{"id":2661,"date":"2012-01-21T10:02:44","date_gmt":"2012-01-21T10:02:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2661"},"modified":"2012-01-21T10:02:44","modified_gmt":"2012-01-21T10:02:44","slug":"enam-suresinin-60-103-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/enam-suresinin-60-103-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"En’am Suresi’nin 60-103.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

60- Sizi geceleyin \u00f6ld\u00fcren ve g\u00fcnd\u00fczleyin neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen O’dur. Sonra O sizi g\u00fcnd\u00fczleyin diriltir, belirli hayat s\u00fcreniz dolsun diye, sonra O’nun huzuruna d\u00f6neceksiniz de O yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131z\u0131 size haber verecektir.<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7en ayette `gayb’\u0131n ufuklar\u0131n\u0131, boyutlar\u0131n\u0131 ve derinliklerini \u00e7izen ve y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin sonsuzlu\u011funa ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden kelimeler gibi birka\u00e7 kelime daha. T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131n\u0131 Allah’\u0131n yetkisine, bilgisine, g\u00fcc\u00fc ve idaresine b\u0131rakan birka\u00e7 kelime daha. Bu kelimeler, insanlar\u0131n uyan\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, uykular\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcmlerini, dirili\u015flerini, toplan\u0131p hesaba \u00e7ekilmelerini Allah’\u0131n yetkisine vermektedir. Ancak Kur’an’\u0131n e\u015fsiz ifade tarz\u0131n\u0131n g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirdi\u011fi her tabloda, her sahnede ve her harekette ba\u015fvurdu\u011fu canland\u0131rma, somutla\u015ft\u0131rma, duygular\u0131 uyar\u0131p harekete ge\u00e7irmeye ili\u015fkin ola\u011fan\u00fcst\u00fc y\u00f6ntemine g\u00f6re.<\/p>\n

“Geceleyin sizi \u00f6ld\u00fcren O’dur.”…<\/p>\n

O halde uyumalar\u0131 bir t\u00fcr \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Duyular hareketsiz hale geldi\u011finden, his d\u00fcnyas\u0131 tamamen durgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan, ak\u0131l sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden ve uyan\u0131kl\u0131k durumu -kesilip- uykuya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131, uyku da bir \u00e7e\u015fit \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. D\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve etkilerini g\u00f6rmelerine ra\u011fmen insanlar\u0131n hakk\u0131nda ne s\u00f6yleyeceklerini bilmedikleri bir s\u0131rd\u0131r. \u0130nsan\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatan gayb \u015fekillerinden biridir. i\u015fte insanlar, her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abadan ve hareketten (hatta uyan\u0131kl\u0131ktan bile) soyutlan\u0131yorlar. \u0130\u015fte onlar hayattan uzak, kopuk durumdad\u0131rlar. Her zaman olduklar\u0131 gibi, \u015fimdi de Allah’\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131ndad\u0131rlar. Onlar\u0131 y\u00fcce Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimse eksiksiz hayata ve uyan\u0131kl\u0131\u011fa geri getiremez. \u015eu insan Allah’\u0131n avucunda ne kadar da zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n

“G\u00fcnd\u00fczleri ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilir”…<\/p>\n

Tutmak ya da b\u0131rakmak \u00fczere hareket eden t\u00fcm uzuvlar\u0131n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 iyilik veya k\u00f6t\u00fcl\u00fck Allah kat\u0131nda bilinmektedir. T\u00fcm insanlar, gerek hareket halinde gerekse hareketsizliklerinde hep g\u00f6zetim alt\u0131ndad\u0131rlar. Sabahleyin uyand\u0131ktan sonra uzuvlar\u0131n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey Allah’\u0131n bilgisinden ka\u00e7maz.<\/p>\n

“Belirlenen s\u00fcre dolsun diye g\u00fcnd\u00fczleri sizi dirilten O’dur”…<\/p>\n

Yani y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi ecelinizin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in d\u00fcz vakti sizi uykunuzdan, hayattan kopuklu\u011funuzdan uyand\u0131r\u0131r. \u0130nsanlar, y\u00fcce Allah’\u0131n takdir etti\u011fi alan i\u00e7erisinde hareket etmek zorundad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ka\u00e7abilecekleri bir yer, varabilecekleri bir son s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

“…Sonra O’nun huzuruna d\u00f6neceksiniz”…<\/p>\n

\u0130stirahat\u0131n bitiminden sonra yeniden g\u00f6zetim alt\u0131na girmektir bu.<\/p>\n

“Sonra ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bildirecektir”…<\/p>\n

Bu, olup biten her \u015feyi kaydeden k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmesidir. Ve bu, en ince noktas\u0131na kadar adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesidir. Hi\u00e7bir \u015fekilde verilen cezada zul\u00fcm s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Birka\u00e7 c\u00fcmleden olu\u015fan bir tek ayet, bunca tablo ve sahneyi, prensip ve ger\u00e7ekleri, ilham ve g\u00f6lgeleri i\u00e7eren \u015feridi i\u015fte b\u00f6yle kapsamaktad\u0131r. Peki kim yapabilir bunu? \u015eayet bu de\u011filse, o halde nas\u0131l olur ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucizeler? Ancak, yalanlayanlar bundan habersizdirler. Pe\u015finden korkun\u00e7 bir azab\u0131n geldi\u011fi maddi mucizeler isteyip duruyorlar.<\/p>\n

ECEL<\/p>\n

Uluhiyet ger\u00e7e\u011fine ili\u015fkin di\u011fer bir temas… Kullar\u0131n \u00fczerindeki kahredici g\u00fcce, ihmal etmeyen s\u00fcrekli g\u00f6zetime, \u00f6ne ya da geriye al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kadere, ka\u00e7\u0131p kurtulma imk\u00e2n\u0131 bulunmayan ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sona ve i\u00e7inde gev\u015feklik ya da ihmale yer bulunmayan son hesaba ili\u015fkin bir esinti<\/p>\n

yer almaktad\u0131r.
\n61- O, kullar\u0131 \u00fczerinde kesin egemendir. Size koruyucu melekler g\u00f6nderir. Sonunda birinize \u00f6l\u00fcm gelince, el\u00e7ilerimiz hi\u00e7bir g\u00f6rev kusuru yapmaks\u0131z\u0131n onun can\u0131n\u0131 al\u0131rlar.<\/p>\n

62- Sonra o canlar ger\u00e7ek sahipleri olan Allah’a g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler. \u0130yi biliniz ki, egemenlik yaln\u0131z O’nun tekelindedir ve hesap g\u00f6renlerin en \u00e7abu\u011fudur.<\/strong><\/p>\n

“O, kullar\u0131 \u00fczerinde kesin egemendir”…<\/p>\n

O, \u00fcst\u00fcn otorite sahibidir. Onlar da O’nun otoritesi ve hakimiyeti alt\u0131ndad\u0131rlar. Onlar, bu otoritenin kontrol\u00fcnde ya\u015fayan zay\u0131f kimselerdir. Ne bir g\u00fc\u00e7leri ne de yard\u0131mc\u0131lar\u0131 s\u00f6z konusudur. Kuldur onlar, \u00fczerlerinde \u00fcst\u00fcn bir otorite vard\u0131r. Bu \u00fcst\u00fcn otoriteye boyun e\u011fmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u00fcst\u00fcn il\u00e2hl\u0131k makam\u0131na kulluk yapmak budur. Her ne kadar diledikleri gibi kullanmalar\u0131 i\u00e7in kendilerine yeterince \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in bilme ve halifelik g\u00f6revini yerine getirebilme yetene\u011fi verilmi\u015fse de, insanlar\u0131n realiteleri bu ger\u00e7e\u011fi dile getirmektedir. \u0130nsan\u0131n al\u0131p verdi\u011fi her nefes bir kadere ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fcnyelerinde meydana gelen her hareket, y\u00fcce Allah’\u0131n i\u00e7lerine yerle\u015ftirdi\u011fi kanun uyar\u0131nca meydana gelmesi bak\u0131m\u0131ndan Allah’\u0131n otoritesine boyun e\u011fmektedir. Bu otoriteye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ku\u015fkusuz bu kanun, her defas\u0131nda, hatta bir nefes al\u0131\u015f veri\u015finde ve ufak bir harekette bile bir kader do\u011frultusunda hareket etmektedir.<\/p>\n

“Size koruyucu melekler g\u00f6nderir.”<\/p>\n

Ayet burada koruyucular\u0131n niteli\u011finden s\u00f6z etmemektedir. Ba\u015fka yerlerde bunlar\u0131n insanlardan kaynaklanan \u015feyleri kaydeden melekler olduklar\u0131 belirtilmektedir. Ancak buradaki a\u00e7\u0131k ama\u00e7, do\u011frudan g\u00f6zetim g\u00f6lgesini nefislerin \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcrmektir. Nefislerde bir an bile kendi ba\u015flar\u0131na olmad\u0131klar\u0131, ba\u015f\u0131bo\u015f olmad\u0131klar\u0131 duygusunu uyand\u0131rmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortada her hareketi ve sesi kaydeden g\u00f6zetici koruyucular vard\u0131r. \u0130nsandan kaynaklanan her \u015feyi kaydederler, hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6zlerinden ka\u00e7maz bu koruyucular\u0131n. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, insan b\u00fcnyesinin titremesini, i\u00e7indeki her k\u0131vr\u0131m\u0131n her uzvun uyanmas\u0131n\u0131 garantilemektedir.<\/p>\n

“Sonunda birinize \u00f6l\u00fcm gelince, el\u00e7ilerimiz, hi\u00e7bir g\u00f6rev kusuru yapmaks\u0131z\u0131n onun can\u0131n\u0131 al\u0131rlar.”<\/p>\n

Ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fin g\u00f6lgesi bir ba\u015fka \u015fekilde belirmektedir. Al\u0131p verece\u011fi nefesleri say\u0131l\u0131 olan her nefis, ne zaman gelece\u011fini bilemedi\u011fi bir ecele ba\u011fl\u0131d\u0131r. (Ecel insana g\u00f6re bir gaybd\u0131r ve insan\u0131n onu ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.)<\/p>\n

Ancak ecel, y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi dahilinde bir plana g\u00f6re belirlenmi\u015ftir. Geriye ya da ileriye al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n al\u0131p verdi\u011fi nefesleri kaydetmek ve eceli gelince de cam\u0131 almakla g\u00f6revli haz\u0131r ve do\u011frudan do\u011fruya insan\u0131n yak\u0131n\u0131nda bulunan koruyucu, hi\u00e7bir zaman uyuklamaz, unutup ihmal etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc koruyuculardan bir koruyucu, meleklerden bir el\u00e7idir. \u00d6nceden belirlenen, vadedilen an geldi\u011finde nefis, her \u015feyden habersiz oyaland\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, koruyucu g\u00f6revini yerine getirir, el\u00e7i el\u00e7ili\u011fini yapar. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, insan b\u00fcnyesinin titremesine yeterli bir nedendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, kendisini \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatan g\u00f6r\u00fclmez kaderi alg\u0131lamaktad\u0131r. Art\u0131k her an can\u0131n\u0131n al\u0131nabilece\u011fini ve her nefeste ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ecelin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir. Sonra o canlar ger\u00e7ek sahipleri olan Allah’a g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler.<\/p>\n

Yakard\u0131klar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tek ve ger\u00e7ek efendileri… Onlar\u0131 yoktan var eden ve yan\u0131lmaz, \u015fa\u015fmaz g\u00f6zetimi alt\u0131nda diledi\u011fi kadar ya\u015famalar\u0131na izin veren ger\u00e7ek efendileri O’dur. Hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan hesaba \u00e7ekilmeksizin haklar\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermek i\u00e7in, diledi\u011fi zaman onlar\u0131 yan\u0131na d\u00f6nd\u00fcrecektir. “\u0130yi biliniz ki, egemenlik yaln\u0131z O’nun tekelindedir ve hesap g\u00f6renlerin en \u00e7abu\u011fudur.”<\/p>\n

H\u00fckmeden sadece O’dur. O’dur tek ba\u015f\u0131na hesaba \u00e7eken. H\u00fckmederken a\u011f\u0131r davranmaz, cezay\u0131 da ihmal etmez. Ayette yer alan `\u00e7abukluk’ ifadesinin insan kalbine dokunan bir yan\u0131 vard\u0131r. Buna g\u00f6re insan, hesap an\u0131nda s\u00f6z konusu olacak bir ihmale bile terk edilmemi\u015ftir.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman\u0131n hayata, \u00f6l\u00fcme, \u00f6l\u00fcmden sonra dirilmeye ve hesaba \u00e7ekilmeye ili\u015fkin inanc\u0131ndan kaynaklanan bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, yery\u00fcz\u00fcnde kullara ait i\u015flerde y\u00fcce Allah’\u0131n tek ba\u015f\u0131na h\u00fck\u00fcmran olu\u015funa ili\u015fkin t\u00fcm teredd\u00fctleri gidermeyi garantilemektedir.<\/p>\n

Ahirette ger\u00e7ekle\u015fecek hesap, ceza ve h\u00fck\u00fcm, insanlar\u0131n d\u00fcnyada yapt\u0131klar\u0131na g\u00f6re olacakt\u0131r. Ortada neyin helal, neyin haram oldu\u011funu belirleyen Allah’dan gelmi\u015f bir \u015feriat olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, insanlar\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131nda kazand\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 hesaba \u00e7ekilmeleri s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahirette bu \u015feriat\u0131n esaslar\u0131na g\u00f6re hesaba \u00e7ekileceklerdir. D\u00fcnyada ve ahirette hakimiyet bu temele dayan\u0131larak birlenebilir.<\/p>\n

\u0130nsanlar yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir yasayla h\u00fckmederlerse, ahirette neye g\u00f6re hesaba \u00e7ekileceklerdir? Acaba yery\u00fcz\u00fcnde h\u00fckmettikleri ve h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurduklar\u0131 insanlar\u0131n yasalar\u0131na g\u00f6re mi hesaba \u00e7ekileceklerdir? Yoksa, onunla h\u00fckmetmedikleri gibi h\u00fckm\u00fcne de ba\u015fvurmad\u0131klar\u0131 Allah’\u0131n semavi \u015feriat\u0131na g\u00f6re mi hesaba \u00e7ekileceklerdir?<\/p>\n

\u0130nsanlar \u015funu iyice bilmek zorundad\u0131rlar, y\u00fcce Allah onlar\u0131 kendi \u015feriat\u0131na g\u00f6re hesaba \u00e7ekecektir, kullar\u0131n yasas\u0131na g\u00f6re de\u011fil. \u015eayet hayat d\u00fczenlerini, dinsel sembol ve kulluklar\u0131n\u0131 oldu\u011fu kadar, toplumsal ili\u015fkilerini Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na uygun bir \u015fekilde d\u00fczenlemeyecek olurlarsa, Allah’\u0131n huzurunda ilk bundan hesaba \u00e7ekileceklerdir. O g\u00fcn, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131 il\u00e2h edinmeyip, O’nun d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok rabbler edinmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc hesaba \u00e7ekileceklerdir. O halde Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmekten -ya da ibadet ve sembolik kulluk davran\u0131\u015flar\u0131nda O’nun \u015feriat\u0131na, sosyal, siyas\u00ee ve ekonomik d\u00fczen bak\u0131m\u0131ndan, uygulama ve ili\u015fkilerinde O’ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n yasas\u0131na uymak suretiyle \u015firk ko\u015fmaktan- dolay\u0131 hesap vereceklerdir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, kendisine ortak ko\u015fulmas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaz bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcnahlar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar.<\/p>\n

Sonra il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fini bilen ve zorluk an\u0131nda ger\u00e7ek il\u00e2h\u0131na s\u0131\u011f\u0131nan f\u0131tratlar\u0131yla, onlar\u0131 muhakeme etmektedir. Bu f\u0131trat\u0131n korku ve s\u0131k\u0131nt\u0131 an\u0131ndaki durumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirilmektedir. K\u0131sa ve s\u00fcratli, ancak net, kesin, duyguland\u0131r\u0131c\u0131 ve etkin bir sahnede rahatl\u0131k ve g\u00fcven ortam\u0131nda, bu f\u0131trata kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 da sergilenmektedir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz insan\u0131n \u00f6d\u00fcn\u00fc koparacak korku ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 anlar her zaman toplanma ve hesaba \u00e7ekilme g\u00fcn\u00fcne b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildirler. Karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda ayn\u0131 korkuyla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 anda Allah’dan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelmezler. Zaten Allah’dan ba\u015fkas\u0131 da kurtaramaz onlar\u0131 bu s\u0131k\u0131nt\u0131dan. Ancak, kendilerini rahat ve g\u00fcvencede hissettikleri an, tekrar i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015firke d\u00f6n\u00fcyorlar.
\n63- De ki; “Sizi karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131ndan kurtaran kimdir? Ki O’na -E\u011fer bizi bu zor durumdan kurtar\u0131rsa kesinlikle \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z- diye a\u00e7\u0131ktan ya da gizlice yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

64- De ki; “Sizi bu zor durumdan ve b\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lardan kurtaran Allah’d\u0131r. Sonra da O’na ortak ko\u015fuyorsunuz!”<\/strong><\/p>\n

Ku\u015fkusuz tehlikeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek, korkuyu hat\u0131rlamak, isyanc\u0131 nefisleri uysalla\u015ft\u0131r\u0131r, kat\u0131 kalpleri yumu\u015fat\u0131r. Ki\u015fiye zay\u0131f ve \u00e7aresiz an\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 gibi, geni\u015flik rahmetini, kurtulu\u015f nimetini de hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n

De ki; “Sizi karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131ndan kurtaran kimdir? Ki, O’na -E\u011fer bizi bu zor durumdan kurtar\u0131rsa kesinlikle \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z- diye a\u00e7\u0131ktan ya da gizlice yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Darl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fen ya da darl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenlerin s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 halini bilen herkesin bildi\u011fi bir deneyimdir bu. Karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131 \u00e7oktur. Karanl\u0131\u011f\u0131n olabilmesi i\u00e7in gece olmas\u0131 \u015fart de\u011fildir. Yolu kaybetmek bir karanl\u0131kt\u0131r, tehlike de \u00f6yle. Karada ve denizlerde insanlar\u0131 bekleyen gayb bir perdedir. Ne zaman insanlar karan\u0131n veya denizin karanl\u0131klar\u0131ndan biriyle kar\u015f\u0131la\u015facak olurlarsa, i\u00e7lerinde Allah’dan ba\u015fka bir \u015fey hissetmezler. Yakararak O’na dua ederler ya da sessizce yalvar\u0131rlar. Bu durumda f\u0131trat, \u00fczerine bula\u015fm\u0131\u015f tozlardan ar\u0131n\u0131p derinliklerinde gizli ger\u00e7ekle, biricik il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fiyle y\u00fczy\u00fcze gelir. Hak olan Allah’a, ortak ko\u015fmadan y\u00f6nelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu anda \u015firk d\u00fc\u015f\u00fcncesinin sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131, ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131n i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar. Bu nedenle s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fenler birtak\u0131m s\u00f6zler vermeye ba\u015flarlar.<\/p>\n

E\u011fer bizi bu zor durumdan kurtar\u0131rsa kesinlikle \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah i\u015fin ger\u00e7e\u011fini onlara anlatmas\u0131 i\u00e7in peygamberine \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n

De ki; “Sizi bu zor durumdan ve b\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lardan kurtaran Allah’d\u0131r.”<\/p>\n

Onun d\u0131\u015f\u0131nda yakar\u0131\u015flara kar\u015f\u0131l\u0131k verecek, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 giderebilecek birisi s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan i\u011fren\u00e7 ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da hat\u0131rlatmas\u0131n\u0131 emretmektedir:<\/p>\n

“Sonra da O’na ortak ko\u015fuyorsunuz.”<\/p>\n

Burada ayet-i kerime onlar\u0131, kurtulduktan sonra da ba\u015flar\u0131na gelebilecek Allah’\u0131n azab\u0131yla y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. Bu, bir defada olup biten bir \u015fey de\u011fildir ki, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri gibi O’nun kontrol\u00fcnden kurtulabilsinler.
\n65- De ki; “O, size \u00fcst\u00fcn\u00fczden ya da ayaklar\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131ndan azap g\u00f6ndermeye veya d\u00fc\u015fman gruplara ay\u0131rarak size birbirinizin h\u0131nc\u0131n\u0131, birbirinizin ter\u00f6r\u00fcn\u00fc, ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131rmaya kadirdir. Ola ki, anlarlar diye, ayetlerimizi \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan nas\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun?
\n<\/strong>
\n\u00dcstten gelip her taraf\u0131 kaplayan ya da dipten f\u0131\u015fk\u0131ran azab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek, nefislere sa\u011fdan ya da soldan gelen azab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekten daha \u00e7ok etki eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan sa\u011f taraftan ya da sol taraftan gelecek bir azab\u0131 savabilece\u011fi kuruntusuna kap\u0131labilir, ancak tepesinde ya da ayaklar\u0131n\u0131n dibinden gelecek bir azaba gelince, bu, her taraf\u0131 b\u00fcr\u00fcyen kahredici ve sars\u0131c\u0131 bir azapd\u0131r. Kar\u015f\u0131 koymak, direnmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu duyguland\u0131r\u0131c\u0131 ifade, insan\u0131n duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncesini sarsan b\u00f6ylesine g\u00fc\u00e7l\u00fc etkenleri i\u00e7ermektedir. Bu ifade, ayn\u0131 zamanda y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi zaman, diledi\u011fi gibi kullar\u0131na azap edebilece\u011fi ger\u00e7e\u011fini de dile getirmektedir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n onunla diledi\u011fi zaman kullar\u0131n\u0131 yakalay\u0131p azaba u\u011fratabildi\u011fi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn dahilindeki azap t\u00fcrlerine daha yava\u015f ve s\u00fcrekli bir yenisi eklenmektedir. Bir anda i\u015flerini bitirmiyor, tersine, gece-g\u00fcnd\u00fcz onlarla birliktedir bu azap. Onlarla oturuyor onlarla birlikte ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n

`Veya sizi birbirinize kat\u0131p, kiminize kiminizin h\u0131nc\u0131n\u0131 tatt\u0131rmaya kadirdir.’ Bu kal\u0131c\u0131, uzun ve s\u00fcrekli bir azapt\u0131r. Onlar\u0131 gruplar ve topluluklar haline getirmekle, kendi elleriyle tatt\u0131rmaktad\u0131r bunu; kendi kendileri yudumluyorlar azab\u0131. Bu gruplar, kimisi kimisinden ay\u0131rd edilmeyecek, ayr\u0131lamayacak \u015fekilde birbirlerine girmi\u015flerdir. S\u00fcrekli bir \u00e7eki\u015fme ve didi\u015fme i\u00e7indedirler. Bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve \u00e7arp\u0131\u015fmad\u0131r s\u00fcr\u00fcp gidiyor. \u015eu grubun \u015funun ba\u015f\u0131na getirdi\u011fi fel\u00e2ketler i\u00e7inde ya\u015fay\u0131p gideceklerdir.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k her ne zaman Allah’\u0131n sisteminden sapm\u0131\u015f, hayat\u0131n y\u00f6nlendirilmesini insanlar\u0131n arzular\u0131na, \u00e7eki\u015fmelerine, ihtiras ve bilgisizliklerine, zaaf ve eksikliklerine b\u0131rakm\u0131\u015fsa, uzun tarihinin bir\u00e7ok d\u00f6neminde bu t\u00fcr bir azapla hep kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ne zaman ki insanlar, hayatlar\u0131 i\u00e7in d\u00fczen, sistem, \u015feriat ve kanun, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri kendi kendilerini belirleme al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fclerse, o zaman baz\u0131s\u0131 baz\u0131s\u0131na kulluk yapmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kimisi koydu\u011fu d\u00fczen, sistem, yasa ve kanunlara ba\u015fkalar\u0131n\u0131n boyun e\u011fmesini istemi\u015ftir. Onlar da bundan ka\u00e7\u0131n\u0131p, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flar. Bu sefer de boyun e\u011fmekten ka\u00e7\u0131n\u0131p, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara sald\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. E\u011filimleri, arzular\u0131, ihtiraslar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri hep \u00e7at\u0131\u015f\u0131r. B\u00f6ylece kimisi di\u011ferlerinin bel\u00e2s\u0131n\u0131 \u00e7eker. Baz\u0131s\u0131 geri kalanlara kin besler. Baz\u0131s\u0131 da ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ink\u00e2r eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc hep birlikte, t\u00fcm kullar\u0131n emirlerine uydu\u011fu y\u00fcce ma’budun koydu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcye ba\u015fvurmuyorlar. O zaman hi\u00e7 kimse boyun e\u011fmekten ka\u00e7\u0131n\u0131p b\u00fcy\u00fcklenmeyecekti. Ayn\u0131 \u015fekilde boyun e\u011fdi\u011fi zaman da i\u00e7inde bir eziklik hissetmeyecekti.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz yery\u00fcz\u00fcnde kopacak en b\u00fcy\u00fck fitne, kullar aras\u0131nda birilerinin \u00e7\u0131k\u0131p kullar \u00fczerinde il\u00e2hl\u0131k iddias\u0131nda bulunmas\u0131, sonra da bu iddiay\u0131 prati\u011fe ge\u00e7irmesidir. \u0130\u015fte bu, insanlar\u0131 birbirine girmi\u015f gruplara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren fitnedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek bir millet ya da birlik halinde bir toplum g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc verseler de ger\u00e7ekte kimisi kimisine kulluk yapmaktad\u0131r. Allah’dan gelen bir \u015feriat’a ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, kimisi di\u011ferlerini ezmek \u00fczere otoriteyi eline ge\u00e7irmi\u015ftir. Geri kalan\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir kinle f\u0131rsat\u0131 kollamaktad\u0131r. Pusuda bekleyenlerle ellerindeki yetkiye dayanarak geri kalanlar\u0131 ezenler, her defas\u0131nda birbirlerine birtak\u0131m ac\u0131lar tatt\u0131rmaktad\u0131rlar. Bunlar asl\u0131nda \u00e7e\u015fitli gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r ancak, bu ayr\u0131l\u0131klar\u0131 belirgin de\u011fildir. Birbirlerinden ayr\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r, kopmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc bug\u00fcn, a\u011f\u0131r ancak s\u00fcrekli bir azab\u0131n i\u00e7inde ya\u015famaktad\u0131r. Bu durum bizi m\u00fcsl\u00fcman toplumun konumunu belirlemeye sevkediyor. En k\u0131sa zamanda etraf\u0131n\u0131 saran cahiliyeden farkl\u0131 bir konum edinmesi sonucuna g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Cahiliye, tek ba\u015f\u0131na Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n h\u00fckmetmedi\u011fi her kurum, her h\u00fck\u00fcm ve her toplumun ortak ad\u0131d\u0131r. Cahiliye toplumunda y\u00fcce Allah, il\u00e2hl\u0131k ve egemenlikte birlenmez. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m toplumunun \u00e7evresindeki cahiliye toplumundan ayr\u0131lmas\u0131 da bir zorunluluk haline gelmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m toplulu\u011fu, cahiliye i\u00e7inde kalmaya, onun sistemine, yasalar\u0131na, h\u00fck\u00fcmlerine, \u00f6l\u00e7\u00fc ve de\u011ferlerine ba\u011flanmay\u0131 tercih eden uluslardan farkl\u0131 bir \u00fcmmeti olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Aksi taktirde d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131ndaki \u0130sl\u00e2m toplulu\u011funun bu azaba u\u011framaktan kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Veya d\u00fc\u015fman gruplara ay\u0131rarak size birbirinizin h\u0131nc\u0131n\u0131, birbirinizin ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131rmaya kadirdir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n, onunla korunduklar\u0131 bir \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinin kurulmas\u0131na izin verece\u011fi zamana kadar, hayat metodu bak\u0131m\u0131ndan cahiliyeden b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ayr\u0131lmalar\u0131 ve kendilerinin `\u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti’ olduklar\u0131n\u0131, \u00e7evrelerindeki herkesin ve her \u015feyin ba\u011fl\u0131s\u0131 bulunduklar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a girmekten ka\u00e7\u0131nan cahiliyeden ve ona ba\u011fl\u0131 bulunanlardan ibaret oldu\u011funu iyice bilmesi azaba u\u011framas\u0131n\u0131 engeller. Ayr\u0131ca, inan\u00e7 ve hayat metodu bak\u0131m\u0131ndan uluslar\u0131ndan tamamen ayr\u0131lmalar\u0131 ard\u0131ndan, kendileriyle uluslar\u0131n\u0131n aras\u0131n\u0131 hak \u00fczerine a\u00e7mas\u0131n\u0131 (ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah a\u00e7anlar\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r) y\u00fcce Allah’dan istemeleri zorunludur.<\/p>\n

Bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fi zaman, bu denli net bir \u015fekilde belirgin bir konum edinmedi\u011fi s\u00fcrece belirtilen azaba u\u011framas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. Onlar da toplum i\u00e7indeki di\u011fer gruplardan biri haline geleceklerdir. Di\u011fer gruplara kar\u0131\u015f\u0131p gideceklerdir. Bu durumda ne kendilerini a\u00e7\u0131klayabilirler, ne de \u00e7evrelerindeki di\u011fer insanlar\u0131n onlar\u0131 anlama imk\u00e2nlar\u0131 olabilir. O zaman da bu kal\u0131c\u0131 ve s\u00fcrekli azaba mahk\u00fbm olurlar. Allah’\u0131n vaadetti\u011fi fethi g\u00f6rmeksizin.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz m\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fun iyice belirginle\u015fip farkl\u0131 bir konum edinmesi, birtak\u0131m fedak\u00e2rl\u0131klar ve zorluklar \u00e7ekmesine neden olacakt\u0131r. Ancak bu fedak\u00e2rl\u0131klar ve zorluklar di\u011fer topluluklara kar\u0131\u015fmas\u0131, iyice belirginle\u015fmemesi, ulusuna ve \u00e7evresindeki cahiliye toplumuna kar\u0131\u015f\u0131p erimesi sonucu u\u011frayaca\u011f\u0131 ac\u0131lardan, korkun\u00e7 azapdan daha \u015fiddetli ve daha b\u00fcy\u00fck olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Allah’\u0131n peygamberlerinin elleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen davet tarihine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Allah’\u0131n fetih ve yard\u0131m\u0131n\u0131n, peygamberlerinin ve beraberlerindeki m\u00fcminlerin galip gelmesine ili\u015fkin vaadinin, m\u00fcsl\u00fcman topluluk iyice belirginle\u015fip inan\u00e7 ve hayat metoduna -yani dine- dayanarak ulusundan ayr\u0131lmadan, inan\u00e7 ve din bak\u0131m\u0131ndan cahiliyenin inan\u00e7 ve dininden -yani hayat d\u00fczeninden- kopmadan \u00f6nce, bir kerede ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fini a\u00e7\u0131k se\u00e7ik g\u00f6rece\u011fiz. Buras\u0131 b\u00fct\u00fcn davet hareketlerinin ayr\u0131l\u0131\u015f noktas\u0131 ve yol ayr\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu davan\u0131n yolu birdir. T\u00fcm peygamberlerin d\u00f6nemlerinde yap\u0131lan neyse, yine o yap\u0131lacakt\u0131r. (Allah’\u0131n sal\u00e2t ve sel\u00e2m\u0131 hepsinin \u00fczerine olsun.)<\/p>\n

Ola ki anlarlar diye, ayetlerimizi \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan nas\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun?<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’dan dile\u011fimiz, bizi iyice anlas\u0131nlar diye ayetleri a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kimselerden k\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

YOLLARIN AYRILI\u015eI<\/p>\n

Bu, ge\u00e7en mesaj\u0131n sonunda yeralan ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n bildirilmesine ili\u015fkin bir gezintidir. Peygamberimizin kavmi, -ger\u00e7ek oldu\u011fu halde- kendilerine getirdi\u011fi mesaj\u0131 yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Bu y\u00fczden, kavmi ile aras\u0131n\u0131 ay\u0131rm\u0131\u015f, t\u00fcm ili\u015fkileri koparm\u0131\u015ft\u0131. Onlardan ayr\u0131lmas\u0131 ve \u00fczerlerine vekil olamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi emredilmi\u015fti. Ba\u015flar\u0131na gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7tan dolay\u0131 kendilerini terk etti\u011fini bildirmesi s\u00f6ylenmi\u015fti. Dini dillerine dolad\u0131klar\u0131n\u0131, oyun ve e\u011flenceye ald\u0131klar\u0131n\u0131, dine kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lmas\u0131 zorunlu tavr\u0131 tak\u0131nmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, onlardan y\u00fcz \u00e7evirmesi, toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmamas\u0131 emredilmi\u015fti. Bununla beraber, onlara anlatmas\u0131, sak\u0131nd\u0131rmas\u0131, tebli\u011f edip korkutmas\u0131 emredilmi\u015fti, ancak kendisiyle onlar\u0131n -kendi kavmi olduklar\u0131 halde- farkl\u0131 iki grup, belirgin iki \u00fcmmet olduklar\u0131n\u0131 unutmadan. \u0130sl\u00e2m’da kavmin, \u0131rk\u0131n, a\u015firetin ve ailenin \u00f6nemi yoktur. \u0130nsanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan ya da birbirinden koparan unsur dindir. \u0130nsanlar\u0131 birlik haline getiren ya da farkl\u0131 k\u0131lan, sahip olduklar\u0131 inan\u00e7t\u0131r. Dinin esas\u0131 bulununca di\u011fer t\u00fcm ili\u015fkiler mevcut demektir. Ancak bu kulp koptu\u011fu zaman t\u00fcm ili\u015fkiler ve ba\u011flar da kopar.<\/p>\n

\u0130\u015fte ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda yer alan bu dalgan\u0131n toplu bir de\u011ferlendirmesi.
\n66- Kur’an ger\u00e7ek oldu\u011fu halde, senin kavmin onu yalanlad\u0131. Onlara de ki; “Ben sizin (ak\u0131betinizi y\u00f6nlendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc) vekiliniz de\u011filim. “<\/strong><\/p>\n

Peygamberimize (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) y\u00f6nelik bu hitap, hem ona hem de onun \u00f6tesinde m\u00fcminlere, g\u00f6n\u00fcllerini g\u00fcven duygusuyla dolduran bir g\u00fcvence vermektedir. Kavmi yalanlasa da yalanlamasa da, \u0131srar etse de, ger\u00e7e\u011fe s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu i\u015fte onlar\u0131n bir h\u00fckm\u00fc ge\u00e7mez. Bu konuda ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc ancak y\u00fcce Allah s\u00f6yleyebilir. Ve O, bunun ger\u00e7ek oldu\u011funu bildiriyor. O halde, kavmin yalanlamas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir de\u011feri, hi\u00e7bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan y\u00fcce Allah, peygamberine kavminden uzakla\u015fmas\u0131n\u0131, onlardan el \u00e7ekmesini, bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 onlara bildirmesini ve onlara hi\u00e7bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmesini emretmektedir. Onlar\u0131n \u00fczerine bek\u00e7i olarak dikilmedi\u011fini, tebli\u011f ettikten sonra \u00fczerlerine vekil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayr\u0131ca kalplerinin do\u011fru yolu bulmas\u0131ndan sorumlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmesini emretmektedir. Ku\u015fkusuz bunlar peygamberin yapabilece\u011fi \u015feyler de\u011fildir. Yan\u0131ndaki ger\u00e7e\u011fi duyurduktan sonra aralar\u0131ndaki sorun bitmi\u015ftir. Onlarla ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonlar\u0131n\u0131 ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her haberin gelip dayanaca\u011f\u0131 belli bir s\u00fcresi vard\u0131r. O zaman gelince, ne olaca\u011f\u0131n\u0131 anlarlar.
\n67- Her haberin bir ger\u00e7ekle\u015fme zaman\u0131 vard\u0131r. \u0130lerde anlayacaks\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Bu k\u0131sa tehditte g\u00f6n\u00fclleri titreten bir etki s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Bu, ger\u00e7e\u011fe g\u00fcvenmenin, ne kadar b\u00fcy\u00fcklenirse b\u00fcy\u00fcklensin, bat\u0131l\u0131n sonunda emin olman\u0131n, belirlenen s\u00fcrede y\u00fcce Allah’\u0131n yalanlayanlar\u0131 yakalayaca\u011f\u0131na inanman\u0131n, her haberin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi bir zaman\u0131n\u0131n oldu\u011funa ve her yolculu\u011fun bir sonunun oldu\u011funa g\u00fcvenmenin verdi\u011fi i\u00e7 huzurun ifadesidir.<\/p>\n

