{"id":2663,"date":"2012-01-21T10:04:39","date_gmt":"2012-01-21T10:04:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2663"},"modified":"2012-01-21T10:04:39","modified_gmt":"2012-01-21T10:04:39","slug":"enam-suresinin-51-59-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/enam-suresinin-51-59-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"En’am Suresi’nin 51-59.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

\u0130SL\u00c2M \u0130NANCININ NETL\u0130\u011e\u0130<\/p>\n

51- Rabblerin huzurunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u0131 Kur’an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile uyar. Onlar i\u00e7in Allah d\u0131\u015f\u0131nda bir dost ya da arac\u0131 yoktur. Ola ki, g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131rlar.<\/p>\n

52- S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma, onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerden olas\u0131n.<\/p>\n

53- Kendini be\u011fenmi\u015fler “Allah’\u0131n aram\u0131zdan se\u00e7erek l\u00fctfuna l\u00e2y\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri bunlar m\u0131d\u0131r?” desinler diye biz onlar\u0131 i\u015fte b\u00f6ylece s\u0131navdan ge\u00e7irdik. Allah \u015f\u00fckredenleri herkesten iyi bilen de\u011fil mi?<\/p>\n

54- Ayetlerimize inananlar sana gelince onlara de ki: ‘ `Sel\u00e2m size, Rabbiniz merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131, buna g\u00f6re i\u00e7inizden kim bilmeyerek bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler de arkas\u0131nda tevbe edip kendini \u0131sl\u00e2h ederse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir. ”<\/p>\n

55- G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olsun diye ayetlerimizi, i\u015fte b\u00f6yle, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131yoruz.<\/strong><\/p>\n

Bu, \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n izzetini, sahte yery\u00fcz\u00fc de\u011ferlerine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, basit be\u015feri ilgilerden uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu dini, s\u00fcsten, yald\u0131zdan, yery\u00fcz\u00fc de\u011ferlerinin ihtiras ve aldat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan uzak bir \u015fekilde insanlara sunmakla emr olunmu\u015ftu. Ayn\u0131 \u015fekilde dikkatini onlar aras\u0131nda, bu davetten yararlanmak isteyenlere, onlardan i\u00e7tenlikle kabul edenlere y\u00f6neltmek. Allah’\u0131n taraf\u0131n\u0131 isteyerek, g\u00f6n\u00fcllerini Allah’a y\u00f6neltenleri korumak, bundan sonra cahiliye toplumunun sahte de\u011ferlerinden ve basit be\u015feri ilgilerden herhangi bir \u015fey \u00f6l\u00e7\u00fc edinmemekle emr olunmu\u015ftu.<\/p>\n

Rabblerinin huzurunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u0131 Kur’an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile uyar. Onlar i\u00e7in Allah d\u0131\u015f\u0131nda bir dost ya da arac\u0131 yoktur. Ola ki, g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131rlar.”<\/p>\n

Bununla Rablerinin huzurunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u0131 uyar. O s\u0131rada Allah’dan ba\u015fka bir yard\u0131mc\u0131 ve onlar\u0131 kurtaracak bir arac\u0131 bulamazlar. Bunun nedeni, onun izni olmaks\u0131z\u0131n Allah kat\u0131nda hi\u00e7bir arac\u0131n\u0131n arac\u0131l\u0131kta bulunamayaca\u011f\u0131d\u0131r. \u0130zinden sonra da O, y\u00fcce Allah’\u0131n haklar\u0131nda arac\u0131l\u0131kta bulunmas\u0131n\u0131 istedi\u011finden ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in arac\u0131l\u0131kta bulunamaz. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir dost ve arac\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir g\u00fcn\u00fcn korkusuyla kalpleri \u00fcrperenleri uyarmay\u0131, uyar\u0131ya kulak vermeyi ve ondan yararlanmay\u0131 daha \u00e7ok hak etmi\u015fler. Belki d\u00fcnya hayat\u0131ndayken ahirette kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 Allah’\u0131n azab\u0131ndan korunabilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc uyar\u0131, ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karan bir a\u00e7\u0131klama oldu\u011fu gibi \u00e7e\u015fitli ilhamlar uyand\u0131ran bir etkendir de. Korktuklar\u0131 ve sak\u0131nd\u0131klar\u0131 \u015feyi ortaya koyan bir a\u00e7\u0131klama… Kalplerini sak\u0131nmaya ve korunmaya y\u00f6nelten bir etken… B\u00f6ylece kendileri i\u00e7in a\u00e7\u0131klama yap\u0131ld\u0131ktan sonra sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 \u015feyleri i\u015flememi\u015f olurlar.<\/p>\n

“S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvar\u0131rlar?”<\/p>\n

\u015eu, canlar\u0131n\u0131 Allah yoluna koyanlar\u0131, sabal\u0131 ak\u015fam O’na kulluk etmeye, O’na dua etmeye y\u00f6nelenleri, O’nun y\u00fcce zat\u0131n\u0131 isteyenleri, O’nun zat\u0131ndan ve ho\u015fnutlu\u011fundan ba\u015fka bir \u015feye itibar etmeyenleri kovma… Bu kendini Allah’a adama, sevgi ve edep tavr\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlardan biri kulluk ve dua ile Allah’dan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelmez. Tamamen her \u015feyden soyutlanm\u00e0d\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu istemez. Kalbi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah sevgisiyle dopdolu olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e, yaln\u0131zca Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu istemez. Allah’a kar\u015f\u0131 tak\u0131nmas\u0131 gereken edep tavr\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeden, Allah i\u00e7in ve Allah ile ya\u015fayan bir kul olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, onun ho\u015fnutlu\u011funu isteyerek kulluk ve dua ile y\u00fcce Allah’\u0131 birlememi\u015f olur.<\/p>\n

Hik\u00e2yenin \u00f6z\u00fc \u015fu; Araplar\u0131n “e\u015fraf” tak\u0131m\u0131ndan bir grup, Hz. Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- fakirliklerinden dolay\u0131 \u00fcst ba\u015flar\u0131 ter kokan \u015euheyb, Bilal, Ammar, Habbab, Selman ve \u0130bni Mesud gibi kimsesiz fakirler, kucak a\u00e7\u0131yor diye \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Bu kimsesizlerin toplumsal konumlar\u0131 Kurey\u015f’in efendileriyle ayn\u0131 mecliste oturmaya yetmiyordu. Bu y\u00fczden Kurey\u015f’in e\u015fraf tak\u0131m\u0131 Hz. Peygamber’den, bunlar\u0131 yan\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 istediler. Fakat peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bunu kabul etmedi. Bu sefer kimsesiz fakirler i\u00e7in ayr\u0131 bir toplant\u0131, e\u015fraf tak\u0131m\u0131 i\u00e7in de aralar\u0131nda \u015fu kimsesiz fakirlerin yer almad\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131 bir toplant\u0131 d\u00fczenlenmesini \u00f6nerdiler. B\u00f6ylece efendilerin cahiliye toplumundaki ayr\u0131cal\u0131klar\u0131, \u00f6zellikleri ve \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri s\u00fcrecekti. Bunun \u00fczerine Hz. Peygamber de \u0130sl\u00e2m’a girmelerini sa\u011flamak amac\u0131yla bu isteklerini kabul etme d\u00fc\u015f\u00fcncesi uyanmaya ba\u015flad\u0131, ancak Rabbinin kesin emri gelmi\u015fti:<\/p>\n

“S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma.”<\/p>\n

M\u00fcslim Sa’d b. Ebi Vakkas’dan \u015f\u00f6yle rivayet eder, Sa’d diyor ki, “Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yan\u0131nda alt\u0131 ki\u015fi bulunuyordu. M\u00fc\u015frikler Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yan\u0131nda bulunan \u015fu adamlar\u0131 uzakla\u015ft\u0131r ki, bize kar\u015f\u0131 c\u00fcretk\u00e2r davranmas\u0131nlar” dediler. Peygamberin yan\u0131nda bulunanlardan biri bendim, biri \u0130bni Mesut, biri de H\u00fczeyl kabilesinden bir ki\u015fi, biri de Bilal idi. Bir de isimlerini hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m iki adam vard\u0131. Bunun \u00fczerine Peygamberin g\u00f6nl\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n ge\u00e7mesini istedi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce ge\u00e7ti ve kendi kendine konu\u015ftu. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi:<\/p>\n

“S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma.”<\/p>\n

Bu e\u015fraf tak\u0131m\u0131 Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- meclisine ve himayesine ald\u0131\u011f\u0131 \u015fu zay\u0131f kimseler aleyhinde birtak\u0131m s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131kar\u0131yor, onlar\u0131 k\u0131n\u0131yor, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 fakirlikleri, zay\u0131fl\u0131klar\u0131 ve efendilerin nefretine, \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabul etmeyi\u015flerine eden olan, Peygamberin meclisinde bulunmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc k\u0131n\u0131yorlard\u0131. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah bu konudaki kesin h\u00fckm\u00fcn\u00fc bildirdi ve iddialar\u0131n\u0131 reddederek temelden \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fc.<\/p>\n

“…Onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerden olas\u0131n.”<\/p>\n

Onlar\u0131n hesab\u0131 kendilerine aittir, seninki de sana. Onlar\u0131n fakir olu\u015flar\u0131 da r\u0131z\u0131k konusunda belirlenen takdir gere\u011fidir. Bu, Allah kat\u0131ndaki hesaplar\u0131d\u0131r. Bu konuyla senin bir ilgin yoktur. Ayn\u0131 \u015fekilde senin fakir ya da zengin olu\u015fun senin Allah kat\u0131ndaki hesab\u0131nd\u0131r. Onlar\u0131 ilgilendiren herhangi bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu de\u011ferlerin iman sorunu ve onun derecesi \u00fczerinde bir etkinli\u011fi olamaz. \u015eayet fakirlik ve zenginlikten dolay\u0131 onlar\u0131 meclisinden uzakla\u015ft\u0131racak olursan, bu durumda Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcyle \u00f6l\u00e7memi\u015f, onun de\u011ferleriyle de\u011ferlendirmemi\u015f olursun. Dolay\u0131s\u0131yla da bu zalimlerden olursun. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah’\u0131n peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- -Ha\u015fa- zalimlerden biri olmaktan uzakt\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece cep fakiri ancak g\u00f6n\u00fcl zengini olanlar peygamberin meclisindeki yerlerinde kald\u0131lar. Toplumsal mevkileri d\u00fc\u015f\u00fck ama Allah’la g\u00fc\u00e7 kazananlar, imanlar\u0131n\u0131n sonucu elde ettikleri ve s\u0131rf O’nun zat\u0131n\u0131 isteyerek Allah’a yapt\u0131klar\u0131 dualar\u0131n sonucu hak ettikleri konumlar\u0131n\u0131 korudular. B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fc ve de\u011ferleri y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi metoda uygun olarak yerle\u015fmi\u015f oluyordu.<\/p>\n

Bunun \u00fczerine \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabul etmekten ka\u00e7\u0131nan m\u00fcstekbirler -b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar- b\u00fcy\u00fck bir nefretle \u015f\u00f6yle demeye ba\u015flad\u0131lar: Nas\u0131l olur da Allah aram\u0131zda \u015fu zay\u0131f fakirleri iyilik i\u00e7in tercih edebilir? \u015eayet Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- getirdi\u011finde bir hay\u0131r bulunsayd\u0131, \u015fu fakirlerin bizim \u00f6n\u00fcm\u00fcze ge\u00e7meleri m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131. Onlardan \u00f6nce Allah bizi do\u011fru yola iletirdi. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n bizim gibi mevki, makam sahiplerini b\u0131rak\u0131p aram\u0131zda \u015fu z\u00e2y\u0131f fakirlere iyilikte bulunmas\u0131 akla uygun de\u011fildir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, y\u00fcce Allah’\u0131n mal ve soyla b\u00fcy\u00fcklenen, bu dinin tabiat\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011fa g\u00f6sterdi\u011fi ayd\u0131nl\u0131k ufuklu yeni d\u00fcnyan\u0131n mahiyetini kavrayamayanlar i\u00e7in takdir etti\u011fi bir fitneydi. \u0130nsanl\u0131k bu d\u00fcnyada o g\u00fcn i\u00e7in Araplar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n yabanc\u0131s\u0131 oldu\u011fu eri\u015filmez doruklara y\u00fckselmi\u015fti. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00e7e\u015fitli isim ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler alt\u0131ndaki demokratik d\u00fczenler de buna son derece yabanc\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

“Kendilerini be\u011fenmi\u015fler “Allah’\u0131n aram\u0131zdan se\u00e7erek l\u00fctfunu lay\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri bunlar m\u0131d\u0131r?” desinler diye biz onlar\u0131 i\u015fte b\u00f6yle s\u0131navdan ge\u00e7irdik.”<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, e\u015fraf tak\u0131m\u0131n\u0131n k\u0131nama amac\u0131na y\u00f6nelik olarak ifade etti\u011fi soruya \u015fu \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k vermektedir:<\/p>\n

“Allah \u015f\u00fckredenleri herkesten iyi bilen de\u011fil miydi?”<\/p>\n

Bu cevap, bir\u00e7ok i\u015fareti, bir\u00e7ok anlaml\u0131 imay\u0131 kapsamaktad\u0131r. \u00d6ncelikle hidayetin y\u00fcce Allah’\u0131n do\u011fru yola iletildikten sonra \u015f\u00fckredeceklerini bildi\u011fi kimseler, m\u00fck\u00e2fat olarak verdi\u011fi bir nimet oldu\u011fu belirtilmektedir. Bununla beraber kullar\u0131n \u015f\u00fckr\u00fc hi\u00e7bir zaman bu nimet i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Ama y\u00fcce Allah kulun \u00e7abas\u0131n\u0131 kabul ediyor ve kar\u015f\u0131l\u0131k olarak da e\u015fi bulunmayan \u015fu g\u00f6z al\u0131c\u0131 m\u00fck\u00e2fat\u0131 veriyor.<\/p>\n

Bir de iman nimetinin, be\u015feri cahiliye toplumlar\u0131nda yayg\u0131n olan basit yery\u00fcz\u00fc de\u011ferlerinden herhangi biriyle ilgisinin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 aksine Allah’\u0131n bu nimeti, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00fckredeceklerini bildi\u011fi kimselere \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Yoksa ki\u015finin k\u00f6le, zay\u0131f ve fakir olu\u015fu \u00f6nemli de\u011fildir. Cahiliye toplumlar\u0131da insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fcklenme gerek\u00e7esi yapt\u0131klar\u0131 basit yery\u00fcz\u00fc de\u011ferlerinin Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde yeri yoktur.<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra, Allah’\u0131n l\u00fctfuna itiraz edenleri, bu itirazlar\u0131n\u0131n e\u015fyan\u0131n hakikatine ili\u015fkin bilgisizlikten kaynakland\u0131\u011f\u0131, bu l\u00fctfun da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n kullardan hangisinin onu hak etti\u011fine ili\u015fkin y\u00fcce Allah’\u0131n eksiksiz bilgisine dayand\u0131\u011f\u0131, yoksa \u015fu itirazlar\u0131n\u0131n cehaletten ve Allah hakk\u0131nda edepsizce davranmaktan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 Hz. Peygambere -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Allah’\u0131n peygamberi olarak \u0130sl\u00e2m’a \u00f6ncelikle girmek suretiyle l\u00fctfedilenlere, \u015fu m\u00fcstekbir ve e\u015fraf tak\u0131m\u0131n\u0131n alay etti\u011fi kimselere ilk \u00f6nce sel\u00e2m vermesini, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerinden bilmeden bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyen ard\u0131ndan tevbe edip iyi davran\u0131\u015flarda bulunan\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131nda somutla\u015fan rahmeti \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlara m\u00fcjdelemesini emrederek s\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n

ALLAH’IN MERHAMET\u0130 GEN\u0130\u015eT\u0130R<\/p>\n

“Ayetlerimize inananlar sana gelince, onlara de ki; Sel\u00e2m size, Rabbiniz merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131, buna g\u00f6re i\u00e7inizden kim bilmeyerek bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler de arkas\u0131ndan tevbe edip kendini \u0130slah ederse; hi\u00e7 ku\u015fkusuz, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.”<\/p>\n

Bu iman nimetinden, hesapta kolayl\u0131ktan ve cezada rahmetten sonra yeralan bir l\u00fctuftur. \u00d6yle ki, y\u00fcce Allah, ayetlerine inananlara merhamet etmeyi bir g\u00f6rev olarak \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feyi duyurmas\u0131n\u0131 peygamberine emrediyor. Hatt\u00e2 bu rahmet, tevbe edip ard\u0131ndan \u0131slah olduklar\u0131 zaman t\u00fcm g\u00fcnahlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 kapsayacak d\u00fczeye ula\u015f\u0131yor. Nitekim baz\u0131lar\u0131 cehaleti, g\u00fcnah i\u015flemenin nedeni olarak yorumlam\u0131\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ancak cehaletten dolay\u0131 g\u00fcnah i\u015fler. Buna g\u00f6re h\u00fck\u00fcm tevbe etti\u011fi ve ard\u0131ndan kendini \u0131slah etti\u011fi s\u00fcrece ki\u015finin i\u015fledi\u011fi her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kapsamaktad\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n hangisi olursa olsun g\u00fcnahdan tevbe etmesi, ard\u0131ndan \u0131slah olmas\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n bir g\u00f6rev olarak \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 merhamet sonucu, ba\u011f\u0131\u015flanman\u0131n nedeni sayan ba\u015fka h\u00fck\u00fcmlerce de desteklenmektedir.<\/p>\n

Surenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sunulmas\u0131n\u0131 tamamlamadan \u00f6nce, bu ayetlerin hangi \u015fartlar alt\u0131nda indi\u011fine ili\u015fkin olarak aktar\u0131lan baz\u0131 rivayetlere ve Kur’an ayetleriyle birlikte bu rivayetlerin i\u015faret etti\u011fi, bu dinin o g\u00fcn i\u00e7in insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ola\u011fan-\u00fcst\u00fc de\u011fi\u015fimin hakikatine d\u00f6nelim. \u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn dahi, \u00f6nceleri ula\u015ft\u0131\u011f\u0131, sonradan kesin bir \u015fekilde geriye d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 bu eri\u015filmez doru\u011fun gerisinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ebu Cafer et-Taberi \u015f\u00f6yle diyor: Bize Henad b. S\u0131rri, bize Ebu Zeyd, Esas’dan, Kardus es’Sa’lebi’den, o da \u0130bn-i Mesud’dan nakletti. Yan\u0131nda S\u00fcheyb, Ammar, Bilal ve Habbab gibi garip m\u00fcsl\u00fcmanlar bulundu\u011fu bir s\u0131rada Kurey\u015f ileri gelenlerinden bir grup peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- yan\u0131na u\u011fray\u0131p \u015f\u00f6yle dediler:<\/p>\n

