{"id":2665,"date":"2012-01-21T10:12:33","date_gmt":"2012-01-21T10:12:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2665"},"modified":"2012-01-21T10:12:33","modified_gmt":"2012-01-21T10:12:33","slug":"enam-suresinin-12-50-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/enam-suresinin-12-50-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"En&#8217;am Suresi&#8217;nin 12-50.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00d6KLER VE YER<\/p>\n<p>12- De ki; &#8220;G\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?&#8221; De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. O merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131. Sizleri gelece\u011fi ku\u015fkusuz olan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kesinlikle biraraya getirecektir. Kendilerine k\u0131yanlar var ya, buna sadece onlar inanmazlar.<\/p>\n<p>13- Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 her \u015fey O&#8217;nundur. O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu ayette \u00f6nce ger\u00e7ek anlat\u0131l\u0131yor, a\u00e7\u0131klan\u0131yor ve arkas\u0131ndan yollar\u0131n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131t tarafla ili\u015fkilerin kesildi\u011fi belirtiliyor. Bundan dolay\u0131 Peygamberimiz m\u00fc\u015friklere bu \u015fekilde kar\u015f\u0131 koymaya y\u00f6neltiliyor. Bilindi\u011fi gibi bu ayetin muhatap ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015frikler her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131, fakat bu inan\u00e7lar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan O&#8217;na yaratma g\u00fcc\u00fc olmayan putlar\u0131 denk tutarak hayatlar\u0131na y\u00f6n verme konusunda bunlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;a ortak ko\u015fuyorlard\u0131. \u0130\u015fte Peygamberimiz bu inan\u00e7 karga\u015fas\u0131 i\u00e7indeki m\u00fc\u015friklere g\u00f6klerde ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n m\u00fclkiyetinin kime ait oldu\u011funu, bu varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olduktan sonra onlar\u0131n maliki olan\u0131n kim oldu\u011funu soruyor. Soruda &#8220;g\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar&#8221; denmek sureti ile s\u00f6z konusu m\u00fclkiyetin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015f oluyor. \u00dcstelik bu soruda dile getirilen ger\u00e7e\u011fe m\u00fc\u015friklerin kendileri de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131yorlard\u0131. Kur&#8217;an onlar\u0131n bu ger\u00e7e\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131z bi\u00e7imde onaylad\u0131klar\u0131n\u0131 bir\u00e7ok yerinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Evet;<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `G\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?&#8217; De ki; `Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7i eski Araplar cahiliye d\u00f6neminde sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahiptiler ve bu sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnceler bozuk bir hayat tarz\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Fakat onlar bu bak\u0131mdan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn s\u00f6zde &#8220;bilimsel&#8221; cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131ndan daha ileri d\u00fczeyde idiler. Onlar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki yolda\u015flar\u0131ndan daha ileri d\u00fczeye \u00e7\u0131karan nokta &#8220;G\u00f6klerin ve yerlerin y\u00fcce Allah&#8217;a ait oldu\u011funu&#8221; bilmeleri ve onaylamalar\u0131 idi. Oysa onlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki yolda\u015flar\u0131 f\u0131tratlar\u0131n\u0131, g\u00f6zeneklerini bu ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 s\u0131ms\u0131k\u0131 kapat\u0131yorlar, onu bu alandaki fonksiyonunu yerine getirmekten al\u0131koyuyorlar.<\/p>\n<p>Ger\u00e7i cahiliye d\u00f6nemi Araplar\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi kabul ediyorlard\u0131, ama bu ger\u00e7e\u011fin do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 onaylam\u0131yorlard\u0131. Yani y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, m\u00fclkiyeti alt\u0131ndaki bu varl\u0131klar\u0131n ortaks\u0131z egemeni oldu\u011funu, bu varl\u0131klara ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc tasarruf giri\u015fiminin mutlaka O&#8217;nun iznine ve \u015feriatine ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini benimsemiyorlard\u0131. Onlar i\u015fte bu y\u00fczden m\u00fc\u015frik say\u0131l\u0131yor ve yine bu y\u00fczden hayat tarzlar\u0131na &#8220;cahiliye hayat\u0131&#8221; ad\u0131 veriliyordu.<\/p>\n<p>Peki hayatlar\u0131 ile ilgili her konuyu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011fi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kararak bu egemenli\u011fi kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rmaya yeltenenlere ne demeli? Gerek kendilerine ve gerekse hayat tarzlar\u0131na hangi ad\u0131 takmal\u0131, hangi s\u0131fat\u0131 vermeliyiz? Onlara mutlaka m\u00fc\u015friklikten ba\u015fka bir s\u0131fat vermek gerekiyor. Bu s\u0131fat bizzat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ifadesi ile k\u00e2firliktir, zalimliktir, fas\u0131kl\u0131kt\u0131r. Bu t\u00fcr kimseler istedikleri kadar m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 iddia etsinler, kimlik belgelerinin kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131fat istedi\u011fi kadar bu olsun, bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftiremezler!<\/p>\n<p>Tekrar ayete d\u00f6nelim. G\u00f6r\u00fcyoruz ki, burada &#8220;g\u00f6klerdeki ve yerdeki t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n, m\u00fclkiyetinin y\u00fcce Allah&#8217;a ait oldu\u011fu&#8221; ger\u00e7e\u011fi yan\u0131nda bir de \u015fu ger\u00e7e\u011fe dikkatler \u00e7ekiliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Allah merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, bu m\u00fclk\u00fcn kesin malikidir. Bu konuda hi\u00e7bir rakibi, hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. Fakat O kendi ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kendi kereminin sonucu olarak merhameti \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131. Bu karar\u0131 kendi iradesi ile, kendi dile\u011fi ile verdi. Bunu ona hi\u00e7 kimse zorla benimsetmedi, hi\u00e7 kimse \u00f6nermedi ve hi\u00e7bir zorunluluk dikte etmedi. Bu karar, bu g\u00f6rev yazma eylemi sadece O&#8217;nun \u00f6zg\u00fcr iradesinin ve y\u00fcce il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131n eseridir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan O&#8217;nun kendi \u00fczerine g\u00f6rev olarak yazd\u0131\u011f\u0131 bu rahmet, O&#8217;nun yarat\u0131klar\u0131na ili\u015fkin takdirinin, d\u00fcnyada ve Ahirette onlara kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tavr\u0131n temel kural\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re bu kurala inanmak, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel ilkeleri aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na y\u00f6nelik merhameti her konuda ve her olayda ge\u00e7erli bir prensiptir. Hatta bu prensip kullar\u0131n zaman zaman s\u0131k\u0131nt\u0131larla, zorluklarla s\u0131navdan ge\u00e7irildikleri durumlarda da y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah kullar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, emanetini ta\u015f\u0131maya elveri\u015fli d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in onlar\u0131 b\u00f6yle s\u0131navlardan ge\u00e7irmektedir. Bu t\u00fcr s\u0131navlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile o kullar\u0131n i\u00e7tenli\u011fini, ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendini tan\u0131mas\u0131n\u0131, bilincini, haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek istemektedir; \u00f6zleri itibar\u0131 ile kimlerin temiz, kimlerin kirli olduklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 dilemektedir; Peygamberlerin pe\u015finden gidenler ile onlara s\u0131rt \u00e7eviren d\u00f6neklerin ay\u0131rd edilmesini murad etmektedir; mahvolanlar\u0131n da hayat bulanlar\u0131n da hak ettikleri sonu\u00e7larla bile bile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rmektedir. Bunlar\u0131n hepsinin ayr\u0131 birer rahmet t\u00fcr\u00fc olduklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda il\u00e2hi rahmetin sonu\u00e7lar\u0131 ve g\u00f6stergeleri \u00f6m\u00fcrleri ve ku\u015faklar\u0131 kapsayacak oranda yayg\u0131nd\u0131r. Kullar\u0131n her an\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmetinin kapsam\u0131, \u015femsiyesi alt\u0131ndad\u0131r. Biz az \u00f6nce sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n zorluklarla s\u0131navdan ge\u00e7irme kural\u0131na ili\u015fkin rahmetine de\u011findik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu nokta kalblerin kayabildi\u011fi ve g\u00f6zlerin yanl\u0131\u015f g\u00f6rd\u00fckleri tehlike noktalar\u0131ndan birini olu\u015fturur!<\/p>\n<p>Biz burada il\u00e2hi rahmetin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve g\u00f6stergelerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde saymaya kalk\u0131\u015facak de\u011filiz. Sadece bu sonu\u00e7lar\u0131n ve g\u00f6stergelerin birka\u00e7 tanesine k\u0131saca de\u011finece\u011fiz. Yaln\u0131z daha \u00f6nce bu ayetin hayrete s\u00fcr\u00fckleyici ifade tarz\u0131 \u00fczerinde birazc\u0131k durmak istiyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;O merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131.<\/p>\n<p>Bu surenin ilerisinde bu ifadenin \u015f\u00f6yle bir benzeri ile yeniden kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z: &#8220;Rabbiniz merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131.&#8221; (\u00cbn&#8217;am Suresi: 54)<\/p>\n<p>Bu ifadede dikkati \u00e7eken nokta az yukarda de\u011findi\u011fimiz ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131k ger\u00e7e\u011fidir; yarat\u0131c\u0131, m\u00fclk sahibi, kullar\u0131 \u00fczerinde kesin ve tart\u0131\u015fmas\u0131z egemenli\u011fin elde bulundurucusu olan Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r; kullar\u0131na y\u00f6nelik merhametini bu \u015fekle b\u00fcr\u00fcnd\u00fcren, onu kendi \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f, kullar\u0131na kar\u015f\u0131 taahh\u00fcd edilmi\u015f, s\u0131rf \u00f6zg\u00fcr iradesi ve serbest dile\u011fi ile \u00fcstlenilmi\u015f bir g\u00f6rev konumuna oturtan tek tarafl\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu deh\u015fetli bir ger\u00e7ektir. \u0130nsan onu bu boyutlar\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, zihninde canland\u0131rmaya durdu\u011fu zaman onu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, kavramaya, etkisini alg\u0131lamaya dayanamaz, zelzeleye tutulmu\u015f gibi sars\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ifadede somutla\u015fan bir ba\u015fka il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015f daha dikkatimizi \u00e7eker. Bir \u00f6ncekinden daha az \u00f6nemli olmayan bu ikinci ba\u011f\u0131\u015f, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n merhametli olma g\u00f6revini \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullar\u0131na bildirmesidir. Kullar kim oluyorlar ki, il\u00e2hi iradenin y\u00fccelikler aleminde cereyan eden bir i\u015flemi hakk\u0131nda kendilerine bilgi verilsin? Kullar kim oluyorlar ki, peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile bizzat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6zlerine y\u00fcklenen bu konudaki bilgi kendilerine ula\u015ft\u0131r\u0131ls\u0131n? Onlar bu denli ilgiye l\u00e2y\u0131k m\u0131d\u0131rlar ki? De\u011fil. O halde bilgiyi vermeyi sa\u011flayan tek fakt\u00f6r, kerem sahibi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na y\u00f6nelik yayg\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 ve ta\u015fk\u0131n faziletidir.<\/p>\n<p>E\u011fer bu ger\u00e7e\u011fi bu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp kavrayabilirsek kalblerimiz bir yandan hayrete ve deh\u015fete kap\u0131l\u0131rken bir yandan da \u00e7ap\u0131n\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 kelimelerin dar kal\u0131plar\u0131na s\u0131\u011fd\u0131ramayaca\u011f\u0131m\u0131z bir huzura ve g\u00fcvene kavu\u015fur.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr ger\u00e7ekleri ve bu ger\u00e7eklerin kalblerde uyand\u0131raca\u011f\u0131 duygular\u0131 insan dili ve insan kalemi ifade etmeye elveri\u015fli de\u011fildir. \u0130nsan kalbi onlar\u0131n sadece hazz\u0131n\u0131 duyabilecek nitelikte yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, o kadar. Yoksa onlar\u0131 bilecek yetene\u011fe sahip de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fin \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde somut bir ifadeye kavu\u015fmas\u0131 il\u00e2hl\u0131k ger\u00e7e\u011fine ve kullar ile bu y\u00fcce ger\u00e7ek aras\u0131ndaki ili\u015fkiye ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6nemli bir boyutunu olu\u015fturur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ho\u015ftur, g\u00fczeldir, g\u00fcven vericidir, sevecen ve zariftir; ayn\u0131 zamanda bu konuda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile ba\u011fda\u015fmaz g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcren baz\u0131 dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc kullar\u0131n zorlamal\u0131 sa\u00e7mal\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda insan\u0131 hayrete s\u00fcr\u00fckleyecek bir nitelik ta\u015f\u0131r. Sebebine gelince bu d\u00fc\u015f\u00fcnce H\u0131ristiyan kilisesinin sap\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015flerinde ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere hi\u00e7bir kulun y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n o\u011flu-evl\u00e2d\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemiyor. \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi bir yandan bu t\u00fcr \u00e7ocuk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcncelerin \u00fczerine y\u00fckselirken ayn\u0131 zamanda y\u00fcce Allah ile kullar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi b\u00f6ylesine insan\u0131n kelimelerin kal\u0131plar\u0131na s\u0131\u011fd\u0131ramayaca\u011f\u0131, kalbleri hazz\u0131 ile doldurup ta\u015f\u0131ran ve heybeti ile \u00fcrperten y\u00fcksek bir ifade d\u00fczeyine \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmet ya\u011fmuru t\u00fcm kullar\u0131n \u00fczerine ya\u011far, onlar\u0131 t\u00fcm\u00fc ile etki alan\u0131 i\u00e7ine al\u0131r. Onlar\u0131n varolu\u015flar\u0131 ve hayatlar\u0131 bu engin kaynaktan beslenir. Bu rahmet, varolu\u015fun her an\u0131nda ya da varl\u0131klar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n her saniyesinde somut bi\u00e7imde belirir. \u00d6zellikle insano\u011flunun hayat\u0131n\u0131 ele al\u0131rsak kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z il\u00e2hi rahmet sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve g\u00f6stergelerini saymaya nefes ve \u00f6m\u00fcr yeti\u015ftiremeyiz. Burada yapabilece\u011fimiz \u015fey, bu sonu\u00e7lar\u0131n baz\u0131 karakteristik nitelikte olanlar\u0131n\u0131 k\u0131saca hat\u0131rlamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmeti, her \u015feyden \u00f6nce insan soyunun varolu\u015fu olay\u0131nda somutla\u015f\u0131r, insanlar\u0131n hi\u00e7 bilmedikleri bir kaynaktan meydana gelmelerinde tecelli eder. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara bu onurlu varolu\u015fu sunmas\u0131, onlar\u0131 di\u011fer bir\u00e7ok canl\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn k\u0131lan karakteristik niteliklerle donanm\u0131\u015f olarak yaratmas\u0131, il\u00e2hi rahmetin insan soyuna y\u00f6nelik en \u00f6nemli g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi rahmetin di\u011fer bir tecelli alan\u0131, insan soyunun emrine ve yarar\u0131na sunulmu\u015f bunca evrensel g\u00fcc\u00fcn ve enerji kayna\u011f\u0131n\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu evrensel g\u00fc\u00e7lerin ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131n insan yarar\u0131na sunulmas\u0131, geni\u015f anlam\u0131 ile &#8220;r\u0131zk&#8221; teriminin kapsam\u0131n\u0131 olu\u015fturur. \u0130nsanlar hayatlar\u0131n\u0131n her an\u0131nda bu rahmet t\u00fcr\u00fcn\u00fcn u\u00e7suz-bucaks\u0131z bollu\u011fu i\u00e7inde y\u00fczerler.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi rahmetin di\u011fer bir somut yans\u0131ma alan\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insana verdi\u011fi &#8220;bilgi&#8221; alan\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah -(c.c)- insana bu alanda her \u015feyden \u00f6nce &#8220;bil i edinme&#8221; yetene\u011fini ve bu bilgiye y\u00f6nelik yetenekleri ile evrenin mesajlar\u0131 ve verileri aras\u0131ndaki uyumunu kavrama sezgisi sunmu\u015ftur. Tuhaft\u0131r ki, insano\u011flu bu bilgiyi kullanarak y\u00fcce Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 birtak\u0131m zorlamal\u0131 k\u00fcstahl\u0131klar seslendirmektedir. Oysa O&#8217;na bu bilgiyi \u00f6\u011freten, ona bu bildiklerini -terimin geni\u015f anlam\u0131 ile- &#8220;r\u0131z\u0131k&#8221; olarak sunan O&#8217;dur.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi rahmetin bir ba\u015fka tecelli bi\u00e7imi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131 yery\u00fcz\u00fc halifesi s\u0131fat\u0131 ile d\u00fcnyaya yerle\u015ftirmesinden sonra kendini g\u00f6sterir. Bu da insano\u011flunun her do\u011fru yolu unutup e\u011fri yollara sap\u0131\u015f\u0131nda onu do\u011fru yola iletecek bir peygamber g\u00f6ndermesi ile; \u0131srarl\u0131 sap\u0131kl\u0131klar\u0131na, uyar\u0131lar\u0131na kulak asmazl\u0131\u011f\u0131na, do\u011fru yol \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 dinlemezli\u011fine kar\u015f\u0131 yumu\u015fak ve toleransl\u0131 davranmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kar. Oysa bu durumlarda insana hak etti\u011fi cezay\u0131 vermek y\u00fcce Allah i\u00e7in son derece basittir. Fakat s\u0131rf rahmeti sayesinde bu t\u00fcr sap\u0131k kullar\u0131na m\u00fchlet tan\u0131r, sadece y\u00fcce ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn eseri olarak onlara meydan verir.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi rahmetin bir ba\u015fka tecelli bi\u00e7imi bilmeyerek k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyip de arkas\u0131ndan tevbe eden g\u00fcnahk\u00e2r kullar\u0131n aff\u0131nda somutla\u015f\u0131r. Y\u00fcce Allah bu durumlarda i\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden vazge\u00e7en kullar\u0131na merhameti ile kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fini \u00fczerine g\u00f6rev olarak yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi rahmetin bir ba\u015fka tecelli bi\u00e7imi insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131na, kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7erken g\u00f6zetti\u011fi ilkede somutla\u015f\u0131r. Y\u00fcce Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe sadece hak etti\u011fi cezay\u0131 verirken iyili\u011fe, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n on kat\u0131 kadar, hatta diledi\u011finde daha y\u00fcksek katlarda \u00f6d\u00fcl veriyor, bunun yan\u0131s\u0131ra k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri iyilikler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile siliyor, hesaptan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor. B\u00fct\u00fcn bunlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayr\u0131 birer ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Yoksa hi\u00e7 kimse s\u0131rf kendi iyi amelinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda cennete girmeyi hak edemez. Ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmetinin kapsam\u0131 alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bahtiyar kullar cennete girebilirler. Bu kural Peygamber efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- i\u00e7in bile ge\u00e7erlidir. Nitekim Peygamberimiz, insan\u0131n yetersizli\u011finin ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n faziletinin tam anlam\u0131 ile bilincinde olan bir kul s\u0131fat\u0131 ile bu ger\u00e7e\u011fi bizzat kendisi dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130l\u00e2hi rahmetin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve g\u00f6stergelerini izlemeyi bu kadarl\u0131kla noktalayarak bu i\u015fi yapmaya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn yetmeyece\u011fini, takatimizin b\u00f6yle bir \u00e7abaya yeti\u015femeyece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylememiz en do\u011fru ve en yerinde davran\u0131\u015f olacakt\u0131r. Yoksa bu konuda bir yere varamay\u0131z, bir ba\u015far\u0131 elde edemeyiz. Y\u00fcce Allah her an, m\u00fcmin kulunun kalbine rahmetinin \u00e7e\u015fitli kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131yor, insan da bu rahmet esintilerinin ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131s\u0131 ile ili\u015fki kuruyor, O&#8217;nu tan\u0131yor, O&#8217;nun varl\u0131\u011f\u0131nda huzura eriyor, himayesinde g\u00fcven buluyor, g\u00f6lgesinde dirli\u011fe kavu\u015fuyor. \u0130nsan\u0131n g\u00fcc\u00fc bu alanlardan bir tekini bile kavrayamaz, mahiyetini se\u00e7emez. Nerede kald\u0131 ki, o an\u0131 anlatabilsin, dile getirebilsin.<\/p>\n<p>\u015eimdi Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu il\u00e2hi rahmeti kalblere m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu oranda tan\u0131tacak bir somutlukla nas\u0131l dile getirdi\u011fini g\u00f6relim:<\/p>\n<p>Sahabilerden Hz. Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber Efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- buyuruyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fcce Allah yaratma eylemini sona erdirince- M\u00fcslim&#8217;de yeralan rivayete g\u00f6re `Y\u00fcce Allah varl\u0131klar\u0131 yarat\u0131nca- Ar\u015f\u0131n \u00fczerinde, yan\u0131nda bulunan bir kitabta&#8217; Benim rahmetim, gazab\u0131m\u0131 geride b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r! Buhari&#8217;de yeralan ba\u015fka bir rivayete g\u00f6re &#8220;Benim rahmetim, gazab\u0131ma \u00fcst\u00fcn gelmi\u015ftir&#8221;- diye yazd\u0131. (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Yine Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsan- \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fcce Allah rahmetini y\u00fcz b\u00f6l\u00fcme ay\u0131rm\u0131\u015f, bunun doksan dokuzunu yan\u0131nda al\u0131koyarak sadece bir tanesini yery\u00fcz\u00fcne indirmi\u015ftir. \u0130\u015fte yavrusuna basmamak i\u00e7in aya\u011f\u0131n\u0131 yukar\u0131 kald\u0131ran ana hayvana var\u0131ncaya kadar b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar bu bir tek rahmetten ald\u0131klar\u0131 pay sayesinde birbirlerine kar\u015f\u0131 merhamet g\u00f6sterirler.&#8221; (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Sahabilerden Selman-\u0131 Farisi&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber Efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- buyuruyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n y\u00fcz tane rahmeti vard\u0131r. Bunlardan biri sayesinde t\u00fcm canl\u0131lar birbirlerine kar\u015f\u0131 merhametli davran\u0131yorlar. Bu y\u00fcz rahmetin doksan dokuz b\u00f6l\u00fcm\u00fc K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; (M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Yine M\u00fcslim&#8217;de yeralan bir ba\u015fka rivayete g\u00f6re Peygamber Efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fcce Allah g\u00f6kleri ve yeri yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn y\u00fcz rahmet yaratt\u0131. Bu rahmetlerden her biri g\u00f6kle yer aras\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndedir. Bu rahmetlerden sadece bir tanesini yery\u00fcz\u00fcne ay\u0131rd\u0131. Bu tek rahmetten ald\u0131klar\u0131 pay sayesinde analar yavrular\u0131na, vah\u015fi hayvanlar ve ku\u015flar birbirlerine kar\u015f\u0131 \u015fefk\u00e2tli ve sevecen davranmaktad\u0131rlar. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc gelince y\u00fcce Allah bu y\u00fcz b\u00f6l\u00fcml\u00fc rahmetini tamama erdirir.&#8221;<\/p>\n<p>Peygamberimizin bu somutla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve duygular\u0131 harekete ge\u00e7irici ifadesi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmetinin tasar\u0131m\u0131n\u0131 insan idrakine yakla\u015ft\u0131r\u0131yor. Sebebine gelince, insan g\u00fcndelik hayat\u0131nda b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n analar\u0131n\u0131n yavrular\u0131na y\u00f6nelik \u015fefkatini g\u00f6r\u00fcr, seyreder ve bu manzaralar kar\u015f\u0131s\u0131nda duygulan\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde insan kalblerinin k\u00fc\u00e7\u00fcklere, ya\u015fl\u0131lara, g\u00fc\u00e7s\u00fczlere, hastalara, akrabalara, arkada\u015flara ve dostlara y\u00f6nelik merhametini ve cana yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 izler. Bu arada \u00e7evresindeki ku\u015flar\u0131n, y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri ve zaman zaman kendisini hayrete ve deh\u015fete s\u00fcr\u00fckleyen g\u00f6sterilere d\u00f6n\u00fc\u015fen merhameti, sevecenli\u011fi g\u00f6zler. Sonra da b\u00fct\u00fcn bu merhamet g\u00f6sterilerinin, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmet b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn bir tek par\u00e7as\u0131 sayesinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u0130\u015fte o zaman y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcler-\u00fcst\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki rahmet tasar\u0131m\u0131n\u0131n idrakine bir dereceye kadar yakla\u015fm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>Peygamberimiz bu \u00f6l\u00e7\u00fcler-\u00fcst\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki il\u00e2hi rahmeti arkada\u015flar\u0131na anlatmak i\u00e7in hi\u00e7bir f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131yordu.<\/p>\n<p>Nitekim Hz. \u00d6mer, bize bu s\u00fcrekli \u00e7aban\u0131n \u015f\u00f6yle bir kan\u0131t\u0131n\u0131 sunuyor:<\/p>\n<p>&#8220;Bir keresinde Peygamberimizin huzuruna bir grup sava\u015f tutsa\u011f\u0131 getirilmi\u015fli. O s\u0131rada memelerini ovalaya ovalaya bir yere do\u011fru ko\u015fan bir esir kad\u0131n dikkatimizi \u00e7ekti. Kad\u0131n esirler aras\u0131ndaki bir \u00e7ocu\u011fu buldu, onu tutup ba\u011fr\u0131na bast\u0131 ve emzirmeye ba\u015flad\u0131. Bunu g\u00f6ren Peygamberimiz bize &#8216;Bu kad\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funu ate\u015fe ataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz?&#8217; diye sordu. Kendisine `Hay\u0131r, Allah&#8217;a yemin ederiz ki, onu ate\u015fe atmamak elindeyken b\u00f6yle bir \u015fey yapmaz&#8217; diye cevap verdik. Bunun \u00fczerine bize \u015f\u00f6yle buyurdu; Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na y\u00f6nelik merhameti bu kad\u0131n\u0131n yavrusuna kar\u015f\u0131 besledi\u011fi \u015fefkatten daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.&#8221; (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Nas\u0131l \u00f6yle olmas\u0131n ki, s\u00f6z konusu kad\u0131n\u0131n yavrusuna kar\u015f\u0131 besledi\u011fi anal\u0131k \u015fefkati, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n engin rahmetinin tek bir par\u00e7as\u0131ndan pay\u0131na d\u00fc\u015fen rahmetin tezah\u00fcr\u00fcnden ibarettir.<\/p>\n<p>Peygamberimizin bu Kur&#8217;an kaynakl\u0131 ger\u00e7e\u011fi bu duyguland\u0131r\u0131c\u0131 \u00fcslupla `arkada\u015flar\u0131na \u00f6\u011fretmesinin sonucunda sahabiler, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n merhamet ahl\u00e2k\u0131 ile ahl\u00e2klanmak yolunda her g\u00fcn yeni bir ad\u0131m at\u0131yorlar, hem kendi aralar\u0131nda ve hem de t\u00fcm canl\u0131lara kar\u015f\u0131 merhametlili\u011fi benimsiyorlar, nas\u0131l ki daha \u00f6nce y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerine y\u00f6nelik merhametinden haz duymu\u015flar ise kalbleri bu uygulaman\u0131n sonucunda merhametli davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n hazz\u0131 ile besleniyordu. Nitekim Abdullah b. Amr \u0130bn-il As&#8217;\u0131n bildirildi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor.<\/p>\n<p>&#8220;Merhametlilere y\u00fcce Allah da merhamet eder. Siz yery\u00fcz\u00fcndekilere kar\u015f\u0131 merhametli olunuz ki, g\u00f6kte bulunan da size merhamet etsin.&#8221; (Tirmizi, Ebu Davud)<\/p>\n<p>Sahabilerden Cerir&#8217;in bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlara kar\u015f\u0131 merhametli davranmayanlara Allah da merhamet etmez.&#8221; (Buhari, M\u00fcslim, Tirmizi)<\/p>\n<p>Sahabilerden Hz. Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Merhamet duygusu sadece k\u00f6t\u00fclerin kalbinden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.&#8221; (Tirmizi, Ebu Davud)<\/p>\n<p>Yine Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz bir g\u00fcn Akra b. Habis&#8217;in yan\u0131nda torunu Hz. Hasan&#8217;\u0131 \u00f6pt\u00fc. Bunu g\u00f6ren Akra &#8220;Benim on \u00e7ocu\u011fum var, \u015fimdiye kadar hi\u00e7birini \u00f6pm\u00fc\u015f de\u011filim&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 Akra&#8217;ya \u00e7evirerek &#8220;Merhamet etmeyene merhamet edilmez&#8221; buyurdu. (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Peygamberimizin sahabelere y\u00f6nelik merhamet dersleri sadece insanlara merhamet etme telkinleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131n\u0131yordu. Tersine onlara y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n merhametinin her \u015feyi kapsam\u0131 alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve m\u00fcminlerin de il\u00e2hi ahl\u00e2k\u0131 ahl\u00e2k edinmekle g\u00f6revli olduklar\u0131n\u0131, buna g\u00f6re il\u00e2hi ahl\u00e2k\u0131 ahl\u00e2k edinmi\u015f olabilmek i\u00e7in insan\u0131n t\u00fcm canl\u0131lara kar\u015f\u0131 merhametli davranmas\u0131 gerekti\u011fini, ancak b\u00f6yle yap\u0131nca tam anlam\u0131 ile insan olabilece\u011fini \u00f6\u011fretiyordu. O&#8217;nun bu konuda izledi\u011fi \u00f6\u011fretim-e\u011fitim y\u00f6ntemi hep bildi\u011fimiz duygular\u0131 harekete ge\u00e7irici y\u00f6ntemdi.<\/p>\n<p>Nitekim Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber Efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- buyuruyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Adam\u0131n biri yolda y\u00fcr\u00fcrken olduk\u00e7a susam\u0131\u015ft\u0131, kar\u015f\u0131s\u0131na bir kuyu \u00e7\u0131kt\u0131, hemen a\u015fa\u011f\u0131 inerek su i\u00e7ti ve yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. O s\u0131rada birden g\u00f6z\u00fcne a\u015f\u0131r\u0131 susuzluktan dilini sark\u0131t\u0131p soluyan ve toprak yiyen bir k\u00f6pek ili\u015fti. Bunun \u00fczerine i\u00e7inden `Anla\u015f\u0131lan bu k\u00f6pek de benim az \u00f6nce susad\u0131\u011f\u0131m kadar susad\u0131&#8217; diyerek az \u00f6nce suyundan i\u00e7ti\u011fi kuyuya indi, aya\u011f\u0131ndaki mestin tekine su doldurdu, dolu mesti di\u015fleri aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rarak yukar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve k\u00f6pe\u011fe su verdi, bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah adam\u0131, bu ho\u015fnut edici davran\u0131\u015f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda affetti.&#8221;<\/p>\n<p>Peygamberimizin bu s\u00f6zlerini dinleyen sahabiler &#8220;Ya Resulallah, hayvanlar y\u00fcz\u00fcnden sevap kazanabilir miy\u00efz?&#8221; diye sordular. Peygamberimiz bu soruya &#8220;Her ya\u015f ci\u011fer (canl\u0131) sizin i\u00e7in bir sevap kazanma sebebidir.&#8221; buyurdu. (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir rivayete g\u00f6re Peygamberimiz bu olay\u0131 \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcnahk\u00e2r bir kad\u0131n bir defas\u0131nda bir kuyu etraf\u0131ndan d\u00f6n\u00fcp duran bir k\u00f6pe\u011fe rastlad\u0131. Hava s\u0131cakt\u0131. K\u00f6pek susuzluktan dilini sark\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Bunu g\u00f6ren kad\u0131n aya\u011f\u0131ndan mestini \u00e7\u0131kard\u0131 ve i\u00e7ine kuyudan su doldurarak k\u00f6pe\u011fe i\u00e7irdi, bunun \u00fczerine Allah o kad\u0131n\u0131 affetti.&#8221;<\/p>\n<p>O\u011flu Abdurrahman&#8217;\u0131n bildirdi\u011fine g\u00f6re sahabilerden Abdullah \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberimiz ile birlikte bir seferdeydik. Bir yerde bir ku\u015f g\u00f6rd\u00fck, iki yumurtas\u0131 vard\u0131, ku\u015f u\u00e7unca yumurtalar\u0131n\u0131 ald\u0131k. Az sonra ku\u015f geldi, tepemiz \u00fczerinde u\u00e7uyordu, nerede ise kanatlar\u0131n\u0131n \u00fczerimize de\u011fdirecekti. O s\u0131rada \u00e7\u0131kagelen Peygamberimiz bize `Kim bu ku\u015fu yavrusundan ay\u0131rd\u0131, yavrusunu ona geriveriniz&#8217; buyurdu. Bu arada taraf\u0131m\u0131zdan yak\u0131lm\u0131\u015f bir kar\u0131nca yuvas\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bize `Bunu kim yakt\u0131?&#8217; diye sordu. Kendisine `Biz yakt\u0131k&#8217; diye cevap vermemiz \u00fczerine \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi; `Ate\u015fin Rabbinden ba\u015fka hi\u00e7 kimse ate\u015f ile azap etmemelidir.&#8221; (Ebu Davud)<\/p>\n<p>\u00d6te yandan Hz. Ebu Hureyre&#8217;nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber Efendimiz -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Vaktiyle kar\u0131ncan\u0131n biri bir peygamberi \u0131s\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine o peygamberin emri ile kar\u0131ncan\u0131n yuvas\u0131 yak\u0131l\u0131verdi. Hemen arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah o peygambere vahiy yolu ile \u015f\u00f6yle buyurdu; `Bir kar\u0131nca seni \u0131s\u0131rd\u0131 diye tesbih eden bir canl\u0131lar toplulu\u011funu yak\u0131verdin.&#8221; (Buhari. M\u00fcslim)<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Peygamberimiz sahabilere Kur&#8217;an&#8217;\u0131n e\u011fitim metodunu b\u00f6yle \u00f6\u011fretti. Onlar\u0131 merhametli davranmaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmetinin tad\u0131na vard\u0131rd\u0131. \u00d6yle ya, onlar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri bu merhamet y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00e7ok say\u0131daki rahmet dilimlerinden birinin eseri de\u011fil miydi?<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcman\u0131n zihnine iyice yerle\u015fince mutlaka onun duygu d\u00fcnyas\u0131nda, hayat\u0131nda ve ahl\u00e2k\u0131nda derin etkiler meydana getirir. Bu etkileri de ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde belirlemek zordur. Biz \u015fimdi bu etkilere k\u0131saca de\u011finmekle yetinmek durumunday\u0131z. Yoksa bu tefsir kitab\u0131n\u0131n dengeli olmas\u0131 gereken \u00e7er\u00e7evesini a\u015farak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir konuya dalm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fin bu d\u00fczeyde bilincinde olmak, m\u00fcminin kalbine Rabbine ili\u015fkin g\u00fcven a\u015f\u0131lar. Bu g\u00fcven kalbleri kayd\u0131ran ve g\u00f6zleri \u015fa\u015f\u0131rtan s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 s\u0131nav d\u00f6nemleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin, emindir ki; her geli\u015fmenin, her durumun ve oldu-bittinin ard\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rahmeti vard\u0131r; m\u00fcmin kesinlikle biliyor ki; Rabbi kendisini y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakt\u0131 diye ya da onu rahmetinden kovdu diye s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyor. Sebebine gelince y\u00fcce Allah, rahmetini dileyen hi\u00e7 kimseyi rahmetinden kovmaz. \u0130nsanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n rahmetinden kovanlar, yoksun b\u0131rakanlar yine insanlar\u0131n kendileridirler. Onlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 ink\u00e2r ederek, O&#8217;nun rahmetini reddederek, bu rahmetten uzakla\u015farak ondan kendilerini yoksun b\u0131rak\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcven duygusu m\u00fcminin kalbini dayanma g\u00fcc\u00fc ve sab\u0131rla, umut ve iyimserlikle, rahatl\u0131k ve huzurla doldurur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbi bu duygular ile dolu olan m\u00fcmin sevecen bir koruyucunun himayesindedir, bu himayeden uzakla\u015f\u0131p ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fmedik\u00e7e s\u00fcrekli olarak onun g\u00f6lgesinde huzur i\u00e7inde ya\u015far.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7e\u011fin bu d\u00fczeyde bilincinde olmak m\u00fcminin duygu d\u00fcnyas\u0131nda Allah&#8217;dan utanma (haya) hissini kam\u00e7\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve rahmetine ba\u011flanan umut, baz\u0131lar\u0131n\u0131n sand\u0131\u011f\u0131 gibi, insana g\u00fcnah i\u015fleme c\u00fcreti a\u015f\u0131lamaz, tersine ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhametli olan y\u00fcce Allah&#8217;dan utanma duygusunu g\u00fc\u00e7lendirir. \u0130l\u00e2hi merhametin g\u00fcnah i\u015flemeye c\u00fcretlendirdi\u011fi kalb, ger\u00e7ek anlamda iman\u0131n hazz\u0131na varamam\u0131\u015f olan bir kalb olabilir. Bundan dolay\u0131 baz\u0131 s\u00f6zde tasavvuf\u00e7ular\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn veya ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya da rahmetinin hazz\u0131n\u0131 tadabilmek i\u00e7in bile bile g\u00fcnah i\u015fledikleri bi\u00e7imindeki sa\u00e7mal\u0131klar\u0131na anlam veremiyorum, bunlar\u0131n asl\u0131 olabilece\u011fine inanam\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc il\u00e2hi rahmet kar\u015f\u0131s\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 f\u0131trat\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 bu de\u011fildir!<\/p>\n<p>Yine bu ger\u00e7e\u011fin bu d\u00fczeyde bilincinde olmak, m\u00fcminin ahl\u00e2k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde etkiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ahl\u00e2k\u0131n\u0131 kendi ahl\u00e2k\u0131 haline getirmekle, Allah&#8217;\u0131n huylar\u0131n\u0131 huy edinmekle g\u00f6revlidir. Bunun yan\u0131s\u0131ra b\u00fct\u00fcn kusurlar\u0131na, g\u00fcnahlar\u0131na ve yan\u0131lg\u0131lar\u0131na ra\u011fmen il\u00e2hi rahmet taraf\u0131ndan \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcp duruyor. B\u00fct\u00fcn bunlar kendisine nas\u0131l merhametli olaca\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterece\u011fini, nas\u0131l ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 somut \u00f6rnekler halinde \u00f6\u011fretiyor. Biz y\u00f6ntemini bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe dayand\u0131ran Peygamberimizin, sahabilere y\u00f6nelik e\u011fitiminde bu il\u00e2hi \u00f6rneklerden nas\u0131l yararland\u0131\u011f\u0131n\u0131 az yukarda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayetin belirlemesine g\u00f6re y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131 K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc biraraya getirecek olmas\u0131 O&#8217;nun rahmetinin g\u00f6stergelerinden, sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; &#8216;G\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?