{"id":2657,"date":"2012-01-21T06:26:48","date_gmt":"2012-01-21T06:26:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2657"},"modified":"2012-01-21T06:26:48","modified_gmt":"2012-01-21T06:26:48","slug":"enam-suresinin-135-165-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/enam-suresinin-135-165-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"En’am Suresi’nin 135-165.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

135- “De ki; Ey kavmim, tutumunuzu devam ettiriniz, ben de kendi tutumumu devam ettirece\u011fim. D\u00fcnya yurdunun sonunun kimin lehinde olaca\u011f\u0131n\u0131 ilerde anlayacaks\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zalimler kurtulu\u015fa eremezler. “<\/strong><\/p>\n

Bu beraberindeki ve arkas\u0131ndaki ger\u00e7e\u011fe, ger\u00e7e\u011fin kendisinde ve \u00f6tesinde yeralan kuvvete g\u00fcvenmeden kaynaklanan bir tehdittir. \u0130\u015flerine kar\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131na, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisinin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu ger\u00e7ekten, hareket metodu ve yolundan emin oldu\u011funa, ayn\u0131 \u015fekilde kendilerinin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 sap\u0131kl\u0131ktan ve en sonunda varacaklar\u0131 sonu\u00e7tan emin oldu\u011funa ili\u015fkin Hz. Peygamberden -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- gelen bir tehdittir:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zalimler kurtulu\u015fa eremezler.”<\/p>\n

Bu, de\u011fi\u015fmeyen bir kurald\u0131r. Buna g\u00f6re Allah’dan ba\u015fka dostlar edinen m\u00fc\u015frikler kurtulu\u015fa eremezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’dan ba\u015fka dost ve yard\u0131mc\u0131 yoktur. Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine uymayanlar da… O’nun yol g\u00f6stericili\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda koyu sap\u0131kl\u0131ktan, apa\u00e7\u0131k zarardan ba\u015fka bir \u015fey yoktur.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131yla birlikte yeni bir b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7meden, \u00fczerine Allah’\u0131n ad\u0131 an\u0131larak ve an\u0131lmayarak kesilen hayvanlar\u0131n h\u00fckm\u00fcne ili\u015fkin konuyla meyvelerden, hayvanlardan ve \u00e7ocuklardan adanan adaklara ili\u015fkin konu aras\u0131nda yeralan bu b\u00f6l\u00fcm \u00fczerinde seri bir \u015fekilde baz\u0131 ger\u00e7eklere de\u011finelim. Saf inanc\u0131n temel ger\u00e7eklerinden bunca ger\u00e7e\u011fi i\u00e7erdi\u011fi gibi, iman ve k\u00fcfr\u00fcn tabiat\u0131na, insanlardan ve cinlerden \u015feytanlarla Allah’\u0131n peygamberleri ve onlara inananlar aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n mahiyetine ili\u015fkin sahneleri, tablolar\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da kapsamaktad\u0131r bu b\u00f6l\u00fcm. Nitekim geni\u015f boyutlar\u0131yla b\u00fcy\u00fck akide ger\u00e7eklerini kar\u015f\u0131layan ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren surenin ak\u0131\u015f\u0131nda yeralan benzerleri gibi bunca duyguland\u0131r\u0131c\u0131 mesaj\u0131 da i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Bu arada b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00fczerinde k\u0131saca durmam\u0131z; Kur’an’\u0131n sunu\u015f y\u00f6nteminin bu pratik olgulara ve insan hayat\u0131ndaki bu uygulamal\u0131 ayr\u0131nt\u0131lara ne kadar \u00f6nem verdi\u011fini, bunlar\u0131n Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na uygunlu\u011funa ve dayanmalar\u0131 gereken temeli belirlemeye, yani Allah’\u0131n hakimiyetini ya da di\u011fer bir ifadeyle O’nun Rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya ne kadar \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6rmemiz i\u00e7indir.<\/p>\n

O halde Kur’an’\u0131n sunu\u015f y\u00f6ntemi bu soruna neden bu kadar \u00f6nem veriyor?<\/p>\n

\u00d6nem veriyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc ilke a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130sl\u00e2m’da “inan\u00e7 sistemi” sorununu \u00f6zetlemektedir, “Din” sorununu \u00f6zetledi\u011fi gibi, \u0130sl\u00e2m’da “inan\u00e7 sistemi” `Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h olmad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etme” temeline dayanmaktad\u0131r. Bu tan\u0131kl\u0131kla birlikte m\u00fcsl\u00fcman, kullardan herbirinin il\u00e2hl\u0131k iddias\u0131n\u0131 kalbinden s\u00f6k\u00fcp atar ve il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131 Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla herbirinin hakimiyetini reddedip, hakimiyeti t\u00fcmden Allah’a verir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir konuda h\u00fck\u00fcm belirlemek, b\u00fcy\u00fck bir konuda h\u00fck\u00fcm vermek gibi hakimiyet hakk\u0131n\u0131 iddia etmektir. Dolay\u0131s\u0131yla il\u00e2hl\u0131k hakk\u0131n\u0131 iddia etmektir. M\u00fcsl\u00fcman Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda herkesin bu iddias\u0131n\u0131 red eder. \u0130sl\u00e2m’a g\u00f6re din, -kalpteki inan\u00e7 konusunda oldu\u011fu gibi- kullar\u0131n pratik hayatlar\u0131nda tek bir il\u00e2hl\u0131\u011fa, yani Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na boyun e\u011fmeleri ve pratik hayatlar\u0131nda Allah’dan ba\u015fka il\u00e2nl\u0131k taslayan kullara uymaktan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131d\u0131r. Herhangi bir konuda h\u00fck\u00fcm verme, il\u00e2hl\u0131k iddias\u0131nda bulunmakt\u0131r. Bu h\u00fckme boyun e\u011fmek de il\u00e2hl\u0131k iddias\u0131n\u0131 benimsemektir Bu nedenle m\u00fcsl\u00fcman, bu konuda il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131 tek ba\u015f\u0131na Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lar. Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda il\u00e2hl\u0131k taslayan kullar\u0131n dinine boyun e\u011fmeyi reddeder, bundan ka\u00e7\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in t\u00fcm\u00fcnde bu inan\u00e7 temellerinin belirlenmesine bu kadar \u00f6nem verilmesi ve Mekke’de nazil olan bu surenin ak\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fekilde konuya bu denli a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi bu y\u00fczdendir. Yedinci c\u00fczde bu surenin tan\u0131t\u0131m k\u0131sm\u0131nda da de\u011findi\u011fimiz gibi, Kur’an’\u0131n Mekke’de indirilen k\u0131sm\u0131, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin hayat\u0131ndaki d\u00fczen ve yasalar sorununa de\u011finmiyordu. Sadece inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sorununu ele al\u0131yordu. Bununla beraber hakimiyet konusundaki inan\u00e7 temellerinin belirlenmesine surenin bu kadar \u00f6nem vermesinin derin ve b\u00fcy\u00fck bir anlam\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

\u00d6nceki b\u00f6l\u00fcm ve onun \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerle birlikte Kur’an’\u0131n Mekke’de indirilen k\u0131sm\u0131nda yeralan bu Mekki surenin ak\u0131\u015f\u0131nda sunulan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bu uzun b\u00f6l\u00fcm\u00fcn t\u00fcm\u00fc… (Bilindi\u011fi gibi Kur’an’\u0131n Mekke’de inen k\u0131s\u0131m\u0131n\u0131n konusu inan\u00e7t\u0131. \u0130nan\u00e7la ilgili temellerini yerle\u015ftirmenin d\u0131\u015f\u0131nda, \u015feriatla ilgili herhangi bir \u015fey sunmuyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131n\u0131 uygulayacak bir devlet hen\u00fcz yoktu. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u0130sl\u00e2m’a girmi\u015f, kendilerini tamamen Allah’a teslim etmi\u015f, \u015feriat\u0131na uymak suretiyle Allah’a kullukta bulunan bir toplum olu\u015fmadan, bir toplumun insanlar aras\u0131nda pratik olarak \u015fu \u015feriatla h\u00fckmeden, bu dinin tabiat\u0131nda ve hareket metodunda oldu\u011fu gibi h\u00fckm\u00fc bilmeyi uygulamayla e\u015f anlaml\u0131 k\u0131lan, bu \u015fekilde \u0130sl\u00e2m’a ciddiyet, canl\u0131l\u0131k ve vakar kazand\u0131ran egemen bir devlet kurulmadan bu \u015feriat\u0131 konu\u015fma malzemesi ve et\u00fcd konusu olmaktan korumu\u015ftu…<\/p>\n

Biz diyoruz ki, Mekke’de indirilen bu surede yeralan bu uzun b\u00f6l\u00fcm\u00fcn t\u00fcm\u00fc kanun koyma ve hakimiyet konusunu ele almaktad\u0131r, bu konunun mahiyetine i\u015faret etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bir inan\u00e7 sorunudur. Bu sorunun dindeki \u00f6nemini g\u00f6stermektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, en ba\u015fta gelen sorundur.<\/p>\n

Ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde kar\u015f\u0131lamaya giri\u015fmeden \u00f6nce, konunun i\u00e7eri\u011fini, anlam ve i\u015faretlerini \u00f6zet bir \u015fekilde g\u00f6rebilmemiz i\u00e7in genel anlamda Kur’an’\u0131n g\u00f6lgesinde ya\u015fayal\u0131m istiyoruz.<\/p>\n

Konu meyveler, hayvanlar ve \u00e7ocuklar konusunda -yani ekonomik ve toplumsal konularda- ileri s\u00fcrd\u00fckleri cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcnce ve iddialar\u0131n\u0131 sunmakla ba\u015fl\u0131yor. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve iddialar\u0131n \u015fu \u015fekilde \u00f6rneklendi\u011fini g\u00f6rebiliriz:<\/p>\n

1- Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar\u0131, kendileri i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 ekin ve hayvanlar\u0131 iki k\u0131sma ay\u0131rmalar\u0131: Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Allah’a ay\u0131r\u0131yorlard\u0131. -\u00dcstelik Allah’\u0131n bu \u015fekilde h\u00fckmetti\u011fini iddia ediyorlard\u0131.- Di\u011fer k\u0131s\u0131m\u0131n\u0131 da Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131r\u0131yorlard\u0131. -Bunlar, Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda canlar\u0131na, mallar\u0131na ve \u00e7ocuklar\u0131na ortak ettikleri sahte tanr\u0131lard\u0131.<\/p>\n

“Onlar Allah’a, O’nun yaratt\u0131\u011f\u0131 ekinlerden ve hayvanlardan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir pay ay\u0131rd\u0131lar. As\u0131ls\u0131z saplant\u0131lar\u0131 uyar\u0131nca “Bu Allah’\u0131n, bu da O’na ko\u015ftu\u011fumuz ortaklar\u0131n pay\u0131d\u0131r” dediler.”<\/p>\n

2- Bundan sonra onlar Allah i\u00e7in ay\u0131rd\u0131klar\u0131 paya tecav\u00fcz ederek bir k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131p ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n pay\u0131na kat\u0131yorlard\u0131, tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131rd\u0131klar\u0131 k\u0131s\u0131m \u00fczerinde b\u00f6yle bir \u015feye asla giri\u015fmezlerdi:<\/p>\n

“Fakat ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar\u0131n pay\u0131 Allah’a ge\u00e7mezken, Allah’\u0131n pay\u0131 ortaklara ge\u00e7ebiliyor.”<\/p>\n

3- Ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n \u00e7ekici g\u00f6stermeleri sonucu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bunu yapanlar, k\u00e2hinler ve kendi aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcmler koyan fertler, bir taraftan toplumsal bask\u0131 di\u011fer taraftan dinsel hurafelerin etkisiyle boyun e\u011ferlerdi. Bu, \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme olay\u0131, fakirlik korkusu ve namus nedeniyle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ilgilendirirken kimi zaman da adak amac\u0131yla erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da ilgilendiriyordu. Nitekim Abdulmuttalip \u015fayet Allah, kendisini koruyacak on erkek \u00e7ocuk verirse, birini kesmek \u00fczere tanr\u0131lara adam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

“T\u0131pk\u0131 bunun gibi, bu d\u00fczmece ortaklar \u00e7o\u011fu m\u00fc\u015friklere \u00f6z evlatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi \u00e7ekici g\u00f6stermi\u015flerdir ki, b\u00f6ylece hem f\u0131tratlar\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131rs\u0131nlar ve hem de dinlerini bozsunlar.”<\/p>\n

4- Baz\u0131 hayvanlar\u0131 ve ekinleri yasaklam\u0131\u015flard\u0131. Allah’dan \u00f6zel bir izin olmadan bunlar\u0131n yenilmeyece\u011fini iddia ediyorlard\u0131. -Evet aynen b\u00f6yle iddia ediyorlard\u0131.- Nitekim baz\u0131 hayvanlara binmeyi de yasaklam\u0131\u015flard\u0131. Keserken ya da binerken baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fczerinde Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 anmay\u0131 yasaklam\u0131\u015flard\u0131. Hac’da Allah’\u0131n ad\u0131 an\u0131l\u0131yor gerek\u00e7esiyle o s\u0131rada bu hayvanlara binmezlerdi. \u00dcstelik t\u00fcm bunlar\u0131n Allah taraf\u0131ndan emredildi\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131:<\/p>\n

“Onlar sa\u00e7ma inan\u00e7lar\u0131 uyar\u0131nca “Bu hayvanlar ve ekinler dokunulmazd\u0131r, bizim istediklerimizden ba\u015fka hi\u00e7 kimse onlar\u0131 yiyemez, bunlar da s\u0131rtlar\u0131na y\u00fck vurulmas\u0131 ve binilmesi yasak hayvanlard\u0131r” dediler. O’na iftira ederek…”<\/p>\n

5- Ana karn\u0131ndayken baz\u0131 hayvanlar\u0131 erkekleri i\u00e7in ay\u0131r\u0131yorlard\u0131 ve bunlar\u0131 kad\u0131nlar\u0131na haram k\u0131l\u0131yorlard\u0131. Ancak yavru \u00f6l\u00fc do\u011facak olursa, kad\u0131nlar\u0131 ve erkekleri ortak kabul ediyorlard\u0131. Bu arada b\u00f6ylesine g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir h\u00fckm\u00fc Allah’a dayand\u0131rmaktan da geri kalm\u0131yorlard\u0131:<\/p>\n

“Yine onlar, “Bu hayvanlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndaki yavrular sadece erkeklerimize aittir, kad\u0131nlar\u0131m\u0131za ise yasakt\u0131r. E\u011fer hayvan\u0131n yavrusu \u00f6l\u00fc do\u011farsa, her ikisi de O’na ortak olur, dediler. Allah bu yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 verecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, O hikmet sahibidir ve her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte cahiliye d\u00f6neminde Arap toplumunu kaplayan ve bu konudaki h\u00fckm\u00fc vermek, ruhlar\u0131 ve g\u00f6n\u00fclleri onlardan ar\u0131nd\u0131rmak, ayn\u0131 \u015fekilde toplumsal hayatta ge\u00e7ersiz k\u0131lmak i\u00e7in Mekke’de inmi\u015f bir surede Kur’an’\u0131n uzun ak\u0131\u015f\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler, iddialar ve geleneklerden bir demet…<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim a\u011f\u0131r, uzun ve titiz ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atarken, \u015fu metodu takip etmi\u015ftir.<\/p>\n

a) \u00d6nce bilgisizc\u00e9 ve ahmak\u00e7a \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrenlerin ve Allah’a iftira ederek kendilerine verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar\u0131 haram kabul edenlerin b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kaybettiklerini belirtmi\u015f ve hi\u00e7bir bilgiye dayanmaks\u0131z\u0131n Allah’a dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve iddialar\u0131yla kesin sap\u0131kl\u0131kta olduklar\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftur.<\/p>\n

b) Sonra \u00fczerinde bu t\u00fcr bir tasarrufta bulunduklar\u0131 mallar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n kendileri i\u00e7in varetti\u011fine dikkatleri \u00e7ekmi\u015ftir. \u00c7ardakl\u0131 ve \u00e7ardaks\u0131z bah\u00e7eleri var eden, onlar i\u00e7in bu hayvanlar\u0131 yaratan O’dur. R\u0131z\u0131klar\u0131 veren, tek ba\u015f\u0131na verdiklerinin sahibidir de. Ayn\u0131 zamanda insanlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu mallara ili\u015fik h\u00fckm\u00fc de sadece O verebilir. Bu a\u015famada ekinlerin, meyvelerin, \u00e7ardakl\u0131 ve \u00e7ardaks\u0131z bah\u00e7elerin sahnelerinden, kimisine bindikleri, y\u00fcklerini vurduklar\u0131, etlerini yedikleri, derisinden, y\u00fcn\u00fcnden ve k\u0131l\u0131ndan yararland\u0131klar\u0131 hayvanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verdi\u011fi nimetlerden olu\u015fan son derece duyguland\u0131r\u0131c\u0131, etkileyici mesajlar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim, Ademo\u011fullar\u0131’yla \u015feytan aras\u0131ndaki k\u00f6kl\u00fc d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 da bir etken olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O halde nas\u0131l \u015feytan\u0131n ad\u0131mlar\u0131n\u0131 takip ederler? A\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa d\u00fc\u015fman oldu\u011fu halde vesveselerini dinlerler?<\/p>\n

c) Bundan sonra, \u00f6zellikle hayvanlara ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcmden mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde sunulmu\u015ftur. Olanca tutars\u0131zl\u0131klar\u0131, sa\u00e7mal\u0131klar\u0131 ve tuhafl\u0131klar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki karanl\u0131klar \u00fczerine \u0131\u015f\u0131k tutulmu\u015ftur. Bu. sahnenin sonunda da, her t\u00fcrl\u00fc kan\u0131ttan ve mant\u0131ktan yoksun bu h\u00fck\u00fcmleri verirken neye dayand\u0131klar\u0131na ili\u015fkin bir soru y\u00f6neltilmektedir: “Yoksa Allah’\u0131n size bu direktifi verdi\u011finin somut tan\u0131klar\u0131 m\u0131s\u0131n\u0131z?” Bu sadece sizin bildi\u011finiz bir s\u0131r m\u0131d\u0131r? S\u0131rf s\u00f6ze y\u00f6nelik bir direktif midir? Bu arada Allah’a iftira etmek su\u00e7u ve insanlar\u0131 bilgisizce sapt\u0131rma giri\u015fimi son derece \u00e7irkin bir davran\u0131\u015f olarak belirmektedir. Ayr\u0131ca bu olay konu i\u00e7inde kullan\u0131lan de\u011fi\u015fik etkileyici mesajlardan biri haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n

d) Burada kanun koyma hakk\u0131na sahip otorite belirtilmektedir. Bu arada bu otoritenin m\u00fcsl\u00fcmanlara, \u00f6zellikle de yahudilere haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlara helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yiyecekler a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n

e) Sonra, her ikisi de anlam ve yasama niteli\u011fiyle Allah kat\u0131nda di\u011ferinin d\u00fczeyinde olan Allah’a ortak ko\u015fma ve Allah’\u0131n helal k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 haram sayma eylemlerinde somutla\u015fan cahiliyeye dayal\u0131 hayatlar\u0131n\u0131 Allah’\u0131n iradesine ba\u011flamalar\u0131 ile “E\u011fer Allah dileseydi ne biz ve atalar\u0131m\u0131z O’na ortak ko\u015far ve ne de bir \u015fey yasaklard\u0131k” demeleri tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Ayr\u0131ca bu s\u00f6ylenenlerin daha \u00f6nce gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm k\u00e2fir yalanc\u0131lar taraf\u0131ndan s\u00f6ylendi\u011fi de belirtilmektedir. Yalanc\u0131lar b\u00f6yle s\u00f6ylemi\u015flerdi, Allah’\u0131n azab\u0131 gelene kadar. “Onlardan \u00f6ncekiler de bu \u015fekilde peygamberlerini yalanlad\u0131lar da azab\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131lar.” Allah’a ortak ko\u015fmak, O’nun \u015feriat\u0131na dayanmaks\u0131z\u0131n bir \u015feyi haram k\u0131lmak gibidir. Her ikisi de Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikleridir. Bu arada belirledi\u011finiz bu prensipleri neye dayand\u0131r\u0131yorsunuz? \u015feklinde ay\u0131play\u0131c\u0131 bir soru yeral\u0131yor:<\/p>\n

“Onlara de ki; “\u00d6n\u00fcm\u00fcze koyaca\u011f\u0131n\u0131z bir bildi\u011finiz var m\u0131? Siz sadece yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n pe\u015finden gidiyorsunuz, s\u0131rf tahminlere dayan\u0131yorsunuz.”<\/p>\n

f) Bu konuda onlarla giri\u015filen tart\u0131\u015fma, onlar\u0131 \u015fahit getirmeye ve kesin ayr\u0131l\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rmakla son buluyor. -T\u0131pk\u0131 surenin ba\u015flar\u0131nda inanc\u0131n temeline ili\u015fkin konuda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi- Sorunun ayn\u0131 sorun oldu\u011funu vurgulamak i\u00e7in ayn\u0131 ifadeler, ayn\u0131 nitelemeler, hatta ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fckler kullan\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“De ki; Allah’\u0131n bu yasaklar\u0131 koydu\u011funa \u015fahitlik edecek tan\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 getiriniz bakal\u0131m. E\u011fer onlar bu yolda \u015fahitlik ederlerse sak\u0131n \u015fahitliklerini onaylama. Ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131n, ahirete inanmayanlar\u0131n ve rabblerine e\u015f ko\u015fanlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma.” Ayeti kerimede sahne, ifade ve s\u00f6zc\u00fck birli\u011finin yan\u0131nda bu h\u00fck\u00fcmleri koyanlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyduklar\u0131n\u0131, Allah’\u0131n ayetlerini yalanlad\u0131klar\u0131n\u0131, ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fayet, Allah’\u0131n ayetlerini onaylam\u0131\u015f, ahiret g\u00fcn\u00fcne inanm\u0131\u015f ve Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine uymu\u015f olsalard\u0131, Allah’\u0131n h\u00fck\u00fcmleri d\u0131\u015f\u0131nda hem kendileri, hem de insanlar i\u00e7in h\u00fck\u00fcm koymaya kalk\u0131\u015fmazlard\u0131. Allah’\u0131n izni olmadan haramlar ve helaller belirlemeye yeltenmezlerdi.<\/p>\n

g) B\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda Allah’\u0131n ger\u00e7ekten neleri haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in onlara bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Burada toplumsal hayat\u0131n temel ilkelerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. En ba\u015fta da tevhit yer al\u0131yor. Gerisi da birtak\u0131m emirler ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler. Ancak haramlar \u00e7o\u011funlukta ve t\u00fcm sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 durumunda…<\/p>\n

Allah, kendisine ortak ko\u015fulmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Anne ve babaya iyilikle davran\u0131lmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir. Fakirlik korkusuyla \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini yasaklam\u0131\u015f, bunun yan\u0131nda r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131n verilece\u011fi g\u00fcvencesini vermi\u015ftir. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gizlisine-a\u00e7\u0131\u011f\u0131na yakla\u015fmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Haks\u0131z yere, Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 cana k\u0131ymay\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Erginlik \u00e7a\u011fma eri\u015fmeden, iyilikle alman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yetimlerin mallar\u0131na dokunmay\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Tart\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc adaletle yerine getirmeyi emretmi\u015f, konu\u015fmada -tan\u0131kl\u0131k ve h\u00fck\u00fcm vermede- yak\u0131nlar\u0131 hakk\u0131nda da olsa, adil davranmay\u0131 emretmi\u015ftir. Allah i\u00e7in verilen t\u00fcm s\u00f6zleri. yerine getirmeyi emretmi\u015ftir. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc, emir ve yasakla ilgili her c\u00fcmlenin sonunda tekrarlanan Allah’\u0131n direktifi haline getiriyor.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda bu \u015fekilde biraraya gelen, adeta birbirleriyle kayna\u015fan ve tek bir c\u00fcmlede sunulan inan\u00e7 temeli ile \u015feriat ilkelerini kapsayan bu emir ve yasaklar y\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir k\u00fctle konumundad\u0131r. A\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z metod uyar\u0131nca Kur’an’a inceleyenlerin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7maz bu anlam. Uzun b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda bu emir ve yasaklar b\u00fct\u00fcn\u00fcne ili\u015fkin olarak \u015f\u00f6yle denmektedir:<\/p>\n

“\u0130\u015fte benim dosdo\u011fru yolum budur, bu yola uyunuz. Sak\u0131n sizi Allah’\u0131n yolundan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecek yollara girmeyiniz. \u0130\u015fte Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nas\u0131n\u0131z diye size bu direktifi veriyor.”<\/p>\n