-Ya Muhammed, kavmin aras\u0131nda bunlardan m\u0131 ho\u015fnud oldun? Bunlar m\u0131 Allah’\u0131n aram\u0131zda l\u00fctufta bulundu\u011fu kimseler?.. Bunlar\u0131 yan\u0131ndan kov. \u015eayet onlar\u0131 kovarsan sana uyabiliriz. Bunun \u00fczerine \u015fu ayetler nazil oldu:<\/p>\n

S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma, onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerden olas\u0131n.<\/p>\n

Kendini be\u011fenmi\u015f `Allah’\u0131n aram\u0131zdan se\u00e7erek l\u00fctfuna lay\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri bunlar m\u0131d\u0131r?’ desinler diye biz onlar\u0131 i\u015fte b\u00f6yle s\u0131navdan ge\u00e7irdik. Allah \u015f\u00fckredenleri herkesten iyi bilen de\u011fil mi?”<\/p>\n

Yine Taberi \u015f\u00f6yle diyor: Bana, H\u00fcseyin b. Amr, b. Muhammed el-Ankaz\u00ee anlatt\u0131: Bize babam anlatt\u0131: Bize Esbat, S\u00fcddi’den anlatt\u0131, o da Ebu Said el Ezdi’den anlatt\u0131. -Bu adam Ezd kabilesinin okur-yazar\u0131yd\u0131- O da Ebul Kunud’dan, Habbab’\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc hakk\u0131nda.<\/p>\n

S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma, onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerde olas\u0131n.<\/p>\n

\u015e\u00f6yle dedi\u011fini anlatt\u0131. Akra b. Habis Et-Temimi ve Uyeyne b. Uyeyne b. H\u0131sn el-Fizari gelip Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Bilal, S\u00fcheyb, Ammar ve Habbab’la birlikte bir grup garip m\u00fc’minlerin yan\u0131nda otururken buldular. Garip m\u00fc’minleri g\u00f6rd\u00fcklerinde k\u00fc\u00e7\u00fcmsediler. Sonra Hz. Peygambere gelip \u015f\u00f6yle dediler: Bizim i\u00e7in Araplar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6recekleri bir meclis ay\u0131rman\u0131 istiyoruz. Arap heyetleri yan\u0131na geldiklerinde bizi \u015fu k\u00f6lelerle birlikte g\u00f6rmelerinden utan\u0131yoruz. Bu y\u00fczden yan\u0131na geldi\u011fimiz zaman bunlar\u0131 yan\u0131m\u0131zdan kald\u0131r. Biz ayr\u0131ld\u0131ktan sonra dilersen onlarla birlikte otur. Hz. Peygamber “tamam” dedi. Onlar “\u00f6yleyse bunu yaz\u0131p bize ver” dediler. Habbab diyor ki, Hz. Peygamber, bir k\u00e2\u011f\u0131t getirmelerini ve yazmak \u00fczere Ali’yi \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131n\u0131 istedi. O esnada bir k\u00f6\u015fede oturuyorduk. O esnada Cebrail \u015fu ayeti getirdi:<\/p>\n

“S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma, onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerden olas\u0131n.<\/p>\n

“Kendini be\u011fenmi\u015fler `Allah’\u0131n aram\u0131zdan se\u00e7erek l\u00fctfuna lay\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri bunlar m\u0131d\u0131r?’ desinler diye biz onlar\u0131 i\u015fte b\u00f6ylece s\u0131navdan ge\u00e7irdik. Allah \u015f\u00fckredenleri herkesten iyi bilen de\u011fil mi?”<\/p>\n

Ard\u0131ndan:<\/p>\n

“Ayetlerimize inananlar sana gelince onlara de ki; Sel\u00e2m size, Rabbiniz merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131, buna g\u00f6re i\u00e7inizden kim bilmeyerek bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler de arkas\u0131nda tevbe edip kendini \u0131slah ederse, bi\u00e7 ku\u015fkusuz, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.”<\/p>\n

Bunun \u00fczerine Hz. Peygamber k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 elinden b\u0131rakt\u0131 sonra da bizi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve \u015f\u00f6yle dedi: “Sel\u00e2m size, Rabbiniz merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131.” Biz de onun yan\u0131nda oturduk. Kalkmak isteyince de kalkt\u0131 ve yan\u0131m\u0131zdan ayr\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi:<\/p>\n

“S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam ona yalvaranlarla beraber sabret. D\u00fcnya bayat\u0131n\u0131n \u00e7ekicili\u011fini isteyerek g\u00f6zlerini o kimselerden ay\u0131rma.” (Kehf, 28)<\/p>\n

Habbab diyor ki, bundan sonra Hz. Peygamber yan\u0131m\u0131zda otururdu. Kalkmas\u0131 gereken saat gelince, kalk\u0131p gitmesi i\u00e7in \u00f6nce biz kalk\u0131p onu yaln\u0131z b\u0131rak\u0131rd\u0131k. (\u0130bni Kesir tefsirinde bu hadis hakk\u0131nda \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapmaktad\u0131r. “Bu hadis gariptir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayet Mekke’de inmi\u015ftir. Akra b. Habis ve Uyeyne ise Hicretten bir s\u00fcre sonra m\u00fcsl\u00fcman olmu\u015flard\u0131r “…Ben bu de\u011ferlendirmeye bir anlam veremedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00f6zleri kesinlikle m\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131ndan \u00f6nce s\u00f6ylemi\u015fler. M\u00fcsl\u00fcmanken b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yleyemezdi. Dolay\u0131s\u0131yla bu rivayetle, onlar\u0131n Hicretten bir s\u00fcre sonra m\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 aras\u0131nda \u00e7eli\u015fki s\u00f6z konusu de\u011fildir. Onlar s\u00f6zleri kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmedi diye o g\u00fcn \u0130sl\u00e2mdan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015flerdi.)<\/p>\n

Bundan sonra Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman sel\u00e2mla ba\u015flar ve \u015f\u00f6yle derdi. “\u00dcmmetimin i\u00e7inde kendilerine sel\u00e2m vermekle emr olundu\u011fum kimseleri var eden Allah’a hamd olsun.”<\/p>\n

M\u00fcslim’in sahihinde Aziz b. Amr’dan \u015f\u00f6yle rivayet edilir. Ebu S\u00fcfyan, S\u00fcheyb ve Bilal’e rastlad\u0131 ve onlardan tiksindi. Bunun \u00fczerine onlar, “Allah’a andolsun ki, Allah’\u0131n k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131 onun d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan intikam almaktan al\u0131konmu\u015f de\u011fildirler” dediler. Habbab diyor ki; bunun \u00fczerine Ebu Bekir “Bunlar\u0131 Kurey\u015f’in \u00f6nderi ve efendisi i\u00e7in mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz” dedi. Sonra da Hz. Peygambere gidip haber verdi. Resulullah, “Ey Ebu Bekir, belki de onlar\u0131 k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n. \u015eayet onlar\u0131 k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015fsan, ku\u015fku yok ki, Allah’\u0131 k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n demektir” buyurdu. Bunun \u00fczerine Ebu Bekir yanlar\u0131na gidip “Ey karde\u015flerim sizi k\u0131zd\u0131rd\u0131m m\u0131?” dedi. Onlar da “Hay\u0131r, Allah seni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n, karde\u015fimiz” dediler.<\/p>\n

\u0130NANMI\u015e \u0130NSANLARIN DE\u011eER\u0130<\/p>\n

\u015eu naslar\u0131n \u00fczerinde uzun uzad\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. Ayn\u0131 \u015fekilde b\u00fct\u00fcn insanl\u0131k da buna muhta\u00e7t\u0131r. Ku\u015fkusuz bu naslar s\u0131rf “insan haklar\u0131” konusunda birtak\u0131m ilke, de\u011fer ve teoriyi temsil etmemektedirler. Olay bundan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ve boyutludur. Bu h\u00fck\u00fcmler, insanl\u0131k hayat\u0131nda fiilen ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olguyu, bu dinin t\u00fcm insanl\u0131k baz\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi geni\u015f boyutlu de\u011fi\u015fimi temsil etmektedir.<\/p>\n

Bir zamanlar insanl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ek hayatlar\u0131nda ula\u015ft\u0131klar\u0131 ufkun \u00fczerindeki ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgiyi somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r… Her ne kadar insanl\u0131k, bu dini takip ederek sa\u011flam ad\u0131mlarla y\u00fckseldi\u011fi bu ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgiden geriye d\u00f6n\u00fc\u015f yapm\u0131\u015fsa da, bu durum \u015fu de\u011fi\u015fimin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden, bir zamanlar ger\u00e7ekle\u015fen bu olgunun ululu\u011fundan ve insanl\u0131\u011f\u0131n pratik hayat\u0131nda fiilen \u00e7izilen bu \u00e7izginin \u00f6neminden bir \u015fey eksiltmez. Bu \u00e7izginin \u00e7izilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n ve bir zaman ona ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n de\u011feri, insanl\u0131\u011f\u0131n bir daha, tekrar ona ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndad\u0131r. \u0130nsanl\u0131k bir kere bu \u00e7izgiye ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funa g\u00f6re bu onun g\u00fcc\u00fc ve imk\u00e2n\u0131 dahilindedir. \u00c7izgi, orada ufuklarda duruyor. \u0130nsanl\u0131k da ayn\u0131 insanl\u0131k… Bu din de yine ayn\u0131 dindir. Geride kararl\u0131l\u0131k, g\u00fcven ve kesin bir inan\u00e7 kal\u0131yor.<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmlerin de\u011feri, o g\u00fcn i\u00e7in insanl\u0131\u011fa b\u00fct\u00fcn noktalar\u0131 ve a\u015famalar\u0131yla cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131nda y\u00fckselen bir \u00e7izgi belirlemesindedir. \u0130sl\u00e2m, Araplar\u0131 bu batakl\u0131ktan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, onlar\u0131 y\u00fckseltti\u011fi eri\u015filmez doruklar\u0131n d\u00fczeyine ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde insanl\u0131\u011f\u0131n elinden tutup bu batakl\u0131ktan \u00e7\u0131kararak ula\u015ft\u0131klar\u0131 zirveye y\u00fckseltecek bir konuma getirmi\u015ftir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn insanl\u0131k gibi Araplar\u0131n, cahiliye d\u00f6neminde i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri i\u011fren\u00e7 batakl\u0131k ise, Kurey\u015f’in ileri gelenlerinin \u015fu s\u00f6zlerinde gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde somutla\u015fmaktad\u0131r. “Ya Muhammed kavmin aras\u0131nda bunlardan m\u0131 ho\u015fnud oldun? Bunlar m\u0131 Allah’\u0131n aram\u0131zda l\u00fbtufta bulundu\u011fu kimseler? Biz \u015fimdi bunlara m\u0131 uyaca\u011f\u0131z? Kov \u015funlar\u0131 yan\u0131ndan. \u015eayet onlar\u0131 kovarsan belki sana uyar\u0131z”… Ayn\u0131 \u015fekilde Akra b. Habis et-Temimi ve Uyeyne b. H\u0131sn el-Fizar\u00ee’nin, Bilal, S\u00fcheyb, Amman Habbab ve benzeri gariplerden olu\u015fan peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- arkada\u015flar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemelerinden ve Peygambere s\u00f6yledikleri \u015fu s\u00f6zlerden de iyice belirginle\u015fmektedir: “Bizim i\u00e7in, Araplar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6recekleri bir meclis ay\u0131rman\u0131 istiyoruz. Arap heyetleri yan\u0131na geldiklerinde bizi \u015fu k\u00f6lelerle birlikte g\u00f6rmelerinden utan\u0131yoruz.<\/p>\n

Burada cahiliye i\u011fren\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc, komik \u00f6l\u00e7\u00fcleri ve basit de\u011ferleriyle belirginle\u015fmektedir. Soy ve \u0131rk taassubu… Mal\u0131 ve s\u0131n\u0131fsal farkl\u0131l\u0131klar gibi bir\u00e7ok de\u011ferler… \u015eu adamlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Arap de\u011fildi. Bir k\u0131sm\u0131 da e\u015fraf tak\u0131m\u0131ndan de\u011fildi. Aralar\u0131nda servet sahibi bir kimse de yoktu. Her cahiliye toplumunda ge\u00e7erli olan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n \u0131rk, renk ve s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda bunlar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 de\u011ferler…<\/p>\n

Bu, cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131… Eri\u015filmez dorukta ise \u0130sl\u00e2m yer al\u0131yor. \u0130sl\u00e2m \u015fu komik de\u011ferler, \u015fu basit hedefler ve \u015fu kof \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131klar i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fcler koymaz. O g\u00f6kten inmi\u015ftir, yerden bitmi\u015f de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fc batakl\u0131\u011f\u0131 kendisidir. \u015eu garip, yeni ve ulu bitkiyi yeti\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan batakl\u0131k. \u0130sl\u00e2m, buyruklar\u0131 uygulanan bir dindir. \u0130lk uygulayan da Muhammed -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsundur. Kendisine g\u00f6kten vahiy gelen, Allah’\u0131n peygamberi Muhammed… Bundan \u00f6nce Ha\u015fimo\u011fullar\u0131’n\u0131n g\u00f6zdesi, Kurey\u015f’in zirvesi Muhammed… Sonra Ebu Bekir “\u015fu kullar” hakk\u0131ndaki \u0130sl\u00e2m’\u0131n buyru\u011funa uyuyor. Allah’\u0131n peygamberinin arkada\u015f\u0131 Ebu Bekir… Evet \u015fu kullar… Herkesin ve her \u015feyin kullu\u011fundan s\u0131yr\u0131l\u0131p tek ba\u015f\u0131na Allah’a kul olanlar. Nitekim yukar\u0131da anlat\u0131lanlar bu kullara ili\u015fkindi…<\/p>\n

Nas\u0131l ki, cahiliyenin i\u011fren\u00e7 batakl\u0131\u011f\u0131, Kurey\u015f’in ileri gelenlerinin s\u00f6zlerinde, Akra ve Uyeyne’nin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde belirmektedir ise, ayn\u0131 \u015fekilde \u0130sl\u00e2m’\u0131n eri\u015filmez zirvesi de y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun y\u00f6nelik buyru\u011funda somutla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

“S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma, onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerden olas\u0131n.”<\/p>\n

“Kendini be\u011fenmi\u015fler `Allah’\u0131n aram\u0131zdan se\u00e7erek l\u00fbtfuna lay\u0131k g\u00f6rd\u00fckleri bunlar m\u0131d\u0131r?’ desinler diye biz onlar\u0131 i\u015fte b\u00f6ylece s\u0131navdan ge\u00e7irdik. Allah \u015f\u00fckredenleri herkesten iyi bilen de\u011fil midir?”<\/p>\n

“Ayetlerimize inananlar sana gelince onlara de ki, `Sel\u00e2m size, Rabbiniz merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131, buna g\u00f6re i\u00e7inizd\u00e9n kim bilmeyerek bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler de arkas\u0131ndan tevbe edip kendini \u0131slah ederse, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r’ merhametlidir.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n bu eri\u015filmez zirvesi, Peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- “\u015fu kullar”la olan ili\u015fkilerinde belirginle\u015fmektedir. Muhammed b. Abdullah b. Abd\u00fclmuttalip b. Ha\u015fim, -bundan ba\u015fka- Allah’\u0131n Peygamberi, O’nun yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131 ve hayat\u0131 \u015fereflendiren varl\u0131klar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fc oldu\u011fu halde, y\u00fcce Allah’\u0131n onlarla konu\u015fmaya sel\u00e2mla ba\u015flamas\u0131n\u0131, onlar\u0131n yan\u0131nda sabretmesini, onlar kalkmad\u0131k\u00e7a kendisinin kalkmamas\u0131n\u0131 emretti\u011fi peygamber…<\/p>\n

Sonra bu zirve, “\u015fu kullar\u0131n” Allah kat\u0131ndaki kendi konumlar\u0131na, kendi k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131na bak\u0131\u015flar\u0131nda ve onlar\u0131 “Allah’\u0131n k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131” olarak de\u011ferlendiri\u015flerinde, \u0130sl\u00e2m’\u0131n en s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerinde \u00f6ne ge\u00e7ip \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabul edi\u015flerinden dolay\u0131 kendilerini saff\u0131n en \u00f6n s\u0131ralar\u0131na ge\u00e7irmelerinde belirginle\u015fmektedir. Yine fetih y\u0131l\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman olup Hz. Peygamber taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131, Ebu Sufyan’\u0131 \u0130sl\u00e2m saff\u0131n\u0131n gerisine ittikten ba\u015fka Kurey\u015f’in bu ulusu ve efendisi hakk\u0131nda sarf ettikleri s\u00f6zlerden dolay\u0131 onlar\u0131 azarlayan Ebu Bekir’in arkada\u015f\u0131 Hz. Peygamber taraf\u0131ndan “\u015fu kullar\u0131” k\u0131zd\u0131rmaktan sak\u0131nd\u0131rmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durumda Allah’\u0131 k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Aman Allah’\u0131m… Hi\u00e7bir de\u011ferlendirme bu olay\u0131 ifade edecek d\u00fczeye ula\u015famaz. Bizim de sadece aktarmak geliyor elimizden Ebu Bekir gidiyor, Allah’\u0131 ho\u015fnut etmek i\u00e7in o “kullar\u0131” ho\u015fnut etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. “Ey karde\u015flerim yoksa sizi k\u0131zd\u0131rd\u0131m m\u0131?” diyor. Onlar da “Hay\u0131r karde\u015fim, Allah seni ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n” diyorlar.<\/p>\n