&#8217; De ki; Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8217; O merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131; sizleri gelece\u011fi ku\u015fkusuz olan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kesinlikle biraraya getirecektir. Kendilerine k\u0131yanlar var ya, buna sadece onlar inanmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi ku\u015fkusuz olan o b\u00fcy\u00fck toplant\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131\u011f\u0131 bu rahmetin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu toplant\u0131 olay\u0131n\u0131n arkas\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na y\u00f6nelik bir ilgisi bulundu\u011fu bellidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 belli bir i\u015f i\u00e7in yaratt\u0131, onlar\u0131 belli bir ama\u00e7la yery\u00fcz\u00fcnde halifeli\u011fe getirdi, onlar\u0131 bo\u015fu bo\u015funa yaratmad\u0131, ama\u00e7s\u0131z ve ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmad\u0131. Tersine onlar\u0131 K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc biraraya getirecektir. Bu g\u00fcn insanlar\u0131n ula\u015facaklar\u0131 son a\u015famad\u0131r. T\u0131pk\u0131 yolcular\u0131n varmak istedikleri son durak gibi. Y\u00fcce Allah o g\u00fcn insanlara kendisine y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131n\u0131n, r\u0131zas\u0131na d\u00f6n\u00fck emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir, d\u00fcnyadaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n titiz de\u011ferlendirmesi sunulacakt\u0131r. Onlar\u0131n hi\u00e7bir eme\u011fini bo\u015fa \u00e7\u0131karmayacak, hi\u00e7bir \u00fccretlerini kesmeyecektir. Tersine K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc insanlara \u00fccretleri, \u00f6d\u00fclleri tastamam verilecektir. Bu uygulama ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na il\u00e2hi rahmetin g\u00f6stergelerinden biridir. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe sadece kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan cezay\u0131 verirken iyili\u011fe on kat\u0131 kadar ve dilediklerine daha y\u00fcksek katlarda \u00f6d\u00fcl veriyor, bunun yan\u0131s\u0131ra diledi\u011fi kimselerin diledi\u011fi g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 siliyor ki, b\u00fct\u00fcn bu uygulamalar s\u00f6z konusu b\u00fcy\u00fck toplant\u0131da tecelli edecek olan birer il\u00e2hi rahmet g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>Cahiliye d\u00f6neminin Araplar\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olma \u015ferefine erip bu dinin y\u00fcce d\u00fczeyine y\u00fckselmeden \u00f6nce K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc olgusunu ink\u00e2r ediyorlard\u0131. Bu konudaki tutumlar\u0131 t\u0131pk\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki yolda\u015flar\u0131 olan s\u00f6zde modern cahiliye ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n tutumlar\u0131 gibi idi. \u0130\u015fte bu gerek\u00e7e ile ayetin bu k\u0131sm\u0131nda \u00e7e\u015fitli peki\u015ftirme y\u00f6ntemleri ile donat\u0131lm\u0131\u015f bir anlat\u0131ma yer verildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bundan maksat, m\u00fc\u015frik Araplar\u0131n \u0131srarl\u0131 yalanlamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koymakt\u0131r. Tekrar okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Sizleri gelece\u011fi ku\u015fkusuz olan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kesinlikle biraraya getirecektir.&#8221;<\/p>\n<p>O g\u00fcn kayba u\u011frayacak olanlar, zarara s\u00fcr\u00fcklenecek olanlar sadece d\u00fcnyada iman etmemi\u015f olanlar olacakt\u0131r. Bunlar bir yandan zarar ederken \u00f6b\u00fcr yandan k\u00e2r edecek de\u011fildirler, her \u015feylerini t\u00fcm\u00fc ile yitirecekler, kesinlikle zarara batacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi \u00f6zlerini yitirecekler, kendi benliklerine k\u0131ym\u0131\u015f olacaklard\u0131r. Bu y\u00fczden herhangi bir \u015feyi kazanma imk\u00e2n\u0131n\u0131 tamam\u0131 ile yitireceklerdir. \u0130nsan kazand\u0131\u011f\u0131 \u015feyi \u00f6z\u00fc i\u00e7in, benli\u011fi hesab\u0131na kazan\u0131r, \u00f6yle de\u011fil mi? E\u011fer benli\u011fini kaybederse, \u00f6z\u00fcne k\u0131yarsa art\u0131k neyi, kimin hesab\u0131na kazanabilir&#8217;? Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerine k\u0131yanlar var ya, buna sadece onlar inanmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu kimseler kendi \u00f6zlerine k\u0131ym\u0131\u015flar, onu yitirmi\u015flerdir. Art\u0131k ellerinde iman edecek bir \u00f6z kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ifade pratik bir durumu anlatan ger\u00e7ek\u00e7i bir deyimdir. Bu din insan f\u0131trat\u0131na y\u00f6nelik derin ve etkili mesajlar, inand\u0131r\u0131c\u0131 kan\u0131tlar i\u00e7erir. B\u00f6yle oldu\u011fu halde ona inanmayanlar, mutlaka daha \u00f6nce f\u0131tri \u00f6zlerini yitirmi\u015f olmal\u0131d\u0131rlar. Mutlaka b\u00fcnyelerindeki f\u0131tri kar\u015f\u0131l\u0131k verme ve benimseme cihazlar\u0131 dumura u\u011fram\u0131\u015f, i\u015flemez olmu\u015f ya da perdelenmi\u015f, maskelenmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Onlar bu durumda \u00f6z benliklerini kaybetmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6z benliklerinin yap\u0131s\u0131nda sakl\u0131 duran canl\u0131 f\u0131tratlar\u0131n\u0131n reaksiyon g\u00f6sterme ve kabul etme cihazlar\u0131ndan yoksun kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bundan dolay\u0131 onlar inanm\u0131yorlar. Sebebine gelince inanacak bir \u00f6z benlikleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r art\u0131k. \u00c7evrelerinde inanmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131c\u0131 kan\u0131tlar\u0131n ve mesajlar\u0131n bol olmas\u0131na ra\u011fmen bu kimselerin iman etmemi\u015f olmalar\u0131n\u0131n anlaml\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 budur. \u0130\u015fte K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131n ak\u0131betlerini bu \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u0131 belirleyecektir. Bu ak\u0131bet, daha \u00f6nceki \u00f6z benlikleri ile ilgili kay\u0131plar\u0131n\u0131n do\u011fal sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kacak olan b\u00fcy\u00fck kay\u0131p ve onar\u0131lmaz y\u0131k\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayette varl\u0131klar zaman boyutu i\u00e7inde inceleniyor. Oysa deminki ayette varl\u0131klar mek\u00e2n boyutu i\u00e7inde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n varl\u0131klar \u00fczerindeki rakipsiz m\u00fclkiyeti, onlar\u0131 bilgisinin ve i\u015fiticili\u011finin kapsam\u0131 alt\u0131nda tutu\u015fu vurgulan\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 her \u015fey O&#8217;nundur. O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir.&#8221;<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc tefsir bilgini Z\u0131mah\u015fer\u00ee&#8217;nin &#8220;Ke\u015f\u015faf&#8221; adl\u0131 tefsir kitab\u0131nda belirtti\u011fi gibi buradaki &#8220;bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131&#8221; kelimesi &#8220;bar\u0131nmak&#8221; k\u00f6k\u00fcnden gelir. Buna g\u00f6re ayetin ilk c\u00fcmlesinin en akla yak\u0131n yorumu &#8220;geceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc bar\u0131nak edinen her \u015fey&#8221; \u015feklindedir ki, bu da &#8220;varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc&#8221; anlam\u0131na gelir. B\u00f6ylece ayet, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n m\u00fclkiyetinin Allah&#8217;\u0131n tekelinde oldu\u011funu belirtmi\u015f oluyor. Bir \u00f6nceki ayette de O&#8217;nun b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 i\u00e7eren ortaks\u0131z m\u00fclkiyeti dile getirilmi\u015fti. Fakat bu iki ayetin anlat\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda \u015fu kadarc\u0131k bir fark vard\u0131r. &#8220;De ki; `G\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?&#8217; De ki; `Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8221; ayeti varl\u0131klar\u0131 mek\u00e2n boyutu a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131rken \u015fimdi incelemekte oldu\u011fumuz &#8220;Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 her \u015fey O&#8217;nundur.&#8221; ayeti varl\u0131klar\u0131 zaman boyutunda g\u00fcndeme getirmektedir. Kur&#8217;an belirli bir meseleyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde irdelerken bu t\u00fcr ifade \u00e7e\u015fitlemelerine s\u0131k s\u0131k ba\u015fvurur. Bu iki ayete ili\u015fkin bir\u00e7ok farkl\u0131 yorumlar i\u00e7inde beni en \u00e7ok tatmin eden yorum bu olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ayetin sonundaki Allah&#8217;\u0131n her \u015feyi bildi\u011fini ve her \u015feyi i\u015fitti\u011fini vurgulayan yorum c\u00fcmlesi bir yandan O&#8217;nun t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 kapsam\u0131 alt\u0131nda tuttu\u011funu ve bir yandan da bu ayetin muhatab\u0131 olan m\u00fc\u015friklerin bu varl\u0131klara ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli sa\u00e7ma s\u00f6zlerinden haberdar oldu\u011funu ifade eder. Bilindi\u011fi gibi o g\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u015frikleri yarat\u0131c\u0131 ve m\u00fclk\u00fcn sahibi Allah&#8217;\u0131n birli\u011fini kabul ettikleri halde bu surenin sonlar\u0131nda g\u00f6rece\u011fimiz \u00fczere bir k\u0131s\u0131m meyvalar\u0131, hayvanlar\u0131 ve insan yavrular\u0131n\u0131 d\u00fczmece tanr\u0131lar\u0131na ay\u0131r\u0131yorlard\u0131. \u0130\u015fte bu y\u00fczden burada bu m\u00fc\u015frikler her \u015feyin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fclkiyet tekelinde oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ile y\u00fczy\u00fcze getiriliyor, bu ger\u00e7ek -yeri geldi\u011finde- y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n O&#8217;na ko\u015ftuklar\u0131 ortaklara ay\u0131rd\u0131klar\u0131 varl\u0131klar konusunda kendilerini hesaba \u00e7ekme gerek\u00e7esi olarak kullan\u0131lacakt\u0131r. Bu rakipsiz m\u00fclkiyet ilkesinin belirtilmesi, bunun yan\u0131s\u0131ra, az sonra inceledi\u011fimiz ayetlerde dile gelen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ortaks\u0131z dostlu\u011funu onaylama ilkesine zihinleri haz\u0131rlayan bir ba\u011flant\u0131 olu\u015fturup, o ilkeye gerek\u00e7e sa\u011fl\u0131yor. Sebebine gelince madem ki, y\u00fcce Allah t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n ortaks\u0131z malikidir; her \u015fey her zaman ve her yerde O&#8217;nun m\u00fclkiyeti alt\u0131ndad\u0131r; madem ki, O&#8217;nun bilgisi ve i\u015fiticili\u011fi her \u015feyi ve her \u015fey hakk\u0131nda s\u00f6ylenen s\u00f6zlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsamaktad\u0131r; o halde O&#8217;nun ortaks\u0131z bi\u00e7imde dost ve veli edinilmesi kesin bir gerekliliktir.<\/p>\n<p>ALLAH DOSTLARI<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n rakipsiz yarat\u0131c\u0131 ve ortaks\u0131z m\u00fclk sahibi oldu\u011fu belirtildikten sonra \u015fimdi de Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131ndan yard\u0131m isteme, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na kulluk sunma ve O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda dost edinme giri\u015fimlerine y\u00f6nelik sert bir azarlama ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. B\u00f6yle bir tutumun y\u00fcce Allah&#8217;a teslim olmakla \u00e7eli\u015fece\u011fi ve m\u00fcsl\u00fcman olmakla bir arada bar\u0131namayacak bir \u015firk olu\u015fturaca\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. Bu arada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;g\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicili\u011fi&#8221;, &#8220;yediricili\u011fi, fakat bir yediricisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131&#8221;, &#8220;yarar ve zarar dokunduruculu\u011fu&#8221;, &#8220;g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kar\u015f\u0131 konulmaz iradeli&#8221;li\u011fi gibi s\u0131fatlar\u0131 g\u00fcndeme getiriliyor. Arkas\u0131ndan korkun\u00e7 ve t\u00fcyler \u00fcrpertici azab\u0131 hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece sahneye t\u00fcm\u00fc ile y\u00fcksek frekansl\u0131 ve derin \u00fcrpertili y\u00fccelik ve deh\u015fet imajlar\u0131 hakim oluyor. Okuyal\u0131m:<br \/>\n<strong>14- De ki; &#8220;Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edineyim ki, O g\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicisidir, yedirir, fakat yedireni yoktur. &#8221; De ki; &#8220;M\u00fcsi\u00fcmanlar\u0131n ilki olmam emredildi, bana `sak\u0131n Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlardan olma&#8217; denildi. &#8221;<\/p>\n<p>15- De ki; &#8220;E\u011fer Rabbimin buyruklar\u0131na kar\u015f\u0131 gelirsem b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m. &#8221;<\/p>\n<p>16- O g\u00fcn kim azaptan uzak tutulursa Allah onu kay\u0131rm\u0131\u015f olur. \u0130\u015fte kesin kurtulu\u015f budur. &#8221;<\/p>\n<p>17- E\u011fer Allah ba\u015f\u0131na bir musibet verirse onu O&#8217;ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimse gideremez. E\u011fer sana bir iyilik verirse, ku\u015fkusuz O&#8217;nun g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.<\/p>\n<p>18- Kullar\u0131 \u00fczerinde kesin egemendir. O&#8217;nun yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015fey yerindedir, O her \u015feyden haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 dost (veli) edinmek \u015fu anlamlar\u0131 ifade eder: Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 Rabb, efendi ve ibadet sunma makam\u0131 edinmek; O&#8217;nun ortaks\u0131z egemenli\u011fi alt\u0131na girip s\u0131rf O&#8217;na boyun e\u011fmek; ibadet ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 s\u0131rf O&#8217;na y\u00f6neltmek; yard\u0131m istenecek ve g\u00fcvenilecek dayanak olarak s\u0131rf O&#8217;nu tan\u0131mak; zor anlarda s\u0131rf O&#8217;na ba\u015fvurmak. \u0130\u015fte kelimenin t\u00fcm bu anlamlar\u0131 ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 veli edinme, dost bilme meselesi \u00f6z\u00fcnde inan\u00e7 meselesinin ta kendisidir. Yani ya s\u0131rf y\u00fcce Allah, kelimenin b\u00fct\u00fcn anlamlar\u0131 ile veli edinilecek, dost bilinecek ki, bu \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r.. ya da bu anlamlar\u0131n herhangi birinde y\u00fcce Allah&#8217;a bir ba\u015fkas\u0131 e\u015f tutulacak ki, bu da ayn\u0131 kalbde m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla bir arada bar\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan m\u00fc\u015frikliktir!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu ger\u00e7ek okudu\u011fumuz ayetlerde en g\u00fc\u00e7l\u00fc ifade, en etkili imajlarla belirtiliyor. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edineyim ki, o g\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicisidir, yedirir, fakat yedireni yoktur.&#8217; De ki; `M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilki olmam emredildi, bana `sak\u0131n Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlardan olma&#8217; denildi.&#8221;<\/p>\n<p>F\u0131trat\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve k\u00f6kl\u00fc mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r bu. Dostluk kime sunulacak, kime ba\u011flan\u0131lacak? G\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicisine de\u011fil de kime? G\u00f6klerde ve yerde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 verene, herkesi yedirdi\u011fi halde yedireni olmayana de\u011fil de kime? Evet;<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edineyim?&#8221;<\/p>\n<p>Sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131fatlar\u0131 ta\u015f\u0131yan y\u00fcce Allah varken b\u00f6yle bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka birini dost edinmek, -e\u011fer bu dost edinmenin amac\u0131 yard\u0131m g\u00f6rmek ve destek sa\u011flamak ise- hangi mant\u0131\u011fa s\u0131\u011far! \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r, g\u00f6klerin ve yerin egemenli\u011fi O&#8217;nun tekelindedir. E\u011fer bu dost edinmenin amac\u0131 r\u0131zka kavu\u015fmak, besin kaynaklar\u0131 elde etmek ise g\u00f6klerde ve yerde ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n t\u00fcm\u00fcne r\u0131z\u0131k veren, yiyecek sa\u011flayan y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r. O halde r\u0131z\u0131k verme yetkisini tekelinde bulunduran mutlak egemenin d\u0131\u015f\u0131ndaki birini dost edinmenin ne gibi bir gerek\u00e7esi olabilir? Okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilki olmam emredildi&#8217;, bana `sak\u0131n Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlardan olma&#8217; denildi.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman olmam\u0131n, m\u00fc\u015frik olmamam\u0131n kesin ve somut anlam\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost (veli) edinmememdir. Y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 hangi anlamda olursa olsun dost edinmek m\u00fc\u015frikliktir ve m\u00fc\u015friklik asla m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla ba\u011fda\u015fmaz, m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n yerine ge\u00e7emez.<\/p>\n<p>Tek ve kesin bir mesele kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Yumu\u015famay\u0131 ve kaypakl\u0131\u011f\u0131 kabul etmeyen son derece kesin bir mesele. Ya y\u00f6neli\u015fte, mesaj almada, boyun e\u011fmede, ibadette, yard\u0131m istemekte y\u00fcce Allah tek ve ortaks\u0131z bilinecek, b\u00fct\u00fcn bu konularda mutlak egemenli\u011fi onaylanarak ba\u015fka birinin bu alanlar\u0131n herhangi birinde O&#8217;na ortak olabilece\u011fi iddias\u0131 k\u00f6kten reddedilecek, hem duygusal hem de ameli ba\u011fl\u0131l\u0131k gelenekte ve \u015feriatte O&#8217;nun rakipsiz otoritesine dayand\u0131r\u0131lacak, ya b\u00fct\u00fcn bunlar olacak ki, bu \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r; ya da bu konular\u0131n herhangi birinde y\u00fcce Allah&#8217;a, bir ba\u015fkas\u0131 ortak say\u0131lacak ki, bu da m\u00fc\u015frikliktir ve asla m\u00fc\u015friklik ile \u0130sl\u00e2m ayni kalbde biraraya gelemez.<\/p>\n<p>O g\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u015frikleri Peygamberimizi bu konuda yumu\u015fak ve kaypak davranmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorlard\u0131. D\u00fczmece il\u00e2hlar\u0131na yer verdi\u011fi takdirde O&#8217;nunla birlikte bu dine gireceklerini s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. \u0130l\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 karakteristik \u00f6zelliklerini sosyal. konumlar\u0131n\u0131, n\u00fcfuzlar\u0131n\u0131 ve yararlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri i\u00e7in keyiflerine g\u00f6re kullanmalar\u0131na g\u00f6z yummas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. Bu \u00f6zelliklerin ba\u015f\u0131nda nelerin hel\u00e2l ve nelerin haram oldu\u011funu belirleme yetkisi geliyordu. Onlar bu \u00f6d\u00fcnler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Peygamberimize muhalefetten vazge\u00e7meyi, hatta O&#8217;nu ba\u015flar\u0131na getirmeyi, kendisini servete bo\u011fmay\u0131 ve k\u0131zlar\u0131n\u0131n en g\u00fczelleri ile evlendirilmesini \u00f6neriyorlard\u0131. Fakat Peygamberimiz, bu sert reddiyeyi onlar\u0131n y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k hayk\u0131rmakla emr olundu.