Kavimlerinin yalanlamas\u0131, a\u015firetlerinin kabal\u0131\u011f\u0131, ailelerinde \u00e7ektikleri gariplik, i\u015fkence, \u015fiddet, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve yaln\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda dava adamlar\u0131, y\u00fcce Allah’a ne kadar da muhta\u00e7t\u0131rlar. Kur’an’\u0131n g\u00f6n\u00fcllere ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bu huzur ve g\u00fcven duygusuna ne kadar da ihtiya\u00e7lar\u0131 var.<\/p>\n

Onlara bu \u015fekilde tebli\u011f yapt\u0131ktan ve bu derece kesin yalanlamalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ktan sonra peygamber (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun), -tebli\u011f ve hat\u0131rlatmak amac\u0131yla da olsa- onlarla oturup kalkmamak zorundad\u0131r. Allah’\u0131n ayetlerini ele al\u0131rken gereken sayg\u0131y\u0131 g\u00f6stermediklerini, dinden s\u00f6z ederken, ona yak\u0131\u015fan ciddiyet ve edepden uzak olduklar\u0131n\u0131, s\u00f6zleriyle ve davran\u0131\u015flar\u0131yla dini oyun ve e\u011flence konusu yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, hemen oradan uzakla\u015fmal\u0131d\u0131r. Ta ki -bu durumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri halde- onlarla birlikte oturmas\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 onaylamak anlam\u0131na ya da dine kar\u015f\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda oldu\u011fu kadar ba\u015fka hi\u00e7bir yasa\u011f\u0131n \u00e7i\u011fnenmesine kar\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman, bu denli hassas de\u011fildir. \u015eayet \u015feytan ona unutturur da toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lacak olursa, hat\u0131rlar hat\u0131rlamaz hemen kalk\u0131p toplant\u0131lar\u0131n\u0131 terk etmelidir.
\n68- Ayetlerimiz hakk\u0131nda as\u0131ls\u0131z l\u00e2f ebeli\u011fine dalanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde (bu adamlar) ba\u015fka bir s\u00f6ze ge\u00e7inceye kadar yanlar\u0131ndan uzakla\u015f. E\u011fer \u015feytan sana yanlar\u0131ndan kalkmay\u0131 unutturursa, hat\u0131rlad\u0131ktan sonra sak\u0131n o zalimler ile birlikte oturma.<\/strong><\/p>\n

Peygamberimize (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) y\u00f6nelik bu emrin, ayetin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde, onun \u00f6tesinde m\u00fcsl\u00fcmanlara da y\u00f6nelik olabilir. Bu durum Mekke’de oluyordu. Resulullah’\u0131n g\u00f6revinin tebli\u011fle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu bir s\u0131rada, Allah’\u0131n istedi\u011fi bir hikmetten dolay\u0131 sava\u015fmakla g\u00f6revlendirilmedi\u011fi bir d\u00f6nemde oluyordu. O d\u00f6nemde m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a m\u00fc\u015friklerle bir \u00e7arp\u0131\u015fmaya girmeme konusunda a\u00e7\u0131k direktifler verilmi\u015fti. Resulullah’a y\u00f6nelik, Allah’\u0131n dinini dillerine dolad\u0131klar\u0131n\u0131, ayetlerini sayg\u0131s\u0131zca s\u00f6z konusu ettiklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, m\u00fc\u015friklerin toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmama, \u015fayet \u015feytan unutturur da onlarla birlikte oturursa, Allah’\u0131n emir ve yasa\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlar hat\u0131rlamaz en k\u0131sa zamanda toplant\u0131lar\u0131n\u0131 terk etme emri baz\u0131 rivayetlere g\u00f6re m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da uymak zorunda olduklar\u0131 bir emirdi. Zalim kavimden kas\u0131t, m\u00fc\u015friklerdir. Nitekim Kur’an-\u0131 Kerim’de genellikle bu \u015fekilde ifade edilmektedirler.<\/p>\n

Ancak Medine’de bir \u0130sl\u00e2m devleti kurulduktan sonra, Peygamberimizin m\u00fc\u015friklere kar\u015f\u0131 tutumu de\u011fi\u015fmi\u015fti. Hi\u00e7 kimsenin Allah’\u0131n ayetlerini diline dolamaya cesaret edememesi i\u00e7in, fitne ortadan kalk\u0131p hakimiyet tamamen Allah’\u0131n dininin oluncaya kadar cihad ve sava\u015f ge\u00e7erliydi art\u0131k.<\/p>\n

Daha \u00f6nce Resulullah ile m\u00fc\u015frikler aras\u0131ndaki kesin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 belirtip, sorumluluk ve sonucun farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi gibi, \u015fimdi de m\u00fcsl\u00fcmanlarla m\u00fc\u015frikler aras\u0131ndaki kesin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 tekrarlamaktad\u0131r ayetin ak\u0131\u015f\u0131.
\n69- Ger\u00e7i g\u00fcnahlardan .sak\u0131nanlara onlar\u0131n hesab\u0131ndan hi\u00e7bir sorumluluk d\u00fc\u015fmez. Fakat s\u00f6z konusu olan hat\u0131rlatmad\u0131r… Ola ki, sak\u0131n\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n

Allah’dan sak\u0131nanlar ile m\u00fc\u015frikler aras\u0131nda ortak bir sorumluluk s\u00f6z konusu de\u011fildir. Irklar\u0131 kavimleri bir olsa da bunlar birbirinden ayr\u0131 \u00fcmmetlerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ve \u0130sl\u00e2m de\u011ferlendirmesinde \u0131rk ve kavmin hi\u00e7bir de\u011feri yoktur. M\u00fcttakiler bir \u00fcmmet, zalimler (yani m\u00fc\u015frikler) de bir \u00fcmmettir. O halde, zalimlerin sorumlulu\u011fundan ve hesab\u0131ndan m\u00fcttakilerin herhangi bir \u015fekilde etkilenmeleri s\u00f6z konusu de\u011fildir. Sadece kendileri gibi Allah’dan korkan ki\u015filer olup kendilerine kat\u0131labilirler diye hat\u0131rlatmada bulunurlar. Yoksa inan\u00e7ta beraberlik olmad\u0131ktan sonra hi\u00e7bir \u015feyde beraberlik olamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’\u0131n dini ve s\u00f6yledikleri… Dileyen ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc s\u00f6yleyebilir. Ancak, s\u00f6yleyece\u011fini s\u00f6yledikten sonra b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’\u0131n dininden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmelidir.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 iyice belirtmek ve i\u015fbirli\u011fin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamakla devam ediyor.
\n70- Dinlerini oyun-e\u011flence konusu yapan ve d\u00fcnya hayat\u0131na aldanan kimseleri b\u0131rak da Kur’an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u015funu hat\u0131rlat ki, e\u011fri davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olan kimse ne Allah d\u0131\u015f\u0131nda bir yard\u0131m edici ve ne de bir arac\u0131 bulabilir. E\u011fer o b\u00fct\u00fcn var\u0131n\u0131 fidye olarak ortaya koysa kabul edilmez.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte bunlar k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmu\u015f kimselerdir. K\u00e2firliklerinden dolay\u0131 onlar\u0131 i\u00e7ecek olarak kaynar su ve ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.<\/p>\n

Baz\u0131 konulara de\u011finmek \u00fczere ayetin \u00fczerinde biraz duruyoruz.<\/p>\n

1- Peygamberimiz (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) -bu emir her m\u00fcsl\u00fcman\u0131 da kapsamaktad\u0131r- dinlerini oyun ve e\u011flence konusu yapanlar\u0131 bir kenara b\u0131rakmakla emr olunmu\u015ftu. Dini oyun ve e\u011flenceye almak s\u00f6zle olabildi\u011fi gibi, davran\u0131\u015fla da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr Dini inan\u00e7 ve ibadet, ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f, \u015feriat ve kanun olarak hayat\u0131 i\u00e7in bir temel edinmek suretiyle gereken sayg\u0131 ve \u00f6zeni g\u00f6stermeyen… T\u0131pk\u0131, inanc\u0131n temellerinden biri olan `gayb’ ger\u00e7e\u011finden s\u00f6z ederken onu alaya alanlar gibi, bu dinin ilkelerinden ve \u015feriat\u0131ndan s\u00f6z ederken alayc\u0131 ve hafife al\u0131c\u0131 bir \u00fcsl\u00fbp kullananlar… Dinin temel kurallar\u0131ndan biri olan `zek\u00e2t’\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyenler… Yine bu dinin ilkelerinden olan utanma duygusunu, ahl\u00e2k ve namus anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, tar\u0131m toplumlar\u0131n\u0131n ya da feodalizmin veyahut burjuvazinin koku\u015fmu\u015f gelenekleri diye nitelendirenler… \u0130sl\u00e2m’\u0131n belirledi\u011fi \u015fekliyle evlilik hayat\u0131n\u0131 ink\u00e2r edip k\u00f6t\u00fcleyenler… Y\u00fcce Allah’\u0131n kad\u0131nlar\u0131n iffetlerini korumalar\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvenceleri, `k\u00f6lelik’ olarak nitelendirenler… En ba\u015fta ve sonda, insanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131nda, siyasal, sosyal, ekonomik ve yasal olarak Allah’\u0131n mutlak hakimiyetini ink\u00e2r edenler ve Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na ba\u011flanmaks\u0131z\u0131n insanlar\u0131n bu \u00f6zellikleri kullanabileceklerinden s\u00f6z edenler… Evet b\u00fct\u00fcn bunlar, ayetin kastetti\u011fi dinlerini oyun ve e\u011flenceye alan ve hat\u0131rlatma d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kesinlikle ayr\u0131lmalar\u0131 ve ili\u015fkilerini koparmalar\u0131 emredilen ki\u015filerdir. Bunlar zalim (yani m\u00fc\u015frik) kimselerdir. \u0130\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden dolay\u0131 kendilerini tehlikeye atan kafirlerdir. K\u00e2fir olmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kaynar su ve ac\u0131kl\u0131 bir azapt\u0131r cezalar\u0131…<\/p>\n

2- Peygamberimiz, (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) dinlerini oyun ve e\u011flenceye alan d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n aldatt\u0131\u011f\u0131 bu ki\u015fileri bir kenara b\u0131rakmakla emr olunduktan sonra, bu adamlar\u0131, hak ettikleri bu sonu\u00e7tan kurtulmalar\u0131 i\u00e7in hat\u0131rlatma ve uyarmakla emr olunmaktad\u0131r. -Bu emir t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Allah’\u0131n huzuruna vard\u0131klar\u0131nda O’ndan ba\u015fka kendilerine yard\u0131m edecek birinin bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7bir \u015fefaat\u00e7inin \u015fefaatinin s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131, i\u015flediklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc yakaland\u0131ktan sonra kendilerini kurtarmak i\u00e7in fidye vermelerinin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmeleri de emredilmektedir.<\/p>\n

“Allah’dan ba\u015fka dost ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 olmayan bir kimsenin kazand\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklenip at\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in Kur’an ile \u00f6\u011f\u00fct ver. O kimse b\u00fct\u00fcn var\u0131n\u0131 fidye olarak verse yine kabul olunmaz.” Kur’an’\u0131n bu ifadesinde, bir g\u00fczellik ve derinlik g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r.<\/p>\n

Herkes, i\u015fledi\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden dolay\u0131 bir ceza olarak, s\u00fcr\u00fcklenir. (Yani yakalan\u0131p hesaba \u00e7ekilir). Bu durumda Allah’dan ba\u015fka bir dost ve \u015fefaat\u00e7i s\u00f6z konusu de\u011fildir. Kendisini kurtaracak, ba\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zecek bir fidye de kabul edilmeyecektir.<\/p>\n

Dinlerini oyun ve e\u011flenceye alan d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n aldatt\u0131\u011f\u0131 ki\u015filere gelince, onlar i\u015flediklerinden dolay\u0131 rehin kalm\u0131\u015flard\u0131r ve ayette ge\u00e7en cezay\u0131 hak etmi\u015flerdir. Bu son onlar i\u00e7in belirlenmi\u015ftir:<\/p>\n

“Kazand\u0131klar\u0131 g\u00fcnahlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc yok olanlar i\u015fte onlard\u0131r. Nank\u00f6rl\u00fck ettiklerinden dolay\u0131 kaynar su ve ac\u0131kl\u0131 azap onlar i\u00e7indir.”<\/p>\n

Onlar i\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden dolay\u0131 hesaba \u00e7ekilmi\u015flerdir. \u0130\u015fte cezalar\u0131 da budur: Bo\u011fazlar\u0131 ve kar\u0131nlar\u0131 yakan kaynar su ve k\u00e2firliklerinin sebep oldu\u011fu ac\u0131kl\u0131 azap. Dinlerini alaya almalar\u0131 k\u00e2fir olu\u015flar\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

3- Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fc\u015friklere ili\u015fkin \u015fu s\u00f6z\u00fc: “Dinlerini oyun-e\u011flence konusu yapan…”<\/p>\n

Acaba dinleri bu mudur?<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcm, \u0130sl\u00e2m’a girdikten sonra dinlerini oyun ve e\u011flenceye alanlara uymaktad\u0131r. B\u00f6yleleri insanlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve m\u00fcnaf\u0131k olarak nitelendirilmi\u015flerdi. Ancak bu durum Medine’de s\u00f6z konusu olmu\u015ftu.<\/p>\n

Acaba bu h\u00fck\u00fcm \u0130sl\u00e2m’a girmemi\u015f m\u00fc\u015friklere uygulanabilir mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc ger-\u00e7ek din \u0130sl\u00e2m’d\u0131r. \u0130man eden etmeyen t\u00fcm insanlar\u0131n dinidir. Y\u00fcce Allah’\u0131n din olarak nitelendirdi\u011fi ve son peygamberin g\u00f6nderilmesinden sonra insanlardan kabul etti\u011fi tek din olmas\u0131 nedeniyle, \u0130sl\u00e2mdan uzakla\u015fan kendi dininden uzakla\u015fm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

“Dinlerini oyun-e\u011flence konusu yapan ve d\u00fcnya bayat\u0131na aldanan kimseleri b\u0131rak…” ayetinde yer, alan bu tamlaman\u0131n bir anlam\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Bu, -en iyisini Allah bilir.- \u0130sl\u00e2m’\u0131n t\u00fcm insanlar\u0131n dini oldu\u011funa ili\u015fkin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z konuya bir i\u015farettir. Bu y\u00fczden m\u00fc\u015frik de olsa, \u0130sl\u00e2m’\u0131 oyun ve e\u011flenceye alan kendi dinini oyun ve e\u011flenceye alm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

M\u00fc\u015friklerin kimler oldu\u011funu belirtmeye bu noktada ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Bunlar, ilahl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerinden herhangi birini Allah’a ortak ko\u015fan kimselerdir. Bu ister Allah’la birlikte ba\u015fka birinin il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na inanmak \u015feklinde olsun, ister kulluk davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 Allah’la birlikte bir ba\u015fkas\u0131na sunmak \u015feklinde olsun, ya da Allah’la birlikte bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n egemenli\u011fini ve yasas\u0131n\u0131 kabul etmek anlam\u0131nda olsun fark etmez. En ba\u015fta da sayd\u0131klar\u0131m\u0131zdan birini kendisi i\u00e7in iddia etti\u011fi halde m\u00fcsl\u00fcman isimleriyle isimlenenler gelmektedir. O halde dinimizin ger\u00e7eklerinden ku\u015fku duymamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

4- Zalimlerle -yani m\u00fc\u015friklerle- ve dinlerini oyun ve e\u011flenceye alan kimselerle birlikte bulunman\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131: Bunun, sadece onlara Allah’\u0131n dinini hat\u0131rlatmak ve uyar\u0131da bulunmak amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fundan s\u00f6z etmi\u015ftik. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu da, Allah’\u0131n ayetlerine dald\u0131klar\u0131 duyulana ya da daha \u00f6nce anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya benzeri bir davran\u0131\u015fla Allah’\u0131n dinini oyun ve e\u011flenceye ald\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclene kadard\u0131r.<\/p>\n

Kurtubi, bu ayete ili\u015fkin `el-Camili ahk\u00e2m el-Kur’an’ adl\u0131 kitab\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n

“Bu ayet, yol g\u00f6sterici imamlar\u0131n ve onlara uyanlar\u0131n yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f fas\u0131klarla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olabileceklerini ve korku nedeniyle g\u00f6r\u00fc\u015flerini do\u011frulam\u0131\u015f gibi davranabileceklerini iddia edenlere Allah taraf\u0131ndan bir reddiyedir…”<\/p>\n

Bize g\u00f6re, `\u00f6\u011f\u00fct vermek, hat\u0131rlatmak ve yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n bozuk ve sap\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015flerini d\u00fczeltmek amac\u0131yla onlara kar\u0131\u015fmay\u0131 ayet, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde m\u00fcsaade etmektedir. Ancak, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flarla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olmak, ortaya koyduklar\u0131 s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131 takiyye (korku) bahanesiyle sessizce kar\u015f\u0131lamak sak\u0131ncal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, -g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte- bat\u0131l\u0131 kabul edip, hakk\u0131n aleyhine \u015fahitlikte bulunmakt\u0131r. Burada insanlar\u0131n hak ile bat\u0131l\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 s\u00f6z konusudur. Allah’\u0131n dini ve onu ya\u015fayanlar\u0131n basite al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yasaklama ve ayr\u0131l\u0131k bu durum i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde Kurtubi ayn\u0131 kitab\u0131nda \u015funlar\u0131 da rivayet etmektedir: “\u0130bn-i Huveyz Mindad \u015f\u00f6yle der: \u0130ster m\u00fcmin, ister k\u00e2fir olsun, Allah’\u0131n ayetlerini dillerine dolayanlar\u0131n toplant\u0131lar\u0131 terk edilir ve oradan uzakla\u015f\u0131l\u0131r. Yine \u015f\u00f6yle der: Arkada\u015flar\u0131m\u0131z, d\u00fc\u015fman topra\u011f\u0131na girmeyi, kiliselerine gitmeyi, onlarla al\u0131\u015f veri\u015f yapmay\u0131, k\u00e2fir ve bid’at ehlinin toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmay\u0131 yasaklad\u0131lar. (\u00d6mer (Allah ondan raz\u0131 olsun) Kud\u00fcs’te kilisede namaz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak o zaman Kud\u00fcs d\u00fc\u015fman topra\u011f\u0131 de\u011fildi. Anla\u015fma ve zimmet \u00fclkesiydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcnk\u00fc hristiyanlar anla\u015fmal\u0131 zimmilerdi.) Onlar\u0131n sevgilerine inanmamay\u0131, s\u00f6zlerini dinlememeyi ve onlarla tart\u0131\u015fmaya girmemeyi emrettiler. Ehli bid’attan kimisi, Ebu \u0130mran en-Nehai’ye; `Benden bir kelime dinle’ deyince, Ebu imran y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7evirip; `Hay\u0131r, yar\u0131m kelime bile dinlemeyece\u011fim’ dedi. (Kur’an-\u0131 Kerim’de “Bizi anmaktan ka\u00e7man ve d\u00fcnya hayat\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey istemeyenden y\u00fcz \u00e7evir.” ayeti yer almaktad\u0131r. Necm suresi, 29) Benzeri bir rivayette Eyy\u00fcb es Sahtiyani’den nakledilir. “Fudeyl b.\u0130yad \u015f\u00f6yle dedi: Y\u00fcce Allah bid’at\u00e7\u0131y\u0131 sevenin amellerini bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131r, \u0130sl\u00e2m’\u0131 kalbinden al\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Kim k\u0131z\u0131n\u0131 bir bid’at\u00e7\u0131yla evlendirirse akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 koparm\u0131\u015f olur. Bid’at taraftar\u0131 biriyle oturan bilgiden yoksun kal\u0131r. Y\u00fcce Allah birinin bid’at\u00e7\u0131lara \u00f6fkelendi\u011fini bilirse, o ki\u015finin affedilece\u011fini umar\u0131m. Ebu Abdullah el-Hakim Hz. Ai\u015fe’den -Allah ondan raz\u0131 olsun- \u015f\u00f6yle rivayet eder: Resulullah (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle buyurdu: “Bir bid’at\u00e7\u0131ya sayg\u0131 g\u00f6steren, \u0130sl\u00e2m’\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar, Allah’\u0131n dininde oldu\u011fu halde, Allah’\u0131n dininde olmayan yeni \u015feyler uyduran kimseler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn bunlar hakimiyeti ele ge\u00e7irmek suretiyle il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerini iddia edenle, onun bu iddias\u0131n\u0131 onaylayan\u0131n i\u015fledikleri su\u00e7un yan\u0131nda s\u00f6z\u00fc bile edilemez. Bu, bir bid’at\u00e7\u0131n\u0131n Allah’\u0131n dininde olmayan bir \u015feyi uydurmas\u0131ndan \u00e7ok, bir k\u00e2firin k\u00fcfr\u00fc ya da bir m\u00fc\u015frikin Allah’a ortak ko\u015fmas\u0131d\u0131r. Ancak ilk ku\u015fak m\u00fcsl\u00fcmanlar b\u00f6yle bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015flard\u0131. \u0130sl\u00e2m yery\u00fcz\u00fcne egemen oldu\u011fu g\u00fcnden bu yana, m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi halde b\u00f6yle bir iddiada bulunan birine rastlanmam\u0131\u015ft\u0131. Allah’\u0131n koruduklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u00f6yle bir durum, Frans\u0131z ihtil\u00e2linden sonra insanlar\u0131n \u0130sl\u00e2m dairesinden \u00e7\u0131kmaya ba\u015flamas\u0131ndan sonra s\u00f6z konusu olabilmi\u015fti ancak. Bu nedenle meydana gelen bu duruma uygulanabilecek bir s\u00f6z, ilk ku\u015fak m\u00fcsl\u00fcmanlardan i\u015fitilmemi\u015ftir. Durum, onlar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi bu t\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerin d\u00fczeyini \u00e7oktan a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

H\u0130DAYET, NAMAZ VE S\u00dbR<\/p>\n

\u0130l\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi ve \u00f6zelliklerine, \u015firke ve do\u011fru yolu bulduktan sonra tekrar \u015firke d\u00f6nmenin i\u011fren\u00e7li\u011fine, Allah’\u0131n dininden d\u00f6nenin geriye d\u00f6n\u00fc\u015f sahnesine, nereye gidece\u011fini bilmeden bir \u00e7\u00f6lde kal\u0131\u015f\u0131na ve tek yol g\u00f6stericili\u011fin y\u00fcce Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fi oldu\u011funun belirtilmesine ili\u015fkin bu mesaj… Evet bu mesaj, emir ve yaratma konusundaki y\u00fcce Allah’\u0131n mutlak egemenli\u011fine ve bu egemenli\u011fin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ve tekli\u011fine ili\u015fkin y\u00fcce, derin ve ruhlara \u015fifa veren bir g\u00fcrlemeyle son bulmaktad\u0131r. “Sura \u00fcf\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc”, kabirlerde olanlar\u0131n dirildi\u011fi ve m\u00fclk\u00fcn tek ba\u015f\u0131na Allah’a ait oldu\u011fu ve sonu\u00e7ta herkesin O’na varaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeyenlerin ikna oldu\u011fu g\u00fcn, ink\u00e2rc\u0131lar ve ger\u00e7e\u011fi \u00f6rtbas edenler bile y\u00fcce Allah’\u0131n otoritesini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6receklerdir.<\/p>\n

71- De ki; “Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p bize ne yarar re ne de zarar dokunduramayan putlara m\u0131 yalvar\u0131r\u0131m? Allah bizi do\u011fru yola ilettikten sonra tekrar geriye mi d\u00f6nelim? T\u0131pk\u0131 arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan `bize gel’ diye do\u011fru yola \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, \u015feytanlar taraf\u0131ndan ayart\u0131l\u0131p \u00e7\u00f6l ortas\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n b\u0131rak\u0131lan kimse gibi mi olal\u0131m? De ki; “Do\u011fru k\u0131lavuzluk, Allah’\u0131n k\u0131lavuzlu\u011fudur, bize alemlerin Rabbine teslim olmam\u0131z emredildi. “<\/strong><\/p>\n

“De ki… Surede tekrarlanan vurgusu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kelimedir. Bu i\u015fin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’a ait oldu\u011fu, peygamberin sadece bir uyar\u0131c\u0131 ve bir tebli\u011fci oldu\u011fu anlam\u0131n\u0131 belirginle\u015ftiriyor. Ayr\u0131ca bu i\u015fin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, y\u00fcceli\u011fine ve deh\u015fet verici olu\u015funa, peygamberinse, sadece bu g\u00f6revi yerine getirmek \u00fczere Rabbi taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f biri oldu\u011funa i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

De ki; “Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p bize ne yarar ve ne de zarar dokunduramayan putlara m\u0131 yalvaral\u0131m?<\/p>\n

Onlara s\u00f6yle ya Muhammed, Allah’dan ba\u015fkas\u0131na dua edi\u015flerini, yard\u0131m dileyi\u015flerini, kendilerine bir yarar ya da zarar dokundurmaya g\u00fc\u00e7leri yetmedikleri halde hayatlar\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirilmesini Allah’dan ba\u015fka kimselere teslim edi\u015flerini a\u00e7\u0131k\u00e7a anlat. Yalvard\u0131klar\u0131 bu \u015feylerin, put, heykel, ta\u015f, a\u011fa\u00e7, ruh, melek. \u015feytan ya da insan olmas\u0131 fark etmez. Bunlar\u0131n hepsi yarar ya da zarar dokundurmak bak\u0131m\u0131ndan e\u015fittirler. Yarar ve zarar noktas\u0131nda son derece zay\u0131ft\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc meydana gelen her hareket Allah’\u0131n belirledi\u011fi bir kader do\u011frultusunda meydana gelmektedir. Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi hi\u00e7bir \u015fey meydana gelemez. O’nun takdirinden ve olaylara ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcnden ba\u015fkas\u0131 meydana gelemez.<\/p>\n

Allah’dan ba\u015fkas\u0131na dua edi\u015flerini, kullukta bulunmalar\u0131n\u0131, O’ndan ba\u015fkas\u0131ndan yard\u0131m dilemelerini ve boyun e\u011fmelerini k\u0131nayarak anlat. Bu uygulamay\u0131 ve bu y\u00f6neli\u015fi k\u00f6t\u00fcle. Bu, ister m\u00fc\u015friklerin tanr\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik kulluklar\u0131na kat\u0131lmas\u0131 halinde kendilerinin de O’nun rabbine y\u00f6nelik ibadetlerine kat\u0131lacaklar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nerilerini reddetmek i\u00e7in s\u00f6z konusu edilmi\u015f olsun, ister daha ba\u015ftan m\u00fc\u015friklerin durumlar\u0131n\u0131 k\u0131namak ve Resulullah (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) ve m\u00fcminler taraf\u0131ndan uygulanacak kesin ayr\u0131l\u0131k ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamak amac\u0131yla olsun fark etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zetilen hedef, her iki durumda da birdir. \u0130yice k\u00f6kle\u015fmi\u015f kal\u0131nt\u0131lardan ve toplumun yayg\u0131n gelene\u011finden uzak kalabilmi\u015f insan akl\u0131na ayd\u0131nl\u0131k bir ortamda sunuldu\u011funda reddedecektir bu i\u011fren\u00e7li\u011fi ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Yapt\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc somutla\u015ft\u0131rmak ve i\u011fren\u00e7li\u011fini iyice belirgin hale getirmek i\u00e7in, y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 onunla yaln\u0131zca kendisine ibadet etmeye, sadece kendisini il\u00e2h edinmeye ve hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n ona boyun e\u011fmeye y\u00f6neltti\u011fi ilkelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bu inan\u00e7lar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir:<\/p>\n

“De ki; Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p bize ne yarar ve ne de zarar dokunduramayan putlar\u0131n\u0131 yalvaral\u0131m?<\/p>\n

Bu, topuklar \u00fczerinden geriye d\u00f6nmektir. Arkaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr. Hem de ilerleme kaydettikten ve y\u00fcceldikten sonra…<\/p>\n

Ard\u0131ndan \u015fu belirgin, hareketli, duyguland\u0131r\u0131c\u0131 ve etkin sahne yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

T\u0131pk\u0131 arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan “bize gel” diye do\u011fru yola \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde \u015feytanlar taraf\u0131ndan ayart\u0131l\u0131p \u00e7\u00f6l ortas\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n b\u0131rak\u0131lan kimse gibi mi olal\u0131m?<\/p>\n

Tevhide inand\u0131ktan sonra Allah’a ortak ko\u015fmaya ba\u015flayan, kalbini bir tek ilaha kulluk yapmakla kullardan olu\u015fan say\u0131s\u0131z tanr\u0131lara kulluk yapmak aras\u0131nda par\u00e7alayan kimsenin sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan hareketli ve ger\u00e7ekleri oldu\u011fu gibi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getiren bir sahnedir bu. Bu ki\u015finin duygular\u0131 hidayetle sap\u0131kl\u0131k aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumdad\u0131r. Bu y\u00fczden u\u00e7suz bucaks\u0131z bo\u015flu\u011fa yuvarlan\u0131p gidiyor. \u0130\u015fte bu, “Yery\u00fcz\u00fcnde \u015feytanlar\u0131n aldatt\u0131\u011f\u0131” yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f bu zavall\u0131 yarat\u0131\u011f\u0131n sahnesidir. `\u0130stehve’ kelimesi bizzat ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 tasvir etmektedir. Ke\u015fke bir tarafa y\u00f6neli\u015finde de buna uymu\u015f olsayd\u0131. Sap\u0131kl\u0131k yolunda bile olsa bir tek hedef g\u00f6zeten ki\u015filerinki gibi bir y\u00f6neli\u015fi olabilseydi. Ancak \u00f6te tarafta do\u011fru yolda bulunan arkada\u015flar\u0131 yer almaktad\u0131r. Onu do\u011fru yola \u00e7a\u011f\u0131rmakta, `bize gel’ diye seslenmektedirler. O ise, bu \u00e7a\u011fr\u0131 ile aldatma aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n bir durumdad\u0131r. Nereye y\u00f6nelece\u011fini bilmiyor. \u0130ki gruptan hangisine uyaca\u011f\u0131n\u0131 kestiremiyor.<\/p>\n

Somutla\u015ft\u0131r\u0131lan, hareket ettirilen psikolojik bir azapt\u0131r bu. \u0130fade i\u00e7inde bile nerdeyse duyumsanacak ya da dokunulabilecek kadar belirgindir.<\/p>\n

Bu ayeti her okudu\u011fumda, bu sahneyi ve i\u00e7erdi\u011fi \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, karars\u0131zl\u0131k ve bir yerde duramama azab\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Fakat sadece d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Ta ki, i\u00e7inde bu konumun somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bu azab\u0131n belirginle\u015fti\u011fi ger\u00e7ek durumlar\u0131 g\u00f6rene kadar. Allah’\u0131n dinini tan\u0131y\u0131p tad\u0131na vard\u0131ktan sonra -bu tan\u0131man\u0131n ve tatman\u0131n d\u00fczeyi ne olursa olsun- dinden d\u00f6n\u00fcp sahte tanr\u0131lara kul olan insanlar\u0131n korku ve ihtiras\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp b\u00f6ylesine ac\u0131 bir fel\u00e2keti ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlay\u0131nca, bu durumun neyi ifade etti\u011fini ve bu ibarenin ne anlama geldi\u011fini anlam\u0131\u015f oldum.<\/p>\n

Bu, canl\u0131, olaylar\u0131 somutla\u015ft\u0131ran, hareketli ve duyguland\u0131r\u0131c\u0131 sahnenin g\u00f6lgesi, g\u00f6n\u00fclleri bu yok edici sonucun korkusuyla doldururken, kal\u0131c\u0131 ve do\u011fru y\u00f6neli\u015fe ili\u015fkin kesin bir a\u00e7\u0131klama yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

De ki; “Do\u011fru k\u0131lavuzluk Allah’\u0131n k\u0131lavuzlu\u011fudur, bize alemlerin Rabbine teslim olmam\u0131z emredildi.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, uygun psikolojik ko\u015fullarda yer alan kesin ve net bir a\u00e7\u0131klamad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sakin ve azg\u0131n bir portresi \u00e7izilen g\u00f6n\u00fcl ve bir t\u00fcrl\u00fc dinmeyen bu \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi ac\u0131 azap bu kesin a\u00e7\u0131klamay\u0131 rahatl\u0131k ve teslimiyetle kabullenmeye en yak\u0131n ortamd\u0131r…<\/p>\n

Sonra bu kesin a\u00e7\u0131klamada bir ger\u00e7ek yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

De ki; “Do\u011fru k\u0131lavuzluk, Allah’\u0131n k\u0131lavuzlu\u011fudur.<\/p>\n

Do\u011fru k\u0131lavuzluk sadece odur. Nitekim c\u00fcmlenin a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 yap\u0131s\u0131 da bunu ifade etmektedir. Bu y\u00fczden de ondan ku\u015fku duyulmaz.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz insanl\u0131k, bu yoldan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ya da bir k\u0131sm\u0131ndan sapt\u0131\u011f\u0131, kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve s\u00f6zlerinden, sistem ve kurumlar\u0131ndan, \u015feriat ve kanunlar\u0131ndan, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerinden herhangi bir \u015feyi, bir `bilgi’ye ya da `k\u0131lavuza’ yahut `ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir kitaba’ dayanmaks\u0131z\u0131n onun ilkelerinden birinin yerine koydu\u011fu zaman \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6llerde kaybolup gider.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde halifelik g\u00f6revini yerine getirmede ve bu hayat\u0131 daha da ileri g\u00f6t\u00fcrmede yararlanmas\u0131 i\u00e7in Allah taraf\u0131ndan insano\u011fluna, evrenin baz\u0131 kanunlar\u0131n\u0131 bilme ve baz\u0131 enerji ve g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karma g\u00fcc\u00fc bah\u015fedilmi\u015ftir. Ancak yine bu insana, evrende yer alan mutlak ger\u00e7ekleri derinli\u011fine alg\u0131lama ve aralar\u0131nda kendi akl\u0131 ve ruhunun bilinmezli\u011fi hatta bedeninin g\u00f6revi, bu g\u00f6revin \u00f6tesinde kendisini bu \u015fekilde, bu d\u00fczenlilik ve y\u00f6neli\u015fle \u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6nelten nedenlere ili\u015fkin bilinmezlik de olmak \u00fczere her taraftan kendisini saran gayb\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 kavrama yetene\u011fi bah\u015fedilmemi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu y\u00fczden `insano\u011flu’, kendi varl\u0131\u011f\u0131 ve hayat\u0131na \u00f6zg\u00fc inan\u00e7, ahl\u00e2k, \u00f6l\u00e7\u00fc, de\u011fer, sitem ve kurum, bu varl\u0131\u011fa h\u00fckmedip pratik hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen \u015feriat ve kanun noktas\u0131nda her zaman y\u00fcce Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine muhta\u00e7t\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan ne zaman Allah’\u0131n hidayetine y\u00f6nelmi\u015fse do\u011fru yolu bulmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek yol g\u00f6stericilik Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fidir. Ne zaman da b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uzakla\u015f\u0131r veya kimi noktalarda yoldan \u00e7\u0131karsa, kendi kendine uydurdu\u011fu baz\u0131 \u015feyleri onun yerine ge\u00e7irmeye kalk\u0131\u015f\u0131rsa sap\u0131t\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011finden kaynaklanmayan bir \u015fey sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015f\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir. Zaten “Haktan sonra sap\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka ne var ki?”<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k bu sapman\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00e7ekmi\u015ftir, \u015fu anda top yek\u00fbn \u00e7ekmektedir de. Bu durum, Allah’\u0131n hidayetinden uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zamanlarda insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir tarihsel zorunluluktur. Tek ve tart\u0131\u015fmas\u0131z `tarihsel zorunluluk’ budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, Allah’\u0131n buyru\u011fudur, O’nun haber verdi\u011fi bir ger\u00e7ektir. Yoksa bu, insanl\u0131\u011f\u0131n Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011finden uzakla\u015fmas\u0131ndan kaynaklanan mutsuzlu\u011funun s\u00fcrmesini isteyenlerin iddia ettikleri do\u011fmalara benzemez. Bir insan\u0131n bu mutsuzlu\u011fu ara\u015ft\u0131rmas\u0131na bile gerek yoktur. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, elle tutulur \u015fekilde etraf\u0131n\u0131 sarm\u0131\u015ft\u0131r bu mutsuzluk. Her yerde akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olan insanlar bu mutsuzluktan feryad etmektedir…<\/p>\n

Bu y\u00fczden ayetin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde aniden, tek ba\u015f\u0131na Allah’a teslim olman\u0131n, sadece ona kulluk yapman\u0131n, ondan korkup sak\u0131nman\u0131n zorunlulu\u011fu belirtilmektedir.
\n72- Ayr\u0131ca bize namaz\u0131 k\u0131l\u0131n\u0131z ve Allah’dan korkunuz ” diye emredildi. Huzurunda toplanaca\u011f\u0131n\u0131z O’dur.<\/strong><\/p>\n