Bu nas\u0131l bir \u015feydir ki, insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131nda bu derece deh\u015fet verici bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir? \u0130nsanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131nda tamamlanan bu derin ink\u0131lab nas\u0131l bir \u015feydir?.. Yery\u00fcz\u00fc ayn\u0131 yery\u00fcz\u00fc, ortam ayn\u0131 ortam, ekonomi ayn\u0131 ekonomi ve her \u015fey oldu\u011fu gibi yerli yerinde durdu\u011fu halde, de\u011ferlerde, sistemlerde, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerde ayn\u0131 anda meydana gelen bu de\u011fi\u015fim nedir acaba?.. \u0130nsanlardan birine g\u00f6kte vahiy geliyor. Bu vahiyde Allah kat\u0131ndan bir g\u00fc\u00e7 vard\u0131r. \u00dczerinde birikmi\u015f tortular\u0131n \u00f6tesinden hitab ediyor insan f\u0131trat\u0131na. \u015eu batakl\u0131kta bocalayanlara y\u00f6neliyor. Onlar\u0131 yol boyunca eri\u015filmez doruklara, y\u00fckse\u011fe, daha y\u00fckse\u011fe, oraya \u0130sl\u00e2m’\u0131n kat\u0131na \u00e7\u0131kmaya te\u015fvik ediyor.<\/p>\n

Sonra insanl\u0131k bu eri\u015filmez doruklardan geriye d\u00f6n\u00fcyor ve tekrar batakl\u0131\u011fa yuvarlan\u0131yor. Bir kez daha New York’da, Washington’da, Chicago’da, Johannesburg’da ve uygarl\u0131k (!) d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bunlar d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer y\u00f6relerinde, o koku\u015fmu\u015f taassuplar, \u0131rk ve renk taassuplar\u0131 hortluyor. Orada, burada milliyet\u00e7ilik, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve s\u0131n\u0131f\u00e7\u0131l\u0131k taassubu y\u00fckseliyor. Bu i\u011fren\u00e7 taassuplar\u0131n kokusu da hi\u00e7 eksik olmuyor.<\/p>\n

Ama \u0130sl\u00e2m orada, zirvede duruyor. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 o ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgiyi \u00e7izdi\u011finden beri… \u0130sl\u00e2m orada y\u00fcce Allah’dan insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik bir rahmet olarak duruyor. Olabilir ki, insanl\u0131k ayaklar\u0131n\u0131 \u00e7amurdan \u00e7\u0131kar\u0131r, dikkatlerini topraktan kurtar\u0131p yukar\u0131ya y\u00f6neltir. Bir kez daha o ayd\u0131nl\u0131k \u00e7izgiyi g\u00f6r\u00fcr. Yine bu dinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kulak verir, \u0130sl\u00e2m’\u0131 takip ederek bir daha o g\u00f6z al\u0131c\u0131 doruklara y\u00fckselir.<\/p>\n

Bu tefsirde takip etti\u011fimiz metodun s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde bu a\u00e7\u0131klamadan daha fazlas\u0131n\u0131 yapam\u0131yoruz, uzun uzad\u0131ya \u00fczerinde duram\u0131yoruz. Yaln\u0131z t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 bu ayetler ve anlamlar\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz. Bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 insanl\u0131k tarihinde \u0130sl\u00e2m’\u0131n izinde cahiliyenin a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k batakl\u0131\u011f\u0131ndan, o eri\u015filmez, g\u00f6z al\u0131c\u0131 doru\u011fa y\u00fckselirken belirginle\u015fen o d\u00fczeyi g\u00f6rmeye \u00e7aba sarf etmesi i\u00e7in yap\u0131yoruz. Ancak insanl\u0131k g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 doruklara ula\u015ft\u0131ktan sonra, ruh ve inan\u00e7tan yoksun “materyalist uygarl\u0131\u011f\u0131n” te\u015fvikleriyle a\u015fa\u011f\u0131lara do\u011fru yuvarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah’\u0131n hayat metodundan ve yol g\u00f6stericili\u011finden uzak olarak insan\u0131n kendi kendine ortaya koydu\u011fu t\u00fcm deneyimler, ekoller, rejimler, hayat d\u00fczenleri, ideoloji ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131ktan sonra \u0130sl\u00e2m’\u0131n yeniden onu nereye ula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 kavramaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Evet, yukar\u0131da sayd\u0131klar\u0131m\u0131z, insanl\u0131\u011f\u0131 yeniden o zirveye ula\u015ft\u0131rmak, insan\u0131n sahip oldu\u011fu haklar\u0131n\u0131 bu denli parlak bir \u015fekilde garantilemek, bu m\u00fcthi\u015f ink\u0131l\u00e2b\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirken g\u00f6n\u00fcllere huzur ak\u0131tmak hususunda ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Oysa \u0130sl\u00e2m, katliamlara giri\u015fmeden, i\u015fkenceye ba\u015fvurmadan, temel \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ask\u0131ya alacak istisnai uygulamalara gerek duymadan, korkusuz, tela\u015fs\u0131z, kimseyi ezmeden, a\u00e7l\u0131k ve fakirli\u011fe meydan vermeden, insanlar\u0131 koydu\u011fu ve i\u00e7inde Allah’dan ba\u015fka baz\u0131s\u0131n\u0131n baz\u0131s\u0131na kullukta bulundu\u011fu, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k sistemlerin g\u00f6lgesinde insanlar\u0131n giri\u015fti\u011fi de\u011fi\u015fikliklerde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan tipte bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan insanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015fti:<\/p>\n

Burada, bu kadar\u0131 bizim i\u00e7in yeterlidir. Bizzat ayetlerin f\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131k g\u00f6n\u00fcllere ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve derin i\u015faretler yeterlidir.<\/p>\n

YOLLARIN BEL\u0130RG\u0130NLE\u015eMES\u0130<\/p>\n

“G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olsun diye ayetlerimizi i\u015fte b\u00f6yle, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar\u0131z.”<\/p>\n

Peygamberlik ve peygamberin tabiat\u0131n\u0131 bu denli net ve a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde sundu\u011fu gibi bu inanc\u0131 her t\u00fcrl\u00fc s\u00fcsten, yald\u0131zdan ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f bir \u015fekilde sunan, bu inanc\u0131n insanl\u0131k hayat\u0131ndan s\u00f6k\u00fcp atmak i\u00e7in geldi\u011fi de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerle, yerle\u015ftirmek i\u00e7in geldi\u011fi de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri birbirinden ay\u0131ran bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc sunar…<\/p>\n

“Ayetlerimizi i\u015fte b\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar\u0131z.”<\/p>\n

B\u00f6yle bir metod ve yol takip ederek b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama ve ayr\u0131nt\u0131ya ba\u015fvurarak… Bu ger\u00e7ek hakk\u0131nda bir ku\u015fku ve bu konuda bir kapal\u0131l\u0131k b\u0131rakmayan ayetleri a\u00e7\u0131klar\u0131z… Bundan sonra mucize istemeye gerek kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda, \u015fu \u00f6rne\u011fi sunulan bu metod arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ek son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r, konu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n

Bununla beraber, surenin i\u00e7inde hidayet kan\u0131tlar\u0131na ve iman\u0131n belirtilerine ili\u015fkin olarak ge\u00e7en t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar, ger\u00e7eklere ili\u015fkin t\u00fcm a\u00e7\u0131klamalar ve pratik hayata ili\u015fkin t\u00fcm mesajlar, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131na girmektedir. “Ayetlerimizi i\u015fte b\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klar\u0131z.”<\/p>\n

Bu k\u0131sa ayetin sonu ise:<\/p>\n

“G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olsun diye!..”<\/p>\n

Olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir \u015fey… Bu, Kur’an metodunun inan\u00e7 ve inan\u00e7la hareket etmeye ili\u015fkin stratejisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Ku\u015fkusuz bu metod, salih m\u00fc’minler yolunun a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olmas\u0131 i\u00e7in s\u0131rf ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131klan\u0131p ortaya konmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lamaz. Bunun yan\u0131s\u0131ra, g\u00fcnahk\u00e2r sap\u0131klar\u0131n yolunun a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olmas\u0131 i\u00e7in bat\u0131l\u0131n a\u00e7\u0131klan\u0131p ortaya konmas\u0131n\u0131 da ama\u00e7lamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolunun a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olmas\u0131, m\u00fc’minlerin yolunun a\u00e7\u0131k se\u00e7ik belli olmas\u0131 i\u00e7in bir zorunluluktur. Bu kural, yol ayr\u0131m\u0131n\u0131 belirleyen bir \u00e7izgi konumundad\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu hareket metodu, insanl\u0131\u011f\u0131n kendisiyle hareket etmesi i\u00e7in y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan belirlenen metoddur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, ger\u00e7e\u011fe ve hayra ili\u015fkin kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z inanc\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131t taraf\u0131, bat\u0131l ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6rmeyi, bunun kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z bat\u0131l ve ba\u015ftan sona k\u00f6t\u00fcl\u00fck oldu\u011funu, ayn\u0131 \u015fekilde bunun da kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z ger\u00e7ek ve ba\u015ftan sona hay\u0131r oldu\u011funu vurgulamay\u0131 gerektirdi\u011fini biliyor. Nitekim hak u\u011fruna \u00f6nce at\u0131lma g\u00fcc\u00fc s\u0131rf hak taraflar\u0131n\u0131n kendilerinin hakl\u0131 oldu\u011funun bilincinde olmas\u0131ndan kaynaklanmaz. Ayn\u0131 \u015fekilde kendilerine d\u00fc\u015fmanl\u0131k besleyenlerin, kendileriyle sava\u015fa tutu\u015fanlar\u0131n bat\u0131l ehli oldu\u011funun ve y\u00fcce Allah’\u0131n bir ba\u015fka ayette her peygambere onlardan d\u00fc\u015fmanlar k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti\u011fi su\u00e7lular\u0131n yolunu takip ettiklerinin bilincinde olmas\u0131ndan da kaynaklan\u0131r: “B\u00f6ylece her peygamber i\u00e7in su\u00e7lulardan bir d\u00fc\u015fman k\u0131ld\u0131k.” (Furkan: 31)<\/p>\n

B\u00f6ylece hem peygamberin hem de m\u00fc’minlerin g\u00f6n\u00fcllerinde kendilerine d\u00fc\u015fman olanlar\u0131n su\u00e7lular olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin sa\u011flam, a\u00e7\u0131k ve kesin bir \u015fekilde yer etmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n

K\u00fcfr\u00fcn, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve su\u00e7lulu\u011fun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 iman\u0131n, hayr\u0131n ve iyili\u011fin netle\u015fmesi i\u00e7in zorunludur. Su\u00e7lular\u0131n yolunun a\u00e7\u0131k se\u00e7ik belli olmas\u0131 ayetlere ili\u015fkin ilah\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n hedeflerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc su\u00e7lular\u0131n konumlar\u0131 ve yollar\u0131na ili\u015fkin olarak beliren herhangi bir karanl\u0131k nokta ve ku\u015fku, m\u00fc’minlerin konumlar\u0131na ve yollar\u0131na yans\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar birbirlerine kar\u015f\u0131 duran iki sayfa, birbirlerine ayk\u0131r\u0131 iki yoldurlar. Bu y\u00fczden renklerin ve \u00e7izgilerin a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131, her \u0130sl\u00e2m’\u0131 hareketin m\u00fc’minlerin yolunu ve su\u00e7lular\u0131n yolunu belirlemekle i\u015fe koyulmas\u0131 gerekmektedir. M\u00fc’minlerin yolunu ve su\u00e7lular\u0131n yolunu tan\u0131mlamak ve m\u00fc’minlerin ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikleriyle su\u00e7lular\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerini belirlemekle ba\u015flamal\u0131d\u0131r. Ama realiteler d\u00fcnyas\u0131nda, teoriler d\u00fcnyas\u0131nda de\u011fil. B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m davas\u0131n\u0131n mensuplar\u0131, yollar birbirine benzemeyecek, m\u00fc’minlerle su\u00e7lular aras\u0131ndaki i\u015faret ve \u00e7izgiler birbirine girmeyecek \u015fekilde m\u00fc’minlerin yolu, hareket metodu ve belirtileri ile su\u00e7lular\u0131n yolu, hareket metodu ve belirtileri belirlendikten sonra \u00e7evrelerindeki insanlardan hangisinin su\u00e7lu m\u00fc\u015frik oldu\u011funu bilmi\u015f olurlar.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m Arap Yar\u0131madas\u0131’nda m\u00fc\u015friklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi g\u00fcnlerde bu belirginlik ortaya konmu\u015f ve bu netlik eksiksiz bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Salih m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yolu Allah’\u0131n peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- ve beraberindekilerin yoluydu. Su\u00e7lu m\u00fc\u015friklerin yolu ise onlarla birlikte bu dine girmeyenlerin yoluydu. Bu belirgin ve netli\u011fin yan\u0131nda, su\u00e7lular\u0131n yolu a\u00e7\u0131k, se\u00e7ik belli olsun diye Kur’an iniyor ve bu surede \u00f6rnekleri ge\u00e7ti\u011fi \u015fekilde y\u00fcce Allah ayetleri yan\u0131tl\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yordu.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n \u015firk, putperestlik, Allah tan\u0131mazl\u0131kta, semavi bir temele dayanmakla beraber be\u015feri tahrifatlar\u0131n de\u011fi\u015ftirip bozdu\u011fu de\u011fi\u015fik tahrif olmu\u015f dinle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda… Evet, \u0130sl\u00e2m’\u0131n bu gruplar ve ak\u0131mlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda salih m\u00fc’minlerin yolu ile k\u00e2fir ve su\u00e7lu m\u00fc\u015friklerin yolu a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeydi. Birbirlerine kar\u0131\u015fmalar\u0131na imk\u00e2n yoktu.<\/p>\n

Ancak bug\u00fcn i\u00e7in ger\u00e7ek \u0130sl\u00e2m\u00ee hareketlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 sorun, bunlardan hi\u00e7biri de\u011fildir. Sorun, m\u00fcsl\u00fcman s\u00fclalelerden gelen milletlerin, Allah’\u0131n dininin egemen oldu\u011fu ve onun \u015feriat\u0131n\u0131n h\u00fckmetti\u011fi zamanlarda \u0130sl\u00e2m yurdu olan \u00fclkelerin varl\u0131\u011f\u0131nda somutla\u015fmaktad\u0131r. Sonra bu \u00fclkeler ve milletler ger\u00e7ek \u0130sl\u00e2m\u00ee hayattan uzakla\u015ft\u0131r\u0131p isim olarak il\u00e2n ediyorlar. \u0130nan\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130sl\u00e2m\u00ee din olarak benimsediklerini sanmalar\u0131na ra\u011fmen inan\u00e7 ve realite olarak \u0130sl\u00e2m’\u0131n prensiplerini ink\u00e2r ediyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m, Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmektir. Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h bulunmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik ise, y\u00fcce Allah’\u0131n tek ba\u015f\u0131na evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funa ve orada diledi\u011fi gibi tasarrufda bulundu\u011funa, kullar\u0131n ibadet kast\u0131 ta\u015f\u0131yan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve hayatla ilgili eylemlerini sadece O’na sunacaklar\u0131na, kullar\u0131n yasalar\u0131n\u0131 sadece ondan edineceklerine, hayatlar\u0131na ili\u015fkin konularda tek ba\u015f\u0131na O’nun h\u00fck\u00fcmlerine boyun e\u011feceklerine inanmakta somutla\u015fmaktad\u0131r. Kim -bu anlamda- Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h bulunmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmezse, hi\u00e7bir zaman \u015fehadet getirmemi\u015f ve \u0130sl\u00e2m’a girmemi\u015f demektir. Ad\u0131, l\u00e2kab\u0131 ve soyu ne olursa olsun… Hangi b\u00f6lgede -bu anlamda- Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h bulunmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etme ger\u00e7e\u011fi ger\u00e7ek:e\u015fmezse, o b\u00f6lge hi\u00e7bir zaman Allah’\u0131n dinini din edinmemi\u015f ve asla \u0130sl\u00e2m’a girmemi\u015f demektir.<\/p>\n

Bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde isimleri m\u00fcsl\u00fcman ismi, kendileri de m\u00fcsl\u00fcman bir s\u00fclaleden gelen milletler vard\u0131r. Yine bir zamanlar \u0130sl\u00e2m yurdu olan birtak\u0131m \u00fclkeler vard\u0131r. Ancak bu milletler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde -bu anlamda- Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h bulunmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmedikleri gibi bu \u00fclkeler de, bu anlam\u0131n gere\u011fi olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Allah’\u0131n dinini din edinmiyorlar…<\/p>\n

\u0130\u015fte ger\u00e7ek \u0130sl\u00e2m\u00ee hareketlerin bu \u00fclkelerde bu milletlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan b\u00fcy\u00fck zorluk budur. Bu hareketlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck zorluk bir yandan “Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h yoktur” ilkesinin ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n anlam\u0131n\u0131n etraf\u0131n\u0131, di\u011fer yandan \u015firk ve cahiliye anlamlar\u0131n\u0131n etraf\u0131n\u0131 ku\u015fatan belirsizlik, kapal\u0131l\u0131k ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bu hareketlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck zorluk salih m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yolu ile su\u00e7lu m\u00fc\u015friklerin yolunun a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k belli olmamas\u0131, i\u015faret ve \u00f6zelliklerin kar\u0131\u015fmas\u0131, isim ve s\u0131fatlar\u0131n birbirine girmesi, yollar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 se\u00e7emeyecek kadar bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n egemen olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m\u00ee hareketlerin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 bu gedi\u011fi \u00e7ok iyi biliyorlar. Bu y\u00fczden gedi\u011fin biraz daha geni\u015flemesi, sorunun la\u00e7kala\u015fmas\u0131, birbirine girip karmakar\u0131\u015f\u0131k olmas\u0131 i\u00e7in yo\u011fun \u00e7aba sarf etmektedirler. \u00d6yle ki, ger\u00e7ek s\u00f6z\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemek insan\u0131, aln\u0131ndan ve ayaklar\u0131ndan ba\u011flayan bir t\u00f6hmete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 tekfir ediyorlar” t\u00f6hmetine… \u0130sl\u00e2m ve k\u00fcf\u00fcr konusunda h\u00fck\u00fcm verme, bu konuda insanlar\u0131n \u00f6rf ve geleneklerine ba\u015fvurma sorununa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, y\u00fcce Allah’\u0131n ve peygamberinin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- s\u00f6zlerine de\u011fil.<\/p>\n