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015frikler, Peygamberimize bir yandan i\u015fkence, sava\u015f ve tepeleme eli kald\u0131r\u0131rken \u00f6te yandan ayartma, bar\u0131\u015f ve yumu\u015fama eli uzat\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu iki y\u00fczl\u00fc giri\u015fime kar\u015f\u0131 Peygamberimize bu sert reddiyeyi, bu a\u00e7\u0131k tutum kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir kaypakl\u0131\u011fa, hi\u00e7bir yav\u015fakl\u0131\u011fa yer b\u0131rakmayan bu kesin yol belirlemeyi ortaya koymas\u0131 emrediliyordu.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131s\u0131ra O&#8217;na m\u00fc\u015friklerin kalblerine korku ve \u00fcrk\u00fcnt\u00fc salmas\u0131 da emrediliyordu; ald\u0131\u011f\u0131 emrin ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u015fakaya gelir taraf\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcsl\u00fcman olmaya ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fini onaylamaya ili\u015fkin il\u00e2hi emri yerine getirmedi\u011fi takdirde Rabbinin azab\u0131na \u00e7arp\u0131lmaktan korktu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesi telkin ediliyordu. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `E\u011fer Rabbimin buyruklar\u0131na kar\u015f\u0131 gelirsem b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m.&#8217;<\/p>\n<p>O g\u00fcn kim azaptan uzak tutulursa Allah onu kay\u0131rm\u0131\u015f olur ki, i\u015fte kesin kurtulu\u015f budur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ifadeler Peygamberimizin, Rabbinin emri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ger\u00e7ek duygular\u0131n\u0131 tasvir ediyor, O&#8217;nun il\u00e2hi azabtan korktu\u011funu elle tutulur bi\u00e7imde ortaya koyuyor. Nas\u0131l korkmas\u0131n ki, herhangi bir kulun bu azaptan uzak tutulmas\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir rahmet g\u00f6stergesi ve kesin kurtulu\u015fu say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131s\u0131ra bu ifadeler, gerek o zaman\u0131n ve gerekse b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n m\u00fc\u015friklerinin kalblerine \u00fcrperti salacak bir hamle niteli\u011fi ta\u015f\u0131rlar. O &#8220;b\u00fcy\u00fck g\u00fcn&#8221;\u00fcn, yani K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn azab\u0131n\u0131 tasvir eden titretici bir hamle kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Bu hamle y\u0131rt\u0131c\u0131 bir ku\u015f gibi av\u0131n\u0131 koval\u0131yor, ba\u015f\u0131 \u00fczerinde daireler \u00e7izerek al\u00e7al\u0131yor ve birden yakalamak \u00fczere \u00fczerine \u00e7ullan\u0131yor. Onu av\u0131n\u0131 pen\u00e7esine ge\u00e7irmekten sadece Allah&#8217;\u0131n y\u00fcce g\u00fcc\u00fc alabilir, sadece bu g\u00fc\u00e7 onu burnundan tutarak ba\u015fka tarafa y\u00f6neltebilir! Bu tasvir kar\u015f\u0131s\u0131nda okuyucunun nefesi g\u0131rtla\u011f\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmleniyor, bu somut sahneyi seyrederken y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015fun av\u0131na pen\u00e7e salaca\u011f\u0131 son an\u0131 i\u00e7i titreyerek kolluyor.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Peygamberimiz neden y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n dost (veli) edinsin ki? Ni\u00e7in kendisine yasaklanm\u0131\u015f olan m\u00fc\u015frikli\u011fe bula\u015farak, benimsemekle emredildi\u011fi \u0130sl\u00e2m&#8217;a ters d\u00fc\u015fmeyi g\u00f6ze als\u0131n ki? Ni\u00e7in bu g\u00fcnah\u0131n arkas\u0131ndan gelecek olan korkun\u00e7, deh\u015fetli azab\u0131n kuca\u011f\u0131na at\u0131ls\u0131n ki? Ola ki, \u015fu d\u00fcnya hayat\u0131nda bir yarar sa\u011flar ya da bir zarar\u0131 ba\u015f\u0131ndan savar diye mi? S\u0131k\u0131nt\u0131 an\u0131nda insanlardan yard\u0131m alabilir ve rahatl\u0131k an\u0131nda insanlardan yarar g\u00f6rebilir beklentisi gerek\u00e7esi ile mi? Oysa bu beklentilerinin hepsi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n elindedir. Sebepler d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin mutlak g\u00fc\u00e7 O&#8217;ndad\u0131r, kullar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirecek kar\u015f\u0131 durulmaz irade O&#8217;nun iradesidir, sonra O&#8217;nun hem verirken ve hem de k\u0131sarken mutlaka bir hikmeti, bir bildi\u011fi vard\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer Allah ba\u015f\u0131na bir musibet verirse onu O&#8217;ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimse gideremez. E\u011fer sana bir iyilik verirse ku\u015fkusuz O&#8217;nun g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.<\/p>\n<p>O kullar\u0131 \u00fczerinde kesin egemendir. O&#8217;nun yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015fey yerindedir, O her \u015feyden haberdard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetlerde vicdan\u0131n f\u0131s\u0131lt\u0131lar\u0131, g\u00f6nl\u00fcn vesveseleri, kuruntular\u0131, arzular\u0131n ve fobilerin kuytuluklar\u0131, ku\u015fkular\u0131n ve beklentilerin s\u0131zma yollar\u0131 izleniyor. Arkas\u0131ndan bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc inan\u00e7 nuru ile, iman belirginli\u011fi ile, d\u00fc\u015f\u00fcnce berrakl\u0131\u011f\u0131 ile ve il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin do\u011fru bilgi ile cil\u00e2lan\u0131yor, ayd\u0131nlat\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an&#8217;\u0131n burada ve bu b\u00f6l\u00fcmde ele al\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturdu\u011fu mesele son derece hayat\u00ee bir meseledir.<\/p>\n<p>\u015eAH\u0130TLER\u0130N TUTUMU<\/p>\n<p>Son olarak bu dalgan\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturan b\u00f6l\u00fcm geliyor. Y\u00fcksek frekansl\u0131 ve derin etkili mesaj geliyor. Uyarma, \u015fahit tutma, kar\u015f\u0131 tarafla ili\u015fki kesme ve m\u00fc\u015friklik c\u00fcrm\u00fcne kat\u0131lmama sahnesi kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. B\u00fct\u00fcn bunlar y\u00fcksek bir ses tonu ile ve \u00fcrpertici bir kararl\u0131l\u0131kla ifade ediliyor. Okuyoruz:<br \/>\n<strong>19- De ki; &#8220;En b\u00fcy\u00fck \u015fahitlik kiminkidir?&#8221; De ki; &#8220;Benimle sizin aran\u0131zda Allah \u015fahittir. Bu Kur&#8217;an, gerek sizi gerekse ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyaray\u0131m diye bana vahyedildi, sizler Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlar oldu\u011funa m\u0131 \u015fahadet ediyorsunuz?&#8221; De ki; &#8220;Ben buna \u015fahadet etmem; &#8216;De ki; &#8220;O tek bir ilaht\u0131r ve ben sizin O&#8217;na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan uza\u011f\u0131m &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Bu tek ayette bu kadar kesitin ve imaj\u0131n birbirini izlemesi, ardarda s\u0131ralanmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fey! Bu izleme ve s\u0131ralanma an-be-an, tablo tablo bu sahneyi canland\u0131r\u0131yor. \u00d6yle ki, neredeyse sahnede yeralan insanlar\u0131n mimikleri dile gelecek ve nefes al\u0131p vermelerinin sesi duyulacak.<\/p>\n<p>Mesel\u00e2 i\u015fte \u015fu Peygamberimiz! Rabbinden bu emri al\u0131yor. Arkas\u0131ndan m\u00fc\u015friklerin kar\u015f\u0131s\u0131na dikiliyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka il\u00e2hlar edinen, il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 vazge\u00e7ilmez karakteristiklerini bu d\u00fczmece il\u00e2hlar\u0131na yak\u0131\u015ft\u0131ran ve Peygamberimizin getirip kendilerine tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;a girmelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda O&#8217;ndan bu tutumlar\u0131n\u0131 onaylamas\u0131n\u0131 isteyen m\u00fc\u015frikler ile y\u00fczy\u00fcze geliyor. Sanki onlar\u0131n istedikleri olabilirmi\u015f gibi! Sanki onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc tarzda m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ile m\u00fc\u015friklik birbirleri ile ba\u011fda\u015fabilir, ayn\u0131 kalbde bulu\u015fabilirmi\u015f gibi! Ger\u00e7i \u015fimdi de b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnenler, m\u00fc\u015friklerin o g\u00fcnk\u00fc zihniyetini devam ettirenler var! B\u00f6ylelerine g\u00f6re hayat\u0131n y\u00f6nlendirmesine ili\u015fkin konularda yabanc\u0131 kaynaklardan mesajlar al\u0131n\u0131rken, y\u00fcce Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na boyun e\u011filirken, y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131 dost ve dayanak edinilirken, b\u00fct\u00fcn bunlar yap\u0131l\u0131rken bir yandan da m\u00fcsl\u00fcman olmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr!<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Peygamber Efendimiz, \u015fu m\u00fc\u015friklerin kar\u015f\u0131lar\u0131na dikilerek onlara tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi kendi dini ile dinleri aras\u0131nda, kendi inand\u0131\u011f\u0131 Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ile onlar\u0131n m\u00fc\u015frikli\u011fi aras\u0131nda, kendi \u0130sl\u00e2m\u0131 ile onlar\u0131n cahiliye zihniyeti aras\u0131nda yol ayr\u0131m\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Onlar sap\u0131k dinlerinden \u00e7\u0131k\u0131p kendi dinine girmedik\u00e7e aralar\u0131nda hi\u00e7 ortak nokta bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor, bu konuda uzla\u015fman\u0131n s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda yollar\u0131 birbirinden ayr\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Aha i\u015fte, Peygamberimiz ile m\u00fc\u015frikler aras\u0131ndaki &#8220;tan\u0131k getirme&#8221; sahnesinin herkese a\u00e7\u0131k perdesi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne geliyor:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `En b\u00fcy\u00fck \u015fahitlik&#8217; kimindir?&#8221;<\/p>\n<p>Yani \u015fu evren b\u00fct\u00fcn\u00fcnde tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck olan \u015fahit kimdir? Tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn tan\u0131kl\u0131klara bask\u0131n gelen \u015fahitlik kiminkidir? Kimin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 meseleyi k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flar ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yer b\u0131rakmaz?<\/p>\n<p>T\u00fcm evrende \u015fahitli\u011finin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olabilecek ba\u015fka hi\u00e7bir &#8220;\u015fey&#8221; olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak, mutlakl\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade edebilmek i\u00e7in b\u00f6ylesine bir soru \u00fcslubuna ba\u015fvuruluyor:<\/p>\n<p>&#8220;En b\u00fcy\u00fck \u015fahitlik kiminkidir?&#8221;<\/p>\n<p>Peygamberimize nas\u0131l bu soruyu sormas\u0131 emrediliyorsa cevab\u0131n\u0131 kendisinin vermesi emrediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sorunun ba\u015fka bir cevab\u0131 yoktur. Bu hem sorunun muhataplar\u0131n\u0131n Hiraf\u0131 ile hem de asl\u0131nda b\u00f6yledir:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Allah&#8217;\u0131nkidir.&#8221;<\/p>\n<p>Evet. En b\u00fcy\u00fck \u015fahitlik Allah&#8217;\u0131nkidir. Ger\u00e7e\u011fi O a\u00e7\u0131klar, meseleyi en iyi o \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flar. O&#8217;nun \u015fahitli\u011finden sonra ba\u015fka bir \u015fahitli\u011fe, O&#8217;nun s\u00f6z\u00fcnden sonra ba\u015fka bir s\u00f6ze yer yoktur. O bir \u015fey s\u00f6yleyince s\u00f6ylenecek ba\u015fka bir \u015fey kalmaz, mesele bitmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ek, yani y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011finin en a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u015fahitlik oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131r-a\u00e7\u0131klanmaz hemen arkas\u0131ndan kendilerine bildiriliyor ki, Peygamberimiz ile aralar\u0131nda bizzat y\u00fcce Allah \u015fahittir:<\/p>\n<p>&#8220;Benimle sizin aran\u0131zda Allah \u015fahittir.&#8221;<\/p>\n<p>Yani &#8220;Aram\u0131zdaki davada \u015fahidimiz Allah&#8217;d\u0131r.&#8221; \u0130barede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu kesiklik, baz\u0131 s\u00f6zlerin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc sahnenin heyecanl\u0131 havas\u0131na son derece uygun d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu ifade tarz\u0131 gizli kelimeleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak sureti ile &#8220;Allah sizinle benim aramda \u015fahittir.&#8221; \u015feklinde bir c\u00fcmle kurmaktan \u00e7ok daha etkileyicidir.<\/p>\n<p>Peygamberimiz temel ilkeyi, yani bu meselede y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n karar mercii oldu\u011fu ilkesini ortaya koyduktan sonra m\u00fc\u015friklere a\u00e7\u0131kl\u0131yor ki, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fini \u015fu Kur&#8217;an i\u00e7eriyor, y\u00fcce Allah ona kendisine m\u00fc\u015frikleri uyars\u0131n diye indirdi, gerek Peygamber&#8217;in sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda ve gerekse \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra bu Kur&#8217;an ula\u015fabildi\u011fi herkes i\u00e7in bir uyar\u0131c\u0131 g\u00f6revi yapacakt\u0131r. O gerek o g\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frikler ve gerekse bilgisine ula\u015fabildi\u011fi di\u011fer herkes aleyhine kan\u0131tt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu temel konuya ili\u015fkin \u015fahitli\u011fini i\u00e7eriyor. Gerek d\u00fcnya ve Ahiret, gerekse evrenin ve insan\u0131n varolu\u015fu bu temel meseleye dayan\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu Kur&#8217;an gerek sizi ve gerekse ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyaray\u0131m diye bana vahyedildi.&#8221;<\/p>\n<p>O halde \u015fu Kur&#8217;an, kime anlayabilece\u011fi bir dille anlat\u0131l\u0131r da adam onun i\u00e7eri\u011fini anlayabilirse art\u0131k o aleyhine delil olmaya ba\u015flar, uyar\u0131 mesaj\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olur, e\u011fer bu mesaj\u0131 ald\u0131ktan sonra ger\u00e7e\u011fi yalanlarsa azaba \u00e7arp\u0131lmay\u0131 hakkeder.<\/p>\n<p>(Fakat e\u011fer bir kimse Arap\u00e7a bilmedi\u011fi i\u00e7in Kur&#8217;an&#8217;\u0131 anlayam\u0131yorsa, araya giren dil yabanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 engeli y\u00fcz\u00fcnden Kur&#8217;an&#8217;\u0131n i\u00e7eri\u011finden haberdar olam\u0131yorsa Kur&#8217;an o kimsenin aleyhinde tan\u0131k olma i\u015flevini y\u00fcklenmez. Bu durumda bu \u015fahitli\u011fin i\u00e7eri\u011fini, yani Kur&#8217;an&#8217;\u0131n anlam\u0131n\u0131 o kimseye anlayabilece\u011fi bir dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tan\u0131tmam\u0131\u015f olan m\u00fcsl\u00fcmanlar sorumludur. Tabii ki, e\u011fer Kur&#8217;an-\u0131 Kerim adam\u0131n ana diline \u00e7evrilmemi\u015f ise bu b\u00f6yledir.)<\/p>\n<p>Peygamberimiz m\u00fc\u015friklere Kur&#8217;an&#8217;\u0131n il\u00e2hi tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erdi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra bu \u015fahitli\u011fin i\u00e7eri\u011finin ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yaparken meydan okuyucu ve onlar\u0131n ters do\u011frultudaki \u015fahitliklerini, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fine taban tabana z\u0131t nitelikteki \u015fahitliklerini k\u00f6kten reddedici bir dil kullan\u0131yor. Onlara a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyor ki, kar\u015f\u0131t \u015fahitliklerini reddediyor, oldu\u011fu gibi geri \u00e7eviriyor, onun tersini il\u00e2n ediyor, z\u0131dd\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor, a\u00e7\u0131k\u00e7a Rabbinin mutlak birli\u011fine ve ortaks\u0131z-rakipsiz il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na \u015fahitlik ediyor, bu yol ayr\u0131m\u0131nda onlarla aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ipleri kopar\u0131yor, vurgulamal\u0131 ve peki\u015ftirici bir dille onlar\u0131n m\u00fc\u015frikliklerinden uzak oldu\u011funu, bu a\u011f\u0131r g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funa kat\u0131lmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayk\u0131r\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa siz Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlar oldu\u011funa m\u0131 tan\u0131kl\u0131k ediyorsunuz?&#8221; De ki; `Ben buna \u015fahitlik etmem.&#8217; De ki; `O tek bir il\u00e2ht\u0131r ve ben sizin O&#8217;na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan uza\u011f\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetleri bu canl\u0131 kesitleri ile ve bu imajlar\u0131 ile kalblere \u00f6ylesine deh\u015fetli bir \u00fcrperti sal\u0131yor ki, insan s\u00f6z\u00fcn\u00fcn bunu yapabilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu y\u00fczden herhangi bir yorumla araya girerek bu ayetlerin kalblere ak\u0131y\u0131, f\u0131\u015fk\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurmak istemiyorum.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z bu ayetler kesitin i\u00e7erdi\u011fi ve bu dalgan\u0131n k\u00f6p\u00fcklerinde somutla\u015fan meseleden s\u00f6z etmek istiyorum. Bu ayetlerin dikkatlerimize sundu\u011fu mesele dost edinme, Allah&#8217;\u0131 birleme ve m\u00fc\u015frikler ile ili\u015fki kesme meselesidir. Bu mesele bu inan\u00e7 sisteminin temel meselesi, onun i\u00e7erdi\u011fi en b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ektir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman camias\u0131 bu il\u00e2hi dersin \u00fczerinde uzun uzun durmak zorundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayetlerin ini\u015fine muhatap olan o g\u00fcn\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman camias\u0131 ne t\u00fcr bir cahiliye zihniyeti ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya idi ise bu g\u00fcn\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman camias\u0131 da ayn\u0131 t\u00fcr cahiliye zihniyeti, ayn\u0131 cinsten olan bir cahiliye tutumu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu y\u00fczden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 bu ayetlerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda belirlemekle, bu ayetlerin g\u00f6sterdi\u011fi yoldan gitmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bu gerek\u00e7e ile bu ayetler \u00fczerinde uzun uzun durup rotalar\u0131n\u0131 onlar\u0131n k\u0131lavuzlu\u011fu alt\u0131nda \u00e7izmelidirler.<\/p>\n<p>Zaman d\u00f6nd\u00fc, dola\u015ft\u0131 ve bu dinin insanl\u0131\u011fa geldi\u011fi ilk g\u00fcnk\u00fc noktaya geldi. \u0130nsanl\u0131k, \u015fu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n Peygamberimize indi\u011fi g\u00fcnlerdeki durumunun bir benzerine d\u00f6nd\u00fc. \u0130sl\u00e2miyet&#8217;in, en b\u00fcy\u00fck temel kural\u0131 olan &#8220;l\u00e2il\u00e2he illellah (Allah&#8217;dan ba\u015fka il\u00e2h yoktur)&#8221; ilkesini yerle\u015ftirmek \u00fczere geldi\u011fi g\u00fcnlerin ve sosyal \u015fartlar\u0131n benzerlerini ya\u015f\u0131yoruz neredeyse.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z bu \u015fahadet c\u00fcmlesinin anlam\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m ordular\u0131 ba\u015fkomutan\u0131n\u0131n el\u00e7isi Rebii b. Amir&#8217;in anlad\u0131\u011f\u0131 ve anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi anlamak gerekir. Bilindi\u011fi gibi Rebii b. Amir, Pers ordular\u0131 ba\u015fkomutan\u0131 R\u00fcstem ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesi s\u0131ras\u0131nda komutan\u0131n &#8220;Sizi buralara getiren sebep nedir?