Bunun nedeni, bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn t\u00fcm ak\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6zetilen anlam\u0131 iyice a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fturmak; tek, a\u00e7\u0131k ve kesin bir ifadede \u015fekillendirmektir.<\/p>\n

\u015eirk ya da \u0130sl\u00e2m s\u0131fat\u0131n\u0131n belirginle\u015fmesi noktas\u0131nda bu din nazar\u0131nda \u015feriat da inan\u00e7 gibidir. Hatta bu anlamda bu dinin \u015feriat\u0131 inan\u00e7tan bir par\u00e7ad\u0131r. Hatta ve hatta bizzat \u015feriat inan\u00e7t\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feriat inanc\u0131n realitedeki terc\u00fcman\u0131d\u0131r. Nitekim bu temel ger\u00e7ek Kur’an metodu uyar\u0131nca sunulan Kur’an ayetlerinde gayet net bir \u015fekilde belirginle\u015fmektedir.<\/p>\n

\u0130\u011fren\u00e7, cehennemi y\u00f6ntemlere ba\u015fvurularak as\u0131rlardan beri s\u00fcregelen bir \u015fekilde bu dine mensup ki\u015filerin g\u00f6nl\u00fcnde dinin anlam\u0131ndan \u00e7ekip kopar\u0131lmak istenen ger\u00e7ek budur i\u015fte. \u00d6yle ki-dinlerine gereken \u00f6zeni g\u00f6stermeyen laubaliler ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131 bir yana- bu dine sa\u011flam sar\u0131lanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu dahi hakimiyet sorununu inan\u00e7 sorunundan ay\u0131r\u0131r olmu\u015flard\u0131r. \u0130nan\u00e7 konusunda oldu\u011fu gibi, bu konuda galeyana gelmiyorlar. \u0130nan\u00e7 veya ibadette oldu\u011fu gibi hakimiyet konusunda Allah’\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyenleri, dinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f saym\u0131yorlar. Oysa bu din inan\u00e7, ibadet ve \u015feriat\u0131 birbirinden ayr\u0131 kabul etmez. Fakat bu, uzun as\u0131rlard\u0131r bilinen ara\u00e7lara ba\u015fvurularak meydana getirilen bir ay\u0131r\u0131md\u0131r. \u00d6yle ki, bu dinin en hareketli savunucular\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde bile hakimiyet sorunu b\u00f6ylesine \u015fa\u015f\u0131lacak bir duruma gelmi\u015ftir. \u0130\u015fte -konusu d\u00fczen, \u015feriat olmad\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca inan\u00e7 konusuyla ilgilendi\u011fi halde- Mekke’de inmi\u015f bu surenin bunca \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131, bu kadar etkenleri devreye soktu\u011fu ve b\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 sorun budur. Oysa konusu, toplumsal hayat\u0131n uygulamal\u0131 basit, bir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelikti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sorun en b\u00fcy\u00fck temelle ilgilidir. Hakimiyet temeli… \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fck temel bu dinin temeli ve ger\u00e7ek varl\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n

Puta tapan hakk\u0131nda \u015firk h\u00fckm\u00fcn\u00fc verip de ta\u011futun h\u00fckm\u00fcn\u00fc benimseyenlere bu h\u00fckm\u00fc vermeyenler, birinciden tiksindikleri halde ikinciden tiksinmeyenler… Bunlar Kur’an-\u0131 okumuyorlar. Bu dinin tabiat\u0131n\u0131 bilmiyorlar. O halde Allah’\u0131n indirdi\u011fi \u015fekliyle Kur’an-\u0131 okumal\u0131 ve Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fc ciddiye almal\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n

“E\u011fer onlara uyarsan\u0131z, \u015f\u00fcphesiz siz de m\u00fc\u015frik olursunuz.”<\/p>\n

Bu dini koruma \u00e7abas\u0131nda olan kimi insanlar da hem kendi kafalar\u0131m, hem de insanlar\u0131n kafalar\u0131n\u0131 uygulanan \u015fu kanunlar\u0131n, ya da uygulamalar\u0131n veya s\u00f6ylenenlerin \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131na uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakla u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Orada burada g\u00f6ze \u00e7arpan kimi ayk\u0131r\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 amans\u0131z bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7iyorlar. Sanki \u0130sl\u00e2m b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ayaktaym\u0131\u015f da, bu varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini g\u00f6lgeleyen birtak\u0131m ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 ortadan kald\u0131rmaktan ba\u015fka yap\u0131lacak i\u015f yokmu\u015f gibi.<\/p>\n

Bu dinin \u015fu gayretke\u015f koruyucular\u0131, asl\u0131nda bilmeden bu dini incitiyorlar. Bu g\u00fcl\u00fcn\u00e7 ve yarars\u0131z \u00f6zenleri sonucu insanlar\u0131n i\u00e7inde yer eden inan\u00e7 enerjisinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 yok ediyorlar. Onlar bu halleriyle cahiliye sistemleri lehine tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f oluyorlar. Cahiliye toplumunda \u0130sl\u00e2m’\u0131n ayakta oldu\u011funu ve birtak\u0131m ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n d\u00fczeltilmesinden ba\u015fka b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozucu bir durumun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f oluyorlar. Oysa din b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hayattan kopar\u0131lm\u0131\u015f demektir. Kullar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hakimiyeti tek ba\u015f\u0131na Allah’a veren d\u00fczen ve sistemde temsil edilmedi\u011fi s\u00fcrece…<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu dinin varl\u0131\u011f\u0131 Allah’\u0131n hakimiyetinin varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu temel ortadan kalk\u0131nca bu din de kendili\u011finden ortadan kalkar. Bu dinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yery\u00fcz\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 problem, Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na tecav\u00fcz eden, O’nun otoritesini ele ge\u00e7iren, can, mal ve \u00e7ocuklar hakk\u0131nda serbestler ve yasaklar koymak suretiyle kendilerinde kanun koyma hakk\u0131n\u0131 g\u00f6ren ta\u011futlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu, Kur’an-\u0131 Kerim’in bunca etken, prensip ve a\u00e7\u0131klama y\u0131\u011f\u0131n\u0131yla ele ald\u0131\u011f\u0131, sonra il\u00e2hl\u0131k ve kulluk sorununa ba\u011flad\u0131\u011f\u0131, iman veya k\u00fcfr\u00fcn belirtisi, cahiliye ya da \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc kabul etti\u011fi problemin ayn\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmak, ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in giri\u015fti\u011fi sava\u015f, dinsizlikle giri\u015filen sava\u015f de\u011fildir. Ta ki, bu dini koruyanlar\u0131n \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131 gibi sal\u0131 `dine girmek”ten ibaret olsun. Toplumsal veya ahl\u00e2ki bozulmalara kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan sava\u015f da de\u011fildir. Bunlar bu dinin varl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonradan gelen sava\u015flard\u0131r. \u0130sl\u00e2m’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in giri\u015fti\u011fi ilk sava\u015f “hakimiyet” ve hakimiyetin kime ait olaca\u011f\u0131 sava\u015f\u0131d\u0131r. Mekke’de bunun i\u00e7in b\u00f6yle bir sava\u015fa giri\u015fmi\u015fti. Daha inanc\u0131n temellerini atarken ve hen\u00fcz d\u00fczen ve \u015feriata de\u011finmezken bu sava\u015f\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. Hakimiyetin Allah’a ait oldu\u011funu vicdanlara yerle\u015ftirmek i\u00e7in giri\u015fmi\u015fti bu sava\u015fa. M\u00fcsl\u00fcman hakimiyeti kendisi i\u00e7in iddia etmez. B\u00f6yle bir iddiada bulunan\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k iddias\u0131n\u0131 da kabul etmez. Mekke’deki m\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fun g\u00f6n\u00fcllerinde bu inan\u00e7 iyice yerle\u015fince y\u00fcce Allah Medine’de pratik uygulamas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. O halde bu dini korumaya \u00e7al\u0131\u015fanlar bir kendi durumlar\u0131na bir de olmalar\u0131 gereken duruma baks\u0131nlar. Tabii bu dinin ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 kavrad\u0131ktan sonra…
\n136- Onlar Allah’a, O’nun yaratt\u0131\u011f\u0131 ekinlerden ve hayvanlardan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir pay ay\u0131rd\u0131lar. As\u0131ls\u0131z saplant\u0131lar\u0131 uyar\u0131nca “\u00dfu Allah’\u0131n bu da O’na ko\u015ftu\u011fumuz ortaklar\u0131n pay\u0131d\u0131r” derler. F\u00e0kat ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar\u0131n pay\u0131 Allah’a ge\u00e7mezken, Allah’\u0131n pay\u0131 bu ortaklara ge\u00e7ebiliyor. Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar. “<\/strong><\/p>\n

Ekin ve hayvanlara ili\u015fkin cahiliyenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve geleneklerini anlat\u0131rken ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, kendileri i\u00e7in bu ekin ve hayvanlar\u0131 var edenin y\u00fcce Allah oldu\u011funu belirtiyor. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131 yerden ve g\u00f6kten r\u0131z\u0131kland\u0131racak bir ki\u015finin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan y\u00fcce<\/p>\n

Allah’\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi \u015feylere ne yapt\u0131klar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor. Bunlardan bir pay\u0131 Allah’a ay\u0131r\u0131yorlar, put ve totemlerine de bir pay ay\u0131r\u0131yorlar. (Do\u011fal olarak bu son pay put bek\u00e7ilerine gidiyor)… Bundan sonra onlar, ayetin belirtti\u011fi gibi Allah i\u00e7in ay\u0131rd\u0131klar\u0131 paya tecav\u00fcz ediyorlar…<\/p>\n

\u0130bn-i Abbas \u015f\u00f6yle diyor: Yiyecekleri toplad\u0131klar\u0131 zaman deste yaparlard\u0131 ve iki k\u0131sma ay\u0131r\u0131rlard\u0131. Bir pay\u0131 Allah’a, birini de tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131r\u0131rlard\u0131. \u015eayet r\u00fczg\u00e2r, tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131rd\u0131klar\u0131 taraftan eser de bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Allah’a ay\u0131rd\u0131klar\u0131 paya katsayd\u0131, bunu geri al\u0131p tekrar yerine koyarlard\u0131. Yok e\u011fer r\u00fczg\u00e2r Allah i\u00e7in ay\u0131rd\u0131klar\u0131 pay\u0131n taraf\u0131ndan esip bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131na katsayd\u0131 bunu oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131r, eski yerine b\u0131rakmazlard\u0131. Bu nedenle y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur. “Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar.”<\/p>\n

M\u00fccahid diyor ki; ekinlerden Allah i\u00e7in bir pay, put ve tanr\u0131lar\u0131 i\u00e7in bir pay ay\u0131r\u0131rlard\u0131. R\u00fczg\u00e2r\u0131n Allah’a ay\u0131rd\u0131klar\u0131 paydan al\u0131p tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131na katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131r, tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131ndan Allah’\u0131n pay\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de geri al\u0131rlard\u0131 ve \u015f\u00f6yle derlerdi. “Allah’\u0131n buna ihtiyac\u0131 yoktur.” Hayvanlardan ay\u0131rd\u0131klar\u0131na da Saibe ve Bahire ad\u0131n\u0131 verirlerdi.<\/p>\n

Katade \u015f\u00f6yle der! Sap\u0131kl\u0131k taraftarlar\u0131ndan baz\u0131s\u0131 ekin ve hayvanlar\u0131ndan bir pay\u0131 Allah’a, birini de ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lara ay\u0131r\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

Allah’\u0131n pay\u0131ndan bir \u015fey tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131rlard\u0131, tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131ndan bir \u015fey Allah’\u0131n pay\u0131na kar\u0131\u015facak olursa hemen geri al\u0131rlard\u0131.<\/p>\n

Kurakl\u0131k oldu\u011fu sene, Allah’\u0131n pay\u0131ndan yararlan\u0131r ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131na el s\u00fcrmezlerdi. Bunun i\u00e7in y\u00fcce Allah “Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar” buyurmu\u015ftur.<\/p>\n

S\u00fcdd\u00ee’den \u015f\u00f6yle rivayet edilir: Mallar\u0131ndan bir pay ay\u0131r\u0131p, bu Allah’\u0131nd\u0131r derlerdi. Bir ekin eker, Allah’a ay\u0131r\u0131rlard\u0131. Bunun benzerini ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131 i\u00e7in de yaparlard\u0131. Ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131 onlar i\u00e7in harcarlard\u0131. Allah’\u0131n pay\u0131ndan da sadaka verirlerdi. Sahte tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131 biter de Allah’\u0131n pay\u0131 fazla olursa, “Tanr\u0131lar\u0131m\u0131za infak etmek zorunday\u0131z” derlerdi. Allah’\u0131n pay\u0131ndan al\u0131p sahte tanr\u0131lar\u0131na infak ederlerdi. Allah’\u0131n pay\u0131 t\u00fckenip, ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n ki \u00e7ok olursa, o zaman da “\u015eayet Allah dilese kendisine en g\u00fczelini ay\u0131r\u0131rd\u0131” der ve tanr\u0131lar\u0131n\u0131n pay\u0131ndan bir \u015fey Allah i\u00e7in vermezlerdi. Bu nedenle y\u00fcce Allah “Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar” derken, \u015funu demek istiyor: \u015eayet payla\u015ft\u0131rmada do\u011fruysalar, o zaman \u00e7ok k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc benden al\u0131yorlar ama bana vermiyorlar.<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir \u015f\u00f6yle der! Y\u00fcce Allah’\u0131n “Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar” s\u00f6z\u00fcne gelince; burada y\u00fcce Allah nitelikleri belirtilen bu m\u00fc\u015friklerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde haber vermektedir: Benim pay\u0131mdan ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lara verdikleri halde onlar\u0131n pay\u0131ndan bana vermemekle \u00e7ok k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar. Asl\u0131nda y\u00fcce Allah, bununla onlar\u0131n bilgisizliklerini, sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, do\u011fru yoldan sapmalar\u0131n\u0131 haber vermektedir. Kendilerini yaratan, besleyen ve say\u0131lmayacak kadar \u00e7ok nimet veren y\u00fcce Allah’\u0131 kendilerine hi\u00e7bir zarar ve yarar dokunduramayanlara denk tutmalar\u0131, \u00f6yle ki kendi kafalar\u0131na g\u00f6re yapt\u0131klar\u0131 payla\u015fmada sahte tanr\u0131lar\u0131n\u0131 ondan \u00fcst\u00fcn tutmalar\u0131n\u0131 dile getirmektedir.<\/p>\n

Hayvanlar ve ekinler konusunda m\u00fcminlerle tart\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in insanlardan ve cinlerden \u015feytanlar\u0131n dostlar\u0131na telkin ettikleri bunlard\u0131. \u015eeytanlar\u0131n dostlar\u0131na \u00e7ekici k\u0131ld\u0131klar\u0131 bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulamalarda \u00e7\u0131karlar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fu gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. K\u00e2hinlerden, mabet bek\u00e7ilerinden ve liderlerden olu\u015fan be\u015feri \u015feytanlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na gelince; \u00f6ncelikle takip\u00e7ilerin ve yardak\u00e7\u0131lar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine egemen olmada, bat\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve baz\u0131 inan\u00e7lar\u0131n \u00e7ekicili\u011fi uyar\u0131nca keyfi arzular\u0131na uymalar\u0131n\u0131 sa\u011flamada somutla\u015fmaktad\u0131r. \u0130kinci olarak, bu \u00e7ekicili\u011fin ve insan toplumlar\u0131n\u0131n aldat\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesinde ger\u00e7ekle\u015fecek maddi \u00e7\u0131karda somutla\u015fmaktad\u0131r. Bu da ahmak ve cahil kimselerin ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lara ay\u0131rd\u0131klar\u0131 k\u0131s\u0131mdan kendilerine d\u00fc\u015fen kazan\u00e7t\u0131r. Cinlerden \u015feytanlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na gelince; Ademo\u011fullar\u0131’na y\u00f6nelik aldatma ve vesvesede somutla\u015fmaktad\u0131r. Hayatlar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131, dinlerinin karma\u015faya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, sonu\u00e7ta onlar\u0131 d\u00fcnyadayken a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir yokolmaya, ahirette de ate\u015fe s\u00fcr\u00fcklemesidir, onlar\u0131n beklentileri.<\/p>\n

Arap cahiliyesinde g\u00f6r\u00fclen bu olay\u0131n benzerleri di\u011fer cahiliye toplumlar\u0131nda, Yunan-\u0130ran-Roma toplumlar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hindistan’da, Afrika ve Asya’da g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6zkonusu edilen konular, mal\u0131 uygulamalara ili\u015fkindir sadece. Ancak cahiliye s\u0131rf bunlardan ibaret de\u011fildir Modern cahiliye de Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi \u015fekilde mallar \u00fczerinde birtak\u0131m uygulamalarda bulunmaktad\u0131r. Bu durumda eski cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle \u015firk noktas\u0131nda bulu\u015fmaktad\u0131r. O temel ve kural a\u00e7\u0131s\u0131nda bulu\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye, insanlar\u0131n i\u015flerinde Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na dayanmaks\u0131z\u0131n birtak\u0131m uygulamalarda bulunan her sistemin ad\u0131d\u0131r. Bundan sonra bu t\u00fcr uygulaman\u0131n somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015fekillerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur. Bu farkl\u0131l\u0131klar yaln\u0131zca \u015fekilden ibarettir:
\n137- “T\u0131pk\u0131 bunun gibi, bu d\u00fczmece ortaklar \u00e7o\u011fu m\u00fc\u015friklere \u00f6z evlatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi \u00e7ekici g\u00f6stermi\u015flerdir ki, b\u00f6ylece hem f\u0131tratlar\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131rs\u0131nlar ve hem de dinlerini bozsunlar. E\u011fer Allah dileseydi bunu yapamazlard\u0131. O halde onlar\u0131 as\u0131ls\u0131z uydurmalar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak. “<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor: Ortak ko\u015ftuklar\u0131 sahte tanr\u0131lar ve \u015feytanlar mallar\u0131 \u00fczerindeki bu t\u00fcr uygulamalar\u0131 kendilerine \u00e7ekici g\u00f6sterdikleri gibi \u00f6z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi de onlara \u00e7ekici g\u00f6stermi\u015flerdir. Bu durum, kimi zaman r\u0131z\u0131k korkusu (-ya da esirlik ve k\u0131z babas\u0131 olmaktan dolay\u0131 utan\u00e7 duyma duygusu)- ile k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 diri diri topra\u011fa g\u00f6mmek, kimi zaman da erkek \u00e7ocuklar\u0131 sahte tanr\u0131lara adamak \u015feklinde meydana geliyordu. Nitekim Abdulmuttalip’in \u015fayet Allah, kendisini koruyacak ve sald\u0131r\u0131larda yard\u0131m edecek on erkek \u00e7ocuk verecek olursa, birini kesmeyi adad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin rivayetler vard\u0131r.<\/p>\n

Bu ve \u00f6tekini emredenin cahiliye gelene\u011fi oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu gelene\u011fi insanlar yine insanlar i\u00e7in koymu\u015flard\u0131r. Burada an\u0131lan \u015feytanlar, k\u00e2hinlerden, tapmak bek\u00e7ilerinden ve ba\u015fkanlardan olu\u015fan insanlar ve vesveseci cinlerden olu\u015fan \u015feytanlard\u0131r. Bunlar\u0131n aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir yard\u0131mla\u015fma ve dostluk vard\u0131r.<\/p>\n

Ayet bu \u00e7ekici g\u00f6stermenin arka plan\u0131nda gizli hedefi \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/p>\n

“F\u0131tratlar\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131rs\u0131nlar ve hem de dinlerini bozsunlar diye…”<\/p>\n

Onlar\u0131 yok etmeyi, dinlerini bozmay\u0131 ve ondan kaynaklanacak net bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayanmayacaklar\u0131 \u015fekilde karma\u015f\u0131k hale getirmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015flard\u0131r. Bu yok olu\u015f, \u00f6ncelikle \u00f6z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmelerinde somutla\u015fmaktad\u0131r. Son olarak sosyal hayat\u0131n t\u00fcmden bozulmas\u0131nda ve insanlar\u0131n yolunu yitirmi\u015f s\u00fcr\u00fclere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp keyfi arzular\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca diledikleri gibi g\u00fcden bozguncu \u00e7obanlar\u0131n eline d\u00fc\u015fmelerinde somutla\u015fmaktad\u0131r. \u00d6yle ki, canlar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 ve mallar\u0131 hakk\u0131nda \u00f6l\u00fcm ve yok olma h\u00fckm\u00fcn\u00fc verebilecek duruma gelirler. Bu \u015fa\u015fk\u0131n koyunlar boyun e\u011fmekten ba\u015fka se\u00e7enek bulamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc din, inan\u00e7 -ve bunlara ili\u015fkin konulardaki karma\u015f\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceler- t\u00fcm a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve derinlikleri ile birlikte, yine bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerden kaynaklanan toplumsal geleneklerle bir dayan\u0131\u015fma i\u00e7ine girerler. B\u00f6ylece son derece a\u00e7\u0131k dine ba\u011flanan ve t\u00fcm i\u015flerini kal\u0131c\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re d\u00fczenleyenlerin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin kar\u015f\u0131 duramad\u0131\u011f\u0131 ezici bir bask\u0131 meydana gelmi\u015f olur.<\/p>\n

Bu kapal\u0131 ve karma\u015f\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve bunlardan kaynaklanan dayan\u0131lmaz bask\u0131s\u0131yla kitleleri ezen \u015fu toplumsal gelenekler, s\u0131rf eski cahiliye toplumlar\u0131n= da bilinen \u015fekliye s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u00c7a\u011fda\u015f cahiliyede daha a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rebiliyoruz bug\u00fcn. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131nda korkun\u00e7 bir a\u011f\u0131rl\u0131k olan ve kimsenin bir ka\u00e7\u0131\u015f yolu bulamad\u0131\u011f\u0131 gelenekler, t\u00f6reler… \u0130nsanlar\u0131n bir zorunluluk olarak g\u00f6rd\u00fckleri ve kimi zaman alt\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131lmaz harcamalarda bulunduklar\u0131, hayatlar\u0131n\u0131 ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 yiyip bitiren, ahl\u00e2klar\u0131n\u0131 ve ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 alt\u00fcst eden, bununla beraber boyun e\u011fmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamad\u0131klar\u0131 \u015fu moda ve t\u00f6renler… Sabah, \u00f6\u011fleden sonra ve ak\u015fam modalar\u0131… K\u0131sa, dar ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 giysiler… \u00c7e\u015fitli s\u00fcsleme, g\u00fczelle\u015ftirme ve makyaj y\u00f6ntemleri… Daha nice a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131c\u0131 k\u00f6lelikler… T\u00fcm bunlar\u0131 kim yap\u0131yor? Kimdir bunlar\u0131n arkas\u0131nda? Bunlar\u0131n arkas\u0131nda moda evleri bulunuyor. \u00dcretici firmalar yer al\u0131yor. Faizini almak i\u00e7in paralar\u0131n\u0131 sanayiye yat\u0131ran banker kurulu\u015flar\u0131 ve bankalar yer al\u0131yor. D\u00fcnyaya h\u00fckmetmek i\u00e7in insanl\u0131\u011f\u0131 mahvetmeye \u00e7al\u0131\u015fan yahudiler vard\u0131r bunlar\u0131n arkas\u0131nda. Ancak bunlar g\u00f6r\u00fclen silahlar ve ortada ordularla bulunmuyorlar. Kendilerinin geli\u015ftirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve de\u011ferler, yerle\u015ftirdikleri g\u00f6r\u00fc\u015fler ve k\u00fclt\u00fcrlerle meydanda yer al\u0131yorlar. Sonra da bunlar\u0131 toplumsal \u00f6rf ad\u0131 alt\u0131nda bask\u0131 arac\u0131 olarak insanlar\u0131n \u00fczerine sal\u0131yorlar. Onlar, egemen d\u00fczende, sosyal kurumlarda ve birbirine girmi\u015f dallar\u0131 ve k\u00f6kleri ile birlikte karma\u015f\u0131k hale gelmesinden dolay\u0131 insanlar\u0131n tart\u0131\u015fma konusu yapmad\u0131klar\u0131 toplumsal geleneklerde temsil edilmedikleri s\u00fcrece g\u00f6r\u00fc\u015flerin tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar.<\/p>\n