\u0130\u015fte en b\u00fcy\u00fck zorluk budur. Her nesilden Allah davas\u0131n\u0131n taraftarlar\u0131n\u0131n a\u015fmas\u0131 zorunlu olan bir engeldir bu.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131 Allah’\u0131n yoluna davet edenler, ger\u00e7ek kesin s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleme konusunda uzla\u015fmaya, ya\u011fc\u0131l\u0131\u011fa yeltenmemelidirler. \u0130\u00e7lerinde bir korku ve endi\u015fe duymamal\u0131d\u0131rlar. K\u0131nayan\u0131n k\u0131namas\u0131ndan ya da “Bak\u0131n, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 tekfir ediyorlar” diye ba\u011f\u0131ran \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlardan etkilenmemelidirler.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz birtak\u0131m aldanm\u0131\u015flar\u0131n sand\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130sl\u00e2m’\u0131n b\u00f6yle bir ciddiyetsizlik, bu t\u00fcr bir c\u0131v\u0131kl\u0131kla ilgisi yoktur. \u0130sl\u00e2m a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortadad\u0131r, k\u00fcf\u00fcr de \u00f6yle… \u0130slam vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlamda Allah’dan ba\u015fka il\u00e2h bulunmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik etmektir. Kim bu \u015fekilde \u015fahitlik etmezse ve onu hayatta bu \u015fekilde uygulamazsa, onun hakk\u0131ndaki Allah ve peygamberinin h\u00fckm\u00fc \u015fudur: Bu adam k\u00e2firdir zalimdir, fas\u0131kt\u0131r, su\u00e7ludur…<\/p>\n

“G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olsun diye ayetlerimizi, i\u015fte b\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.”<\/p>\n

Evet, Allah’a davet edenler bu engeli a\u015fmak zorundad\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn enerjilerini, bir \u015f\u00fcpheye kap\u0131lmadan, bir kapal\u0131l\u0131\u011fa tak\u0131lmadan ve kar\u0131\u015f\u0131p ciddiyetini kaybetmeden Allah yolunda harcamalar\u0131 i\u00e7in vicdanlar\u0131nda bu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmelidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendilerinin kesin olarak m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131na, yollar\u0131na \u00e7\u0131kanlar\u0131n, engel olanlar\u0131n, insanlar\u0131 Allah’\u0131n yolundan al\u0131koyanlar\u0131n su\u00e7lular olduklar\u0131na i\u00e7tenlikle inanmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece b\u00fct\u00fcn enerjilerini dav\u00e2 u\u011fruna harcayamazlar. Bu i\u015fin bir iman-k\u00fcf\u00fcr meselesi oldu\u011funa, kendileriyle milletlerinin yol ayr\u0131m\u0131nda olduklar\u0131na, kendileri bir inan\u00e7 sistemine milletlerinin ba\u015fka bir inan\u00e7 sistemine, kendilerinin bir dine, milletlerinin bir ba\u015fka dine mensup olduklar\u0131na kesin bir \u015fekilde inanmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece yolun zorluklar\u0131na direnmeleri, dayanmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r:<\/p>\n

“G\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olsun diye ayetlerimizi, i\u015fte b\u00f6yle ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.”<\/p>\n

… Ve hi\u00e7 ku\u015fkusuz ulu Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130LAHLIK GER\u00c7E\u011e\u0130<\/p>\n

Bu mesajda yeniden “il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi”ne d\u00f6n\u00fclmektedir. Pe\u015f pe\u015fe gelen ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yeralan, ge\u00e7en dalgada da “Peygamberlik ve Peygamber” ger\u00e7e\u011fi yer al\u0131n\u0131\u015ft\u0131. Ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, su\u00e7lular\u0131n yolu ile m\u00fcminlerin yolunun a\u00e7\u0131klanmas\u0131 da ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu mesajda, “il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi” bir\u00e7ok taraftan belirginle\u015fmektedir. Kur’an ayetlerinin sunulu\u015fu esnas\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamadan \u00f6nce bunu burada \u00f6zetleyelim!<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek, Resulullah (s.a.s)’\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde belirginle\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, i\u00e7inde Rabbinden sunulmu\u015f bir kan\u0131t buluyordu. Ve ona p\u00fcr\u00fczs\u00fcz inan\u0131yordu. Yalanlayanlar\u0131n yalanlamas\u0131 onu sarsm\u0131yordu. Bu y\u00fczden kendisini tamamen Rabbine ad\u0131yordu. Onlar\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan ve kendisinin do\u011fru yolda olu\u015fundan emin olarak kavmine kar\u015f\u0131 kesin tavr\u0131n\u0131 tak\u0131n\u0131yordu.<\/p>\n

-De ki; “Sizin Allah d\u0131\u015f\u0131nda yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131z il\u00e2hlara tapmak bana yasakland\u0131.” De ki; “Ben sizin keyfi arzular\u0131n\u0131za uymam, uyarsam sap\u0131tm\u0131\u015f, do\u011fru yolda gidenlerden olmam\u0131\u015f olurum.”<\/p>\n

-De ki; “Ben Rabbimden gelen kesin bir delile dayan\u0131yorum, siz ise onu yalanlad\u0131n\u0131z. Bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap da benim yetkimde de\u011fildir. Egemenlik Allah’\u0131n tekelindedir. O ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klar ve O ay\u0131rd edici h\u00fckm\u00fc verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

“\u0130lahl\u0131k ger\u00e7e\u011fi, yalanlayanlara kar\u015f\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00fcre tan\u0131mas\u0131nda ve yalanlamalar\u0131 durumunda -evrende y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan s\u00fcnneti uyar\u0131nca- azap etmede acele etmemek i\u00e7in maddi isteklerine kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi\u015finde belirginle\u015fmektedir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah bu isteklerini yerine getirebilirdi. Ayr\u0131ca meydana gelmesini sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla istedikleri \u015fey Resulullah (s.a.s)’\u0131n yapabilece\u011fi bir \u015fey olsayd\u0131, bunu yapmaktan geri kalmayacakt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlardan ve mesaj\u0131n\u0131 yalanlamalar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 duyuyordu. O halde onlara bu \u015fekilde s\u00fcre tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n ilminin ve rahmetinin bir belirtisidir. Ayn\u0131 \u015fekilde il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iyice a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir aland\u0131r da.<\/p>\n

De ki; “E\u011fer bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap, benim yetkimde olsayd\u0131, aram\u0131zdaki mesele \u00e7oktan \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmi\u015f olurdu.” Allah, zalimleri herkesten iyi bilir.”<\/p>\n

“Bu ger\u00e7ek”, y\u00fcce Allah’\u0131n gayb\u0131 bilmesinden ve bu bilgisinin varl\u0131k aleminde olup biten her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015f olmas\u0131ndan da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hem de sadece Allah i\u00e7in olabilecek bir bi\u00e7imde ve ancak O’nun tasvir edebilece\u011fi bir \u015fekilde!<\/p>\n

“Gayb’\u0131n anahtarlar\u0131 Allah’\u0131n kat\u0131ndad\u0131r, onu yaln\u0131z O bilir. Mutlaka O’nun bilgisi alt\u0131nda dal\u0131ndan d\u00fc\u015fen her yaprak, yerin karanl\u0131k derinliklerindeki her tane, ya\u015f-kuru ne varsa hepsi apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.”<\/p>\n

“Bu ger\u00e7ek”, y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar \u00fczerindeki egemenli\u011finde ve uyku-uykusuzluk, \u00f6l\u00fcm-canl\u0131l\u0131k gibi d\u00fcnya ve ahiretteki kullar\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc durumu \u00fczerindeki tart\u0131\u015fmas\u0131z h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131nda belirginle\u015fmektedir:<\/p>\n

– Sizi geceleyin \u00f6ld\u00fcren ve g\u00fcnd\u00fczleyin neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilen O’dur. Sonra, O sizi g\u00fcnd\u00fczleyin diriltir, belirli hayat s\u00fcreniz dolsun diye, sonra O’nun huzuruna d\u00f6neceksiniz de O, yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131z\u0131 size haber verecektir.<\/p>\n

-O, kullar\u0131 \u00fczerinde kesin egemendir. Size koruyucu melekler g\u00f6nderir. Sonunda birinize \u00f6l\u00fcm gelince el\u00e7ilerimiz hi\u00e7bir g\u00f6rev kusuru yapmaks\u0131z\u0131n onun can\u0131n\u0131 al\u0131rlar.<\/p>\n

-Sonra o canlar ger\u00e7ek sahipleri olan Allah’a g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrler. \u0130yi biliniz ki, egemenlik yaln\u0131z O’nun tekelindedir ve hesap g\u00f6renlerin en \u00e7abu\u011fudur.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek, herhangi bir korkuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 zaman onu gidermesi i\u00e7in Allah’tan ba\u015fkas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131\u015flar\u0131yla bizzat yalanlayanlar\u0131n f\u0131trat\u0131nda belirginle\u015fmektedir. Buna ra\u011fmen onlar yine de ortak ko\u015fmaktad\u0131rlar. Zarar\u0131 gidermesi i\u00e7in yalvard\u0131klar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n, hi\u00e7 kimsenin engel olamayaca\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli azaplar\u0131 kendilerine tatt\u0131rabilece\u011fini unutuyorlar:<\/p>\n

-De ki; “Sizi karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131ndan kurtaran kimdir? Ki O’na -E\u011fer bizi bu zor durumdan kurtar\u0131rsa kesinlikle \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z diye a\u00e7\u0131ktan ya da gizlice yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

– De ki; “Sizi bu zor durumdan ve b\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lardan kurtaran Allah’d\u0131r. Sonra da O’na ortak ko\u015fuyorsunuz!”<\/p>\n

De ki; “O, size \u00fcst\u00fcn\u00fczden ya da ayaklar\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131ndan azap g\u00f6ndermeye veya d\u00fc\u015fman gruplara ay\u0131rarak size birbirinizin h\u0131nc\u0131n\u0131, birbirinizin ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131rmaya kadirdir. Ola ki anlarlar diye, ayetlerimizi \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan nas\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musunuz?
\n56- De ki; “Sizin Allah d\u0131\u015f\u0131nda yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131z il\u00e2hlara tapmak bana yasakland\u0131. ” De ki; “Ben sizin keyfi arzular\u0131n\u0131za uymam; uyarsam sap\u0131tm\u0131\u015f, do\u011fru yolda gidenlerden olmam\u0131\u015f olurum. ”<\/p>\n

57- De ki; “Ben Rabbimden gelen kesin bir delile dayan\u0131yorum, .siz ise onu yalanlad\u0131n\u0131z. Bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap da benim yetkimde de\u011fildir. Egemenlik ,Allah’\u0131n tekelindedir. O ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klar ve O ay\u0131rd edici h\u00fckm\u00fc verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r. ”<\/p>\n

58- De ki; “E\u011fer bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap benim yetkimde olsayd\u0131, aram\u0131zdaki mesele \u00e7oktan \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmi\u015f olurdu. ” Allah, zalimleri herkesten iyi bilir.<\/strong><\/p>\n

Bu dalga, bir\u00e7ok y\u00f6nden insan g\u00f6nl\u00fcn\u00fc “il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi” ile y\u00fczy\u00fcze getiren de\u011fi\u015fik melodilerde somutla\u015fan duyguland\u0131r\u0131c\u0131 etkenleri b\u00fcnyesinde toplamaktad\u0131r. Bu derin etkenler aras\u0131nda, Rabbinin kendisine vahyetti\u011fini duyurmas\u0131, bunun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmesi, ondan ba\u015fkas\u0131na uyamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131ndan ilham alamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi i\u00e7in peygamberimize y\u00f6nelik \u015fu tekrarlanan melodi yer almaktad\u0131r: “De ki… De ki… De ki…”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah Peygamberine, m\u00fc\u015friklerin Allah’dan ba\u015fka yalvard\u0131klar\u0131, dolay\u0131s\u0131yle Allah’a e\u015f ko\u015ftuklar\u0131 kimselere kulluk yapmaktan Rabbi taraf\u0131ndan al\u0131kondu\u011funu belirtmesini emretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Resulullah (s.a.s) onlar\u0131n arzular\u0131na uymaktan al\u0131konmu\u015ftur. Ku\u015fkusuz onlar Allah’dan ba\u015fka dua ettiklerine, bir bilgiye ya da ger\u00e7e\u011fe dayanmaks\u0131z\u0131n arzular\u0131na uyarak dua etmektedirler. \u015eayet Peygamber (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) onlar\u0131n bu arzular\u0131na uyacak olursa, ku\u015fkusuz sap\u0131tacakt\u0131r, do\u011fru yolu bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Arzular\u0131 ne onu, ne de kendilerini sap\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015feye y\u00f6neltmeyecektir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, Peygamberine (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) m\u00fc\u015frikleri bu \u015fekilde kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131 ve daha \u00f6nce bu surede benzerini emretti\u011fi gibi onlara kar\u015f\u0131 kesin tav\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131 emretmektedir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftu:<\/p>\n

– De ki; “En b\u00fcy\u00fck \u015fahitlik kiminkidir?” De ki; “Benimle sizin aran\u0131zda Allah \u015fahittir. Bu Kur’an, gerek sizi, gerekse ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyaray\u0131m diye bana vahyedildi, sizler Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlar oldu\u011funa m\u0131 \u015fahadet ediyorsunuz?” De ki; “Ben buna \u015fahadet etmem”. De ki; “O tek bir il\u00e2hd\u0131r ve ben sizin O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan uza\u011f\u0131m.” (En’am Suresi: 19)<\/p>\n

M\u00fc\u015frikler, Resulullah’\u0131 kendi dinlerine uymaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlard\u0131. Onlar da onun dinine uyacaklard\u0131. \u015eayet tanr\u0131lar\u0131na secde edecek olursa, onlar da onun ilah\u0131na secde edeceklerdi. B\u00fct\u00fcn bunlar olabilirmi\u015f gibi! \u015eirk ile \u0130sl\u00e2m bir kalpte bar\u0131nabilirmi\u015f gibi! Ve sanki Allah’a kulluk, O’ndan ba\u015fkas\u0131na kulluk yapmakla birlikte yerine gelebilecekmi\u015f gibi! Oysa y\u00fcce Allah, kullar\u0131ndan kullu\u011fu sadece kendisine \u00f6zg\u00fc k\u0131lmalar\u0131n\u0131 istemektedir. Herhangi bir \u015fekilde ondan ba\u015fkas\u0131na kullukla kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 zaman, kendisine y\u00f6nelik kulluklar\u0131n\u0131 kabul etmeyece\u011fini belirtmektedir.<\/p>\n

Her ne kadar Resulullah (s.a.s) Allah’dan ba\u015fka dua edilen ve \u00fcst\u00fcn tutulan herhangi bir \u015feye kulluk yapmaktan al\u0131konuluyorsa da, 56. ayette ge\u00e7en ellezine (= kimseler) kelimesi \u00fczerinde durulmay\u0131 gerektirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ellezine ( = kimseler) kelimesi, ak\u0131l sahibi canl\u0131lar i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u015eayet ayette putlar, heykeller ve benzeri \u015feyler kastedilmi\u015f olsayd\u0131 “ellezine” (= kimseler) deyimi yerine, “Ma” (= \u015feyler) deyimi kullan\u0131lacakt\u0131. O halde “ellezine” ( = kimseler) deyimiyle -put, heykel ve benzeri \u015feylerin yan\u0131nda- ba\u015fka bir t\u00fcr\u00fcn kastedilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. “Ellezine” (= kimseler) zamiri ile ak\u0131l sahibi bir t\u00fcr ifade edilmi\u015f olsa gerektir. Ayetin anlam\u0131nda daha \u00e7ok ak\u0131l sahipleri kastedildi\u011finden, \u00e7o\u011funlukla da ak\u0131l sahiplerinin s\u0131fat\u0131yla nitelendirilmi\u015ftir. Bu anlay\u0131\u015f bir yandan realiteye, \u00f6te yandan burada anlat\u0131lan \u0130sl\u00e2m\u00ee terimlere uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Realite a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, m\u00fc\u015friklerin sadece putlar\u0131 ve heykelleri Allah’a ortak ko\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bunlar\u0131n yan\u0131nda cin, melek ve insanlar\u0131 da ortak ko\u015fuyorlard\u0131. Onlar\u0131n fert ve toplum i\u00e7in kanun koyma yetkisini tan\u0131maktan ba\u015fka bir \u015fekilde insanlar\u0131 Allah’a ortak ko\u015fmalar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi. Bu insanlar birtak\u0131m kurallar belirliyor, gelenekler meydana getiriyorlard\u0131. Aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klarda gelenek ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcmler koyuyorlard\u0131.<\/p>\n

Bu noktada sorunun \u0130sl\u00e2m\u00ee terimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nmas\u0131na geliyoruz. \u0130sl\u00e2m bunu \u015firk kabul eder. \u0130nsanlar\u0131n insanlara ili\u015fkin konularda h\u00fck\u00fcmler koymas\u0131n\u0131 il\u00e2hl\u0131k, di\u011ferlerinin onlara yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da Allah’a e\u015f ko\u015fma olarak nitelendirir. \u0130sl\u00e2m bunu da put ve heykellere secde edilmesini yasaklad\u0131\u011f\u0131 gibi yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m gelene\u011finde ikisi de birdir; Allah’a ortak ko\u015fmak, O’nun benzerinin oldu\u011funu iddia etmektir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan ikinci mesaj yer almaktad\u0131r. Bu da birinci mesaja ba\u011fl\u0131 ve onun b\u00fct\u00fcnleyicisi konumundad\u0131r.<\/p>\n

– De ki; “Ben Rabbimden gelen kesin bir delile dayan\u0131yorum, siz ise onu yalanlad\u0131n\u0131z. Bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap da benim yetkimde de\u011fildir. Egemenlik Allah’\u0131n tekelindedir. O ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klar ve O ay\u0131rd edici h\u00fckm\u00fc verenlerin en bay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberine, i\u00e7indeki derin ve net inanc\u0131, i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131 ve Rabbine; O’nun varl\u0131\u011f\u0131na, birli\u011fine ve kendisine y\u00f6nelik vahyine ili\u015fkin vicdan\u0131nda yer eden derin duyguyu, Rabblerini yalanlayan m\u00fc\u015friklerin y\u00fcz\u00fcne hayk\u0131rmas\u0131n\u0131 emretmesine ili\u015fkindir. Bu da her peygamberin Rabbinden edindi\u011fi bilin\u00e7tir. Bu bilinci \u015fu ifade veya benzeri ifadelerle dile getirmi\u015flerdir.<\/p>\n

Nuh (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) bu bilinci; “De ki; ey kavmim, Rabbimin kat\u0131ndan bir delilim bulunsa ve bana yine kat\u0131ndan bir rahmet vermi\u015f ancak bunlar sizden gizlenmi\u015f olsa, s\u00f6yleyin bana, ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z halde zorla sizi bunlara mecbur mu ederiz?” (Hud, 28) \u015feklinde ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu konuyla ili\u015fkili olarak Salih (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n