&#8221; \u015feklindeki sorusuna \u015fu cevab\u0131 veriyordu; &#8220;Bizi buralara g\u00f6nderen y\u00fcce Allah&#8217;d\u0131r. \u0130steyenleri kula kulluk boyunduru\u011fundan kurtar\u0131p y\u00fcce Allah&#8217; a kul olma d\u00fczeyine, d\u00fcnyan\u0131n dar kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde tutsak olmaktan kurtar\u0131p d\u00fcnya ve Ahiret enginli\u011fine ve \u00e7arp\u0131k dinlerin bask\u0131s\u0131ndan kurtar\u0131p \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n adaletine kavu\u015fturmak i\u00e7in geldik.&#8221;<\/p>\n<p>Rebii b. Amir bu s\u00f6zleri s\u00f6ylerken R\u00fcstem ile soyda\u015flar\u0131n\u0131n imparator Kisra&#8217;ya tapmad\u0131klar\u0131n\u0131, onu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve il\u00e2h\u0131 olarak g\u00f6rmediklerini, bilenin ibadet ama\u00e7l\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 kendisine sunmad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyordu. Yaln\u0131z imparatorun yasa koyma yetkisin. onayl\u0131yorlar, bu anlamda ona tap\u0131yorlard\u0131 ki. bu tutum \u0130sl\u00e2m&#8217;a ayk\u0131r\u0131 idi, hatta onunla \u00e7eli\u015fiyordu. Bu y\u00fczden R\u00fcstem&#8217;e bildirdi ki, y\u00fcce Allah kendilerini insanlar\u0131 kulun kula kulluk etti\u011fi, rejimlerin ve sosyal d\u00fczenlerin pen\u00e7esinden kurtar\u0131p ortaks\u0131z Allah&#8217;a kul olma d\u00fczeyine ve \u0130sl\u00e2m adaletinin dirli\u011fine \u00e7\u0131karmaya g\u00f6ndermi\u015fti. Bu rejimlerin ve d\u00fczenlerin savunucular\u0131 il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n belli-ba\u015fl\u0131 \u00f6zelliklerini olu\u015fturan egemenli\u011fi, yasa koymay\u0131, s\u00f6z konusu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 kullara yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor ve halktan bu egemenli\u011fe boyun e\u011fmesini ve bu yasalara uymas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131 ki, bunlar \u00e7arp\u0131k dinlerin s\u00f6zc\u00fcleri idiler.<\/p>\n<p>Zaman d\u00f6nd\u00fc, dola\u015ft\u0131 ve bu dinin insanl\u0131\u011fa &#8220;lail\u00e2he illellah&#8221; ilkesini getirdi\u011fi g\u00fcnk\u00fc noktaya geldi. \u0130nsanl\u0131k tekrar kulun kula kul oldu\u011fu d\u00f6neme geri d\u00f6nd\u00fc, tekrar \u00e7arp\u0131k dinlerin bask\u0131s\u0131 alt\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc, &#8220;lail\u00e2he illellah&#8221; (Allah&#8217;dan ba\u015fka il\u00e2h yoktur)&#8221; ilkesini \u00e7i\u011fnedi. Ger\u00e7i baz\u0131 kimseler minarelerden &#8220;lail\u00e2he illellah&#8221; c\u00fcmlelerini seslendirmekte devam ediyorlar. Fakat bu seslendirmeyi s\u00f6z konusu c\u00fcmlenin anlam\u0131n\u0131 kavramadan ve a\u011f\u0131zlar\u0131ndan d\u00f6k\u00fclen bu kelimelerin bilincinde olmadan ve birtak\u0131m ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 kullar\u0131n kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 &#8220;egemenli\u011fin&#8221; me\u015frulu\u011funu reddetmeden yap\u0131yorlar. Oysa egemenlik, il\u00e2hl\u0131kla e\u015f-anlaml\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re gerek baz\u0131 ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 fertlerin gerek yasa koymakla g\u00f6revlendirilmi\u015f kurumlar\u0131n ve gerekse haklar\u0131n bu yetkiyi kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 gayri me\u015frudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne bu imtiyazl\u0131 fertler ne yasama kurumlar\u0131 ve ne de halklar il\u00e2h de\u011fildirler ve buna g\u00f6re egemenlik yetkisini kullanma haklar\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>Ne var ki, insanl\u0131k tekrar cahiliye d\u00f6nemine d\u00f6nd\u00fc, &#8220;lail\u00e2he illellah&#8221; ilkesine s\u0131rt \u00e7evirdi ve bunun sonucu olarak s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en kimselere il\u00e2hl\u0131k \u00f6zelliklerini yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131, art\u0131k y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fini unutuverdi, s\u0131rf O&#8217;nu dost edinme, s\u0131rf O&#8217;na dayanma ilkesinden uzakla\u015f\u0131verdi.<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k t\u00fcm\u00fc ile b\u00f6yle oldu. Bu h\u00fck\u00fcm, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusunun ve bat\u0131s\u0131n\u0131n minarelerine \u00e7\u0131k\u0131p oralarda &#8220;lail\u00e2he illellah&#8221; c\u00fcmlelerini hayk\u0131ranlar i\u00e7in, bu kelimeleri anlams\u0131z ve pratik uygulamas\u0131z olarak seslendirmekle yetinenler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Asl\u0131nda bunlar\u0131n g\u00fcnah\u0131 daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc \u00e7arp\u0131lacaklar\u0131 azap daha a\u011f\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar do\u011fru yolu tan\u0131d\u0131ktan ve uzun bir s\u00fcre m\u00fcsl\u00fcman olarak ya\u015fad\u0131ktan sonra kula kul olma sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131na geri d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu y\u00fczden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman toplulu\u011fu bu a\u00e7\u0131k anlaml\u0131 ayetler \u00fczerinde uzun uzun durmaya ne kadar \u00e7ok muhta\u00e7t\u0131r!<\/p>\n<p>Mesel\u00e2 bu kitle, ba\u011fl\u0131l\u0131k ve dost edinme ilkesini belirten \u015fu ayet \u00fczerinde durmaya ne kadar \u00e7ok muhta\u00e7t\u0131r!:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edineyim ki, o g\u00f6klerin ve yerin yoktan var edicisidir, yedirir, fakat yedireni yoktur.&#8221; De ki; `M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilki olmam emredildi, bana `sak\u0131n Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlardan olma&#8217; denildi.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bu ayet \u00fczerinde uzun uzun durup d\u00fc\u015f\u00fcnmelidirler ki, \u015fu ger\u00e7ekler kafalar\u0131na iyice yerle\u015febilsin: \u0130ster boyun e\u011fme ve itaat etme, ister yard\u0131m isteme ve medet umma anlam\u0131nda olsun, y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost ve dayanak edinmek \u0130sl\u00e2m&#8217;a taban tabana z\u0131dd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tutum \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n insanlar\u0131 pen\u00e7esinden kurtarmaya geldi\u011fi m\u00fc\u015frikli\u011fin ta kendisidir. Y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost edinmenin ilk somut uygulamas\u0131, ilk a\u00e7\u0131k belirtisi gerek vicdanda ve gerekse pratik hayatta y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n egemenli\u011fini kabul etmektir. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 istisnas\u0131z olarak t\u00fcm\u00fc ile bu tutumu benimsemi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ana amac\u0131 t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 kula kulluk boyunduru\u011fundan kurtar\u0131p y\u00fcce Allah&#8217;a kul olma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fturmakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman\u0131 bu u\u011furda m\u00fccadele ederken t\u0131pk\u0131 Peygamberimizin ve bu ayetlere muhatap olan ilk m\u00fcsl\u00fcman cemaat\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu cahiliye zihniyetinin ayn\u0131s\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 cahiliye zihniyetine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele verirken a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerin m\u00fcmin kalblere kazand\u0131racaklar\u0131 ger\u00e7eklere ve duygulara sahip olmaya ne kadar \u00e7ok muhta\u00e7t\u0131rlar!<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `E\u011fer Rabbimin buyruklar\u0131na kar\u015f\u0131 gelirsem b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m.&#8217;<\/p>\n<p>`O g\u00fcn kim azaptan uzak tutulursa Allah onu kay\u0131rm\u0131\u015f olur. \u0130\u015fte kesin kurtulu\u015f budur.<\/p>\n<p>E\u011fer Allah ba\u015f\u0131na bir musibet verirse onu O&#8217;ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimse gideremez. E\u011fer sana bir iyilik verirse, ku\u015fkusuz O&#8217;nun g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.<\/p>\n<p>O kullar\u0131 \u00fczerinde kesin egemendir. O&#8217;nun yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015fey yerindedir ve O her \u015feyden haberdard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman\u0131 cahiliyeye kar\u015f\u0131 verece\u011fi sava\u015fta bu zihniyetin ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131, bask\u0131s\u0131n\u0131, s\u0131rt \u00e7evirmesini, inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, bozulmu\u015flu\u011funu, koku\u015fmu\u015flu\u011funu t\u00fcm\u00fc ile kar\u015f\u0131s\u0131nda bulur. M\u00fcsl\u00fcman b\u00fct\u00fcn bu i\u011fren\u00e7liklere kar\u015f\u0131 dururken bu ger\u00e7eklerin ve bu duygular\u0131n kalbinde yerle\u015fmi\u015f bulunmas\u0131na ne kadar \u00e7ok muhta\u00e7t\u0131r! Bu ger\u00e7ekleri ve bu duygular\u0131 bir kere daha hat\u0131rlayal\u0131m: Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten ve O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost-dayanak edinmekten korkmak. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyenleri bekleyen korkun\u00e7 azaptan \u00e7ekinmek. Zarar ve fayda dokunduran\u0131n sadece Allah oldu\u011funa kesinlikle inanmak. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131 \u00fczerinde kesinkes egemen oldu\u011funun, O&#8217;nun h\u00fckm\u00fcn\u00fc hi\u00e7 kimsenin geriye atamayaca\u011f\u0131n\u0131n, karar\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimsenin \u00f6nleyemeyece\u011finin her zaman bilincinde olmak.<\/p>\n<p>Bu duygular\u0131 ve bu ger\u00e7ekleri i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmayan kalb, \u015fu azg\u0131n cahiliye zihniyeti kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130sl\u00e2m\u0131 yeniden &#8220;kurma&#8221;n\u0131n gerektirece\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri omuzlar\u0131nda ta\u015f\u0131yamaz. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler da\u011flar\u0131n bile ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131 kadar a\u011f\u0131rd\u0131r!<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman\u0131 \u00f6nce yery\u00fcz\u00fcndeki g\u00f6revini ger\u00e7ek anlam\u0131 ile ve kesin olarak bilecek, insanlara benimsetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 inan\u00e7 sisteminin mahiyetini kavrayacak, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 -dostlu\u011fun her anlam\u0131 ile- yaln\u0131z ba\u015f\u0131na dost edinmeyi inanc\u0131n\u0131n gere\u011fi bilecek ve bu zor g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda hangi ger\u00e7ekleri ve duygular\u0131 kalbinde ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekti\u011finin bilincinde olacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra \u015fiddetle muhta\u00e7 oldu\u011fu bir tutum vard\u0131r ki, o da \u015fudur. Eski zamanlar\u0131n cahiliye zihniyeti gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn cahiliye zihniyetinin de pen\u00e7esinde k\u0131vrand\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015friklik hastal\u0131\u011f\u0131 ile aradaki b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131 koparacak, b\u00fct\u00fcn ipleri kesecek, onunla hi\u00e7bir anlamda ili\u015fi\u011fi kalmayacak, ona kar\u015f\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fahidli\u011fine s\u0131\u011f\u0131nacakt\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra Peygamberimizin s\u00f6ylemekle emredildi\u011fi s\u00f6z\u00fcn ayn\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6yleyecek, bu s\u00f6z\u00fc t\u0131pk\u0131 Peygamberimizin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi cahiliye zihniyetinin surat\u0131na \u00e7arpacak ve b\u00f6ylece Peygamberimizi izleyerek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu konudaki buyru\u011funu yerine getirecektir. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `En b\u00fcy\u00fck \u015fahidlik kiminkidir?&#8217; De ki; `Benimle sizin aran\u0131zda Allah \u015fahiddir, bu Kur&#8217;an gerek sizi ve gerekse ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 herkesi uyaray\u0131m diye bana vahyedildi, sizler Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlar oldu\u011funa m\u0131 \u015fahidlik ediyorsunuz?&#8217; De ki; `Ben buna \u015fahidlik etmem&#8217; De ki; `O tek bir il\u00e2ht\u0131r ve ben sizin O&#8217;na ko\u015ftu\u011funuz ortaklardan uza\u011f\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman camias\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7epe\u00e7evre saran cahiliye zihniyetine kar\u015f\u0131 bu tutumu tak\u0131nmak zorundad\u0131r. Bu ger\u00e7ek s\u00f6zleri bu zihniyetin y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 mert\u00e7e, erkek\u00e7e, dobra dobra, kesin, hi\u00e7bir pazarl\u0131k beklentisine yer b\u0131rakmayan, y\u00fcksek frekansl\u0131, titretici ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir ses tonu ile hayk\u0131rmal\u0131d\u0131r. Sonra y\u00fcce Allah&#8217;a s\u0131\u011f\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. O&#8217;nun her \u015feye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fini, kullar\u0131 \u00fczerinde kesinkes egemen oldu\u011funu, zorba ve diktat\u00f6r taslaklar\u0131 da dahil olmak \u00fczere \u015fu insanlar\u0131n sineklerden bile g\u00fc\u00e7s\u00fcz olduklar\u0131n\u0131, sinek \u00fczerlerinden bir par\u00e7a koparacak olsa o par\u00e7ay\u0131 ondan geri alamayacaklar\u0131n\u0131, onlar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimseye zarar veremeyeceklerini ve Allah&#8217;dan izinsiz olarak hi\u00e7 kimseye fayda sa\u011flayamayacaklar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fini \u00fcst\u00fcn iradesi ile \u00f6n\u00fcnde-sonunda y\u00fcr\u00fctece\u011fini, fakat \u00e7o\u011fu kimsenin bunun fark\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmenin rahatl\u0131\u011f\u0131nda huzur bulmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yine g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 kesinlikle bilmelidirler ki, bu yol ayr\u0131m\u0131 noktas\u0131nda cahiliye zihniyetinden tamamen ayr\u0131l\u0131p hakka sar\u0131lmad\u0131k\u00e7a; do\u011fru s\u00f6z\u00fc ta\u011futlar\u0131n, zorbalar\u0131n y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a hayk\u0131rmad\u0131k\u00e7a, cahiliye zihniyetine kar\u015f\u0131 yukardaki ayetin \u00f6\u011fretti\u011fi gibi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 \u015fahit tutmad\u0131k\u00e7a, cahiliye savunucular\u0131na burada dile gelen uyar\u0131y\u0131 y\u00f6neltmedik\u00e7e, onlara bu ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemedik\u00e7e, onlarla bu derece kesin bir bi\u00e7imde ili\u015fkiyi kesmedik\u00e7e ve bu oranda onlar\u0131n tutumundan uzakla\u015fmad\u0131k\u00e7a m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zafere ula\u015fmalar\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde egemen olacaklar\u0131na ili\u015fkin il\u00e2hi vaadin ellerinde ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an, tarihe kar\u0131\u015fm\u0131\u015f belirli bir durumun \u015fartlar\u0131na cevap olsun diye gelmedi. Tersine o zaman ve yer kay\u0131tlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z, s\u00fcrekli ge\u00e7erli\u011fe sahip bir sistem olarak geldi. Herhangi bir d\u00f6nemin m\u00fcsl\u00fcman toplumu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n indi\u011fi \u015fartlar\u0131n benzeri olan \u015fartlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca bu sisteme ba\u015fvuracak, bu y\u00f6ntemi kullanacakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tamamen Kur&#8217;an&#8217;\u0131n indi\u011fi g\u00fcnlerin \u015fartlar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Zaman d\u00f6nd\u00fc, dola\u015ft\u0131 ve \u015fu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n yepyeni bir \u0130sl\u00e2m toplumu kurmak i\u00e7in indi\u011fi g\u00fcnlerdeki noktaya d\u00f6nd\u00fc. O halde bu dinin ger\u00e7ek oldu\u011funa ili\u015fkin kesin inan\u00e7, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdirinin ve \u00fcst\u00fcn iradesinin ge\u00e7erli\u011fine&#8217; ili\u015fkin derin bilin\u00e7, e\u011fri yol ve e\u011fri yol taraflar\u0131 ile araya konmu\u015f kesin mesafe bu sava\u015fta m\u00fcsl\u00fcman cemaatin cephane birikimi olmal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah en etkili koruyucudur ve merhametlilerin en merhametlisidir.<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler grubu -ya bu surede kullanmay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz deyimle ayetler dalgas\u0131- Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i yalan sayan, \u00f6ld\u00fckten sonraki dirili\u015fi ve Ahireti ink\u00e2r eden m\u00fc\u015friklerle yeni bir kar\u015f\u0131la\u015fmaya giri\u015fiyor. Fakat bu defa daha \u00f6nceki ayetler grubunda oldu\u011fu gibi onlar\u0131n \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131klar\u0131, k\u00f6r inat\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131 tasvir edilmiyor, eski yolda\u015flar\u0131 olan yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen toplu k\u0131r\u0131m sahneleri g\u00fcndeme getirilmiyor.<\/p>\n<p>Bu kar\u015f\u0131la\u015fmada m\u00fc\u015frikler yalanlad\u0131klar\u0131 yeniden dirili\u015f g\u00fcn\u00fc kendilerini bekleyen ak\u0131betle, ink\u00e2r ettikleri Ahirette \u00e7arp\u0131lacaklar\u0131 ceza ile y\u00fczy\u00fcze getiriliyorlar. Bu ak\u0131bet ve bu ceza elle tutulur, canl\u0131 sahneler halinde kar\u015f\u0131lar\u0131na getiriliyor. Bu sahnelerde kendilerini hep biraraya toplanm\u0131\u015f; susturucu, azarlay\u0131c\u0131, te\u015fhir edici ve hayrete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc sorular kar\u015f\u0131s\u0131nda ter d\u00f6kerlerken g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor:<\/p>\n<p>&#8220;Hani nerede Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131n\u0131z?&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fc\u015frikler b\u00fcy\u00fck bir korku, deh\u015fet, eziklik ve yaltaklanma i\u00e7inde y\u00fcce Allah&#8217;a yemin ederek ortaks\u0131z il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf ediyorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Vallahi, ey Rabbimiz, biz m\u00fc\u015frik de\u011fildik.&#8221;<\/p>\n<p>Yine bu sahnelerde onlar\u0131 cehennem ate\u015fi ba\u015f\u0131nda durdurulmu\u015f, ba\u015fka tarafa do\u011fru ad\u0131m atamaman\u0131n \u00e7aresizli\u011fi i\u00e7inde korku, deh\u015fet, pi\u015fmanl\u0131k ve hay\u0131flanma dolu bir ifade ile \u015f\u00f6yle dediklerini izliyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ah, ne olayd\u0131, d\u00fcnyaya geri g\u00f6nderilsek de bir daha Rabbimizin ayetlerini yalanlamasak ve m\u00fcminlerden olsak.&#8221;<\/p>\n<p>Yine bu sahnelerde onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na dikilmi\u015f olarak seyrediyoruz. Adamlar duyduklar\u0131 utan\u00e7, pi\u015fmanl\u0131k, korku ve deh\u015fet kar\u015f\u0131s\u0131nda eriye eriye ufal\u0131rlarken y\u00fcce Allah kendilerine &#8220;Yeniden dirilmek ger\u00e7ek de\u011fil miymi\u015f!&#8221; diye soruyor, onlar da b\u00fcy\u00fck zavall\u0131l\u0131k ve yerin dibine ge\u00e7mi\u015flik i\u00e7in de bu soruya &#8220;Rabbimiz hakk\u0131 i\u00e7in, evet&#8221; diye cevap verirler. Fakat bu itiraf onlara hi\u00e7bir \u015fey kazand\u0131rmaz.<\/p>\n<p>&#8220;O halde ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 azab\u0131 \u00e7ekiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Yine bu sahnelerde onlar \u00f6z benliklerine k\u0131ym\u0131\u015f ve bu y\u00fczden sahip olduklar\u0131 her \u015feyi kaybetmi\u015f olarak kendilerini g\u00f6zl\u00fcyorlar. Adamlar g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 s\u0131rtlam\u0131\u015flar, bu a\u011f\u0131r y\u00fckleri alt\u0131nda sendeleye sendeleye ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarken Ahirete bo\u015f vermi\u015f, bu konuda zararl\u0131 bir de\u011fi\u015f-toku\u015fa giri\u015fmi\u015f olmalar\u0131ndan dolay\u0131 hay\u0131flanarak inliyorlar!