S\u00f6yle ey Muhammed, tek hidayetin Allah’\u0131n hidayeti oldu\u011funu bildir. Bu y\u00fczden, `alemlerin Rabbine teslim olmakla emr olunduk’ de. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm alemlerin teslim oldu\u011fu merci O’dur. Zaten alemlerin t\u00fcm\u00fc O’na teslim olmu\u015f durumdad\u0131r. O halde, bunca alem aras\u0131nda g\u00f6klerde ve yerlerde bulunan b\u00fct\u00fcn alemlerin teslim oldu\u011fu evrensel rububiyete teslim olmaktan ka\u00e7\u0131nmakla insan tek ba\u015f\u0131na ne yapabilir ki?<\/p>\n

Burada alemler \u00fczerindeki Rabbl\u0131\u011f\u0131n ifade edilmesi yerinde olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, kabul etmekten ba\u015fka se\u00e7enek bulunmayan bir ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Bu ger\u00e7ek, i\u00e7indeki g\u00f6r\u00fclen ve g\u00f6r\u00fclmeyen alemlerle t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n koydu\u011fu evrensel yasalara teslim oldu\u011fudur. Kesinlikle bu yasalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. \u0130nsan da -organik olu\u015fumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan- iste\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda, bu evrensel yasalara teslim olmu\u015f durumdad\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Geriye, denenmesi i\u00e7in kendi iste\u011fine b\u0131rak\u0131lan a\u00e7\u0131dan da, teslim olmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey kalm\u0131yor. Bu nokta onun se\u00e7imine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Do\u011fru yolu ya da sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u015eayet organik yap\u0131s\u0131 gibi bu a\u00e7\u0131dan da Allah’\u0131n koydu\u011fu yasalara teslim olursa, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 do\u011frulur, varl\u0131\u011f\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131, bedeni ve ruhu, d\u00fcnyas\u0131 ve ahireti bir ahenk olu\u015fturur.<\/p>\n

Peygamberimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ve onunla birlikte m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n teslim olmakla emr olunduklar\u0131, bunun i\u00e7in de teslim olduklar\u0131n\u0131 duyurmalar\u0131nda, zaman i\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131n kalbini evrensel yasalar\u0131 alg\u0131lamaya ve an\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kimselerin yararlanaca\u011f\u0131 \u00e7ok etkin ilhamlar yatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Alemlerin Rabbine teslim olu\u015fun duyurulmas\u0131ndan sonra kullu\u011fa ve bilince ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fckler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

“Namaz\u0131 k\u0131l\u0131n\u0131z ve Allah’dan korkunuz.”<\/p>\n

Alemlerinin Rabbinin rububiyetine, otoritesine, terbiye ve h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131na teslim olmak esast\u0131r. \u0130badetler ve sembolik kulluk davran\u0131\u015flar\u0131 bundan sonra gelir. Ard\u0131ndan ruh terbiyesi yer al\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n teslimiyet esas\u0131na dayanmas\u0131 i\u00e7in… \u00dczerine bina kurulmas\u0131 i\u00e7in, bu temel sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece t\u00fcm bunlar\u0131n yerine getirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm\u00fcn son mesaj\u0131nda, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 akidenin temel esaslar\u0131ndan etkileyici bir ger\u00e7e\u011fi bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Ha\u015fir (ahirette hesap vermek \u00fczere toplanma), yarad\u0131l\u0131\u015f, egemenlik, g\u00f6r\u00fcleni ve g\u00f6r\u00fclmeyeni bilme, hikmet ve her \u015feyden haberdarl\u0131k ger\u00e7ekleri gibi. B\u00fct\u00fcn bunlar il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fta gelen \u00f6zellikleridir. Zaten surenin ana konusunu da bu olu\u015fturmaktad\u0131r:
\n73- G\u00f6kleri ve yeri ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak yaratan O’dur. Her \u015fey ‘ `Ol ” dedi\u011fi g\u00fcn oluverir. S\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir. Sur’a \u00fcflendi\u011fi g\u00fcn, egemenlik O’nun tekelindedir. O gizli-a\u00e7\u0131k her \u015feyi bilir, O hikmet sahibidir ve her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

“Var\u0131p huzurunda toplanaca\u011f\u0131n\u0131z O’dur.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz alemlerin Rabbine teslim olmak hem zorunlu, hem de gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yarat\u0131klar O’nun huzurunda toplanacakt\u0131r. O halde meydana gelmesi kesin olan toplanma g\u00fcn\u00fcnde kendilerini kurtaracak \u015feye y\u00f6nelmeleri, \u00f6n\u00fcnde sorumlu olarak dikilmeden \u00f6nce, bug\u00fcn t\u00fcm alemlerin teslim oldu\u011fu zata teslim olmalar\u0131 daha iyidir. B\u00f6ylece bu ger\u00e7e\u011fi (Allah’\u0131n huzurunda toplanma ger\u00e7e\u011fini) d\u00fc\u015f\u00fcnmek, daha ba\u015ftan teslim olmak duygusunu uyand\u0131r\u0131yor. Nas\u0131l olsa sonu\u00e7ta teslim olmaktan ka\u00e7\u0131nman\u0131n imk\u00e2n\u0131 yoktur.<\/p>\n

“G\u00f6kleri ve yeri ger\u00e7e\u011fe dayal\u0131 olarak yaratan O’dur.”<\/p>\n

Bu da ba\u015fka etkenleri bar\u0131nd\u0131ran di\u011fer bir ger\u00e7ektir. Buna g\u00f6re kendisine teslim olmakla emr olunduklar\u0131 y\u00fcce Allah, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Yaratan, yaratt\u0131\u011f\u0131na sahip olan, egemen olan, h\u00fckmeden ve diledi\u011fi gibi tasarrufta bulunand\u0131r. O, g\u00f6kleri ve yeri “hakk’a g\u00f6re yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n dayana\u011f\u0131 hakt\u0131r. Bu ayet, felsefenin, \u00f6zellikle de Eflatunculuk ve idealizmin evren hakk\u0131nda s\u00f6yledikleri “alg\u0131lanan bu alem, asl\u0131nda bir kuruntudan ibaretti ve ger\u00e7ek bir varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi” gibi sa\u00e7ma fikirlerini \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcp bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceleri d\u00fczeltti\u011fi gibi, evrenin yap\u0131s\u0131nda ve hareketlerinde aslolan\u0131n `hak” oldu\u011funu da bildirmektedir. \u0130nsanlar\u0131n s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 ger\u00e7ek, varl\u0131\u011f\u0131n f\u0131trat\u0131nda ve tabiat\u0131nda gizli ger\u00e7e\u011fe dayanmaktad\u0131r. B\u00f6ylece \u00fcrpertici bir g\u00fc\u00e7 haline gelmektedir. Evrenin yap\u0131s\u0131nda uzant\u0131s\u0131 bulunmayan bat\u0131l\u0131n buna kar\u015f\u0131 koymas\u0131 art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bat\u0131l, yerden kopar\u0131lm\u0131\u015f, k\u00f6ks\u00fcz k\u00f6t\u00fc bir a\u011fa\u00e7 gibidir. K\u00f6p\u00fck gibi at\u0131l\u0131r gider. \u00c7\u00fcnk\u00fc hak gibi evrenin yap\u0131s\u0131nda bir temele dayanmamaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu, son derece \u00f6nemli bir ger\u00e7ektir, etkin oldu\u011fu kadar derindir de.<\/p>\n

Bir m\u00fcminin (ki\u015fisel olarak kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde) sahip oldu\u011fu hakk\u0131n varl\u0131k aleminin yap\u0131s\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, (nitekim bir ayette \u015f\u00f6yle denmektedir: “Bu, Allah’\u0131n hak olmas\u0131ndand\u0131r.” (Lokman Suresi: 30) Ayn\u0131 zamanda varl\u0131k alemindeki ger\u00e7e\u011fini de y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131ndaki ger\u00e7e\u011fe ba\u011fl\u0131 oldu\u011funun bilincinde olmas\u0131. Evet, bu ger\u00e7e\u011fi, bu \u00fcrpertici \u015fekliyle kavrayan bir m\u00fcmin, ne kadar b\u00fcy\u00fcklenirse b\u00fcy\u00fcklensin, ne kadar \u015fi\u015finirse \u015fi\u015finsin, istedi\u011fi kadar azg\u0131nla\u015fs\u0131n, zorbala\u015fs\u0131n, istedi\u011fi kadar i\u015fkence yapabilsin yine de bat\u0131l\u0131, varl\u0131k i\u00e7inde sonradan beliren bir kabarc\u0131ktan \u00f6te bir \u015fey olarak g\u00f6rmez. Ne bir k\u00f6k ne de uzant\u0131s\u0131 s\u00f6z konusudur. Pek yak\u0131nda s\u00f6n\u00fcp gidecektir. Bu, varl\u0131k i\u00e7inde hi\u00e7 olmam\u0131\u015f gibi yok olacakt\u0131r.<\/p>\n

Nitekim m\u00fcmin olmayanlar\u0131n duygular\u0131 da bu ger\u00e7e\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmekten \u00fcrperiyor. Teslim olup tevbe ediyorlar.<\/p>\n

Her \u015fey “Ol” dedi\u011fi g\u00fcn oluverir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten otoritedir. Diledi\u011fi gibi yaratan, yoktan var eden, istedi\u011fini ortadan kald\u0131r\u0131p yerine ba\u015fkas\u0131n\u0131 getiren, diledi\u011fi gibi de\u011fi\u015fiklik yapan serbest iradedir. Bu ger\u00e7e\u011fin burada sunulmas\u0131, m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerde inan\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n oturtulmas\u0131 operasyonunun bir par\u00e7as\u0131 olmakla beraber, her \u015feyi hakk’a g\u00f6re yaratan, bir\u015feye `Ol’ dedi\u011finde hemen `oluveren’ alemlerin Rabbine teslim olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde de duyguland\u0131r\u0131c\u0131 etkiler b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

“S\u00f6z\u00fc ger\u00e7ektir.”<\/p>\n

\u0130ster her \u015feyi onunla yaratt\u0131\u011f\u0131 `Ol, der o da olu verir’ s\u00f6z\u00fc olsun, ya da sadece kendisine teslim olunmay\u0131 emretti\u011fi s\u00f6z\u00fc olsun veya kendisine teslim olduklar\u0131nda insanlar i\u00e7in kanun koydu\u011fu s\u00f6z\u00fc olsun yahut ge\u00e7mi\u015ften, \u015fimdiki zamandan, gelecekten, yaratmadan, yoktan var etmeden, huzurunda toplan\u0131laca\u011f\u0131 g\u00fcnden ve o g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fecek cezadan haber veren s\u00f6z\u00fc olsun fark etmez.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131za ili\u015fkin s\u00f6zleri ger\u00e7ektir. O halde ne yarar ne de zarar dokundurmaya g\u00fc\u00e7leri yetmeyen yarat\u0131klar\u0131 O’na ortak ko\u015fanlar ve nereden gelirse gelsin O’ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcne, varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yorumuna, hayat i\u00e7in koydu\u011fu yasalara uyanlar\u0131n sadece O’na teslim olmalar\u0131 \u00e7ok daha iyidir.<\/p>\n

Sur’a \u00fcflendi\u011fi g\u00fcn egemenlik O’nun tekelindedir.<\/p>\n

Bu g\u00fcnde, toplanma g\u00fcn\u00fcnde.. Sur’a \u00fcflenece\u011fi g\u00fcnde… Bu g\u00fcnde insanlar\u0131n mahiyetini bilmedi\u011fi bir \u015fekilde dirili\u015f ve meydana gelme olaylar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fecektir. Bunlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 `gayb’\u0131n kapsam\u0131na girmektedirler. Sur’un kendisi de mahiyeti, hakikat\u0131 ve \u00f6l\u00fclerin kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan `gayb’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine girmektedir. Tercih edilen rivayetler bu konuda \u015f\u00f6yle diyorlar: Bu, bir melek taraf\u0131ndan \u00fcflenen nurdan bir borudur. Kabirlerde olan herkes i\u015fitir ve dirilmeye ba\u015flar. Bu, ikinci \u00fcflemedir. Birincide ise, y\u00fcce Allah’\u0131n dilediklerinin d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6klerde ve yerde bulunan her \u015fey yok olur. Nitekim Z\u00fcmer suresinde yer alan bir ayette \u015f\u00f6yle denmektedir: “Sur’a \u00fcflenince, Allah’\u0131n diledi\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n hepsi d\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6l\u00fcr. Sonra sur’a bir daha \u00fcflenince hemen aya\u011fa kalk\u0131p bak\u0131\u015f\u0131p dururlar.” (S\u00fcmer Suresi: 68)<\/p>\n

Sur’a ili\u015fkin bu nitelendirmeler ve \u00fcflemenin etleri hakk\u0131ndaki haberlerden kesinlikle anl\u0131yoruz ki, bu, insanlar\u0131n \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde ellerinde bulundurduklar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri \u015feylerden tamamen farkl\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir. Bu y\u00fczden o da Allah’a \u00f6zg\u00fc `gayb’\u0131n kapsam\u0131na girmektedir. Y\u00fcce Allah’\u0131n niteliklerinden ve etkilerinden bildirdi\u011fi kadar\u0131yla bilebiliriz. Bu miktar\u0131 a\u015fmam\u0131z s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6ylenenlerin g\u00fcvenirli\u011fi ve kesinli\u011fi s\u00f6z konusu de\u011fildir ve art\u0131k s\u00f6ylenenler zandan \u00f6teye ge\u00e7mez.<\/p>\n

\u0130\u015fte i\u00e7inde sur’a \u00fcflenece\u011fi b\u00f6yle bir g\u00fcnde -ink\u00e2rc\u0131lar bile- a\u00e7\u0131k\u00e7a ger\u00e7ekleri g\u00f6remeyen k\u00f6rler dahi son derece belirgin bir \u015fekilde h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131n tek ba\u015f\u0131na Allah’a ait oldu\u011funu, O’nun otoritesinden ba\u015fka bir otoritenin, O’nun iradesinden ba\u015fka bir iradenin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receklerdir. O halde, d\u00fcnyadayken kendi istekleriyle O’na teslim olmaktan ka\u00e7\u0131nanlar, Sur’a \u00fcflendi\u011fi g\u00fcnde mutlak otoritesine teslim olmak zorunda kalmadan \u00f6nce, daha bu d\u00fcnyadayken teslim olmalar\u0131 \u00e7ok daha yerinde bir davran\u0131\u015f olur.<\/p>\n

`O gizli-a\u00e7\u0131k her \u015feyi bilir.’<\/p>\n

\u015eu g\u00f6r\u00fclen evreni bildi\u011fi gibi perde gerisindeki gayb ger\u00e7e\u011fini bilen, kullar\u0131n hi\u00e7bir gizli i\u015finden habersiz olmayan, hi\u00e7bir durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmayan y\u00fcce Allah’a teslim olmalar\u0131, O’na kul olup sak\u0131nmalar\u0131 daha iyidir. Bizzat bu ger\u00e7ek i\u015fte b\u00f6yle hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor. Allah’a teslim olmay\u0131 kabul etmeyen yalanlayanlara kar\u015f\u0131 duyguland\u0131r\u0131c\u0131 bir etken olarak sunuluyor.<\/p>\n

“O hikmet sahibidir ve her \u015feyden haberdard\u0131r.”<\/p>\n

Yaratt\u0131\u011f\u0131 evrenin, d\u00fcnya ve ahirette sahip oldu\u011fu kullar\u0131n i\u015flerini bir hikmete, bir bilgiye g\u00f6re y\u00f6nlendirir. O halde, O’nun direktiflerine ve \u015feriat\u0131na teslim olmalar\u0131, hikmetinin ve bilgisinin etkileriyle mutlu olmalar\u0131, yaln\u0131zca O’nun yol g\u00f6stericili\u011fine y\u00f6nelmeleri, \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6llerden ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan kurtulup, hikmet ve bilginin g\u00f6lgesine, hidayet ve basiretin himayesine s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131 daha yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ger\u00e7ek, ak\u0131llara ve g\u00f6n\u00fcllere ilhamlar ak\u0131tan etkenleri bu \u015fekilde i\u00e7ermektedir…<\/p>\n

HZ. NUH’DAN HZ. MUHAMMED (S.A.V)’E TEVH\u0130D DAVASI<\/p>\n

Bu ders uzunlu\u011fuyla beraber tek bir par\u00e7adan olu\u015fmakta ve birbirine ba\u011fl\u0131 birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan tek konuyu i\u015flemektedir. Surenin ele ald\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca konuya de\u011finmektedir. Bu da, inan\u00e7 binas\u0131n\u0131, il\u00e2hl\u0131k ve kullu\u011fun ger\u00e7ek mahiyetlerini ve ikisinin aras\u0131ndaki ili\u015fkinin mahiyetini kapsaml\u0131 bir bilgiye dayand\u0131rmaktan ibaretti. Ancak konu, bu sefer surenin ba\u015f\u0131ndan beri takip edilen \u00fcsl\u00fbbun d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00fcsl\u00fbpla ele al\u0131nmaktad\u0131r. Konu i\u015flenirken, hik\u00e2ye tarz\u0131 bir anlat\u0131ma ba\u015fvurulmakta, ard\u0131ndan bir de\u011ferlendirmeye tabi tutulmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda surede de yo\u011fun bir \u015fekilde yer alan duyguland\u0131r\u0131c\u0131 etkenlere de ba\u015fvurulmaktad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda t\u00fcm \u00e7izgileri eksiksiz bir \u015fekilde sunulan sahne yer almaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar, surenin \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz pe\u015f pe\u015fe gelen uzun ve d\u00fczenli solukta i\u015flenmektedir<\/p>\n

Bir b\u00fct\u00fcn olarak ders, Hz. Nuh’dan ba\u015flay\u0131p, Peygamberimiz (s.a.v)’e kadar s\u00fcren iman kafilesini sunmaktad\u0131r. Kafilenin ba\u015f\u0131nda da Allah’\u0131n salih kullar\u0131ndan bir kul olan Hz. \u0130brahim (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) f\u0131trat\u0131nda belirdi\u011fi \u015fekilde il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi sunulmaktad\u0131r. B\u00f6ylece, \u00e7evresindeki cahiliye sapmalar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle \u00e7arp\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da ger\u00e7ek il\u00e2h\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran ve onu kendi i\u00e7inde bulan bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011fu kadar, insan\u0131 \u00fcrperten bir tablosu \u00e7izilmektedir. F\u0131trat\u0131n derinliklerinde beliren \u015fekliyle ger\u00e7ek il\u00e2h\u0131na ili\u015fkin do\u011fru bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kavu\u015fmaktad\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen ve alg\u0131lanan kan\u0131tlardan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha kal\u0131c\u0131 olan i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n derinliklerinde yer alan kan\u0131tlara dayanmaktad\u0131r. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, ger\u00e7ek Rabbine y\u00f6neli\u015finden ve ona ili\u015fkin g\u00f6nl\u00fcnde hissetti\u011fi kan\u0131tla tatmin olu\u015fundan sonra \u0130brahim Peygamberin (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) durumunu s\u00f6z konusu etmektedir:<\/p>\n

-Kavmi onunla tart\u0131\u015fmaya giri\u015fti, bunun \u00fczerine onlara de ki; “Allah beni do\u011fru yola iletmi\u015fken sizler, O’nun hakk\u0131nda benimle tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Ben O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan korkmam. Me\u011fer ki, Rabbim hakk\u0131mda bir \u015fey dilemi\u015f olsun. Rabbimin bilgisi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Hal\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?”<\/p>\n

“Sizler Allah’\u0131n hakk\u0131nda size hi\u00e7bir kan\u0131t indirmemi\u015f oldu\u011fu putlar\u0131 O’na ortak ko\u015fmaktan korkmazken, ben sizin O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan nas\u0131l olur da korkar\u0131m? E\u011fer biliyorsan\u0131z, s\u00f6yleyin bakay\u0131m, bu iki gruptan hangisi g\u00fcvenli olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131r?”<\/p>\n

Sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, as\u0131rlar boyu gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f peygamberlerden olu\u015fan \u015ferefli kafilenin \u00f6nderlik etti\u011fi iman kervan\u0131yla birlikte yoluna devam ediyor. B\u00f6ylece, Allah’a ortak ko\u015fanlar\u0131n \u015firki, Rabblerinden gelen mesaj\u0131 yalanlayanlar\u0131n yalan\u0131 ciddiyetten uzak bir sa\u00e7mal\u0131k olarak beliriyor. Birbirinden kopmadan yoluna devam eden kervan\u0131n yan\u0131nda darmada\u011f\u0131n bir durum sergiliyor. Bu kervan\u0131n ba\u015f\u0131 ile sonu birbiri ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f ve tek bir \u00fcmmeti olu\u015fturmu\u015ftur. \u00d6ncekilerin uydu\u011fu yol g\u00f6stericili\u011fe sonrakiler de uyuyor. Hem de zaman ve mek\u00e2n fark\u0131n\u0131 dikkate almadan, \u0131rk ve ulus farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc edinmeden, soy ve renk ay\u0131r\u0131m\u0131na itibar etmeden… \u00c7\u00fcnk\u00fc, onlar\u0131 birbirine ba\u011flayan ip, \u015fu \u015ferefli kafilenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 biricik dindir.<\/p>\n

Bu ulu kervan\u0131n sunulmas\u0131ndan sonra, y\u00fcce Allah’\u0131n se\u00e7kin Peygambere (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) y\u00f6nelik s\u00f6zlerinde ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir sahne de ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

-\u0130\u015fte bu Allah’\u0131n do\u011fru yoludur, diledi\u011fi kullar\u0131n\u0131 ona iletir. E\u011fer onlar da Allah’a ortak ko\u015fsalard\u0131, yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 b\u00fct\u00fcn iyilikler bo\u015fa giderdi.<\/p>\n

-Bunlar kendilerine kitap, egemenlik ve peygamberlik verdi\u011fimiz kimselerdir. E\u011fer \u015fu adamlar bunlar\u0131 ink\u00e2r ederlerse onlara, kendilerini ink\u00e2r etmeyen ba\u015fka bir toplulu\u011fun deste\u011fini sa\u011flar\u0131z.<\/p>\n

-\u0130\u015fte onlar Allah’\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi kimselerdir. Sen de onlar\u0131n yolunu izle ve de ki; “Ben bu Kur’an’a kar\u015f\u0131l\u0131k sizden hi\u00e7bir \u00fccret istemiyorum, O b\u00fct\u00fcn alemlere y\u00f6nelik bir hat\u0131rlatmadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

Bu ulu kervan sunulduktan sonra, y\u00fcce Allah’\u0131n bir peygamber g\u00f6ndermedi\u011fini ve herhangi bir insana hi\u00e7bir zaman kitap indirmedi\u011fini ileri s\u00fcrenlere y\u00f6nelik bir k\u0131nama yer almaktad\u0131r. Bunlar Allah’\u0131 gere\u011fi gibi de\u011ferlendirememi\u015fler. Ger\u00e7ekten de `y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131, nefisleri, ak\u0131llar\u0131 ve ondan kaynaklanan arzular\u0131, ihtiraslar\u0131, zaaf ve kusurlar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilen biri, Allah’\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131yamam\u0131\u015f demektir. B\u00f6yle bir durum y\u00fcce Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na, Rabbl\u0131\u011f\u0131na, ilim ve hikmetine, adalet ve rahmetine yak\u0131\u015fmaz. Y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti, ilmi ve adaleti kullar\u0131na peygamber g\u00f6ndermeyi, peygamberlerinden kimisine kitap indirmeyi, b\u00f6ylece insanlar\u0131 yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yoluna y\u00f6neltmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, f\u0131tratlar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u00f6ken, hakka a\u00e7\u0131lan pencerelerini t\u0131kayan, i\u00e7indeki al\u0131c\u0131 ve verici ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 i\u015flemez hale getiren tozlardan ar\u0131nd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu arada Musa’ya (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) indirilen kitapla birlikte kendisinden \u00f6nce gelmi\u015f t\u00fcm kitaplar\u0131 do\u011frulayan \u015fu kitap \u00f6rnek verilmektedir.<\/p>\n

Birbirine ba\u011fl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fan bu uzun ders, Allah’a iftira edenlerin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n, Allah taraf\u0131ndan kendisine vahiy geldi\u011fini ileri s\u00fcrenlerin iddias\u0131n\u0131n ve Allah’\u0131n indirdi\u011fi kitaba benzer bir kitap indirebilece\u011fini s\u00f6yleyenlerin, bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n i\u011fren\u00e7li\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermekle son bulmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr iddialar\u0131, \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalanlar\u0131n kimisi ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Baz\u0131s\u0131 vahiy ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131s\u0131 da peygamber oldu\u011funu iddia etmi\u015fti.<\/p>\n

En sonunda m\u00fc\u015friklere ili\u015fkin insan\u0131n i\u00e7ini karartan bir sahne yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Zalimleri \u00f6l\u00fcm\u00fcn pen\u00e7esinde \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131rken ve melekler ellerini uzat\u0131p “Haydi verin can\u0131n\u0131z\u0131, Allah hakk\u0131nda s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011funuz as\u0131ls\u0131z, yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z s\u00f6zlerden ve O’nun ayetlerine kar\u015f\u0131 kibirlenmelerinizden dolay\u0131 bug\u00fcn onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z” derlerken g\u00f6rmelisin!<\/p>\n

T\u0131pk\u0131 ilk yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi bize yine yaln\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131za geldiniz, size vermi\u015f oldu\u011fumuz her \u015feyi arkan\u0131zda b\u0131rakt\u0131n\u0131z, \u00fczerinizde etkili ortaklar\u0131m\u0131z olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z arac\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 yan\u0131n\u0131zda g\u00f6rm\u00fcyoruz, aran\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn ba\u011flar kopuverdi, orta\u011f\u0131m\u0131z sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z il\u00e2hlar sizden uzakla\u015f\u0131p kay\u0131plara kar\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu, son derece s\u0131k\u0131nt\u0131 verici, i\u00e7 karart\u0131c\u0131 ve korkun\u00e7 bir sahnedir. Allah’a kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenmenin, mesaj\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirmenin, iftira edip yalanlaman\u0131n cezas\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fcmseme, ay\u0131plama ve azarlama \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r sahnede.
\nTEVH\u0130D VE \u0130NSAN FITRATI<\/p>\n

74- Hani \u0130brahim, babas\u0131 Azer’e dedi ki; “Sen putlar\u0131 il\u00e2h m\u0131 ediniyorsun? Ben ger\u00e7ekten gerek senin ve gerekse kavminin a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n

75- Biz \u0130brahim’e g\u00f6klerin ve yerin g\u00f6rkemli egemenlik mekanizmas\u0131n\u0131 b\u00f6ylece g\u00f6steriyorduk ki, o kesin inan\u00e7l\u0131lardan olsun.<\/p>\n

76- Gece karanl\u0131k bas\u0131nca bir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rd\u00fc ve “Rabbim budur” dedi. Fakat y\u0131ld\u0131z bat\u0131nca “Batanlar\u0131 sevmem ” dedi.<\/p>\n

77- Arkas\u0131ndan ay\u0131 do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce “Rabbim budur dedi. Fakat o da bat\u0131nca “E\u011fer Rabbim beni do\u011fru yola iletmeseydi, ku\u015fkusuz sap\u0131klardan biri olurdum ” dedi.<\/p>\n

78- Daha sonra g\u00fcne\u015fi do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce “Rabbim budur, bu daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr” dedi. Fakat o da bat\u0131nca “Ey kavmim, ben sizin Allah’a ortak ko\u015ftu\u011funuz putlardan uza\u011f\u0131m. ”<\/p>\n

79- Ben y\u00fcz\u00fcm\u00fc, dosdo\u011fru bir \u015fekilde, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edene y\u00f6nelttim, ben O’na ortak ko\u015fanlardan de\u011filim.<\/strong><\/p>\n

Kur’an ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n bu ayetlerde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirdi\u011fi sahne, g\u00f6zleri kama\u015ft\u0131ran ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir sahnedir. \u0130lk a\u015famada, putlara ili\u015fkin cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerini reddeden ve onlardan tiksinen f\u0131trat\u0131n sahnesidir bu. \u00dczerindeki bu hurafeleri silkeleyince i\u00e7ten gelen co\u015fkun bir istekle vicdan\u0131nda buldu\u011fu ger\u00e7ek il\u00e2h\u0131n\u0131 ar\u0131yor. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce hen\u00fcz anlay\u0131\u015f\u0131nda ve belle\u011finde a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Gizli bir co\u015fkuyla parlayan her \u015feyle ilgi kurup bunun il\u00e2h\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Fakat iyice ara\u015ft\u0131rd\u0131ktan sonra bunlar\u0131n gelip ge\u00e7ici \u015feyler oldu\u011funu anl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inde gizli ilahl\u0131k ger\u00e7ekli\u011fini ve uluhiyet s\u0131fatlar\u0131yla bir benzerliklerini g\u00f6rememi\u015ftir. Sonra bu f\u0131trat i\u00e7inde parlayan ve iyice belirginle\u015fen bir ger\u00e7e\u011fin fark\u0131na var\u0131yor. B\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7le ve bu ger\u00e7e\u011fin co\u015fkusuyla dolup ta\u015f\u0131yor. Daha \u00f6nce kendi kavrama yetene\u011fiyle belirledi\u011fi, i\u00e7indeki ger\u00e7e\u011fe uygun ger\u00e7e\u011fe ula\u015fman\u0131n b\u00fcy\u00fck co\u015fkunlu\u011fuyla duyuruyor inanc\u0131n\u0131. \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) g\u00f6nl\u00fcnde belirginle\u015fen bu sahne, ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir sahnedir. Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 bu b\u00fcy\u00fck deneyimi \u015fu k\u0131sac\u0131k ayetlerde ifade edip ge\u00e7iyor. Bu, f\u0131trat\u0131n hak ve bat\u0131l kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumunun hik\u00e2yesidir. M\u00fcminin il\u00e2n etti\u011fi ve bu konuda hi\u00e7bir k\u0131nay\u0131c\u0131n\u0131n k\u0131namas\u0131ndan \u00e7ekinmedi\u011fi inanc\u0131n hik\u00e2yesidir. Bu konuda babaya, aileye, a\u015firete ve ulusa ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek gibi bir endi\u015fesi yoktur. \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) babas\u0131na ve kavmine kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u015fu kat\u0131, kesin ve net tutum gibi.<\/p>\n

Hani \u0130brahim, babas\u0131 Azer’e dedi ki; “Sen putlar\u0131 il\u00e2h m\u0131 ediniyorsun? Ben ger\u00e7ekten gerek senin ve gerekse kavminin a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcyorum.”<\/p>\n

Bu, \u0130brahim’in diliyle konu\u015fan f\u0131trat\u0131n kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130brahim hen\u00fcz idrakiyle, kavrama yetene\u011fiyle il\u00e2h\u0131n\u0131 bulmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak onun bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat\u0131 daha ba\u015ftan kavminin kullukta bulundu\u011fu putlar\u0131n il\u00e2h olabileceklerini reddetmi\u015fti. -Irak Keldanileri olan \u0130brahim’in kavmi, putlara kullukta bulunduklar\u0131 gibi gezegenlere, y\u0131ld\u0131zlara da taparlard\u0131.- \u00c7\u00fcnk\u00fc kullukta bulunan, zorluk ve rahatl\u0131kta kullar\u0131n kendisine y\u00f6neldi\u011fi, insanlar\u0131 ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 yaratan ilah\u0131n… Evet \u0130brahim’in f\u0131trat\u0131na g\u00f6re bu ilah\u0131n ta\u015ftan bir heykel ya da a\u011fa\u00e7tan bir put olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Madem ki yaratan, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 veren, her \u015feyi i\u015fiten ve kar\u015f\u0131l\u0131k veren bu heykeller de\u011fildir,-ki durumlar\u0131 da bunun a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir.- O halde, kullukta bulunulmay\u0131 hak etmemi\u015flerdir ve ger\u00e7ek il\u00e2h ile kullar\u0131 aras\u0131nda arac\u0131 \u015feklinde de olsa il\u00e2h edinilemezler.<\/p>\n

O halde daha ilk kar\u015f\u0131la\u015fmada \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) f\u0131trat\u0131n\u0131n hissetti\u011fi a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131kt\u0131r bu. Ayr\u0131ca bu, y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trat\u0131n eksiksiz bir \u00f6rne\u011fidir. Sonra bu, a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131kla y\u00fczy\u00fcze geldi\u011finde onu reddedip tiksinen, sorun inanc\u0131 ilgilendirince de ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131klay\u0131p duyuran m\u00fckemmel f\u0131trata da bir \u00f6rnek olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Sen putlar\u0131 il\u00e2h m\u0131 ediniyorsun? Ben ger\u00e7ekten gerek senin ve gerekse kavminin a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funuzu g\u00f6r\u00fcyorum.”<\/p>\n

Bunlar, \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) babas\u0131na s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zler. Oysa \u0130brahim son derece yufka y\u00fcrekli, halim, g\u00fczel ahl\u00e2kl\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ve yumu\u015fak biridir. Nitekim Kur’an-\u0131 Kerim’de bu nitelikleri s\u0131ralanmaktad\u0131r. Ancak burada inan\u00e7 s\u00f6z konusudur. \u0130nan\u00e7 da babal\u0131k ve o\u011fulluk ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00e7ok \u00fcst\u00fcndedir. Yumu\u015fakl\u0131k ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc duygular\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir olayd\u0131r. \u0130brahim de, y\u00fcce Allah’\u0131n, soyundan m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n uymas\u0131n\u0131 emretti\u011fi bir \u00f6nderdir. Hik\u00e2yenin burada anlat\u0131lmas\u0131 da insanlar i\u00e7in bir \u00f6rnek, bir numune olmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) f\u0131trat\u0131n\u0131n ar\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ger\u00e7e\u011fi aramadaki i\u00e7tenli\u011fi nedeniyle y\u00fcce Allah’\u0131n kendisi i\u00e7in evrende gizli s\u0131rlar\u0131 ve varl\u0131k aleminde do\u011fru yolu g\u00f6steren kan\u0131tlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 hakediyor.<\/p>\n

Biz \u0130brahim’e g\u00f6klerin ve yerin g\u00f6rkemli egemenlik mekanizmas\u0131n\u0131 b\u00f6ylece g\u00f6steriyorduk ki, o kesin inan\u00e7l\u0131lardan olsun.<\/p>\n

\u015eu bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat ve a\u00e7\u0131k basiret gibi, hakka kar\u015f\u0131 b\u00f6ylesine bir i\u00e7tenlik ve bu derece \u015fiddetle bat\u0131ldan tiksinme \u00fczerine \u0130brahim’e bu m\u00fclk\u00fcn, g\u00f6klerin ve yerin m\u00fclk\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek mahiyetini g\u00f6sterdik. Evrenin plan\u0131nda gizli s\u0131rlardan haberdar k\u0131ld\u0131k. Varl\u0131k sayfalar\u0131na serpi\u015ftirilmi\u015f i\u015faretleri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k. O’nun kalbi ve f\u0131trat\u0131 ile \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc evrende yer alan imana y\u00f6nelik mesajlarla do\u011fru yolu g\u00f6steren kan\u0131tlar\u0131 birbirine ba\u011flad\u0131k. B\u00f6ylece O’nu, sahte tanr\u0131lara kulluk yapmay\u0131 reddetme a\u015famas\u0131ndan ger\u00e7ek ilah\u0131 benimseme a\u015famas\u0131na y\u00fckselttik.<\/p>\n

\u0130\u015fte f\u0131trat\u0131n derin ve yal\u0131n y\u00f6ntemi budur. Bu, birikintilerin yozla\u015ft\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7tir. Evrendeki y\u00fcce Allah’\u0131n harikulade sanat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen basirettir bu. G\u00f6r\u00fclen alemleri, i\u00e7lerindeki s\u0131rlar\u0131 dile getirene kadar derinli\u011fine incelemektir. Bu, O’nun u\u011fruna \u00e7aba sarfetmenin m\u00fck\u00e2fat\u0131 olarak y\u00fcce Allah’\u0131n do\u011fru yolunu g\u00f6stermesidir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu \u015fekilde yoluna devam edip Allah’\u0131 bulmu\u015ftur. Daha \u00f6nce f\u0131trat\u0131nda ve vicdan\u0131nda bulduktan sonra d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilincinde de bulmu\u015ftur. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilincinde buldu\u011fu il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi f\u0131trat ve vicdanda yer eden ger\u00e7ekle bir uyum arzetmi\u015ftir.<\/p>\n