“De ki; ey kavmim e\u011fer Rabbimden bir belgem olur ve bana rahmet eder de ben O’na ba\u015f kald\u0131r\u0131rsam, s\u00f6yleyin, Allah’a kar\u015f\u0131 bana kim yard\u0131m eder? Bana zarar\u0131m\u0131 artt\u0131rmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapamazs\u0131n\u0131z… “(Hud Suresi: 63)<\/p>\n

Bu bilinci, \u0130brahim (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle dile getirmektedir:<\/p>\n

– Kavmi onunla tart\u0131\u015fmaya giri\u015fti, bunun \u00fczerine onlara dedi ki; “Allah beni do\u011fru yola iletmi\u015fken sizler, O’nun hakk\u0131nda benimle tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Ben O’na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan korkmam. Me\u011fer ki, Rabbim hakk\u0131mda bir \u015fey dilemi\u015f olsun. Rabbimin bilgisi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Hal\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?” (En’am Suresi: 80)<\/p>\n

Yakup (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) da \u015f\u00f6yle dile getirmektedir bu bilinci:<\/p>\n

“M\u00fcjdeci gelip g\u00f6mle\u011fi Yakub’un y\u00fcz\u00fcne b\u0131rak\u0131nca, hemen g\u00f6zleri a\u00e7\u0131ld\u0131. Bunun \u00fczerine Yakub, “Ben size Allah kat\u0131ndan bilmedi\u011finizi biliyorum dememi\u015f miydim? dedi.” (Yusuf Suresi: 96)<\/p>\n

Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde bu ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 dostlar\u0131n\u0131n kalplerinde beliren “il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi”dir. Onu i\u00e7lerinde haz\u0131r buluyorlar. Bu a\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fi derinden hissediyorlar. G\u00f6n\u00fcllerinde bu ger\u00e7e\u011fe olan kesin inan\u00e7 co\u015fmaktad\u0131r. Bu y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberine, yalanlayan m\u00fc\u015friklerin y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 hayk\u0131rmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi ger\u00e7ektir. Bu m\u00fc\u015frikler peygamberin Rabbinden getirdi\u011fi ger\u00e7e\u011fi do\u011frulamak i\u00e7in mucizeler istiyorlard\u0131. Oysa peygamber bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn derinliklerinde tam ve a\u00e7\u0131k olarak hissediyordu.<\/p>\n

De ki; “Ben Rabbimden gelen kesin bir delile dayan\u0131yorum.” Siz ise onu yalanlad\u0131n\u0131z.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde onun Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011fini do\u011frulamak i\u00e7in \u00fczerlerine bir mucize ya da g\u00f6kten bir azap indirmesini istiyorlard\u0131. Oysa peygamber (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun), peygamberlik ve peygamber ger\u00e7e\u011fini duyurmak ve bu ger\u00e7ekle il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle birbirinden ay\u0131rmakla emr olunmu\u015ftu. Bir de meydana gelmesini sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla istedikleri \u015feyin elinden gelmedi\u011fini, bunun sadece y\u00fcce Allah’\u0131n yetkisinde oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisinin il\u00e2h olmay\u0131p, sadece bir peygamber oldu\u011funu bildirmesi emredilmi\u015fti.<\/p>\n

Bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap da benim yetkimde de\u011fildir. Egemenlik Allah’\u0131n tekelindedir. O ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klar ve O ay\u0131rd edici h\u00fckm\u00fc verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz mucize meydana gelip onlar da yalanlad\u0131lar m\u0131, art\u0131k azaba u\u011framalar\u0131 karara ba\u011flanm\u0131\u015f bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Karar verip h\u00fckmetme yetkisi de sadece Allah’a aittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7e\u011fi anlat\u0131p haber veren yaln\u0131zca O’dur. Hakka \u00e7a\u011fman ile onu yalanlayan aras\u0131nda h\u00fckmedecek de O’dur… Bu veya o konuda yar\u00e2tt\u0131klar\u0131ndan birinin herhangi bir yetkisi s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Bu \u015fekilde peygamber, y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131n\u0131n \u00fczerine indirdi\u011fi herhangi bir musibet olay\u0131nda, bir m\u00fcdahalesinin ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, kendini soyutlam\u0131\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olay, il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n alan\u0131na giren bir olayd\u0131r ve O’nun \u00f6zelliklerindendir. O ise tebli\u011f etmek ve uyarmak i\u00e7in kendisine vahyedilen bir insand\u0131r, yoksa musibetler indirmek ve h\u00fck\u00fcm vermek peygamberin yetkisinde de\u011fildir. Ger\u00e7e\u011fi anlat\u0131p haber veren y\u00fcce Allah oldu\u011fu gibi, bir konuyu karara ba\u011flay\u0131p h\u00fckmeden de O’dur. Bundan sonra y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131n \u0131 ve \u00f6zelliklerini kullar\u0131n ki\u015filiklerinden kesinlikle tenzih ve soyutlamadan ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan y\u00fcce Allah peygamberine onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine ve ak\u0131llar\u0131na hitap etmesini, bu i\u015fin Allah kat\u0131ndan oldu\u011funa ve O’nun \u00f6zg\u00fcr iradesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlara onlar\u0131 y\u00f6neltmesini emretmektedir. \u015eayet aralar\u0131nda azap indirmek de olmak \u00fczere mucizeler meydana getirmek i\u015fi, bir insan olarak onun yapabilece\u011fi bir \u015fey olsayd\u0131, bu kadar \u0131srarl\u0131 olu\u015flar\u0131na dayanamaz onlara kar\u015f\u0131l\u0131k verebilirdi. Ancak bu i\u015f b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sadece Allah’\u0131n elinde oldu\u011fu i\u00e7in onlara yumu\u015fak davran\u0131yor ve onlardan \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f kavimlere yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, yalanlamalar\u0131 durumunda yok edici azab\u0131n gelece\u011fi hakk\u0131nda mucizeleri indirmiyor:<\/p>\n

De ki; “E\u011fer bir an \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011finiz azap benim yetkimde olsayd\u0131, aram\u0131zdaki mesele \u00e7oktan \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmi\u015f olurdu.” Allah zalimleri herkesten iyi bilir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz sab\u0131rl\u0131 olmada, yumu\u015fak davranmada ve s\u00fcre tan\u0131mada insan\u0131n g\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Do\u011fal olarak hal\u0131m, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ulu Allah’dan ba\u015fkas\u0131, isyan, azg\u0131nl\u0131k ve b\u00fcy\u00fcklenme kar\u015f\u0131s\u0131nda insanlara yumu\u015fak davran\u0131p s\u00fcre tan\u0131yamaz.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz ulu Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan kimi zaman can\u0131 bo\u011faza dayand\u0131racak kadar can s\u0131k\u0131c\u0131 kimseler g\u00f6r\u00fcr, sonra bakar ki, y\u00fcce Allah onlara m\u00fclk\u00fcnden b\u00fcy\u00fck bir geni\u015flik bah\u015fetmekte ve onlar\u0131 yedirip i\u00e7irmektedir. Kimi zaman \u00fczerlerine bol ya\u011fmurlar indirmektedir. Her \u015feyin kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r onlara. \u0130nsan, m\u00fc\u015frikler kendisine y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6z\u00fcn\u00fc tan\u0131nmaz hale sokacak kadar sert darbeler indirirken, Ebu Bekir’in (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun) s\u00f6yledi\u011finden ba\u015fka s\u00f6yleyecek s\u00f6z bulam\u0131yor: “Ya Rabbim, ne kadar halimsin? Ya Rabbim, ne kadar halimsin?.. Ku\u015fkusuz bu yaln\u0131zca y\u00fcce Allah’\u0131n ilmidir. Bilmedikleri bir y\u00f6nden yava\u015f yava\u015f onlar\u0131 sonlar\u0131na yakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

-Allah zalimleri herkesten iyi bilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bilerek onlara s\u00fcre tan\u0131maktad\u0131r. Onlar\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in bekletmesinin bir hikmeti vard\u0131r. \u0130stediklerine kar\u015f\u0131l\u0131k verip ard\u0131ndan \u00fczerlerine ac\u0131kl\u0131 bir azap indirilece\u011fi halde, yava\u015ftan almas\u0131n\u0131n bir nedeni vard\u0131r.<\/p>\n

GAYBIN ANAHTARI ALLAH KATINDADIR<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n zalimleri bilmesi m\u00fcnasebetiyle ve “il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi”nin a\u00e7\u0131klamas\u0131na yeniden d\u00f6n\u00fclmesi esnas\u0131nda bu ger\u00e7ek, derin ve \u00f6nemli bir alanda belirginle\u015fmektedir. Gizli, gayb alan\u0131nda ve y\u00fcce Allah’\u0131n bu gayb\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ku\u015fatm\u0131\u015f bilgisinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r bu ger\u00e7ek. Bu bilginin e\u015fsiz bir tablosu \u00e7izilmektedir. Uzaktan bu bilginin boyutlar\u0131na ve ufuklar\u0131na i\u015faret eden uzun menzilli oklar g\u00f6nderilmektedir:
\n59- Gayb’\u0131n anahtarlar\u0131 Allah’\u0131n kat\u0131ndad\u0131r, onu yaln\u0131z O bilir. Mutlaka O’nun bilgisi alt\u0131nda dal\u0131ndan d\u00fc\u015fen her yaprak, yerin karanl\u0131k derinliklerindeki her tane, ya\u015f-kuru ne varsa hepsi apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n kapsaml\u0131, her \u015feyi ku\u015fat\u0131c\u0131 ilminin bir tablosudur. Zaman ve mekanda, yerde ve g\u00f6kte, karada ve denizde, yerin alt\u0131nda ve g\u00f6k tabakalar\u0131nda diri, \u00f6l\u00fc, kuru ve ya\u015f hi\u00e7bir \u015fey bu bilgiden ka\u00e7maz.<\/p>\n

Ancak bizim -insan olarak bilinen \u00fcsl\u00fbbumuzla- s\u00f6ylediklerimiz nerede, Kur’an’\u0131n bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ahengi nerede? Yaln\u0131zca ezbere s\u00f6z s\u00f6ylemekten ibaret ifademiz nerede, \u015fu derin oldu\u011fu kadar g\u00f6n\u00fcllere ilham ak\u0131tan tasvir nerede?<\/p>\n

\u0130nsan hayal\u0131, bu k\u0131sac\u0131k ayetin \u00f6tesine ge\u00e7ip bilinen ve bilinmeyen ufuklara, g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen aleme kanatlan\u0131yor. U\u00e7suz bucaks\u0131z evrenin her k\u00f6\u015fesinde ve g\u00f6r\u00fcnen evrenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ad\u0131m ad\u0131m Allah’\u0131n ilmini izliyor. Her vadide, her derede \u00e7e\u015fitli tablo ve sahnelerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken insan\u0131n i\u00e7i \u00fcrperiyor. Ge\u00e7mi\u015f, \u015fimdiki zaman ve gelecekte m\u00fch\u00fcrl\u00fc boyutlar\u0131, ufuklar\u0131 ve derinli\u011fi bitmez t\u00fckenmez gayb\u0131n perdelerini kald\u0131r\u0131yor ya da kald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Oysa bilinmezliklerin anahtar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131ndad\u0131r, O’ndan ba\u015fkas\u0131 bilemez.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’\u0131n bilgisine a\u00e7\u0131k karan\u0131n bilinmezliklerinde, denizin dipsiz derinliklerinde dolan\u0131p duruyor insan hayal\u0131. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan kopan say\u0131s\u0131z yapraklar\u0131 izliyor. Orada, burada ve \u015furac\u0131kta kopan her yapra\u011f\u0131 g\u00f6rmektedir y\u00fcce Allah. Yerin derinliklerinde gizlenmi\u015f hi\u00e7bir tane Allah’\u0131n g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7maz. \u0130\u00e7indeki hi\u00e7bir \u015feyin Allah’\u0131n ku\u015fat\u0131c\u0131 bilgisinin d\u0131\u015f\u0131nda kalmad\u0131\u011f\u0131 u\u00e7suz bucaks\u0131z evrende yer alan ya\u015f, kuru her \u015fey onun kontrol\u00fcndedir.<\/p>\n

Bu, ba\u015flar\u0131 d\u00f6nd\u00fcren ve ak\u0131llar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtan bir gezintidir. Zaman\u0131n boyutlar\u0131na, mek\u00e2n\u0131n ufuklar\u0131na, g\u00f6r\u00fclen ve g\u00f6r\u00fclmeyenin, bilinen ve bilinmeyenin derinliklerine yap\u0131lan bir gezintidir. Mesafesi olduk\u00e7a uzun, alan\u0131 son derece geni\u015ftir bu gezintinin. Hayal, bu gezintiyi t\u00fcm boyutlar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnmekten aciz kal\u0131yor. \u0130\u015fte b\u00f6yle birka\u00e7 kelimede bu derece titiz, eksiksiz ve kapsaml\u0131 \u00e7izilmektedir bu tablo.<\/p>\n

Dikkat edin, bu bir mucizedir!<\/p>\n

Ne y\u00f6nden bakarsak bakal\u0131m, \u015fu k\u0131sac\u0131k ayete, Kur’an’\u0131n kayna\u011f\u0131yla konu\u015fan bu mucizeyi g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n

Konusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu s\u00f6z\u00fc bir insan\u0131n s\u00f6yleyemeyece\u011fini, \u00fczerinde insan damgas\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r kar\u015f\u0131la\u015fmaz, duydu\u011fumuz o \u00fcrpertiden anlay\u0131veririz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan d\u00fc\u015f\u00fcncesi b\u00f6yle bir konuyu -ilmin kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ve ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunu ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman, b\u00f6ylesine geni\u015f ufuklara ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu alanda ortaya konan insan fikrinin, \u00fcr\u00fcnlerinin ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik bir \u00f6zelli\u011fi ve belli bir s\u0131n\u0131r\u0131 vard\u0131r. \u0130nsan, dile getirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesini ilgi alan\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesindeki a\u011fa\u00e7lardan kopan yapraklar\u0131 g\u00f6zetip saymak insan\u0131n ilgi alan\u0131na giren bir konu mudur? Bu nokta; ilk anda insan\u0131n akl\u0131na gelebilecek bir sorun de\u011fildir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesine dal\u0131ndan kopmu\u015f yapraklar\u0131 izlemek ve saymak insan\u0131n akl\u0131na gelmez. Bu y\u00fczden b\u00f6yle bir yola ba\u015fvurmaz da. Kapsaml\u0131 bir bilgiye dayanarak konuyu dile getirmesi de beklenemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc dal\u0131ndan kopmu\u015f yapra\u011f\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 bilmek ve bunu dile getirmek y\u00fcce yarat\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fidir.<\/p>\n

\u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yerin karanl\u0131klar\u0131nda gizlenmi\u015f her tohumla ne ilgisi vard\u0131r? Ku\u015fkusuz insano\u011flunun en fazla yapabildi\u011fi topra\u011f\u0131n alt\u0131na bizzat gizledi\u011fi tohumun geli\u015fmesini g\u00f6zetmektedir. Ancak topra\u011f\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda gizlenmi\u015f her taneyi izleme konusu insan akl\u0131n\u0131n ilgilenebilece\u011fi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fi ve kapsaml\u0131 bir bilgiye dayanarak s\u00f6z\u00fcn\u00fc edebilece\u011fi bir konu de\u011fildir. Topra\u011f\u0131n karanl\u0131klar\u0131nda \u00f6rt\u00fcl\u00fc tanenin say\u0131s\u0131n\u0131 ancak yaratan bilir, bundan s\u00f6z etmek de O’na yak\u0131\u015f\u0131r. “Ya\u015f-kuru ne varsa hepsi apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.” ifadesindeki bu kesinlikle, insan fikrinin ilgisi nedir? Bu konuda insan fikrinin en fazla yapabildi\u011fi, elindeki ya\u015f ve kuru \u015feylerden yararlanmakt\u0131r. Ancak kapsaml\u0131 bilgiye kan\u0131t olarak bundan s\u00f6z etmek insan\u0131n yeltendi\u011fi bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00f6yle bir ifade tarz\u0131na ba\u015fvurdu\u011fu da g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Ya\u015f, kuru her \u015feyin say\u0131s\u0131n\u0131 bilen ve bundan s\u00f6z eden ancak y\u00fcce yarat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan, dal\u0131ndan kopmu\u015f her yapra\u011f\u0131n, gizlenmi\u015f her tohumun, ya\u015f-kuru her \u015feyin a\u00e7\u0131k bir kitapta, korunmu\u015f bir k\u00fct\u00fckte kaydedilmi\u015f olmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmez. Neden b\u00f6yle bir \u015fey yaps\u0131n ki? Bundan yarar\u0131 ne olacakt\u0131r? Bir k\u00fct\u00fckte kaydetmeye neden \u00f6nem versin? Ancak bunlar\u0131 sayan, kaydeden, m\u00fclk\u00fcn sahibidir. M\u00fclk\u00fcnden hi\u00e7bir \u015fey bilgisinin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir. Bu konuda k\u00fc\u00e7\u00fck de b\u00fcy\u00fck gibidir ve basit \u00f6nemli biridir. \u00d6rt\u00fcl\u00fc olanla, a\u00e7\u0131kta olan fark etmez. Bilinmezle bilinen, uzakla yak\u0131n hep ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu kapsaml\u0131, geni\u015f, derin ve parlak sahne… B\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan kopan yapra\u011f\u0131n, yerin her katman\u0131nda \u00f6rt\u00fcl\u00fc tohumun ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesindeki ya\u015f, kuru her \u015feyin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 bir sahne… Evet insan d\u00fc\u015f\u00fcncesi nas\u0131l bu sahneye y\u00f6nelemiyor ve onunla ilgilenemiyorsa, ayn\u0131 \u015fekilde insan g\u00fcc\u00fc de bunu ne alg\u0131layabilir ne de ku\u015fatabilir. Bu sahne bir b\u00fct\u00fcn olarak sadece Allah’\u0131n bilgisine a\u00e7\u0131l\u0131r. O’nun bilgisi her \u015feyi kapsam\u0131\u015f ve ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Her \u015fey O’nun korumas\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Dilemesi ve takdiri, b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck, basit \u00fcst\u00fcn, \u00f6rt\u00fcl\u00fc-a\u00e7\u0131k, bilinmez-bilinen ve uzak-yak\u0131n her \u015feyle yak\u0131ndan ilgilidir.<\/p>\n