<\/p>\n<p>Ardarda gelen sahneler kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Sahnelerin hepsi de kalbleri \u00fcrpertici, v\u00fccudun eklemlerini yuvalar\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya u\u011frat\u0131c\u0131, insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sars\u0131c\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fi kimseler hesab\u0131na g\u00f6zleri ve kalbi a\u00e7\u0131c\u0131, Peygamberimizin tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri ve m\u00fc\u015friklerin yalanlad\u0131klar\u0131 kutsal kitab\u0131 benimsetici bir nitelik ta\u015f\u0131r. Zaten bu m\u00fc\u015friklerden \u00f6nceki kitap ehli, bu kutsal kitab\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 kadar kesin bir berrakl\u0131kla tan\u0131yorlar.<\/p>\n<p>\u015eimdi ayetleri incelemeye ge\u00e7iyoruz:<br \/>\n<strong>20- Kendilerine kitap verdiklerimiz, Peygamberi ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131 t\u0131pk\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131rlar. Fakat kendilerine k\u0131yanlar var ya, onlar asla inanmazlar.<\/strong><\/p>\n<p>Yahudiler ile h\u0131ristiyanlar\u0131n Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i iyi tan\u0131d\u0131klar\u0131 ya da Peygamberimizin ger\u00e7ek peygamber oldu\u011funu ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131n kendisine y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan indirildi\u011finin ger\u00e7ek oldu\u011funu bildikleri s\u0131k s\u0131k vurgulan\u0131r. Bu ger\u00e7ek kimi zaman m\u00fc\u015friklerin kendilerine kar\u015f\u0131 ortaya konur; onlar\u0131n bu din kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131t, ink\u00e2rc\u0131, sava\u015f\u00e7\u0131 ve sald\u0131rgan tutuma cevap vermek i\u00e7in g\u00fcndeme getirilir. Kimi zaman da bu ger\u00e7ek m\u00fc\u015frik Araplara kar\u015f\u0131 ortaya konur; bu durumlarda m\u00fc\u015frik Araplara vahyin ve semavi kitaplar\u0131n niteliklerini iyi bilen yahudilerin ve h\u0131ristiyanlar\u0131n \u015fu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n mahiyetini de asl\u0131nda iyi bildikleri, O&#8217;nun kendi peygamberlerine daha \u00f6nce indirilmi\u015f kutsal kitaplar gibi vahiy yolu ile Peygamberimize indirilmi\u015f bir kitap oldu\u011fundan ku\u015fku duymad\u0131klar\u0131, buna g\u00f6re ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n samimi olmad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ayet -tercih etti\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re- Mekke ini\u015flidir. Buna g\u00f6re burada ehl-i kitaptan s\u00f6z edilmesi, m\u00fc\u015frik Araplara \u015fu mesaj\u0131 vermek i\u00e7indir: Kendilerinin ink\u00e2r ettikleri \u015fu Kur&#8217;an&#8217;\u0131, kitap ehli \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131yorlar, durum b\u00f6yleyken e\u011fer bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu buna inanm\u0131yorsa bunun sebebi bunlar\u0131n kendi \u00f6zlerine k\u0131ym\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r, inanmamalar\u0131 o y\u00fczdendir. Bu konudaki durumlar\u0131, \u00f6z benlikleri k\u0131yd\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu dine inanmam\u0131\u015f olan m\u00fc\u015friklerin durumu gibidir. Ayetin \u00f6n\u00fc de arkas\u0131 da m\u00fc\u015friklerden s\u00f6z ediyor ki, bu durum bu surenin tan\u0131tma yaz\u0131s\u0131nda dedi\u011fimiz gibi bu ayetin Mekke ini\u015fli oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmam\u0131z\u0131n gerek\u00e7elerindendir.<\/p>\n<p>Tefsir bilginleri gerek bu ayeti ve gerekse benzerlerini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar: &#8220;Onlar, yani ya m\u00fc\u015frikler ya da kitap ehli, bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n Allah taraf\u0131ndan indirilmi\u015f, ger\u00e7ek bir kitap oldu\u011funu veya Peygamberimizin ger\u00e7ek bir peygamber olup Kur&#8217;an&#8217;\u0131n kendisine vahiy yolu ile indirildi\u011fini biliyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu anlam ayetin i\u00e7eri\u011finde ger\u00e7ekten vard\u0131r, fakat ayetin s\u00f6ylemek istedi\u011finin b\u00fct\u00fcn\u00fc bu de\u011fildir. E\u011fer biz tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyi izlersek ve yahudiler ile h\u0131ristiyanlar\u0131n bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde bu dine kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumu de\u011ferlendirirsek bu ayetin bir ba\u015fka anlam\u0131 daha oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Y\u00fcce Allah bu &#8220;\u00f6b\u00fcr&#8221; anlam\u0131 da m\u00fcsl\u00fcmanlara belletmeyi dilemi\u015f olmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece bu din dolay\u0131s\u0131 ile s\u00fcrekli bi\u00e7imde yahudi ve h\u0131ristiyanlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmek zorunda kalan m\u00fcsl\u00fcmanlar bu \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fi hep belleklerinde ya\u015fats\u0131nlar, hi\u00e7bir zaman ak\u0131llar\u0131ndan \u00e7\u0131karmas\u0131nlar istemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yahudiler ve h\u0131ristiyanlar Kur&#8217;an&#8217;\u0131n Allah&#8217;dan gelmi\u015f, ger\u00e7ek bir kutsal kitap oldu\u011funu biliyorlar. Bundan dolay\u0131 gayet iyi biliyorlar ki, bu kitap etkilidir, g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, yararl\u0131d\u0131r, yap\u0131c\u0131d\u0131r; onun \u00f6\u011fretti\u011fi inan\u00e7 sistemini benimseyen, onun belletti\u011fi ahl\u00e2k sistemini ki\u015fili\u011finde somutla\u015ft\u0131ran ve onun dayand\u0131\u011f\u0131 hayat d\u00fczenini toplumunun prati\u011fine yans\u0131tan millet i\u00e7in itici, ileriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc bir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden bu kitaba ve ba\u011fl\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 durmak i\u00e7in ak\u0131llar\u0131n\u0131n erdi\u011fi b\u00fct\u00fcn hesaplar\u0131 yaparlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n, kendileri ile bu dinin ba\u011fl\u0131lar\u0131na bir arada dar gelece\u011fini gayet iyi biliyorlar! Sebebine gelince iyi biliyorlar ki, bu dinin i\u00e7eri\u011fi ger\u00e7ektir, hakt\u0131r ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendi yollar\u0131 e\u011fridir, bat\u0131ld\u0131r; benimsedikleri, sosyal kurumlar\u0131, ahl\u00e2klar\u0131 ve hayat tarzlar\u0131 i\u00e7in dayanak edindikleri cahiliye zihniyeti ile bu din uzla\u015fmaz, onun varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6z yummaz; bu y\u00fczden bu dinin cahiliyeye y\u00f6nelik s\u00fcrekli ili\u015fkisi, amans\u0131z bir sava\u015f olacakt\u0131r. Cahiliye zihniyetinin d\u00fcnyada k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131ncaya, bu din yery\u00fcz\u00fcnde kesinlikle egemen oluncaya, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011fini gasp etmeye yeltenenler d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131ndan kovulup at\u0131l\u0131ncaya, egemenlik y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tekelinde odakla\u015f\u0131ncaya kadar bu amans\u0131z sava\u015f s\u00fcr\u00fcp gidecektir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte yahudiler ile h\u0131ristiyanlar \u0130sl\u00e2m dinine ili\u015fkin bu ger\u00e7e\u011fi iyi biliyorlar, bu anlamda onu \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131yorlar. Bundan dolay\u0131 ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lan yo\u011fun bir \u00e7aba ile bu dini ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar, onun g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 irdeliyorlar, vicdanlara giri\u015f kanallar\u0131n\u0131 ve s\u0131zma g\u00f6zeneklerini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ciddi bir bi\u00e7imde \u015fu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar: Bu dinin y\u00f6nlendirici, at\u0131l\u0131mc\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc nas\u0131l sarsabilirler? Onun ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n kalblerine nas\u0131l ku\u015fku ve g\u00fcvensizlik tohumlar\u0131 ekebilirler? Onun nass&#8217;lar\u0131n\u0131 ve kavramlar\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00e7arp\u0131tabilirler? Ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek bilim yolundan nas\u0131l sapt\u0131rabilirler? Bu dini bat\u0131l\u0131 ve cahiliye zihniyetini silindir gibi ezen il\u00e2hi egemenli\u011fi, onu gasp edenlerden geri alarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki egemenli\u011fini per\u00e7inleyen ileriye itici, dinamik niteli\u011finden uzakla\u015ft\u0131rarak kuru bir k\u00fclt\u00fcrel ak\u0131ma, birtak\u0131m cans\u0131z teorik ara\u015ft\u0131rmalara, birtak\u0131m teolojik ya da f\u0131kh\u0131 tart\u0131\u015fmalara veya anlams\u0131z mezhep \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilirler? Onun \u00f6z\u00fcne yabanc\u0131, hatta \u00f6z\u00fcn\u00fc tahrip edici d\u00fc\u015f\u00fcnceler ile sistemlerle ve kurumlarla temel kavramlar\u0131n\u0131 nas\u0131l yozla\u015ft\u0131rabilirler? Bu mel\u00e2netleri i\u015flerken bu dinin ba\u011fl\u0131lar\u0131na inan\u00e7 sistemlerini sayg\u0131n ve dokunulmaz tuttuklar\u0131 izlenimini nas\u0131l verebilirler? Sonunda bu inan\u00e7 sisteminin bo\u015flu\u011funu ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceler ile, ba\u015fka kavramlar ile ve ba\u015fka idealler ile nas\u0131l doldurabilirler; b\u00f6ylece \u00e7arp\u0131tacaklar\u0131, tan\u0131nmaz hale getirecekleri bu inan\u00e7 sisteminin vicdanlarda kalan k\u00f6klerinin son kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da nas\u0131l s\u00f6k\u00fcp atabilirler?<\/p>\n<p>Yahudiler ile h\u0131ristiyanlar bu dini ciddi, k\u00f6kl\u00fc ve titiz bir bi\u00e7imde et\u00fcd ediyorlar. Ama ama\u00e7lar\u0131, baz\u0131 saf m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sand\u0131klar\u0131 gibi ger\u00e7e\u011fi aramak de\u011fildir; ya da baz\u0131 aldanm\u0131\u015flar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri gibi bu dine hakk\u0131n\u0131 vermek, onun de\u011ferini tarafs\u0131z bir \u015fekilde ortaya koymak de\u011fildir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz aldanm\u0131\u015flar Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n veya oryantalistlerin bu dinin herhangi bir iyi taraf\u0131n\u0131 itiraf ettiklerini g\u00f6r\u00fcnce hemen b\u00f6yle bir yan\u0131lg\u0131ya kap\u0131l\u0131verirler. Asla! \u0130\u015fin asl\u0131 hi\u00e7 bir zaman b\u00f6yle de\u011fildir. Onlar bu dine neresinden vurabileceklerini, onun duyarl\u0131 ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl noktalar\u0131n\u0131n nereler olabilece\u011fini belirleyebilmek amac\u0131 ile onu ciddi, k\u00f6kl\u00fc ve titiz bi\u00e7imde et\u00fcd ediyorlar. Onlar bu dinin vicdanlara girerken kulland\u0131\u011f\u0131 yollar\u0131 ve s\u0131zma kanallar\u0131n\u0131 bulup bu kanallar\u0131 t\u0131kamak ya da bozmak istiyorlar. Onlar bu dinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu noktalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p ona bu noktalarda kar\u015f\u0131 koymak, b\u00f6ylece kaleyi i\u00e7inden fethetmek istiyorlar. Bu dinin kendini vicdanlarda nas\u0131l yap\u0131land\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bellemek istiyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n vicdanlar\u0131nda do\u011fan bo\u015flu\u011fu doldurmak i\u00e7in kullanacaklar\u0131 kar\u015f\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ayn\u0131 mekanizmay\u0131 taklit ederek geli\u015ftirmeyi tasarlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Biz m\u00fcsl\u00fcmanlar bu ger\u00e7e\u011fi iyi bilmekle g\u00f6revliyiz. Buna ba\u011fl\u0131 bir ba\u015fka g\u00f6revimiz de as\u0131l bizim, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi dinimizi yak\u0131ndan tan\u0131mam\u0131z gerekti\u011finin bilincinde olmam\u0131zd\u0131r, bu g\u00f6revin \u00f6ncelikle bize d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kafam\u0131za yerle\u015ftirmemizdir.<\/p>\n<p>Tarihimizin bin d\u00f6rty\u00fcz y\u0131ll\u0131k realitesi bize bir tek ger\u00e7e\u011fi anlat\u0131yor. Bu ger\u00e7ek &#8220;Kendilerine kitap verdiklerimiz Peygamberi ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131 t\u0131pk\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131rlar&#8221; ayetinin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ektir. Fakat bu ger\u00e7ek i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman kesitinde her zamankinden daha a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu d\u00f6nemde \u0130sl\u00e2m hakk\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, yay\u0131nlanan eserler daha b\u00fcy\u00fck bir yo\u011funluk kazand\u0131, \u00f6yle ki, \u00e7e\u015fitli yabanc\u0131 dillerde ortalama olarak her hafta \u0130sl\u00e2m ile ilgili yeni bir kitap yay\u0131nlan\u0131yor. Bu ara\u015ft\u0131rma eserleri yahudiler ile h\u0131ristiyanlar\u0131n \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcne, tarihine, g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131na, ona kar\u015f\u0131 koyma y\u00f6ntemlerine ve mesaj\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131rma yollar\u0131na dair b\u00fct\u00fcn \u00f6nemli ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 noktalar\u0131 ne kadar inceden inceye bildiklerini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 piyasaya s\u00fcren ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu -do\u011fall\u0131kla bu niyetlerini a\u00e7\u0131klamaktan titizlikle ka\u00e7\u0131n\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar e\u011fer bu dine a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa sald\u0131r\u0131rlarsa bu tutumlar\u0131n\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda heyecanl\u0131 kar\u015f\u0131 koymalara, sert direni\u015flere yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131n iyi biliyorlar. \u0130yi biliyorlar ki, vaktiyle s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme sava\u015flar\u0131nda somutla\u015fan, bu dine y\u00f6nelik sil\u00e2hl\u0131 sald\u0131r\u0131lar m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sert tepkisi ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131, bu sil\u00e2hl\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 geri p\u00fcsk\u00fcrtmek amac\u0131 ile geli\u015fen hareketler dini bilin\u00e7 temeline ya da en az\u0131ndan dini heyecan baz\u0131na dayan\u0131yordu, e\u011fer \u0130sl\u00e2m&#8217;a y\u00f6nelik a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131lar devam edecek olursa -bu sald\u0131r\u0131lar d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fczeyinde bile kalsa- m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda savunma ve direnme heyecan\u0131n\u0131n uyanmas\u0131 \u00f6nlenemeyecektir. D\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z bu ger\u00e7e\u011fi bildikleri i\u00e7in ezici \u00e7o\u011funluklar\u0131 ile daha sinsi, daha i\u011fren\u00e7 bir y\u00f6nteme ba\u015fvuruyorlar. Adamlar \u00f6nce bu dine \u00f6vg\u00fcler d\u00fcz\u00fcyorlar, b\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bilenmi\u015f duygular\u0131n\u0131 uyutuyorlar, tepki g\u00f6stermeye haz\u0131r duyarl\u0131 heyecanlar\u0131n\u0131 uyu\u015fturuyorlar, okuyucunun g\u00fcvenini ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazan\u0131yorlar, arkas\u0131ndan zehiri barda\u011fa doldurarak rahat\u00e7a kar\u015f\u0131lar\u0131ndakilere sunuyorlar. Bu a\u015famada nehr dediklerini zehirli kitaplar\u0131n\u0131n sayfalar\u0131ndan izleyebiliriz.<\/p>\n<p>&#8220;Evet, bu din b\u00fcy\u00fck bir dindir. Fakat \u00e7a\u011fda\u015f uygarl\u0131kla uyu\u015fabilmesi, onunla atba\u015f\u0131 gidebilmesi i\u00e7in kavramlar\u0131n\u0131n ve kurumsal d\u00fczenlemelerinin geli\u015fmesi, tek\u00e2m\u00fcl etmesi gerekir. Gerek sosyal kurumlarda gerek y\u00f6netim bi\u00e7imlerinde ve gerekse ahl\u00e2ki de\u011ferlerde meydana gelen geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamal\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131 kalblerde bar\u0131nmaya raz\u0131 inan\u00e7 haline gelmeli ve pratik hayat\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f uygarl\u0131k taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen teoriler, deneyimler ve y\u00f6ntemler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile d\u00fczenlenmesini onaylamal\u0131d\u0131r. Bu alanda yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 d\u00fczmece il\u00e2hlar\u0131n ortaya koyduklar\u0131 deneyimlere ve y\u00f6ntemlere kutsall\u0131k kaftan\u0131 giydirmekle yetinmelidir. \u0130\u015fte b\u00f6yle yaparsa b\u00fcy\u00fck din olmaya devam eder.&#8221;!<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr eserlerin sinsi yazarlar\u0131 aldat\u0131c\u0131 bir objektiflik ve uyu\u015fturucu bir \u00f6vg\u00fc maskesi alt\u0131nda bu dinin g\u00fc\u00e7l\u00fc noktalar\u0131n\u0131 ve derinliklere k\u00f6k salm\u0131\u015f \u00f6zelliklerini anlat\u0131rlarken kendi milletlerine seslenmeyi ama\u00e7larlar; onlar\u0131 bu dinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tehlike konusunda ve g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131 konusunda uyarmak isterler, b\u00f6ylece y\u0131k\u0131m mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne projekt\u00f6r tutarak bu mekanizmalar\u0131n darbelerini hedefe isabet ettirmelerini &#8220;bu dini \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bilir gibi bilmelerini&#8221; sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar Kur&#8217;an&#8217;\u0131n g\u00f6lgesinde ya\u015fad\u0131k\u00e7a, inan\u00e7lar\u0131 u\u011fruna sava\u015fa giri\u015ftik\u00e7e, tarihi olaylar\u0131 bilin\u00e7li bir yakla\u015f\u0131mla s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irdik\u00e7e, ya\u015fad\u0131klar\u0131 g\u00fcnlerin olaylar\u0131n\u0131n bilgi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirdik\u00e7e, \u00e7evrelerinde olup-biten her \u015feyi ger\u00e7e\u011fi bulduran ve gidilecek yolu ayd\u0131nlatan Allah&#8217;\u0131n nuru ile g\u00f6r\u00fcrlerse her an bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n yeni bir s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00f6nlerine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receklerdir.<br \/>\n<strong>ZAL\u0130MLER KURTULU\u015eA EREMEZLER<\/p>\n<p>21- Allah hakk\u0131nda yalan uydurarak O&#8217;na iftira edenden ya da O&#8217;nun ayetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zalimler kurtulu\u015fa eremezler.<\/p>\n<p>22- O g\u00fcn onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc bir yere toplar\u0131z da sonra Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlara &#8220;Hani, nerede Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131n\u0131z?&#8221; diye sorar\u0131z.<\/p>\n<p>23- Sonra bu m\u00fc\u015frikliklerinin &#8220;Vallahi, ey Rabbimiz, biz m\u00fc\u015frik de\u011fildik &#8221; demelerinden ba\u015fka bir ak\u0131betleri olmaz.<\/p>\n<p>24- Kendileri aleyhinde nas\u0131l yalan s\u00f6ylediklerini ve uydurma il\u00e2hlar\u0131 taraf\u0131ndan nas\u0131l y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun?<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetlerde m\u00fc\u015frikler tutumlar\u0131n\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fc ile y\u00fczy\u00fcze getirilmeye devam ediliyor, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve eylemlerinin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n terazisindeki konumu kendilerine tan\u0131t\u0131l\u0131yor. Bu y\u00fczy\u00fcze getirme i\u015flemi y\u00fcce Allah ad\u0131na yalan uydurarak i\u015fledikleri zulm\u00fc anlatan bir soru c\u00fcmlesi ile ba\u015fl\u0131yor. Allah ad\u0131na uydurduklar\u0131 yalanlar\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r: Hz. \u0130brahim&#8217;in Allah kat\u0131ndan getirdi\u011fi dine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 iddia ediyorlar. Hel\u00e2l ya da haram olduklar\u0131n\u0131 il\u00e2n ettikleri kimi hayvanlar\u0131n, yiyecek maddelerinin ve tap\u0131nma bi\u00e7imlerinin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Oysa -bu surenin sonuna do\u011fru anlat\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere- bu hel\u00e2ller ve haramlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emirlerine dayanm\u0131yor, onlar\u0131n &#8220;\u015fahsi kanaatlerine&#8221; dayan\u0131yor.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015friklerin bu durumu t\u0131pk\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n durumuna benziyor. Onlar da Peygamberimizin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- getirdi\u011fi dine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 iddia ediyorlar, kendilerini &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; say\u0131yorlar, ama asl\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;a iftira eden birer yalanc\u0131d\u0131rlar. Sebebine gelince kendi kafalar\u0131ndan birtak\u0131m sosyal kurumlar olu\u015fturuyorlar, keyfi birtak\u0131m de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 uyduruyorlar, bu yolla y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yasa koyma yetkisini gasb ederek onu kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar. Arkas\u0131ndan da bu ki\u015fisel yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dini san\u0131yorlar. Bu arada cehennemin \u00e7ukurlar\u0131ndan biri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda dinini satan baz\u0131 sahtek\u00e2r din adamlar\u0131 da bu zalimlere arka \u00e7\u0131karak onlar\u0131n \u015fahsi uydurmalar\u0131n\u0131n Allah&#8217;\u0131n dini oldu\u011funu fetva vererek per\u00e7inliyorlar.<\/p>\n<p>Yine bu ayetlerde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlad\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esi ile m\u00fc\u015frikler azarlan\u0131yor. Onlar Peygamberimizin y\u00fcce Allah kat\u0131ndan getirmi\u015f oldu\u011fu ayetleri reddetmi\u015fler, yads\u0131m\u0131\u015flar, as\u0131ls\u0131z saym\u0131\u015flar ve &#8220;bunlar Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan gelmedi&#8221; demi\u015flerdir, i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sembolize etti\u011fi sistemin Allah kat\u0131ndan gelme oldu\u011funu iddia etmi\u015flerdir. T\u0131pk\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliye zihniyetinin taraftarlar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi. Al birini vur \u00f6b\u00fcr\u00fcne. Bir \u00e7ift ayakkab\u0131n\u0131n iki teki gibi, biri \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn t\u0131pat\u0131p ayn\u0131s\u0131.<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayetlerin ilkinde m\u00fc\u015frikler b\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 azarlan\u0131yor ve bu davran\u0131\u015flar\u0131 en koyu zul\u00fcm olarak niteleniyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a iftira edenden ya da O&#8217;nun ayetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir?&#8221;<\/p>\n<p>Burada &#8220;zul\u00fcm, \u015firk, yani Allah&#8217;a ortak ko\u015fma anlam\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor. Bu yolla kavrama, k\u0131nama ve a\u015fa\u011f\u0131lama anlam\u0131 y\u00fckleniyor. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in \u00e7o\u011fu yerinde &#8220;\u015firk&#8221; zul\u00fcm kelimesi ile ifade edilir. B\u00f6ylece m\u00fc\u015frikli\u011fin i\u011fren\u00e7li\u011fi ve antipatikli\u011fi vurgulanmak istenir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015firk hem hakka, ger\u00e7e\u011fe hem m\u00fc\u015frikin kendi \u00f6z\u00fcne ve hem de t\u00fcm insanlara y\u00f6nelik bir tecav\u00fcz, bir sald\u0131r\u0131-d\u0131r. Her \u015feyden \u00f6nce y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hakk\u0131na y\u00f6nelik bir tecav\u00fczd\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nun bir bilinmesi ve kendisine ortaks\u0131z bi\u00e7imde kulluk sunulmas\u0131 gere\u011fi ile \u00e7eli\u015fir. M\u00fc\u015frik&#8217;in kendi \u00f6z\u00fcne kar\u015f\u0131 bir tecav\u00fczd\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc o ki\u015finin \u00f6z\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131mla ve fel\u00e2ketle sonu\u00e7lanacak yollara s\u00fcr\u00fckler. Di\u011fer insanlara y\u00f6nelik bir tecav\u00fczd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 ger\u00e7ek il\u00e2hlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki mercilere tapt\u0131r\u0131r, yetki gasb\u0131 esas\u0131na dayanan h\u00fck\u00fcmler ve sosyal kurumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hayatlar\u0131n\u0131 mahveder. Bundan dolay\u0131 &#8220;\u015firk&#8221; y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyurdu\u011fu gibi &#8220;b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcm&#8221;d\u00fcr ve ne \u015firk ne de m\u00fc\u015frikler asla ba\u015far\u0131ya, kurtulu\u015fa eremezler. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz zalimler kurtulu\u015fa eremezler.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah genel ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131kl\u0131yor; \u015firkin ve m\u00fc\u015frikli\u011fin -ya da zulm\u00fcn ve zalimlerin- son a\u015famadaki ak\u0131betlerini tan\u0131ml\u0131yor. Buna g\u00f6re k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc g\u00f6zlerin yak\u0131n vadede g\u00f6rd\u00fckleri kurtulu\u015fun ve ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6nemi yoktur. Bu k\u0131sa vadeli ba\u015far\u0131 sonu y\u0131k\u0131ma ve fel\u00e2kete varan bir m\u00fchlet tan\u0131madan, bir &#8220;meydan verme&#8221;den ibarettir. Kim y\u00fcce Allah&#8217;dan daha do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olabilir ki?<\/p>\n<p>Burada m\u00fc\u015friklerin ba\u015far\u0131s\u0131z olacaklar\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131 olarak Mah\u015fer ve hesap verme g\u00fcn\u00fcndeki durumlar\u0131 \u015fu canl\u0131, somut ve duyguland\u0131r\u0131c\u0131 sahne arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor:<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00fcn onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc bir yere toplar\u0131z da sonra Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlara `Hani nerede Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131n\u0131z?&#8217; diye sorar\u0131z.<\/p>\n<p>Sonra bu m\u00fc\u015frikliklerinin `Vallahi, ey Rabbimiz, biz m\u00fc\u015frik de\u011fildik&#8217; demelerinden ba\u015fka bir ak\u0131beti olmaz.<\/p>\n<p>Kendileri aleyhinde nas\u0131l yalan s\u00f6ylediklerini ve uydurma il\u00e2hlar\u0131 taraf\u0131ndan nas\u0131l y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun?<\/p>\n<p>Hem m\u00fc\u015friklik hem y\u00fcce Allah&#8217;a ortak ko\u015fulan \u015feyler ve hem de m\u00fc\u015frikler t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. Mesele g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u015firk, put ve m\u00fc\u015frik kelimelerini duyan insanlara g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi basit de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu kelimeleri duyan kimseler sadece vaktiyle heykellere, ta\u015flara, a\u011fa\u00e7lara, y\u0131ld\u0131zlara, ate\u015fe ya da ba\u015fka nesnelere tapm\u0131\u015f olan eski milletleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Bu basit d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re \u015firkin, m\u00fc\u015frikli\u011fin tek bi\u00e7imi budur.<\/p>\n<p>&#8220;\u015eirk&#8221; \u00f6z\u00fc itibar\u0131 ile il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerinden birini y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka bir varl\u0131\u011fa yak\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. \u0130ster bu yak\u0131\u015ft\u0131rma o varl\u0131\u011f\u0131n iradesinin evrenin olaylar\u0131 ve gidi\u015fat\u0131 \u00fczerinde etkili oldu\u011funa inan\u0131lmas\u0131, ister ibadet ama\u00e7lar\u0131 ve adaklar\u0131 Allah d\u0131\u015f\u0131ndaki o varl\u0131\u011fa sunma bi\u00e7iminde ve isterse hayat\u0131n kurumlar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek amac\u0131 ile yine Allah d\u0131\u015f\u0131ndaki kaynaktan yasa ve mesaj almak \u015feklinde olsun, fark etmez. Bunlar\u0131n hepsi ayr\u0131 birer &#8220;\u015firk&#8221; t\u00fcr\u00fcd\u00fcr; hepsi de farkl\u0131 t\u00fcrdeki m\u00fc\u015friklerce benimsenen \u00e7e\u015fitli d\u00fczmece il\u00e2hlard\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 &#8220;\u015firk&#8221; teriminin kapsam\u0131na al\u0131r; K\u0131yamet sahnelerini b\u00fct\u00fcn bu \u015firk, m\u00fc\u015frik ve put t\u00fcrlerini i\u00e7erecek bir \u00e7e\u015fitlilikte sunar; bir tek \u015firk t\u00fcr\u00fcn\u00fc anlatmakla yetinmez, sadece bu t\u00fcrlerden birine &#8220;m\u00fc\u015friklik&#8221; s\u0131fat\u0131n\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131rmakla kalmaz, farkl\u0131 m\u00fc\u015frikler aras\u0131nda gerek d\u00fcnyadaki ve gerekse Ahiretteki ak\u0131betleri ve cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ay\u0131r\u0131m yapmaz.<\/p>\n<p>Eski Araplar aras\u0131nda m\u00fc\u015frikli\u011fin b\u00fct\u00fcn bu t\u00fcrleri ge\u00e7erli idi. Onlar asl\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yarat\u0131klar\u0131 olan baz\u0131 varl\u0131klar\u0131n olaylar\u0131 ve kaderleri y\u00f6nlendirmede katk\u0131lar\u0131, paylar\u0131 oldu\u011funa inan\u0131rlard\u0131. Onlara g\u00f6re s\u00f6z konusu varl\u0131klar bu etkilerini y\u00fcce Allah kat\u0131nda sahip olduklar\u0131 zorlay\u0131c\u0131 arac\u0131l\u0131k (\u015fefaat) yetkisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ya da bizzat sahip olduklar\u0131 eziyet verme ve etkileme g\u00fc\u00e7leri yolu ile veya bu yollar\u0131n ikisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6sterirlerdi. Mesel\u00e2 meleklerin arac\u0131l\u0131k yetkisine sahip olduklar\u0131na, cin&#8217;lerin ya do\u011frudan do\u011fruya ya da kahinler ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile olaylara y\u00f6n verebildiklerine, \u00f6lm\u00fc\u015f atalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131n\u0131n da her iki y\u00f6ntemle geleceklerini ve hayatlar\u0131n\u0131 etkilediklerine inan\u0131yorlard\u0131. Bunlar\u0131n hepsini birer putla simgelerler, bu putlar\u0131n s\u00f6z konusu varl\u0131klar\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerlerdi. Yine onlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re kahinler bu putlar\u0131n s\u00f6zc\u00fcleri idiler, onlar ad\u0131na baz\u0131 \u015feyleri hel\u00e2l, baz\u0131 \u015feyleri haram; kimi \u015feyleri serbest ve kimi \u015feyleri de yasak il\u00e2n ederlerdi. Asl\u0131nda bu hel\u00e2lleri ve haramlar\u0131 koyanlar k\u00e2hinlerin s\u00f6zde, put s\u00f6zc\u00fclerinin kendileri idi&#8230; Allah&#8217;a ko\u015fulan &#8220;ortak&#8221;lar onlard\u0131!<\/p>\n<p>Eski Araplar bu putlara tap\u0131nma, onlar ad\u0131na kurban kesme ve adak adama bi\u00e7imindeki m\u00fc\u015frikli\u011fi de uyguluyorlard\u0131. Asl\u0131nda demin dedi\u011fimiz gibi bu tap\u0131nmalar\u0131, kurbanlar\u0131 ve adaklar\u0131 fark\u0131nda olmayarak k\u00e2hinlere sunuyorlard\u0131. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra eski \u0130ranl\u0131lar&#8217;a \u00f6zenerek y\u0131ld\u0131zlara da tap\u0131yorlar, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n olaylar\u0131n y\u00f6nlendirilmesinde etki paylar\u0131 oldu\u011funa, bu etkilerini y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n etkisinin yan\u0131s\u0131ra g\u00f6sterdiklerine inan\u0131yorlar, bu inan\u00e7lar\u0131n\u0131n sonucu olarak y\u0131ld\u0131zlara da ibadet sunuyorlard\u0131. (\u0130\u015fte bu surenin ilerdeki ayetlerinde okuyaca\u011f\u0131m\u0131z \u0130brahim k\u0131ssas\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile surenin ana konusu aras\u0131ndaki ili\u015fki buradan kaynaklan\u0131r.)<\/p>\n<p>Eski Araplar aras\u0131nda, bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, &#8220;\u015firk&#8221;in bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u00fcr\u00fc de yayg\u0131n idi. Bu \u015firk t\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonucu olarak -k\u00e2hinleri ve kabile \u015fefleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n izninden kaynaklanmayan yasalar, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve gelenekler ortaya atarlar ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn baz\u0131 kimseleri gibi bu insan-\u00fcr\u00fcn\u00fc h\u00fck\u00fcmlerinin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015feriati oldu\u011funu iddia ederlerdi.<\/p>\n<p>Ayetin canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu sahnede -Mah\u015fer toplant\u0131s\u0131 ve hesap verme sahnesinde- m\u00fc\u015frikli\u011fin hangi t\u00fcr\u00fcne kap\u0131lm\u0131\u015f olursa olsun b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u015friklere kap\u0131ld\u0131klar\u0131 d\u00fczmece il\u00e2hlara ili\u015fkin \u015fu soru y\u00f6neltiliyor: &#8220;Hani, nerede \u015fimdi O ortaklar?&#8221; Hi\u00e7 birinin izi-eseri yok ortada. \u015eimdi ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n ve kap\u0131ld\u0131klar\u0131 deh\u015feti ve ne de \u00e7arp\u0131lacaklar\u0131 azab\u0131 giderebiliyorlar. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;O g\u00fcn onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc bir yere toplar\u0131z da sonra Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlara `Hani, nerede Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131n\u0131z?&#8217; diye sorar\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Sahne son derece somut ve canl\u0131d\u0131r, Mah\u015fer toplant\u0131s\u0131 kesinlikle ger\u00e7ekle\u015fecektir ve m\u00fc\u015friklere o b\u00fcy\u00fck, o dramatik soru sorulacakt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Hani, nerede Allah&#8217;\u0131n ortaklar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131n\u0131z?&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu noktada deh\u015fet etkisini g\u00f6sterir. Burada f\u0131trat d\u00fcnyada y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6rtm\u00fc\u015f olan pas tabakas\u0131ndan ar\u0131n\u0131r. Bu noktada -asl\u0131nda hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek anlam\u0131 ile varolmam\u0131\u015f olan- il\u00e2h ortaklar\u0131 f\u0131trattan ve haf\u0131zadan silinir. O zaman eski m\u00fc\u015frikler \u015firkin ve il\u00e2h ortaklar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir zaman varolmam\u0131\u015f oldu\u011funun bilincine var\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bunlar ne ger\u00e7ekte ve ne de pratikte hi\u00e7bir zaman varolmam\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte o noktada eski m\u00fc\u015frikler ar\u0131n\u0131rlar, ak\u0131llar\u0131 ba\u015flar\u0131na gelir, alt\u0131n\u0131n ate\u015f potas\u0131nda pi\u015fme i\u015flemi sonucunda yabanc\u0131 unsurlardan, c\u00fcruftan ve pastan ar\u0131nmas\u0131 gibi bir olay ya\u015fan\u0131r. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Sonra bu m\u00fc\u015friklerin `Vallahi, ey Rabbimiz, biz m\u00fc\u015frik de\u011fildik&#8217; demelerinden ba\u015fka bir ak\u0131betleri olamaz&#8221;<\/p>\n<p>Bu ar\u0131nma i\u015fleminin meydana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ya da ar\u0131nma i\u015fleminin belirmesine zemin sa\u011flayan ger\u00e7ek m\u00fc\u015friklerin ge\u00e7mi\u015flerinden t\u00fcm\u00fc ile kopmalar\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ortaks\u0131z il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylamalar\u0131 ve d\u00fcnya hayat\u0131 boyunca benimsedikleri m\u00fc\u015friklikten soyunmalar\u0131d\u0131r. Fakat orada ger\u00e7e\u011fi kabul etmek ve bat\u0131ldan ar\u0131nmak fayda sa\u011flamaz. O halde bu s\u00f6zlerinde somutla\u015fan ar\u0131nma asl\u0131nda bir bel\u00e2; bir ac\u0131 s\u0131navd\u0131r, yoksa bir kurtulu\u015f de\u011fildir. \u0130\u015f i\u015ften ge\u00e7mi\u015f, f\u0131rsat elden ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. O g\u00fcn amel g\u00fcn\u00fc de\u011fil, amellere kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7ildi\u011fi g\u00fcnd\u00fcr. O g\u00fcn ge\u00e7mi\u015fin s\u00f6zlere d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnd\u00fcr, yoksa ge\u00e7mi\u015fi geri getirme g\u00fcn\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah, m\u00fc\u015friklerin durumunu Peygamberimize hayret bildiren bir \u00fcslup ile anlat\u0131yor. Adamlar s\u00f6z konusu d\u00fczmece il\u00e2h ortaklar\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;a e\u015f ko\u015ftuklar\u0131 g\u00fcn kendi aleyhlerine, \u00f6z yararlar\u0131na kar\u015f\u0131 yalan uydurmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda bu d\u00fczmece ortaklar\u0131n y\u00fcce Allah ile herhangi bir ortakl\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil. Bug\u00fcn hayallerinde uydurduklar\u0131 d\u00fczmeceler ortadan kayboldu. Kendi iftiralar\u0131 ortadan kaybolunca da ger\u00e7e\u011fi itiraf ettiler. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Kendileri aleyhinde nas\u0131l yalan s\u00f6ylediklerini ve uydurma il\u00e2hlar\u0131 taraf\u0131ndan nas\u0131l y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor musun?&#8221;<\/p>\n<p>Uydurduklar\u0131 yalan kendi aleyhlerine i\u015fledi, kendi \u00f6zlerine zarar verdi. Onlar y\u00fcce Allah&#8217;a ortak ko\u015ftuklar\u0131 g\u00fcn kendi \u00f6zlerini aldatt\u0131lar, \u00f6z benliklerini kand\u0131rd\u0131lar da y\u00fcce Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 b\u00f6yle bir iftira d\u00fczd\u00fcler. Mah\u015fer ve hesap g\u00fcn\u00fc gelince de bu d\u00fczmeceleri, bu hayali yak\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 kendilerini y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131p kay\u0131plara kar\u0131\u015ft\u0131!<\/p>\n<p>Bu yorum, m\u00fc\u015friklerin K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzurunda &#8220;Biz m\u00fc\u015frik de\u011fildik&#8221; diye yemin etmelerinin ve kendi \u00f6z benliklerine kar\u015f\u0131 yalan s\u00f6ylemelerinin ne anlama geldi\u011fini a\u00e7\u0131klayan, i\u00e7ime sindirebildi\u011fim bir yorumdu. Yoksa m\u00fc\u015frikler baz\u0131 tefsir kitaplar\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi -K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yalan s\u00f6ylemeye, Allah&#8217;\u0131n huzurunda bilerek, yalan yere yemin etmeye cesaret edemezler. Onlar K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;dan bir s\u00f6z bile saklayamazlar.