O halde \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bozulmam\u0131\u015f f\u0131trat\u0131yla zorlu bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kal\u0131m. Ku\u015fkusuz bu, son derece korkulu bir yolculuktur, ilk ba\u015fta rahat ve kolay g\u00f6r\u00fcnse de. F\u0131tr\u00ee iman noktas\u0131ndan bilin\u00e7li iman noktas\u0131na uzanan bir yolculuktur bu. Bu, birtak\u0131m farzlar\u0131n ve h\u00fck\u00fcmlerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc gerektiren imand\u0131r. Bu noktada y\u00fcce Allah, halk kitlelerini sadece ak\u0131llar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamberlerin getirdi\u011fi mesajlarla a\u00e7\u0131klama y\u00f6n\u00fcne gitmi\u015ftir. \u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131 veya insan akl\u0131n\u0131 de\u011fil de, peygamberli\u011fi insanlar i\u00e7in bir gerek\u00e7e k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hesaba \u00e7ekilmenin ve cezaland\u0131r\u0131lman\u0131n nedeni budur. Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n adaletinin, rahmetinin, insanlardan haberdar olmas\u0131n\u0131n, onlar\u0131 bilmesinin gere\u011fidir.<\/p>\n

\u0130brahim’e gelince, o, \u0130brahim’dir. Rahman\u0131n dostu, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n babas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Gece karanl\u0131k bas\u0131nca bir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rd\u00fc ve “Rabbim budur” dedi. Fakat y\u0131ld\u0131z bat\u0131nca “Batanlar\u0131 sevmem” dedi.<\/p>\n

Bu, \u0130brahim’in ruhunun bir portresidir. Babas\u0131n\u0131n ve kavminin kullukta bulundu\u011fu putlara kar\u015f\u0131 i\u00e7inde bir ku\u015fku hatta, kesin bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f belirmi\u015fti. \u0130nan\u00e7 sorunu fikrini me\u015fgul etmi\u015f, t\u00fcm d\u00fcnyas\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftu. “\u00dczerine gece bas\u0131nca” deyimi bu tabloyu daha bir somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Sanki gece sadece onu b\u00fcr\u00fcmektedir. Ve sanki onu \u00e7evresindeki insanlardan koparmaktad\u0131r. Ta ki, kendi ruhu, duygular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, fikrini u\u011fra\u015ft\u0131ran, haf\u0131zas\u0131n\u0131 dolduran yeni ilgisiyle ba\u015fba\u015fa kalabilsin…<\/p>\n

Gece karanl\u0131k bas\u0131nca bir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rd\u00fc ve “Rabbim budur” dedi.<\/p>\n

Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kavmi y\u0131ld\u0131zlara ve gezegenlere kullukta bulunurlard\u0131. Bir bilin\u00e7 ya da kavrama s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n, f\u0131trat\u0131nda buldu\u011fu ger\u00e7ek il\u00e2h\u0131n\u0131n bu putlardan bir put olmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z g\u00f6r\u00fcnce, kavminin kulluk yaparak y\u00f6neldi\u011fi bir \u015feyde ger\u00e7ek il\u00e2h\u0131n\u0131 bulabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Ulusunun gezegenlere, y\u0131ld\u0131zlara kulluk yaparak y\u00f6neldiklerini ilk g\u00f6rmesi de\u011fildi bu. Y\u0131ld\u0131zlar\u0131 da ilk defa g\u00f6r\u00fcyor de\u011fildi. Ancak -o gece- y\u0131ld\u0131z, daha \u00f6nce konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir dille konu\u015fuyordu, fikrini me\u015fgul eden, d\u00fcnyas\u0131n\u0131 dolduran problemin uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 duygulara benzer i\u015faretler getiriyordu hat\u0131r\u0131na.<\/p>\n

“Rabbim budur” dedi.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc y\u0131ld\u0131z, parlakl\u0131\u011f\u0131, \u00e7ekicili\u011fi ve y\u00fcksekli\u011fiyle putlardan daha \u00e7ok Rabb olmaya yak\u0131nd\u0131r. Ama hay\u0131r… Y\u0131ld\u0131z O’nun zann\u0131n\u0131 yalanl\u0131yor.<\/p>\n

“Fakat y\u0131ld\u0131z bat\u0131nca, `Batanlar\u0131 sevmem’ dedi.”<\/p>\n

Y\u0131ld\u0131z kayboluyor. Yarat\u0131klara g\u00f6r\u00fcnmez oluyor. O halde kim onlar\u0131 g\u00f6zetecek, i\u015flerini kim d\u00fczene koyacak, Rabb kaybolduktan sonra? Yok, bu Rabb olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabb kaybolamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte f\u0131trat\u0131n yak\u0131n ve yal\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 budur. Mant\u0131ksal \u00f6nermelere, diyalektik varsay\u0131mlara dan\u0131\u015fmaz, rahat\u00e7a, net ve do\u011frudan do\u011fruya hareket eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ten ve kesin bir \u015fekilde bunu dile getirmektedir.<\/p>\n

“Batanlar\u0131 sevmem”…<\/p>\n

F\u0131trat ile il\u00e2h\u0131n aras\u0131ndaki ba\u011f, sevgi ba\u011f\u0131d\u0131r. Aradaki ili\u015fki, kalp ili\u015fkisidir. Bu nedenle \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) f\u0131trat\u0131, batanlar\u0131 sevmiyor, onlardan il\u00e2h edinmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc f\u0131trat\u0131n sevdi\u011fi il\u00e2h, kaybolmaz, batmaz…<\/p>\n

-Arkas\u0131ndan ay\u0131 do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce, “Rabbim budur” dedi. Fakat o da bat\u0131nca “E\u011fer Rabbim beni do\u011fru yola iletmeseydi, ku\u015fkusuz sap\u0131klardan biri olurdum” dedi.<\/p>\n

Deneme bir daha tekrarlan\u0131yor. Sanki \u0130brahim, daha \u00f6nce hi\u00e7 ay\u0131 g\u00f6rmemi\u015fti, ailesinin ve kavminin aya ibadet etti\u011fini bilmiyordu. Bu gece onun nazar\u0131nda ay, yeni g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015feydir.<\/p>\n

“Rabbim budur” dedi.<\/p>\n

Varl\u0131k alemine ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131, sevimli \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6kte belirginle\u015fmesiyle… Fakat kayboluyor… Oysa Rabb -\u0130brahim’in f\u0131trat\u0131 ve kalbiyle bildi\u011fi gibi- kaybolmaz, batmaz…<\/p>\n

Bu noktada \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) vicdan\u0131nda ve f\u0131trat\u0131nda buldu\u011fu ger\u00e7ek ilah\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131na muhta\u00e7 oldu\u011funu anl\u0131yor. Sevdi\u011fi ve fakat hen\u00fcz idrakinde ve bilincinde bulmad\u0131\u011f\u0131 Rabbinin… \u015eayet Rabbi ona do\u011fru yolunu g\u00f6stermeyecek olursa, O’na elini uzatmayacak olursa ve yolunu g\u00f6stermeyecek olursa, sap\u0131t\u0131p yolunu yitirece\u011fini anl\u0131yor.<\/p>\n

“E\u011fer Rabbim beni do\u011fru yola iletmeseydi, ku\u015fkusuz sap\u0131klardan biri olurdum” dedi.<\/p>\n

-Daha sonra g\u00fcne\u015fi do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce “Rabbim budur, bu daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr” dedi. Fakat o da bat\u0131nca “Ey kavmim, ben sizin Allah’a ortak ko\u015ftu\u011funuz putlardan uza\u011f\u0131m.”<\/p>\n

-Ben y\u00fcz\u00fcm\u00fc, dosdo\u011fru bir \u015fekilde, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edene y\u00f6nelttim, ben O’na ortak ko\u015fanlardan de\u011filim.<\/p>\n

Bu, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen cisimlerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, \u0131\u015f\u0131k ve s\u0131cakl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan en zorlusuyla ge\u00e7irilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir denemedir. G\u00fcne\u015f… G\u00fcne\u015f her g\u00fcn do\u011far ve batar.. Ancak bug\u00fcn \u0130brahim’in g\u00f6z\u00fcne yeni yarat\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bug\u00fcn e\u015fyaya, il\u00e2h\u0131ndan haberdar olan, ona g\u00fcvenen, onunla tatmin olan, uzun bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, karars\u0131zl\u0131k ve \u00e7abadan sonra kal\u0131c\u0131 bir temele varan benli\u011fiyle bakmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Rabbim budur, bu daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr” dedi.<\/p>\n

Ancak o da kayboluyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu noktada arzu ger\u00e7ekle\u015fiyor, k\u0131v\u0131lc\u0131m alevleniyor. Bozulmam\u0131\u015f dosdo\u011fru f\u0131trat ile ger\u00e7ek Allah’\u0131 aras\u0131nda bulu\u015fma meydana geliyor. G\u00f6n\u00fcl nurla dolup ta\u015f\u0131yor, g\u00f6r\u00fclen evreni, insan akl\u0131n\u0131 ve bilincini kapl\u0131yor. Burada \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) il\u00e2h\u0131n\u0131 buluyor. O’nu f\u0131trat\u0131nda ve vicdan\u0131nda buldu\u011fu gibi bilincinde ve idrakinde de buluyor. \u0130\u015fte bu noktada gizli f\u0131tr\u00ee alg\u0131lama ile a\u00e7\u0131k akl\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce aras\u0131nda bir uygunluk ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n

\u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) burada il\u00e2h\u0131n\u0131 buluyor. Ancak, parlayan y\u0131ld\u0131zda, do\u011fan ayda ya da y\u00fckselen g\u00fcne\u015fte de\u011fil. G\u00f6zlerin g\u00f6rebildi\u011fi, duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015feyde bulmuyor. G\u00f6zlerin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve akl\u0131n kavrad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. O’nu g\u00f6nl\u00fcnde, f\u0131trat\u0131nda, akl\u0131nda, bilincinde ve \u00e7evresindeki t\u00fcm varl\u0131klarda g\u00f6r\u00fcyor. G\u00f6zlerin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve ak\u0131llar\u0131n kavrad\u0131\u011f\u0131 her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olarak buluyor.<\/p>\n

Bu durumda, kullukta bulunduklar\u0131 sahte il\u00e2hlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendisiyle kavmi aras\u0131nda i\u00e7inde kesin bir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n fark\u0131na var\u0131yor. Hi\u00e7bir \u00f6d\u00fcn vermeksizin y\u00f6neli\u015flerinden, hayat metodlar\u0131ndan ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015firkten kesin bir \u015fekilde uzakla\u015f\u0131yor. -\u0130brahim’in kavmi, Allah’\u0131 do\u011frudan do\u011fruya ink\u00e2r etmiyordu, ancak bu sahte Rabbleri ortak ko\u015fuyorlard\u0131- \u0130brahim de sadece ortaks\u0131z Allah’a y\u00f6neliyordu.<\/p>\n

“Ey kavmim, ben sizin Allah’a ortak ko\u015ftu\u011funuz putlardan uza\u011f\u0131m.” Ben y\u00fcz\u00fcm\u00fc, dosdo\u011fru bir \u015fekilde, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edene y\u00f6nelttim, ben O’na ortak ko\u015fanlardan de\u011filim.<\/p>\n

Bu, g\u00f6kleri ve yeri yaratana y\u00f6neli\u015ftir. \u015eirke sapmayan tevhidi bir y\u00f6neli\u015ftir. Bu, kesin bir s\u00f6z, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir inan\u00e7 ve son y\u00f6neli\u015ftir. Bundan sonra, vicdanda yer alan ger\u00e7e\u011fe uygun d\u00fc\u015fen bu ger\u00e7e\u011fin ak\u0131lda iyice belirginle\u015fmesinden sonra, karars\u0131zl\u0131\u011fa, teredd\u00fcte yer yoktur.<\/p>\n

HZ. \u0130BRAH\u0130M’\u0130N KAVM\u0130YLE TARTI\u015eMASI<\/p>\n

Bu g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fc sahneyi bir kere daha seyrediyoruz. Tam manas\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015ftuktan ve \u00fczerine \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f karanl\u0131ktan kurtulduktan sonra, g\u00f6n\u00fclde beliren ve kalbi b\u00fcr\u00fcyen inan\u00e7 sahnesi… \u0130nsan\u0131n b\u00fcnyesini tamamen doldurup geride hi\u00e7bir \u015fey b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 seyrediyoruz. Kalbinde, akl\u0131nda ve \u00e7evresindeki varl\u0131klarda buldu\u011fu y\u00fcce Rabbinden kaynaklanan g\u00fcven duygusu akmaktad\u0131r i\u00e7ine. Bu sahne, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda yer alan a\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcm= de b\u00fct\u00fcn g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn g\u00fczelli\u011fi ile belirginle\u015fmektedir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) vicdan\u0131nda, akl\u0131nda ve \u00e7evresindeki varl\u0131klarda y\u00fcce Allah’\u0131 g\u00f6recek duruma gelmi\u015fti. Kalbi mutmain olmu\u015f, fikri durulmu\u015ftu. Y\u00fcce Allah’\u0131n elinden tutup yol boyunca ad\u0131mlar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirdi\u011fini hissediyordu. \u015eimdi de kendi ulusu gelmi\u015f, onunla, vard\u0131\u011f\u0131 kesin sonu\u00e7 ve g\u00f6nl\u00fcn\u00fc a\u00e7an tevhid konusunda tart\u0131\u015fma\u011fa kalk\u0131\u015f\u0131yor. O ise, ulusunu, kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131, derin inanc\u0131 ve kendisini do\u011fru yola ileten ger\u00e7ek Rabbinin gizli a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle kar\u015f\u0131l\u0131yor.
\n80- Kavmi onunla tart\u0131\u015fmaya giri\u015fti, bunun \u00fczerine onlara dedi ki; “Allah beni do\u011fru yola iletmi\u015fken sizler, O’nun hakk\u0131nda benimle tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Ben O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan korkmam. Me\u011fer ki, Rabbim hakk\u0131mda bir \u015fey dilemi\u015f olsun. Rabbimin bilgisi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Hal\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?”<\/p>\n

81- “Sizler Allah’\u0131n haklar\u0131nda size hi\u00e7bir kan\u0131t indirmemi\u015f oldu\u011fu putlar\u0131 O’na ortak ko\u015fmaktan korkmazken, ben sizin O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan nas\u0131l olur da korkar\u0131m? E\u011fer biliyorsan\u0131z, s\u00f6yleyin bakay\u0131m, bu iki gruptan hangisi g\u00fcvenli olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131r?”<\/strong><\/p>\n

F\u0131trat bozulmaya ba\u015flad\u0131 m\u0131 sap\u0131t\u0131r. Ard\u0131ndan bu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 giderek derinle\u015ftirir. Art\u0131k a\u00e7\u0131 geni\u015flemeye, ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00e7izgisinden gittik\u00e7e uzakla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki, f\u0131trat\u0131n bundan sonra do\u011fru yola d\u00f6nmesi son derece g\u00fc\u00e7le\u015fir. \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kavmi putlara, gezegenlere ve y\u0131ld\u0131zlara kullukta bulunuyor. \u0130brahim’in g\u00f6nl\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen bu deh\u015fet verici yolculu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp de\u011ferlendirmiyorlard\u0131. Bu olay onlar\u0131 s\u0131rf d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp incelemeye bile y\u00f6neltememi\u015ftir. \u00dcstelik d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndaki g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u00e7aresizliklerine ra\u011fmen, gelip onunla tart\u0131\u015fmaya ve ink\u00e2ra kalk\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

Ancak, Allah’\u0131 g\u00f6nl\u00fcnde, akl\u0131nda ve \u00e7evresindeki varl\u0131k aleminde bulan m\u00fcmin \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlar\u0131, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcven ve kararl\u0131l\u0131kla tiksinerek kar\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Allah beni do\u011fru yola eri\u015ftirmi\u015fken, O’nun hakk\u0131nda benimle tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz?”<\/p>\n

Elimden tutarken, basiretimi a\u00e7arken, beni kendisine y\u00f6neltirken ve kendisini bana tan\u0131t\u0131rken buldu\u011fum Allah hakk\u0131nda benimle tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Y\u00fcce Allah elimden tutmu\u015f bana yol g\u00f6stermi\u015ftir. O halde vard\u0131r. Bana g\u00f6re bu, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r. O’nu, \u00e7evremdeki evrende g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm gibi vicdan\u0131mda ve bilincimde de g\u00f6rd\u00fcm. O halde, i\u00e7imde buldu\u011fum ve bunun i\u00e7in bir kan\u0131ta da ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m bir \u015fey hakk\u0131nda benimle tart\u0131\u015fman\u0131z\u0131n bir anlam\u0131 yoktur. O’nun beni kendisine iletmesi yeterli bir kan\u0131tt\u0131r.<\/p>\n

Ben O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan korkmam.<\/p>\n

Allah’\u0131 bulan ki\u015fi nas\u0131l korkabilir? Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcnden ba\u015fka t\u00fcm g\u00fc\u00e7ler ciddiye bile al\u0131nmayaca\u011f\u0131na, O’nun otoritesinden ba\u015fka bir otoriteden korkulmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, Allah’\u0131 bulan ki\u015fi, neden ve ni\u00e7in korkabilir ki?<\/p>\n

Ancak, derin iman\u0131 ve i\u00e7ten teslimiyeti nedeniyle \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Allah’\u0131n serbest iradesine ve her \u015feyi kapsayan bilgisine dayanmadan kestirip atm\u0131yor.<\/p>\n

Me\u011fer ki, Rabbim hakk\u0131nda bir \u015fey dilemi\u015f olsun. Rabbimin bilgisi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Hal\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?<\/p>\n

O, Allah’\u0131n iradesine, korumas\u0131na ve g\u00f6zetimine dayanarak hi\u00e7bir konuda kavminin sahte tanr\u0131lar\u0131ndan korkmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuruyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, Allah’\u0131n korumas\u0131na ve g\u00f6zetimine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. O biliyor ki, Allah’\u0131n diledi\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey ba\u015f\u0131na gelmez. Allah’\u0131n her \u015feyi kapsayan bilgisi onu da kapsam\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

-“Sizler Allah’\u0131n haklar\u0131nda size hi\u00e7bir kan\u0131t indirmemi\u015f oldu\u011fu putlar\u0131 O’na ortak ko\u015fmaktan korkmazken, ben sizin O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan nas\u0131l olur da korkar\u0131m? E\u011fer biliyorsan\u0131z, s\u00f6yleyin’ bakay\u0131m, bu iki gruptan hangisi g\u00fcvenli olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131r?”<\/p>\n

Bu, kendisine g\u00fcvenen ve \u015fu varl\u0131kta yer alan ger\u00e7ekleri kavrayan m\u00fcminin mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Korkmas\u0131 gereken biri varsa bu, \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) olmayacakt\u0131r. Korku duymas\u0131 gereken, elini Allah’\u0131n eline tutu\u015fturan ve b\u00f6ylece yoluna devam eden m\u00fcmin olmayacakt\u0131r. Bir m\u00fcminin ne olursa olsun bu aciz tanr\u0131lardan korkmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Kimi zaman yery\u00fcz\u00fcnde zorba diktat\u00f6rler \u015feklinde beliren bu tanr\u0131lar, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda kaale bile al\u0131nmayacak derecede zay\u0131ft\u0131rlar. Onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine bir yetki ve g\u00fc\u00e7 vermedi\u011fi canl\u0131 cans\u0131z \u015feyleri Allah’a ortak ko\u015fmaktan korkmad\u0131klar\u0131 halde, \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu \u00e7aresiz sahte tanr\u0131lardan korkar m\u0131? O halde, iki gruptan hangisi daha g\u00fcvencededir? Allah’a inan\u0131p ortaklar\u0131 reddeden mi, yoksa hi\u00e7bir yetkisi ve g\u00fcc\u00fc bulunmayan \u015feyleri Allah’a ortak ko\u015fan m\u0131? \u015eayet az da olsa, bir bilgileri ve anlay\u0131\u015flar\u0131 varsa s\u00f6ylesinler bakal\u0131m, hangi grup kendini g\u00fcvencede hissetmeyi hak etmi\u015ftir?<\/p>\n

Burada cevap y\u00fcceler aleminden geliyor, y\u00fcce Allah bu soruna ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn\u00fc bildiriyor:
\n82- \u0130man edenler ve bu imanlar\u0131na zul\u00fcm kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar var ya, g\u00fcven i\u015fte onlar i\u00e7indir, do\u011fru yolda olanlar onlard\u0131r.<\/p>\n

83- Bu bizim kesin kan\u0131t\u0131m\u0131zd\u0131r, onu kavmine kar\u015f\u0131 \u0130brahim’e verdik. Biz diledi\u011fimizin derecesini kat kat y\u00fckseltiriz. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin hikmet sahibi ve her \u015feyi bilendir.<\/strong><\/p>\n

\u0130nananlar ve kendilerini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’a adayanlar, gerek kulluk, gerek boyun e\u011fme ve gerekse y\u00f6neli\u015f noktas\u0131nda bu inan\u00e7lar\u0131na \u015firki bula\u015ft\u0131rmayanlar… \u0130\u015fte g\u00fcvencede olma bunlar\u0131n hakk\u0131d\u0131r, do\u011fru yolda olanlar da bunlard\u0131r.<\/p>\n

Bu bizim kesin kan\u0131t\u0131m\u0131zd\u0131r, onu kavmine kar\u015f\u0131 \u0130brahim’e verdik. Biz diledi\u011fimizin derecesini kat kat y\u00fckseltiriz.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, kendisiyle tart\u0131\u015fmak ve kavminin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kan\u0131t\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in, y\u00fcce Allah’\u0131n \u0130brahim’e (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ilham etti\u011fi bir kan\u0131tt\u0131r. \u015eu sahte tanr\u0131lar\u0131n\u0131n, ona bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundurabilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin basitli\u011fi de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Ayr\u0131ca, y\u00fcce Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve evren \u00fczerindeki g\u00fc\u00e7 ve otorite sahibi olu\u015funu tart\u0131\u015fma konusu yapmad\u0131klar\u0131, sadece bu tanr\u0131lar\u0131 O’na ortak ko\u015ftuklar\u0131 gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) O’na ortak ko\u015fan\u0131nsa, korkmay\u0131 daha \u00e7ok hak etti\u011fini belirterek, onlar\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 zaman… Y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine verdi\u011fi, ilham etti\u011fi bu kan\u0131tla onlar\u0131 kar\u015f\u0131lay\u0131nca, ulusunun ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kan\u0131t \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp kendi kan\u0131t\u0131 ge\u00e7erli oluyor. B\u00f6ylece \u0130brahim (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) inan\u00e7, kan\u0131t ve konum bak\u0131m\u0131ndan kendi kavmine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015f oluyor.. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah diledi\u011fi kimsenin derecesini b\u00f6yle y\u00fckseltir. Bu konuda hikmeti ve bilgisi uyar\u0131nca tasarrufta bulunur.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Rabbin hikmet sahibidir ve her \u015feyi bilendir.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc bitirmeden \u00f6nce, Peygamberimizin arkada\u015flar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin esintilerinden birini duymak istiyoruz. O d\u00f6nemde Kur’an onlara, yeni yeni iniyordu, ruhlar\u0131 onu yava\u015f yava\u015f sindiriyordu. Onunla ya\u015f\u0131yor ve onun i\u00e7in ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ciddiyet, dikkat ve sorumluluk duygusuyla ona yakla\u015fm\u0131\u015f, i\u015faretleri, ilhamlar\u0131 ve gerekleriyle i\u00e7i\u00e7e ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcrpermekten kendimizi alam\u0131yoruz, deh\u015fetten dona kal\u0131yoruz. Bu e\u015fsiz insan toplulu\u011funun durumunu ve \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l gibi k\u0131sa bir zamanda y\u00fcce Allah’\u0131n bu toplulukla ne t\u00fcr ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler meydana getirdi\u011fini kavr\u0131yoruz.<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir, Abdullah b. \u0130dris’e dayand\u0131rarak \u015f\u00f6yle rivayet eder: “\u0130man edenler ve imanlar\u0131na bir zul\u00fcm kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar…” ayeti nazil olunca, bu durum Peygamberin arkada\u015flar\u0131na a\u011f\u0131r geldi. `Hangimiz kendisine haks\u0131zl\u0131k etmez ki’ dediler. Bunun \u00fczerine Allah’\u0131n el\u00e7isi, `Durum sizin sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi de\u011fildir. Lokman’\u0131n o\u011fluna s\u00f6yledikleri kastedilmektedir burada’ buyurdu. “Allah’a ortak ko\u015fma, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015firk b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcmd\u00fcr.” (Lokman Suresi: 13)<\/p>\n

Yine \u0130bn-i Cerir, \u0130bn-i M\u00fcseyyeb’den \u015f\u00f6yle rivayet eder: \u00d6mer b. Hattab (Allah ondan raz\u0131 olsun) “\u0130man edenler ve imanlar\u0131na bir zul\u00fcm kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar…” ayetini okudu\u011funda b\u00fcy\u00fck bir korkuya kap\u0131ld\u0131. Ard\u0131ndan Ubey b. Ka’b’a gidip, ey Eba Munzir, Allah’\u0131n kitab\u0131ndan bir ayet okudum ki, buna g\u00f6re kurtulu\u015f imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Ubey b. Ka’b:<\/p>\n

-Hangi ayettir bu? diye sordu. Bunun \u00fczerine \u00d6mer (Allah ondan raz\u0131 olsun) ayeti okudu ve hangimiz kendisine zul\u00fcm etmez diye ekledi. Ubey b. Ka’b, `Allah seni affetsin, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu i\u015fitmedin mi: “\u015eirk b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcmd\u00fcr.” \u0130manlar\u0131na \u015firk kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar” demek isteniyor’ dedi.<\/p>\n

Yine \u0130bn-i Cerir, Ebul E\u015f’ar’dan, o da babas\u0131ndan \u015f\u00f6yle rivayet eder: Zeyd b. Sevhan Selman’a sordu: `Ey Ebu Abdullah, Allah’\u0131n kitab\u0131ndan bir ayet beni \u00e7ok etkiledi’: “iman edenler ve imanlar\u0131na zul\u00fcm kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar…” Bunun \u00fczerine Selman (Allah ondan raz\u0131 olsun) `Burada kastedilen Allah’a ortak ko\u015fmakt\u0131r’ dedi. Zeyd, `Bunu senden duymam\u0131\u015f olsayd\u0131m hi\u00e7bir zaman sevinmeyecektim. Sanki sahip oldu\u011fum her \u015feyi kaybedip yeniden bulmu\u015f gibi oldum’ dedi.<\/p>\n

\u015eu \u00fc\u00e7 rivayet bu se\u00e7kin toplulu\u011fun Kur’an’\u0131 nas\u0131l alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131, ruhlar\u0131n\u0131n \u00fczer\u00efnde ne kadar ciddi bir etki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bunun do\u011frudan do\u011fruya uygulamaya d\u00f6n\u00fck emirler ve uyulmas\u0131 gereken prensipler oldu\u011funu ve uyulmas\u0131 zorunlu olan h\u00fck\u00fcmler oldu\u011funu bildikleri zaman, nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00fc\u00e7leri ile yerine getirilmesi istenen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark oldu\u011funu sand\u0131klar\u0131 zaman, nas\u0131l da deh\u015fete kap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Yapt\u0131klar\u0131 ile y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir fark oldu\u011fu halde, i\u015fledikleri her t\u00fcrl\u00fc kusurdan \u00f6t\u00fcr\u00fc hesaba \u00e7ekilecekleri d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, Allah ve peygamberinden hafifletici bir a\u00e7\u0131klama gelene kadar nas\u0131l bir panik meydana getirdi\u011fini de g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bu, ayn\u0131 zamanda g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir sahnedir. Allah’\u0131n kaderine perde olan bir arac\u0131 olmu\u015f, O’nun iradesini pratik hayatta uygulayan ve O’nun dininin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 g\u00f6n\u00fcllerin sahnesi…<\/p>\n

TEVH\u0130D KERVANI<\/p>\n

Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, peygamberlerden Nuh, \u0130brahim ve son Peygamberin (Allah’\u0131n sal\u00e2t ve sel\u00e2m\u0131 \u00fczerlerine olsun) olu\u015fturdu\u011fu \u015ferefli toplulu\u011fun \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi ulu iman kafilesini sunmaya ba\u015fl\u0131yor. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, birbirine ba\u011fl\u0131 olarak yol alan bu kafileyi -\u00f6zellikle \u0130brahim ve onun soyundan peygamberleri- sunarken, de\u011fi\u015fik yerlerde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fu tarihsel s\u0131ralamay\u0131 burada dikkate alm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7, bir b\u00fct\u00fcn olarak bizzat kafilenin kendisidir, yoksa tarihsel kronoloji de\u011fildir.
\n84- Biz O’na \u0130shak’\u0131 ve Yakub’u arma\u011fan ettik. Hepsini do\u011fru yola ilettik. Daha \u00f6nce de Nuh’u ve O’nun soyundan gelen Davud’u, S\u00fcleyman’\u0131, Eyyub’u, Yusuf’u, Musa’y\u0131 ve Harun’u do\u011fru yola iletmi\u015ftik. Biz iyileri i\u015fte b\u00f6yle m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r\u0131z.<\/p>\n

85- Zekeriyya’y\u0131, Yahya’y\u0131, \u0130sa’y\u0131 ve \u0130lyas’\u0131 da do\u011fru yola ilettik. Hepsi de iyilerdendi.<\/p>\n

86- \u0130smail’i, el-Yesa’y\u0131, Yunus’u ve L\u00fbt’u da do\u011fru yola ilettik. Hepsini de alemlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.<\/p>\n

87 Bunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n babalar\u0131n\u0131, soylar\u0131ndan gelenleri ve karde\u015flerini de se\u00e7ip do\u011fru yola ilettik.<\/p>\n

88- \u0130\u015fte bu Allah’\u0131n do\u011fru yoludur, diledi\u011fi kullar\u0131n\u0131 ona iletir. E\u011fer onlar da Allah’a ortak ko\u015fsalard\u0131, yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 b\u00fct\u00fcn iyilikler bo\u015fa giderdi.<\/p>\n

89- Bunlar kendilerine kitap, egemenlik ve peygamberlik verdi\u011fimiz kimselerdir. E\u011fer \u015fu adamlar bunlar\u0131 ink\u00e2r ederlerse onlara, kendilerini ink\u00e2r etmeyen ba\u015fka bir toplulu\u011fun deste\u011fini sa\u011flar\u0131z.<\/p>\n

90- \u0130\u015fte onlar Allah’\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi kimselerdir. Sen de onlar\u0131n yolunu izle ve de ki; “Ben bu Kur’an’a kar\u015f\u0131l\u0131k sizden hi\u00e7bir \u00fccret istemiyorum, o b\u00fct\u00fcn alemlere y\u00f6nelik bir hat\u0131rlatmadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. “<\/strong><\/p>\n

Ayetlerde Nuh ve \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) d\u0131\u015f\u0131nda onyedi nebi ve resul say\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011ferlerine de, “Babalar\u0131ndan, soylar\u0131ndan ve karde\u015flerinden…” \u015feklinde i\u015faret edilmektedir. Bu kafile de\u011ferlendirilirken de “Biz iyi hareket edenleri i\u015fte b\u00f6yle m\u00fckafatland\u0131r\u0131r\u0131z…” “Her birine alemlerin \u00fcst\u00fcnde y\u00fcksek meziyetler verdik…” “Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da se\u00e7ip do\u011fru yola eri\u015ftirdik…” denmektedir. B\u00fct\u00fcn bu de\u011ferlendirmeler, \u015fu ulu kafilenin elde etti\u011fi iyilikleri, Allah taraf\u0131ndan se\u00e7ili\u015flerini ve do\u011fru yola iletili\u015flerini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bu toplulu\u011fun bu \u015fekilde anlat\u0131lmas\u0131 ve bu kafilenin bu tarzda sunulmas\u0131 hep a\u015fa\u011f\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar i\u00e7in bir haz\u0131rl\u0131k amac\u0131na y\u00f6neliktir:<\/p>\n

-\u0130\u015fte bu Allah’\u0131n do\u011fru yoludur, dile\u011fi kullar\u0131n\u0131 ona iletir. E\u011fer onlar da Allah’a ortak ko\u015fsalard\u0131, yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 b\u00fct\u00fcn iyilikler bo\u015fa giderdi.<\/p>\n

Bu yery\u00fcz\u00fcnde hidayet kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturma amac\u0131na y\u00f6nelik bir a\u00e7\u0131klamad\u0131r. Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar i\u00e7in belirledi\u011fi do\u011fru yol peygamberlerin getirdi\u011fi mesajda somutla\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece i\u00e7tenlikle inan\u0131lmas\u0131 ve direktiflerine zorunlu olarak uyulmas\u0131 gereken yol g\u00f6stericilik, bu biricik kaynakla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, bunun kendi hidayeti oldu\u011funu ve kullar\u0131ndan diledi\u011fini bununla do\u011fru yola iletti\u011fini bildirmektedir. \u015eayet bu yol g\u00f6sterici kullar, Allah’\u0131n birli\u011finden ve O’nun hidayetini ald\u0131klar\u0131 kayna\u011f\u0131n birli\u011finden \u015fa\u015facak olurlarsa, inan\u00e7, kulluk ve herhangi bir konuda ba\u015fvurulacak merci olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Allah’a ortaklar ko\u015farlarsa, sonunda yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bo\u015fa gitmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r: Yani t\u00fcm yapt\u0131klar\u0131 kaybolup gidecektir. Zehirli otlakta otlay\u0131p sonunda \u015fi\u015ferek \u00f6len bir hayvan gibi yok olacakt\u0131r. Ayette ge\u00e7en “Habitat: kelimesinin s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 budur.<\/p>\n

Bunlar kendilerine kitap, egemenlik ve peygamberlik verdi\u011fimiz kimselerdir. E\u011fer \u015fu adamlar bunlar\u0131 ink\u00e2r ederlerse onlara, kendilerini ink\u00e2r etmeyen ba\u015fka bir toplulu\u011fun deste\u011fini sa\u011flar\u0131z.<\/p>\n

Bu da ikinci a\u00e7\u0131klamad\u0131r. Birincide yol g\u00f6stericili\u011fin kayna\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ve bu peygamberlerin getirdi\u011fi hidayetle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130kincide ise, adlar\u0131 ge\u00e7en ve kendilerine i\u015faret edilen peygamberlerin y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine kitap, hikmet, yetki ve peygamberlik verdi\u011fi kimseler oldu\u011fu belirtilmektedir. `H\u00fck\u00fcm’ kelimesi, hikmet anlam\u0131na geldi\u011fi gibi, `yetki, otorite’ anlam\u0131na da gelmektedir. Ayette her iki anlam\u0131n da kastedilmi\u015f olmas\u0131 muhtemeldir. Buna g\u00f6re bu peygamberlerden kimisine y\u00fcce Allah kitap indirmi\u015ftir, Musa’ya Tevrat’\u0131, Davud’a Zebur’u, \u0130sa’ya \u0130ncil’i indirdi\u011fi gibi. Kimisine de egemenlik verilmi\u015ftir, Davud ve S\u00fcleyman gibi (sel\u00e2m \u00fczerine olsun). Her birisine getirdikleri dinin Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fc olmas\u0131 ve insanlara ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 bu dinin vicdanlar ve emirler \u00fczerinde Allah’\u0131n otoritesine sahip olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yetki verilmi\u015ftir. Ba\u015fka ayetlerde belirtildi\u011fi gibi y\u00fcce Allah, peygamberleri yaln\u0131zca kendilerine itaat edilmesi, kitab\u0131 da insanlar aras\u0131nda adaletle h\u00fckmetmesi i\u00e7in g\u00f6ndermi\u015ftir. Her birine hikmet ve peygamberlik verilmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah, dininin sorumlulu\u011funu onlara b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Dini insanlara g\u00f6t\u00fcrecek, onu insanlar\u0131n hayat\u0131na yerle\u015ftirecek, ona inanacak ve koruyacaklard\u0131r. Bundan sonra Arap m\u00fc\u015frikleri, kitab\u0131, h\u00fckm\u00fc ve peygamberli\u011fi ink\u00e2r ediyorlarsa, Allah’\u0131n dininin onlara ihtiyac\u0131 yoktur. \u015eu se\u00e7kin toplulukla onlara inananlar, bu din i\u00e7in yeterlidir. Bu, a\u011fac\u0131 boy salm\u0131\u015f k\u00f6kl\u00fc bir ger\u00e7ektir. Bu halkalar\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131 yol alan bir kafiledir. Birbirinin ard\u0131nca t\u00fcm peygamberlerin insanlara ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 tek mesajd\u0131r bu. Bu mesaja, do\u011fru yola girmeyi hak ettiklerini bilmesinden dolay\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi ki\u015filer inanm\u0131\u015f ve inanacaklard\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klama m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllere ve say\u0131lar\u0131 ne olursa olsun m\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fun vicdanlar\u0131na huzur ak\u0131tmaktad\u0131r. Bu topluluk tek ba\u015f\u0131na de\u011fildir, dal\u0131ndan kopar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu topluluk, k\u00f6k\u00fc sa\u011flam, dallar\u0131 g\u00f6kleri kaplam\u0131\u015f bir a\u011fac\u0131n dal\u0131 mahiyetindedir. Allah’a ve yol g\u00f6stericili\u011fine ba\u011flanm\u0131\u015f ulu kafilenin bir halkas\u0131 konumundad\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn neresinde olursa olsun, hangi soydan gelirse gelsin m\u00fcmin ki\u015fi, son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc ve olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, k\u00f6k\u00fc insan f\u0131trat\u0131n\u0131n ve insanl\u0131k tarihinin derinliklerine kadar uzanan sa\u011flam ve soylu a\u011fac\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Eski \u00e7a\u011flardan beri, Allah’a ve O’nun yol g\u00f6stericili\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak yol alan ulu kervan\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte onlar Allah’\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi kimselerdir. Sen de onlar\u0131n yolunu izle ve de ki; “Ben bu Kur’an’a kar\u015f\u0131l\u0131k sizden hi\u00e7bir \u00fccret istemiyorum, o b\u00fct\u00fcn alemlere y\u00f6nelik bir hat\u0131rlatmadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