Belli bir bilin\u00e7 d\u00fczeyine ve ifade g\u00fcc\u00fcne sahip insanlar, insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ve ifade etme yetene\u011finin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilirler. \u0130nsan olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131 deneyimlere dayanarak buna benzer bir sahnenin insan\u0131n hat\u0131r\u0131na gelemeyece\u011fini ve bu \u015fekil bir ifadenin insandan kaynaklanamayaca\u011f\u0131n\u0131 bilirler. Bu konuda tart\u0131\u015fmak isteyenler, t\u00fcm insan s\u00f6zlerine baks\u0131nlar. Bunun gibi bir y\u00f6neli\u015fle kar\u015f\u0131la\u015facaklar m\u0131 bakal\u0131m?<\/p>\n

Kur’an’da yer alan bu ve benzeri ayetler bile bu y\u00fcce kitab\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 bilmek i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n

\u0130fadedeki sanatsal ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayete bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00fczellik ve ahenk dolu ufuklar g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u0130nsan \u00fcr\u00fcn\u00fc s\u00f6zlerde, bu denli eri\u015filmez d\u00fczeye hi\u00e7bir zaman ula\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“Gayb\u0131n anahtarlar\u0131 Allah’\u0131n kat\u0131ndad\u0131r. Onu yaln\u0131z O bilir.”<\/p>\n

Zaman ve mek\u00e2nda, ge\u00e7mi\u015fte, \u015fimdiki zamanda ve gelecekte, hayatta meydana gelen olaylarda ve i\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdeki mutlak “bilinmezlik”teki uzakl\u0131k ufuklar ve dipsizlik…<\/p>\n

“Karada ve denizde olan\u0131 bilir.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fclen alemdeki uzakl\u0131\u011f\u0131, ufuklar\u0131 ve derinlikleri; ayn\u0131 d\u00fczeyde, ayn\u0131 geni\u015flik ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131kta bilir. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen alemdeki bu uzakl\u0131k, ufuklar ve derinlik perdeli gayb alemine uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

“O’nun bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda bir yaprak bile d\u00fc\u015fmez.”<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm ve yok olu\u015f olay\u0131… Y\u00fccelerden a\u015fa\u011f\u0131lara, hayattan yoklu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fc\u015f hareketi…<\/p>\n

“Yerin karanl\u0131klar\u0131nda olan tane…”<\/p>\n

Dipten y\u00fczeye, gizlilikten ve sessizlikten, patlamaya ve serbestli\u011fe do\u011fu\u015f ve geli\u015fim hareketi…<\/p>\n

“Ya\u015f, kuru her \u015fey apa\u00e7\u0131k kitaptad\u0131r.”<\/p>\n

Kapsaml\u0131 bir genelleme… genel anlamda her canl\u0131da parlay\u0131p solan hayat ve \u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7ine almaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00f6neli\u015f ve hareketleri kim meydana getirmektedir? \u015eu uyum ve g\u00fczelli\u011fi var eden kimdir? Bunun gibi k\u0131sac\u0131k bir ayette b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ve \u015funlar\u0131 olu\u015fturan kimdir? Allah’dan ba\u015fka kim olabilir?<\/p>\n

GAYB NED\u0130R?<\/p>\n

\u015eimdi de y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc \u00fczerinde biraz dural\u0131m:<\/p>\n

“Gayb\u0131n anahtarlar\u0131 O’nun kat\u0131ndad\u0131r. O’ndan ba\u015fka kimse bilemez onu.”<\/p>\n

“Gayb”, “anahtarlar\u0131” ve bunlara ili\u015fkin “bilgi”nin y\u00fcce Allah’a \u00f6zg\u00fc olu\u015fu konusu \u00fczerinde birka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6ylemek i\u00e7in duruyoruz. Bunun nedeni “gayb” olgusunun, \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n temel bir ilkesi ve iman\u0131n ba\u015fl\u0131ca kural\u0131d\u0131r. Bir de “gayb” (g\u00f6r\u00fcnmez) ve gaybiyet (g\u00f6r\u00fcnmezlik) kelimesinin, materyalizmin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan sonra son g\u00fcnlerde \u00e7okca savsaklanmas\u0131 ve “Bilim” ve “Bilimsellik” kelimelerine kar\u015f\u0131t gibi g\u00f6sterilmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00fczerinde durmam\u0131z gerekmektedir. Kur’an-\u0131 Kerim, anahtarlar\u0131n\u0131 Allah’dan ba\u015fka kimsenin bilmedi\u011fi, bir “gayb alemi”nin oldu\u011funu bildirmektedir. Ayr\u0131ca insana bu konuda \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir bilginin verildi\u011fini belirtmektedir. Bu az bilgi de insana, y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fi insan\u0131n g\u00fcc\u00fc ve ihtiyac\u0131 oran\u0131nda verilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re insanlar y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine verdi\u011fi bilginin \u00f6tesinde zandan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey bilemezler. Zan ise, hakka g\u00f6re hi\u00e7bir \u015fey ifade etmemektedir. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah, bu evreni yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu de\u011fi\u015fmez bir kanuna dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, insan ilminin bu kanunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p kavrayabilece\u011fini, g\u00fcc\u00fc ve ihtiyac\u0131 oran\u0131nda bu kanunlara g\u00f6re hareket edebilece\u011fini ve Rabbinin kat\u0131ndan gelen \u015feyin ger\u00e7ek oldu\u011funa olan inanc\u0131n\u0131 artt\u0131racak ve peki\u015ftirecek \u015fekilde i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada bu kanunlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fini bildirmektedir. Ancak bu ortaya \u00e7\u0131karma olay\u0131, insan\u0131n bilmedi\u011fi “gayb” ger\u00e7e\u011fine ili\u015fkin y\u00fcce Allah’\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131n\u0131n ihl\u00e2li anlam\u0131na gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hep “gayb” olarak kalacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu durum, y\u00fcce Allah’\u0131n iradesinin serbestli\u011fine ve her \u015feyin Allah’a \u00f6zg\u00fc gaybi bir kader uyar\u0131nca meydana geli\u015fi ger\u00e7e\u011fine de ters d\u00fc\u015fmez. \u0130sl\u00e2m inanc\u0131ndaki ve bu inanc\u0131n ger\u00e7eklerinden meydana gelen m\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki uyuma denk bir \u015fekilde yokdan var olup, varl\u0131klar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

\u00c7ok y\u00f6nl\u00fc birbirleriyle uyum i\u00e7inde olan eksiksiz bu ger\u00e7eklerin t\u00fcm\u00fc, -bu tefsire- elimizden geldi\u011fince \u00f6zet olarak bir a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131z\u0131 gerektirmektedir. Ayr\u0131ca s\u00f6zlerimiz bu tefsirde uydu\u011fumuz metodun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, Kur’an’\u0131n bir\u00e7ok yerinde m\u00fcminleri “gayba” inanan ki\u015filer olarak nitelendirmektedir. B\u00f6ylece bu s\u0131fat\u0131 iman\u0131n temellerinden biri saymaktad\u0131r:<\/p>\n

“Elif-Lam-Mim. Do\u011fru oldu\u011fu ku\u015fkusuz olan bu kitap, takva sahipleri i\u00e7in hidayet kayna\u011f\u0131d\u0131r. Onlar g\u00f6rmediklerine (gayba) inan\u0131rlar, namaz\u0131 k\u0131larlar ve kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan ba\u015fkalar\u0131na verirler. Yine onlar gerek sana ve gerekse senden \u00f6nce indirilen kitaplara inan\u0131rlar ve ahiretten hi\u00e7 ku\u015fku duymazlar. \u0130\u015fte onlar Rabblerinden gelen bidayet yolundad\u0131rlar ve kurtulu\u015fa erenlerdir.” (Bakara Suresi: 1-5)<\/p>\n

Allah’a inanmak da bizzat g\u00f6r\u00fclmeyene, gayba inanmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insana g\u00f6re, y\u00fcce Allah’\u0131n zat\u0131 bir gaybt\u0131r. O’na inand\u0131klar\u0131 zaman g\u00f6rmeden inan\u0131yorlar. Fiillerinin etkilerini g\u00f6r\u00fcyorlar sadece, yoksa ne zat\u0131n\u0131 ne de yapt\u0131klar\u0131n\u0131n mahiyetini kavr\u0131yorlar.<\/p>\n

Ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmak da ayn\u0131 \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmeyene, gayba inanmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yamet, insana g\u00f6re bir gaybt\u0131r. Ondan sonra meydana gelecek yeniden dirilme, hesap, m\u00fck\u00e2fat ve ceza Allah’\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in m\u00fcminlerin inand\u0131klar\u0131 birer gaybt\u0131r.<\/p>\n

Ancak onu do\u011frulamakla iman\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi gayb olay\u0131, Kur’an-\u0131 Kerim’in m\u00fcminlerin pratik durumunu ve kapsaml\u0131 inan\u00e7lar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederken, anlatt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka ger\u00e7ekleri de i\u00e7ermektedir!<\/p>\n

“Peygamber, kendisine Rabbi taraf\u0131ndan indirilen ger\u00e7eklere inand\u0131, m\u00fcminler de. Hepsi birlikte Allah’a, O’nun meleklerine, O’nun kitaplar\u0131na ve O’nun peygamberlerine inand\u0131lar. “O’nun peygamberlerinden hi\u00e7birini di\u011ferlerinden ay\u0131rmay\u0131z. Duyduk ve uyduk. G\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131 dileriz. Ey Rabbimiz, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz sanad\u0131r” dediler.” (Bakara Suresi: 285)<\/p>\n

Bu ayette peygamberin (Allah’\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerine olsun), ayn\u0131 \u015fekilde m\u00fcminlerin hep birlikte Allah’a inand\u0131klar\u0131n\u0131 -ki bu bir gaybd\u0131r- Allah’\u0131n peygamberine indirdiklerine inand\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Y\u00fcce Allah, peygamberini, kendisine indirdi\u011fi kitapta gayb\u0131n bir k\u0131sm\u0131ndan haberdar etmektedir. Nitekim ba\u015fka bir ayette \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n

“G\u00f6r\u00fclmeyeni bilen Allah, g\u00f6r\u00fclmeyeni kimseye g\u00f6stermez. Ancak peygamberlerden bildirmek istedi\u011fi bunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.” (Cin Suresi: 26-27)<\/p>\n

Peygamberin ve m\u00fcminlerin meleklere inanmalar\u0131 da bir gaybd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan g\u00fcc\u00fc ve ihtiyac\u0131 oran\u0131nda, y\u00fcce Allah’\u0131n melekler hakk\u0131nda bildirdiklerinden ba\u015fka bir \u015fey bilmez. (Bu c\u00fczde “Melekler” konusuna bkz.)<\/p>\n

Do\u011frulamay\u0131nca iman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemeyecek olan bir gayb daha kal\u0131yor. O da, Allah’\u0131n kaderidir! \u0130man hadisinde s\u00f6z\u00fc edildi\u011fi gibi, meydana gelmedi\u011fi s\u00fcrece bu konuda insan hi\u00e7bir \u015fey bilemez.<\/p>\n

“Kadere, iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn O’ndan oldu\u011funa…” (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n

Bununla beraber varl\u0131klar aleminde insan\u0131 her y\u00f6nden bir g\u00f6r\u00fclmezlik, bir gayb ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Ge\u00e7mi\u015f, \u015fimdiki zaman ve gelecek bir gaybt\u0131r. \u0130nsan i\u00e7in, insan b\u00fcnyesi gaybt\u0131r. \u00c7evresindeki t\u00fcm evren gaybt\u0131r. Evrenin olu\u015fumu, hareket \u00e7izgisi, tabiat ve hareketleri gaybt\u0131r. Hayat\u0131n meydana geli\u015fi, hareket \u00e7izgisi, tabiat\u0131 ve hareketleri gaybt\u0131r. \u0130nsan\u0131n bilmedi\u011finde, ayn\u0131 \u015fekilde bildi\u011finde de hep bir gayb mevcuttur.<\/p>\n

\u0130nsan bir bilinmezlik denizinde y\u00fczmektedir. De\u011fil \u00e7evresindeki ve t\u00fcm evrenin yap\u0131s\u0131nda olup bitenleri bilmek, \u00e7evresindeki evrende, her atomda, atomdaki her elektronda, her h\u00fccrede ve h\u00fccrenin her dokusunda olacaklar\u0131 bilmek, bizzat i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu ve kendi i\u00e7inde olup bitenleri bile bilemez.<\/p>\n

B\u00fcsb\u00fct\u00fcn gayb! Her taraf bilinmezlikle dolu! K\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc zavall\u0131 insan\u0131n akl\u0131, bilinmezlik denizinde y\u00fczmektedir. \u0130nsan, \u015fu koca denizde bir belirti olarak \u015furada, burada beliren buzul adac\u0131klar\u0131na s\u0131\u011f\u0131nmaktad\u0131r yaln\u0131zca. Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 olmasayd\u0131, t\u00fcm evreni emrine verip baz\u0131 kanunlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmemi\u015f olsayd\u0131, hi\u00e7bir \u015fey yapamayacakt\u0131. Buna ra\u011fmen \u015f\u00fckretmiyor insan. “Kullar\u0131mdan \u015f\u00fckredenler \u00e7ok azd\u0131r.” (Sebe Suresi: 13) Hatta son zamanlarda insan, y\u00fcce Allah’\u0131n evrensel kanunlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendisine g\u00f6stermesinden ve kendisine verdi\u011fi az bilgiden dolay\u0131 b\u00fcy\u00fcklenmektedir. B\u00fcy\u00fcklenmekte ve kimi zaman “insan tek ba\u015f\u0131na ayaktad\u0131r” iddias\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilmektedir. \u0130nsan\u0131n kendisine yard\u0131m edecek bir tanr\u0131ya ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. Evet insan b\u00fcy\u00fcklenmekte ve “Bilim”in “Gayb”a (g\u00f6r\u00fclmeze), d\u00fc\u015f\u00fcncedeki “Bilimselli\u011fin” de “Gaybiyet”e (g\u00f6r\u00fclmezli\u011fe) kar\u015f\u0131t oldu\u011funu sanmakta ve “Bilim”le “Gayb”\u0131n uyu\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Aynen bilimsel mant\u0131kla gayb mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n uyu\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi gibi.<\/p>\n

GAYBA G\u00d6RE B\u0130L\u0130M\u0130N KONUMU<\/p>\n

“Gayb”a g\u00f6re “bilim”in konumu nedir, buna bir g\u00f6z atal\u0131m. \u0130nsan\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgisi hakk\u0131nda kesin h\u00fckm\u00fc bildiren, her \u015feyi bilen ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6zlerinin \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra, bizzat insano\u011fullar\u0131ndan kimi bilginlerin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na ve s\u00f6ylediklerine bir bakal\u0131m:<\/p>\n

“Size \u00e7ok az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bilgi verilmemi\u015ftir.” (\u0130sra Suresi: 85)<\/p>\n

“Onlar zandan ve nefislerinin arzusundan ba\u015fkas\u0131na uymazlar. Oysa Rabblerinden onlara hidayet gelmi\u015ftir.” (Necm Suresi: 29)<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki ayet gayb\u0131n (g\u00f6r\u00fclmezli\u011fin), b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah’\u0131n bilgisince ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir:<\/p>\n

“Gayb\u0131n anahtarlar\u0131 O’nun yan\u0131ndad\u0131r. O’ndan ba\u015fkas\u0131 bilemez.” (En’am Suresi: 59)<\/p>\n

Bu ayet de, gayb\u0131 bilenin ayn\u0131 zamanda her \u015feyi de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtmektedir.<\/p>\n

“Yoksa gayb\u0131n bilgisi onun kat\u0131nda m\u0131 ki g\u00f6r\u00fcyor? (Necm Suresi: 35) Ne kastedildi\u011fi bizzat sorunun i\u00e7indedir.<\/p>\n

\u0130nsano\u011flunun bilginlerinin ara\u015ft\u0131rma ve s\u00f6zlerinden yola \u00e7\u0131karak `gayba” g\u00f6re “bilim”in konumuna bir g\u00f6z atal\u0131m. Ancak amac\u0131m\u0131z bu konuda y\u00fcce Allah’\u0131n kesin s\u00f6z\u00fcn\u00fc, bunlar\u0131n dedikleriyle do\u011frulamak de\u011fildir. -Bir m\u00fcminin y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n s\u00f6zleriyle tasdik etmeye kalk\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.- Fakat biz, bunlara “Bilim”, “Gayb”, “Bilimsellik”, “Gaybilik” kavramlar\u0131n\u0131 geveleyenleri do\u011frulu\u011funa inand\u0131klar\u0131 insanlar\u0131n s\u00f6zleriyle muhakeme etmek i\u00e7in g\u00f6z at\u0131yoruz. B\u00f6ylece kendi \u00e7a\u011flar\u0131nda ya\u015fayabilmek, \u00e7a\u011f\u0131n ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ve deneyimlerinin sonu\u00e7lar\u0131ndan geri kalmamak i\u00e7in, “k\u00fclt\u00fcr” ve “bilgi” edinmeleri gerekti\u011fini \u00f6\u011frenmi\u015f olurlar. Bizzat insan\u0131n ara\u015ft\u0131rmas\u0131, bilgi ve deneyimleri sonucu tek bilimsel ger\u00e7e\u011fin “gayb” oldu\u011funu anlarlar. Son deneyim ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda “Bilimselli\u011fin” tamam\u0131yla “Gaybilikle” e\u015f anlaml\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrler. “Gaybilik”in kar\u015f\u0131t\u0131na gelince o da “bilgisizlik”tir. Onyedinci, onsekizinci ve ondokuzuncu y\u00fczy\u0131llarda ya\u015fanm\u0131\u015f ve fakat yirminci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fanmamas\u0131 gereken bilgisizlik…<\/p>\n

Amerikal\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f bir bilgin, “bilim”in ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 “ger\u00e7ek”lerden \u00f6zetle \u015f\u00f6yle s\u00f6z etmektedir:<\/p>\n