Bunlar \u015feytanlar\u0131n i\u015fidir… \u0130nsanlardan ve cinlerden olu\u015fan \u015feytanlar\u0131n… Bu, de\u011fi\u015fen g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve \u015fekillerine ra\u011fmen, k\u00f6kleri ve kaynaklar\u0131 ayn\u0131, temelleri ve kurallar\u0131 benze\u015fen cahiliyedir…<\/p>\n

Biz Kur’an-\u0131 okudu\u011fumuzda onun sadece ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n hik\u00e2yecilerini aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yorsak, onu \u00e7arp\u0131tm\u0131\u015f oluruz. Oysa Kur’an hayat\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc t\u00fcm \u00e7a\u011flarda ya\u015fanan her t\u00fcrl\u00fc cahiliye d\u00fczeninden s\u00f6z etmekte, her zaman i\u00e7in bozulmu\u015f realiteyi ele al\u0131p Allah’\u0131n do\u011fru yoluna y\u00f6neltmektedir.<\/p>\n

Komplonun \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc boyutlarda olmas\u0131na, realitenin bask\u0131s\u0131na ra\u011fmen, Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 cahiliyeyi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemekte ve bu d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu \u015feytanlar ve dostlar\u0131 Allah’\u0131n kontrol\u00fc ve otoritesi alt\u0131ndad\u0131rlar. Onlar i\u015fledikleri \u015feyleri ki\u015fisel g\u00fc\u00e7leriyle yapm\u0131yorlar. Ancak uzun ipin kendilerine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f az bir taraf\u0131 ile Allah’\u0131n iradesi ve takdiriyle yap\u0131yorlar. Tabii ki, y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131n\u0131n s\u0131nanmas\u0131na ili\u015fkin hikmetini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in. \u015eayet y\u00fcce Allah yapmalar\u0131n\u0131 istemese hi\u00e7bir \u015fey yapamazlar. Ancak y\u00fcce Allah denemek i\u00e7in bunlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu konuda peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fcminlere bir sorumluluk s\u00f6z konusu de\u011fildir. O halde yollar\u0131na devam edip \u015feytanlar\u0131, Allah’a y\u00f6nelik iftiralar\u0131 ve komplolar\u0131yla Allah’a b\u0131rakmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

“E\u011fer Allah dileseydi bunu yapamazlard\u0131. O halde onlar\u0131 as\u0131ls\u0131z uydurmalar\u0131 ile ba\u015fba\u015f\u00e0 b\u0131rak.”<\/p>\n

Bunlar\u0131n “bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve uygulamalar\u0131 biz kendimiz belirledik” demeye cesaret edemediklerini belirtmemiz gerekir. Tersine Allah’a iftira ederek bu h\u00fck\u00fcmleri Allah’\u0131n belirledi\u011fini iddia ediyorlard\u0131. \u0130ddialar\u0131na g\u00f6re, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulamalar\u0131 \u0130brahim ve \u0130smail’in (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) \u015feriat\u0131ndan alm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

\u00c7a\u011fda\u015f cahiliyenin \u015feytanlar\u0131 da bug\u00fcn ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131yorlar. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ateist kom\u00fcnistler gibi kafa tutam\u0131yor, dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6kten ink\u00e2r edip dini a\u00e7\u0131k\u00e7a reddetmeye yeltenmiyorlar. Arap cahiliyesindeki \u015feytanlar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 y\u00f6ntemin ayn\u0131s\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorlar. Dine sayg\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar ve insanlar i\u00e7in koyduklar\u0131 kanunlar\u0131n temelde bu dine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Ku\u015fkusuz bu ateist kom\u00fcnistlerin y\u00f6nteminden daha a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve daha i\u011fren\u00e7 bir y\u00f6ntemdir. B\u00f6yle bir \u015fey, son derece karma\u015f\u0131k olmakla ve asl\u0131nda \u0130sl\u00e2m’la hi\u00e7bir ilgisi bulunmamakla beraber hen\u00fcz ruhlar\u0131n derinliklerinde ya\u015fayan dinsel duyguyu uyu\u015fturmakt\u0131r. Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m son derece a\u00e7\u0131k,. pratik ve realist bir hayat sistemidir. Bu duygunun kapal\u0131 ve karma\u015f\u0131k bir taraf\u0131 yoktur. Ayr\u0131ca f\u0131tri dinsel enerji cahiliye kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde s\u00f6n\u00fcp gider ama, \u0130sl\u00e2mda de\u011fil… Bu da komplolar\u0131n en i\u011frenci, y\u00f6ntemlerin en \u00e7irkinidir ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Sonra bu dini koruduklar\u0131n\u0131 sanan birtak\u0131m ki\u015filer gelip, \u0130sl\u00e2m ger\u00e7e\u011finin yan\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemsiz olan yanl\u0131\u015fl\u0131klara kar\u015f\u0131 koymak u\u011fruna emeklerini harcarlar. Bu konuda, Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve otoritesini t\u00fcmden ele ge\u00e7iren m\u00fc\u015frik cahiliye sistemleri fazla ilgilendirmemektedir onlar\u0131. B\u00f6ylece bu ahmak\u00e7a gayretleriyle bu m\u00fc\u015frik cahiliye sistemlerine \u0130sl\u00e2m s\u00fcs\u00fcn\u00fc vermi\u015f oluyorlar. Bu sistemlerin ger\u00e7ek dinin esas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131na, sadece bu t\u00fcr basit konularda ayr\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin olduk\u00e7a t\u00e9hlikeli ve fiili bir tan\u0131kl\u0131k yapm\u0131\u015f oluyorlar.<\/p>\n

Bu gayretke\u015fler, cahiliye rejimlerinin iyice yerle\u015fmesi ve tehlikelerden uzakla\u015fmas\u0131 u\u011frunda rollerini ba\u015far\u0131yla oynuyorlar. Din simsarlar\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k hale getirdi\u011fi bozuk dini ara\u00e7lar da ayn\u0131 rol\u00fc \u00fcstlenmi\u015flerdir. Oysa \u0130sl\u00e2m bu simsarlar\u0131 veya k\u00e2hin ve tap\u0131nak bek\u00e7ilerini hi\u00e7bir zaman kabul etmemi\u015ftir.
\n138- “Onlar sa\u00e7ma inan\u00e7lar\u0131 uyar\u0131nca `Bu hayvanlar ve ekinler dokunulmazd\u0131r. Bizim istediklerimizden ba\u015fka hi\u00e7 kimse onlar\u0131 yiyemez, bunlar da s\u0131rtlar\u0131na y\u00fck vurulmas\u0131 ve binilmesi yasak hayvanlard\u0131r’, dediler. Baz\u0131 hayvanlar\u0131 keserken de Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 anmazlar, bunu yaparken `Allah’\u0131n emri b\u00f6yledir, diye O’na iftira ederler. Allah onlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 bu iftiralardan \u00f6t\u00fcr\u00fc cezaland\u0131racakt\u0131r. “<\/strong><\/p>\n

Ebu Ca’fer b. Cerir et-Taberi \u015f\u00f6yle der: Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu m\u00fc\u015frik cahillerin durumuna ili\u015fkin verdi\u011fi bir haberdir. Onlar, kendi kendilerine ve bu konuda Allah taraf\u0131ndan kendilerine verilmi\u015f bir izin s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n haramlar ve helaller belirliyorlard\u0131.”<\/p>\n

Yasaklamak, haram k\u0131lmakt\u0131r. Allah’\u0131n otoritesine tecav\u00fcz eden, buna ra\u011fmen koyduklar\u0131 kanunlar\u0131n Allah’\u0131n \u015feriat\u0131 oldu\u011funu iddia eden bu adamlar, baz\u0131 ekinleri ve hayvanlar\u0131 kastederek bunlar\u0131 -daha \u00f6nce a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi- ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131rarak \u015f\u00f6yle derlerdi: “\u015eu hayvanlar\u0131n ve meyvelerin yenmesi yasakt\u0131r. -As\u0131ls\u0131z iddialar\u0131na g\u00f6re- Allah’\u0131n diledi\u011finden ba\u015fkas\u0131 bunlar\u0131 yiyemez.” Tabii bu konudaki h\u00fck\u00fcmleri belirleyenler, k\u00e2hinler, tap\u0131nak bek\u00e7ileri ve kabile ba\u015fkanlar\u0131yd\u0131. Baz\u0131 hayvanlar\u0131 kastedip (bu hayvanlar Maide suresinde belirtilen hayvanlard\u0131r denilmi\u015fti. `Allah Bahire, Saibe, Vesile ve Hami diye bir \u015fey koymam\u0131\u015ft\u0131r) (Maide Suresi: 103) Bunlara binilmesini haram kabul ederlerdi. Nitekim baz\u0131 hayvanlar\u0131 da belirleyip “Bunlara binerken, sa\u011farken ve keserken Allah’\u0131n ad\u0131 an\u0131lmaz” derlerdi. Ortak ko\u015ftuklar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 an\u0131p onlara ay\u0131r\u0131rlard\u0131. Ku\u015fkusuz t\u00fcm bunlar “Allah’a iftira etmektir.”<\/p>\n

Ebu Ca’fer b. Cerir \u015f\u00f6yle der: Y\u00fcce Allah’\u0131n “Allah’a iftira ediyorlar” (“Allah’a \u0130ftira Ediyorlar” ifadesi daha \u00f6nceki bir ayette ge\u00e7mi\u015fti. Bu ayette “Ona iftira ederler” \u015feklinde bir ifade ge\u00e7mektedir.) s\u00f6z\u00fcne gelince; burada y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle diyor: Bu m\u00fc\u015frikler yapt\u0131klar\u0131 \u015feylerle, belirledikleri haramlarla ve s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerle Allah ad\u0131na yalan s\u00f6yleyip, bat\u0131l\u0131 ona mal ediyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131nda belirtti\u011fi gibi, bunu haram k\u0131lan Allah’d\u0131r” diyerek bu konudaki yasaklar\u0131 belirliyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah bu iddialar\u0131n\u0131 reddedip onlar\u0131 yalanlam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve m\u00fcminlere onlar\u0131n iddialar\u0131n\u0131n yalan oldu\u011funu haber vermi\u015ftir.<\/p>\n

Burada cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda yinelenen cahili y\u00f6ntemler b\u00f6ylece g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde belirmektedirler. Bu durum baz\u0131 insanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n maddeden olu\u015ftu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmelerinden, baz\u0131s\u0131n\u0131n Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcmden ink\u00e2r etmeye yeltenmesinden, din yaln\u0131zca bir “inan\u00e7” i\u015fidir, hayata h\u00fckmeden toplumsal, ekonomik veya siyasal bir d\u00fczen de\u011fildir” gibi s\u00f6zler s\u00f6ylemeden \u00f6ncesi i\u00e7in ge\u00e7erliydi.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, yery\u00fcz\u00fcnde hakimiyetin Allah’a ait olmay\u0131p insanlara ait oldu\u011fu bir sistem meydana getiren sonra da dine sayg\u0131l\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcren ve cahili sistemin dinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden cahiliyenin her zaman b\u00f6yle y\u00f6ntemlere ba\u015fvurdu\u011funu iyice kavramam\u0131z gerekmektedir. Bu y\u00f6ntemin, ba\u015fvurulan y\u00f6ntemler aras\u0131nda en i\u011fren\u00e7 ve en kurnazcas\u0131 oldu\u011funu bilmemiz zorunludur. S\u00f6zde kahramanlar\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015fen, bir zamanlar \u0130sl\u00e2m’\u0131n egemen oldu\u011fu baz\u0131 \u00fclkelerdeki deneyimlerin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra evrensel ha\u00e7l\u0131 ve siyonistler, bir zamanlar Allah’\u0131n Kitab\u0131yla y\u00f6netilen b\u00f6lgenin geri kalan \u00fclkelerinde bu y\u00f6nteme ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r. Ku\u015fkusuz bu deneyim yery\u00fcz\u00fcnde \u0130sl\u00e2m toplumunun belirtisi konumundaki di\u011fer birtak\u0131m kurumlar gibi halifeli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda onlar i\u00e7in son derece \u00f6nemli bir g\u00f6rev ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu deneyim l\u00e2iklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6lgenin geri kalan\u0131na etkin bir \u00f6rnek olu\u015fturamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc dinden tamamen kopmu\u015f, g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle ruhlar\u0131n\u0131n derinliklerinde karma\u015f\u0131k dinsel duygular ta\u015f\u0131yan kimselere b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yabanc\u0131 gelmi\u015ftir. Bu y\u00fczden evrensel ha\u00e7l\u0131lar ve siyonistler, ayn\u0131 hedefe y\u00f6nelik di\u011fer deneyimlerinde dinsizli\u011fi bayrakla\u015ft\u0131rmak gibi bir hatay\u0131 i\u015flememeye \u00f6zen g\u00f6stermi\u015flerdir. Bu deneyimlerinin \u00fczerine dinsel perdeler germi\u015f, bu niteliklere ek olarak dinsel ara\u00e7lara ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r. Gerek propagandalarla gerekse -Bunun d\u0131\u015f\u0131ndakiler sa\u011flamd\u0131r- d\u00fc\u015f\u00fcncesine hizmet edecek tarzda s\u0131radan yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n bertaraf edilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 te\u015fvik edilmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu, insanlardan ve cinlerden \u015feytanlar\u0131n bu dine kar\u015f\u0131 haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 komplolar\u0131n en i\u011frencidir.<\/p>\n

Bununla beraber, t\u00fcm a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131yla b\u00fct\u00fcn dayan\u0131\u015fma ve birle\u015fmeleriyle t\u00fcm deneyim ve bilgi birikimleriyle bu d\u00f6nemde etkin olan Ha\u00e7l\u0131lar’\u0131n ve siyonistlerin g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 T\u00fcrkiye deneyiminde i\u015flenen hatay\u0131 \u00f6rtme \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girmi\u015f, b\u00f6ylece bu deneyimin \u0130sl\u00e2mi dirili\u015f hareketi oldu\u011funu iddia etmi\u015f, dolay\u0131s\u0131yla onun kendi kendini l\u00e2ik il\u00e2n etmesini, dini bir kenara at\u0131p, hayattan tamam\u0131yla kopard\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011fru kabul etmemizin gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

Oryantalistler -ki bunlar Ha\u00e7l\u0131 ve siyonist emperyalizmin fikir ajanlar\u0131d\u0131r T\u00fcrkiye’deki giri\u015fimleri dinsizlik t\u00f6hmetinden kurtarmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar sarfediyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu deneyimin dinsizli\u011finin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir i\u015flev g\u00f6recektir. Ger\u00e7i bu giri\u015fimler yery\u00fcz\u00fcndeki \u0130sl\u00e2m toplumunun en son i\u015faretini ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bunun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir ba\u015far\u0131 kazanamam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa b\u00f6lgede daha ba\u015fka deneyimlerin ba\u015farmas\u0131 gereken i\u015fler vard\u0131r. Cahili rejim ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerle dini kavramlar\u0131 ve dini koruma duygular\u0131n\u0131 sapt\u0131rmak, din ad\u0131na dini de\u011fi\u015ftirmek, ayn\u0131 \u015fekilde din ad\u0131na ahl\u00e2k\u0131 ve f\u0131trat\u0131n temel dayanaklar\u0131n\u0131 bozmak, i\u00e7inde dini duygu bulunan her b\u00f6lgede g\u00f6revini yerine getirmesi i\u00e7in cahiliyeye \u0130sl\u00e2m kisvesini giydirmek, bu halklar\u0131 yularlar\u0131ndan tutup Ha\u00e7l\u0131 ve siyonistlerin kuca\u011f\u0131na atmak, bu \u00fc\u00e7 y\u00fcz senedir \u0130sl\u00e2m’a komplolar kurup sald\u0131r\u0131larda bulunan Ha\u00e7l\u0131 ve siyonistlerin yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek gibi…<\/p>\n

“Allah onlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 bu iftiralardan dolay\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r.”
\n139- “Yine onlar `Bu hayvanlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndaki yavrular sadece erkeklerimize aittir, kad\u0131nlar\u0131m\u0131za ise yasakt\u0131r. \u00cb\u011fer hayvan\u0131n yavrusu \u00f6l\u00fc do\u011farsa her ikisi de O’na ortak olur, dediler. Allah bu yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 verecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah hikmet sahibidir ve her \u015feyi bilir. “<\/strong><\/p>\n

\u015eirk ve putperestlik sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan, hel\u00e2l ve haram k\u0131lma yetkisini erkeklere b\u0131rakmaktan kaynaklanan d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulama kuruntular\u0131n\u0131n i\u00e7inde bocal\u0131yorlard\u0131. Bununla beraber erkeklerin koydu\u011fu bu h\u00fck\u00fcmlerin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bu as\u0131ls\u0131z kuruntular i\u00e7inde y\u00fcz\u00fcyor ve baz\u0131 hayvanlar\u0131n karn\u0131ndaki yavrular i\u00e7in -belki de bunlar Bahire, Saibe ve Vesile dedikleri hayvanlard\u0131r- bunlar do\u011fduklar\u0131 zaman erkeklere \u00f6zg\u00fcd\u00fcrler, kad\u0131nlara haramd\u0131rlar derlerdi. Ancak yavru \u00f6l\u00fc do\u011facak olursa `kad\u0131n, erkek ortakd\u0131r’ derlerdi. \u0130\u015fte b\u00f6yle, hi\u00e7bir sebep, hi\u00e7bir kan\u0131t, hi\u00e7bir neden olmaks\u0131z\u0131n… Sadece birtak\u0131m kuruntulara bula\u015fm\u0131\u015f, karma\u015f\u0131k bir din edindikleri erkeklerin keyfi arzular\u0131…<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda bu h\u00fck\u00fcmleri koyanlara, Allah’a iftira ederek bu h\u00fck\u00fcmleri Allah koymu\u015ftur diyenlere y\u00f6nelik tehdit dolu bir de\u011ferlendirme yer al\u0131yor:<\/p>\n

“Allah bu yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 verecektir.”<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O hikmet sahibidir ve her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

Durumlar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi ger\u00e7ekleri bilir ve bir hikmete g\u00f6re uygulamada bulunur, cahil m\u00fc\u015friklerinki gibi de\u011fil.<\/p>\n

\u0130nsan hayret ediyor, Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131yla birlikte ya\u015fanan bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131, bunlar\u0131n taraftarlar\u0131na y\u00fckledi\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131, tahribat ve fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131 g\u00f6rd\u00fck\u00e7e… Allah’\u0131n \u015feriat\u0131ndan ve O’nun hayat sisteminden sapman\u0131n do\u011furdu\u011fu ve do\u011fru yoldan sapanlara y\u00fckledi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere, sap\u0131klar\u0131n uydu\u011fu hurafe, anla\u015f\u0131lmaz duygular ve kuruntular\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na, toplum ve vicdanda yer eden bozuk inanc\u0131n insanlara vurdu\u011fu kay\u0131tlara bakt\u0131k\u00e7a deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcyor. Evet insan, sap\u0131k inanc\u0131n hayat\u0131 bir bunal\u0131m, bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ortam\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesinin sadece keyfi arzulara, \u00e7e\u015fitli kuruntulara ve k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne uyulan geleneklere g\u00f6re hareket eder duruma getirmesinin yan\u0131nda ci\u011ferlerinin k\u00f6k\u00fcne kadar insanlara a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler y\u00fcklemesi kar\u015f\u0131s\u0131nda hayrete d\u00fc\u015f\u00fcyor. Oysa kar\u015f\u0131lar\u0131nda son derece sade ve a\u00e7\u0131k tevhid inanc\u0131 duruyor. Bu inan\u00e7, insan vicdan\u0131, as\u0131ls\u0131z kuruntulardan ve efsanelerden kurtar\u0131r. \u0130nsan akl\u0131n\u0131 k\u00f6r taklit\u00e7ili\u011fin tutsa\u011f\u0131 olmaktan, insan topluluklar\u0131n\u0131 cahiliye d\u00fczeni ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden, insan\u0131 -gerek koyduklar\u0131 kanunlar noktas\u0131nda, gerekse belirledikleri de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcler noktas\u0131nda- kullara kul olmaktan kurtar\u0131r. T\u00fcm bunlar\u0131n yerine son derece a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenmi\u015f bir inan\u00e7, net, kolay ve huzur verici bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc ve hayat ger\u00e7ekleri konusunda eksiksiz ve derin bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, kullara kul olmaktan kurtulu\u015fu, tek ba\u015f\u0131na Allah’a kul olma makam\u0131na y\u00fckseli\u015fi yerle\u015ftirir. Ad\u0131 ge\u00e7en bu makam\u0131n doruklar\u0131na sadece peygamberler -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- ula\u015f\u0131r.<\/p>\n

Dikkat edin, insanl\u0131k Allah’\u0131n do\u011fru yolundan sapt\u0131\u011f\u0131, koku\u015fmu\u015f cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na dald\u0131\u011f\u0131 ve kendileri de birer kul olan sahte Rabblerin a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 kullu\u011funa d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc zaman, ahiretten \u00f6nce daha bu d\u00fcnyadayken b\u00fcy\u00fck bir fel\u00e2ket, dayan\u0131lmaz bir y\u0131k\u0131n\u0131 ya\u015fayacakt\u0131r.
\n140- “Hi\u00e7bir bilgiye dayanmaks\u0131z\u0131n, aptalca evlatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrenler ve Allah’a iftira atarak O’nun verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar\u0131 kendilerine yasaklayanlar, ger\u00e7ekten h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Onlar kesinlikle sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r, do\u011fru yola gelecekleri yoktur. “<\/strong><\/p>\n

Kesin bir h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015flar. Hem d\u00fcnyada, hem de ahirette zarar etmi\u015flerdir. Ki\u015filikleri ve \u00e7ocuklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck hasar g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Ak\u0131llar\u0131n\u0131 ve ruhlar\u0131n\u0131 heder etmi\u015flerdir. Ondan ba\u015fkas\u0131na kul olmaktan kurtarmakla y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, kullar\u0131n hakimiyetine teslim olmak suretiyle kullar\u0131n Rabbl\u0131\u011f\u0131na kendilerini teslim ettikleri zaman kaybetmi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcn bunlardan \u00f6nce inanc\u0131 kaybetmekle do\u011fru yolu ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00fcy\u00fck bir zarara u\u011fram\u0131\u015flar, art\u0131k do\u011fru yolu bulmalar\u0131na imk\u00e2n kalmayacak \u015fekilde sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n

“Onlar kesinlikle sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r, do\u011fru yola gelecekleri yoktur.”<\/p>\n

Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fc\u015frikleri yan \u00e7izdikleri ilk ger\u00e7e\u011fe “Onlar Allah’a O’nun yaratt\u0131\u011f\u0131 ekinlerden ve hayvanlardan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir pay ay\u0131rd\u0131lar” ayetiyle konunun ba\u015f\u0131nda i\u015faret edilen ger\u00e7e\u011fe d\u00f6nd\u00fcrmektedir. Hakk\u0131nda bu t\u00fcr uygulamalarda bulunduklar\u0131, bu konuda onlar\u0131 yaratmad\u0131klar\u0131, varetmedikleri halde insanlardan ve cinlerden \u015feytanlara ba\u015fvurduklar\u0131 ekin ve hayvanlar as\u0131l kayna\u011f\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmektedir. \u0130nsanlara bir ge\u00e7im kayna\u011f\u0131, bir nimet olmas\u0131 i\u00e7in ekinleri ve hayvanlar\u0131 yaratan y\u00fcce Allah’d\u0131r. T\u00fcm bunlar\u0131 O’na \u015f\u00fckretsinler ve O’na kullukta bulunsunlar diye yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Asl\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n \u015f\u00fckr\u00fcne ve ibadetlerine ihtiyac\u0131 yoktur. O, hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan rahmet sahibidir. Bu, dinleri ve d\u00fcnyalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan durumlar\u0131n\u0131n d\u00fczelmesi amac\u0131na y\u00f6neliktir. O halde onlara ne oluyor da, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ekin ve hayvanlar konusunda hi\u00e7bir \u015fey yaratamayanlar\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvuruyorlar? Allah i\u00e7in bir pay ve sahte tanr\u0131lar i\u00e7in de bir pay ay\u0131rmalar\u0131, \u00fcstelik bununla da yetinmeyip, bu i\u015fte \u00e7\u0131karlar\u0131 olan \u015feytanlar\u0131n sapt\u0131rmas\u0131yla Allah i\u00e7in ay\u0131rd\u0131klar\u0131 pay \u00fczerinde oyun oynamalar\u0131 da neyin nesi?<\/p>\n