Bu da \u00fc\u00e7\u00fcn\u00e7\u00fc a\u00e7\u0131klama… Buna g\u00f6re, iman kafilesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapan \u015fu se\u00e7kin topluluk, y\u00fcce Allah’\u0131n do\u011fru yola iletti\u011fi kimselerdir. Bu toplulu\u011fun Allah’dan getirdi\u011fi hidayet, Peygamberimizin ve O’na inananlar i\u00e7in bir \u00f6rnek konumundad\u0131r. O halde uyulacak tek yol g\u00f6stericilik budur, sadece onun h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurulur. Ona \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r ve onunla m\u00fcjde verilir. \u00c7a\u011fr\u0131lacak kimselere, “Sizden buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00fccret istemem…” “Bu, alemler i\u00e7in bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr” diye iletilen mesajd\u0131r bu. Bu \u00e7a\u011fr\u0131 t\u00fcm alemlere yap\u0131lmaktad\u0131r. Herhangi bir ulusa, \u0131rka, uza\u011fa ya da yak\u0131na \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131namaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, t\u00fcm insanl\u0131\u011fa \u00f6\u011f\u00fct vermek amac\u0131na y\u00f6nelik y\u00fcce Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fidir. Bu nedenle onun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir \u00fccretin al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu i\u015fin \u00fccreti Allah’a aittir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, n\u00fcb\u00fcvvet ve risaleti (peygamberlik ve el\u00e7ilik) ink\u00e2r edenleri k\u0131namakta, onlar\u0131n, y\u00fcce Allah’\u0131 gere\u011fi gibi de\u011ferlendiremediklerini, O’nun hikmetini, rahmetini ve adaletini tan\u0131yamad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek devam etmektedir. Ayr\u0131ca son peygamberli\u011fin \u00f6nceki peygamberliklerin yolunu takip etti\u011fini, son olarak gelen kitab\u0131n daha \u00f6nce gelen kitaplar\u0131 do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamalar daha \u00f6nce sundu\u011fumuz kafilenin atmosferine uygun d\u00fc\u015fmekte ve bir ahenk olu\u015fturmaktad\u0131r.
\n91- Onlar “Allah hi\u00e7bir insana bir \u015fey indirmemi\u015ftir” derken, Allah’\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131yamam\u0131\u015flard\u0131r. onlara de ki; “Musa’n\u0131n insanlar i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k ve hidayet kayna\u011f\u0131 olarak getirdi\u011fi kitab\u0131 kim indirdi? Ki siz onu k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek i\u015finize geleni a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve \u00e7o\u011funu gizli tutuyorsunuz.<\/p>\n

Size ne kendinizin ve ne de atalar\u0131n\u0131z\u0131n bilmedi\u011fi bir\u00e7ok ger\u00e7ekler \u00f6\u011fretildi. Sen “Allah” de, sonra b\u0131rak onlar\u0131, dald\u0131klar\u0131 batakl\u0131kta oynaya dursunlar.<\/p>\n

92- Bu Kur’an, ana-kent Mekke ile bu kentin \u00e7evresinde ya\u015fayanlar\u0131 uyaras\u0131n diye sana indirdi\u011fimiz, kendinden \u00f6nceki kutsal kitaplar\u0131 onaylayan m\u00fcbarek bir kitapt\u0131r. Ahirete inananlar bu kitaba da inan\u0131rlar. Onlar namazlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak ve \u00f6zenerek k\u0131larlar.<\/strong><\/p>\n

M\u00fc\u015frikler b\u00fcy\u00fck bir inatla `Allah insanlardan bir peygamber g\u00f6ndermemi\u015ftir, herhangi bir insana vahyetti\u011fi bir kitap indirmemi\u015ftir’ diye aptalca diretiyorlard\u0131. oysa Arap Yar\u0131madas\u0131’nda Ehli Kitap’tan yahudilerle kom\u015fuluk yap\u0131yorlard\u0131. \u00dcstelik onlar\u0131n Ehli Kitap olduklar\u0131n\u0131 ve y\u00fcce Allah’\u0131n Musa’ya (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Tevrat’\u0131 indirdi\u011fini ink\u00e2r etmiyorlard\u0131. Sadece Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) peygamberli\u011fini inkar etmek i\u00e7in inatlar\u0131 ve diretmeleri y\u00fcz\u00fcnden s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. `Allah, herhangi bir insana bir \u015fey indirmemi\u015ftir’ \u015feklindeki s\u00f6zlerinden dolay\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim, onlar\u0131 k\u0131nayarak kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Bu arada Kur’an onlar\u0131, daha \u00f6nce Musa’n\u0131n getirdi\u011fi kitapla da y\u00fczy\u00fcze getirmektedir.<\/p>\n

Onlar “Allah hi\u00e7bir insana bir \u015fey indirmemi\u015ftir” derken, Allah’\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131yamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Cahiliye d\u00f6neminde Mekkeli m\u00fc\u015friklerin s\u00f6yledi\u011fi bu s\u00f6zlerin benzerleri her zaman s\u00f6ylene gelmi\u015ftir. Bug\u00fcn de ayn\u0131 s\u00f6zleri s\u00f6yleyenler bulunmaktad\u0131r. Bunlardan kimisi, dinlerin, insanlar taraf\u0131ndan meydana getirildi\u011fini, insanlar\u0131n geli\u015fmesi ve ilerlemesine paralel olarak evrimle\u015fip geli\u015fti\u011fini iddia etmektedir. Ancak bu konuda, taraftarlar\u0131n\u0131n y\u00fckselip al\u00e7almas\u0131na paralel olarak, y\u00fckselip al\u00e7alan ve tamam\u0131yle Allah’\u0131n dininin d\u0131\u015f\u0131nda kalan eski, yeni t\u00fcm putperest dinler gibi bizzat insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc dinler ile peygamberlerin Allah’dan getirdi\u011fi dinler aras\u0131nda bir ay\u0131r\u0131m yapmazlar. Allah’\u0131n dini ilk temeli \u00fczerinde hep kal\u0131c\u0131 olmu\u015ftur. Her peygamber onu insanlara duyurmu\u015f, bir grup kabul ederken, bir di\u011fer grup da y\u00fcz \u00e7evirmi\u015ftir. Ard\u0131ndan birtak\u0131m sapmalar ve bozulmalar ba\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. \u0130nsanlar tekrar cahiliyeye d\u00f6nm\u00fc\u015f, tek ve s\u00fcrekli dini getirecek yeni peygamberin gelmesini beklemeye koyulmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu s\u00f6z\u00fc eskiden olsun, \u015fimdilerde olsun, Allah’\u0131 gere\u011fi gibi de\u011ferlendiremeyenler l\u00fctfunu, iyili\u011fini, rahmetini ve adaletini bilmeyenler s\u00f6yler. \u015e\u00f6yle derler: “Allah, insanlardan peygamber g\u00f6ndermez, \u015fayet dilerse bir melek indirir. Nitekim Araplar da ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Yahut, “\u015eu koca evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131, yery\u00fcz\u00fc dedi\u011fimiz \u015fu bo\u015flukta y\u00fczen gezegende ya\u015fayan `k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck’ insana \u00f6nem verip peygamber g\u00f6ndermez. Ayr\u0131ca \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fck gezegende ya\u015fayan bu basit yarat\u0131\u011f\u0131n yolunu bulmas\u0131 i\u00e7in peygamberlere de kitap indirmez’ derler. Eskiyeni birtak\u0131m filozoflar bu t\u00fcr s\u00f6zler s\u00f6ylemektedir. Yanut, “Bir tanr\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, vahiy ve peygamberin varl\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6z konusu de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar insanlar\u0131n kuruntular\u0131d\u0131r. Ya da din ad\u0131 alt\u0131nda insanlar\u0131n birbirini aldatmas\u0131d\u0131r” derler. Nitekim dinsiz materyalistler b\u00f6yle s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n

T\u00fcm bunlar y\u00fcce Allah’\u0131 gere\u011fi gibi de\u011ferlendirememenin sonucu bilgisizce s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zlerdir. oysa l\u00fct\u00fbf sahibi ulu, merhametli, adil, her \u015feyi bilen ve hikmet sahibi olan Allah, insan\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131, gizlisini, a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131, enerji ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc, zaaf ve eksikli\u011fini, do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yahut yanl\u0131\u015f ve bozuk olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmesi i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve fikir ile, s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131yla, sistem ve kurumlar\u0131yla ba\u015fvuraca\u011f\u0131 bir kritere olan ihtiyac\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in, onu tek ba\u015f\u0131na b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah insano\u011fluna verdi\u011fi akl\u0131n, ihtiraslar\u0131n, azg\u0131nl\u0131klar\u0131n, e\u011filim ve arzular\u0131n bask\u0131s\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da biliyordu. Bunun yan\u0131nda, y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan emrine verilmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde insan akl\u0131na tam bir yetki verilmi\u015ftir. Ancak varl\u0131k hakk\u0131nda mutlak bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olu\u015fturmak ve hayat i\u00e7in de\u011fi\u015fmez temeller belirlemek gibi bir yetkisi ve yetene\u011fi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Buras\u0131, Allah taraf\u0131ndan kendisine verilen inanc\u0131n alan\u0131na girmektedir. Varl\u0131k ve hayat i\u00e7in kendisine sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olu\u015fturmak, inanc\u0131n kapsam\u0131na girmektedir. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, insan\u0131 akl\u0131yla ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ek Rabbini bilmek,O’nu arzulamak, s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 anlarda O’na s\u0131\u011f\u0131nmak gibi f\u0131tratta yer eden gizli bilgilerin eline de b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan f\u0131trat\u0131 da i\u00e7 ve d\u0131\u015f bask\u0131lar; cin ve insanlardan \u015feytanlar\u0131n sahip olduklar\u0131 t\u00fcm y\u00f6nlendirme ve etkileme y\u00f6ntemleriyle sapt\u0131r\u0131p aldatmalar\u0131 sonucu bozulabilir. Bu nedenle y\u00fcce Allah, f\u0131tratlar\u0131n\u0131 kendi y\u00f6r\u00fcngesine ve ilk ar\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmek ve ak\u0131llar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir hale getirmek i\u00e7in insanlar\u0131 vahyinin, peygamberlerinin, yol g\u00f6stericili\u011finin ve kitaplar\u0131n\u0131n emrine vermi\u015ftir. B\u00f6ylece i\u00e7lerinden ve d\u0131\u015far\u0131dan gelecek her t\u00fcrl\u00fc sap\u0131kl\u0131k karart\u0131s\u0131n\u0131 gidermi\u015f oluyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctfuna, iyili\u011fine, merhametine, adaletine, hikmet ve bilgisine de ancak bu yak\u0131\u015f\u0131r. \u0130nsan\u0131 yarat\u0131p ard\u0131ndan ba\u015f\u0131 bo\u015f b\u0131rakmas\u0131, sonra da peygamber g\u00f6ndermeksizin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131 hesaba \u00e7ekmesi, O’na yak\u0131\u015fmaz: “Biz peygamber g\u00f6ndermedik\u00e7e kimseye azap etmeyiz.” ((\u0130sra Suresi, 15.) Daha geni\u015f bilgi i\u00e7in Nisa suresi 165. ayetin tefsirine bak\u0131n\u0131z.)<\/p>\n

Allah’\u0131 gere\u011fi gibi de\u011ferlendirmek; f\u0131tratlar\u0131 cahiliye birikimlerinden temizlemek, bask\u0131lardan kurtulup tertemiz bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve derin bir d\u00fc\u015f\u00fcnme d\u00fczeyine ula\u015fma \u00e7abas\u0131nda ak\u0131llara yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in, kullara peygamberler g\u00f6nderdi\u011fine inanmay\u0131 gerektirmektedir. Y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberlere Allah’a davet metodunu vahyetti\u011fine, bu peygamberlerden baz\u0131s\u0131na kitap indirdi\u011fine ve kitaplardan baz\u0131s\u0131n\u0131n kavimleri aras\u0131nda belli bir s\u00fcre i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011funa (Musa, Davud ve \u0130sa’n\u0131n kitaplar\u0131 gibi) \u015fu Kur’an gibi kimisi de k\u0131yamete kadar kal\u0131c\u0131 oldu\u011funa inanmay\u0131 gerektirmektedir.<\/p>\n

Musa’n\u0131n peygamberli\u011fi (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Yar\u0131madadaki Araplar taraf\u0131ndan bilindi\u011finden ve Ehli Kitab’\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 y\u00fcce Allah Peygamberimize, peygamberlik ve vahyi temelden ink\u00e2r eden m\u00fc\u015frikleri \u015fu ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze getirmesini emretmektedir:<\/p>\n

Onlara de ki; “Musa’n\u0131n insanlar i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k ve hidayet kayna\u011f\u0131 olarak getirdi\u011fi kitab\u0131 kim indirdi? Ki siz onu k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek i\u015finize geleni a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve \u00e7o\u011funu gizli tutuyorsunuz.<\/p>\n

Size ne kendinizin ve ne de atalar\u0131n\u0131z\u0131n bilmedi\u011fi bir\u00e7ok ger\u00e7ekler \u00f6\u011fretildi…<\/p>\n

Surenin giri\u015finde, bu ayetin Medine’de indi\u011fine ve bu ayete muhatap olanlar\u0131n yahudiler oldu\u011funa ili\u015fkin s\u00f6zlere de\u011finmi\u015ftik. Sonra \u0130bn-i Cerir Taberi’nin tercih etti\u011fi bir okuma bi\u00e7imini hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131k. \u0130bn-i Cerir, “O’nu par\u00e7a par\u00e7a k\u00e2\u011f\u0131tlar halinde getirip i\u015flerine geleni a\u00e7\u0131klad\u0131lar ve \u00e7o\u011funu gizlediler” \u015feklinde okumu\u015ftur. Bu ayetin m\u00fc\u015friklere hitap etti\u011fini ve yahudilerden haber vermekte oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Onlar\u0131n Tevrat’\u0131, ellerinde oyuncak haline getirdikleri sayfalara b\u00f6ld\u00fcklerini, davran\u0131\u015flar\u0131na, sap\u0131kl\u0131k ve hilelerine uygun d\u00fc\u015feni insanlara a\u00e7\u0131klay\u0131p h\u00fck\u00fcm ve farzlarla oynad\u0131klar\u0131n\u0131 ve kendi tutumlar\u0131na uymayan Tevrat sayfalar\u0131n\u0131 gizlediklerini haber vermi\u015ftir. Yahudilerin bu tutumlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Araplar biliyordu, baz\u0131s\u0131n\u0131 da \u015fu Kur’an bildirmi\u015fti. O halde bu ayet, ak\u0131\u015f i\u00e7inde bir ara c\u00fcmleciktir ve yahudilerden haber vermektedir. Yoksa onlara do\u011frudan do\u011fruya hitap etmemektedir. Bu durumda ayet Mekke’de inmi\u015ftir, Medine’de de\u011fil. Biz de \u0130bn-i Cerir’in bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tercih ediyoruz.<\/p>\n

O halde s\u00f6yle ya Muhammed (sel\u00e2m \u00fczerine olsun), yahudilerin sayfalara b\u00f6l\u00fcp bir k\u0131sm\u0131n\u0131 gizleyip, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da bu i\u011fren\u00e7 oyunlar\u0131n\u0131n \u00f6tesindeki arzular\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 Tevrat’\u0131, ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 ve yol g\u00f6sterici bir kitap olarak Musa’ya kim indirmi\u015ftir. B\u00f6ylece daha \u00f6nce bilmedikleri ger\u00e7ekleri ve olaylar\u0131 anlatmak suretiyle y\u00fcce Allah’\u0131n, onlara \u00f6\u011fretti\u011fini belirtmekle kar\u015f\u0131lamas\u0131 isteniyordu. O halde Allah’\u0131n nimetlerine \u015f\u00fckretmeleri ve bu bilgileri y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberine indirdi\u011fini, O’na vahyetti\u011fini ink\u00e2r etmek suretiyle Allah’\u0131 ink\u00e2r etmeye yeltenmemeleri gerekir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu soruya m\u00fc\u015friklerin cevap vermesine f\u0131rsat vermeden, peygamberine bu konuda kesin s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemesini ve inat\u00e7\u0131l\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey olmayan tart\u0131\u015fmalar\u0131na f\u0131rsat vermemesini emretmektedir.<\/p>\n

“Sen: `Allah’ de. Sonra da onlar\u0131 dald\u0131klar\u0131 batakl\u0131kta b\u0131rak oynaya dursunlar…”<\/p>\n

Onun, Allah taraf\u0131ndan indirilmi\u015f oldu\u011funu s\u00f6yle. Sonra da tart\u0131\u015fmalar\u0131na, inatla\u015fmalar\u0131na ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na kat\u0131lma. Oyuna ve e\u011flenceye dalm\u0131\u015f halleriyle b\u0131rak onlar\u0131. Bu ifadede, bir tehdit s\u00f6z konusu oldu\u011fu gibi, bir k\u00fc\u00e7\u00fcmseme, bir ger\u00e7eklik ve kararl\u0131l\u0131k da s\u00f6z konusudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar bu t\u00fcr laflar sarfedecek kadar bo\u015f \u015feylere dald\u0131lar m\u0131 konu\u015fmaya engel olmak, tart\u0131\u015fmay\u0131 kesmek ve laf\u0131n uzamas\u0131n\u0131 durdurmak daha yerinde bir davran\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 yeni kitaba ili\u015fkin bir \u015fey anlatarak s\u00fcr\u00fcyor. \u0130nk\u00e2rc\u0131lar bu kitab\u0131n Allah taraf\u0131ndan indirilmi\u015f olabilece\u011fini kabul etmiyorlard\u0131. Oysa bu kitap, daha \u00f6nce gelmi\u015f kitaplar\u0131n bir halkas\u0131 konumundad\u0131r. Yoksa y\u00fcce Allah’\u0131n, se\u00e7kin peygamberlerinden diledi\u011fine indirdi\u011fi kitaplardan farkl\u0131 bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

-Bu Kur’an, ana-kent Mekke ile bu kentin \u00e7evresinde ya\u015fayanlar\u0131 uyaras\u0131n diye sana indirdi\u011fimiz, kendinden \u00f6nceki kutsal kitaplar\u0131 onaylayan m\u00fcbarek bir kitapt\u0131r. Ahirete inananlar bu kitaba da inan\u0131rlar. Onlar namazlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak ve \u00f6zenerek k\u0131larlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberler g\u00f6ndermesi ve bu peygamberlere kitap indirmesi, O’nun evrene yerle\u015ftirdi\u011fi kanunlar\u0131ndan birisidir. \u015eu, Allah taraf\u0131ndan indirilmi\u015f olmas\u0131n\u0131 kabul etmedikleri yeni kitap da, ulu ve kutlu bir kitapt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor. O, Allah’a andolsun ki, kutlu bir kitapt\u0131r. Bu kitap, bereketin t\u00fcm anlam\u0131yla bereketli, kutlu bir kitapt\u0131r. Kayna\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kutludur. Y\u00fcce Allah onu kat\u0131ndan indirmekle kutsam\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n ona l\u00e2y\u0131k oldu\u011funu bilerek indirdi\u011fi yeri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kutludur. Buras\u0131 Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)’in temiz, \u015ferefli ve ulu kalbidir. Hacmi ve i\u00e7eri\u011fi bak\u0131m\u0131ndan kutludur bu kitap. Ku\u015fkusuz bu kitap, kal\u0131nl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan insanlar\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 kitaplara g\u00f6re say\u0131l\u0131 sayfalar konumundad\u0131r. Ancak, her b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6ylesine anlamlar, i\u015faretler, etkenler ve direktifler i\u00e7ermektedir ki, hacim ve yer bak\u0131m\u0131ndan ondan kat kat b\u00fcy\u00fck olan bu kitaplar\u0131n hi\u00e7biri bu d\u00fczeye ula\u015famaz. Gerek kendi kendine, gerekse ba\u015fka insanlar\u0131n yan\u0131nda s\u00f6z sanat\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar, kelimelerle anlamlar\u0131 ifade etme konusuyla u\u011fra\u015fanlar, s\u00f6z sanat\u0131n\u0131 incelemeyen, anlamlar\u0131 g\u00fczel bir \u015fekilde ifade etme konusuyla u\u011fra\u015fmayanlardan daha iyi bir \u015fekilde Kur’an’daki uyumun bu a\u00e7\u0131dan kutlu oldu\u011funu kavrarlar. Kur’an’\u0131n ifadesinde yer alan i\u015faretleri, anlamlar\u0131, ilham ve etkenleri bir insan\u0131n bu kadar dar bir yerde de\u011fil, geni\u015f bir yerde bile ifade edemeyece\u011fini anlar. Bir tek ayet manalar\u0131 o kadar g\u00fczel bir \u015fekilde ifade etmekte, ger\u00e7ekleri \u00f6ylesine a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r ki, insan s\u00f6zlerinde e\u015fine rastlanmayacak ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckte a\u00e7\u0131klama ve direktif y\u00f6n\u00fcnde \u00e7e\u015fitli sanat dallar\u0131na \u00f6rnek olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu kitap etkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kutludur. Do\u011frudan do\u011fruya insan f\u0131trat\u0131na ve olu\u015fumuna olduk\u00e7a tatl\u0131, latif ve etkileyici bir tarzda hitap etmektedir. Her alanda, her al\u0131\u015fkanl\u0131kta ve her e\u011filimde kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmakta ve hi\u00e7bir konu\u015fmac\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinin yapamayaca\u011f\u0131 etkiyi yapmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kitapta, y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi bir etkileme g\u00fcc\u00fc vard\u0131r. Ba\u015fka bir konu\u015fmac\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinde ise b\u00f6yle bir etki s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Bu kitab\u0131n kutlulu\u011funu anlatmak i\u00e7in, bundan daha fazla bir \u015fey s\u00f6yleme imk\u00e2n\u0131na sahip de\u011filiz. S\u00f6ylesek bile bu, y\u00fcce Allah’\u0131n bu kitab\u0131n; `kutlu’ bir kitap oldu\u011funa ili\u015fkin \u015fahitli\u011finden fazla bir \u015fey s\u00f6yleyemeyiz. Her \u015feyi oldu\u011fu gibi bildiren kesin s\u00f6z budur \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

“Kendinden \u00f6nceki kutsal kitaplar\u0131 onaylayan…<\/p>\n

Bu kitap, kendinden \u00f6nce Allah kat\u0131ndan indirilen kitaplar\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. Ancak bozulmam\u0131\u015f \u015fekliyle, yoksa kilise kongrelerinin tahrif edip sonra da bu Allah kat\u0131ndan gelmi\u015ftir dedikleri gibi de\u011fil, Kur’an kendinden \u00f6nceki kitaplar\u0131 do\u011frulamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da Kur’an’\u0131n getirdi\u011fi inanc\u0131n temellerine ili\u015fkin ger\u00e7ekleri getirmi\u015flerdir. \u015eeriatlara gelince, her \u00fcmmete b\u00fcy\u00fck akide s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ayr\u0131 bir \u015feriat ve ayr\u0131 bir hayat sistemi belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’a ili\u015fkin yaz\u0131lar yaz\u0131p, Allah’\u0131n birli\u011fine ili\u015fkin eksiksiz bir inan\u00e7 getiren, ya da peygamberler ve peygamberlik ger\u00e7e\u011fi hakk\u0131nda tam bir akide belirleyen veya ahiret, hesap ve ceza konusunda en geli\u015fmi\u015f inanc\u0131 getiren ilk dinin \u0130sl\u00e2m oldu\u011funu s\u00f6yleyenler… Bununla da \u0130sl\u00e2m’\u0131 \u00f6vmeyi ama\u00e7layanlar… Evet bu adamlar hi\u00e7 Kur’an okumam\u0131\u015flar demektir. \u015eayet Kur’an’\u0131 okumu\u015f olsalard\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n t\u00fcm peygamberlerin (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) hi\u00e7bir \u015fekilde \u015firke bula\u015fmam\u0131\u015f saf ve mutlak tevhid inanc\u0131n\u0131 getirdiklerini s\u00f6yledi\u011fini \u00f6\u011frenirlerdi. T\u00fcm peygamberlerin (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) insanlara peygamberin ger\u00e7ek \u00f6zelliklerini, onun bir insan oldu\u011funu, ne kendisine ne de onlara bir yarar ya da zarar dokunduramayaca\u011f\u0131n\u0131, gayb\u0131 bilmedi\u011fini, hi\u00e7 kimsenin r\u0131zk\u0131n\u0131 k\u0131smak ya da geni\u015fletmek gibi bir yetkiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, her peygamberin kavimlerini ahiret g\u00fcn\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fecek hesapla\u015fma ve amellere kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7me konusunda uyard\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrlerdi. Ayn\u0131 zamanda \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n di\u011fer temel ger\u00e7eklerinin de her peygamber taraf\u0131ndan duyuruldu\u011funu, son gelen kitab\u0131n kendinden \u00f6nceki kitaplar\u0131n getirdi\u011fi ger\u00e7ekleri do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bilmi\u015f olurlard\u0131. Bu s\u00f6zler, aralar\u0131nda semavi dinler de olmak \u00fczere dinlerin temel ilkelerinin toplumlar\u0131n geli\u015fme ve ilerlemesine paralel olarak geli\u015fip ilerledi\u011fini iddia eden Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisiyle s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zlerdir. Kur’an’\u0131n belirledi\u011fi temel ilkeleri y\u0131kmakla, \u0130sl\u00e2m’\u0131 savunmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla yazar ve okurlar\u0131n bu tehlikeli saplant\u0131dan sak\u0131nmalar\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

Bu kitab\u0131n indirili\u015f hikmetine gelince, Peygamberin (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onunla Mekkelileri (\u015eehirlerin anas\u0131 konumundaki bu \u015fehrin halk\u0131n\u0131) ve \u00e7evresindekileri uyarmas\u0131 i\u00e7indir.<\/p>\n

Bu Kur’an, ana-kent Mekke ile bu kentin \u00e7evresinde ya\u015fayanlar\u0131 uyars\u0131n diye sana indirdi\u011fimiz.<\/p>\n

Mekke’ye \u015fehirlerin anas\u0131 anlam\u0131nda `Ummul Kura’ denmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Mekke, ortaks\u0131z tek Allah’a kulluk yapmalar\u0131 amac\u0131yla insanlar i\u00e7in. kurulmu\u015f ilk evi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Buras\u0131 insanlar ve t\u00fcm canl\u0131lar i\u00e7in g\u00fcvenlikte olduklar\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. T\u00fcm yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayanlara y\u00f6nelik genel davet buradan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Daha \u00f6nce bu \u015fekilde t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kapsayan genel bir davet s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131. Bu davaya inananlar, davan\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 eve d\u00f6nmek i\u00e7in buray\u0131 ziyaret ederler.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, ama\u00e7, oryantalistlerden \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n birtak\u0131m hilelerle ileri s\u00fcrd\u00fckleri gibi, \u0130sl\u00e2m’a \u00e7a\u011fr\u0131 olay\u0131n Mekkeliler ve \u00e7evrelerindeki ki\u015filerle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek de\u011fildir., Onlar bu ayeti Kur’an’\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnden koparmak istiyorlar. Tabii ki Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ilk ba\u015fta Mekke ve \u00e7evresindeki \u015fehirlerin d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131 ama\u00e7lamad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in. Onlara g\u00f6re, peygamber ilk ba\u015fta bundan daha geni\u015fini hayal edemedi\u011fi, bu dar alanda \u00e7abalam\u0131\u015f giderek t\u00fcm Yar\u0131madaya \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yaym\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda bilmedi\u011fi tesad\u00fcfler sonucu bunu planlamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bunu Medine’ye hicretinden ve orada devletini kurmas\u0131ndan sonra ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Elbette yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’\u0131n Mekke’de inen k\u0131sm\u0131nda, daha \u0130sl\u00e2m’a davetin ilk y\u0131llar\u0131nda y\u00fcce Allah, peygamberine \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: “Biz seni alemlere rahmet olarak g\u00f6nderdik.” (Enbiya Suresi: 107) “Biz seni b\u00fct\u00fcn insanlara m\u00fcjdeci ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik.” (Sebe Suresi: 28) \u00dcstelik \u0130sl\u00e2m devleti o g\u00fcn i\u00e7in \u00e7e\u015fitli s\u0131k\u0131nt\u0131 ve i\u015fkencelerle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir halde Mekke vadisiyle s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Ahirete inananlar bu kitaba da inan\u0131rlar. Onlar namazlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak ve \u00f6zenerek k\u0131larlar.<\/p>\n

Ahirete ve o g\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fecek hesapla\u015fma ve amellere kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7me olay\u0131na inananlar, y\u00fcce Allah’\u0131n peygamber g\u00f6ndermesinin ve bu peygambere vahiy indirmesinin zorunlu oldu\u011funa da inan\u0131rlar. Bu nedenle onu do\u011frulamak i\u00e7in i\u00e7lerinde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 duymazlar. Aksine onu do\u011frulamaya zorlayan bir etken bulurlar i\u00e7lerinde. Nitekim onlar, ahirete ve bu kitaba olan inan\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131, Allah’la s\u00fcrekli ve sa\u011flam bir ba\u011f kurmak ve namazda somutla\u015fan O’na boyun e\u011fmeyi yerine getirmek i\u00e7in namazlar\u0131n\u0131 k\u0131larlar. \u0130nsan ruhunun \u00f6zelli\u011fidir bu. Ne zaman ahireti do\u011frulasa ve ona i\u00e7ten inansa, o zaman bu kitabi ve onun indirili\u015fini de do\u011frular. Allah’la ili\u015fki kurmaya ve O’nun emrini yerine getirmeye \u00f6zen g\u00f6sterir. \u0130nsan ruhunun baz\u0131 \u00f6rnekleri incelenecek olursa, bu do\u011fru s\u00f6zlerin realitede do\u011fruland\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n

KORKUTUCU B\u0130R SAHNE<\/p>\n

Birbirine ba\u011fl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerden olu\u015fan bu gezinti, canl\u0131, s\u00fcrekli, hareketli, i\u00e7 karart\u0131c\u0131 ve \u00fcrpertici bir sahneyle son buluyor. Zalimlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir sahne…Yani, Allah’a yalan iftira eden, ya da ger\u00e7ekle ilgisi bulunmayan bir iddiayla vahiy ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen veya bu Kur’an’\u0131n benzeri bir kitap getirebileceklerini iddia eden m\u00fc\u015frikler… \u00d6lmek \u00fczere bulunan, meleklerin azap ederek ellerini uzatt\u0131klar\u0131 ve canlar\u0131n\u0131 almak istedikleri bu zalimlerin -ki bu zul\u00fcmleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lacak bir zul\u00fcm s\u00f6z konusu de\u011fildir- yer ald\u0131\u011f\u0131 sahne…her \u015feyi arkalar\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015f, Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131 da kaybolmu\u015fken, azarlan\u0131p duruyorlar…
\n93- Allah ad\u0131na yalan uydurandan ya da kendisine hi\u00e7bir vahiy indirilmedi\u011fi halde, “Bana vahiy geldi ” diyenden veya “Ben de Allah’\u0131n indirdi\u011fi ayetlere benzer ayetler indirece\u011fim ” diye ortaya \u00e7\u0131kandan daha zalim kim olabilir?<\/p>\n

O zalimleri \u00f6l\u00fcm\u00fcn pen\u00e7esinde \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131rken ve melekler ellerini uzat\u0131p “Haydi verin can\u0131n\u0131z\u0131, Allah hakk\u0131nda s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011funuz as\u0131ls\u0131z, yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z s\u00f6zlerden ve O’nun ayetlerine kar\u015f\u0131 kibirlenmelerinizden dolay\u0131 bug\u00fcn onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z ” derlerken g\u00f6rmelisin!<\/p>\n

94- T\u0131pk\u0131 ilk yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi, bize yine yaln\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131za geldiniz, size vermi\u015f oldu\u011fumuz her \u015feyi arkan\u0131zda b\u0131rakt\u0131n\u0131z, \u00fczerinde etkili ortaklar\u0131m\u0131z olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z arac\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 yan\u0131n\u0131zda g\u00f6rm\u00fcyoruz, aran\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn ba\u011flar kopuverdi, orta\u011f\u0131m\u0131z sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z il\u00e2hlar sizden uzakla\u015f\u0131p kay\u0131plara kar\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/p>\n

Katade ve \u0130bni Abbas (Allah onlardan raz\u0131 olsun)’dan gelen rivayetlere g\u00f6re ayet, sahte peygamberler, (M\u00fcseylem’e, ve e\u015fi Seccah binti Haris ile Esved -el Unesi) hakk\u0131nda nazil olmu\u015ftur. Bunlar Peygamberin (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) hayat\u0131nda peygamberlik iddias\u0131nda bulunmu\u015f ve y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine vahiy g\u00f6nderdi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. “Ben de Allah’\u0131n indirdi\u011fi ayetlere benzer indirece\u011fim” ya da `Bana vahiy geldi’ diyen ki\u015fiye gelince, \u0130bni Abbas’dan gelen bir rivayete g\u00f6re bu, Abdullah b. Sa’d b. Ebu Sarh’d\u0131r. Bu adam m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f ve peygamberimizin vahiy katibi olmu\u015ftu. `M\u00fc’minun’ suresindeki, `Andolsun ki, biz insan\u0131 s\u00fczme \u00e7amurdan yaratt\u0131k” (M\u00fc’minun Suresi: 12) ayeti indi\u011finde, Peygamberimiz (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) yazmas\u0131 i\u00e7in onu \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. “Sonra onu bir ba\u015fka yarat\u0131l\u0131\u015fla meydana getirdik” (M\u00fc’minun Suresi: 14) ayetini yaz\u0131nca, Abdullah insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 hakk\u0131nda anlat\u0131lan bu ayr\u0131nt\u0131lara \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f ve “Yarat\u0131c\u0131lar\u0131n en g\u00fczeli olan Allah y\u00fccedir” demi\u015fti. Resulullah (sel\u00e2m \u00fczerine olsun), `Ayn\u0131 \u015fimdi bana vahyedildi’ dedi\u011fi zaman, Abdullah’\u0131n i\u00e7ine ku\u015fku d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve `\u015eayet Muhammed (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsa ona vahiy geldi\u011fi gibi bana da vahiy geliyor. Yok e\u011fer yalan s\u00f6yl\u00fcyorsa ben de onun dedi\u011fi gibi dedim’ der ve \u0130sl\u00e2mdan \u00e7\u0131k\u0131p m\u00fc\u015friklere kat\u0131l\u0131r.” “Ben de Allah’\u0131n indirdi\u011fi ayetlere benzer ayetler indirece\u011fim” diyen ,kimse… ayetindeki iddiay\u0131 ileri s\u00fcren odur. (Kelb\u00ee)<\/p>\n

\u015eu zalimlerin, yani m\u00fc\u015friklerin \u00e7ekecekleri cezaya ili\u015fkin ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7izdi\u011fi manzara \u00fcrpertici, korkun\u00e7, i\u00e7 karart\u0131c\u0131 ve deh\u015fet verici bir manzarad\u0131r. \u00d6lmek \u00fczere bulunan ve \u00f6l\u00fcm sarho\u015flu\u011fu i\u00e7inde bulunan bu zalimler i\u00e7in, ayette ge\u00e7en `gamarat: kelimesi i\u00e7 karart\u0131c\u0131 bir hava meydana getirmektedir. Evet zalimler bu durumdayken melekler, azap etmek i\u00e7in onlara ellerini uzatm\u0131\u015f, almak i\u00e7in canlar\u0131n\u0131 istemekte, onlar\u0131 azarlamaktad\u0131r.<\/p>\n