“Bilimler deneyle saptanm\u0131\u015f ger\u00e7eklerdir. Bununla beraber de\u011ferlendirmesinde, nitelendirme ve sonu\u00e7land\u0131rmas\u0131nda titizlikten uzak oldu\u011fu oranda insan\u0131n hayal ve kuruntular\u0131ndan etkilenir. Bilimsel sonu\u00e7lar bu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kabul g\u00f6rmektedir. Oysa bu haliyle nitelendirme ve bilgi a\u00e7\u0131s\u0131ndan say\u0131lar\u0131n alan\u0131yla s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f oluyor. \u0130htimallerle ba\u015flay\u0131p, ihtimallerle sonu\u00e7lan\u0131yor. Hi\u00e7bir zaman kesinlik ifade etmemi\u015f oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla bilimsel sonu\u00e7lar yakla\u015f\u0131k sonu\u00e7lard\u0131r. Her zaman i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fc ve yakla\u015f\u0131mlarda bir \u00e7aban\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc, sonu\u00e7larda olabilen muhtemel yanl\u0131\u015fl\u0131klara a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ekleme ya da \u00e7\u0131karma \u015feklinde de\u011fi\u015fime u\u011frayabilirler. Bu y\u00fczden niha\u00ee ger\u00e7ekler de\u011fildirler. Tabiat kanunlar\u0131ndan birini ortaya \u00e7\u0131karan ya da bir teori ortaya atan bir bilginin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz: “Bu, \u015fu ana kadar elde etti\u011fimiz sonu\u00e7lard\u0131r.” B\u00f6ylece ilerde olabilecek de\u011fi\u015fikliklere kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131yor.”<\/p>\n

Bu s\u00f6zler, bilimin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ula\u015fabilece\u011fi t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini \u00f6zetlemektedir. “\u0130nsan” s\u0131n\u0131rl\u0131 y\u00f6ntemleri, hatta \u00f6ncesizlik ve sonras\u0131zl\u0131\u011fa oranla s\u0131n\u0131rl\u0131 olan varl\u0131\u011f\u0131yla, bu sonu\u00e7lara ula\u015fmaya \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131ndan, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak var\u0131lan bu sonu\u00e7lar, insan\u0131n m\u00fchr\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bunun sonucu olarak da k\u0131sa s\u00fcreli olmak, yanl\u0131\u015f ve do\u011fruya ve iptal edilip de\u011fi\u015ftirilmeye a\u00e7\u0131k olmak gibi insan\u0131nkine benzer \u00f6zelliklere a\u00e7\u0131k olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bununla beraber insan\u0131n herhangi bir sonuca varmak i\u00e7in ba\u015fvurdu\u011fu y\u00f6ntemler, deney ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmad\u0131r. \u0130nsan \u00f6nce deneye ba\u015fvuruyor. Sonra da deneyle ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu sonucu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yoluyla genelle\u015ftiriyor. Oysa bilim ve bilim adamlar\u0131n\u0131n itiraflar\u0131yla; kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, tahmini sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131ran bir y\u00f6ntemdir. Hi\u00e7bir zaman kesin ve niha\u00ee sonu\u00e7lara g\u00f6t\u00fcrmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Di\u011fer y\u00f6ntem ise, -bu ise, deney ve \u00fczerinde deney yap\u0131lan \u015feyden elde edilen sonucu her zaman ve ko\u015fuldaki benzerine uygulatma anlam\u0131nda ara\u015ft\u0131rmad\u0131r.- \u0130nsan i\u00e7in o kadar kolay bir y\u00f6ntem de\u011fildir. Sadece kesin sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131ran y\u00f6ntemlerden bir tanesidir. Allah’\u0131n insanlara y\u00f6nelik yol g\u00f6stericili\u011fi ve a\u00e7\u0131klamas\u0131 Olmazsa, insan\u0131 kesin, ger\u00e7ek ve tart\u0131\u015fmas\u0131z sonuca ula\u015ft\u0131ran bir yel olma vasf\u0131n\u0131 koruyamaz. Bu nedenle, Allah’\u0131n bildirdiklerinin d\u0131\u015f\u0131nda insan\u0131n t\u00fcm bilgisi, hi\u00e7bir zaman kesinlik kazanmayan zanna dayal\u0131 bir bilgi olarak kalacakt\u0131r.<\/p>\n

Bununla beraber insan, ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu zanna dayal\u0131 bilgilerinin \u00f6tesinde \u00e7epe\u00e7evre bir “gayb” atmosferiyle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00c7evresindeki bu evren… Evet insan hal\u00e2 \u00e7evresindeki bu evrenin kayna\u011f\u0131, olu\u015fumu, mahiyeti, hareketleri; “zaman” ve mahiyeti, “mek\u00e2n” ve onun “zaman”la olan ilgisi ve evrende yer alan her \u015feyin “zaman” ve “mek\u00e2n”la olan ili\u015fkisi hakk\u0131nda varsay\u0131mlar ve kuramlar geli\u015ftirip durmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u015eayet evrende “fikir” ve genel anlamda “enerji”nin mahiyetinden farkl\u0131 bir mahiyete sahipse, nedir hayat? Kayna\u011f\u0131 nedir? Nas\u0131l olu\u015fmu\u015ftur? Ne t\u00fcr bir mahiyete sahiptir? Hareket \u00e7izgisi nas\u0131ld\u0131r? Kendisini etkileyen unsurlar nelerdir? \u015eu `maddi’ varl\u0131kla ne t\u00fcr bir ili\u015fkisi vard\u0131r?<\/p>\n

`\u0130nsan\u0131n kendisi nedir? Onu `madde’den farkl\u0131 k\u0131lan nedir? Geri kalan canl\u0131lardan ne gibi bir ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahiptir? \u015eu yery\u00fcz\u00fcne nas\u0131l gelmi\u015ftir ve ona nas\u0131l egemen olmu\u015ftur? Kendisine bir ayr\u0131cal\u0131k kazand\u0131ran ve onun sayesinde ba\u015fka \u015feyler \u00fczerinde tasarruf yetkisine sahip oldu\u011fu `ak\u0131l’ nedir? \u00d6ld\u00fckten ve yok olduktan sonra ne olacakt\u0131r?<\/p>\n

Bizzat insan\u0131n b\u00fcnyesinde her an olup biten analizler ve bile\u015fimler neyin nesidir ve nas\u0131l meydana geliyor?<\/p>\n

T\u00fcm bunlar `gayb’\u0131n alan\u0131d\u0131r. Bilim ise kenar\u0131nda durmaktad\u0131r. Zan ve tercih yoluyla da olsa, kimi zaman i\u00e7ine dalacak gibi oluyor sadece. Her ne kadar ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fler, varsay\u0131m ve ihtimallerden \u00f6teye ge\u00e7miyorsa…<\/p>\n

Bu \u00e7a\u011fda \u00e7ok az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bilimin bizzat ilgilenmedi\u011fi il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fi, melek, cin ve Allah’dan ba\u015fka kimsenin bilmedi\u011fi yarat\u0131klara ili\u015fkin ger\u00e7ekleri, \u00f6l\u00fcm, ahiret, hesap ve ceza konusundaki ger\u00e7ekleri bir kenara b\u0131raksak… Evet bir an i\u00e7in t\u00fcm bunlar\u0131 bir kenara b\u0131raksak bile yak\u0131n\u0131m\u0131zdaki `gayb’ yeterlidir. Bu gayb kar\u015f\u0131s\u0131nda bilim, teslim olmu\u015f bir tav\u0131r tak\u0131nmaktad\u0131r. Demogojiyi bilgiye, b\u00fcy\u00fcklenmeyi samimiyete ye\u011fleyenlerden ba\u015fkas\u0131 bu tavr\u0131 tak\u0131nmaktan ka\u00e7\u0131nmaz.<\/p>\n

Baz\u0131 \u00f6rnekler verelim:<\/p>\n

1- Evrenin temel yap\u0131s\u0131 ve gidi\u015f tarz\u0131 hakk\u0131nda modern bilimin dedi\u011fine g\u00f6re, evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131n temelini atom olu\u015fturmaktad\u0131r. Ancak alemin yap\u0131s\u0131ndaki en k\u00fc\u00e7\u00fck birim atom de\u011fildir. O da protonlardan (pozitif elektriksel enerji), elektrondan (negatif elektriksel enerji) ve n\u00f6tronlardan (y\u00fcks\u00fcz pozitif ve negatif elektriksel enerjiyi e\u015fit miktarda i\u00e7eren n\u00f6tr tarafs\u0131z enerji) meydana gelmektedir. Atom par\u00e7alan\u0131nca elektrikler (elektronlar) da\u011f\u0131l\u0131r. Ancak laboratuarda her zaman kesin ve uyumlu bir hareket sergilemezler. Kimi zaman \u0131\u015f\u0131k dalgalar\u0131 kimi zaman da mermi gibi hareket ederler. Hareketleri \u00f6nceden belirlenemez. Aksine hi\u00e7bir zaman kesin olmayan ba\u015fka bir kanuna uyarlar. O da ihtimaller kanunudur. Atomun hareket tarz\u0131 budur. Par\u00e7alar \u015feklinde atomlardan meydana gelen gruplar da bu \u015fekilde hareket ederler.<\/p>\n

\u0130ngiliz do\u011fa bilimci ve matematik\u00e7i Sir James Jains \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Eski bilim kesin ilkeler belirliyordu. Buna g\u00f6re tabiat\u0131n bir tek yolu takip etmekten ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi yoktur. Bu da zaman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonuna kadar sebep ve sonu\u00e7 aras\u0131ndaki s\u00fcrekli zincirleme do\u011frultusunda hareket etmesi i\u00e7in \u00f6nceden \u00e7izilmi\u015f bir yoldur. Buna g\u00f6re (A) durumundan sonra (B) durumunun gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Modern bilimin ise, \u015fu ana kadar s\u00f6yleyebildi\u011fi tek \u015fey, (A) durumundan sonra (B) durumunun ya da (C) durumunun veya (D) durumunun veyahut bunlardan ba\u015fka bir durumunun meydana gelebilece\u011fidir. Evet \u015funu s\u00f6yleyebilir: (B) durumunun meydana gelmesi ihtimali (C) durumundan fazlad\u0131r. (C) durumunun meydana gelmesi de (D) durumundan daha muhtemel-dir. \u0130\u015fte b\u00f6yle. Hatta (B), (C) ve (D) durumlar\u0131ndan herbirinin di\u011ferine oranla meydana gelebilme ihtimalini belirleyebilir ancak, hangisinin di\u011ferini takip edece\u011fini kesin bir \u015fekilde haber veremez. \u00c7\u00fcnk\u00fc her zaman ihtimallerden s\u00f6z etmektedir. Ancak s\u00f6ylenmesi gerekene gelince o da oranlara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu oranlar\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti ne olursa olsun.”<\/p>\n

\u015eayet insan bilgisinin deneyimlerinin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve evren ve atomlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde, e\u015fi\u011finde durdu\u011fu nokta bu olmasayd\u0131 `gayb’ ve insan bilgisine kapal\u0131 Allah’\u0131n kaderi ne olacakt\u0131?<\/p>\n

Bu duruma radyum atomlar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131nlanarak kur\u015fun ve helyuma d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u00f6rnek verilmektedir. Bu, tamamen bilinmez bir kadere, \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir `gayb’a g\u00f6re meydana gelmektedir. \u0130nsan bilgisi bunun \u00f6tesine ge\u00e7emiyor.<\/p>\n

“Daha iyi a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in somut bir \u00f6rnek verelim: Bilindi\u011fi gibi radyum atomlar\u0131 ve ondan ba\u015fka \u0131\u015f\u0131nlama yetene\u011fine sahip elementler s\u0131rf zaman\u0131n ge\u00e7mesiyle par\u00e7alan\u0131rlar. Geride kur\u015fun ve helyum atomlar\u0131 kal\u0131r. Bu nedenle radyum k\u00fctlesi s\u00fcrekli hacmini kaybeder ve zamanla yerini kur\u015fun ve helyuma b\u0131rak\u0131r. Bu dengeli eksilmeye h\u00fckmeden genel kanunsa, son derece garip bir kanundur. Buna g\u00f6re radyum atomlar\u0131, sadece do\u011fum olmad\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fcfusun t\u00fcm\u00fc ya\u015fl\u0131l\u0131ktan kaynaklanmayan tek bir \u00f6l\u00fcmle y\u00fczy\u00fcze kald\u0131\u011f\u0131 zaman insanlar\u0131n yok olmas\u0131 gibi eksilirler. Ya da aralar\u0131nda hi\u00e7 kimsenin kendi iste\u011fiyle kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6l\u00fck askerin yok olaca\u011f\u0131 ate\u015f hatt\u0131na s\u00fcr\u00fclmesi gibi yok olurlar. K\u0131sacas\u0131 bir radyum atomu \u00fczerinde ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7bir etkisi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Yani radyum atomu hayattan pay\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6lmez. Aksine \u00f6l\u00fcm kendisine tesad\u00fcfen isabet etti\u011fi i\u00e7in \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.” (Sir James Jains b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor. Deneyimlerin ve tabiat\u0131n a\u00e7\u0131k vasf\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu bilimsel sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131yoruz s\u00f6zlerinden. Ancak kulland\u0131\u011f\u0131 “tesad\u00fcfen isabet etme” deyimi, bizi ilgilendirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz biliyoruz ki o, s\u00fcresini doldurmu\u015ftur ve \u00f6l\u00fcm ona, Allah’\u0131n takdiri ve hikmeti uyar\u0131nca gelmi\u015ftir. Ve yine biliyoruz ki; her ecel \u00f6nceden tayin edilmi\u015ftir. Bu noktada bir radyum atomu ile herhangi bir canl\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yoktur. \u0130nsanlar da bu \u015fekilde g\u00f6zlere g\u00f6r\u00fcnmeyen ecelin dolmas\u0131 sonucu \u00f6l\u00fcrler.)<\/p>\n

“Bu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in somut bir \u00f6rnek verecek olursak \u015f\u00f6yle s\u00f6yleriz: Diyelim ki odam\u0131zda 2000 tane radyum atomu vard\u0131r. Bilim bir sene sonra bunlardan ka\u00e7 tanesinin aktif kalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemez. Olsa olsa geri kalanlara tercih edilebilecek ihtimalleri s\u0131ralayabilir, 2000 veya 1999 ya da 1998 gibi. Say\u0131s\u0131n\u0131n 1999 olmas\u0131, olabilecek en yak\u0131n ihtimaldir. Yani en \u00e7ok tercih edilen ihtimale g\u00f6re, gelecek y\u0131l i\u00e7inde 2000 atomdan sadece bir tanesi yok olacakt\u0131r.<\/p>\n

2000 atom i\u00e7inde bu belli atomun hangi y\u00f6ntemle se\u00e7ildi\u011fini kavrayam\u0131yoruz. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda bu atomun di\u011ferlerinden daha \u00e7ok bir \u00e7arp\u0131\u015fmaya u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131 ya da daha s\u0131cak bir ortama girebilece\u011fini yahut gelecek y\u0131l i\u00e7inde bu ikisinin d\u0131\u015f\u0131nda bir olayla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fini varsayabiliriz. Ancak t\u00fcm bunlar hi\u00e7bir zaman do\u011fru olmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fayet bir tek atomun \u00e7arp\u0131\u015fmaya u\u011framas\u0131 ya da s\u0131cak bir ortama girmesi sonucu yok olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oluyorsa, geri kalan 1999 atomun da par\u00e7alanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O halde bas\u0131n\u00e7 ya da \u0131s\u0131 uygulama sonucu, radyum atomunu par\u00e7alamak konusunda acele edebiliriz. Ancak do\u011fa bilimcilerden her biri bunun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Aksine her y\u0131l 2000 tane radyum atomunun i\u00e7inde sadece bir tane atoma \u00f6l\u00fcm\u00fcn isabet etti\u011fine ve onu par\u00e7alanmaya zorlad\u0131\u011f\u0131na inanmaktad\u0131r.” \u0130\u015fte 1903 y\u0131l\u0131nda “Ruderford” ve “Sdey”n\u0131n ortaya att\u0131klar\u0131 kendili\u011finden par\u00e7alanma teorisi budur.<\/p>\n

O halde kendisinin ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda, kendisinden ve ba\u015fkas\u0131ndan bir bilgi olmaks\u0131z\u0131n atomun radyasyon yaymas\u0131n\u0131 sa\u011flayan g\u00f6r\u00fcnmez kader bu de\u011filse nedir?<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bunlar\u0131 s\u00f6yleyen adam, insanlar\u0131n g\u00f6remedi\u011fi il\u00e2hi kaderi ispat etmek iste\u011finde de\u011fildir. Aksine bizzat insan bilgisinin vard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n bask\u0131s\u0131ndan ka\u00e7ma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. Ancak `gayb’ ger\u00e7e\u011fi onu, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi konu\u015fmak zorunda b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

2- Nas\u0131l ki `gayb’ ger\u00e7e\u011fi evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131n, temelinin ve hareketlerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 konusunda bir zorunluluksa, ayn\u0131 \u015fekilde insan bilgisinin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 g\u00fc\u00e7le hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve hareketleri konusunda da bir zorunluluktur.<\/p>\n

Almanya Frankfurt \u00dcniversitesi profes\u00f6rlerinden biyolog ve botanik\u00e7i Russel Charles Ernest \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Cans\u0131zlar aleminden hayat\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011fine ili\u015fkin bir\u00e7ok teoriler geli\u015ftirilmi\u015ftir. Kimi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hayat\u0131n proteinden ya da vir\u00fcsden yahut proteinin b\u00fcy\u00fck par\u00e7alar\u0131n\u0131n biraraya gelmesinden meydana geldi\u011fi sonucuna varm\u0131\u015flard\u0131r. Baz\u0131 insanlar bu teorilerin canl\u0131lar alemi ile cans\u0131zlar alemini b\u00f6len bo\u015flu\u011fu kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Ancak kabul etmek zorunda oldu\u011fumuz realite g\u00f6steriyor ki, cans\u0131z bir maddeden canl\u0131 bir madde meydana getirmek i\u00e7in harcanan t\u00fcm \u00e7abalar, beklenmeyen bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ve bozgunla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r eden biri, sonradan meydana gelen alemin, atomlar\u0131n ya da par\u00e7alar\u0131n rastlant\u0131 sonucu biraraya gelmesinden olu\u015ftu\u011funa ili\u015fkin do\u011frudan bir kan\u0131t ileri s\u00fcremez. Canl\u0131 h\u00fccrede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fekilde hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131, korunmas\u0131n\u0131 ve y\u00f6nlendirilmesini bu \u015fekilde izah edemez. Ki\u015fi hayat\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ili\u015fkin bu yorumu kabul etmekte serbesttir. Bu onu ilgilendiren bir \u015feydir. Ancak bunu kabul etti\u011fi zaman, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na, her \u015feyi yarat\u0131p y\u00f6nlendirdi\u011fine inanman\u0131n akla getirdi\u011fi zorluklar\u0131n ve \u00e7aresizliklerin \u00e7ok daha \u015fiddetlisini ya\u015fayacakt\u0131r.<\/p>\n