Ku\u015fkusuz yaratan ve yaratt\u0131\u011f\u0131 canl\u0131lar\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren, onlar\u0131n sahibi ve Rabb\u0131d\u0131r da. O’nun h\u00fckm\u00fcnde somutla\u015fan izni olmaks\u0131z\u0131n O’nun mal\u0131n\u0131n \u00fczerinde tasarrufta bulunmak do\u011fru de\u011fildir. O’nun h\u00fckm\u00fc de, peygamberinin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- O’nun kat\u0131ndan getirdi\u011fi mesajda somutla\u015fmaktad\u0131r, yoksa O’nun otoritesini ele ge\u00e7iren sahte rablerin “Bu Allah’\u0131n \u015feriat\u0131d\u0131r” diye ileri s\u00fcrd\u00fckleri \u015feyde de\u011fil.
\n141- O ki, \u00e7ardakl\u0131 ve \u00e7ardaks\u0131z bah\u00e7eleri, \u00fcr\u00fcnleri de\u011fi\u015fik hurmalar\u0131 ve ekinleri, yapraklar\u0131 benzer ve meyvalar\u0131 benzemez zeytin ve nar a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 yaratt\u0131. Bu a\u011fa\u00e7lar \u00fcr\u00fcn verdiklerinde meyvalar\u0131ndan yiyiniz ve hasat g\u00fcn\u00fc haklar\u0131n\u0131 veriniz, fakat israf etmeyiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez.<\/p>\n

142- Kimi y\u00fck ta\u015f\u0131yan ve kiminin y\u00fcn\u00fcnden yayg\u0131 yap\u0131lan hayvanlar\u0131 yaratan da O’dur. Allah’\u0131n size verdi\u011fi r\u0131z\u0131klardan yiyiniz ve \u015feytan\u0131n izinden gitmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sizin a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu bah\u00e7eleri ilk defa yaratan y\u00fcce Allah, hayat\u0131 da \u00f6l\u00fcden \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bah\u00e7elerden baz\u0131s\u0131 insanlar\u0131n oturaklar ve duvarlarla haz\u0131rlad\u0131klar\u0131, \u00e7ardaklarla olu\u015fturduklar\u0131d\u0131r. Baz\u0131s\u0131 da \u00e7\u00f6llerde kendi kendine -Allah’\u0131n takdiri uyar\u0131nca- insan yard\u0131m\u0131 ve d\u00fczenlemesi s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n ye\u015fermektedir. De\u011fi\u015fik renk, tat ve \u015fekilleriyle ekinleri ve hurmalar\u0131 var eden Allah’d\u0131r. Birbirine benzeyen ve benzemeyen \u00e7e\u015fitli t\u00fcrden, zeytin ve nar yaratan O’dur. B\u00fct\u00fcn bu hayvanlar\u0131 yaratan, baz\u0131s\u0131n\u0131 yerden y\u00fcksek olan uzun ayaklar\u0131 nedeniyle a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 binek hayvan\u0131 k\u0131lan O’dur. Yere yak\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck boylular\u0131 da y\u00fcn\u00fcnden ve k\u0131llar\u0131ndan yayg\u0131 i\u00e7in yararlan\u0131lan t\u00fcrden k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran, bu \u015fekilde t\u00fcrlere ay\u0131ran ve insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n\u0131 gereklerine uygun k\u0131lan y\u00fcce Allah’d\u0131r. O halde bunca kan\u0131ta ve ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131n, insanlar nas\u0131l olur da gidip ekinler, hayvanlar ve mallar konusunda Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurabiliyorlar?<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ifade y\u00f6ntemi, insanlar\u0131n hayat\u0131 \u00fczerindeki hakimiyet noktas\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n birlenmesinin zorunlulu\u011funa bir kan\u0131t olmas\u0131 i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara bah\u015fetti\u011fi r\u0131z\u0131k ger\u00e7e\u011fini s\u0131k s\u0131k g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na yaratan, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren ve onlar\u0131 koruyan kimse, tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak Rabbl\u0131\u011f\u0131n, hakimiyetin ve otoritenin O’na ait olmas\u0131 gerekendir:<\/p>\n

Burada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ekin, meyve verme, hayvanlar ve bu vesileyle Allah’\u0131n nimetlerinin olu\u015fturdu\u011fu sahneler \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. Daha \u00f6nce il\u00e2hl\u0131k sorunu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu etkenleri \u015fimdi de hakimiyet sorununda kullanmaktad\u0131r. B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m inanc\u0131nda il\u00e2hl\u0131k ve hakimiyet sorunlar\u0131n\u0131n asl\u0131nda ayn\u0131 \u015fey olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

Ayet, ekinler ve meyveleri s\u00f6z konusu ederken, \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n

“Bu a\u011fa\u00e7lar \u00fcr\u00fcn verdiklerinde meyvalar\u0131ndan yiyiniz ve hasat g\u00fcn\u00fc haklar\u0131n\u0131 veriniz, fakat israf etmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez.”<\/p>\n

Ayette yer alan hasat g\u00fcn\u00fc haklar\u0131n\u0131 verme direktifi, bu ayetin Medine’de nazil oldu\u011funa ili\u015fkin baz\u0131 rivayetlere neden olmu\u015ftur. Ancak biz surenin tan\u0131t\u0131m\u0131nda, “Bu ayet Mekke’de nazil olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Mekke’de nazil olan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu ayet olmaks\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flanamaz. Dolay\u0131s\u0131yla bu ayetin indirili\u015fi Medine’ye ertelenecek olursa ayetin \u00f6ncesi ile sonras\u0131 aras\u0131nda bir kopukluk meydana gelecektir. Bununla beraber, hasat g\u00fcn\u00fc hakk\u0131n\u0131 veririz direktifiyle zek\u00e2t\u0131n kastedilmi\u015f olmas\u0131 kesin de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayete ili\u015fkin baz\u0131 rivayetlerde burada ama\u00e7lanan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsiz sadaka oldu\u011fu ifade edilmektedir. Oysa belirlenmi\u015f oranlar\u0131yla birlikte zek\u00e2t, hicretin ikinci senesinde Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- uygulamas\u0131 (s\u00fcnneti) ile belirlenmi\u015ftir” demi\u015ftik:<\/p>\n

“Fakat israf etmeyiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez” s\u00f6z\u00fc sadaka vermeye d\u00f6n\u00fck olabilece\u011fi gibi, yemeye de d\u00f6n\u00fck olabilir. Rivayetlerde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmada israf edercesine vard\u0131klar\u0131 anlat\u0131l\u0131r. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah: “\u0130sraf etmeyiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah israf edenleri sevmez” buyurmu\u015ftur.<\/p>\n

Hayvanlar s\u00f6z konusu edilirken \u015fu ifadeye ba\u015fvurulmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Allah’\u0131n size verdi\u011fi r\u0131z\u0131klardan yiyiniz ve \u015feytan\u0131n izinden gitmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o sizin a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zd\u0131r.”<\/p>\n

Ama\u00e7, bu r\u0131z\u0131klar\u0131 verenin ve onlar\u0131 yaratan\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funu belirtmektedir. Oysa \u015feytanlar hi\u00e7bir \u015fey yaratamazlar. O halde onlara ne oluyor ki Allah’\u0131n verdi\u011fi r\u0131z\u0131klar konusunda \u015feytanlara uyuyorlar? Bir de \u015feytan\u0131n onlara a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa d\u00fc\u015fman oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. A\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa d\u00fc\u015fman oldu\u011fu halde, nas\u0131l olur da onun ad\u0131mlar\u0131n\u0131 takip edebilirler?<\/p>\n

Sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, son derece ince bir tav\u0131rla cahiliyenin gizli kuruntular\u0131n\u0131 s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131, ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131, birer birer, par\u00e7a par\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi bir kar\u015f\u0131lamaya ba\u015fl\u0131yor. Bu sayede, bir nedene dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve savunulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan olduk\u00e7a tutars\u0131z, ahmak\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnceleri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n ne bilimsel ne do\u011fru yoldan ne de ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir kitaptan kaynaklanan dayana\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren ki\u015fi kendi kendine utanacakt\u0131r:
\n145- De ki; “Bana vahyedilen ayetlerde \u00f6l\u00fc hayvandan, akar kandan, somut bir pislik olan domuz etinden ve sap\u0131k\u00e7a Allah’dan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na bo\u011fazlanan hayvanlardan ba\u015fka hi\u00e7bir hayvan\u0131n yenmesinin yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum.<\/p>\n

Kim \u00e7aresiz kal\u0131r da ba\u015fkas\u0131n\u0131n pay\u0131na el uzatmamak ve zorunluluk miktar\u0131n\u0131 a\u015fmamak \u00fczere bu yasak etlerden yerse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz senin Rabbin affedicidir ve merhametlidir.<\/p>\n

146- Yahudilere b\u00fct\u00fcn tek t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131 yasaklad\u0131. Onlara s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n ve koyunlar\u0131n s\u0131rt, ba\u011f\u0131rsak ve kemik ya\u011flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan i\u00e7ya\u011flar\u0131n\u0131 da haram k\u0131ld\u0131k. Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclerini \u00e7i\u011fnedikleri i\u00e7in onlar\u0131 bu \u015fekilde cezaland\u0131rd\u0131k. S\u00f6ylediklerimiz kesinlikle do\u011frudur.<\/p>\n

147- E\u011fer onlar seni yalanlarlarsa de ki; “Rabbim, yayg\u0131n rahmet sahibidir. Ama O’nun g\u00fcnahk\u00e2rlara y\u00f6nelik azab\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse geri savamaz.<\/strong><\/p>\n

Ebu Ca’fer b. Cerir et-Taberi \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Ulu Allah, Peygamberi Hz. Muhammed’e -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun \u015f\u00f6yle buyuruyor: Ey Muhammed, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ekin ve hayvanlardan O’na bir pay ay\u0131ran, bir pay da sahte tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131ran, sonra da `\u015eu ekinler ve hayvanlar dokunulmazd\u0131r, -as\u0131ls\u0131z iddialar\u0131na g\u00f6re- dilediklerimizden ba\u015fkas\u0131 bunlar\u0131 yiyemez” diyen, di\u011fer baz\u0131 hayvanlar\u0131n ad\u0131n\u0131 anmayan, baz\u0131 hayvanlar\u0131n\u0131n karn\u0131ndaki baz\u0131 yavrular\u0131 kad\u0131nlar\u0131na ve e\u015flerine yasaklayan, ancak erkeklerine hel\u00e2l k\u0131lan, Allah’a iftira atarak kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi \u015feyleri haram sayan, bunlar\u0131 haram k\u0131lman\u0131n yan\u0131nda, bu haramlar\u0131 belirleyenin y\u00fcce Allah oldu\u011funu ileri s\u00fcrenlere s\u00f6yle: Bunun size haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Allah kat\u0131ndan bir el\u00e7i mi size geldi? Bizi de haberdar edin. Yoksa sizin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131zla y\u00fcce Allah m\u0131 bunun haram oldu\u011fu direktifini verdi? Bunun size haram oldu\u011funu duydunuz da m\u0131 haram k\u0131ld\u0131n\u0131z kendinize? Bunu iddia ederseniz yalan s\u00f6ylemi\u015f olursunuz. Bunu ileri s\u00fcremezsiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir iddiada bulundu\u011funuz an, insanlar sizin yalan s\u00f6yledi\u011finizi anlayacaklard\u0131r. Bu, bana vahyedilen kitapta ve indirilen ayetlerde, haram oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz hayvanlardan herhangi birinin yiyenlere haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum. Ancak “murdar” olmalar\u0131 (bunlar temizlenmeden \u00f6lm\u00fc\u015flerdir) Ya da “ak\u0131t\u0131lm\u0131\u015f kan” olmas\u0131 (o da hastal\u0131kt\u0131r). Bir de “Domuz eti” -bu da pisliktir- ve bir de “yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f birinin kesti\u011fi” m\u00fcstesna. Burada kastedilen, “puta tapan m\u00fc\u015frik birinin putu ve tanr\u0131lar\u0131 i\u00e7in kesti\u011fi ve \u00fczerine putunun ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde kesmek yoldan sapmakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Y\u00fcce Allah bunu yasaklam\u0131\u015f ve haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kendisine inananlar\u0131 bu \u015fekilde kesilen bir hayvan\u0131 yemekten menetmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hayvan murdard\u0131r.”<\/p>\n

“Bu, peygamber ve arkada\u015flar\u0131yla \u00f6l\u00fc hayvan\u0131n haram olu\u015fu konusunda tart\u0131\u015fmaya giri\u015fen m\u00fc\u015friklere y\u00f6nelik y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131ndan gelen bir duyurudur. Hakk\u0131nda tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u015feyin Allah taraf\u0131ndan haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. \u00d6te yandan Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fckleri \u015fey de Allah taraf\u0131ndan hel\u00e2l k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Haraml\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah’a dayand\u0131rmakla yalan s\u00f6ylediklerini belirtmektedir b\u00f6ylece.”<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir “Kim \u00e7aresiz kal\u0131r da ba\u015fkas\u0131n\u0131n pay\u0131na el uzatmamak ve zorunluluk miktar\u0131n\u0131 a\u015fmamak \u00fczere bu yasak etlerden yerse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz senin Rabbin affedicidir ve merhametlidir” ayetini yorumlarken \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Bunun anlam\u0131 \u015fudur: Kim \u00f6l\u00fc, ak\u0131t\u0131lm\u0131\u015f kan, Domuz eti veya Allah’dan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kesilmi\u015f hayvan eti gibi Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7l\u0131ktan kaynaklanan bir zorunluluktan dolay\u0131 \u00e7ok haz alacak d\u00fczeyde yemeden, Allah’\u0131n belirledi\u011fi ve yenmesini serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmak suretiyle yeme i\u015fini tekrarlamadan, s\u0131rf yemedi\u011fi zaman \u00f6lece\u011fi endi\u015fesini gidermek amac\u0131yla ve bundan fazlas\u0131na yeltenmeden yemek zorunda kal\u0131rsa, bunlar\u0131 yemesinde bir sak\u0131nca yoktur. “\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah affedicidir.” Yapt\u0131klar\u0131 \u015feyleri \u00f6rter ve cezaland\u0131rmaz onlar\u0131. \u015eayet dilerse onlar\u0131 cezaland\u0131rabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “merhametlidir.” Zorunluluk an\u0131nda bunlardan yenmesini serbest b\u0131rakmas\u0131ndan dolay\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc dilerse bunu haram k\u0131lar yemesini engellerdi.”<\/p>\n

Haram k\u0131l\u0131nan bu yiyeceklerden yemeyi hel\u00e2l k\u0131lacak s\u0131n\u0131ra ve bu durumda hel\u00e2l olan miktara gelince; bu iki konu etraf\u0131nda birtak\u0131m f\u0131kh\u00ee tart\u0131\u015fmalar s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, engel oldu\u011funda \u00f6l\u00fcm korkusu varsa, sadece hayat\u0131 kurtaracak kadar\u0131 hel\u00e2ldir. Bir di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, yetecek ve doyacak kadar\u0131n\u0131 yemek serbesttir. Bir ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re de bunun \u00f6tesinde, yiyece\u011fin bitmesinden korkuldu\u011fu zaman, ilerde yenmek \u00fczere bir miktar\u0131n\u0131 saklamak da m\u00fcbaht\u0131r. Bunun \u00f6tesinde ayr\u0131nt\u0131lara girmiyoruz. Burada anlat\u0131lanlar yeterlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

Yahudilere ise; y\u00fcce Allah b\u00fct\u00fcn tek t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131 -yani deve, deveku\u015fu, kaz ve \u00f6rdek gibi biti\u015fik t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar. Bir de s\u0131\u011f\u0131r ve koyunlar\u0131n i\u00e7ya\u011flar\u0131 (s\u0131rtta ba\u011f\u0131rsaklara sar\u0131l\u0131 ve kemiklere kar\u0131\u015fan\u0131 hari\u00e7)- haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Allah’\u0131n emirlerini ve h\u00fck\u00fcmlerini \u00e7i\u011fnemek suretiyle ba\u015f kald\u0131rmalar\u0131n\u0131n cezas\u0131yd\u0131.<\/p>\n

“Yahudilere b\u00fct\u00fcn tek t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131 yasaklad\u0131k. Onlara s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n ve koyunlar\u0131n s\u0131rt, ba\u011f\u0131rsak ve kemik ya\u011flar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan i\u00e7 ya\u011flar\u0131n\u0131 da haram k\u0131ld\u0131k. Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclerini \u00e7i\u011fnedikleri i\u00e7in onlar\u0131 bu \u015fekilde cezaland\u0131rd\u0131k. S\u00f6ylediklerimiz kesinlikle do\u011frudur.”<\/p>\n

Ayet bu yasaklaman\u0131n nedenini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Bu sadece yahudilere \u00f6zg\u00fc bir nedendir. Ayr\u0131ca bunun do\u011fru oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. Yoksa atalar\u0131 \u0130srail’in -Ya’kub peygamberin -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bunlar\u0131 kendisine haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendilerinin de O’na uyduklar\u0131na ili\u015fkin s\u00f6ylediklerinin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi dile getirilmektedir. B\u00fct\u00fcn bunlar Ya’kub’a hel\u00e2l ve serbestti. Ba\u015fkald\u0131rmalar\u0131ndan sonra haram k\u0131l\u0131nd\u0131 bunlar. Y\u00fcce Allah bu temiz olan \u015feyleri onlara haram k\u0131lmakla onlar\u0131 cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

“E\u011fer onlar seni yalanlarlarsa de ki; “Rabbiniz yayg\u0131n rahmet sahibidir. Ama O’nun g\u00fcnahk\u00e2rlara y\u00f6nelik azab\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimse geri savamaz.”<\/p>\n

De ki; Rabbinizin bize y\u00f6nelik rahmeti geni\u015ftir. Hem m\u00fcmin kullar\u0131na hem de bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki yarat\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 sonsuz merhametlidir. Rahmeti, iyileri de k\u00f6t\u00fcleri de ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131ndan ve rahmetinden dolay\u0131 cezay\u0131 hakedenlere kar\u015f\u0131 acele etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlardan baz\u0131s\u0131 Allah’a d\u00f6nebiliyor. Ancak, ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcnden ba\u015fka su\u00e7lara y\u00f6nelik azab\u0131n\u0131 durduracak hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Sadece belirlenmi\u015f bir s\u00fcreye kadar onlara s\u00fcre tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00f6zlerde insanlara y\u00f6nelik tehdit kadar Allah’\u0131n rahmetini umma duygusu da yatmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n kalplerini yaratan y\u00fcce Allah’d\u0131r. Onlara hem korku, hem de \u00fcmit dolu ifadelerle hitab etmektedir ki, belki sars\u0131l\u0131r, Allah’\u0131n emrini alg\u0131lar ve O’na kar\u015f\u0131l\u0131k verirler diye.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, \u00fczerlerindeki bask\u0131y\u0131 art\u0131rmak ve bahane yollar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine kapatmak noktas\u0131nda bu a\u015famaya geldi\u011finde Allah’a ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131, sap\u0131k\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulamalar\u0131n\u0131 ba\u011flayacaklar\u0131 son ka\u00e7\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 ele almaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle diyorlard\u0131: “\u0130steyerek \u015firk ve sap\u0131kl\u0131\u011fa dalmam\u0131z\u0131 istememi\u015f olsayd\u0131, hi\u00e7bir \u015feyin durduramayaca\u011f\u0131 g\u00fcc\u00fcyle buna engel olurdu.”
\n148- M\u00fc\u015frikler diyec\u00e9kler ki; “E\u011fer Allah dileseydi, ne biz ve atalar\u0131m\u0131z O’na ortak ko\u015far ve ne de bu \u015feyi yasaklard\u0131k. ” Onlardan \u00f6nceki!erde bu \u015fekilde peygamberlerini yalanlad\u0131lar da azab\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131lar. Onlara de ki; “\u00d6n\u00fcm\u00fcze koyaca\u011f\u0131n\u0131z bir bildi\u011finiz var m\u0131? Siz sadece san\u0131n\u0131n, yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n pe\u015finden gidiyorsunuz, s\u0131rf tahminlere dayan\u0131yorsunuz.<\/p>\n

149- De ki; “Yetkin delil, Allah’\u0131n tekelindedir. E\u011fer O dileseydi, hepinizi do\u011fru yola iletirdi. “<\/strong><\/p>\n

Cebir (zorunluluk) ve ihtiyar (serbestlik) problemi etraf\u0131nda ehl-i s\u00fcnnet, Mu’tezile, Cebriye ve Murciye mezhepleri aras\u0131nda, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinde uzun tart\u0131\u015fmalar, olmu\u015ftur. Bu tart\u0131\u015fmalara bir de Yunan felsefe ve mant\u0131\u011f\u0131 ve hristiyanl\u0131k teolojisi kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece sorun, net ve realist \u0130sl\u00e2m mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edemeyece\u011fi bir karma\u015f\u0131kl\u0131\u011fa b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Oysa e\u011fer Kur’an’\u0131n dolays\u0131z, kolay ve kararl\u0131 y\u00f6ntemiyle sorun ele al\u0131nm\u0131\u015f olsayd\u0131, bu tart\u0131\u015fmalar \u015fiddetlenmez \u015fu anda bulundu\u011fu konumda olmazd\u0131.<\/p>\n

Biz m\u00fc\u015friklerin bu s\u00f6zlerine ve Kur’an’\u0131n cevab\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda problemin gayet a\u00e7\u0131k, basit ve belirgin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

“M\u00fc\u015frikler diyecekler ki; “E\u011fer All\u00e0h dileseydi, ne biz ve atalar\u0131m\u0131z O’na ortak ko\u015far ve ne de bir \u015feyi yasaklard\u0131k.”<\/p>\n

Bunlar hem kendilerinin hem de atalar\u0131n\u0131n \u015firklerini, Allah’\u0131n haram k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri haram k\u0131lmalar\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir bilgiye ve kan\u0131ta dayanmaks\u0131z\u0131n bunlar\u0131n Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmelerini… Evet b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Allah’\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131yorlar. Yani \u015fayet Allah dilememi\u015f olsayd\u0131, ortak ko\u015fmayacaklar\u0131 gibi, herhangi bir \u015feyi haram k\u0131lmayacaklard\u0131. Bunu iddia ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Bakal\u0131m Kur’an-\u0131 Kerim bu s\u00f6zlerini nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131yor?<\/p>\n

Onlar\u0131n t\u0131pk\u0131 \u00f6ncekiler gibi yalan s\u00f6ylediklerini, onlardan \u00f6nceki yalanc\u0131lar\u0131n Allah’\u0131n azab\u0131n\u0131 tatt\u0131klar\u0131n\u0131 ve Allah’\u0131n azab\u0131n\u0131n yeni yalanc\u0131lar\u0131 bekledi\u011fini belirterek kar\u015f\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“Onlardan \u00f6ncekiler de bu \u015fekilde yalan s\u00f6ylediler de azab\u0131m\u0131z\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131lar.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, duygular\u0131 harekete ge\u00e7iren, gafletten uyand\u0131ran ve ibret almaya y\u00f6nelten bir sarsmad\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci mesaj, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bak\u0131\u015f y\u00f6ntemini do\u011frultma amac\u0131na y\u00f6neliktir. Allah emirlerini ve yasaklar\u0131n\u0131 onlara bildirmi\u015ftir. Kesin bir \u015fekilde \u00f6\u011frenme imk\u00e2n\u0131na sahiptirler. Allah’\u0131n iradesine gelince, bu gayb\u0131n kapsam\u0131ndad\u0131r. Buna ula\u015fma imk\u00e2nlar\u0131 yoktur. O halde nas\u0131l bilebilirler? Kesin bir \u015fekilde bilemeyeceklerine g\u00f6re, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l ona ba\u011flayabilirler?<\/p>\n

“De ki; \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyaca\u011f\u0131n\u0131z bir bildi\u011finiz var m\u0131? Siz sadece san\u0131n\u0131n, yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n pe\u015finden gidiyorsunuz, s\u0131rf tahminlere dayan\u0131yorsunuz.”<\/p>\n

Allah’\u0131n emirleri ve yasaklar\u0131 kesin bir \u015fekilde bilinmektedir. O halde yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n pe\u015finden gitmek u\u011fruna bu kesin bilgileri neden bir kenara b\u0131rak\u0131yorlar?<\/p>\n

