011frenci de Allah&#8217;a ortak ko\u015fmak, onun egemenli\u011fini gaspetmek, il\u00e2hl\u0131k \u00f6zelliklerini iddia etmektir- onlar\u0131 g\u00fczel \u015feylere, Allah&#8217;\u0131n emirlerine uymaya y\u00f6neltir. Sonu\u00e7ta onlar\u0131 korkudan emin olduklar\u0131 ve ho\u015fnut olduklar\u0131 bir yere vard\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ayetlerimizi yalanlayanlar, onlara burun k\u0131v\u0131ranlar ise orada ebedi kalmak \u00fczere cehennemliktirler.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc yalanlama ve Allah&#8217;\u0131n s\u00f6zle\u015fmesine ve \u015fart\u0131na uymaya burun k\u0131v\u0131rma, bu m\u00fcstekbirlerin (b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131n) dostlar\u0131 olan iblisle ate\u015fte bulu\u015fmalar\u0131na neden olur. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n vaadi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur:<\/p>\n<p>&#8220;Andolsun ki, insanlardan kim sana uyarsa onlar\u0131 ve sizi birlikte cehenneme dolduraca\u011f\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6L\u00dcM SAHNES\u0130<\/p>\n<p>Buradan itibaren, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ge\u00e7en gezintinin sonunda i\u015faret edilen ecelin sona ermesiyle ger\u00e7ekle\u015fen \u00f6l\u00fcm sahnesini sunmaya ba\u015fl\u0131yor. &#8220;Her toplumun belirlenmi\u015f bir eceli vard\u0131r. Ecelleri geldi\u011finde onu ne bir an erteleyebilirler ve ne de bir an \u00f6ne alabilirler.&#8221; Ard\u0131ndan mah\u015fer ve hesapla\u015fma sahnesini, bir de insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verme ve d\u00fcnyadayken yap\u0131lanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rme sahnesini sunuyor. Bu sahneler, sanki daha \u00f6nce \u00f6zetle dile getirilen Allah&#8217;dan sak\u0131nan muttakilerle b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131n (m\u00fcstekbirlerin) durumunun ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir. Belirlenen ecelin bitiminden sonra muttekilerle m\u00fcstekbirlerin ba\u015f\u0131na gelenlerin tasviri niteli\u011findedir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n e\u015fsiz y\u00f6ntemiyle yap\u0131lan bir tasvirdir bu. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n y\u00f6ntemi, Kur&#8217;an-\u0131 okuyan\u0131n ve dinleyenin g\u00f6rece\u011fi ve t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131yla seyredece\u011fi bi\u00e7imde canl\u0131 ve hareketli olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirir sahneleri&#8230;<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade y\u00f6ntemi, k\u0131yamet sahnelerine dirili\u015fi ve hesapla\u015fma, nimet ve azap sahnelerine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015ftir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyadan sonra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara vadetti\u011fi bu \u00f6te d\u00fcnya sadece vasfedilmemi\u015f, ayn\u0131 zamanda somut, canl\u0131, hareketli, a\u00e7\u0131k ve belirgin bir \u015fekilde tasvir edilmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcmanlar bu alemde eksiksiz bir \u015fekilde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131. Sahnelerini g\u00f6rm\u00fc\u015f, ondan etkilenmi\u015flerdi. Kimi zaman kalpleri titremi\u015f, kimi zaman bedenleri \u00fcrpermi\u015f, ard\u0131ndan tekrar huzura kavu\u015fmu\u015flard\u0131. Uzakta onlar i\u00e7in cehennem ate\u015finin kavurucu alevi belirmi\u015f, bazen cennetten ho\u015f meltemler esivermi\u015ftir. Bu y\u00fczden vadedilen g\u00fcn gelmeden \u00f6nce, o alemi tam anlam\u0131yla \u00f6\u011frenmi\u015flerdi. Onlar\u0131n bu aleme ili\u015fkin s\u00f6zlerini ve duygular\u0131n\u0131 izleyen biri, onlar\u0131n \u015fu d\u00fcnyadaki hayatlar\u0131ndan daha derin ve daha do\u011fru bir bi\u00e7imde o alemde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlard\u0131. Onlar b\u00fct\u00fcn duygular\u0131yla o aleme ta\u015f\u0131n\u0131rlard\u0131. T\u0131pk\u0131 insan\u0131n bir evden di\u011fer bir eve, bir b\u00f6lgeden di\u011fer bir b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131nmas\u0131 gibi. Hem de daha \u015fu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen ve alg\u0131lanan d\u00fcnya hayat\u0131ndayken. \u00d6te d\u00fcnya onlar\u0131n duygular\u0131nda vadedilen bir gelecekten ibaret de\u011fildi, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen bir realiteydi.<\/p>\n<p>Belki de burada sunulan sahneler, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de yer alan k\u0131yamete ili\u015fkin sahnelerin en uzunlar\u0131, en hareketlileridir. Pe\u015fpe\u015fe gelen manzaralar en \u00e7ok bar\u0131nd\u0131ran ve bir\u00e7ok kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmay\u0131 i\u00e7eren sahnelerdir. T\u00fcm bunlar\u0131 \u00f6ylesine co\u015fkun bir canl\u0131l\u0131kla sunmaktad\u0131rlar ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kelimelerle nas\u0131l ifade edildi\u011fine hayret ediyor insan. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm bunlar\u0131 bizzat g\u00f6rmedik\u00e7e alg\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi bu sahneler, Adem peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- hik\u00e2yesi, O&#8217;nun ve e\u015finin \u015feytan\u0131n aldatmas\u0131 sonucu cennetten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan bir de\u011ferlendirme olarak yer al\u0131yorlar. Ayr\u0131ca anne-babalar\u0131n\u0131 cennetten \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi, onlar\u0131 da tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmemesi i\u00e7in y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan Ademo\u011fullar\u0131&#8217;na bir uyar\u0131 niteli\u011findedirler. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 eski d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n telkinlerine ve vesveselerine uymalar\u0131 konusunda uyar\u0131yor. Peygamberlerin getirece\u011fi do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve \u015feriata uyacaklar\u0131na \u015feytana uymay\u0131 tercih ettikleri takdirde dostlar\u0131n\u0131n \u015feytan olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak insanlar\u0131 tehdit ediyor. Sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, \u00f6l\u00fcm sahnesini ard\u0131ndan da aralar\u0131nda bir zaman fark\u0131 yokmu\u015f gibi k\u0131yamet sahnelerini sunuyor. Bir de bak\u0131yoruz ki, orada olup bitenler \u015fu peygamberlerin haber verdiklerini do\u011fruluyorlar. \u015eeytana uyanlara cennete d\u00f6n\u00fc\u015f yasaklan\u0131yor. Anne-babalar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, oradan al\u0131konuluyorlar. \u015eeytana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p Allah&#8217;a itaat edenlerse, cennete geri d\u00f6n\u00fcyorlar ve y\u00fcceler aleminden \u015f\u00f6yle sesleniliyor onlara:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fledi\u011finize kar\u015f\u0131l\u0131k olarak i\u015fte size varis oldu\u011funuz cennet.&#8221; (A&#8217;raf 43)<\/p>\n<p>T\u0131pk\u0131 g\u00f6\u00e7menlerin ve gurbet\u00e7ilerin mutluluk \u00fclkesine d\u00f6n\u00fc\u015fleri gibi.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en hik\u00e2ye ile bu hik\u00e2ye \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler ve hemen ard\u0131ndan yer alan ve ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar birtak\u0131m g\u00fczellikleri bar\u0131nd\u0131ran k\u0131yamet sahneleri aras\u0131ndaki bu uyum i\u00e7inde&#8230; Bu hik\u00e2ye ruhlar aleminde meleklerin haz\u0131r bulundu\u011fu bir sahnede ba\u015fl\u0131yor. -Y\u00fcce Allah o g\u00fcn Adem ve e\u015fini yarat\u0131p cennette yerle\u015ftiriyor. \u015eeytan onlar\u0131 aldat\u0131p eksiksiz ve saf kulluk ve itaat derecesinden a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor ve onlar\u0131n cennetten \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131na neden oluyor- yine meleklerin haz\u0131r bulundu\u011fu bir sahneden sona eriyor&#8230; Evet bu ahenk i\u00e7inde ba\u015flang\u0131\u00e7la sonu\u00e7 birle\u015fiyor. Arada d\u00fcnya hayat\u0131, en sonunda da \u00f6l\u00fcm yer al\u0131yor. Bu da ba\u015flang\u0131\u00e7 ve sonu\u00e7la birlikte ortada tam bir d\u00fczen olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc sahneleri sunmaya ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n<p>\u00d6L\u00dcMDEN SONRA K\u00c2F\u0130RLER\u0130N TAVRI<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, \u00f6l\u00fcm sahneleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z&#8230; Allah&#8217;a iftira eden, O&#8217;nun ad\u0131na yalan s\u00f6yleyenlerin \u00f6l\u00fcm sahnesi&#8230; Bunlar babalar\u0131ndan devrald\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ayinleri, kendi kendilerine yasala\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 gelenek ve h\u00fck\u00fcmleri Allah&#8217;\u0131n emri olarak ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n<p>Peygamberlerin getirdi\u011fi Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131n -oysa inan\u0131lmas\u0131 gereken Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc budur- zan ve yalan\u0131 bilgiye ve ger\u00e7e\u011fe tercih edenlerin \u00f6l\u00fcm sahnesi&#8230; Bunlar kendileri i\u00e7in belirlenen d\u00fcnya nimetlerinden, paylar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131 gibi, peygamberlerin getirdi\u011fi ve onlara duyurdu\u011fu Allah&#8217;\u0131n ayetlerinden de paylar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Elif, L\u00e2m, Mim, Sad Surenin ilk ayetini olu\u015fturan bu harf grubunun benzerleri hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc Bakara ve Ali \u0130mran surelerinin ba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klarken \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsemi\u015ftik: Bu birbirinden kopuk harf grubu ile \u015funa i\u015faret ediliyor: \u015eu Kur&#8217;an-\u0131 Kerim insanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lan t\u00fcrde harflerden olu\u015fuyor. Fakat buna ra\u011fmen insanlar bu harfleri kullanarak Kur&#8217;an&#8217;daki gibi s\u00f6zler &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1719,1597,1600,1720,1599,1584,1718,1697,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2654","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-oku-2","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-sure-dinle","tag-sureler","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2654"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2654\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}