O zalimleri \u00f6l\u00fcm\u00fcn pen\u00e7esinde \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131rken ve melekler ellerini uzat\u0131p “Haydi verin can\u0131n\u0131z\u0131” Allah hakk\u0131nda s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011funuz as\u0131ls\u0131z, yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z s\u00f6zlerden ve O’nun ayetlerine kar\u015f\u0131 kibirlenmelerinizden dolay\u0131 bug\u00fcn onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z” derlerken g\u00f6rmelisin!<\/p>\n

B\u00fcy\u00fcklenmenin cezas\u0131 onur k\u0131r\u0131c\u0131 azapt\u0131r. Allah’a kar\u015f\u0131 yalan s\u00f6ylemenin cezas\u0131 da \u015fu utand\u0131r\u0131c\u0131 azarlamad\u0131r. Bunlar da manzaraya i\u00e7 karart\u0131c\u0131 bir g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. \u0130nsan adeta titreme, gam ve daralma n\u00f6betine tutuluyor.<\/p>\n

En sonunda yalan s\u00f6yleyerek iftira ettikleri y\u00fcce Allah’dan gelen \u015fu k\u0131nama ve azarlama yer almaktad\u0131r. \u0130\u015fte onlar, Allah’\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndad\u0131rlar, son derece s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve daralt\u0131c\u0131 bir konumda kar\u015f\u0131l\u0131yor onlar\u0131.<\/p>\n

“T\u0131pk\u0131 ilk yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda oldu\u011fu gibi, yine yaln\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131za geldiniz.”<\/p>\n

Yan\u0131n\u0131zda kimse yok, yapayaln\u0131zs\u0131n\u0131z, tek ba\u015f\u0131na do\u011fal olarak. Rabbinizle birer birer kar\u015f\u0131la\u015facaks\u0131n\u0131z, topluca de\u011fil. T\u0131pk\u0131 ilk defa sizi birer birer yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi. Nitekim herbiriniz anas\u0131n\u0131n karn\u0131ndan tek ba\u015f\u0131na, \u00e7\u0131plak elbisesiz ve zavall\u0131 do\u011far.<\/p>\n

Her \u015feyi kaybettiniz. Herkes sizden ayr\u0131ld\u0131. Y\u00fcce Allah’\u0131n sizi sahip k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bunlar \u00fczerinde kendinizi g\u00fc\u00e7l\u00fc sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerden ayr\u0131ld\u0131n\u0131z.<\/p>\n

“Size vermi\u015f oldu\u011fumuz her \u015feyi arkan\u0131zda b\u0131rakt\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Mal, s\u00fcs e\u015fyas\u0131, \u00e7oluk-\u00e7ocuk, d\u00fcnya nimeti, mevki ve g\u00fc\u00e7 ad\u0131na her \u015feyi b\u0131rakt\u0131n\u0131z. Hepsi geride kald\u0131, hi\u00e7bir \u015fey yok yan\u0131n\u0131zda. Az veya \u00e7ok hi\u00e7bir \u015feye g\u00fcc\u00fcn\u00fcz yetmez art\u0131k.<\/p>\n

“\u00dczerinizde etkili ortaklar\u0131n\u0131z olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z arac\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 yan\u0131n\u0131zda g\u00f6rm\u00fcyoruz.”<\/p>\n

S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 anlarda sizin i\u00e7in arac\u0131l\u0131k edeceklerini umarak hayat\u0131n\u0131za ve mallar\u0131n\u0131za ortak yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve t\u0131pk\u0131 `Onlara bizi Allah’a yakla\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye kulluk yap\u0131yoruz’ (Z\u00fcmer Suresi: 3) diyenler gibi, `Bunlar Allah kat\u0131nda bizim i\u00e7in \u015fefaat\u00e7\u0131 olacaklard\u0131r’ dedi\u011finiz bu kimseler… \u0130ster k\u00e2hin ya da iktidar sahipleri gibi insanlardan olsunlar, ister ta\u015ftan heykeller ve putlar olsunlar ya da cin, melek, y\u0131ld\u0131z ve bunlar gibi sahte tanr\u0131lar ad\u0131na diktikleri, bu surede daha sonra de\u011finece\u011fimiz gibi hayatlar\u0131, mallar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 konusunda Allah’a ortak yapt\u0131klar\u0131 \u015feyler olsun de\u011fi\u015fmeyecektir.<\/p>\n

Neredeler? Nereye gitti ortaklar ve arac\u0131lar?.. “Aran\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn ba\u011flar kopuverdi”…<\/p>\n

Her \u015fey koptu… Aradaki ba\u011f\u0131 olu\u015fturan her \u015fey… T\u00fcm nedenler ve ipler kesilip gitti.<\/p>\n

“Orta\u011f\u0131m\u0131z sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z il\u00e2hlar sizden uzakla\u015f\u0131p kay\u0131plara kar\u0131\u015ft\u0131.”<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli savlarla Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131z sizden uzakla\u015fm\u0131\u015flar. Allah kat\u0131nda arac\u0131l\u0131kta bulunmalar\u0131 ya da sebepler d\u00fcnyas\u0131nda bir etkinlikleri s\u00f6z konusu olmayan ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131z da bunlar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, insan kalbini \u015fiddetle titreten, \u00fcrperten sahnedir. Son derece somut ve hareketli bir sahne. G\u00f6lgesi insan ruhunu b\u00fcr\u00fcyor bu sahnenin. \u0130lhamlar\u0131n\u0131 kalbe adeta ak\u0131tmaktad\u0131r. Korkun\u00e7 ve i\u00e7 karart\u0131c\u0131 g\u00f6lgesi… Ve sars\u0131c\u0131 ayn\u0131 zamanda deh\u015fet verici ilhamlar\u0131…<\/p>\n

\u0130\u015fte bu Kuran’d\u0131r, Kur’an…<\/p>\n

\u015eu anda, sureyi tan\u0131t\u0131rken s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm nitelikleri tekrarlamam\u0131z gerekmektedir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz birbirinin ard\u0131nda son derece ak\u0131c\u0131 bir mecrada pe\u015f pe\u015fe gelen dalgalardan ve ak\u0131\u015f i\u00e7inde ula\u015f\u0131lan ifade, tasvir ve etkilemeye y\u00f6nelik g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczellikten s\u00f6z etme gere\u011fi duyuyoruz.<\/p>\n

Bu sure ele ald\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca konuyu e\u015fsiz bir anlat\u0131mla irdelemektedir. Konuya her dokunu\u015funda, her duru\u015funda ve her sahnesinde bu `g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczellik’ belirginle\u015fmektedir. Bu g\u00fczelli\u011fi insan ruhu daha ilk anda fark eder, duyu organlar\u0131 s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya alg\u0131lar. Ayn\u0131 \u015fekilde sahnelerine, manzaralar\u0131na ve ilhamlar\u0131na kar\u0131\u015fan insan ruhu da adeta b\u00fcy\u00fclenir.<\/p>\n

Sure co\u015fkun ak\u0131\u015f\u0131, sahneleri, konumlar\u0131, ilhamlar\u0131, duygular\u0131, tablo ve g\u00f6lgeleriyle birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f dalgalar\u0131n co\u015fturdu\u011fu bir nehir yata\u011f\u0131n\u0131 and\u0131rmaktad\u0131r. Bir dalga daha yerine varmadan ikinci dalga gelip ona kat\u0131lmaktad\u0131r. Tazyikli ve co\u015fkun mecras\u0131nda birbirlerine kar\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sure, birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f co\u015fkun dalgalar\u0131n her birinde anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczelli\u011fin son s\u0131n\u0131r\u0131na ula\u015fmaktad\u0131r. Bu arada \u00e7e\u015fitli sahnelerin sunulu\u015f y\u00f6ntemi aras\u0131ndaki uyum da g\u00f6zden ka\u00e7mamaktad\u0131r. T\u00fcm y\u00f6nleriyle insan ruhunu, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczellik, co\u015fkun canl\u0131l\u0131k, tasvir, ifade ve m\u00fczikal melodi, toplanma ve y\u0131\u011f\u0131lma ile ku\u015fatmaktad\u0131r. Her delikten ve t\u00fcm al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla ele almaktad\u0131r insan ruhunu…<\/p>\n

Ders i\u00e7inde bu \u00e7izgilerin t\u00fcm\u00fc, olanca b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve yeterlili\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Okuyucu sanki t\u00fcm sahnelerin, anlamlar\u0131yla birlikte parlak ve g\u00f6z al\u0131c\u0131 bir co\u015fkuyla akt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyor. Sahneler his d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden ak\u0131p ge\u00e7erken birlikte bir ahenk meydana getirmek i\u00e7in, s\u00f6zl\u00fc ifadenin m\u00fczikal vurgusu da ayn\u0131 co\u015fkuyu bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Sahneler ve s\u00f6zl\u00fc ifade, dile getirdikleri ve ama\u00e7lad\u0131klar\u0131 anlamlar\u0131 birlikte ifade etmi\u015f oluyorlar.<\/p>\n

Bu sahnelerden herbiri parlay\u00e0n bir ak\u0131\u015f gibi adeta me\u00e7hulden gelmekte, son derece zarif ve al\u0131ml\u0131 bir \u015fekilde duygularda, kalp ve ak\u0131lda belirginle\u015fmektedir.<\/p>\n

\u0130barenin kendisi de bir bak\u0131ma suyun kayna\u011f\u0131n\u0131 and\u0131rmaktad\u0131r. \u0130fadedeki m\u00fczikal vurgu da zariflikte, sahne ve anlamla bir uygunluk arzetmektedir. Co\u015fkun \u00e0k\u0131\u015f\u0131 ve \u015fiddetli parlakl\u0131\u011f\u0131yla bir ahenk olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Anlamlar, sahne ve ibareler pe\u015f pe\u015fe gelen dalgalar gibi s\u0131ralanmaktad\u0131r. Duygu, hayretler i\u00e7inde olup biteni seyretmektedir. Daha bir dalgayla birlikte yerine varm\u0131\u015fken, birdenbire kendini yeni bir dalgayla birlikte hareket eder durumda buluyor. T\u0131pk\u0131 surenin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, sureyi tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi…<\/p>\n

Varl\u0131k sayfalar\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle a\u00e7\u0131k durumdad\u0131r. Sahneler, geni\u015f varl\u0131k sayfas\u0131n\u0131n her k\u00f6\u015fesinden, \u015furadan buradan pe\u015f pe\u015fe s\u0131ralan\u0131yorlar. Nerdeyse s\u0131\u00e7ra\u015f\u0131yorlar diyece\u011fim!<\/p>\n

Burada g\u00f6ze \u00e7arpan en belirgin \u00e7izgi, g\u00fczellik oluyor. G\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131rr\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f g\u00fczellik. G\u00fczellik a\u00e7\u0131s\u0131ndan sahneler birer birer se\u00e7ilmi\u015f ve belirlenmi\u015fler. Anlamlar\u0131 ve kelimelerin m\u00fczikal yap\u0131s\u0131yla ibareler de \u00f6yle. Bu inanc\u0131n temel ger\u00e7eklerini bar\u0131nd\u0131ran anlamlar da bu ger\u00e7e\u011fe g\u00fczellik a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011finmektedir. B\u00f6ylece ger\u00e7ek t\u00fcm g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla belirginle\u015fmektedir.<\/p>\n

Kusursuz g\u00fczellik \u00e7izgisine i\u015faret edenlerden biri de hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131p geli\u015fmesini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ili\u015fkin \u015fu ilahi direktiftir: “Mahsul verdiklerinde mahsullerine, olgunla\u015fmalar\u0131na bir bak\u0131n.” Bu bakmak, d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve yararlanmak i\u00e7in dikkat etmeyi gerektiren, do\u011frudan do\u011fruya g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczelli\u011fe y\u00f6nelten bir direktiftir.”<\/p>\n

Canl\u0131 evren sahnelerinin sunulmas\u0131n\u0131n sonunda ifadedeki g\u00fczellik, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn doruklar\u0131na ula\u015f\u0131yor. \u015eu g\u00fczel, sevimli ve \u015faheser evrenin \u00f6tesinde t\u00fcm varl\u0131klara bunca harikuladelikleri bah\u015feden g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131l\u0131yor. O’ndan s\u00f6z edilirken de ancak bizzat Kur’an’\u0131n aktarabilece\u011fi bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck sergileniyor.<\/p>\n

“G\u00f6zler O’nu g\u00f6rmez. O, b\u00fct\u00fcn g\u00f6zleri g\u00f6r\u00fcr. O, l\u00e2tifdir, haberdard\u0131r.” ( En’am Suresi: 103) Sonra biz -bu derste- kendimizi a\u00e7\u0131k evren kitab\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde buluyoruz. Dikkatsiz ahmaklar her an bu kitab\u0131n \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iyorlar, ancak harikul\u00e2deliklerinin ve i\u015faretlerinin \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp durmazlar. Ger\u00e7ekler kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6zleri kapayanlar da, ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerini ve g\u00fczelliklerini g\u00f6rmek i\u00e7in g\u00f6zlerini a\u00e7madan ge\u00e7ip giderler. \u0130\u015fte bak\u0131n Kur’an’\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc ifadesi bizi yeniden varl\u0131k sahnesiyle y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. Sanki bir anda kendimizi orada buluyoruz. Kur’an, varl\u0131k sahnesinin harikul\u00e2de belirtileri kar\u015f\u0131s\u0131nda bizleri durdurup, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sahnelerini g\u00f6rmemiz i\u00e7in g\u00f6zlerimizi a\u00e7\u0131yor. Gafiller gafili kimselerin dikkat etmeden ge\u00e7ip gittikleri ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerini alg\u0131lamam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

\u0130\u015fte bak\u0131n gece, g\u00fcnd\u00fcz her an meydana gelen harikul\u00e2de bir mucizeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmektedir bizi. \u015eu sessiz \u00f6l\u00fcden f\u0131\u015fk\u0131ran hayat harikas\u0131… Nas\u0131l do\u011fuyor? Nereden geliyor?.. Ancak Allah kat\u0131ndan geldi\u011fini ve O’nun takdiri uyar\u0131nca ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Hi\u00e7bir insan\u0131n, hayat\u0131 derinli\u011fine kavramas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, olu\u015fumunu da kavramas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Bak\u0131n\u0131z \u015fimdi de bizi, g\u00f6klerde yer alan cisimlerin ak\u0131l almaz dola\u015f\u0131m\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmektedir. Korkun\u00e7, s\u00fcrekli ve ince dola\u015f\u0131m! \u0130nsanlar\u0131n meydana gelmesini istedi\u011fi hi\u00e7bir mucize her g\u00fcn, her gece meydana gelen hatta her saniye, her an olup biten bu mucizeye denk olam\u00e0z.<\/p>\n

\u015eimdi de bizi insan hayat\u0131n\u0131n bir tek ki\u015fiden ortaya \u00e7\u0131k\u0131p bu yolla \u00e7o\u011falmas\u0131 olay\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmektedir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u015fimdi de kendimizi, bitkilerde hayat\u0131n meydana gelmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz. G\u00f6kten inen ya\u011fmur, geli\u015fen ekinlerin ve olgunla\u015fan meyvenin olu\u015fturdu\u011fu sahneler kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz kendimizi. \u00c7e\u015fitli hayatlar\u0131n ve sahnelerin k\u00fcmelendi\u011fi bir ortam. D\u00fc\u015f\u00fcnme ve ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in geni\u015f bir alan. Ancak yeterli bir duygu ve a\u00e7\u0131k bir kalple seyretmemiz gerekmektedir.<\/p>\n

Bak\u0131n\u0131z i\u015fte b\u00fct\u00fcn varl\u0131k yepyeni duruyor kar\u015f\u0131m\u0131zda. Sanki ilk defa g\u00f6r\u00fcyoruz. Canl\u0131d\u0131r, bize yak\u0131nl\u0131k g\u00f6steriyor biz de ona. Son derece hareketlidir. Bu hareketlilik her noktas\u0131nda g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir, duygular\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131yor. Kendi varl\u0131\u011f\u0131yla yarat\u0131c\u0131s\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. \u0130\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlar\u0131yla yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n birli\u011fini ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu noktada Allah’a ortak ko\u015fma olay\u0131 -ki ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 da bu sunu\u015fla, \u015firk ve m\u00fc\u015frikleri kar\u015f\u0131lamay\u0131 hedeflemektedir- bu varl\u0131\u011f\u0131n f\u0131trat\u0131na ve tabiat\u0131na son derece yabanc\u0131 bir durum olarak beliriyor. Do\u011fru yola iletici kan\u0131tlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran varl\u0131k alemini seyreden ve bunlar\u0131 derinli\u011fine d\u00fc\u015f\u00fcnen bir ki\u015finin vicdan\u0131na g\u00f6re olduk\u00e7a \u00e7irkin bir durumdur, Allah’a ortak ko\u015fma olay\u0131. Deh\u015fet verici varl\u0131k alemini saran iman ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u015firkin ve m\u00fc\u015friklerin ileri s\u00fcrebilecekleri t\u00fcm mazeretler ge\u00e7ersiz oluyor b\u00f6ylece.<\/p>\n

\u0130nsan b\u00fcnyesine il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fiyle hitap etmeye ve bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131ndaki kulluk konumunu a\u00e7\u0131klamaya ili\u015fkin Kur’an metodu, varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f ve olu\u015fumu ger\u00e7e\u011fini, hayat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve olu\u015fumu ger\u00e7e\u011fini, y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fclk\u00fcnde kolayl\u0131kla temin edilmesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 r\u0131z\u0131kla hayat\u0131n g\u00fcvencede bulundurulmas\u0131 ger\u00e7e\u011fini ve sebepler d\u00fcnyas\u0131nda ortaks\u0131z bir \u015fekilde yaratan, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131ran ve diledi\u011fi gibi tasarrufta bulunan otorite ger\u00e7e\u011fini… Evet Kur’an’\u0131n sunu\u015f metodu bu ger\u00e7eklerden son derece duyguland\u0131r\u0131c\u0131 bir etken meydana getirmektedir. Tek ba\u015f\u0131na Allah’a kulluk, inan\u00e7, kulluk, itaat ve boyun e\u011fmeyi O’na \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak gibi, insanlar\u0131n benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 ilkelerin zorunlulu\u011funa olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kan\u0131t olu\u015fturmaktad\u0131r. Varl\u0131k sayfas\u0131n\u0131n sunulmas\u0131ndan, yarat\u0131l\u0131\u015f, olu\u015fum,r\u0131z\u0131k, g\u00fcvence ve otorite ger\u00e7eklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda sadece Allah’a kulluk yapmaya ili\u015fkin bir \u00e7a\u011fr\u0131 yer almaktad\u0131r. Yani y\u00fcce Allah’\u0131 kullar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n her alan\u0131nda il\u00e2hl\u0131k ve \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan birlemek, hayata ili\u015fkin her konuda hakimiyeti ve hakimiyetine ba\u015fvurmay\u0131 O’na \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak, bunun d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm il\u00e2hl\u0131k iddialar\u0131n\u0131 ya da il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n bir tek \u00f6zelli\u011fine sahip oldu\u011funu ileri s\u00fcrenlerin iddialar\u0131n\u0131 reddetme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde bu derste yer alan bu ayeti kerimede, kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z kullukla, il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131 sadece Allah i\u00e7in birleme ger\u00e7e\u011fini birle\u015ftirmeye, bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n `her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131’ ve `her \u015feye vekil oldu\u011funu’ belirtmeye ili\u015fkin Kur’an metodunun bir \u00f6rne\u011fini g\u00f6rmekteyiz. “\u0130\u015fte Rabbiniz olan Allah, O’ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur. O, her \u015feyin \u00fcst\u00fcnde mutlak bir vekildir.”<\/p>\n

Dersin sonunda -b\u00fct\u00fcn\u00fcyle varl\u0131k d\u00fcnyas\u0131nda yer alan i\u015faretlerin sunulmas\u0131ndan sonra- mucize istemenin anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde yalanlayanlar\u0131n inat\u00e7\u0131 tabiatlar\u0131 da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Bunlar, i\u015faret ve kan\u0131tlar\u0131n yetersizli\u011finden dolay\u0131 iman etmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131yorlar, aksine k\u00f6r ve \u00e7arp\u0131k tabiatlar\u0131ndan dolay\u0131 kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Yoksa varl\u0131k aleminde say\u0131s\u0131z i\u015faret ve kan\u0131t yer almaktad\u0131r.
\nYARATMA MUC\u0130ZES\u0130<\/p>\n

95- Tohumu ve \u00e7ekirde\u011fi \u00e7atlatan Allah’t\u0131r. O \u00f6l\u00fcden diriyi ve diriden \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131r. \u0130\u015fte Allah budur. Nas\u0131l olur da bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmezlikten geliyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bu bir mucizedir. Herhangi bir ki\u015finin b\u00f6yle bir mucize-yi meydana getirmesi bir yana, s\u0131rr\u0131n\u0131 dahi kavramas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. (Materyalistler, canl\u0131 bir organizmadaki reaksiyonlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan baz\u0131 maddeleri b\u00f6yle bir ortam\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda elde etme imk\u00e2n\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan dolay\u0131, b\u00fcy\u00fck g\u00fcr\u00fclt\u00fcler kopar\u0131yorlar. Oysa organik madde ile canl\u0131 madde aras\u0131ndaki fark olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00dcstelik elde edilen bu madde, yarat\u0131lm\u0131\u015f maddelerden meydana getirilmi\u015ftir. Yoksa, insan yaratmam\u0131\u015ft\u0131r, yaratmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.)<\/p>\n

Bu hayat, meydana gelme ve hareket etme mucizesidir. Her an uyuyan bir bitkiden sessiz bir tane par\u00e7alanmaktad\u0131r, Donuk bir \u00e7ekirdekten y\u00fckselen bir a\u011fa\u00e7 f\u0131\u015fk\u0131rmaktad\u0131r. Tane ve \u00e7ekirdekte gizlenen, bitki ve a\u011fa\u00e7ta geli\u015fen hayat, ger\u00e7ek mahiyetini ve kayna\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilemedi\u011fi gizli bir s\u0131rd\u0131r. Bug\u00fcn insanl\u0131k g\u00f6rebildi\u011fi t\u00fcm hayat belirtilerine ve \u015fekillerine, ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli \u00f6zellik ve a\u015famalar\u0131na ra\u011fmen, ilk insan gibi bilinmez bir s\u0131rla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Hayat\u0131n fonksiyon ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc alg\u0131l\u0131yor, ancak kayna\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6z\u00fcn\u00fc alg\u0131layam\u0131yor. Ve hayat yoluna devam ediyor, bu mucize her an ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n

Hayat\u0131n ilk olu\u015fumundan beri y\u00fcce Allah, diriyi \u00f6l\u00fcden \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu evren -en az\u0131ndan yery\u00fcz\u00fc- meydana geldi\u011fi zaman hen\u00fcz hayat yoktu. Hayat sonradan meydana geldi. Y\u00fcce Allah, hayat\u0131 \u00f6l\u00fcden \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Ama nas\u0131l?.. Bunu bilemiyoruz. O g\u00fcnden beri hayat hep \u00f6l\u00fcden ortaya \u00e7\u0131kmaya devam etmekte-dir. Her an \u00f6l\u00fc atomlar, canl\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla canl\u0131 organizmalara d\u00f6n\u00fc\u015fmekte ve canl\u0131 cisimlerin b\u00fcnyesine yerle\u015fmektedir. Asl\u0131 \u00f6l\u00fc atomlar oldu\u011fu halde, canl\u0131 h\u00fccrelere d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bunun tersi de b\u00f6yle. Her saniye canl\u0131 h\u00fccreler \u00f6l\u00fc atomlara d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bu durum canl\u0131 b\u00fcnyenin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00f6l\u00fc atomlara d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fi g\u00fcne kadar s\u00fcrecektir.<\/p>\n

“O \u00f6l\u00fcden diriyi ve diriden \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131r.”<\/p>\n

Allah’dan ba\u015fka kimse yapamaz bunu. \u00d6l\u00fcden hayat\u0131 \u00e7\u0131karmaya Allah’-dan ba\u015fka kimsenin g\u00fcc\u00fc yetmez. \u0130lk canl\u0131n\u0131n olu\u015fumundan beri hep b\u00f6yledir bu. Canl\u0131 organizmay\u0131, \u00f6l\u00fc atomlar\u0131 canl\u0131 h\u00fccrelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme kabiliyetiyle donatan, Allah’dan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde canl\u0131 h\u00fccreleri \u00f6l\u00fc atomlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimse g\u00fc\u00e7 yetiremez. B\u00fct\u00fcn bunlar d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ne zaman ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve ne zaman bitece\u011fi hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan bilinmemektedir. Sadece birtak\u0131m varsay\u0131mlar, teoriler ve ihtimaller ileri s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n

Hayat mucizesini, Allah’\u0131n yaratmas\u0131ndan ba\u015fka bir temele dayand\u0131rarak a\u00e7\u0131klamaya ili\u015fkin Avrupa’da, t\u0131pk\u0131 aslandan ka\u00e7an yaban e\u015fekleri gibi (M\u00fcddesir Suresi: 50-51) insanlar\u0131n kiliseden ka\u00e7maya ba\u015flamalar\u0131ndan beri s\u00fcren t\u00fcm \u00e7abalar fiyaskoyla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu insanlar, evrenin ve hayat\u0131n meydana geli\u015fini Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabullenmeksizin a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ancak b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131 fiyaskoyla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Geride i\u00e7tenlikten \u00e7ok, inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steren yirminci y\u00fczy\u0131ldaki sonu\u00e7suz diretmeler kalm\u0131\u015ft\u0131r. Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeksizin hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktan aciz kalan `bilginlerinin’ s\u00f6zleri, bizzat kendi `bilimlerinin’ bu problem kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumunu belirlemektedir. Bu s\u00f6zleri, onsekizinci ve ondokuzuncu y\u00fczy\u0131llarda Avrupal\u0131lar\u0131n att\u0131klar\u0131 k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 kap\u0131p bu dinden uzakla\u015fanlar i\u00e7in aktar\u0131yoruz. Bu adamlar “gayb” ger\u00e7e\u011fini kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 halde, bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131yla yetinenler “bilgi\u00e7lik” taslay\u0131p, gayb\u0131 ink\u00e2r ediyorlar.<\/p>\n

Onlar\u0131n ilgisine Amerikal\u0131 bilginlerin s\u00f6zlerini sunuyoruz.<\/p>\n

Cornel \u00dcniversitesi’nde mast\u0131r ve doktora yapm\u0131\u015f Kanada Manytoba \u00dcniversitesi biyoloji profes\u00f6r\u00fc Frank Allen, “Evrenin meydana geli\u015fi rastlant\u0131 m\u0131, yoksa planl\u0131 m\u0131d\u0131r?’ adl\u0131 makalesinde, \u015f\u00f6yle demektedir: (Bu makale, Dr. Demirta\u015f Abdulmecid Serhan taraf\u0131ndan Arap\u00e7a’ya terc\u00fcme edilen `Bilim \u00c7a\u011f\u0131n-da Allah Tecelli Ediyor’ kitab\u0131nda yer almaktad\u0131r.)<\/p>\n

“\u015eayet hayat bir hikmet ve \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir plan gere\u011fi meydana gelmi\u015fse, o zaman tesad\u00fcf sonucu meydana gelmi\u015ftir. Bu durumda iyice inceleyebilmemiz ve hayat\u0131 nas\u0131l yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmemiz i\u00e7in, tesad\u00fcf\u00fcn nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011funu bilmemiz gerekmektedir…”<\/p>\n

“Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve kesin bir h\u00fckm\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 zaman, tesad\u00fcf ve ihtimal teorileri geni\u015f uygulama sahas\u0131 bulabil\u00e9n sa\u011flam matematiksel temellere dayanmaktad\u0131r. Bu teoriler \u00f6n\u00fcm\u00fcze yan\u0131lma ihtimali bulunmakla beraber, do\u011fruya en yak\u0131n h\u00fckm\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Ku\u015fkusuz tesad\u00fcf ve ihtimal teorileri \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, matematiksel a\u00e7\u0131dan b\u00fcy\u00fck ilerlemeler kaydetmi\u015ftir. \u00d6yle ki, `Bunlar tesad\u00fcf sonucu meydana gelmi\u015flerdir’ dedi\u011fimiz ve ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ba\u015fka bir yolla izah edemedi\u011fimiz baz\u0131 belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, baz\u0131 \u015feylerin meydana gelmesini \u00f6nceden haber verecek duruma gelmi\u015fiz. Tavla oyununda zar atmak gibi. Bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ilerlemesi sayesinde tesad\u00fcf (Biz \u0130sl\u00e2mi d\u00fc\u015f\u00fcncemizle, varl\u0131k aleminde bir tek tesad\u00fcf\u00fcn dahi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmiyoruz. Her \u015feyi yaratan, Allah’\u0131n kaderidir. `Biz her \u015feyi bir kaderle yaratt\u0131k’ (Lokman, 49) Varl\u0131k aleminde ge\u00e7erli olan genel yasalar vard\u0131r. Bu yasalar uyguland\u0131klar\u0131 her an i\u00e7inde Allah’\u0131n kaderi uyar\u0131nca uygulanmaktad\u0131r. Ancak mekanik bir zorunluluk s\u00f6z konusu de\u011fildir. Kimi zaman Allah’\u0131n kaderinin bu yasalardan farkl\u0131 bir \u015fekilde meydana gelmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak belli \u015fartlarda ve \u00f6zel bir hikmetten dolay\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc gerek genel yasalar ve gerekse harika olaylar hep \u00f6zel bir kader uyar\u0131nca i\u015flerler. Bu y\u00fczden `bilginlerin s\u00f6zlerini iktibas etmemiz onlar\u0131n dediklerine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmez.) sonucu meydana gelen \u015feylerle, bu yolla meydana gelmesi imk\u00e2ns\u0131z olan \u015feyleri ay\u0131rd edecek ve belirli bir zaman diliminde belirtilerden birinin ortaya \u00e7\u0131kma ihtimalini hesaplayacak duruma gelmi\u015fiz nerdeyse. O halde hayat\u0131n meydana gelmesinde tesad\u00fcf\u00fcn oynayaca\u011f\u0131 role bir g\u00f6z atal\u0131m:<\/p>\n

“Proteinler, b\u00fct\u00fcn canl\u0131 h\u00fccrelerin temel bile\u015fimlerinde yer almaktad\u0131r. Ve bunlar karbon, hidrojen, nitrojen, oksijen ve k\u00fck\u00fcrt elementlerinden meydana gelmektedir. Bir par\u00e7adaki atom say\u0131s\u0131 k\u0131rkbine ula\u015fmaktad\u0131r. Tabiattaki kim-yasal elementlerin say\u0131s\u0131 doksaniki oldu\u011fundan ve bunlar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 da rastgele bir da\u011f\u0131l\u0131\u015f (Bu da “Bilginlerin” sa\u00e7mal\u0131klar\u0131ndan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc rastgele bir da\u011f\u0131t\u0131m s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tersine, belirli bir kader uyar\u0131nca planlanan bir da\u011f\u0131t\u0131m s\u00f6z konusudur) oldu\u011fundan, proteinin par\u00e7alar\u0131ndan birini meydana getirmek i\u00e7in bu be\u015f elementin biraraya gelmesi ihtimali hesaplanabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu par\u00e7ay\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in s\u00fcrekli birbirlerine kar\u0131\u015fmalar\u0131 gereken maddelerin say\u0131s\u0131 bilinmektedir. Ayr\u0131ca bu par\u00e7an\u0131n atomlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki birle\u015fmenin olabilmesi i\u00e7in gerekli olan zaman diliminin s\u00fcresi de bilinmektedir.<\/p>\n

“\u0130svi\u00e7reli matematik\u00e7i Charles Ugyn Joey, b\u00fct\u00fcn bu i\u015flemleri hesaplama-ya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f ve bir protein par\u00e7as\u0131n\u0131n tesad\u00fcf yoluyla olu\u015fmas\u0131 imk\u00e2n\u0131n\u0131n ancak 10 x 160\/1 oran\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yani, on say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczaltm\u0131\u015f say\u0131s\u0131na \u00e7arp\u0131m\u0131n\u0131n bire b\u00f6l\u00fcnmesi gibi bir oran ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu rakam\u0131 telaffuz etmek ya da kelimelerle ifade etmek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu durumda bir tek protein par\u00e7as\u0131n\u0131 tesad\u00fcf yoluyla meydana getirmek i\u00e7in gerekli olan maddelerin say\u0131s\u0131, \u015fu evrenin milyonlarca b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde yer i\u015fgal edecektir. B\u00f6yle bir par\u00e7an\u0131n sadece yery\u00fcz\u00fcnden tesad\u00fcf yoluyla meydana gelmesi, milyarlarca senenin ge\u00e7mesini gerektirmektedir. \u0130svi\u00e7reli bilgin bunu da hesaplam\u0131\u015f ve on say\u0131s\u0131n\u0131n ikiy\u00fcz k\u0131rk\u00fc\u00e7 kere kendisiyle \u00e7arp\u0131lmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 oran\u0131nda sene oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r (10 x 243 sene)<\/p>\n

“Proteinler, amino asitlerin uzun bir dizili\u015finden meydana gelirler. O hal-de bu par\u00e7alar\u0131 atomlar nas\u0131l olu\u015ftururlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilindi\u011fi \u015fekliyle birle\u015fmi\u015f olmasalard\u0131, hayat i\u00e7in elveri\u015fli olamazlard\u0131. Hatta kimi zamanlarda zehirli de olabilirlerdi. \u0130ngiliz bilgin J.B. Seather, basit bir protein par\u00e7as\u0131nda atomlar\u0131n birle\u015febilecekleri yollar\u0131 hesaplam\u0131\u015f ve rakam\u0131n milyonlara vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. (1048) … Bu nedenle bir tek protein par\u00e7as\u0131n\u0131 meydana getirmek i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn bu tesad\u00fcflerin biraraya gelmesi akla g\u00f6re imk\u00e2ns\u0131z g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

“Ancak proteinler, hayattan yoksun kimyasal maddelerden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildirler. \u015eu ola\u011fan\u00fcst\u00fc s\u0131r girmedi\u011fi s\u00fcrece de hayat belirtisi g\u00f6stermezler. Fakat biz bu s\u0131rr\u0131n mahiyetini kavrayamay\u0131z. Bu sonsuz akl\u0131n i\u015fidir. (“Sonsuz Ak\u0131l” deyimi felsefenin tortular\u0131ndan biridir. Adam bu deyimi kullan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. M\u00fcsl\u00fcman ise y\u00fcce Allah’\u0131 bizzat kendisinin bildirdi\u011fi g\u00fczel isimlerden ba\u015fkas\u0131yla isimlendirmez.) Sadece Allah bunun hikmetini kavrayabilir. (Bu do\u011frudur.) Protein par\u00e7as\u0131n\u0131 bu \u015fekilde haya-ta elveri\u015fli k\u0131lan, meydana getirip \u015fekillendiren sonra da \u00fczerine hayat s\u0131rr\u0131n\u0131 d\u00f6ken O’dur…<\/p>\n

\u0130owa \u00dcniversitesi’nden doktora sahibi, bitkilerin kal\u0131t\u0131msal \u00f6zellikleri konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f Michigan \u00dcniversitesi Fen Bilimleri profes\u00f6r\u00fc \u0130rwing William, ayn\u0131 kitapta yer alan `Materyalizm Tek Ba\u015f\u0131na Yetmez’ adl\u0131 makalesinde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n

“Bilim, say\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan son derece k\u00fc\u00e7\u00fck atomlar\u0131n nas\u0131l mey-dana geldi\u011fini a\u00e7\u0131klayam\u0131yor. Oysa t\u00fcm maddeler bunlardan meydana gelmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde bilim, bize sadece tesad\u00fcf d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanarak bu atomlar\u0131n hayat\u0131 meydana getirmek i\u00e7in ne \u015fekilde biraraya geldiklerini de a\u00e7\u0131klayamaz. Geli\u015fmi\u015f halleriyle t\u00fcm hayat \u015fekilleri bug\u00fcnk\u00fc durumlar\u0131na rastgele s\u0131\u00e7ramalar\u0131n, birle\u015fmelerin ve biraraya gelmelerin sonucu ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r teorisini ortaya atanlar i\u00e7in \u015funu s\u00f6yleriz. “Bu teori ancak k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne kabul edilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mant\u0131k ve ikna temellerine dayanm\u0131yor.” (Daha \u00f6nce makalesinde Bernard Russel’\u0131n “hayat\u0131n tesad\u00fcf sonucu meydana geldi\u011fine ve mekanik bir zorunluluk olarak son bulaca\u011f\u0131na” ili\u015fkin s\u00f6zlerine i\u015faret etmi\u015fti.)<\/p>\n