\u0130\u015fte problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm noktas\u0131… Y\u00fcce Allah, insanlara, kendilerini uydurmalar\u0131 i\u00e7in gayb\u0131n kapsam\u0131ndaki iradesini ve takdirini bilme zorunlulu\u011funu getirmemi\u015ftir. Kendilerini ayarlamalar\u0131 i\u00e7in emir ve yasaklar\u0131n\u0131 bilmeyi zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ne zaman buna yeltenirlerse, y\u00fcce Allah onlara yol g\u00f6stericilik yapmay\u0131 ve g\u00f6\u011f\u00fcslerini \u0130sl\u00e2m’a a\u00e7may\u0131 garantilemi\u015ftir. Pratik bir olgu olarak, bu t\u00fcr tart\u0131\u015fma ve yarg\u0131lar\u0131n karma\u015fas\u0131ndan uzak, gayet kolay ve net bir \u015fekilde beliren soruna ili\u015fkin bu kadar\u0131n\u0131 bilmek yeterlidir.<\/p>\n

\u015eayet isteseydi y\u00fcce Allah, daha ba\u015ftan Ademo\u011fullar\u0131’n\u0131 do\u011fru yoldan ba\u015fka bir \u015fey tan\u0131mayan bir \u00f6zelli\u011fe sahip olarak yaratabildi. Ya da onlar\u0131 do\u011fru yola zorlayabilirdi.<\/p>\n

Ya da kalplerine hidayet duygusunu serpip zorlamaks\u0131z\u0131n do\u011fru yola girmelerini sa\u011flayabilirdi. Ancak, y\u00fcce Allah, bundan ba\u015fka bir \u015fey dilemi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131 do\u011fru yola veya sap\u0131kl\u0131\u011fa y\u00f6nelebilme yetene\u011fine sahip k\u0131lmakla denemeyi dilemi\u015ftir. B\u00f6ylece onlardan do\u011fru yola y\u00f6nelene yol g\u00f6stericilik yapmay\u0131, sap\u0131kl\u0131\u011fa y\u00f6neleni de k\u00f6r\u00fc-k\u00f6r\u00fcne karanl\u0131kta b\u0131rakmay\u0131 dilemi\u015ftir. Bu konuda insanlar i\u00e7in koydu\u011fu kural iradesi uyar\u0131nca cereyan etmi\u015ftir.<\/p>\n

“De ki; yetkin delil Allah’\u0131n tekelindedir. E\u011fer o dileseydi, hepinizi do\u011fru yola iletirdi.”<\/p>\n

Sorun gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130nsan\u0131n kavrama yetene\u011finin alg\u0131layabilece\u011fi \u015fekilde en basit bir y\u00f6ntemle ifade edilmi\u015ftir. Bu konuda kopar\u0131lan t\u00fcm g\u00fcr\u00fclt\u00fcler, giri\u015filen t\u00fcm tart\u0131\u015fmalar \u0130sl\u00e2m duygusuna, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce metoduna olduk\u00e7a yabanc\u0131 \u015feylerdir. Hi\u00e7bir felsefe ya da teolojik g\u00f6r\u00fc\u015fte bu tart\u0131\u015fmalar doyurucu bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tart\u0131\u015fma soruna, tabiat\u0131na uygun olmayan bir y\u00f6ntemle yakla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir ger\u00e7e\u011fin tabiat\u0131, o ger\u00e7e\u011fe yakla\u015f\u0131m metodunu ve o ger\u00e7e\u011fi ifade y\u00f6ntemini belirler. Maddi bir ger\u00e7e\u011fe laboratuar deneyleriyle yakla\u015f\u0131labilir. Matematiksel ger\u00e7eklerse, zihinsel varsay\u0131mlarla elde edilebilir. Bu boyutlar\u0131 a\u015fan ger\u00e7eklere gelince, bunlar de\u011fi\u015fik bir y\u00f6ntemle alg\u0131lanabilirler. Bu da \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, bu ger\u00e7e\u011fi pratik bir ortamda fiilen ya\u015fama y\u00f6ntemidir. Sorunu eski-yeni t\u00fcm tart\u0131\u015fmalarda ba\u015fvurulan zihinsel \u00f6nermelerden farkl\u0131 bir tarzda ifade etmektedir.<\/p>\n

Sonra bu din, son derece a\u00e7\u0131k emir ve yasaklar\u0131n belirledi\u011fi pratik bir olgu olu\u015fturmak i\u00e7in gelmi\u015ftir. Gayb\u0131n kapsam\u0131nda olan ilah\u00ee iradenin s\u0131n\u0131rlar\u0131na girmeye kalk\u0131\u015fmak, insan akl\u0131n\u0131 k\u0131lavuzsuz bir \u015fekilde bo\u015flu\u011fa dald\u0131rmakt\u0131r. Yap\u0131c\u0131, realist ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen i\u015flerde harcanmas\u0131 gereken eme\u011fi kaybetmekdir.<\/p>\n

Sonunda y\u00fcce Allah, Peygamberini -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- daha \u00f6nce surenin ba\u015flar\u0131nda il\u00e2hl\u0131k sorunu i\u00e7in onlar\u0131 tan\u0131kl\u0131k yapmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015fimdi de h\u00fck\u00fcm koyma sorununda tan\u0131kl\u0131k yapmaya \u00e7a\u011f\u0131rmak suretiyle m\u00fc\u015frikleri kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6neltiyor:<\/p>\n

Surenin ba\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah Peygamberine \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n

– De ki; “En b\u00fcy\u00fck \u015fahitlik kiminkidir?” De ki; “Benimle sizin aran\u0131zda Allah \u015fahittir. Bu Kur’an gerek sizi, gerekse ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyaray\u0131m diye bana vahyedildi, sizler Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlar oldu\u011funa m\u0131 \u015fahitlik ediyorsunuz?” De ki; “Ben buna \u015fahitlik etmem; De ki; “O tek bir il\u00e2ht\u0131r ve ben sizin O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan uza\u011f\u0131m.” (En’am Suresi: 19)
\n150- “De ki; Allah’\u0131n bu yasaklar\u0131 koydu\u011funa \u015fahitlik edecek tan\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 getiriniz bakal\u0131m. E\u011fer onlar bu yolda \u015fahitlik ederlerse, sak\u0131n \u015fahitliklerini onaylama. Ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131n, ahirete inanmayanlar\u0131n ve Rabblerine e\u015f ko\u015fanlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma. “<\/strong><\/p>\n

Bu deh\u015fet verici bir kar\u015f\u0131lamad\u0131r, ayn\u0131 zamanda net bir kar\u015f\u0131lamad\u0131r. Bu dinin tabiat\u0131na ili\u015fkin ger\u00e7e\u011fi de gizli de\u011fildir. Bu din, a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa Allah’la birlikte ba\u015fka tanr\u0131lar edinmekle i\u015flenen \u015firkle, koyduklar\u0131 h\u00fck\u00fcmlerin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmelerine bakmadan Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi konularda hakimiyet ve kanun koyma hakk\u0131n\u0131 insanlara vermekle somutla\u015fan \u015firki bir saymaktad\u0131r. B\u00f6yle bir davran\u0131\u015fta bulunanlar\u0131n Allah’\u0131n ayetlerini yalanlad\u0131klar\u0131n\u0131, ahirete inanmad\u0131klar\u0131n\u0131, rabblerine baz\u0131lar\u0131n\u0131 denk tuttuklar\u0131n\u0131, yani kendisine denk sayd\u0131klar\u0131 e\u015fler ko\u015ftuklar\u0131n\u0131 son derece kesin bir ifadeyle dile getirmektedir. Bu ifade, k\u00e2firlerin niteliklerine ili\u015fkin surenin ilk ayetinde kullan\u0131lan ifadenin ayn\u0131s\u0131d\u0131r:<\/p>\n

Hamd, g\u00f6kleri ve yeri yaratan, karanl\u0131klar\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yoktan var eden Allah’a mahsustur. Durum b\u00f6yleyken k\u00e2firler, bunlar\u0131 Rabblerine denk tutuyorlar. (En’am Suresi: 1)<\/p>\n

Hakimiyet yetkisini gasbedenlere ve insanlar i\u00e7in kanunlar koymaya yeltenenlere -h\u00fckmettikleri \u015feylerin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmelerine bakmadan- ili\u015fkin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc budur. Art\u0131k bu olduk\u00e7a \u00f6nemli soruna ili\u015fkin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcnden sonra herhangi bir kimsenin g\u00f6r\u00fc\u015f bildirme hakk\u0131 yoktur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n ni\u00e7in b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm verdi\u011fini, onlar\u0131 neden ayetlerini yalanlayan, ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmayan, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 Rabblerine denk tutan m\u00fc\u015frikler sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak istersek, bunu yapabiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n ve h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gerisindeki hikmeti d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcsl\u00fcmandan istenen bir \u015feydir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, kendi kendilerine insanlar i\u00e7in kanunlar koyanlar bu kanunlar Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na dayanmaktad\u0131r deseler de -hakk\u0131nda Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayan h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun b\u00fct\u00fcn ayetleri- \u015fayet evrensel ayetler kastediliyorsa- O’nun yarat\u0131c\u0131, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren, ayn\u0131 zamanda bir oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Yaratan, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren, onlar\u0131n sahibidir de. O halde sadece O, hayatlar\u0131 \u00fczerinde tasarrufta bulunup onlar i\u00e7in h\u00fck\u00fcmler koyabilir. Kim O’nu hakimiyette birlemezse, O’nun ayetlerini yalanlam\u0131\u015f demektir. \u015eayet Kur’an ayetleri kastediliyorsa; y\u00fcce Allah’\u0131n, insanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131 \u00fczerindeki hakimiyet noktas\u0131nda birlenmesinin, sadece O’nun \u015feriat\u0131n\u0131n kanun edinilmesinin, uygulanan kanun ve egemen h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131s\u0131ndan insanlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na O’na kulluk yapmalar\u0131n\u0131n zorunlulu\u011funa ili\u015fkin ayetler kesin, a\u00e7\u0131k ve nettirler.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah, onlar\u0131n ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmad\u0131klar\u0131na h\u00fckmetmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahiret g\u00fcn\u00fcne inanan birinin, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc y\u00fcce Rabbiyle bulu\u015faca\u011f\u0131na iman eden kimsenin, Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na tecav\u00fcz etmesi ve y\u00fcce Allah’\u0131n ortaks\u0131z oldu\u011fu bir yetkiyi kendisi i\u00e7in iddia etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu yetki, insan hayat\u0131n\u0131n \u00fczerindeki mutlak hakimiyettir. Bu hakimiyet O’nun ezeli yarg\u0131s\u0131nda, kaderinde, \u015feriat ve h\u00fckm\u00fcnde somutla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

En sonunda onlar\u0131n, Rabblerine kimilerini denk tuttuklar\u0131 h\u00fckm\u00fc verilmi\u015ftir. Yani k\u00e2firlerin niteli\u011fi olan \u015firkle itham edilmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’\u0131 birleyen kimseler olmu\u015f olsalard\u0131, O’nun ortaks\u0131z ve bir oldu\u011fu hakimiyet yetkisinde baz\u0131lar\u0131n\u0131 O’na ortak ko\u015fmazlard\u0131. Ya da bir kulun b\u00f6yle bir iddiada bulunmas\u0131n\u0131 ve b\u00f6yle bir \u015feye kalk\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ho\u015fnutlukla kabul etmezlerdi.<\/p>\n

Bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla, hakimiyet yetkisini ele ge\u00e7iren ve Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi konularda insanlar i\u00e7in kanunlar koyanlar hakk\u0131nda, Allah’\u0131n ayetlerini yalanlama, ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmama ve k\u00fcfr\u00fcn belirtisi olan Allah’a ortak ko\u015fma h\u00fckm\u00fcn\u00fcn verilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n hikmeti budur. Fakat “h\u00fckm\u00fcn” kendisine gelince; “m\u00fcsl\u00fcman” birinin bu konuda tart\u0131\u015fmaya girmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu konuda pe\u015finde yorum yap\u0131lmayacak kesin s\u00f6z s\u00f6ylenmi\u015ftir. O halde her “m\u00fcsl\u00fcman” her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve hikmet sahibi Allah’\u0131n ayetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tav\u0131r tak\u0131naca\u011f\u0131na baks\u0131n.<\/p>\n

Tan\u0131kl\u0131k yapmaya y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131dan ve m\u00fc\u015friklerin kendi kendilerine belirledikleri yasaklar\u0131n reddedilmesinden sonra, y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ekten belirledi\u011fi haramlar\u0131 i\u00e7eren bir a\u00e7\u0131klama sunulmaktad\u0131r onlara. Y\u00fcce Allah’\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin yan\u0131nda, haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunan baz\u0131 yap\u0131c\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de bulaca\u011f\u0131z. Yasaklar, ilk haram k\u0131l\u0131nan \u015feyle, yani Allah’a ortak ko\u015fma olay\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk belirlenmesi gereken kural budur. Teslim olup, m\u00fcsl\u00fcman olacak i\u00e7in bilinmesi gerekli olan di\u011fer haram ve yasaklar bu temel kurala dayand\u0131r\u0131l\u0131r:<\/p>\n

151- De ki; “Geliniz, Rabbinizin neleri yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 size s\u00f6yleyeyim: O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n. Ana-babaya kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131n\u0131z. Yoksulluk kayg\u0131s\u0131 ile evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 biz veririz. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin a\u00e7\u0131\u011f\u0131na da gizlisine de yakla\u015fmay\u0131n\u0131z. Hakl\u0131 bir gerek\u00e7e yokken Allah’\u0131n dokunulmaz sayd\u0131\u011f\u0131 cana k\u0131ymay\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte Allah, ola ki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz diye size bu direktifleri veriyor.<\/p>\n

152- Erginlik \u00e7a\u011f\u0131na erinceye kadar yetimin mal\u0131na sadece niyetlerin en iyisi ile yakla\u015f\u0131n\u0131z. \u00d6l\u00e7\u00fcde ve tart\u0131da d\u00fcr\u00fcst olunuz. Biz hi\u00e7 kimseye kapasitesini a\u015fan bir y\u00fck y\u00fcklemeyiz. Bir s\u00f6z s\u00f6ylerken, s\u00f6z konusu olan akraban\u0131z bile olsa, do\u011fru konu\u015funuz. Allah’a verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutunuz. \u0130\u015fte Allah, ola ki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct al\u0131rs\u0131n\u0131z diye size bu direktifleri veriyor.<\/strong><\/p>\n

153- \u0130\u015fte benim dosdo\u011fru yolum budur, bu yola uyunuz. Sak\u0131n sizi Allah’\u0131n yolundan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecek yollara girmeyiniz. \u0130\u015fte Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nas\u0131n\u0131z diye size bu direktifi veriyor.<\/strong><\/p>\n

Hayvan ve meyvelere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm koymalardan, cahiliyenin as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131ndan, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve uygulamalar\u0131ndan s\u00f6z edilmesi nedeniyle ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda ele al\u0131nan bu direktiflere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bunlar\u0131n dinin bir b\u00fct\u00fcn olarak dayand\u0131\u011f\u0131 temeller oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00c7\u00fcnk\u00fc tevhitle birlikte vicdan hayat\u0131n\u0131n ardarda gelen nesilleriyle aile hayat\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dayan\u0131\u015fma ve birbirleriyle ili\u015fkilerinde temizli\u011fin egemen oldu\u011fu toplumsal hayat\u0131n, \u00e7e\u015fitli g\u00fcvencelerden olu\u015fan haklar\u0131 kapsayan insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 Allah’a verilen s\u00f6zle ili\u015fkilidir. Toplu Allah’\u0131n birli\u011fi ilkesinden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n

Bu direktiflerin sonuna bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, y\u00fcce Allah’\u0131n bunun kendisinin do\u011fru yolu oldu\u011funu, bunun d\u0131\u015f\u0131ndakilerin insanlar\u0131 O’nun temel ve biricik yolundan ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n

\u015eu \u00fc\u00e7 ayetin i\u00e7erdi\u011fi bu konu \u00fcrpertici boyutlar\u0131 olan bir konudur. Cahiliyeye k\u0131y\u0131s\u0131ndan de\u011finiyormu\u015f gibi beliren bir sorunun ard\u0131ndan gelen, ancak bu \u00fcrpertici direktiflerle ilgisinin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla, ger\u00e7ekten bu dinin temel sorunudur.<\/p>\n

“De ki; `Geliniz Rabbinizin neleri yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 size s\u00f6yleyeyim.<\/p>\n

De ki; Gelin, Rabbinizin size neleri haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatay\u0131m, sizin kendi kendinize O’nun haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fcklerinizi de\u011fil. Bunlar\u0131 size “Rabbiniz” haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Rabbl\u0131k yetkisi sadece O’na aittir \u00e7\u00fcnk\u00fc. -Rabbl\u0131k, otorite, e\u011fitme, direktif verme ve egemen olmak demektir- O halde bu yetki O’na \u00f6zg\u00fcd\u00fcr, O’nun otoritesinin kapsam\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc haram k\u0131lan kim ise “Rabb” O’dur. Oysa Rabb olmas\u0131 gereken sadece Allah’d\u0131r:<\/p>\n

“O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

\u0130nan\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n dayanmak zorunda oldu\u011fu, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ve farzlar\u0131n d\u00f6n\u00fck oldu\u011fu, hak ve sorumluluklar\u0131n kaynakland\u0131\u011f\u0131 temel… Emir ve yasaklara, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ve farzlara, d\u00fczen ve sistemlere, kanun ve h\u00fck\u00fcmlere girmeden \u00f6nce yerle\u015ftirilmesi gereken temel… \u00d6ncelikle insanlar, inan\u00e7 noktas\u0131nda sadece O’nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ettikleri gibi hayatlar\u0131 \u00fczerinde de sadece Allah’\u0131n Rabbl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131mal\u0131d\u0131rlar. \u0130lahl\u0131\u011f\u0131nda O’na hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmamal\u0131d\u0131rlar. Ayn\u0131 \u015fekilde Rabbl\u0131\u011f\u0131nda da hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmamal\u0131d\u0131rlar. Sebepler ve takdirler d\u00fcnyas\u0131nda \u015fu evrenin i\u015flerinde tek ba\u015f\u0131na O’nun tasarrufta bulundu\u011funu kabul etmelidirler. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, hesapla\u015fma ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 konusunda sadece O’nun tasarrufta bulunaca\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm ve \u015feriat aleminde kullar\u0131n t\u00fcm i\u015flerinde tasarruf hakk\u0131n\u0131n O’nda oldu\u011funu kabul etmelidirler.<\/p>\n

Bu kabullenme, vicdan\u0131 \u015firk pas\u0131ndan, akl\u0131 hurafelerin tozundan, toplumu cahiliyenin geleneklerinden, hayat\u0131 kullar\u0131n kullara kullu\u011fundan temizler, ar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Her \u00e7e\u015fidiyle \u015firk, ilk etapta yasaklan\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc, di\u011fer t\u00fcm haramlar ondan kaynaklan\u0131r. En yo\u011fun bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, reddedilmesi gereken k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u015firktir. Ta ki, insanlar, Allah’dan ba\u015fka il\u00e2hlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, O’nun d\u0131\u015f\u0131nda kendileri i\u00e7in bir Rabb, O’ndan ba\u015fka bir h\u00fckmedici ve kanun koyucu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilip kulluk davran\u0131\u015flar\u0131yla O’ndan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelmesinler.<\/p>\n

Mutlak \u015fekliyle tevhid, ba\u015fta gelen temeldir. \u0130badet, ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015flardan hi\u00e7biri O’nun yerini tutamaz. Bu nedenle direktifler \u00f6ncelikle bu temel ilkenin belirlenmesiyle ba\u015flamaktad\u0131r:<\/p>\n

“O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

S\u0131ralanan direktiflerin hemen ba\u015f\u0131nda yasaklanan \u015firkle neyin kastedildi\u011fini \u00f6\u011frenmemiz i\u00e7in bu direktiflerin \u00f6ncesine bir g\u00f6z atmam\u0131z gerekmektedir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle belli bir sorun \u00fczerinde odakla\u015fmaktad\u0131r. Kanun koyma ve uygulama yetkisini elinde bulundurma sorunu… Bir ayet \u00f6nce de tan\u0131kl\u0131k yapma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131. Onu da bu arada hat\u0131rlaman\u0131n yarar\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n

“De ki; Allah’\u0131n bu yasaklar\u0131 koydu\u011funa \u015fahitlik edecek tan\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 getiriniz bakal\u0131m. “E\u011fer onlar bu yolda \u015fahitlik ederlerse sak\u0131n \u015fahitliklerini onaylama. Ayetlerimizi yalanlayanlar\u0131n, ahirete inanmayanlar\u0131n ve Rabblerine e\u015f ko\u015fanlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma.”<\/p>\n

Bu ayeti ve ge\u00e7en sayfalarda bu ayet hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yinelemek zorunday\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n hemen ba\u015fta yasaklad\u0131\u011f\u0131 \u015firkten neyi kastetti\u011fini ancak bu \u015fekilde kavrayabiliriz. \u015eirk, inan\u00e7 noktas\u0131nda oldu\u011fu gibi hakimiyet noktas\u0131nda da ger\u00e7ekle\u015febilir. \u0130\u015fte Kur’an’\u0131n konuya ili\u015fkin ak\u0131\u015f\u0131 ve i\u015fte uygun ortam.<\/p>\n

Biz bu hat\u0131rlatmay\u0131 s\u00fcrekli yapmak zorunday\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc, \u015feytanlar\u0131n dini temel kavramlar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131 -\u00fcz\u00fclerek belirtelim ki- meyvesini vermi\u015ftir. Hakimiyet sorunu inan\u00e7taki yerinden kopar\u0131lm\u0131\u015f, duygularda itikadi temeliyle bir ilgisi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle \u0130sl\u00e2m hakk\u0131nda olduk\u00e7a duyarl\u0131 olan kimseler bile, kulluk davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek, ahl\u00e2k\u00ee \u00e7\u00f6z\u00fclmeye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak, ya da yasalara kar\u015f\u0131 gelenlere muhalefet etmekten s\u00f6z ediyorlar. Ancak hakimiyetin temelinden ve bu sorunun \u0130sl\u00e2m inanc\u0131ndaki yerinden hi\u00e7 s\u00f6z etmiyorlar. \u0130kinci planda, ayr\u0131nt\u0131 konumundaki k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere sava\u015f a\u00e7arlarken, en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yorlar. Hayat\u0131n tevhitten ba\u015fka bir esasa dayanmas\u0131, yani y\u00fcce Allah’\u0131n hakimiyette birlenmemesi esas\u0131na dayanmas\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7miyorlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah herhangi bir direktif vermeden \u00f6nce, hi\u00e7bir \u015feyin kendisine ortak ko\u015fulmamas\u0131 direktifini veriyor. Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda yeri geldik\u00e7e de t\u00fcm direktiflerden \u00f6nce yasaklanan \u015firkten neyin kastedildi\u011fini belirtiyor. Bireyin temeline dayanarak basiretle Allah’a ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir ilkedir bu. Bu sayede toplum, t\u00fcm ba\u011flar\u0131n en sonunda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc kal\u0131c\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcye ve insan hayat\u0131na h\u00fckmeden ba\u015fl\u0131ca de\u011ferlere ba\u011flan\u0131r. Art\u0131k \u015fehvet ve ihtiras r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n\u0131n bask\u0131n\u0131ndan ve \u015fehvet ve ihtiraslara g\u00f6re de\u011fi\u015fen insan \u00fcr\u00fcn\u00fc kavramlara esir olmaz.<\/p>\n

“Ana-babaya kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131n\u0131z. Yoksulluk korkusuyla evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 biz veririz.”<\/p>\n

Allah’a ba\u011fland\u0131ktan ve tek bir y\u00f6ne y\u00f6neldikten sonra, ardarda gelen nesilleriyle aile ba\u011f\u0131 gelir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, babalardan ve o\u011fullardan daha \u00e7ok insanlara kar\u015f\u0131 merhametli oldu\u011funu biliyor. Bu y\u00fczden evl\u00e2tlar\u0131na babalar\u0131na iyi davranmay\u0131, babalara da evl\u00e2tlar\u0131na merhamet etmeyi tavsiye etmi\u015ftir. Bu tavsiyeyi de biricik il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131maya ve yeg\u00e2ne Rabbl\u0131\u011f\u0131yla ili\u015fkili olmaya ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Onlara \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: R\u0131zk\u0131n\u0131z\u0131 vermek bana aittir. O halde ya\u015fland\u0131klar\u0131nda anne ve babaya kar\u015f\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fck d\u00f6nemlerinde de \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 s\u0131k\u0131lmas\u0131nlar. Fakirlik ve muhta\u00e7 olmaktan korkmas\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepsini birden r\u0131z\u0131kland\u0131ran Allah’d\u0131r.<\/p>\n