Canl\u0131 h\u00fccrelerden herbirinin son derece karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funa bu y\u00fczden anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 oldu\u011funa inan\u0131yorum. Yery\u00fcz\u00fcnde bulunan milyarlarca canl\u0131 h\u00fccre Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcne, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve mant\u0131\u011fa dayal\u0131 bir \u015fahitlik yapmaktad\u0131rlar. Bu y\u00fczden ben Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na b\u00fct\u00fcn i\u00e7tenli\u011fimle inan\u0131yorum.”<\/p>\n

Bu \u015fahitlikten bizi ilgilendiren evrenin olu\u015fumu ve hareketleri gibi hayat s\u0131rr\u0131n\u0131n ve olu\u015fumunun da Allah’\u0131n bilgisince ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f gayb\u0131n kapsam\u0131na girdi\u011fi ger\u00e7e\u011fidir. Bu konuda ihtimaller ileri s\u00fcrmekten ba\u015fka insan\u0131n elinden bir \u015fey gelmez. Ku\u015fkusuz ulu Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor. “G\u00f6klerin, yerin ve kendilerinin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 onlara g\u00f6stermedim.” (Kehf Suresi: 51)<\/p>\n

3- \u0130nsana ula\u015fmak i\u00e7in daha geni\u015f bir ad\u0131m at\u0131yoruz. Erke\u011fin bir at\u0131ml\u0131k menisinde yakla\u015f\u0131k olarak 60.000.000 (altm\u0131\u015f milyon) sperm yer almaktad\u0131r. Hepsi de kad\u0131n\u0131n rahmindeki yumurtal\u0131\u011fa d\u00f6llenmek i\u00e7in h\u0131zla at\u0131l\u0131rlar. Hangisinin ileriye ge\u00e7ip yumurtac\u0131kta d\u00f6llendi\u011fini hi\u00e7 kimse bilemez. \u0130\u015fte bu `gayb’d\u0131r. Ya da aralar\u0131nda bu i\u015fte bir rol sahibi olan kad\u0131n ve erkekde olmak \u00fczere hakk\u0131nda insanlar\u0131n hi\u00e7bir \u015fey bilmedi\u011fi Allah’\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez kaderidir. Sonra altm\u0131\u015f milyon spermi geride b\u0131rakan tek sperm, birlikte d\u00f6llenmi\u015f h\u00fccreyi olu\u015fturmak i\u00e7in yumurta ile birle\u015fir. \u0130\u015fte cenin bundan meydana gelmektedir. Yumurtal\u0131ktaki kromozomlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, di\u015fi olmakla beraber, sperm kromozomlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 erkek bir k\u0131sm\u0131 da di\u015fidir. Yumurtal\u0131\u011fa giren erkek ya da di\u015fi kromozomlar\u0131n say\u0131s\u0131 -erkek veya di\u015fi olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan- ceninin durumunu belirler. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez kaderine g\u00f6re meydana gelmektedir. Bu konuda insan herhangi bir bilgiye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7bir \u015fekilde m\u00fcdahalede bulunma g\u00fcc\u00fcne de sahip de\u011fildir. Ceninin anne ve babas\u0131 da farkl\u0131 bir konuma sahip de\u011fildir.<\/p>\n

“Allah her di\u015finin rahminde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, rahimlerin d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve al\u0131koydu\u011funu bilir. Onun kat\u0131nda her \u015fey bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6redir. G\u00f6r\u00fcleni de g\u00f6r\u00fclmeyeni de bilir, y\u00fccelerin y\u00fccesi b\u00fcy\u00fck Allah.” (Ra’d Suresi: 8-9)<\/p>\n

“G\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 Allah’\u0131nd\u0131r. Diledi\u011fini yarat\u0131r, diledi\u011fine k\u0131z \u00e7ocuk, diledi\u011fine erkek \u00e7ocuk verir. Yahut hem k\u0131z, hem erkek \u00e7ocuk verir, diledi\u011fini de k\u0131s\u0131r k\u0131lar. O, bilendir her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.” (\u015eura Suresi; 49-50)<\/p>\n

“Sizi annelerinizin kar\u0131nlar\u0131nda \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fc karanl\u0131k i\u00e7inde, yarat\u0131l\u0131\u015ftan yarat\u0131l\u0131\u015fa ge\u00e7irerek yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte bu Rabbiniz olan Allah’t\u0131r, O’ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur. \u00d6yleyken nas\u0131l olur da O’nu b\u0131rak\u0131p ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelirsiniz?” (Z\u00fcmer Suresi: 6)<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, insan `bilgi’sinin kap\u0131s\u0131nda durdu\u011fu ve yirminci y\u00fczy\u0131lda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 `gayb’ ger\u00e7e\u011fidir. Oysa ge\u00e7mi\u015f as\u0131rlarda ya\u015fayan baz\u0131 kimseler `gaybilik’in `bilimsellik’e ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu iddia ediyorlard\u0131. Bilimsel mant\u0131kla ya\u015famak isteyen toplumlar\u0131n, `gayb’ mant\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmalar\u0131n\u0131n gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Ama i\u015fte bak\u0131n\u0131z bizzat insan bilgisi, yirminci y\u00fczy\u0131l bilim ne diyor: Ula\u015f\u0131lan t\u00fcm sonu\u00e7lar ihtimallerden ibarettir. Ortada kesin ve i\u00e7inde ku\u015fku bulunmayan tek ger\u00e7ek “gayb”d\u0131r.<\/p>\n

Gayb ger\u00e7e\u011fi hakk\u0131ndaki bu k\u0131sa ve toplu de\u011ferlendirmemizi burada kesmeden \u00f6nce \u0130sl\u00e2m inanc\u0131nda, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ve \u0130sl\u00e2m mant\u0131\u011f\u0131nda gayb ger\u00e7e\u011finin mahiyeti hakk\u0131nda birka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6ylememiz yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesini ve \u0130sl\u00e2m mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 olan Kur’an, ortada bir g\u00f6r\u00fclen bir de g\u00f6r\u00fclmeyen alemin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. O halde insan\u0131 ku\u015fatan her \u015fey, g\u00f6r\u00fclmezlikten ibaret de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde insan\u0131n s\u00fcrekli ili\u015fki i\u00e7inde oldu\u011fu evrensel kanunlar, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn bilinmezlik de\u011fildir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu evrenin de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131 vard\u0131r. \u0130nsan, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n halifeli\u011fi g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in, g\u00fcc\u00fc ve ihtiyac\u0131 oran\u0131nda kendisine gerekli olacak kadar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilir bu kanunlar\u0131n. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, insana evrensel kanunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek ve halifelik g\u00f6revini yerine getirmek, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc imar etmek, hayat\u0131 ilerletmek, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn zenginlik kaynaklar\u0131ndan, r\u0131z\u0131klar\u0131ndan ve enerji kaynaklar\u0131ndan yararlanmak i\u00e7in bu kanunlar uyar\u0131nca, evrensel kanunlar\u0131 egemenli\u011fine alma g\u00fcc\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir.<\/p>\n

T\u00fcm genelli\u011fiyle bu de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131n yan\u0131nda, y\u00fcce Allah’\u0131n serbest iradesi vard\u0131r. Her ne kadar bu kanunlar\u0131 kendisi koymu\u015fsa da hi\u00e7bir zaman bu kanunlar O’nun dilemesini ba\u011flayamaz. Uygulanan bu kanunlar\u0131n her defas\u0131nda O’nun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131 Allah’\u0131n kaderi vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu kanunlar, otomatik birer unsur de\u011fildirler. Allah’\u0131n koydu\u011fu kural uyar\u0131nca hareket ets\u00e9ler de, t\u00fcm hareketlerine Allah’\u0131n kaderi egemendir. Her defas\u0131nda bu kanunlar\u0131n kendisine uygun olarak hareket etti\u011fi kaderde, hi\u00e7 kimsenin hakk\u0131nda kesin olarak bir \u015fey bilemedi\u011fi `gayb’\u0131n kapsam\u0131ndad\u0131r. Bu konuda insanlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri t\u00fcm bilgiler, `zan’ ve `ihtimaller’den ileri gidemez. Bu, ayn\u0131 zamanda insan bilgisinin kabul etti\u011fi bir husustur da.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, an gibi k\u0131sa bir zaman diliminde insan b\u00fcnyesinde milyarlarca operasyon meydana gelmektedir. Kendi b\u00fcnyesinde olup bitmesine ra\u011fmen t\u00fcm bunlar, insan i\u00e7in birer gaybd\u0131rlar. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7evresindeki evrende de bunun gibi milyarlarca operasyon ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bunlar da t\u0131pk\u0131 di\u011ferleri gibi insan\u0131n, hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmedi\u011fi `gayb’\u0131n kapsam\u0131na girmektedirler.<\/p>\n

Baz\u0131s\u0131 insanlar taraf\u0131ndan bilinen ve yery\u00fcz\u00fcnde halifelik g\u00f6revini yerine getirmek i\u00e7in d\u00fczenli ve bilimsel bir \u015fekilde yararland\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen `gayb’, insan\u0131n ve evrenin ge\u00e7mi\u015fini, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fini ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz insan, kendi iste\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda ve ne zaman gelece\u011fini bilmeden bu d\u00fcnyaya. gelmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde kendi iste\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda ve ne zaman gidece\u011fini bilmeden gitmektedir. Bu durum her canl\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Ne kadar bilirse bilsin, neler \u00f6\u011frenirse \u00f6\u011frensin, bu realiteden hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015ftirmeyecektir.<\/p>\n

“\u0130sl\u00e2m rasyonalizmi”, `bilimsel gaybi’ bir rasyonalizmdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc `bilim’ ve `realite’nin \u015fahitli\u011fiyle `gaybi’lik, `bilimsel’li\u011fin ta kendisidir. Gayb ger\u00e7e\u011fini ink\u00e2r etmeye gelince bu, bilgi\u00e7lik taslayanlar\u0131n i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri bir bilgisizliktir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz “\u0130sl\u00e2m rasyonalizmi”, anahtarlar\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah’dan ba\u015fka kimsenin bilemedi\u011fi gizli gayb’a inanmay\u0131 ve de\u011fi\u015fmez evrensel kanunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeyi b\u00fcnyesinde toplam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131 i\u00e7in l\u00e2z\u0131m olacak kadar\u0131n\u0131 bilmek ve de\u011fi\u015fmez temelleri uyar\u0131nca ili\u015fkide bulunmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr bu kanunlarla. M\u00fcsl\u00fcman kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde insan bilgisini g\u00f6rmezlikten gelmez. Ayn\u0131 \u015fekilde, ortada y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi kimseye diledi\u011fi kadar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmesinin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin bilemedi\u011fi bir gayb aleminin oldu\u011funa ili\u015fkin realist ger\u00e7e\u011fi de kavramaktan geri durmaz.<\/p>\n

Gayb’a iman, ki\u015fiyi, duyular\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131 alg\u0131layamayan hayvanl\u0131k derecesinden al\u0131p, varl\u0131k aleminin, duyular\u0131n ya da duyu organlar\u0131n\u0131n bir uzant\u0131s\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olamayan teknolojik ara\u00e7lar\u0131n alg\u0131layabildi\u011fi \u015fu k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck ve s\u0131n\u0131rl\u0131 mekandan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ve kapsaml\u0131 oldu\u011funu alg\u0131layan insanl\u0131k d\u00fczeyine \u00e7\u0131kartan bir merdiven konumundad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu, insan\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcne, kendi varl\u0131\u011f\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcnyesindeki s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131na, evrenin alg\u0131lanmas\u0131na ve evrenin \u00f6tesindeki g\u00fc\u00e7 ve plan\u0131 kavramas\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesinde derin etkileri bulunan bir de\u011fi\u015fimdir. Nitekim bu de\u011fi\u015fimin, insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131nda da derin etkileri s\u00f6z konusudur. Ku\u015fkusuz k\u00fc\u00e7\u00fck bir ortamda ya\u015fay\u0131p duyu organlar\u0131yla alg\u0131layan, kocaman evrende ya\u015fay\u0131p her \u015feyi ortada ve g\u00f6zleriyle g\u00f6ren, evrenin katmanlar\u0131 aras\u0131ndan ve derinlilerinden gelen sesleri ve ilhamlar\u0131 alg\u0131layan, k\u0131sa ve s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6mr\u00fcnde akl\u0131n\u0131n ald\u0131klar\u0131n\u0131n zaman ve mek\u00e2n i\u00e7inde \u00e7ok daha boyutlu oldu\u011funun bilincinde olan, g\u00f6r\u00fcleni ve g\u00f6r\u00fclmeyeni ile birlikte evrenin \u00f6tesinde evrenden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7e\u011fin varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olan, evrenin bu ger\u00e7ekten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ondan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu ger\u00e7e\u011fin, g\u00f6zlerin g\u00f6remedi\u011fi, ak\u0131llar\u0131n kavrayamad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce il\u00e2hl\u0131k makam\u0131 oldu\u011funu bilen birisi gibi olamaz.<\/p>\n

…”Gayb’e (g\u00f6r\u00fcnmeyene) inanmak, insan\u0131n, hayvanlar alemi d\u00fczeyinin \u00fcst\u00fcne y\u00fckselmesi konusunda yol ay\u0131r\u0131m\u0131 konumundad\u0131r. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn materyalistleri, b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n materyalistleri gibi insan\u0131, duyu organlar\u0131n\u0131n’ alg\u0131lad\u0131klar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n onaylanmad\u0131\u011f\u0131 hayvanl\u0131k d\u00fczeyine indirmek istiyor ve bu kavrama k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne `ilericilik’ ad\u0131n\u0131 veriyorlar. Oysa bu yakla\u015f\u0131m, y\u00fcce Allah’\u0131n, m\u00fcminleri i\u00e7ine d\u00fc\u015fmekten korudu\u011fu bir tersine gidi\u015ftir. Allah, m\u00fcminleri bu tersine gidi\u015ften koruyarak, `g\u00f6r\u00fcnmeyene inanmak’ s\u0131fat\u0131n \u0131 onlar\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 niteliklerinden biri yapm\u0131\u015ft\u0131r. Say\u0131s\u0131z nimetlerine kar\u015f\u0131l\u0131k Allah’a hamd olsun. Ve yine tersine gidenler ile ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 d\u00f6nenlere yaz\u0131klar olsun.”<\/p>\n

`Gaybilik’ ve `Bilimsellik’ten s\u00f6z edenler bir de `tarihsel determinizm’den s\u00f6z etmektedirler. Sanki t\u00fcm gelecekten eminmi\u015fler gibi. Oysa \u00e7a\u011fda\u015f bilim, “ihtimaller”den s\u00f6z etmektedir, `kesin sonu\u00e7lar’dan de\u011fil.<\/p>\n

`Kesin zorunluluk’lardan s\u00f6z edenlerden biri de Marx’t\u0131. Peki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Marx’\u0131n haber verdi\u011fi `determinizm’ nerede?<\/p>\n

Marx, sanayile\u015fmenin zirvesine ula\u015fmas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla kapitalizmin zirveye yerle\u015fmesi, \u00f6te taraftan i\u015f\u00e7ilerin gittik\u00e7e yoksulla\u015fmalar\u0131 sonucu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak kom\u00fcnizmin \u0130ngiltere’de ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini haber vermi\u015fti. Ancak kom\u00fcnizm sanayi bak\u0131m\u0131ndan en \u00e7ok, geri kalm\u0131\u015f uluslarda; Rusya \u00c7in ve benzeri yerlerde kurulabildi. Fakat sanayile\u015fmi\u015f ileri \u00fclkelerde hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015femedi.<\/p>\n

Lenin ve Stalin, Kapitalist d\u00fcnya ile Kom\u00fcnist d\u00fcnya aras\u0131nda zorunlu bir sava\u015ftan haber vermi\u015flerdi. Oysa halefleri Kru\u015f\u00e7ef `bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fam’ bayra\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckseltmektedir.<\/p>\n

Biz zorunluluklardan s\u00f6z eden b\u00fct\u00fcn kehanetleri uzun uzad\u0131ya anlatacak de\u011filiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fczerinde ciddi ciddi tart\u0131\u015fmaya de\u011fmezler.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ortada tart\u0131\u015fmas\u0131z tek ger\u00e7ek vard\u0131r, o da gayb ger\u00e7e\u011fidir. Bundan sonras\u0131 ihtimallerden ibarettir. Meydana gelmesi zorunlu olan bir tek \u015fey vard\u0131r, o da y\u00fcce Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc takdir etti\u011fi \u015feyin meydana gelmesidir. Allah’\u0131n kaderi de g\u00f6r\u00fclmez gaybd\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131nda bir de evrenin de\u011fi\u015fmez bir yasas\u0131 vard\u0131r. \u0130nsan\u0131n bu yasay\u0131 \u00f6\u011frenmesi ve yery\u00fcz\u00fcndeki halifelik g\u00f6revinde onlardan yararlanmas\u0131 her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak Allah’\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kaderine ve bilinmez gayb\u0131na kap\u0131y\u0131 her zaman a\u00e7\u0131k tutmak \u015fart\u0131yla. \u0130\u015fte her \u015feyin temeli budur.<\/p>\n

“Do\u011frusu bu Kur’an en do\u011fru yola g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.” (\u0130sra Suresi: 9)<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, gayb\u0131n anahtarlar\u0131na ve evrenin her k\u00f6\u015fesinde olup bitenlere ili\u015fkin y\u00fcce Allah’\u0131n kapsaml\u0131 bilgisinden, insanlar\u0131n \u015fahs\u0131nda bu kapsaml\u0131 bilginin bir di\u011fer alan\u0131na ge\u00e7mektedir. Ku\u015fat\u0131c\u0131 bilgiden sonra il\u00e2hi egemenli\u011fin alanlar\u0131ndan birine ge\u00e7mektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130SL\u00c2M \u0130NANCININ NETL\u0130\u011e\u0130 51- Rabblerin huzurunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u0131 Kur’an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile uyar. Onlar i\u00e7in Allah d\u0131\u015f\u0131nda bir dost ya da arac\u0131 yoktur. Ola ki, g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131rlar. 52- S\u0131rf Rabblerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 dileyerek sabah, ak\u015fam O’na yalvaranlar\u0131 yan\u0131ndan kovma, onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana ve senin hesab\u0131ndan onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki, bu y\u00fczden onlar\u0131 kovarak zalimlerden olas\u0131n. 53- …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[338,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2663","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-enam-suresi","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2663"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2663\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}