Texas \u00dcniversitesi’nden doktora sahibi Bailore \u00dcniversitesi’nden biyoloji profes\u00f6r\u00fc, uzman biyolog Albert Mocamb W\u0131ndester, ad\u0131 ge\u00e7en kitapta yer alan `Bilim Allah’a Olan \u0130nanc\u0131m\u0131 G\u00fc\u00e7lendirdi’ adl\u0131 makalesinde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: `Biyoloji bilimi \u00fczerine \u00e7ok incelemeler yapt\u0131m. Bu bilim dal\u0131, hayat\u0131 incelemeyi ilgilendiren olduk\u00e7a geni\u015f bilimsel bir aland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu evrende yer alan Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 aras\u0131nda, canl\u0131lardan daha \u00fcst\u00fcn bir varl\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

“Basit yonca bitkisine bak\u0131n. Yolun bir kenar\u0131nda ye\u015feriverir. Acaba insanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 \u00fcst\u00fcn alet ve gere\u00e7ler aras\u0131nda ona benzer \u00fcst\u00fcnl\u00fckte birine rastlayabilir misin? Bu, canl\u0131 bir makinad\u0131r. Gece g\u00fcnd\u00fcz kesintiye u\u011framaks\u0131z\u0131n binlerce kimyasal ve do\u011fal reaksiyon ger\u00e7ekle\u015ftirir. B\u00fct\u00fcn bu i\u015flemler protoplazman\u0131n kontrol\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fir. Protoplazma da t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n bile\u015fiminde yer alan bir maddedir.”<\/p>\n

“Bu kompleks canl\u0131 makina nereden geldi? Y\u00fcce Allah, onu bu \u015fekilde tek ba\u015f\u0131na yaratmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca hayat\u0131 da yaratm\u0131\u015ft\u0131r. O’nu kendisini koruyabilecek kapasitede ve nesilden nesile s\u00fcrecek nitelikte k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu arada kendisini di\u011fer bitkilerden ay\u0131rmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan t\u00fcm \u00f6zelliklerini ve ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 da kaybetmez. Canl\u0131lar aras\u0131ndaki \u00fcreme konusunu inceleyen biyoloji bilimi alan\u0131nda yap\u0131lan incelemelerin en \u00fcst\u00fcn\u00fc say\u0131lmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda bu alan, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en \u00e7ok belirginle\u015fti\u011fi bir aland\u0131r da. Yeni bir bitkinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00fcreme h\u00fccresi olduk\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. \u00d6yle ki, mikroskop olmaks\u0131z\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hayret verici bir \u015feydir ki, bitkinin vas\u0131flar\u0131ndan herbiri, damarlar\u0131, otlar\u0131, g\u00f6vde \u00fczerinde uzanan dallar\u0131, k\u00f6k\u00fc ve yapraklar\u0131, hacimleri olduk\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck, m\u00fchendislerin kontrol\u00fc alt\u0131nda tamamlarlar olu\u015fumlar\u0131n\u0131. Bunlar bitkiyi meydana getiren h\u00fccrenin i\u00e7inde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilirler. Bu m\u00fchendisler toplulu\u011fu gen ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 kromozomlard\u0131r. ( Her \u015feyi yaratan sonra da do\u011fru yolu g\u00f6steren Allah’\u0131n izniyle ve varl\u0131k alemindeki bu hareketi meydana getiren O’nun kaderiyle hareket ederler.)<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczelli\u011fe d\u00f6nmemiz i\u00e7in bu kadar\u0131 yeterlidir.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah budur.”<\/p>\n

\u015eu s\u00fcrekli tekrarlanan, bilinmez bir s\u0131rdan ibaret mucizenin, hayat mucizesinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 y\u00fcce Allah’d\u0131r… Kulluk, boyun e\u011fme ve emrine uymak suretiyle dinine uyup boyun e\u011fmeniz gereken biricik Rabbiniz O’dur.<\/p>\n

Nas\u0131l olur da bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmezlikten geliyorsunuz?<\/p>\n

Ak\u0131llar\u0131n, kalplerin ve g\u00f6zlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a alg\u0131layabilece\u011fi bu ger\u00e7ekten nas\u0131l y\u00fcz \u00e7evirirsiniz?<\/p>\n

Hayat\u0131n \u00f6l\u00fclerden ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 mucizesi, -evrenin ilk yarat\u0131lmas\u0131 gibi Kur’an’da il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fine y\u00f6nlendirme s\u00f6z konusu oldu\u011fu yerlerde s\u0131k\u00e7a hat\u0131rlat\u0131l\u0131r. \u0130badet edilen il\u00e2h\u0131n tek olu\u015funun zorunlulu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmak i\u00e7in, yarat\u0131c\u0131n\u0131n tekli\u011fine i\u015faret eden belirtileri de zikredilir. B\u00f6ylece kullar, sadece O’nun il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na inanmak, O’nun Rabbl\u0131\u011f\u0131na itaat etmek, kulluk merasimlerini sadece O’na sunmak,hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7in uyulacak direktifleri yaln\u0131zca `O’ndan almak ve sadece O’nun \u015feriat\u0131na boyun e\u011fmek suretiyle yaln\u0131zca O’na kulluk etmi\u015f olurlar!<\/p>\n

Ancak bu kan\u0131tlar Kur’an-\u0131 Kerim’de teolojik spek\u00fclasyonlar ya da felsefi kuramlar \u015feklinde s\u00f6z konusu edilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu din, insan enerjisini soyut problemler ve felsefi kuramlar u\u011fruna harcamamak konusunda \u00e7ok ciddidir. Onlara sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kazand\u0131rmak suretiyle, gizli ve a\u00e7\u0131k hayatlar\u0131n\u0131 do\u011frultmak i\u00e7in insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini do\u011frultmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu da insanlar\u0131 kullara kul olmaktan kurtar\u0131p, tek Allah’\u0131n kullu\u011funa d\u00f6nd\u00fcrmekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. D\u00fcnya hayat\u0131nda ve g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n her alan\u0131nda, boyun e\u011fmeyi Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131, il\u00e2hl\u0131k hakk\u0131n\u0131 kendisi i\u00e7in iddia eden, b\u00f6ylece insan hayat\u0131 \u00fczerinde hakimiyet kuran diktat\u00f6rlerin egemenli\u011finden \u00e7\u0131karmakla m\u00fcmk\u00fcn olur. Aksi takdirde sahte il\u00e2hlar ve say\u0131s\u0131z Rabbler ortaya \u00e7\u0131kar. \u0130nsanlar Allah’dan ba\u015fkas\u0131na kullukta bulunduklar\u0131 zaman da yery\u00fcz\u00fcnde fesat yayg\u0131nla\u015f\u0131r ve hayat dejenere olur.<\/p>\n

Bu noktada, hayat mucizesinin ard\u0131nda \u015fu de\u011ferlendirm\u00e9nin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah budur. Nas\u0131l olur da bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rmezlikten geliyorsunuz?” Sizin \u00fczerinizde Rabb olmay\u0131 hakeden Allah budur. Rabb; e\u011fiten, y\u00f6nlendiren, efendi ve hakim anlamlar\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

Bu nedenle Allah’dan ba\u015fka birinin Rabb olmamas\u0131 gerekmektedir.
\nGECE \u0130LE G\u00dcND\u00dcZ<\/p>\n

96- Sabah\u0131 a\u00e7t\u0131ran O’dur. O geceyi dinlenme zaman\u0131, g\u00fcne\u015f ile ay\u0131 zaman \u00f6l\u00e7me birimi yapt\u0131. Bu, \u00fcst\u00fcn iradeli ve her \u015feyi bilen Allah’\u0131n d\u00fczenlemesidir.<\/strong><\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz tane ve \u00e7ekirde\u011fi yar\u0131p ye\u015ferten, \u015fafa\u011f\u0131n s\u00f6kmesini de sa\u011flayan O’dur. O’dur geceyi dinlendirici, g\u00fcne\u015f ve ay\u0131n hareketlerini hesapl\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015flerini \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc k\u0131lan. B\u00fct\u00fcn bunlar, her \u015feye egemen olan g\u00fcc\u00fc ve her \u015feyi kapsayan O’nun bilgisi \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenir.<\/p>\n

Karanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inden \u015fafa\u011f\u0131n s\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc hareketi \u015fekil bak\u0131m\u0131ndan tane ve \u00e7ekirde\u011fin yar\u0131l\u0131p ye\u015fermesini and\u0131rmaktad\u0131r. \u0130lk harekette ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 da tohumun tomurcuklanmas\u0131na benzemektedir. Hareket, canl\u0131l\u0131k, \u00e7ekicilik ve g\u00fczellik a\u00e7\u0131s\u0131ndan, benzerlik bak\u0131m\u0131nda, her iki olay aras\u0131nda ortak \u00f6zellikler vard\u0131r. \u00cffadede her iki olay\u0131n tabiatlar\u0131 ve mahiyetlerindeki ortak ger\u00e7ekler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015f oluyor b\u00f6ylece.<\/p>\n

Tane ve \u00e7ekirde\u011fin yar\u0131l\u0131p ye\u015fermesi ile \u015fafa\u011f\u0131n s\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ve gecenin dinlendiricili\u011fi aras\u0131nda di\u011fer bir ilgi s\u00f6z konusudur. \u015e\u00fcphesiz \u015fafa\u011f\u0131n s\u00f6kmesi ve karanl\u0131\u011f\u0131n basmas\u0131 ile evrendeki -ya da d\u00fcnyadaki- hareket ve hareketsizlik olaylar\u0131n\u0131n bitki ve hayatla do\u011frudan ili\u015fkileri vard\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n g\u00fcne\u015fin \u00f6n\u00fcnde kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, ay\u0131n bu hacimde ve d\u00fcnyadan bu uzakl\u0131kta olu\u015fu, ayn\u0131 \u015fekilde g\u00fcne\u015fin bu hacimde, bu uzakl\u0131kta ve bu s\u0131cakl\u0131kta olu\u015fu… Evet b\u00fct\u00fcn bunlar her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten otorite sahibi `Aziz’ ve bilgisi her\u015feyi kapsayan `Alim’ olan Allah’\u0131n belirledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fclerdir. \u015eayet y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi bu \u00f6l\u00e7\u00fcler olmasayd\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde de hayat bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmazd\u0131, tane ve \u00e7ekirdekten bitki ve a\u011fa\u00e7 f\u0131\u015fk\u0131rmazd\u0131.<\/p>\n

Evrenin d\u00fczeni ince bir hesapla d\u00fczenlenmi\u015ftir. Evrendeki hayat\u0131n hesab\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi hayat\u0131n derecesi ve t\u00fcr\u00fc de belirlenmi\u015ftir. Bu evrende ge\u00e7ici tesad\u00fcflere yer yoktur. Hatta tesad\u00fcf olarak adland\u0131r\u0131lan olaylar dahi bir kanuna g\u00f6re meydana gelmektedirler, bir plana g\u00f6re belirlenmi\u015flerdir.<\/p>\n

Evrendeki hayat\u0131n ge\u00e7ici bir istisna oldu\u011funu, evrenin hayat\u0131 bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta hayata kar\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyenler. \u00dczerinde hayat bulunan bu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck gezegenin t\u00fcm bunlara i\u015faret etti\u011fini s\u00f6yleyenler… Hatta `\u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck gezegen g\u00f6stermektedir ki, \u015fayet evrenin bir il\u00e2h\u0131 bulunsa, bu hayatla ilgilenmeyecektir gibi tart\u0131\u015fmaya bile de\u011fmeyecek laflar sarfeden `Bilgin’ ve `Filozoflar’…<\/p>\n

Evet bu adamlar ruhlar\u0131nda yer eden sap\u0131k arzular\u0131n\u0131n esiridirler. Kendilerinin ortaya koydu\u011fu bilimin sonu\u00e7lar\u0131na bile uymazlar. \u0130nsan bunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7eklerle y\u00fczy\u00fcze gelmemek i\u00e7in ka\u00e7\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilir. Onlar her tarafta varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, birli\u011finin ve mutlak g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren Allah’dan ka\u00e7\u0131yorlar. Ancak ne zaman bu ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze gelmemek i\u00e7in bir yol tutmu\u015flarsa, sonu\u00e7ta hep Allah’\u0131 bulmu\u015flard\u0131r. Ard\u0131ndan deh\u015fet i\u00e7inde kal\u0131p ba\u015fka bir yola koyulmu\u015flard\u0131r, tekrar Allah’la kar\u015f\u0131la\u015fmak \u00fczere…<\/p>\n

Bunlar zavall\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnlerdir. Bir g\u00fcn kiliseden ve onun ad\u0131na insanlar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirdi\u011fi kilisenin tanr\u0131s\u0131ndan ka\u00e7t\u0131lar… “Sanki \u00fcrkm\u00fc\u015f yaban e\u015feklerinin aslandan ka\u00e7t\u0131klar\u0131 gibi” ka\u00e7t\u0131lar. Bu geleneksel ka\u00e7\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flar\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. (M\u00fcddessir Suresi: 50) \u00d6yle ki, kilise kendilerini takip etmeye devam m\u0131 ediyor, yoksa kendi nefesleri kesildi\u011fi gibi onun da m\u0131 nefesi kesildi?.. Bunu g\u00f6rmek i\u00e7in arkalar\u0131na bile bakm\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Bunlar zavall\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnlerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi bilimleri bile bug\u00fcn kendilerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r… “Nereye ka\u00e7acaks\u0131n\u0131z?”<\/p>\n

Hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin makalesinden, ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcmde al\u0131nt\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tabiat bilgini Franc Allen \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

`Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hayata elveri\u015fli olmas\u0131, tesad\u00fcf veya rastgele olmakla a\u00e7\u0131klanmayacak kadar \u00e7e\u015fitli \u015fekilleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fcnya uzay bo\u015flu\u011funda kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nen bir yuvarlakt\u0131r. Bu hareketiyle gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015fi ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya y\u0131lda bir kere de g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nmektedir. Bu turun sonunda da mevsimler meydana gelmektedirler. B\u00f6ylece gezegenimizin \u00fczerinde ya\u015fayanlar\u0131n, hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine uygun alanlar\u0131n geni\u015flemesi ve g\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nmemesi durumundan \u00e7ok daha fazla bitki t\u00fcrlerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 g\u00f6revi yerine getirilmi\u015f oluyor. Ayr\u0131ca hayat i\u00e7in gerekli gazlar\u0131 i\u00e7eren bir gaz bulutu bu hareket sayesinde d\u00fcnyay\u0131 sarar. Bu bulutun y\u00fcksekli\u011fi b\u00fcy\u00fck bir d\u00fczeye ula\u015f\u0131r. (500 mili ge\u00e7er).’<\/p>\n

`D\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00e7evresini saran bu gaz k\u00fctlesinin yo\u011funlu\u011fu, saniyede otuz mil h\u0131zla d\u00fc\u015fen \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00f6k ta\u015flar\u0131n\u0131n her g\u00fcn d\u00fcnyam\u0131za ula\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek bir d\u00fczeydedir. D\u00fcnyay\u0131 koruyan hava k\u00fctlesi d\u00fcnyan\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrekli hayata elveri\u015fli bir d\u00fczeyde tutmaktad\u0131r. Bu k\u00fctle, topra\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltecek ya\u011fmurun yo\u011funla\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan su buhar\u0131n\u0131 okyanuslardan k\u0131talar\u0131n i\u00e7lerine do\u011fru ta\u015f\u0131r. Nitekim ya\u011fmur tatl\u0131 suyun kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. \u015eayet ya\u011fmur olmasayd\u0131 yery\u00fcz\u00fc t\u00fcm hayat belirtilerinden yoksun \u00e7\u0131plak bir \u00e7\u00f6le d\u00f6necekti. Buradan anl\u0131yoruz ki, hava ve yery\u00fcz\u00fcndeki okyanuslar, tabiattaki denge \u00e7ark\u0131n\u0131 temsil etmektedirler.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bilimsel kan\u0131tlar olduk\u00e7a fazlad\u0131r. Bunlar hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 yorumlamada tesad\u00fcflerin \u00e7aresizli\u011fini tam olarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedirler. Hayat\u0131n ilk defa ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 -geli\u015fmesi, kal\u0131c\u0131 olmas\u0131, sonra farkl\u0131 \u015fekiller almas\u0131- i\u00e7in evrenin plan\u0131nda yer alan uygun ko\u015fullar\u0131 saymak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bunlar aras\u0131nda az \u00f6nceki tabiat bilgininin s\u00f6z konusu etti\u011fi uygun ko\u015fullarda yer almaktad\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda daha bir\u00e7ok \u015fekli mevcuttur. Bundan sonra t\u00fcm bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc ve her \u015feyi bilen Allah’\u0131n y\u00f6nlendirip d\u00fczenlemesinden ba\u015fka bir se\u00e7enek kalm\u0131yor. Her \u015feyi yaratan sonra da yol g\u00f6steren O’dur. Her \u015feyi yarat\u0131p bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re d\u00fczenleyen O’dur.
\nYILDIZLAR<\/p>\n

97- O ki, karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda yolunuzu \u015fa\u015f\u0131rmayas\u0131n\u0131z diye size y\u0131ld\u0131zlar\u0131 k\u0131lavuz yapt\u0131. Biz bilenler i\u00e7in ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/strong><\/p>\n

G\u00fcne\u015fi, ay\u0131 ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131yla d\u00f6n\u00fcp duran uzay sahnesine uygun bir sonu\u00e7land\u0131rma. \u0130nsan\u0131n hayat\u0131, \u00e7\u0131karlar\u0131 ve ilgileriyle ili\u015fkili evrenin korkun\u00e7 ve \u00fcrpertici sahnesinin amac\u0131yla, uyu\u015fan bir tamamlay\u0131\u015f…<\/p>\n

“O ki, karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda yolunuzu \u015fa\u015f\u0131rmayas\u0131n\u0131z diye size y\u0131ld\u0131zlar\u0131 k\u0131lavuz yapt\u0131.”<\/p>\n

Karan\u0131n ve denizin derinlikleri insanlar\u0131n y\u0131ld\u0131zlarla yollar\u0131n\u0131 bulabildikleri karanl\u0131klarla doludur. Bu durum eskiden oldu\u011fu gibi \u015fimdi de s\u00fcrmektedir. Y\u0131ld\u0131zlarla yol bulman\u0131n \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemleri vard\u0131r. Bilimsel ke\u015fifler ve de\u011fi\u015fik deneyimler sonucu bu y\u00f6ntemlerin boyutlar\u0131 geli\u015fmektedir. B\u00f9nunla beraber kural her zaman i\u00e7in ge\u00e7erlidir; karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda bu cisimlerle yol bulma kural\u0131… Bu karanl\u0131klar ister duygularla yer etsin, ister d\u00fc\u015f\u00fcnce ve fikirlerde yer etsin, durum de\u011fi\u015fmeyecektir. Kur’an’\u0131n ku\u015fat\u0131c\u0131 ayeti ilk a\u015famalar\u0131nda insanl\u0131\u011fa bu ger\u00e7ekle hitab ediyordu. Bu ger\u00e7e\u011fi do\u011frulayan kan\u0131tlar insanlar\u0131n . pratik hayatlar\u0131nda rahatl\u0131kla g\u00f6zlenebilirdi. \u0130\u00e7te ve d\u0131\u015fta y\u00fcce Allah’\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 diledi\u011fi kadar birtak\u0131m evrensel s\u0131rlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bu ger\u00e7ekle hitap etmektedir insanl\u0131\u011fa. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n bu s\u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frulayan kan\u0131tlar pratik hayatlar\u0131nda bulunabilir.<\/p>\n

Kur’an metodunun insan f\u0131trat\u0131na evrensel ger\u00e7eklerle hitap etmedeki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcreklidir. Ancak Kur’an bu ger\u00e7ekleri birer teori olarak sunmaz, aksine birer realite olarak sunmaktad\u0131r. Bu sunu\u015f tarz\u0131n\u0131n ard\u0131nda yarat\u0131c\u0131 el, O’nun takdiri, rahmeti ve plan\u0131 belirginle\u015fmektedir. Bu sunu\u015f tarz\u0131 ak\u0131l ve kalp \u00fczerinde olduk\u00e7a etkilidir. Sezgi ve idraki duyguland\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklere sahiptir. \u0130nsan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, incelemeye, birbirleriyle uyum arzeden b\u00fcy\u00fck ger\u00e7eklere ula\u015fmak i\u00e7in bilgi ve kavrama yetene\u011fini kullanmaya y\u00f6neltmektedir. Karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda insanlar\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmalar\u0131 i\u00e7in y\u00fcce Allah’\u0131n varetti\u011fi y\u0131ld\u0131zlara ili\u015fkin ayetin sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde a\u015fa\u011f\u0131daki de\u011ferlendirmenin yer almas\u0131 bu nedenledir.<\/p>\n

“Biz bilenler i\u00e7in ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131k.”<\/p>\n

Karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda y\u0131ld\u0131zlarla yol bulmak i\u00e7in y\u0131ld\u0131zlar\u0131n hareketlerini, d\u00f6n\u00fc\u015flerini, yerlerini ve y\u00f6r\u00fcngelerini bilmek gerekmektedir. Ayn\u0131 zamanda t\u00fcm bunlar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve hikmet sahibi yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na kan\u0131t olu\u015fturdu\u011funu bilecek bir kavmin varl\u0131\u011f\u0131 da gerekmektedir. Yol bulma -daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi- duygular\u0131n, ak\u0131l ve vicdan\u0131n pratik karanl\u0131klar\u0131nda yol bulmakt\u0131r. Somut yolu bulmak i\u00e7in y\u0131ld\u0131zlar\u0131 kulland\u0131klar\u0131 halde, onlar\u0131n i\u015faretlerini ve yarat\u0131c\u0131lar\u0131m g\u00f6steren kan\u0131tlar\u0131n\u0131 kavramayanlar, bu b\u00fcy\u00fck yol g\u00f6stericilikle do\u011fru yolu bulamayan kimselerdir. Bunlar evren ile yarat\u0131c\u0131s\u0131, bu evrenin i\u00e7erdi\u011fi i\u015faretler ve O’nun y\u00fcce yarat\u0131c\u0131s\u0131na y\u00f6neltici kan\u0131tlar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 koparan kimselerdir.
\n\u0130NSANIN YARATILI\u015eI<\/p>\n

98- O ki, sizi bir tek nefisten olu\u015fturdu. Arkas\u0131ndan sizin i\u00e7in bir bar\u0131nma ve bir ge\u00e7i\u015f yeri belirledi. Biz anlayanlar i\u00e7in ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131k.
\n<\/strong>
\nBu sefer konu direkt ele al\u0131nmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011finilmektedir konuya… Erkek ve di\u015fideki mahiyeti ve ger\u00e7ekli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan birlik arz eden insan nefsi… (\u015eimdiye kadar -okudu\u011fum kadar\u0131yla- Havva’n\u0131n Adem’in v\u00fccudundan yarat\u0131lmas\u0131na de\u011finen g\u00fcvenilir \u0130sl\u00e2mi bir kayna\u011fa rastlamad\u0131m. Oysa kimi zaman “O sizi tek nefisten yaratt\u0131” s\u00f6z\u00fc bu \u015fekilde yorumlanmaktad\u0131r. Bana kal\u0131rsa “tek nefisten” s\u00f6z\u00fcyle erkek ve ger\u00e7eklik noktas\u0131ndaki birli\u011fi kastedilmektedir.) Hayat, d\u00f6llenmi\u015f h\u00fccre sayesinde \u00e7o\u011falmak \u00fczere ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 orada atmaktad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u0130nsan nefsi erke\u011fin s\u00fclb\u00fcndeki h\u00fccre i\u00e7in bir korunakt\u0131r. Di\u015finin rahmi de bir kararg\u00e2h konumundad\u0131r.<\/p>\n

Bundan sonra hayat geli\u015fir ve yayg\u0131nla\u015f\u0131r. Bir de bak\u0131l\u0131r ki, \u00e7e\u015fitli t\u00fcrler ve renkler, de\u011fi\u015fik diller ve \u015fiveler, farkl\u0131 halklar ve kabileler, say\u0131lmayacak kadar \u00e7ok \u00f6rnekler ve tarzlar hayat bulunduk\u00e7a \u00e7o\u011fal\u0131p gitmektedir.<\/p>\n

“Biz anlayanlar i\u00e7in ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131k.”<\/p>\n

Bir tek nefisteki y\u00fcce Allah’\u0131n sanat\u0131n\u0131 kavramak i\u00e7in derinli\u011fine anlay\u0131\u015f zorunludur. T\u00fcm \u00f6rnekler ve nesiller bu tek nefisten t\u00fcremi\u015ftir. Ayr\u0131ca \u00e7o\u011falman\u0131n ve artman\u0131n arac\u0131 olan d\u00f6llenmenin \u00f6tesinde g\u00f6zlenmi\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc uygunluklar\u0131, insanl\u0131k alemindeki erkek-di\u015fi say\u0131s\u0131ndaki s\u00fcrekli uygunlu\u011fu kavramak i\u00e7in bu derinli\u011fine anlay\u0131\u015f gereklidir. Y\u00fcce Allah’\u0131n, \u00fcreme ve \u00e7o\u011falma i\u00e7in bir ara\u00e7 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 evlili\u011fin meydana gelmesi i\u00e7in bu denklik zorunludur. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklar\u0131n insanl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyabilecekleri ko\u015fullarda yeti\u015fmesi ve insanl\u0131k haya-t\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in evlilik ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Bu uygunluklar\u0131n iyice anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in konuyu t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla uzatmam\u0131z imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Buras\u0131 \u00f6zel bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n alan\u0131na girmektedir. Ancak biz erkek olsun, di\u015fi olsun meninin nas\u0131l meydana geldi\u011fini, hayat\u0131n devam\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fi i\u00e7in gerekli olan uygun say\u0131n\u0131n \u00e7ok\u00e7a bulunmas\u0131 i\u00e7in yeterli oranda erkek ve di\u015fi yarat\u0131lmas\u0131, gaybi bir da\u011f\u0131t\u0131m yoluyla nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z sadece. “Gayb\u0131n anahtarlar\u0131 O’nun yan\u0131ndad\u0131r. O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse bilemez” ayetini a\u00e7\u0131klarken buna de\u011finmi\u015ftik…<\/p>\n

“D\u00f6llenmi\u015f yumurtan\u0131n erkek ya da di\u015fi olu\u015funu belirleyen, Allah’\u0131n takdirinin; yumurtay\u0131 d\u00f6lleyen spermdeki erkek kromozomlar\u0131n di\u015fi kromozomlardan \u00e7ok olmas\u0131 veya aksi bir durumun s\u00f6z konusu olmas\u0131 \u015feklinde belirmesidir.” Allah’\u0131n kaderinin bu veya \u00f6b\u00fcr \u015fekilde meydana gelmesi Allah’a \u00f6zg\u00fc gayb\u0131n kapsam\u0131na girmektedir. Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin bunu bilmeye g\u00fcc\u00fc yetmez.<\/p>\n

Her defas\u0131nda meydana gelen diledi\u011fini di\u015fi, diledi\u011fini de erkek olarak var eden, y\u00fcce Allah’\u0131n bu takdiridir. B\u00f6ylece di\u015fi olmalar\u0131 takdir edilmi\u015f olanlar ile erkek olmalar\u0131 takdir edilmi\u015f olanlar aras\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde s\u00fcrekli bir denge olu\u015fturulmu\u015f olur. T\u00fcm insanl\u0131k d\u00fczeyinde bu dengenin bozulmas\u0131 s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00dcreme ve \u00e7o\u011falma, bu denge sayesinde ger\u00e7ekle\u015febilir. Ancak ayn\u0131 zamanda evlilik hayat\u0131n\u0131n istikrarl\u0131 olmas\u0131 da bu sayede m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunun yan\u0131nda \u00fcreme ve \u00e7o\u011falma az say\u0131da erkekle de m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Ancak y\u00fcce Allah, insanl\u0131k hayat\u0131nda erkekle di\u015finin bulu\u015fmas\u0131n\u0131n hedefini bu \u015fekilde takdir etmemi\u015ftir. Tersine insan\u0131 hayvandan \u00fcst\u00fcn k\u0131lan hedefi, erkekle di\u015fi aras\u0131ndaki evlilik hayat\u0131n\u0131n istikrarl\u0131 olmas\u0131 \u015feklinde belirlemi\u015ftir. Bu istikrar\u0131n \u00f6tesinde de ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmeleri m\u00fcmk\u00fcn olmayan hedefler g\u00f6zetilmektedir. En \u00f6nemlisi de neslin aile ortam\u0131nda, anne ve baban\u0131n himayesinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yeti\u015fmesidir. Bu neslin \u00f6zel insan\u00ee rol\u00fcn\u00fc yerine getirmeye haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in bu ortam zorunludur. (Bu s\u00f6ylediklerimiz, insan neslinin g\u00fc\u00e7 elde etmesi ve hayvanlar gibi kendini korumas\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir \u015feydir.) \u0130nsan yavrusuna y\u00fcklenen \u00f6zel insan\u00ee g\u00f6rev, hayvan yavrusundan \u00e7ok daha fazla, aile ortam\u0131nda anne ve baba aras\u0131nda uzun s\u00fcre devam edecek kal\u0131c\u0131 beraberli\u011fi zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu s\u00fcrekli denge y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n e\u015fsiz plan\u0131na, hikmetine ve takdirine kan\u0131t olu\u015fturmak i\u00e7in yeterlidir. Ancak meseleleri derinli\u011fine anlayan bir kavim i\u00e7in elbette.<\/p>\n

“Biz anlayanlar i\u00e7in ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klad\u0131k.”<\/p>\n

Ger\u00e7ekleri g\u00f6rmeyen, sezgiden yoksun k\u00f6rlere gelince; (Ki bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda “gaybili\u011fi”` hafife alan “Bilimsellik” taraftarlar\u0131 yer almaktad\u0131r). Bunlar t\u00fcm bu i\u015faretleri, mucizeleri g\u00f6rmeden ve sezmeden ge\u00e7ip gitmektedirler. “Her ayeti g\u00f6rseler bile inanmazlar O’na.”<\/p>\n

Daha sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f hayat sahnelerini sunmaya devam ediyor. G\u00f6zler rahatl\u0131kla g\u00f6rebilir bu sahneleri. Duygular alg\u0131lar, g\u00f6n\u00fcller d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp Allah’\u0131n sanat\u0131n\u0131n g\u00fczelliklerini g\u00f6r\u00fcr. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu sahneleri sunarken, evren sayfas\u0131nda oldu\u011fu gibi, \u00e7e\u015fitli tav\u0131rlar\u0131na, \u015fekillerine ve t\u00fcrlerine dikkat \u00e7ekiyor. Bu sahnelerde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen hayat\u0131n geli\u015fimi ile ve hayat\u0131 var eden g\u00fcce y\u00f6nelik kan\u0131tlarla vicdanlar harekete ge\u00e7irilmektedir. Nitekim g\u00f6n\u00fcl, bu sanat\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc onaylamaya ve bu g\u00fczellikten yararlanmaya y\u00f6neltilmektedir.
\nSU VE DO\u011eA<\/p>\n

99- O ki, g\u00f6kten suyu indirdi Her \u00e7e\u015fit bitkiyi bu su arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k, her bitkiden ye\u015fil s\u00fcrg\u00fcn \u00e7\u0131kard\u0131k, bu ye\u015fil s\u00fcrg\u00fcnden taneleri \u00fcst \u00fcste binmi\u015f ba\u015faklar, hurma tomurcu\u011fundan yere sarkan salk\u0131mlar, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, zeytin ve nar \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z. Bu meyvalar\u0131n kimi birbirine benzer, kimi de benzemez. Bunlar\u0131n meyvalar\u0131na bir hamken ve bir de olgunla\u015f\u0131nca bak\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz m\u00fcminlerin bunlardan alacaklar\u0131 bir\u00e7ok ibret dersi vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’de, hayattan ve bitkilerin ye\u015fermesinden s\u00f6z edildi\u011finde, \u00e7ok kere sudan da s\u00f6z edilmektedir.<\/p>\n

“O ki, g\u00f6kten suyu indirdi. Her \u00e7e\u015fit bitkiyi bu su arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kard\u0131k.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bitkilerin ye\u015fermesinde suyun \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. \u0130lkel, uygar herkes bu i\u015flevi bilir ve cahil, bilgin herkes anlar bunu. Ancak suyun \u00fcstlendi\u011fi rol, ger\u00e7ekte Kur’an’\u0131n genel olarak t\u00fcm insanlara hitab ederken belirledi\u011finden \u00e7ok daha \u00f6nemli ve daha boyutludur. Bir kere su -Allah’\u0131n takdiriyle yery\u00fcz\u00fcndeki topra\u011f\u0131n, bitkilerin geli\u015fmesine elveri\u015fli olmas\u0131nda \u00f6nemli bir g\u00f6rev \u00fcstlenmi\u015ftir. \u015eayet yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir d\u00f6nem k\u0131zg\u0131n alev oldu\u011funu, sonra da tar\u0131ma elveri\u015fli topraktan yoksun sert bir y\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ard\u0131ndan su ve atmosferdeki etkenlerin yard\u0131m\u0131yla yumu\u015fak topra\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcren teoriler do\u011fruysa; su, topraktan bitki ye\u015fermesine e\u015flik etmektedir. Bu da, havada y\u0131ld\u0131r\u0131m \u00e7akmas\u0131 sonucu meydana gelen elektrik ak\u0131m\u0131yla birlikte nitrojen ve azotun topra\u011fa d\u00fc\u015fmesiyle meydana gelmektedir. Nitrojen suda \u00e7\u00f6z\u00fclmeye elveri\u015fli bir element olup, topra\u011fa yeniden verimlilik kazand\u0131rmak i\u00e7in ya\u011fmurla birlikte d\u00fc\u015fer. Ayn\u0131 zamanda bu, insanlar\u0131n yap\u0131m\u0131nda evrensel yasalar\u0131 taklit ettikleri bir g\u00fcbredir. Bu g\u00fcbre \u015fu anda dahi ayn\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmektedir. Bu madde toprakta yer alacak olursa, yery\u00fcz\u00fc bitkilerden yoksun kalacakt\u0131r.<\/p>\n

“Her bitkiden ye\u015fil s\u00fcrg\u00fcn \u00e7\u0131kard\u0131k. Bu ye\u015fil s\u00fcrg\u00fcnden taneleri \u00fcst\u00fcste binmi\u015f ba\u015faklar, hurma tomurcu\u011fundan yere sarkan salk\u0131mlar, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, zeytin ve nar \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z.”<\/p>\n

Her bitki bir ye\u015fillik olarak geli\u015fmeye ba\u015flar. Ayette ge\u00e7en (h\u00e2diren) “ye\u015fillik) kelimesi (eh\u011fdare) “ye\u015fil” kelimesinden hem etki, hem de derin yak\u0131nl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan daha kapsay\u0131c\u0131 bir \u00f6zelli\u011fe sahiptir; i\u015fte bu ye\u015fil bitkiden “\u00fcst\u00fcste binmi\u015f taneler” ba\u015faklar ve benzerleri gibi. “Hurmalar\u0131n tomurcuklar\u0131ndan sarkan salk\u0131mlar…” ifadede yer alan “G\u0131nvan” kelimesi “Ganvun”un \u00e7o\u011fuludur ve k\u00fc\u00e7\u00fck dal anlam\u0131na gelmektedir. Hurma i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, meyveyi ta\u015f\u0131yan salk\u0131m anlam\u0131na gelmektedir. Dolay\u0131s\u0131yle (G\u0131nvanun) “salk\u0131m” kelimesi ile (Daniye) “sarkan” s\u0131fat\u0131 birlikte, ho\u015f ve sevecen bir ortam meydana getirmektedirler. Asl\u0131nda sahnenin t\u00fcm\u00fcne son derece yumu\u015fak ve sevimli bir atmosfer egemendir:<\/p>\n