“K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin a\u00e7\u0131\u011f\u0131na da gizlisine de yakla\u015fmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, aileyi ve -t\u00fcm toplum gibi- ailenin dayand\u0131\u011f\u0131 temizlik, ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve iffet temelini koruma direktifini verirken k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin gizlisine de a\u00e7\u0131\u011f\u0131na da yakla\u015fmay\u0131 yasaklamaktad\u0131r. Bu yasaklama b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00f6ncesindeki direktife ve di\u011fer t\u00fcm direktiflerin dayand\u0131\u011f\u0131 ilk tavsiyeye ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ailenin ayakta kalmas\u0131, toplumun d\u00fczenli bir hayat s\u00fcrd\u00fcrmesi, gizlisiyle, a\u00e7\u0131\u011f\u0131yla fuhu\u015f batakl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Aile ve toplumun ayakta kalabilmesi i\u00e7in temizlik, ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve iffet duygular\u0131n\u0131n egemen olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu y\u00fczden k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 isteyenler, aile temellerinin sars\u0131lmas\u0131n\u0131 ve toplumun y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyenlerdir.<\/p>\n

Her ne kadar bazen zina eylemine \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nsa da her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k -yani haddi a\u015fma eylemi- fuhu\u015ftur. Ancak genel san\u0131ya g\u00f6re, burada kastedilen anlam zina eylemidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc konu bizzat yasaklar\u0131n s\u0131ralanmas\u0131d\u0131r. Bu da onlardan biri say\u0131l\u0131r ku\u015fkusuz. Yoksa cana k\u0131ymak, yetim mal\u0131n\u0131 yemek fuhu\u015ftur, haddi a\u015fmad\u0131r. Allah’a ortak ko\u015fmak en b\u00fcy\u00fck fuhu\u015ftur. Ayette ge\u00e7en fuhu\u015f -k\u00f6t\u00fcl\u00fck- deyimini zina eylemine \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak hem ak\u0131\u015f\u0131n tabiat\u0131na, hem de \u00e7o\u011ful kipinin yap\u0131s\u0131na d\u00e2ha uygun d\u00fc\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zina su\u00e7unun i\u015flenmesine \u00f6n ayak olan baz\u0131 davran\u0131\u015flar ve ko\u015fullar\u0131n herbiri bizzat fuhu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin s\u00fcslenmek, a\u00e7\u0131l\u0131p sa\u00e7\u0131lmak, erkek kad\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k ya\u015famak, \u015fehvet dolu s\u00f6zler, i\u015faretler, davran\u0131\u015flar ve g\u00fcl\u00fc\u015fmeler, aldatmalar, \u00e7ekici davran\u0131\u015flar ve tahrikler… Evet bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc en son k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ku\u015fatan k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerdir, haddi a\u015fmalard\u0131r. Gizlisiyle, a\u00e7\u0131\u011f\u0131yla hepsi de fuhu\u015ftur. Kimisi vicdanlarda depre\u015fir, kimisi uzuvlardan belirir. Kimisi gizlidir, \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr, kimisi a\u00e7\u0131k ve ortadad\u0131r. Fertlerin vicdanlar\u0131n\u0131 lekelemelerinin, de\u011ferlerini k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmelerinin yan\u0131nda t\u00fcm\u00fc de ailenin dayanaklar\u0131n\u0131 par\u00e7alamakta, toplumun b\u00fcnyesini kemirmektedirler. Anne baba ve \u00e7ocuklara ili\u015fkin direktiflerden sonra s\u00f6z konusu edilmelerinin nedeni budur.<\/p>\n

Bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ayart\u0131c\u0131 ve \u00e7ekici \u00f6zelliklere sahip olduklar\u0131ndan “yakla\u015fmay\u0131n\u0131z” ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe neden olan bu ara\u00e7lara engel olmak ve insan iradesini zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcren \u00e7ekicilikten sak\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in s\u0131rf yakla\u015fmak bile yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Kas\u0131tl\u0131 olmay\u00e2n ilk bak\u0131\u015ftan sonraki ikinci bak\u0131\u015f\u0131n haram k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131n nedeni budur. Bu nedenle kad\u0131n erkek aras\u0131ndaki zorunlu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k zorunluluk s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde m\u00fcbah say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yolda koku yaymak \u015feklinde de olsa- s\u00fcslenmek bu y\u00fczden yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar, tahrik edici g\u00fcl\u00fc\u015fmeler ve \u015fehvet dolu i\u015faretler tertemiz \u0130sl\u00e2mi hayatta yasakt\u0131r. Bu din insanlar\u0131 fitneye sal\u0131p, sonra da sinirlerine direnme bask\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcklemez. Bu din, m\u00fceyyideler belirleyip, cezalar tayin etmeden \u00f6nce, korunma y\u00f6ntemlerini belirler. Bu din, vicdanlar\u0131, bilin\u00e7leri, duygular\u0131 ve organlar\u0131 korur. Rabbin yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 herkesten daha iyi bilir. O latiftir, her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u015fehvetleri insanlara \u00e7ekici g\u00f6steren s\u00f6zlerle, foto\u011fraflarla, hik\u00e2yelerle, filmlerle, kad\u0131n-erkek kar\u0131\u015f\u0131k partilerle ve di\u011fer reklam ve propaganda ara\u00e7lar\u0131yla \u015fehevi i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakanlar\u0131n bu dine, toplumsal hayata ve aile ortam\u0131na kar\u015f\u0131 ne t\u00fcr duygular beslediklerini de \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n

“Hakl\u0131 bir gerek\u00e7e yokken Allah’\u0131n dokunulmaz sayd\u0131\u011f\u0131 cana k\u0131ymay\u0131n.”<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu \u00fc\u00e7 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn pe\u015f pe\u015fe yasaklanmas\u0131na \u00e7ok\u00e7a rastlan\u0131r. \u015eirk, zina ve cana k\u0131yma… Bunun nedeni her \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn de ger\u00e7ekte \u00f6ld\u00fcrme eylemi olmalar\u0131d\u0131r. Birinci su\u00e7, f\u0131trat\u0131 \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7udur. \u0130kincisi toplumu \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7udur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de tek bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrme eylemidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tevhid do\u011frultusunda ya\u015famayan f\u0131trat, \u00f6l\u00fc demektir. (En’am Suresi, 122. ayetin tefsirine bkz.) K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir toplum \u00f6l\u00fc bir toplumdur. Eninde sonunda yok olmaya mahk\u00fbmdur. Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131, Roma uygarl\u0131\u011f\u0131 ve eski \u0130ran uygarl\u0131\u011f\u0131 bu ger\u00e7e\u011fin tarihsel tan\u0131klar\u0131d\u0131r. Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren y\u0131k\u0131lma ve yok olma belirtileri, bu t\u00fcr bozgunculuklar\u0131n kemirdi\u011fi milletlerin \u00f6ld\u00fcrme ve ayaklanmalar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131, yok olma tehdidi alt\u0131ndaki toplumlar\u0131n beklenen sonunun habercileri niteli\u011findedirler. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m bu su\u00e7lar\u0131n cezas\u0131n\u0131 en y\u00fcksek ceza olarak belirlemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m, toplumu yok olu\u015f etkenlerinden korumak istemektedir.<\/p>\n

A\u00e7l\u0131k korkusuyla \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme daha \u00f6nce yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi de genel olarak cana k\u0131yma yasaklanmaktad\u0131r. Bu da t\u00fcm bireysel \u00f6ld\u00fcrme eylemlerinin asl\u0131nda insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geneline kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7 oldu\u011fu duygusunu uyand\u0131rmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki ayet bu anlam\u0131 destekler mahiyettedir. “Kim \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir insana ya da yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f karga\u015faya, bozguncu eyleme kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n bir cana k\u0131yarsa, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibi olur. Kim de bir insan\u0131 \u00f6l\u00fcmden kurtar\u0131r ise, b\u00fct\u00fcn insanlara hayat sunmu\u015f gibi olur.” (Maide Suresi: 32)<\/p>\n

Buradaki sald\u0131r\u0131 do\u011frudan hayat hakk\u0131na y\u00f6neliktir. Genel anlam\u0131yla insan t\u00fcr\u00fcne kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015ftir. Bu nedenle y\u00fcce Allah cana k\u0131yma yasa\u011f\u0131n\u0131 bu temele dayand\u0131rmaktad\u0131r. \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde ya\u015fayan m\u00fcsl\u00fcman kitlenin huzur ve g\u00fcveni, her ferdin \u00f6zg\u00fcrce \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00fcretme hakk\u0131, hakl\u0131 gerek\u00e7elere dayanmaks\u0131z\u0131n zedelenemez. Can\u00e0 k\u0131ymay\u0131 hakl\u0131 k\u0131lan gerek\u00e7eye gelince, bunu da y\u00fcce Allah \u015feriat\u0131nda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Takdir ve yorumlara b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, bunlar\u0131 m\u00fcsl\u00fcman bir devletin kurulmas\u0131ndan ve bu devletin \u0130sl\u00e2m h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygulayacak bir otoriteye sahip olmas\u0131ndan sonra uygulanmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu dinin olu\u015fum ve hareket metodunun tabiat\u0131na ili\u015fkin tan\u0131mlamam\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu yakla\u015f\u0131m son derece \u00f6nemlidir. \u00d6yle ki toplumsal hayat\u0131n bu temel kurallar\u0131, pratik bir gerek\u00e7e olmadan ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ele al\u0131nmamaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 haram k\u0131l\u0131nan \u015feyleri ve yerine getirilmesi istenen y\u00fck\u00fcml\u00fckleri a\u00e7\u0131klamaya ba\u015flamadan \u00f6nce bu k\u0131s\u0131mla a\u015fa\u011f\u0131daki k\u0131sm\u0131, Allah’\u0131n tavsiyesini, emir ve direktifini a\u00e7\u0131klamak suretiyle birbirinden ay\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah, ola ki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz diye size bu direktifleri veriyor.”<\/p>\n

Bu de\u011ferlendirme, her emir ve yasa\u011f\u0131 Allah’a ba\u011flamaya ili\u015fkin Kur’an’\u0131n sunu\u015f y\u00f6ntemi uyar\u0131nca yer almaktad\u0131r. Ama\u00e7; insanlar i\u00e7in emir ve yasaklar koyan otoritenin tekli\u011fini belirlemek, emir ve yasaklar konusunda insanlar\u0131n vicdanlar\u0131na bir \u00f6l\u00e7\u00fc yerle\u015ftiren otoriteyle emir ve yasaklar\u0131n kendileri aras\u0131nda bir ba\u011f kurmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu arada akl\u0131 kullanmaya y\u00f6nelik bir i\u015faret de yer almaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ak\u0131l, insanlar\u0131n \u015feriat\u0131na uymak suretiyle yaln\u0131zca bu otoriteye kullukta bulunmalar\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu otoritenin, yarat\u0131c\u0131, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren ve insan hayat\u0131nda tasarrufta bulunan bir otorite oldu\u011fu daha \u00f6nce a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu ve o, birinci gruptaki, ayn\u0131 \u015fekilde ikinci gruptaki benzerli\u011fin \u00fcst\u00fcnde yer almaktad\u0131rlar. Bu bir ayette, di\u011feri di\u011fer ayette yer almalar\u0131na ra\u011fmen, aralar\u0131nda bu ahenk sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Erginlik \u00e7a\u011f\u0131na erinceye kadar yetimin mal\u0131na sadece niyetlerin en iyisi ile yakla\u015f\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Yetim, koruyucusu ve besleyicisi konumundaki babas\u0131n\u0131 kaybetmekle toplum i\u00e7inde zay\u0131f d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu y\u00fczden, \u0130sl\u00e2m dininin toplumsal d\u00fczeninin temeli olarak belirledi\u011fi toplumsal dayan\u0131\u015fma ilkesi uyar\u0131nca yetimin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 toplumun t\u00fcm\u00fcn\u00fc ilgilendirir. Yetim cahiliye d\u00f6nemindeki Arap toplumunda peri\u015fand\u0131. Kur’an-\u0131 Kerim’de yer alan bu konudaki direktiflerin \u00e7oklu\u011fu, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve zaman zaman sertli\u011fi o toplumda yetim haklar\u0131n\u0131n ne kadar yayg\u0131n bir \u015fekilde \u00e7i\u011fnendi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6yle ki, y\u00fcce Allah, yetime olduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn bir konum belirlemi\u015f ve b\u00fct\u00fcn insanlara y\u00f6nelik mesaj\u0131n\u0131 O’na (Hz. Muhammed’e) emanet etmekle varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7indeki en onurlu g\u00f6revi O’na y\u00fcklemi\u015ftir. Yetimin g\u00f6zetilmesini ve a\u015fa\u011f\u0131daki direktifte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fekilde korunmas\u0131n\u0131 g\u00f6nderdi\u011fi bu dinin ilkelerinden k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Erginlik \u00e7a\u011f\u0131na erinceye kadar yetimin mal\u0131na sadece niyetlerin en iyisi ile yakla\u015f\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Yetimin bak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenen ki\u015fi yetimin mal\u0131na onun i\u00e7in yararl\u0131 olan en g\u00fczel yoldan ba\u015fka bir \u015fekilde yakla\u015famaz. Mal\u0131n\u0131 koruyup geli\u015ftirmesi gerekir. Erginlik \u00e7a\u011f\u0131na erince, yani mal\u0131n\u0131 koruyup en g\u00fczel bir \u015fekilde idare edecek kadar bedensel ve akl\u00ee erginli\u011fe ula\u015f\u0131nca mal\u0131n\u0131 eksiksiz ve geli\u015fmi\u015f olarak kendisine teslim etmek zorunlulu\u011fu vard\u0131r. B\u00f6ylece topluma, hakk\u0131 eksiksiz olarak verilmi\u015f yararl\u0131 bir unsur kat\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

Erginlik ya\u015f\u0131na ya da b\u00fcl\u00fb\u011f \u00e7a\u011f\u0131na ili\u015fkin f\u0131kh\u00ee ihtil\u00e2flar mevcuttur. Abdurrahman b. Zeyd ve imam Malik’e g\u00f6re, ihtilam olmaya (r\u00fcya g\u00f6rmeye) ba\u015flamakt\u0131r. Ebu Hanife’ye g\u00f6re yirmibe\u015f, S\u00fcddi’ye g\u00f6re otuz ya\u015ft\u0131r. Medineli bilginlerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re de (ihtilam olmaya) r\u00fcya g\u00f6rmeye ba\u015flaman\u0131n yan\u0131nda, bir s\u0131n\u0131rlama olmaks\u0131z\u0131n erginli\u011fin belirmesidir.<\/p>\n

“\u00d6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131da d\u00fcr\u00fcst olunuz. Biz hi\u00e7 kimseye kapasitesini a\u015fan bir y\u00fck y\u00fcklemeyiz.”<\/p>\n

Bu insanlar aras\u0131ndaki ticari al\u0131\u015fveri\u015flerde ara\u015ft\u0131rma g\u00fcc\u00fc ve insaf s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken bir kurald\u0131r. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu kural\u0131 da do\u011frudan inanca ba\u011flamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dine g\u00f6re, insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin inan\u00e7la g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar\u0131 vard\u0131r. Bu direktifi veren, emreden y\u00fcce Allah’d\u0131r. Bu y\u00fczden il\u00e2hl\u0131k ve kulluk sorunuyla ili\u015fkilidir. \u0130nanca ili\u015fkin sorunlar\u0131n ve onun hayat\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle olan ili\u015fkilerinin ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir sahnede an\u0131lmas\u0131 da bu ger\u00e7ekten kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu g\u00fcn oldu\u011fu gibi, eskiden de cahiliye d\u00fczenleri inan\u00e7la ibadeti, il\u00e2h\u00ee yasalarla insanlar aras\u0131 ili\u015fkileri birbirinden ay\u0131r\u0131rlard\u0131. Kur’an-\u0131 Kerim’in \u015euayb peygamberin -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kavmine ili\u015fkin anlatt\u0131klar\u0131 bu ger\u00e7e\u011fe i\u015faret etmektedir:<\/p>\n

“Ey \u015euayb, babalar\u0131m\u0131z\u0131n kulluk ettikleri il\u00e2hlar\u0131 ve mallar\u0131m\u0131z \u00fczerinde diledi\u011fimiz tasarrufta bulunmay\u0131 terletmemizi namaz\u0131n m\u0131 sana emrediyor? dediler.” (Hud Suresi: 87)<\/p>\n

Bu nedenle Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, mal, ticaret ve al\u0131\u015fveri\u015fte uygulanan kurallarla, s\u0131rf inanca \u00f6zg\u00fc olan bu sahneyi birbirine ba\u011flamaktada. Ama\u00e7, bu dinin tabiat\u0131na, inan\u00e7 ve \u015feriat, ibadet ve insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler aras\u0131ndaki birli\u011fe i\u015faret etmek ve bunlar\u0131n dinin dayanaklar\u0131 oldu\u011funu, temelde birbirlerine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektir.<\/p>\n

“Bir s\u00f6z s\u00f6ylerken, s\u00f6z konusu olan akraban\u0131z bile olsa, do\u011fru konu\u015funuz.”<\/p>\n

Burada \u0130sl\u00e2m -ilke olarak Allah’a ba\u011flad\u0131\u011f\u0131- insan vicdan\u0131n\u0131, Allah inanc\u0131n\u0131n ve O’nun g\u00f6zetiminin yol g\u00f6stericili\u011fiyle eri\u015filmez bir d\u00fczeye y\u00fckseltmektedir. Buras\u0131 be\u015feri eksiklikten kaynaklanan bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f noktas\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu eksiklik, ki\u015fiyi akrabal\u0131kla yard\u0131mla\u015fma, b\u00fct\u00fcnle\u015fme ve s\u00fcreklilik duygusuna y\u00f6neltir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ferdin kendisi eksik ve hayat\u0131 ecelle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Oysa akrabal\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcnde eksikli\u011fi i\u00e7in bir dayanak, akrabal\u0131\u011f\u0131n geni\u015fli\u011fi ve deste\u011fi ile varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck s\u00f6z konusudur. Akrabal\u0131\u011f\u0131n nesilden nesile s\u00fcrmesi kendisinin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na bir g\u00fcvence konumundad\u0131r. Bu y\u00fczden, akrabalar\u0131n lehinde ya da aleyhinde tan\u0131kl\u0131k yaparken ya da onlarla di\u011fer insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verirken akrabal\u0131k duygusu kar\u015f\u0131s\u0131nda yenik d\u00fc\u015fer. \u0130\u015fte burada, bu kaygan zeminde \u0130sl\u00e2m, insan vicdan\u0131n\u0131n elinden tutup, sadece Allah’a ba\u011flanman\u0131n ve s\u0131rf O’nun g\u00f6zetiminin yol g\u00f6stericili\u011fiyle hak ve adalet s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemesini sa\u011fl\u0131yor. Akrabal\u0131k yard\u0131mla\u015fmas\u0131ndansa, O’nunla yetinmesini, hak etmedi\u011fi halde akrabal\u0131k hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetmektense; Allah’dan korkmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, ki\u015fiye \u015fah damar\u0131ndan daha yak\u0131nd\u0131r.<\/p>\n

Bu nedenle, bu emir ve \u00f6ncesinde yer alan direktifler \u00fczerine Allah’a verilen s\u00f6z\u00fcn hat\u0131rlanmas\u0131na ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yer al\u0131yor:<\/p>\n

“Allah’a verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutunuz.”<\/p>\n

Allah’a verilen s\u00f6zler aras\u0131nda, akrabalar aleyhinde bile olsa hak ve adaleti s\u00f6ylemek yer almaktad\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131da d\u00fcr\u00fcst davranmak Allah’a verilen s\u00f6zlerdendir. Onun i\u00e7in en yararl\u0131 yolun d\u0131\u015f\u0131nda yetimin mal\u0131na yakla\u015fmamak da Allah’a verilen s\u00f6zler aras\u0131ndad\u0131r. Hakl\u0131 bir gerek\u00e7e olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece insan can\u0131n\u0131n dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 da bu s\u00f6zler aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmamak Allah’a verilen s\u00f6zlerdendir. Verilen en b\u00fcy\u00fck s\u00f6z budur. Bu s\u00f6z insan f\u0131trat\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131 olu\u015fu, hem kendi i\u00e7ine hem de \u00e7evresindeki evrene egemen yasalardan hareketle O’nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131lamas\u0131 bunun kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin belirlenmesinden sonra gayet, uygun bir \u015fekilde Kur’an’\u0131n de\u011ferlendirmesi yer al\u0131yor:<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah, ola ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct al\u0131rs\u0131n\u0131z diye bu direktifleri veriyor.”<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alma, gafletin, d\u00fc\u015f\u00fcncesizli\u011fin kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Anan bir kalp, unutkan de\u011fildir. O Allah’a verdi\u011fi t\u00fcm s\u00f6zleri hat\u0131rlar. Bu s\u00f6zlerle ili\u015fkili direktiflerini de hat\u0131rlar ve kesinlikle unutmaz.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n, Allah’\u0131n birli\u011fiyle ba\u015flay\u0131p Allah’a verilen s\u00f6zlerle biten \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131n\u0131n nerdeyse bir \u00f6zeti konumundaki bu temel ilkeler ve bunlar\u0131n \u00f6ncesinde s\u00f6z\u00fc edilen egemenlik ve kanun koyma sorunu… Evet i\u015fte bu, Allah’\u0131n do\u011fru yoludur… \u00d6tesinde ana yoldan ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f yollardan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey bulunmayan Allah’\u0131n yolu…<\/p>\n

“\u0130\u015fte benim dosdo\u011fru yolum budur, bu yola uyunuz. Sak\u0131n sizi Allah’\u0131n yolundan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecek yollara girmeyiniz. \u0130\u015fte Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nas\u0131n\u0131z diye size bu direktifi veriyor.”<\/p>\n

B\u00f6ylece “Allah size ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7eren kitab\u0131 indirmi\u015fken, ben O’nun d\u0131\u015f\u0131nda bir hakeme mi ba\u015fvuray\u0131m?” s\u00f6zleriyle ba\u015flayan ve surenin en uzun b\u00f6l\u00fcm\u00fc say\u0131lan bu b\u00f6l\u00fcm de sona ermi\u015f oldu. Bu derin ve etkin mesajla tamamland\u0131…<\/p>\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc hakimiyet ve kanun koyma sorunu kaplamaktad\u0131r. Nitekim ekinler, hayvanlar, kurbanlar ve adaklar gibi temel itikad\u00ee sorunlarda da bu durum g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Bunun da hakimiyet ve kanun koyma sorunuyla ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in. Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 bu konuya ay\u0131rm\u0131\u015f ve geni\u015f boyutlar\u0131yla inan\u00e7 sorununu inceleyen ve o e\u015fsiz y\u00f6ntemiyle il\u00e2hl\u0131k ve kulluk konusunu ele alan surenin geri kalan i\u00e7eri\u011fini ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tek yol vard\u0131r, Allah’\u0131n yolu… Ayn\u0131 \u015fekilde Allah’a g\u00f6t\u00fcren yol da bir tanedir. O da insanlar\u0131n, y\u00fcce Allah’\u0131 Rabbl\u0131kta birlemeleri, kulluk yapmak suretiyle sadece O’nun h\u00fck\u00fcmlerine uymalar\u0131, hakimiyetin tek ba\u015f\u0131na O’na ait oldu\u011funu bilmeleri ve pratik hayatlar\u0131nda bu hakimiyete boyun e\u011fmeleridir.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’\u0131n belirledi\u011fi yol… Ve i\u015fte O’na g\u00f6t\u00fcren yol… Bunun \u00f6tesinde takip\u00e7ilerini Allah’\u0131n yolundan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcren \u00e7e\u015fitli yollardan ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nas\u0131n\u0131z diye size bu direktifi veriyor.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz takva inan\u00e7 ve amelin dayana\u011f\u0131d\u0131r. Kalpleri Allah’\u0131n yoluna do\u011fru s\u00fcr\u00fckleyen takvad\u0131r.<\/p>\n