“\u00dcz\u00fcm ba\u011flar\u0131…” “Zeytin ve nar…” Dallar\u0131 ve k\u00f6kleriyle birlikte “birbirine benzeyen benzemeyen” t\u00fcm bu bitkiler… “Mahsul verdiklerinde mahsullerine, olgunla\u015fmalar\u0131na bir bak\u0131n…” \u00d6nsezili bir duygu, uyan\u0131k bir kalple bak\u0131n. Tamamen olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman parlakl\u0131\u011f\u0131na, \u00e7ekicili\u011fine bak\u0131n. Bak\u0131n da g\u00fczelli\u011finden yararlan\u0131n. Dikkat edilirse, “meyve verdi\u011finde meyvelerinden yiyin” denmiyor da “meyve verdi\u011finde meyvelerine ve olgunla\u015fmalar\u0131na bak\u0131n” denmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc konu “g\u00fczellik” ve “g\u00fczellikten zevk almakla” ilgilidir. S\u00f6zkonusu edilen Allah’\u0131n ayetlerini d\u00fc\u015f\u00fcnme ve olanca geni\u015fli\u011fiyle hayat alan\u0131nda O’nun sanat\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fini alg\u0131lamad\u0131r.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz m\u00fcminlerin bunlardan alacaklar\u0131 bir\u00e7ok ibretler vard\u0131r.” \u0130nsan\u0131n kalbini a\u00e7an, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatan, f\u0131trattaki al\u0131c\u0131 ve verici cihazlar\u0131 uyaran imand\u0131r. \u0130man sayesinde insan b\u00fcnyesi varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcne ba\u011flan\u0131r. \u0130man, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan Allah’a inanmaya y\u00f6neltir vicdan\u0131. Aksi takdirde kalpler kilitlenmi\u015f, basiretler k\u00f6relmi\u015f ve f\u0131tratlar dejenere olmu\u015f demektir. Bu nedenle bunca g\u00fczellikleri ve mucizeleri hissetmeden, alg\u0131lamadan ge\u00e7ip giderler!<\/p>\n

“Sadece i\u015fitenler kar\u015f\u0131l\u0131k verebilir.” (En’am Suresi: 32)<\/p>\n

Bunca mucizeyi ancak m\u00fcmin olanlar kavrayabilir.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 bu noktaya varana kadar insan kalbine, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, birli\u011finin, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve e\u015fsiz plan\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren varl\u0131k safhalar\u0131n\u0131 sunmu\u015ftu. Vicdan, bu duyg\u00f9land\u0131r\u0131c\u0131 evrensel havay\u0131 solumu\u015f, g\u00f6n\u00fcl, her canl\u0131da \u00e7arpan ve y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n sanat\u0131n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc kalbine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Evet, ak\u0131\u015f bu noktaya vard\u0131\u011f\u0131nda, “\u015firk” ve “\u015firk ko\u015fmay\u0131” sunmaya ba\u015fl\u0131yor. \u00d6yle ki, varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131na inanan ve ona ba\u011flanan bu atmosferde, \u015firk olay\u0131 son derece garip bir olay olarak beliriyor. M\u00fc\u015friklerin as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131 kalpleri ve ak\u0131llar\u0131 tiksindirecek bir tarzda sunuluyor. Pe\u015finden de beklemeksizin bir konuma var\u0131yor. Zaten olu\u015fan atmosfer de buna m\u00fcsaittir!
\nM\u00dc\u015eR\u0130K C\u0130NLER<\/p>\n

100- M\u00fc\u015frikler cinleri Allah’a ortak ko\u015ftular. Oysa cinleri yaratan O’dur. K\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne, hi\u00e7 yoktan O’na o\u011fullar ve k\u0131zlar yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar. Ha\u015fa O, onlar\u0131n uydurduklar\u0131 s\u0131fatlardan uzak ve y\u00fccedir.<\/strong><\/p>\n

Arap m\u00fc\u015friklerinden kimisi cinlere ibadet ederdi. Bununla beraber cinlerin ne oldu\u011funu bilmezlerdi. Sadece birtak\u0131m as\u0131ls\u0131z put\u00e7u kuruntuya dayan\u0131rlard\u0131. \u0130nsan mutlak tevhitten bir kar\u0131\u015f dahi sapmaya g\u00f6rs\u00fcn, art\u0131k bu sap\u0131kl\u0131k giderek b\u00fcy\u00fcr ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00e2le al\u0131nmayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olan sapma a\u00e7\u0131s\u0131 gittik\u00e7e geni\u015fler. Nitekim bu m\u00fc\u015frikler de \u00f6nceleri Hz. \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine o(sun) dinine ba\u011fl\u0131yd\u0131lar. \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) b\u00f6lgeye getirdi\u011fi tevhid dini… ancak onlar bu tevhitten sapt\u0131lar. Ku\u015fkusuz ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu sapma \u00f6nemsizdi. Gittik\u00e7e de bu i\u011fren\u00e7 d\u00fczeye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6yle ki, cinleri Allah’a e\u015f ko\u015facak kadar al\u00e7alm\u0131\u015flard\u0131. Oysa cinler de herkes gibi O’nun yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu varl\u0131klard\u0131r.<\/p>\n

“M\u00fc\u015frikler cinleri Allah’a ortak ko\u015ftular. Halbuki cinleri O yaratm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

De\u011fi\u015fik cahiliye toplumlar\u0131nda yer alan bir\u00e7ok put\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcncede \u015feytan fikrini and\u0131ran k\u00f6t\u00fc varl\u0131klara inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Bu varl\u0131klardan korkup (ister k\u00f6t\u00fc ruhlar, ister k\u00f6t\u00fc ki\u015filer olarak alg\u0131lans\u0131n), k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinden korunmak i\u00e7in kurbanlar sunmu\u015f, sonra da ibadet etmi\u015flerdir.<\/p>\n

Arap putperestli\u011fi de, bu t\u00fcr k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bar\u0131nd\u0131ran bozuk putperestliklerden biridir. Cinlere ibadet etmek ve onlar\u0131 y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fmak suretiyle onlara benzemektedirler. (Kelb\u00ee “kitab-el-esnam”da “Huzzae” kabilesinden Meliho\u011fullar\u0131’n\u0131n cinlere tapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131r.)<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131, bu inanc\u0131n g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcyle y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. Ancak tek bir c\u00fcmleyle…<\/p>\n

“Halbuki cinleri O yaratm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Evet tek bir c\u00fcmle… Ancak bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmek i\u00e7in yeterli oluyor bu kelime… Onlar\u0131 “yaratan” y\u00fcce Allah oldu\u011funa g\u00f6re, il\u00e2hl\u0131k ve Rabbl\u0131kta nas\u0131l O’na ortak olabilirler?<\/p>\n

Onlar\u0131n sap\u0131k\u00e7a iddialar\u0131 bununla da bitmiyordu. Put\u00e7u d\u00fc\u015f\u00fcncenin as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131 birkere ba\u015flad\u0131 m\u0131 sap\u0131kl\u0131kta s\u0131n\u0131r tan\u0131maz \u00e7\u00fcnk\u00fc. Y\u00fcce Allah’\u0131n, o\u011fullar\u0131n\u0131n ve k\u0131zlar\u0131n\u0131n da bulundu\u011funu iddia ediyorlard\u0131.<\/p>\n

“K\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne, hi\u00e7 yoktan O’na o\u011fullar ve k\u0131zlar yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131lar.”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en uydurmalar anlam\u0131ndaki harakal kelimesinin \u00f6zel bir vurgusu ve havas\u0131 vard\u0131r. Y\u0131rt\u0131l\u0131p par\u00e7alanan yalan\u0131n do\u011fu\u015f tablosunu \u00e7izmektedir adeta.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131n oldu\u011funu uydurdular. Yahudiler Uzeyr’in hristiyanlar \u0130sa’n\u0131n Allah’\u0131n o\u011flu oldu\u011funu uydurdular. Bir de k\u0131zlar\u0131n\u0131n oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fcler. Nitekim m\u00fc\u015frikler, melekleri Allah’\u0131n k\u0131zlar\u0131 olarak kabul ediyorlard\u0131. Onlar\u0131n di\u015fi varl\u0131klar olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Tabii ki, hi\u00e7 kimse neden di\u015fi olduklar\u0131n\u0131 bilmiyordu. Dolay\u0131s\u0131yla bu iddialar\u0131n t\u00fcm\u00fc herhangi bir bilgiye dayanm\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle bilgisizce s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zlerdi:<\/p>\n

“Ha\u015fa O, onlar\u0131n uydurduklar\u0131 s\u0131fatlardan \u00e7ok uzak ve \u00e7ok y\u00fccedir.”<\/p>\n

Sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu yalanlar\u0131n\u0131, il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fine ili\u015fkin sap\u0131k\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ele almakta ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak suretiyle bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaktad\u0131r.
\nHER \u015eEY\u0130N YARATICISI<\/p>\n

101- O g\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicisidir. E\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00e7ocu\u011fu nas\u0131l olabilsin ki? Her \u015feyi O yaratt\u0131 ve O her \u015feyi bilendir.<\/strong><\/p>\n

Ku\u015fkusuz \u015fu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc yoktan varedenin kendisinden sonra yerine ge\u00e7ecek birine ihtiyac\u0131 yoktur. Yerine ge\u00e7ecek birinin olmas\u0131 ge\u00e7ici kimselerin beklentisidir. Zay\u0131flar\u0131n dayana\u011f\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir \u015fey yaratamayanlar\u0131n ho\u015flanaca\u011f\u0131 bir duygudur.<\/p>\n

\u00dcstelik onlar \u00e7o\u011falman\u0131n kural\u0131n\u0131 biliyorlar; ki\u015finin cinsinden di\u015fi bir \u00e9\u015finin olmas\u0131 l\u00e2z\u0131m. Allah’\u0131n bir e\u015fi bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde nas\u0131l \u00e7ocu\u011fu olabilir ki? O, tektir-birdir. O’na benzer hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Evlilik olmadan neslin olmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir mi?<\/p>\n

Bu bir ger\u00e7ektir. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fczeylerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131n hayatlar\u0131ndan ve her zaman g\u00f6rd\u00fckleri \u015feylerden \u00f6rnekler vererek hitap etmektedir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 onlara hitap ederken, \u015firkin b\u00fct\u00fcn g\u00f6lgesini bertaraf etmek i\u00e7in `yarat\u0131l\u0131\u015f’ ger\u00e7e\u011fine dayanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir zaman yarat\u0131lm\u0131\u015f biri yarat\u0131c\u0131n\u0131n orta\u011f\u0131 olamaz. Yarat\u0131c\u0131 ger\u00e7e\u011fi yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7e\u011finden farkl\u0131d\u0131r. Nitekim onlar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n mutlak ilmiyle de y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k birtak\u0131m as\u0131ls\u0131z kuruntu ve zandan ba\u015fka bir \u015fey ileri s\u00fcremezler.<\/p>\n

“Her \u015feyi O yaratm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

“Ve O her \u015feyi bilendir.”<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, daha \u00f6nce, y\u00fcce Allah’\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131n ve k\u0131zlar\u0131n\u0131n bulundu\u011funa ve Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 cinlerin O’na ortak oldu\u011funa ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in m\u00fc\u015frikleri, her \u015feyin Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fiyle y\u00fczy\u00fcze getirdi\u011fi gibi bu sefer de kendisine ibadet edilen, boyun e\u011filen, itaat edilen, bir hayat nizam\u0131 olarak dinine uyulan zat\u0131n her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu belirlemek i\u00e7in yine ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fe dayanmaktad\u0131r. O halde, O’ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur. O’nun d\u0131\u015f\u0131nda bir Rabb\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir!
\nALLAH’DAN BA\u015eKA \u0130L\u00c2H YOKTUR<\/p>\n

102- \u0130\u015fte Rabbimiz olan Allah budur. O’ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 O’dur, o halde s\u0131rf O’na kulluk ediniz, her konuda dayan\u0131lacak tek merci O’dur.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131c\u0131 olarak tekli\u011fi, m\u00fclk\u00fcn sahibi olarak tekli\u011fini do\u011furmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yle yaratmada ve m\u00fclk\u00fcn sahibi olmada tek olan, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 vermede de tektir. O, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve sahibi oldu\u011funa g\u00f6re, hi\u00e7 kimsenin ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fclk\u00fcnden onlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131rand\u0131r da. \u0130nsanlar\u0131n elde etti\u011fi ve yararland\u0131\u011f\u0131 her \u015fey, y\u00fcce Allah’a \u00f6zg\u00fc olan bu m\u00fclktendir. Bu ger\u00e7ekler; yaratma, m\u00fclk ve r\u0131z\u0131kland\u0131rma ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015ftu\u011fu zaman beraberinde de -zorunlu olarak ve kesinlikle- Rabbl\u0131\u011f\u0131n da O’na ait olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fini getirir. Dolay\u0131s\u0131yla egemenlik, y\u00f6nlendirme, boyun e\u011filen ve itaat edilen otorite, kullar\u0131n birle\u015ftikleri hayat d\u00fczenini belirleme gibi Rabbl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikleri de O’na \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olur. O halde itaat, boyun e\u011fme ve teslim olma gibi t\u00fcm anlamlar\u0131yla birlikte kulluk, sadece O’na y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Cahiliye d\u00f6neminde Araplar, bu evrenin ve insanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n insanlar\u0131, onun \u00f6tesinde kullar\u0131n yararlanabilecekleri bir m\u00fclk\u00fcn s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fclk\u00fcnden, r\u0131z\u0131kland\u0131ran\u0131n, y\u00fcce Allah oldu\u011funu ink\u00e2r etmiyorlard\u0131. Materyalist Grek filozoflar\u0131ndan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer cahiliye toplumlar\u0131nda da bu ger\u00e7eklerin ink\u00e2r\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn eski Yunan’da bilindi\u011finden daha fazla yayg\u0131nl\u0131k kazanan bu materyalist ekoller mevcut de\u011fildi. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m, Arap cahiliyesinde, Allah’a yakla\u015fmak amac\u0131yla birtak\u0131m kulluk davran\u0131\u015flar\u0131yla sahte tanr\u0131lara ibadet etmek ve insanlar\u0131n hayat\u0131na h\u00fckmeden yasa ve gelenekleri belirlemek i\u00e7in ba\u015fvurulan merci noktas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sapman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Daha do\u011frusu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kimi insanlar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ya da bir bilgi, hidayet ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 kitaba dayanmaks\u0131z\u0131n \u015f\u0131mar\u0131k\u00e7a ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir ink\u00e2r s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n

Do\u011frusu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapanlar\u0131n bir az\u0131nl\u0131k oldu\u011fu do\u011frudur. Az\u0131nl\u0131k olmaya da devam edeceklerdir. Esas sapma, cahiliyede oldu\u011fu \u015fekliyledir. O da, hayata ili\u015fkin konularda yasalar edinmek i\u00e7in Allah’dan ba\u015fkas\u0131na ba\u015fvurmakt\u0131r. \u0130\u015fte, hem Arap cahiliyesinin, hem de di\u011fer t\u00fcm cahiliye d\u00fczenlerinin dayand\u0131\u011f\u0131 geleneksel temel \u015firk budur.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapan bu kural d\u0131\u015f\u0131 az\u0131nl\u0131k bilimsellik iddias\u0131yla ortaya at\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, hi\u00e7bir \u015fekilde “bilim”e dayanmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan bilgisi dahi b\u00f6yle bir ink\u00e2r\u0131 a\u00e7\u0131klayamamaktad\u0131r. Ne bilimden, ne de evrenin yap\u0131s\u0131ndan bir kan\u0131t elde edememektedir. Bu sadece bir pisliktir. Ba\u015fl\u0131ca nedeni de kiliseden ve dini hi\u00e7bir esasa dayanmaks\u0131z\u0131n O’nun ad\u0131na insanlar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirdikleri kilisenin tanr\u0131s\u0131ndan ka\u00e7\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapanlar\u0131n f\u0131tratlar\u0131nda da bir eksiklik s\u00f6z konusudur. insan b\u00fcnyesinin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revlerini yerine getirememesi bundan kaynaklanmaktad\u0131r. Nitekim yap\u0131sal bir de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015f kimi yarat\u0131klarda durum bundan ibarettir.<\/p>\n

Bununla beraber -hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 gibi- yarat\u0131l\u0131\u015f ve ona egemen kader ger\u00e7e\u011fi, Kur’an-\u0131 Kerim’de Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 isbat etmek i\u00e7in s\u00f6z konusu edilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapmak Kur’an’\u0131n ciddiyetine yak\u0131\u015fmaz, sa\u00e7ma bir durumdur. Sadece insanlar\u0131 do\u011frulu\u011fa y\u00f6neltmek i\u00e7in s\u00f6z konusu edilir bu ger\u00e7ekler. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131k, Rabbl\u0131k, y\u00f6neticilik ve hayat\u0131n t\u00fcm\u00fcne egemenlik noktas\u0131nda birlenmesinin, ayr\u0131ca hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmadan tek ba\u015f\u0131na O’na kullukda bulunmalar\u0131n\u0131n zorunlulu\u011fu gibi insanlardan, bu ger\u00e7eklerin gereklerini yerine getirmeleri istenmektedir.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen -hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi- yarat\u0131l\u0131\u015f ve ona egemen kader ger\u00e7e\u011fi, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma konusu yapanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcne kahredici bir kan\u0131t olarak \u00e7arpmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, g\u00f6steri\u015f yapmaktan ve kimi zaman bunaman\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131na varan \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey gelmez ellerinden.<\/p>\n

“\u0130nsan Yaln\u0131zd\u0131r” ve “\u00c7a\u011fda\u015f D\u00fcnyada \u0130nsan” kitaplar\u0131n\u0131n yazar\u0131 Julian Hauxley (Modern Darvinizmle u\u011fra\u015fan \u00e7a\u011fda\u015f \u0130ngiliz biyolog) bunak \u015f\u0131mar\u0131klardan biridir. \u0130\u015fte bu adam yaln\u0131zca sap\u0131k arzular\u0131na dayanarak birtak\u0131m \u015feyler s\u00f6ylemektedir. “\u00c7a\u011fda\u015f D\u00fcnyada \u0130nsan” kitab\u0131n\u0131n, “Uydurma Bir Sorun Olarak Din” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n

“Fen, mant\u0131k ve psikoloji bilimlerinin geli\u015fmesi sonucu, tanr\u0131 fikrinin yarars\u0131z bir varsay\u0131m oldu\u011fu bir a\u015famaya gelmi\u015f bulunuyoruz. Do\u011fa bilimleri tanr\u0131y\u0131 ak\u0131llar\u0131m\u0131zdan kovmu\u015ftur. Art\u0131k evreni d\u00fczenleyen bir h\u00fck\u00fcmran olarak gizlenmi\u015ftir. “\u0130lk sebep” ya da genel bir gizli esasa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.”<\/p>\n

“Felsefenin \u00d6v\u00fcn\u00e7leri” kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Will Durant (Filozofluk taslayan bir Amerikal\u0131) \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n

Felsefe Tanr\u0131’dan s\u00f6z etmektedir, ancak teologlar\u0131n evrenin d\u0131\u015f\u0131nda tasavvur ettikleri tanr\u0131dan de\u011fil elbette. Felsefenin tanr\u0131s\u0131, alemin yasas\u0131, iskeleti, hayat\u0131 ve dileyi\u015finden ibarettir.- “Bunlar s\u00f6ylenecek laflar de\u011fil ama, s\u00f6ylenmektedir i\u015fte.”<\/p>\n

Karanl\u0131klarda y\u00fczen bu insanlar\u0131 Kur’an’\u0131m\u0131za g\u00f6re yarg\u0131lamayaca\u011f\u0131z elbette. Ve bu onlar\u0131 Kur’an’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fiyle hareket eden ak\u0131llar\u0131m\u0131za g\u00f6re de\u011ferlendirmemiz s\u00f6z konusu de\u011fildir. Sadece onlar\u0131 az da olsa ciddiyet ve ak\u0131l kullanmak suretiyle bu sorunu ele alan meslekta\u015flar\u0131 “bilgin”ler ve insan akl\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc bilimlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmek istiyoruz.<\/p>\n

Cornel \u00dcniversitesi’nden doktora sahibi, Dault \u00dcniversitesi Tabii Bilimler B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 kimyager matematik\u00e7i John Kleyflant Cautran, “\u00c7a\u011fda\u015f D\u00fcnyada Allah Tecelli Ediyor” kitab\u0131nda yer alan “Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz Sonu\u00e7” adl\u0131 makalesinde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:<\/p>\n

“Acaba ak\u0131l sahibi bir ki\u015fi, ak\u0131l ve hikmetten yoksun maddenin yaln\u0131zca tesad\u00fcfler sonucu kendi kendine olu\u015ftu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilir mi? B\u00f6yle bir \u015feyi akl\u0131na getirebilir mi? Buna inanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Ya da maddenin bu d\u00fczen ve kanunlar\u0131 meydana getirdi\u011fi sonra da kendisine empoze etti\u011fini iddia edebilir mi? Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, buna verilecek cevap olumsuz olacakt\u0131r. Madde enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken ya da enerji maddeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken belirli kanunlara g\u00f6re hareket etmektedir. \u00dcretilen madde de kendisinden \u00f6nce var olan maddenin uydu\u011fu kanunlara uymaktad\u0131r.”<\/p>\n

“Kimya bilimi kimi maddelerin yok olmaya, ortadan kalkmaya y\u00fcz tutmas\u0131n\u0131n mahiyetini bize g\u00f6stermektedir. Ancak kimi madde b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla yok olmaya y\u00f6nelirken, di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 da daha d\u00fc\u015f\u00fck bir h\u0131zla yok olmaya y\u00fcz tutmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re madde sonsuz de\u011fildir. Bu demektir ki, \u00f6ncesiz de de\u011fildir. O halde bir ba\u015flang\u0131c\u0131 vard\u0131r. Kimya ve di\u011fer bilimin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla, maddenin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n yava\u015f yava\u015f ya da a\u015famal\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, aksine birden bire oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hatta bilim, bu maddelerin olu\u015ftuklar\u0131 s\u00fcrenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da belirleyebilir. Buradan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, \u015fu maddi d\u00fcnyan\u0131n yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bir zorunluluktur ve yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan beri de belirli evrensel yasa ve kurallara g\u00f6re hareket etmektedir. Burada tesad\u00fcf unsuruna yer yoktur.(Daha \u00f6nce bilimin vard\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n zanna dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Biz bu s\u00f6zleri \u0130sl\u00e2m’\u0131n do\u011frulu\u011funa bir kan\u0131t olsun diye aktarm\u0131yoruz. Sadece bilime dayananlara, onu delil kabul edenlere g\u00f6stermek i\u00e7in anlat\u0131yoruz.)<\/p>\n

“\u015eu maddi d\u00fcnya kendisini yaratmaktan ya da uyaca\u011f\u0131 yasalar\u0131 belirlemekten aciz oldu\u011funa g\u00f6re, yarat\u0131l\u0131\u015f olay\u0131n\u0131n maddi varl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn kan\u0131tlar g\u00f6steriyor ki, bu yarat\u0131c\u0131n\u0131n ak\u0131l ve hikmet sahibi biri olmas\u0131 da gerekmektedir. Ancak \u00f6zg\u00fcr irade olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece -t\u0131p, psikoterapi alan\u0131nda oldu\u011fu gibi- ak\u0131l, maddi d\u00fcnyada bir\u015fey yapamaz. \u00d6zg\u00fcr irade sahibi birinin de kendi ba\u015f\u0131na varolmas\u0131 gerekmektedir. Akl\u0131m\u0131z\u0131n kabul etmemizi zorunlu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kesin ve mant\u0131ksal sonuca g\u00f6re, bu evrenin bir yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131yla i\u015f bitmiyor. Bu yarat\u0131c\u0131n\u0131n hikmet sahibi, her \u015feyi bilen ve her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten olmas\u0131 da zorunludur. Bu evreni yarat\u0131p d\u00fczenlemesi ve y\u00f6netmesi i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r bu. Bu yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli olmal\u0131d\u0131r. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131 her taraftan g\u00f6r\u00fclebilmelidir. Bundan dolay\u0131 makalenin ba\u015flang\u0131c\u0131nda i\u015faret etti\u011fimiz gibi \u015fu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve y\u00f6nlendiricisi olan Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na teslim olmaktan ba\u015fka se\u00e7enek yoktur.”<\/p>\n

Lord Ceilwent d\u00f6neminden beri bilim, \u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck ilerlemeler kaydetmi\u015ftir ki, daha \u00f6nce s\u00f6ylediklerini her zamankinden daha \u00e7ok onayl\u0131yoruz: “\u015eayet derin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bilim bizi Allah’a inanmaya zorlayacakt\u0131r.”<\/p>\n

Biyoloji bilgini Frank Allen ad\u0131 ge\u00e7en kitapta yer alan “Evrenin Olu\u015fumu Tesad\u00fcf Sonucu mu Yoksa Bir Hedefe mi Y\u00f6neliktir” adl\u0131 makalesinde \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: .<\/p>\n

“\u00c7ok defa s\u00f6ylemi\u015flerdir: \u015eu maddi evrenin bir yarat\u0131c\u0131ya ihtiyac\u0131 yoktur. Ancak biz evrenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fimiz zaman, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 neyle a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z? Bu soruya cevap olabilecek d\u00f6rt ihtimal bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n

a) Bu evren sadece vehim ve hayalden ibarettir. Ancak bu, evrenin varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kabul etti\u011fimiz \u00f6nermeye ters d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

b) Bu evren kendi kendine yoktan var olmu\u015ftur.<\/p>\n

c) Bu evren \u00f6ncesizdir, var olu\u015funun bir ba\u015flang\u0131c\u0131 yoktur.<\/p>\n

d) Evrenin bir yarat\u0131c\u0131s\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

Birinci ihtimal i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fcze bilin\u00e7 ve duygular\u0131m\u0131zdan ba\u015fka engel \u00e7\u0131km\u0131yor. Buna g\u00f6re \u015fu evreni duyumsamam\u0131z, evrende olup biten olaylar\u0131 alg\u0131lamam\u0131z, ger\u00e7ekle hi\u00e7bir ilgisi bulunmayan as\u0131ls\u0131z kuruntudan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Nitekim Sir James Jeans (\u00c7a\u011fda\u015f \u0130ngiliz, tabiat ve matematik bilgini. Arap\u00e7a’ya da \u00e7evrilen “Kapal\u0131 Evren” kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131d\u0131r. Su g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ilk defa kendisi ortaya atmam\u0131\u015ft\u0131r. Eflatun Felsefesi’nde de bu g\u00f6r\u00fc\u015fe yer verilir. Y\u00fcz elli sene boyunca Felsefi ekoller aras\u0131nda bu konuda bir s\u00fcr\u00fc tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle, “idealistlerle” “pozitivistler” aras\u0131nda. Halen de s\u00fcrmektedir bu tart\u0131\u015fma.) tabiat bilimlerine ili\u015fkin bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsemi\u015ftir. Ona g\u00f6re \u015fu evrenin pratik bir varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Sadece zihinlerimizde beliren \u015fekillerden ibarettir t\u00fcm evren. Do\u011fal olarak bu g\u00f6r\u00fc\u015ften hareketle \u015funu s\u00f6yleyebiliriz; b\u00fct\u00fcn\u00fcyle as\u0131ls\u0131z hayallerden olu\u015fan bir evrende ya\u015f\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin, bindi\u011fimiz, dokundu\u011fumuz \u015fu trenler ger\u00e7ekte, bir varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmayan nehirleri, maddi olmayan k\u00f6pr\u00fcleri a\u015fmaktad\u0131rlar… \u00dczerinde tart\u0131\u015fmaya, m\u00fccadele etmeye gerek yoktur.<\/p>\n

. “\u0130\u00e7inde yer alan madde ve enerji kaynaklar\u0131yla birlikte bu evrenin kendi kendine yoktan var oldu\u011funu ileri s\u00fcren ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fe gelince; bu da g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fck ve ahmakl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan ikinciden geri kalmamaktad\u0131r. \u00dczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ya da tart\u0131\u015fmaya de\u011fmez.”<\/p>\n

Bu evrenin \u00f6ncesiz oldu\u011funu, olu\u015fumunun bir ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f ise; ( Eskiden beri t\u00fcm pozitivistlerin ve materyalistlerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc budur. Hindu ve Budistler de ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015ftedirler.) \u015fu evrenin bir yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6yleyen g\u00f6r\u00fc\u015fe tek noktada (\u00f6ncesizlik noktas\u0131nda) kat\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda biz, ya \u00f6ncesizlik s\u0131fat\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fc evrene nisbet edece\u011fiz, ya da diri ve yarat\u0131c\u0131 il\u00e2ha atfedece\u011fiz. Bu iki ihtimali kabul etmek di\u011ferlerinden daha fazla bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel zorlu\u011fa neden olmamaktad\u0131r. Ancak “Termodinamik” kanunlar\u0131, evrende yer alan elementlerin a\u015famal\u0131 olarak \u0131s\u0131lar\u0131n\u0131 kaybettiklerin g\u00f6stermektedir. Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir gidi\u015ftir. (Burada s\u00f6z konusu edilen te’kitli kesinlikler insan bilgisinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi biz, \u0130sl\u00e2m’\u0131n do\u011frulu\u011funa bilimsel kanunlar bulman\u0131n pe\u015finde de\u011filiz. A\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 do\u011frulayacak kan\u0131tlar bulmak i\u00e7in de b\u00f6yle bir \u00e7aba i\u00e7ine girmeyiz. (Nitekim “Termodinamik” kanunlar kesin kanunlar de\u011fildir. Sadece evrenin yorumuna ili\u015fkin bir teoridir. Yar\u0131n kimi de\u011fi\u015fikliklere u\u011frayabilir. Temelden yanl\u0131\u015f oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131kabilir). Biz sadece bilimi tanr\u0131la\u015ft\u0131ranlara bu sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in al\u0131nt\u0131 yap\u0131yoruz. \u0130\u015fte, Julian Hauxley gibi b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenle ba\u011fland\u0131klar\u0131 tanr\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00f6yledikleri…) G\u00fcn gelecek, t\u00fcm cisimler s\u0131cakl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan s\u0131f\u0131r\u0131n alt\u0131nda bir d\u00fczeye ula\u015facaklard\u0131r. O g\u00fcn enerji kaynaklar\u0131 yok olacak, hayat tamamen imk\u00e2ns\u0131z hale gelecektir. Zamanla cisimlerin \u0131s\u0131 derecesi s\u0131f\u0131ra ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda bu durumun meydana gelmesinden ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131n yok olmas\u0131ndan kurtulu\u015f m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Ancak alev alev yanan g\u00fcne\u015f, parlayan y\u0131ld\u0131zlar ve hayat t\u00fcrleriyle dolup ta\u015fan yery\u00fcz\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor ki, evrenin asl\u0131 ya da temeli belli bir ba\u015flang\u0131\u00e7 an\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. O halde evren sonradan olu\u015fmu\u015ftur. Bunun anlam\u0131; evren i\u00e7in \u00f6ncesiz bir yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu yarat\u0131c\u0131 ezelidir. Bilgisi her \u015feyi kapsam\u0131\u015ft\u0131r, s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcce sahiptir. Bu evrenin onun elinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir sanat \u00fcr\u00fcn\u00fc olmas\u0131 gerekmektedir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. O’ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n burada dayand\u0131\u011f\u0131 temel; tek ba\u015f\u0131na Allah’a kulluk yapman\u0131n zorunlulu\u011fu, h\u00fckmetme, e\u011fitme, direktif verme ve y\u00f6netme gibi t\u00fcm anlamlar\u0131yla Rabbl\u0131\u011f\u0131n sadece O’na \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fidir.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Rabbiniz olan Allah budur. O’ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131 O’dur. O halde s\u0131rf O’na kulluk ediniz, her konuda dayan\u0131lacak tek merci O’dur.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n otoritesi sadece insanlar\u0131n \u00fczerinde ge\u00e7erli de\u011fildir. O her \u015feyin \u00fczerinde otorite sahibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu temelin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7 budur. Cahiliye d\u00f6neminde m\u00fc\u015frikler buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131yorlard\u0131.. Ancak gereklerini kabul etmiyorlard\u0131. Bu da; sadece Allah’\u0131n egemenli\u011fine boyun e\u011fme ve itaat etme ve ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131z ve yaln\u0131z O’nun otoritesine uymad\u0131r.<\/p>\n

ALLAH’IN SIFATLARI<\/p>\n

Ard\u0131ndan Allah’\u0131n s\u0131fatlar\u0131na ili\u015fkin ifadeler yer al\u0131yor. \u0130fadenin g\u00f6lgesi her taraf\u0131, t\u00fcm bo\u015fluklar\u0131 dolduruyor. \u0130nsano\u011flunun sahip oldu\u011funu dilin bu durumu vasfedebilece\u011fini sanm\u0131yorum. O halde bunun, \u015feffaf ve yumu\u015fak g\u00f6lgesini yaymas\u0131n\u0131, insan\u0131 \u00fcrperten, titreten Allah’\u0131n s\u0131fatlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran sahneyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermesini seyredelim. Bu s\u0131fatlar, bir g\u00fcven ve huzur atmosferini olu\u015ftururlar. Ayd\u0131nl\u0131k bir \u015feffafl\u0131k yayarlar.
\n103- G\u00f6zler O’nu g\u00f6rmez, fakat O g\u00f6zleri g\u00f6r\u00fcr. O l\u00e2t\u0131ft\u0131r (alg\u0131lanamaz) ve her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

T\u0131pk\u0131 Allah hakk\u0131nda yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z bir tutumla maddi bir kan\u0131t isteyenler gibi ahmak\u00e7a yakla\u015f\u0131mla O’nu g\u00f6rmek isteyenler… Bunlar ve onlar ne dediklerini bilmeyen kimselerdir.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n g\u00f6zleri ve duyu organlar\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde zihinsel kavrama yetenekleri.. Evet bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 evrenle ileti\u015fim kurabilmeleri yery\u00fcz\u00fcnde halifelik i\u015flevini yerine getirebilmeleri i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, yarat\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131k safhalar\u0131nda il\u00e2h\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n eserlerini alg\u0131lamalar\u0131 da istenmektedir. Ancak y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131n\u0131 kavramaya gelince; kendilerine b\u00f6yle bir yetenek verilmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonradan yarat\u0131lm\u0131\u015f bir faninin, \u00f6ncesiz ve sonras\u0131z bir zat\u0131 g\u00f6rmeye g\u00fcc\u00fc yetmez. \u00dcstelik yery\u00fcz\u00fcndeki halifelik g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in O’nu g\u00f6rmenin de de\u011feri yoktur. Bu g\u00f6revi yerine getirmede gerekli yard\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Gerekli olan her \u015fey kendilerine ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan \u00f6ncekilerin ahmakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabiliyor da, sonrakilerin k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakda g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyor. \u015eu “atom’dan, “elektron”dan, “proton”dan ve “n\u00f6tron”dan s\u00f6z edenlerin hi\u00e7biri, hayat\u0131nda bir kere olsun “atom”, “elektron”, “proton” ve “n\u00f6tron”u g\u00f6rmemi\u015ftir. Bu elementleri kontrol edecek bir teleskop da hen\u00fcz icad edilmemi\u015ftir. Ancak bir farzm\u0131\u015f gibi bunlar\u0131 kabul ediyorlar. Bu farz\u0131n do\u011frulu\u011funa da evrende belirgin izlerinin g\u00f6r\u00fclmesini kan\u0131t g\u00f6steriyorlar. Bir belirti g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman, onu meydana getiren elementin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin kan\u0131t kabul ediyorlar. Bununla beraber, bu deneyimlerin ula\u015fabilece\u011fi en y\u00fcksek nokta, bu elementlerin var olmas\u0131 ihtimalini varsayd\u0131klar\u0131 s\u0131fatlara dayand\u0131rmakt\u0131r. Ancak, eserleriyle kendini ak\u0131llara kan\u0131tlayan Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 varl\u0131k alemindeki yapt\u0131klar\u0131yla izah etmek s\u00f6z konusu edildi\u011fi zaman, hi\u00e7bir bilgiye, yol g\u00f6stericiye ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 kitaba dayanmaks\u0131z\u0131n Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya giri\u015fip g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen somut kan\u0131tlar isterler. Sanki \u015fu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc, sanki t\u00fcm\u00fc ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckleriyle \u015fu hayat, b\u00f6yle bir kan\u0131t olmak i\u00e7in yeterli de\u011filmi\u015f gibi…<\/p>\n

Varl\u0131k sayfalar\u0131nda ve nefislerin derinliklerinde gizli kan\u0131tlar\u0131n sunulmas\u0131ndan ve y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131na ili\u015fkin; “G\u00f6zler O’nu g\u00f6rmez. O b\u00fct\u00fcn g\u00f6zleri g\u00f6r\u00fcr. O l\u00e2tiftir, haberdard\u0131r” ger\u00e7e\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, insano\u011flunun kulland\u0131\u011f\u0131 dilin a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131 ya da vasfedemedi\u011fi \u015fu ifadelerle s\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

60- Sizi geceleyin \u00f6ld\u00fcren ve g\u00fcnd\u00fczleyin neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen O’dur. Sonra O sizi g\u00fcnd\u00fczleyin diriltir, belirli hayat s\u00fcreniz dolsun diye, sonra O’nun huzuruna d\u00f6neceksiniz de O yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131z\u0131 size haber verecektir. Ge\u00e7en ayette `gayb’\u0131n ufuklar\u0131n\u0131, boyutlar\u0131n\u0131 ve derinliklerini \u00e7izen ve y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin sonsuzlu\u011funa ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden kelimeler gibi birka\u00e7 kelime daha. T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1722,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2661","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-enam-suresinin-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2661","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2661\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}