Surenin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ele ald\u0131\u011f\u0131 ana sorunun, hakimiyet ve kanun koyma ve bunlar\u0131n din ve inan\u00e7la ili\u015fkileri sorununun konu i\u00e7indeki ak\u0131\u015f\u0131 kesintiye u\u011fram\u0131yor. Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z yeni b\u00f6l\u00fcm de bu ger\u00e7e\u011fin iyice belirginle\u015fmesi i\u00e7in konunun devam niteli\u011finde olup, ayn\u0131 sorun \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm kanun koyma ve hakimiyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n temel ilkelerinden s\u00f6z etmektedir. Nitekim surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc de inan\u00e7 ve din a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 ilkelerden s\u00f6z etmi\u015fti. Ama\u00e7, kanun koyma ve hakimiyet sorununun asl\u0131nda din ve inan\u00e7 sorunu oldu\u011funu vurgulamakt\u0131r. Kur’an’\u0131n bu ger\u00e7e\u011fi sunu\u015f y\u00f6ntemi uyar\u0131nca her iki sorun ayn\u0131 d\u00fczeyde belirmektedir. Surenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ele ald\u0131\u011f\u0131 etken, i\u015faret, sahne ve ifadelerin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 etkenlerin, i\u015faretlerin, sahne ve ifadelerin ayn\u0131s\u0131 oldu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r:<\/p>\n

\u0130kinci b\u00f6l\u00fcm;<\/p>\n

1- Kitaplardan, peygamberlerden, vahiyden ve m\u00fc\u015friklerin istedi\u011fi mucizelerden, s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n

2- Mucizenin ger\u00e7ekle\u015fmesinden, buna ra\u011fmen m\u00fc\u015friklerin yalanlamas\u0131ndan sonra meydana gelen yok olma ve mahfolmadan s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n

3- Ahiretten ve oradaki hesapla\u015fma ve cezadan s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n

4- Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve kendileri i\u00e7in h\u00fck\u00fcmler koyan sahte Rabbleri bir olan ger\u00e7ek Rabblerine denk tutan kavmi aras\u0131ndaki kesin ayr\u0131l\u0131ktan s\u00f6z etmektedir. Ayr\u0131ca Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun dininin ger\u00e7ek mahiyetini a\u00e7\u0131k, se\u00e7ik ve net bir \u015fekilde duyurmas\u0131 direktifi verilmektedir.<\/p>\n

5- T\u00fcm alemler i\u00e7in ge\u00e7erli olan tek bir Rabbl\u0131ktan s\u00f6z etmektedir. Bir m\u00fcminin bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir Rabb edinmesi do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n

6- Alemlerin Rabbinin her \u015feye sahip oldu\u011fundan, her \u015feyi diledi\u011fi gibi evirip \u00e7evirdi\u011finden, Allah’\u0131n insanlar\u0131 diledi\u011fi gibi yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmesinden ayn\u0131 \u015fekilde onlardan diledi\u011fini diledi\u011fi zaman yok etme g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011fundan s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n

Bunlar, inan\u00e7 ger\u00e7e\u011fini kapsaml\u0131 boyutunda, il\u00e2hl\u0131k, kulluk ve bunlar\u0131n aras\u0131ndaki ilgi boyutunda ele alan surenin ba\u015f taraf\u0131nda s\u00f6z konusu edilen sorunlar\u0131n, ger\u00e7eklerin, etkenlerin ve i\u015faretlerin ayn\u0131s\u0131. Ku\u015fkusuz Kur’an-\u0131 Kerim’le ve O’nun sunu\u015f metoduyla ilgilenenler i\u00e7in gayet a\u00e7\u0131k bir anlam\u0131 vard\u0131r bunun.<\/p>\n

Surenin bu k\u0131sm\u0131nda yer alan bu son b\u00f6l\u00fcm Musa’n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun kitab\u0131ndan s\u00f6z etmekle ba\u015fl\u0131yor. Bu da daha \u00f6nce ele al\u0131nan Allah’\u0131n do\u011fru yoluna ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n b\u00fct\u00fcnleyicisi konumundad\u0131r.<\/p>\n

“\u0130\u015fte benim dosdo\u011fru yolum budur, bu yola uyunuz. Sak\u0131n sizi Allah’\u0131n yolundan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrecek yollara girmeyiniz.” Ama\u00e7, bu yolun daha \u00f6nceden gelen t\u00fcm peygamberlerin -sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun- ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mesajlar ve \u015feriatlardan bu yana s\u00fcr\u00fcp geldi\u011fi duygusunu uyand\u0131rmakt\u0131r. En yak\u0131n \u015feriat da Musa’n\u0131n -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015feriat\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah, O’na her \u015feyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde i\u00e7eren bir kitap vermi\u015f ve ola ki kavmi ahirette ger\u00e7ekle\u015fecek olan Allah’la bulu\u015fma olay\u0131na inan\u0131rlar diye bu kitab\u0131 yol g\u00f6sterici ve merhamet kayna\u011f\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: “Sonra iyilik edenlere y\u00f6nelik nimetimiz tamama ersin, her \u015fey ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klans\u0131n, do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet olsun diye Musa’ya tevrat\u0131 verdik. Ola ki, Rabblerinin huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131na inan\u0131rlar.”<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 devam ediyor ve \u015fu yeni ve kutsal kitaptan s\u00f6z ediyor. Musa’ya indirilen kitapla ayn\u0131 noktada birle\u015fen bu kitap, onun ba\u011fl\u0131lar\u0131ndan istenen inan\u00e7, \u015feriat ve takvan\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Buna uyduklar\u0131 s\u00fcrece insanlar\u0131n hem d\u00fcnyada hem de ahirette Allah’\u0131n rahmetine kavu\u015fmalar\u0131 \u00fcmit edilir: “Bu Kur’an bizim indirdi\u011fimiz kutsal bir kitapt\u0131r. Ona uyunuz ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131n\u0131n\u0131z ki, size merhamet edilsin.”<\/p>\n

Bu kitap, Araplar’\u0131n mazeretlerini ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in indirilmi\u015ftir. Ta ki, “yahudi ve hristiyanlara indirildi\u011fi gibi, bize bir kitap indirilmedi. \u015eayet onlara geldi\u011fi gibi bize de bir kitap gelmi\u015f olsayd\u0131, onlardan daha \u00e7ok do\u011fru yolda olurduk” demesinler. \u0130\u015fte bu kitap onlara indirilmi\u015f ve mazeretlerini ge\u00e7ersiz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yalanlayanlar ac\u0131 azab\u0131 hak etmi\u015flerdir:<\/p>\n

-Onu size indirdik ki, “Bizden \u00f6nceki iki \u00fcmmete (yahudiler ile hristiyanlara) kitap indirildi ve biz onlar\u0131n okuduklar\u0131ndan habersiz kald\u0131k” diyemeyesiniz.<\/p>\n

-Yine diyemeyesiniz ki “E\u011fer bize de kitap indirilseydi, do\u011fru yola onlardan daha s\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rd\u0131k.” \u00c7\u00fcnk\u00fc size de Rabbinizden a\u00e7\u0131k belge, do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet geldi. Allah’\u0131n ayetlerini yalanlay\u0131p onlara y\u00fcz \u00e7evirenlerden daha zalim kim olabilir? Ayetlerimize y\u00fcz \u00e7evirenleri, bu y\u00fcz \u00e7evirmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc azaplar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcne \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Bu kitab\u0131n inmesiyle mazeretleri ortadan kalkm\u0131\u015f oldu. Buna ra\u011fmen onlar hal\u00e2 ortak ko\u015fmaya ve Allah’\u0131n kitab\u0131 ellerinde oldu\u011fu ve i\u00e7inde uydurduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlay\u00e2cak bir \u015fey bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde, kendi kafalar\u0131ndan birtak\u0131m h\u00fck\u00fcmler koyup bunlar\u0131n Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmeye devam ediyorlar. Hal\u00e2 bu kitab\u0131 onaylamak ve ona uymak i\u00e7in mucizeler, harikalar istemeye devam ediyorlar. Oysa \u015fayet istedikleri mucizelerin t\u00fcm\u00fc ya da bir k\u0131sm\u0131 gelecek olsa, en son h\u00fck\u00fcm de verilmi\u015f olacak.<\/p>\n

-Onlar kendilerine meleklerin gelmesini mi, yoksa Rabbinin gelmesini mi, yoksa Rabbinin baz\u0131 mucizelerinin gelmesini mi bekliyorlar? Rabbinin baz\u0131 mucizeleri geldi\u011fi g\u00fcn, daha \u00f6nce iman etmemi\u015f ya da iman\u0131 do\u011frultusunda bir hay\u0131r kazanamam\u0131\u015f olan kimseye o g\u00fcnk\u00fc iman\u0131 bir fayda sa\u011flamaz. Onlara de ki; “Bekleyin bakal\u0131m, biz de bekliyoruz.”<\/p>\n

Sorun bu a\u015famaya gelince y\u00fcce Allah, Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ile inan\u00e7 ve \u015feriat noktas\u0131nda Allah’\u0131n birli\u011fi esas\u0131na dayanmayan di\u011fer milletleri birbirinden ay\u0131rmakta ve onlar\u0131n i\u015fini kendi \u00fczerine almaktad\u0131r. Rahmeti ve adaleti do\u011frultusunda onlar\u0131 hesaba \u00e7ekecek ve cezalar\u0131n\u0131 verecek O’dur:<\/p>\n

-Dinlerinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc inan\u00e7 ve \u00fcmmet birli\u011fini par\u00e7alayarak \u00e7e\u015fitli ak\u0131mlara b\u00f6l\u00fcnenler ile senin hi\u00e7bir ili\u015fkin yoktur. Onlar\u0131n i\u015fi Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r. Allah onlara ilerde yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ak\u0131betini bildirecektir.<\/p>\n

-Kim Allah’\u0131n huzuruna bir iyilikle var\u0131rsa kendisine on kat\u0131 verilir. Kim Allah’\u0131n huzuruna bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ile var\u0131rsa, sadece onun dengi olan cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r. Ne iyilik edenlere, ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenlere haks\u0131zl\u0131k edilmez.<\/p>\n

Bu noktada, b\u00f6l\u00fcm\u00fcn son mesaj\u0131 yer al\u0131yor. Bu, ayn\u0131 zamanda surenin de son mesaj\u0131d\u0131r. Ancak, son derece yumu\u015fak, tatl\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde kesin ve kararl\u0131 bir tonda bu dinde yer alan inanca ili\u015fkin ger\u00e7eklerin en derin olanlar\u0131n\u0131; mutlak tevhidi, kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z kullu\u011fu, ahiretin ciddili\u011fini, d\u00fcnyadaki sorumluluk ve s\u0131naman\u0131n bireyselli\u011fini, her \u015feyin \u00fczerindeki Rabbl\u0131\u011f\u0131nda ve kullar\u0131n\u0131 m\u00fclk\u00fcnde diledi\u011fi gibi ortaks\u0131z ve sorgusuz bir \u015fekilde hafif k\u0131lmas\u0131nda somutla\u015fan Allah’\u0131n otoritesini \u00f6zetlemektedir. Ayr\u0131ca, bu uzay\u0131p giden tesbihler, -Allah’\u0131 eksikliklerden tenzih etmeler, uzak saymalar- il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011finin g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir tablosunu \u00e7izmektedir. Bu ger\u00e7ek, en samimi, en saf ve en temiz kalpte, Allah’\u0131n peygamberinin kalbinde belirginle\u015fmektedir. Bu belirginle\u015fme \u00f6ylesine eri\u015filmez bir d\u00fczeydedir ki, O’na Kur’an’\u0131n ifadesinden ba\u015fkas\u0131n\u0131n tasvir etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir:<\/p>\n

De ki; “Rabbim beni do\u011fru yola, insanlar\u0131n t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren dine, Allah’\u0131n birli\u011fine inanan ve O’na ortak ko\u015fanlardan olmayan \u0130brahim’in inan\u00e7 sistemine iletti.”<\/p>\n

-De ki; “Benim namaz\u0131m, ibadetlerim, hayat\u0131m ve \u00f6l\u00fcm\u00fcm, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n Rabbi olan Allah i\u00e7indir.”<\/p>\n

-“O’nun orta\u011f\u0131 yoktur. Bana b\u00f6yle emredildi. Ben m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim.<\/p>\n

-De ki, “Allah her \u015feyin Rabbi iken, ben O’ndan ba\u015fka bir il\u00e2h m\u0131 arayay\u0131m? Herkesin i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sorumlulu\u011fu kendisine aittir. Hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131maz. Sonunda Rabbinize d\u00f6neceksiniz. O size anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz meselelerin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc bildirecektir.”<\/p>\n

-Sizi yery\u00fcz\u00fcnde halife yapan ve verdi\u011fi nimetler hakk\u0131nda s\u0131navdan ge\u00e7irmek i\u00e7in baz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n derecesini di\u011fer baz\u0131lar\u0131n\u0131zdan \u00fcst\u00fcn k\u0131lan O’dur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Rabbinin cezaland\u0131rmas\u0131 gecikmesizdir, ayn\u0131 zamanda O ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhametlidir. (En’am: 161-165)<\/p>\n

Ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele almak \u00fczere bu kadar \u00f6zetlemeyle yetiniyoruz.
\n154- “Sonra iyilik edenlere y\u00f6nelik nimetimiz tamama ersin, her \u015fey ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klans\u0131n, do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet olsun diye Musa’ya tevrat\u0131 verdik. Ola ki, Rabblerinin huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131na inan\u0131rlar. “<\/strong><\/p>\n

Bu ayet, “s\u00fcmme”edat\u0131 (sonra) ile kendisinden \u00f6nceki a\u00e7\u0131klamalara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yorumu \u015f\u00f6yledir: “De ki; Geliniz Rabbinizin neleri yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 size s\u00f6yleyeyim. O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z”… “\u0130\u015fte benim dosdo\u011fru yolum budur” ayeti “O’na hi\u00e7bir \u015fey ortak ko\u015fmay\u0131z” c\u00fcmlesini ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. “Sonra Musa’ya kitab\u0131 verdik” c\u00fcmlesi de her ikisine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu da Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlara s\u00f6ylemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zlerde say\u0131lmaktad\u0131r. Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 kesintisiz s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

“\u0130yilik edenlere y\u00f6nelik nimetimiz tamama ersin” c\u00fcmlesinin yorumuna gelince; -\u0130bn-i Cerir’in de tercih etti\u011fi gibi- “Sonra Musa’ya, tevrat\u0131 verdik. B\u00f6ylece iyilik yapmas\u0131na, Rabbinin emrine uymas\u0131na, kendisine y\u00fckledi\u011fi dinin h\u00fck\u00fcmlerini uygulamas\u0131na, kavminin ve takip\u00e7ilerinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu dini emirlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, O’na y\u00f6nelik nimetlerimizi ve l\u00fctfumuzu tamamlad\u0131k.<\/p>\n

Her \u015fey ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klans\u0131n” c\u00fcmlesiyle Katade’nin dedi\u011fi gibi helaller ve haramlar kastedilmektedir. Musa’ya verilen kitap, do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ola ki, kavmi do\u011fru yolu bulur. Rabblerinin huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131na inan\u0131r, b\u00f6ylece y\u00fcce Allah azab\u0131na kar\u015f\u0131 onlara merhamet eder.<\/p>\n

Musa’n\u0131n kitab\u0131n\u0131 g\u00f6nderdi\u011fimiz gibi sizin kitab\u0131n\u0131z\u0131 da ayn\u0131 amaca y\u00f6nelik olarak g\u00f6nderdik. Belki bu sayede do\u011fru yolu bulur ve Allah’\u0131n rahmetine kavu\u015fursunuz.
\n155- “Bu Kur’an bizim indirdi\u011fimiz kutsal bir kitapt\u0131r. Ona uyunuz ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131n\u0131n\u0131z, ki, size merhamet edilsin. “<\/strong><\/p>\n

Bu kitap ger\u00e7ekten de kutsal bir kitapt\u0131r. \u0130lk defa surede ge\u00e7en a\u015fa\u011f\u0131daki ayeti yorumlarken buna de\u011finmi\u015ftik. “Bu Kur’an, ana-kent Mekke ile bu kentin \u00e7evresinde ya\u015fayanlar\u0131 uyars\u0131n diye sonra indirdi\u011fimiz, kendisinden \u00f6nceki kutsal kitaplar\u0131 onaylayan m\u00fcbarek bir kitapt\u0131r. Ahirete inananlar bu kitaba da inan\u0131rlar. Onlar namazlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak ve \u00f6zenerek k\u0131larlar.” (En’am Suresi: 92) Orada geni\u015f boyutlar\u0131yla inan\u00e7 sorunu ele al\u0131n\u0131rken bu kitaptan s\u00f6z edilmi\u015fti. Burada ise yine yak\u0131n ifadelerle \u015feriat konusu ele al\u0131n\u0131rken bu kitaptan s\u00f6z edilmektedir. Ve O’na uyulmas\u0131 emredilmekte ve Allah’\u0131n onlara y\u00f6nelik rahmeti kitaba uymaya ba\u011flanmaktad\u0131r. Surenin ba\u015flar\u0131nda inan\u00e7 sorunu ele al\u0131n\u0131rken, kullan\u0131lan s\u00f6zlerin ayn\u0131s\u0131 \u015feriat konusunda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Her \u015feyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde i\u00e7eren bu kutsal kitab\u0131n size indirilmesiyle birlikte bahaneniz ge\u00e7ersiz olmu\u015f, mazeretiniz ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun \u00f6tesinde ba\u015fka bir merciye ihtiyac\u0131n\u0131z kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu kitab\u0131n ele almadan b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 hayat\u0131n hi\u00e7bir y\u00f6n\u00fc s\u00f6z konusu de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla kendi kendinize h\u00fck\u00fcm koyman\u0131za gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131r.
\n156- Onu size indirdi ki, “Bizden \u00f6nceki iki \u00fcmmete (yahudiler ile hristiyanlara) kitap indirildi ve biz onlar\u0131n okuduklar\u0131ndan habersiz kald\u0131k ” diyemeyesiniz.<\/p>\n

157- Yine diyemeyesiniz ki, “E\u011fer bize de kitap indirilseydi, do\u011fru yola onlardan daha s\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rd\u0131k. ” \u00c7\u00fcnk\u00fc size de Rabbinizden a\u00e7\u0131k belge, do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve rahmet geldi. Allah’\u0131n ayetlerini yalanlay\u0131p onlara y\u00fcz \u00e7evirenlerden daha zalim kim olabilir? Ayetlerimize y\u00fcz \u00e7evirenleri, bu y\u00fcz \u00e7evirmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc azaplar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcne \u00e7arpt\u0131raca\u011f\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah, her ulusa kendi dillerini konu\u015fan bir peygamber g\u00f6ndermeyi dilemi\u015ftir. Peygamberlerin sonuncusu Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- birlikte en son risaleti g\u00f6nderene kadar durum bu \u015fekilde s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. O, Allah taraf\u0131ndan insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderilen son peygamberdir. Bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn insanlara gelmi\u015f bir peygamber olmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

B\u00f6ylece y\u00fcce Allah, Araplar’\u0131n \u015fu mazereti ile s\u00fcrmelerine engel olmu\u015ftur: “Musa ve \u0130sa’n\u0131n herbiri kendi uluslar\u0131na g\u00f6nderilmi\u015flerdir. Biz de onlar\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmekten habersizdik. Bu konuda hi\u00e7bir bilgimiz olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ilgimiz de yok. \u015eayet bize anadilimizde bir kitap gelseydi, bize hitap etseydi, biz de uyar\u0131lsayd\u0131k, ehli kitaptan daha s\u0131k\u0131 do\u011fru yola sar\u0131l\u0131rd\u0131k.” Oysa kendilerine bu kitap gelmi\u015f, -b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n peygamberi olsa bile- onlara bu peygamber gelmi\u015ftir. \u00dcstelik kendisinin do\u011frulu\u011funa bir belge olu\u015fturan kitapla gelmi\u015ftir. Bu peygamber onlara i\u00e7inde hi\u00e7bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, hi\u00e7bir kapal\u0131l\u0131k bulunmayan apa\u00e7\u0131k ger\u00e7ekler getirmi\u015ftir. Bu ger\u00e7ekler onlar\u0131 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 sap\u0131kl\u0131ktan kurtar\u0131p do\u011fru yola y\u00f6neltir. Ayr\u0131ca bu, hem d\u00fcnyada hem de ahirette onlar i\u00e7in rahmettir.<\/p>\n

Durum bu oldu\u011funa g\u00f6re, kendisini do\u011fru yola, iyili\u011fe ve kurtulu\u015fa \u00e7a\u011f\u0131ran Allah’\u0131n ayetlerini yalanlay\u0131p onlardan y\u00fcz \u00e7eviren daha zalim kim olabilir? Hem kendisini hem de insanl\u0131\u011f\u0131 bu ulu hay\u0131rdan yoksun b\u0131rakan cahiliyenin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve h\u00fck\u00fcmleriyle yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karan kimse kadar hem kendisine hem de insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 zul\u00fcm i\u015fleyen biri var m\u0131? Bu ger\u00e7ekten y\u00fcz \u00e7evirenlerin tabiatlar\u0131ndaki afet onlar\u0131n ger\u00e7e\u011fi kabullenmekten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r. T\u0131pk\u0131 devenin aya\u011f\u0131nda bulunan ve g\u00f6vdesinin e\u011fik durmas\u0131na yani yalpalamas\u0131na neden olan sakatl\u0131k gibi. Onlar hakka ve do\u011frulu\u011fa kar\u015f\u0131 yan \u00e7iziyorlar. Sakat devenin dengeli ve d\u00fczg\u00fcn y\u00fcr\u00fcmekten ka\u00e7\u0131nmas\u0131, yan \u00e7izmesi gibi. Bu yan \u00e7izmeleri ve e\u011fri karakterleri y\u00fcz\u00fcnden azab\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc hakediyorlar:<\/p>\n

“Ayetlerimizden y\u00fcz \u00e7evirenleri, bu y\u00fcz \u00e7evirmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc azaplar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcne \u00e7arp\u0131taca\u011f\u0131z.”<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131, duygularda anlam\u0131n asl\u0131na e\u015flik etmesi i\u00e7in, somut durumdan soyut duruma nakledilmi\u015f s\u00f6zc\u00fckleri kullan\u0131r. \u00d6rne\u011fin burada = Yesfudu = deyimini kullan\u0131yor ve biz bu kelimenin, aya\u011f\u0131nda bulunan bir hastal\u0131ktan dolay\u0131 dengeli y\u00fcr\u00fcyemeyen, e\u011fri y\u00fcr\u00fcyen deve i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde, develerde -insanlarda oldu\u011fu gibi- rastlanan boyun tutulma sakatl\u0131\u011f\u0131 deyimi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu sakatl\u0131\u011fa yakalanan deve zorunlu olarak y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7evirir ve rahat bir \u015fekilde boynunu hareket ettiremez. Yine bunun gibi yapt\u0131klar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ifadesi de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu deyim, zehirli bir bitki yiyen, dolay\u0131s\u0131yla \u015fi\u015ferek patlayan devenin yok olmas\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00fcsl\u00fbbun \u00f6rnekleri \u00e7oktur.<\/p>\n

Bu kitab\u0131 onaylamak i\u00e7in mucize istekleri geri \u00e7evirmek amac\u0131na y\u00f6nelik bu tehditte bir ad\u0131m daha at\u0131l\u0131yor. Bu tehditin ayn\u0131s\u0131, inan\u00e7 ger\u00e7e\u011fini yalanlama m\u00fcnasebetiyle surenin ba\u015flar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 tehdit burada da tekrar ediliyor ama bu sefer ki m\u00fcnasebet, Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na uymaktan ve on\u00e0 ba\u011flanmaktan y\u00fcz \u00e7evirmektir. Surenin ba\u015f\u0131nda \u015fu ifade yer alm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

– “Muhammed’e bir melek indirilmeli de\u011fil miydi? dediler. E\u011fer melek indirseydik, i\u015fleri bitirilir, kendilerine hi\u00e7 m\u00fchlet tan\u0131nmazd\u0131.” (En’am Suresi: 8)
\n158- “Onlar kendilerine meleklerin gelmesini mi yoksa Rabbinin gelmesini mi, yoksa Rabbinin baz\u0131 mucizelerinin gelmesini mi bekliyorlar? Rabbinin baz\u0131 mucizeleri geldi\u011fi g\u00fcn, daha \u00f6nce iman etmemi\u015f ya da iman\u0131 do\u011frultusunda bir hay\u0131r kazanamam\u0131\u015f olan kimseye o g\u00fcnk\u00fc iman\u0131 bir fayda sa\u011flamaz. Onlara de ki; ‘ `Bekleyin bakal\u0131m, biz de bekliyoruz. “<\/strong><\/p>\n

Bu gayet a\u00e7\u0131k ve kesin bir tehdittir. Mucize gelir de yalanlayanlar inanmazlarsa, hemen ard\u0131ndan azab\u0131n gelmesi y\u00fcce Allah’\u0131n daha \u00f6nce belirlenmi\u015f bir kanunudur. Ulu Allah diyor ki; \u015fayet istedikleri baz\u0131 mucizeler ger\u00e7ekle\u015fecek olursa bunlar\u0131n devam\u0131 da gelecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n baz\u0131 ayetlerinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi g\u00fcn her \u015feyin sonu olacakt\u0131r. Daha \u00f6nce inanmam\u0131\u015f ve iman\u0131 do\u011frultusunda iyi i\u015fler yapmam\u0131\u015f birinin o g\u00fcn inanmas\u0131 kendisine hi\u00e7bir yarar sa\u011flamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne g\u00f6re iyi i\u015fler yapmak, iman\u0131n belirtisi ve O’nun terc\u00fcman\u0131 niteli\u011findedir.<\/p>\n

“Rabbinin baz\u0131 mucizelerinin geldi\u011fi g\u00fcn”den kastedilenin, kendisinden sonra inanman\u0131n ve iyi i\u015fler yapman\u0131n hi\u00e7bir yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 k\u0131yamet \u015fartlar\u0131 ve belirtileri oldu\u011funa ili\u015fkin de\u011fi\u015fik rivayetler vard\u0131r. Buradan hareketle de birtak\u0131m \u015fartlar\u0131 s\u0131ralarlar. Ancak ayetin yorumu, \u015fu ilk hayatta y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan kanuna y\u00f6neliktir. Nitekim buna benzer bir ifade surenin ba\u015flar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Muhammed’e bir melek indirilmeli de\u011fil miydi? dediler. E\u011fer melek indirseydik, i\u015fleri bitirilir, kendilerine hi\u00e7 m\u00fchlet tan\u0131nmazd\u0131.” (En’am Suresi: 8)<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n, iman ve itikad konusu ele al\u0131n\u0131rken ba\u015fvurdu\u011fu ifadenin ayn\u0131s\u0131n\u0131 \u015feriat ve hakimiyet konusunu ele al\u0131rken tekrarlad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu, ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fi vurgulamak amac\u0131yla ba\u015fvurulmu\u015f bir ifade tarz\u0131d\u0131r. \u015eu halde, Allah’\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kanununu belirtmek \u015feklinde, surenin sonunda gelen bir ayeti surenin ba\u015f\u0131nda yer alan benzer bir ayetle yorumlamam\u0131z daha uygun olacakt\u0131r. Konuyu bilinmeyen gayb d\u00fcnyas\u0131na havale etmeye kalk\u0131\u015fmaktansa, ayetin yorumu i\u00e7in b\u00f6ylesi daha iyidir.<\/p>\n

Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 Peygamberimizi, dini, \u015feriat\u0131, hayat metodu ve yolu bak\u0131m\u0131ndan -aralar\u0131nda m\u00fc\u015frik Arap milleti de olmak \u00fczere- yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm milletlerden, b\u00fct\u00fcn insanlardan ve gruplardan ay\u0131rmak i\u00e7in O’na -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- y\u00f6nelmektedir.
\n159- “Dinlerinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc inan\u00e7 ve \u00fcmmet birli\u011fini par\u00e7alayarak \u00e7e\u015fitli ak\u0131mlara b\u00f6l\u00fcnenler ile, senin hi\u00e7bir ili\u015fkin yoktur. Onlar\u0131n i\u015fi Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r. Allah onlara ilerde yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ak\u0131betini bildirecektir. “<\/strong><\/p>\n

Bu, dini, \u015feriat\u0131 ve hayat d\u00fczeniyle birlikte peygamberimizle -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- di\u011fer milletler ve inan\u00e7lar aras\u0131ndaki yol ay\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Gerek cahiliye efsanelerinin, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n ve i\u00e7 sava\u015flar\u0131n \u00e7e\u015fitli gruplara, f\u0131rkalara, kabilelere, a\u015firet ve oymaklara b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc m\u00fc\u015friklerden, gerek mezhep ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli milletlere, inan\u00e7lara, kamplara ve devletlere ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yahudi ve hristiyanlardan, gerek bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda veya bundan sonra k\u0131yamete kadar ortaya \u00e7\u0131kacak mezhepler, g\u00f6r\u00fc\u015fler, d\u00fc\u015f\u00fcnceler, inan\u00e7lar, sistem ve d\u00fczenlerden tamamen ayr\u0131d\u0131r O.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, hi\u00e7bir konuda peygamberle bunlar aras\u0131nda ortak bir nokta yoktur. O’nun hayat sistemi, ba\u011f\u0131ms\u0131z, orijinal ve belirgindir. Bu dinin kendisinin d\u0131\u015f\u0131ndaki inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerle kar\u0131\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u015eeriat ve d\u00fczeninin de di\u011fer ekollerle, sistem ve g\u00f6r\u00fc\u015flerle uyu\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Herhangi bir \u015feriat\u0131n, sistemin ya da d\u00fczenin iki niteli\u011finin bulunmas\u0131, yani bunun hem \u0130sl\u00e2mi hem de \u0130sl\u00e2m d\u0131\u015f\u0131 olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m sadece \u0130sl\u00e2md\u0131r. \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131 da \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u015feriat\u0131d\u0131r yaln\u0131zca. \u0130sl\u00e2m’\u0131n toplumsal, siyasi ya da ekonomik d\u00fczeni salt \u0130sl\u00e2m\u00ee olan\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- k\u0131yamete kadar bunlarla ortak bir noktada uyu\u015fmas\u0131 kesinlikle s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u0130sl\u00e2m d\u0131\u015f\u0131 herhangi bir inan\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131naca\u011f\u0131 ilk tav\u0131r daha ba\u015ftan kesin ayr\u0131l\u0131k ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, bunlardan herhangi birisiyle \u0130sl\u00e2m aras\u0131ndaki benzerlik veya farkl\u0131l\u0131klardan s\u00f6z etmeden \u00f6nce hakimiyeti tek ba\u015f\u0131na Allah’a vermeyen di\u011fer bir ifadeyle il\u00e2hl\u0131k ve Rabbl\u0131\u011f\u0131 tek ba\u015f\u0131na Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lmayan herhangi bir h\u00fck\u00fcm, d\u00fczen ya da sisteme kar\u015f\u0131 tak\u0131naca\u011f\u0131 tav\u0131r ilk andan itibaren kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve soyutlanma olacakt\u0131r.<\/p>\n

Allah’\u0131n yan\u0131nda din \u0130sl\u00e2md\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla peygamberle dini b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck eden ve \u0130sl\u00e2m’a girmeyen kimseler aras\u0131nda hi\u00e7bir zaman uzla\u015fma olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Allah’\u0131n yan\u0131nda din, ayn\u0131 zamanda hayat sistemidir. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n sisteminden ve O’nun \u015feriat\u0131ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131 din edinenlerle peygamber aras\u0131nda ortak bir noktan\u0131n bulunmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z bir \u015feydir.<\/p>\n

Sorun bir b\u00fct\u00fcn olarak daha ilk bak\u0131\u015fta, ayr\u0131nt\u0131lara girmeden bundan ibarettir.<\/p>\n

Dini b\u00fct\u00fcnl\u00fcklerini par\u00e7alay\u0131p gruplara b\u00f6l\u00fcnenlerin, Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca peygamberin kendilerinden uzak oldu\u011fu bu adamlar\u0131n i\u015fi bundan sonra Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 onlar\u0131 hesaba \u00e7ekecek O’dur:<\/p>\n

“Onlar\u0131n i\u015fi Allah’a kalm\u0131\u015ft\u0131r. Allah onlara ilerde yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ak\u0131betini bildirecektir.”<\/p>\n

Hesaba \u00e7ekme ve ceza m\u00fcnasebetiyle y\u00fcce Allah, kullar\u0131n\u0131n hesaba \u00e7ekilmesi an\u0131nda onlara merhamet etmeyi \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte ve m\u00fcmin olarak (\u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00fcf\u00fcrle beraber iyilik s\u00f6z konusu de\u011fildir) bir iyilikle gelene on kat\u0131 m\u00fck\u00e2fat verece\u011fini, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyene ise sadece kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verece\u011fini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Rabbin hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmez, hi\u00e7 kimsenin hakk\u0131n\u0131 eksik vermez.
\n160- “Kim Allah’\u0131n huzuruna bir iyilikle var\u0131rsa kendisine on kat\u0131 verilir. Kim Allah’\u0131n huzuruna bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ile var\u0131rsa sadece onun dengi olan cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r. Ne iyilik edenlere, ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenlere haks\u0131zl\u0131k edilmez. ”
\n<\/strong>
\nSurenin bitiminde -kanun koyma ve hakimiyet sorununa ili\u015fkin uzun a\u00e7\u0131klaman\u0131n sonunda- insana ho\u015f gelen, cana yak\u0131n bir tonda, ayn\u0131 zamanda kesin ve net bir bildirimde tatl\u0131 ve huzur verici bir tesbih yer al\u0131yor. Bu duyguland\u0131r\u0131c\u0131 vurgu her ayette tekrarlan\u0131yor:<\/p>\n

“De ki….” “De ki….” “De ki….”<\/p>\n

Her ayette, tevhit a\u00e7\u0131s\u0131ndan yani yol ve inan\u00e7 birli\u011fi, y\u00f6n ve hareket birli\u011fi, il\u00e2h ve Rabb birli\u011fi, kulluk ve ibadet birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece ince ve derin yakla\u015f\u0131mlarla insan kalbinin derinliklerine dokunulmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda kurallar\u0131 ve dayanaklar\u0131yla birlikte varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcne ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 da belirmektedir.
\n161- De ki; “Rabbim beni do\u011fru yola, insanlar\u0131n t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren dine, Allah’\u0131n birli\u011fine inanan ve O’na ortak ko\u015fanlardan olmayan \u0130brahim’in inan\u00e7 sistemine iletti. ”<\/p>\n

162- De ki; “benim namaz\u0131m, ibadetlerim, hayat\u0131m ve \u00f6l\u00fcm\u00fcm t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n Rabbi olan Allah i\u00e7indir. ”<\/p>\n

163- “O’nun orta\u011f\u0131 yoktur. Bana b\u00f6yle emredildi. Ben m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim. ”
\n<\/strong>
\n164- De ki; “Allah her \u015feyin Rabbi iken, ben O’ndan ba\u015fka bir il\u00e2h m\u0131 arayay\u0131m? Herkesin i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sorumlulu\u011fu kendisine aittir. Hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131maz. Sonunda Rabbinize d\u00f6neceksiniz. O size anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz meselelerin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc bildirecektir.<\/p>\n

165- Sizi yery\u00fcz\u00fcnde halife yapan ve verdi\u011fi nimetler hakk\u0131nda s\u0131navdan ge\u00e7irmek i\u00e7in baz\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n derecesini di\u011fer baz\u0131lar\u0131n\u0131zdan \u00fcst\u00fcn k\u0131lan O dur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Rabbinin cezaland\u0131rmas\u0131 gecikmesizdir, ayn\u0131 zamanda O, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhametlidir.<\/p>\n

Surenin ba\u015flang\u0131\u00e7 k\u0131sm\u0131yla parlak, \u00fcst\u00fcn ve son derece ahenkli bir melodi olu\u015fturan bu de\u011ferlendirmelerin t\u00fcm\u00fc, kesilen hayvanlar, adaklar, meyveler, bu konularda cahiliyenin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmler ve Allah’a iftira ederek bunlar\u0131n O’nun h\u00fckm\u00fc oldu\u011funu iddia etmeleri sorununa ili\u015fkin a\u00e7\u0131klaman\u0131n da bir de\u011ferlendirmesi niteli\u011findedir. \u015eu halde bu de\u011ferlendirme hangi ger\u00e7eklere i\u015faret etmektedir? Bu ger\u00e7eklere ili\u015fkin ge\u00e7mi\u015f a\u00e7\u0131klamalara ek bir a\u00e7\u0131klamaya gerek yoktur<\/p>\n

“De k:; Rabbim beni do\u011fru yola, insanlar\u0131n t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren dine, Allah’\u0131n birli\u011fine inanan ve O’na ortak ko\u015fanlardan olmayan \u0130brahim’in inan\u00e7 sistemine iletti.”<\/p>\n

Bu duyuru, \u015f\u00fck\u00fcr duygusunu uyand\u0131rmakta, kesin g\u00fcveni i\u015faret etmekte ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz inanc\u0131 dile getirmektedir. S\u00f6zl\u00fc kullu\u011fun yap\u0131s\u0131nda ve manevi anlam\u0131ndaki p\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fck… Do\u011fru yola iletici ba\u011fa g\u00fcven… Y\u00f6nlendiren, egemen olan ve g\u00f6zeten Rabbl\u0131k ba\u011f\u0131na… Hi\u00e7bir e\u011frilik ve zorluk bulunmayan dosdo\u011fru yola iletilmenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr… “\u0130nsanlar\u0131n t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren dine.” Bu \u0130brahim’den bu yana s\u00fcr\u00fcp gelen Allah’\u0131n kal\u0131c\u0131 dinidir. \u015eu m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin babas\u0131, kutlu, samimi ve Allah’a itaat eden \u0130brahim’in… “Allah’\u0131n birli\u011fine inanan ve O’na ortak ko\u015fanlardan olmayan \u0130brahim’in inan\u00e7 sistemine…”<\/p>\n

De ki; “Benim namaz\u0131m, ibadetlerim, hayat\u0131m ve \u00f6l\u00fcm\u00fcm t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n Rabbi olan Allah i\u00e7indir.”<\/p>\n

“O’nun orta\u011f\u0131 yoktur. Bana b\u00f6yle emredildi. Ben m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim.”<\/p>\n

Bu, kalpteki her \u00e7arp\u0131nt\u0131da, hayattaki her harekette, namazda, ibadette, hayatta, \u00f6l\u00fcmde, kulluk davran\u0131\u015flar\u0131nda, pratik hayatta, \u00f6l\u00fcmde ve onun \u00f6tesinde eksiksiz bir \u015fekilde Allah i\u00e7in her \u015feyden soyutlanmad\u0131r.<\/p>\n

Bu, mutlak tevhitten ve eksiksiz kulluktan kaynaklanan bir tesbihtir. -Allah’\u0131 eksikliklerden uzak saymad\u0131r? Namaz\u0131, ibadeti, dirimi ve \u00f6l\u00fcm\u00fc birle\u015ftirip tek ba\u015f\u0131na Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lmad\u0131r. “T\u00fcm varl\u0131klar\u0131n Rabbi olan Allah’a…” Alemlerin \u00fczerinde eksiksiz otorite ve egemenlik sahibi, e\u011fiten, y\u00f6nlendiren ve h\u00fckmeden Allah’a… Tam bir teslimiyetle, g\u00f6n\u00fclde ve hayatta Allah’dan ba\u015fkas\u0131na kulluk eden bir \u015fey b\u0131rakmadan…” Vicdanda ve realiteler d\u00fcnyas\u0131nda O’na kulluk yapmaktan ba\u015fka bir \u015feye yer vermeden… “Bana b\u00f6yle emredildi.” Ben de duydum ve itaat ettim. Dolay\u0131s\u0131yla “Ben m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim.”<\/p>\n

“De ki; Allah her \u015feyin Rabbi iken ben O’ndan ba\u015fka bir Rabb mi arayaca\u011f\u0131m? Herkesin i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sorumlulu\u011fu kendisine aittir. Hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131maz. Sonunda Rabbinize d\u00f6neceksiniz. O size anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz meselelerin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc bildirecektir.”<\/p>\n

G\u00f6kleri, yeri ve her ikisinde bulunan her \u015feyi i\u00e7ine alan, insan\u0131n bildi\u011fi bilmedi\u011fi t\u00fcm yarat\u0131klar\u0131 kapsayan, gizli-a\u00e7\u0131k olan ve meydana gelen her \u015feyi toplayan, \u015fu deh\u015fet verici evrende bulunan her \u015fey \u00fczerindeki Allah’\u0131n kapsaml\u0131 Rabbl\u0131\u011f\u0131yla her \u015feyi b\u00fcr\u00fcyen, her \u015feyi inan\u00e7, ibadet ve \u015feriat a\u00e7\u0131s\u0131ndan Allah’\u0131n mutlak hakimiyetine boyun e\u011fdiren bir ifadedir bu.<\/p>\n

Sonra red ama\u00e7l\u0131 bir hayret ifadesi…<\/p>\n

“Allah her \u015feyin Rabbi iken O’ndan ba\u015fka bir Rabb m\u0131 arayaca\u011f\u0131m?”<\/p>\n

Ben, niyetim ve yapt\u0131klar\u0131mdan sorgulanaca\u011f\u0131m, itaat etmek ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakla kazand\u0131\u011f\u0131m \u015feylerden hesaba \u00e7ekilece\u011fim halde, Allah’dan ba\u015fka hayat\u0131ma h\u00fckmeden, i\u015flerimi d\u00fczenleyen, buna egemen olan, beni idare eden ve beni y\u00f6nlendiren bir Rabb m\u0131 arayay\u0131m?<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu evren O’nun kontrol\u00fcnde oldu\u011fu ben ve siz O’nun Rabbl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda oldu\u011fumuz halde Allah’dan ba\u015fka bir Rabb m\u0131 arayay\u0131m?<\/p>\n

Her ki\u015fi kendi g\u00fcnah\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekece\u011fi, kimsenin g\u00fcnah\u0131n\u0131n bir ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcklenilmeyece\u011fi halde, Allah’dan ba\u015fka bir Rabb m\u0131 arayay\u0131m?<\/p>\n

“Herkesin i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sorumlulu\u011fu kendine aittir. Hi\u00e7 kimse ba\u015f kas\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131maz.”<\/p>\n

Hepiniz O’na d\u00f6nece\u011finiz ve ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u015feylerden sizi hesaba \u00e7ekece\u011fi halde Allah’dan ba\u015fka bir Rabb m\u0131 arayay\u0131m?<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirdi\u011fi, \u015f\u00fck\u00fcr mu nank\u00f6rl\u00fck m\u00fc ediyorlar diye s\u0131namak i\u00e7in kimisini ak\u0131l, beden ve r\u0131z\u0131k bak\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde Allah’dan ba\u015fka bir Rabb m\u0131 arayay\u0131m?<\/p>\n

Ortada bunca kan\u0131t ve i\u015faret bulundu\u011fu, t\u00fcm\u00fc de tan\u0131kl\u0131k etti\u011fi ve hepsi y\u00fcce Allah’\u0131n tek ve yeg\u00e2ne Rabb oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi halde bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yasas\u0131n\u0131 yasa, buyru\u011funu buyruk, h\u00fckm\u00fcn\u00fc h\u00fck\u00fcm edinmek suretiyle Allah’dan ba\u015fka bir Rabb m\u0131 arayay\u0131m?<\/p>\n

Bu engin ve son derece tatl\u0131 tevhidi ar\u0131nmad\u0131r, her t\u00fcrl\u00fc \u015firk lekesinden uzak saymad\u0131r. Bu s\u00f6zler aras\u0131nda \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sahne belirlemektedir: Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- kalbinde yer eden iman ger\u00e7e\u011fine ili\u015fkin sahne… Bu \u00f6yle bir sahnedir ki, ola\u011fan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kur’an’\u0131n e\u015fsiz ifade tarz\u0131ndan ba\u015fkas\u0131 dile getiremez.<\/p>\n

Hakimiyet ve \u015feriat sorununu hedefleyen b\u00f6l\u00fcmde yer alan bu son mesaj surede yer alan akide ve iman sorununu ele alan iki mesajlarla tam bir uyum arzetmektedir. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6zleri buna g\u00fczel bir \u00f6rnek olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

– De ki; “Allah’dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edineyim ki, O g\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicisidir yedirir, fakat yedireni yoktur.” De ki; “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilki olmam emredildi, bana `sak\u0131n Allah’a ortak ko\u015fanlardan olma’ denildi.” (En’am Suresi: 14)<\/p>\n

Surede buna benzer ayetler \u00e7oktur.<\/p>\n

Hem surenin ba\u015f\u0131nda, hem de sonunda s\u0131k s\u0131k tekrarlanan bu ayetlere ili\u015fkin tekrar tekrar s\u00f6ylediklerimizi yineleme ihtiyac\u0131n\u0131 duymuyoruz. Bu, sadece bir ger\u00e7e\u011fin de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden ibarettir. Bu ger\u00e7ek, bir keresinde vicdandaki inan\u00e7 \u015feklinde belirmi\u015f, bir keresinde de hayat sistemi olarak belirmi\u015ftir. Asl\u0131nda her ikisi de bu dinin anlay\u0131\u015f\u0131nda tek bir ger\u00e7e\u011fi ifade etmektedir.<\/p>\n

Ancak biz, \u015fu anda -surenin ak\u0131\u015f\u0131 sona erdi\u011fi bir s\u0131rada- daha \u00f6nce ge\u00e7en yedinci c\u00fcz ve \u015fu anda inceledi\u011fim c\u00fczle birlikte surenin b\u00fct\u00fcn\u00fcnde g\u00f6ze \u00e7arpan uzaklara, uzak olanlara, dipsiz derinliklere y\u00f6neldi\u011fimizde ola\u011fan\u00fcst\u00fc, deh\u015fet verici bir \u015fey oldu\u011funu fark ediyoruz. Surenin hacmine bak\u0131yoruz, \u015fu kadar sayfa, \u015fu kadar ayet, \u015fu kadar ibare… \u015eayet bu, insan s\u00f6z\u00fc olsayd\u0131, bunun gibi s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alanda bunca ger\u00e7e\u011fin, sahnenin, mesaj\u0131n, onda birini dahi ifade edemezdi. B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylediklerimize, bu ger\u00e7eklerin ve onlar\u0131 dile getiren ifadelerin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00fczeyi de katmak gerekir.<\/p>\n

Dikkat edin, sure boyunca, b\u00fcy\u00fck varl\u0131k ger\u00e7ekleriyle birlikte katetti\u011fimiz boyutlar\u0131 deh\u015fet verici, derinli\u011fi dipsiz ve sonsuz uzunlukta bir yolculuktur bu. “\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin esaslar\u0131n\u0131 kavramak i\u00e7in bu yolculuk yeterlidir.<\/p>\n

T\u00fcm parlakl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fczelli\u011fiyle il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi…<\/p>\n

Evren ve hayat ger\u00e7e\u011fi, her ikisinin \u00f6tesinde gizli gayb, bilinmez kader ve diledi\u011fi gibi silip s\u00fcp\u00fcren yerinde b\u0131rakan, var eden, yok eden, dirilten, \u00f6ld\u00fcren, evreni, canl\u0131lar\u0131 ve insanlar\u0131 hareket ettiren y\u00fcce irade ger\u00e7e\u011fi…<\/p>\n

Dipsizli\u011fi, derinli\u011fi, gedikleri ve d\u00f6neme\u00e7leri, a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve gizlisi, ihtiraslar\u0131 ve arzular\u0131, do\u011frulu\u011fu ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131, insanlardan ve cinlerden \u015feytanlar\u0131n telkin etti\u011fi vesveseleri, hidayet ya da sap\u0131kl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcren ad\u0131mlar\u0131yla insan ruhu…<\/p>\n

K\u0131yamet sahneleri, mah\u015fer g\u00fcn\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak durumlar\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve darl\u0131k anlar\u0131, \u00fcmit ve m\u00fcjde anlar\u0131, insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki tarihinden kesitler, evren ve hayat\u0131n tarihinden b\u00f6l\u00fcmler…<\/p>\n

\u015eu dar imk\u00e2nlar i\u00e7inde \u00f6zetleyemedi\u011fimiz bir\u00e7ok alanda yo\u011funla\u015fan ger\u00e7ekler, etkileyici mesajlar… Zaten bunlar\u0131, o e\u015fsiz olu\u015fu ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc sunu\u015f y\u00f6ntemiyle ancak surenin kendisi ifade edebilir…<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bu kitap, kutsal bir kitapt\u0131r. Ve yine ku\u015fku yok ki, bu da onun bereketlerinden biridir… Alemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

135- “De ki; Ey kavmim, tutumunuzu devam ettiriniz, ben de kendi tutumumu devam ettirece\u011fim. D\u00fcnya yurdunun sonunun kimin lehinde olaca\u011f\u0131n\u0131 ilerde anlayacaks\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zalimler kurtulu\u015fa eremezler. “ Bu beraberindeki ve arkas\u0131ndaki ger\u00e7e\u011fe, ger\u00e7e\u011fin kendisinde ve \u00f6tesinde yeralan kuvvete g\u00fcvenmeden kaynaklanan bir tehdittir. \u0130\u015flerine kar\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131na, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisinin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu ger\u00e7ekten, hareket metodu ve yolundan emin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1722,1596,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2657","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-enam-suresinin-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2657"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2657\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}