<\/p>\n<p>O halde o g\u00fcn\u00fcn t\u00fcyler \u00fcrpertici deh\u015feti kar\u015f\u0131s\u0131nda f\u0131trat\u0131n ar\u0131nmas\u0131, b\u00f6ylece as\u0131ls\u0131z bat\u0131l\u0131n m\u00fc\u015friklerin duygu aleminde hi\u00e7bir iz b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n silinip kaybolmas\u0131 s\u00f6z konusudur, arkas\u0131ndan onlar\u0131n d\u00fcnyada kendi \u00f6z benliklerine kar\u015f\u0131 d\u00fczd\u00fckleri ve K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ne duygu d\u00fcnyalar\u0131nda ve ne de ger\u00e7ekte g\u00f6lgesi bile kalmayacak olan bu yalanlar\u0131 ile ilgili olarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hayretine tan\u0131k oluyoruz.<\/p>\n<p>Bizim bu s\u00f6yledi\u011fimiz bir yorumdur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz s\u00f6zlerinden ne kasd etti\u011fini en iyi bilen Allah&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00dc\u015eR\u0130KLER<\/p>\n<p>Daha sonraki ayetlerde bir grup m\u00fc\u015frikin durumu anlat\u0131l\u0131yor, arkas\u0131ndan k\u0131yamet sahnelerinden birindeki ak\u0131betleri tasvir ediliyor. D\u00fcnya hayat\u0131ndaki durumlar\u0131 \u015f\u00f6yle. \u0130drakleri dumura u\u011fram\u0131\u015f, f\u0131tratlar\u0131 \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olarak inat\u00e7\u0131 ve burun k\u0131v\u0131ran bir eda i\u00e7inde Kur&#8217;an&#8217;\u0131 dinliyorlar. Bu nasipsizlik ve inat\u00e7\u0131l\u0131k i\u00e7inde Peygamberimiz ile tart\u0131\u015fmaya giri\u015ferek Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in eski d\u00f6nemlerden kalma bir masal y\u0131\u011f\u0131n\u0131 oldu\u011funu iddia ediyorlar, onu hem kendileri dinlemekten ka\u00e7\u0131n\u0131yor ve hem de ba\u015fkas\u0131n\u0131n dinlemesine engel oluyorlar.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadaki durumlar\u0131 bir sayfada bu \u015fekilde tasvir edildikten sonra \u00f6b\u00fcr sayfaya ge\u00e7iliyor. Bu sayfada onlar i\u00e7in ac\u0131kl\u0131 ve \u0131zd\u0131rapl\u0131 bir sahne canland\u0131r\u0131l\u0131yor. Adamlar cehennem ate\u015finin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda durdurulmu\u015flar, hi\u00e7bir tarafa do\u011fru ad\u0131m atmalar\u0131na izin verilmiyor. Ate\u015f t\u00fcyler \u00fcrpertici ak\u0131betlerinin deh\u015fet sa\u00e7an somut sembol\u00fc olarak kar\u015f\u0131lar\u0131nda \u00e7\u0131t\u0131rd\u0131yor! Onlar ise \u00e7aresizlikten birbirlerine abanm\u0131\u015f, pi\u015fmanl\u0131ktan dizlerinin derman\u0131 kesilmi\u015f durumda tekrar d\u00fcnyaya g\u00f6nderilmeyi ve o andaki ak\u0131betlerinden daha iyisine ermelerini sa\u011flayacak daha iyi bir konuma kavu\u015fmay\u0131 temenni ederler. Fakat bu arzular\u0131 horlay\u0131c\u0131 ve al\u00e7alt\u0131c\u0131 bir dille reddediliyor. Okuyoruz:<br \/>\n<strong>25- Onlar\u0131n i\u00e7inde seni dinleyenler vard\u0131r, biz onlar\u0131n kalblerini, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 anlamalar\u0131na engel olu\u015fturacak bi\u00e7imde, perdeledik, kulaklar\u0131n\u0131 da sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131k. Bu y\u00fczden her t\u00fcrl\u00fc mucizeyi g\u00f6rseler bile ona inanmazlar. Nitekim bu k\u00e2firler tart\u0131\u015fmak i\u00e7in yan\u0131na geldiklerinde sana &#8220;Bu Kur&#8217;an, eskilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir&#8221; derler.<\/p>\n<p>26- Hem ba\u015fkalar\u0131n\u0131 Kur&#8217;an&#8217;dan uzak tutuyorlar, hem de kendileri ondan uzak duruyorlar. B\u00f6ylece asl\u0131nda kendilerini mahvediyorlar, ama bunun fark\u0131nda de\u011fildirler.<\/p>\n<p>27- Cehennemin ba\u015f\u0131nda durdurulduklar\u0131nda onlar\u0131n &#8220;Ah ne olayd\u0131, d\u00fcnyaya geri g\u00f6nderilsek de bir daha Rabbimizin ayetlerini yalanlamasak ve m\u00fcminlerden olsak &#8221; dediklerini ke\u015fki g\u00f6rseydin!<\/p>\n<p>28- Hay\u0131r, sadece daha \u00f6nce i\u00e7lerinde saklad\u0131klar\u0131n\u0131n ak\u0131beti \u00f6nlerinde belirdi (diye b\u00f6yle hay\u0131flan\u0131yorlar. Yoksa) e\u011fer d\u00fcnyaya geri g\u00f6nderilseler yine sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 yola d\u00f6nerler. Onlar ger\u00e7ekten yalanc\u0131d\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>Burada iki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayfa \u00f6n\u00fcndeyiz. Sayfan\u0131n birincisi d\u00fcnyaya ili\u015fkindir, bu sayfa inat\u00e7\u0131l\u0131k ve y\u00fcz \u00e7evirme tasvirlerinden olu\u015fuyor. \u0130kinci sayfa Ahirete ili\u015fkindir, bu sayfa da pi\u015fmanl\u0131klar ve hay\u0131flanmalarla doludur. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu sahneyi son derece etkileyici ve duygular\u0131n\u0131 kam\u00e7\u0131lay\u0131c\u0131 bir canl\u0131l\u0131kla sunuyor. Bu tasvirler ile serke\u015f f\u0131trata hitap ediyor, onu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde sars\u0131yor. \u0130stiyor ki, \u00fczerine \u00e7\u00f6reklenen paslar d\u00f6k\u00fcls\u00fcn, t\u0131kanm\u0131\u015f kanallar\u0131 a\u00e7\u0131ls\u0131n ve hen\u00fcz i\u015f i\u015ften ge\u00e7meden, hal\u00e2 f\u0131rsat eldeyken \u015fu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 incelemeye y\u00f6nelsin. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n (m\u00fc\u015friklerin) i\u00e7inde seni dinleyenler vard\u0131r, h\u0131z onlar\u0131n kalblerini, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 anlamalar\u0131na engel olu\u015fturacak bi\u00e7imde, perdeledik, kulaklar\u0131n\u0131 da sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131k. Bu y\u00fczden her t\u00fcrl\u00fc mucizeyi g\u00f6rseler bile ona inanmazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ayette kalblerdeki &#8220;perdeleme&#8221;yi anlatmak i\u00e7in &#8220;ekine&#8221; ve kulaklardaki sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmay\u0131 anlatmak i\u00e7in de &#8220;Vakr&#8221; kelimeleri kullan\u0131l\u0131yor. Bu kelimelerden &#8220;ekine&#8221; s\u00f6z konusu kalblerin d\u0131\u015fardan gelen mesajlara a\u00e7\u0131l\u0131p onlar\u0131 anlamalar\u0131na engel olan k\u0131l\u0131flar, perdeler anlam\u0131na gelirken &#8220;vakr&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z konusu kulaklar\u0131n fonksiyonlar\u0131n\u0131 yerine getirmelerine i\u015fitmelerine engel olan sa\u011f\u0131rl\u0131k anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Burada sanki anlayacak kalbleri ve i\u015fitecek kulaklar\u0131 yokmu\u015f gibi s\u00f6zleri duyduklar\u0131 halde anlayamayan insan tiplerinden s\u00f6z ediliyor. Bu tipler insanlar aras\u0131nda \u00e7oktur. Onlara her ku\u015fakta her toplumda her yerde her zaman rastlanabilir. Bunlar g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte Hz. Adem&#8217;in soyundan gelme insanlard\u0131r. Fakat i\u015fittikleri s\u00f6ze kar\u015f\u0131 onu hi\u00e7 i\u015fitmemi\u015f gibi tepki g\u00f6steriyorlar. Kulaklar\u0131 sanki fonksiyonunu yerine getiremeyecek derecede sa\u011f\u0131r gibidir. \u0130drakleri, kavrama yetenekleri de sanki bir k\u0131l\u0131f i\u00e7inde saklanm\u0131\u015ft\u0131r da kulaklar\u0131 ile i\u015fittikleri s\u00f6zlerin anlam\u0131 bu k\u0131l\u0131flar\u0131 a\u015f\u0131p i\u00e7eriye giremiyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bu y\u00fczden her t\u00fcrl\u00fc mucizeyi i\u015fitseler bile ona inanmazlar. Nitekim bu k\u00e2firler tart\u0131\u015fmak i\u00e7in yan\u0131na geldiklerinde sana `Bu Kur&#8217;an eskilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n g\u00f6zleri de kulaklar\u0131 gibidir, herhangi bir g\u00f6rme kusurlar\u0131 yoktur, fakat buna ra\u011fmen g\u00f6remiyorlar ya da alg\u0131lad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler kalblerine ve ak\u0131llar\u0131na ula\u015fm\u0131yor.<\/p>\n<p>Acaba ne oldu bu adamlara? Kendileri ile alg\u0131lama ve reaksiyon g\u00f6sterme yetenekleri aras\u0131na giren engel nedir? Kulaklar\u0131, g\u00f6zleri, ak\u0131llar\u0131 varken i\u015fitmez, g\u00f6rmez ve anlamaz olmalar\u0131na yol a\u00e7an sebep nedir. Y\u00fcce Allah bunun sebebini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Biz onlar\u0131n kalblerini, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 anlamalar\u0131na engel olu\u015fturacak bi\u00e7imde perdeledik; kulaklar\u0131n\u0131 da sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131k. Bu y\u00fczden her t\u00fcrl\u00fc mucizeyi g\u00f6rseler bile ona inanmazlar.&#8221; (Ankebut Suresi: 69)<\/p>\n<p>Burada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara ili\u015fkin bir h\u00fckm\u00fc dile getiriliyor. Bu il\u00e2hi h\u00fckm\u00fcn sonucunda onlar \u00f6nlerine sunulan ger\u00e7e\u011fi alg\u0131l\u0131yorlar, fakat anlayam\u0131yorlar, kulaklar\u0131 normal g\u00f6revlerini yap\u0131p i\u015fittikleri ger\u00e7e\u011fi idrak merkezlerine ula\u015ft\u0131rarak bu ger\u00e7e\u011fe olumlu cevap vermelerini sa\u011flayam\u0131yor. Oysa bu kulaklara bir\u00e7ok hidayet kan\u0131t\u0131 ve iman mesaj\u0131 iletmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Fakat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu h\u00fckm\u00fcn\u00fcn dayand\u0131\u011f\u0131 temel yasay\u0131 biraz irdelememiz gerekir. Y\u00fcce Allah buyuruyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Bizim u\u011frumuzda cihad edenleri kesinlikle yollar\u0131m\u0131za iletece\u011fiz&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Nefse ve nefsi olu\u015fturana; ona hem k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve hem de k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nmay\u0131 ilham edene yemin olsun ki, nefsini ar\u0131nd\u0131ran ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015f ve onu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere dald\u0131ran ziyana u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; (Sens Suresi: 7-10)<\/p>\n<p>Demek ki, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tutumu hidayete ermek i\u00e7in \u00e7aba harcayan\u0131 hidayete erdirmek ve nefsini k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ar\u0131nd\u0131ran\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmak \u015feklinde beliriyor. Fakat s\u00f6z konusu kimseler hidayete y\u00f6nelmemi\u015flerdir ki, y\u00fcce Allah kendilerini hidayete erdirsin; yap\u0131lar\u0131ndaki alg\u0131lama sistemini kullanmaya giri\u015fmemi\u015flerdir ki, y\u00fcce Allah ald\u0131klar\u0131 uyar\u0131ya olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermelerini sa\u011flas\u0131n. Bu adamlar her \u015feyden \u00f6nce f\u0131tri sistemlerini i\u015flerlikten al\u0131koymu\u015flar, dumura u\u011fratm\u0131\u015flard\u0131r, y\u00fcce Allah da bu y\u00fczden hidayet ile aralar\u0131na engel koymu\u015f; bu ilk davran\u0131\u015flar\u0131 ve ilk niyetlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak haklar\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc bu \u015fekilde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymu\u015ftur.<\/p>\n<p>Yani her \u015fey y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emri ile, iradesi ile olur. Do\u011fruyu bulmak i\u00e7in \u00e7aba harcayan\u0131 do\u011fruya iletmek ve nefsini ar\u0131nd\u0131ran\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emirlerindendir. Ger\u00e7e\u011fe s\u0131rt d\u00f6nenlerin kalblerini, onu anlamalar\u0131n\u0131 engelleyecek bi\u00e7imde perdelemek ve kulaklar\u0131n\u0131 sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmak, b\u00f6ylece onlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc mucizeyi g\u00f6rseler bile inanmayacak \u015fekilde duyars\u0131zla\u015ft\u0131rmak da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emirleri aras\u0131ndad\u0131r, O&#8217;nun tasarrufunun sonucudur.<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131s\u0131ra sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, m\u00fc\u015frikliklerini ve yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu yoldaki iradesine, kendileri hakk\u0131ndaki \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmez h\u00fckm\u00fcne dayand\u0131rarak sorumluluklar\u0131ndan s\u0131yr\u0131lmak isteyenler bu durumda demagoji yap\u0131yorlar. Y\u00fcce Allah a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde onlar\u0131 bu konudaki ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze getirmekte, bu yoldaki s\u00f6zlerini naklederek bu bahaneleri aptalca buldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlar `E\u011fer Allah dileseydi, ne biz ve ne de atalar\u0131m\u0131z O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feye tapmazd\u0131k, O&#8217;nun buyru\u011fu olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7bir \u015feyi haram saymazd\u0131k&#8217; dediler. Onlardan \u00f6ncekiler de b\u00f6yle davrand\u0131lar. Peygamberlerin \u00fczerine a\u00e7\u0131k duyurudan ba\u015fka d\u00fc\u015fen bir g\u00f6rev var m\u0131 ki?<\/p>\n<p>Biz her \u00fcmmete `Allah&#8217;a kulluk ediniz, tabuttan (azd\u0131r\u0131c\u0131lardan) uzak durunuz&#8217; diyen bir peygamber g\u00f6nderdik. Onlardan kimini Allah hidayete erdirdi, kimisi de sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakketmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc geziniz de peygamberleri yalanlayanlar\u0131n sonunun nice oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcn\u00fcz. (Nahl Suresi: 35-36)<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, y\u00fcce Allah m\u00fc\u015friklerin bu t\u00fcr s\u00f6zlerini yad\u0131rg\u0131yor ve yap\u0131lan uyar\u0131lardan sonraki sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n ger\u00e7eklik kazanmas\u0131n\u0131n kendi davran\u0131\u015flar\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015f bir sonu\u00e7 oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n<p>Baz\u0131 kimseler kaza-kader, zorunluluk-serbest tercil\u0131 (determinizm-volatarizm), kulun iradesi-kazan\u0131m\u0131 konular\u0131n\u0131 teolojik tart\u0131\u015fma konular\u0131 haline getiriyorlar, bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 ak\u0131l \u00fcr\u00fcn\u00fcn varsay\u0131mlara ve zihni spek\u00fclasyonlara dayand\u0131r\u0131yorlar. B\u00f6yleleri bu konular\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i ve yal\u0131n bir bi\u00e7imde sunmay\u0131 ama\u00e7layan Kur&#8217;an metodundan uzakla\u015f\u0131rlar. Bu konulara ili\u015fkin Kur&#8217;an metoduna g\u00f6re her \u015fey kesinlikle y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdirine ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fir, insan\u0131n \u015fu ya da bu bi\u00e7imdeki y\u00f6neli\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onu d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc f\u0131trat kal\u0131b\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer al\u0131r, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdiri uyar\u0131nca bi\u00e7imlenen f\u0131trat\u0131n kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu arada insan\u0131n \u015fu ya da bu y\u00f6ne y\u00f6nelmesinin d\u00fcnyada ve Ahirette kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak zorunlu sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131r ki, bunlar da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdiri uyar\u0131nca meydana gelir. B\u00f6ylece her \u015fey son a\u015famada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdirine dayan\u0131r. Fakat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdiri, insana ba\u011f\u0131\u015flanan iradeye ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fir. Bu s\u00f6ylediklerimizin \u00f6tesinde sadece kuru tart\u0131\u015fma vard\u0131r ki o da insan\u0131 mutlaka ku\u015fkuya ve belirsizli\u011fe g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015friklerin dikkatlerini i\u00e7 duygular\u0131ndaki ve d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki il\u00e2hi ayetlere \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015fan Kur&#8217;an&#8217;da onlara yeterli oranda hidayet belirtileri, hak kan\u0131tlar\u0131 ve iman mesajlar\u0131 sunuluyordu. Buna g\u00f6re e\u011fer onlar\u0131n kalbleri bu noktaya y\u00f6nelseydi, tek ba\u015f\u0131na bu kaynak kalblerinin bam tellerini harekete ge\u00e7irmeye, umursamaz idrak merkezlerini sars\u0131p uyarmaya ve etki-tepki sistemine g\u00f6re i\u015fleyen bir ileti\u015fim canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fturmaya yeterdi. Fakat onlar hidayete ermek i\u00e7in hi\u00e7bir \u00e7aba harcamad\u0131lar, tersine f\u0131tratlar\u0131n\u0131 ve onu uyaran sistemleri i\u015flemez hale getirdiler, dumura u\u011fratt\u0131lar. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah da kendileri ile hidayet mesajlar\u0131 aras\u0131na perde gerdi. Bu y\u00fczden Peygamberimizin yan\u0131na geldiklerinde g\u00f6zleri kulaklar\u0131 ve kalbleri a\u00e7\u0131k olmuyordu ki, O&#8217;nun kendilerine s\u00f6ylediklerini ger\u00e7e\u011fi arayan bir yakla\u015f\u0131mla inceleyebilsinler. Tersine onlar Peygamberimizin s\u00f6ylediklerine sadece tart\u0131\u015fmak i\u00e7in, onlar\u0131 reddetmeye ve yalanlamaya bahane bulmak i\u00e7in kulak veriyorlard\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Nitekim bu k\u00e2firler tart\u0131\u015fmak i\u00e7in yan\u0131na geldiklerinde sana `Bu Kur&#8217;an eskilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Burada &#8220;masallar&#8221; anlam\u0131na gelmek \u00fczere kullan\u0131lan &#8220;esat\u0131r&#8221; kelimesi, &#8220;usture&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7o\u011fuludur. M\u00fc\u015frik Araplar bu deyimi putperestlik hik\u00e2yelerinde anlat\u0131lan masal kahramanlar\u0131na ve d\u00fczmece il\u00e2hlara ili\u015fkin ola\u011fan\u00fcst\u00fc ser\u00fcvenler hakk\u0131nda kullan\u0131rlard\u0131. Bu t\u00fcrden hik\u00e2yelerin co\u011frafi bak\u0131mdan eski Araplara en yak\u0131n olanlar\u0131 eski Pers putperestli\u011finin masallar\u0131 idi.<\/p>\n<p>Onlar bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n eskilerden kalma bir masal derlemesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyi biliyorlard\u0131. Fakat onlar\u0131n ama\u00e7lar\u0131 sadece tart\u0131\u015fma \u00e7\u0131karmak, reddetme ve yalanlama bahaneleri bulmak, akla uzak ku\u015fku tohumlar\u0131 \u00fcretmekti. Kendilerine okunan Kur&#8217;an ayetlerinde Peygamberlere, bu peygamberlerin kavimlerine, Peygamberlerinin mesajlar\u0131n\u0131 yalanlayan eski milletlerin toplu-k\u0131r\u0131m sahnelerine ili\u015fkin hik\u00e2yelere, k\u0131ssalara rastl\u0131yorlard\u0131. Bunun \u00fczerine \u00e7\u00fcr\u00fck bahanelere s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 marifet bilen ucuz bir demagojik yakla\u015f\u0131mla bu k\u0131ssalar hakk\u0131nda, hatta Kur&#8217;an&#8217;\u0131n t\u00fcm\u00fc i\u00e7in &#8220;Bu eskilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir&#8221; dediler.<\/p>\n<p>Nitekim R\u00fcstem ve \u0130sfendiyar gibi eski \u0130ran masal kahramanlar\u0131n\u0131n maceralar\u0131n\u0131 ezbere bilen Malik b. Nadr, Peygamberimiz Kur&#8217;an okurken yak\u0131n\u0131nda bir yerde oturur ve Kur&#8217;an dinleyenlerin i\u015fitecekleri bir \u015fekilde \u015f\u00f6yle derdi; &#8220;E\u011fer Muhammed size eskilerin masallar\u0131n\u0131 anlat\u0131yorsa ben O&#8217;nun anlatt\u0131klar\u0131ndan daha g\u00fczel masallar biliyorum. B\u00f6yle dedikten sonra bildi\u011fi masallar\u0131 anlatmaya koyulurdu. Amac\u0131 halk\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;i din?emekten al\u0131koymak ve onun eskilerden kalma bir masal y\u0131\u011f\u0131n\u0131 oldu\u011fu yutturmacas\u0131n\u0131 zihinlerde peki\u015ftirip g\u00f6zden d\u00fc\u015fmesini sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n<p>\u0130leri gelen m\u00fc\u015frikler halk\u0131, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 dinlemekten uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi kendileri de onu dinlemekten sak\u0131n\u0131yorlar, uzak duruyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer onu dinlerlerse etkisi alt\u0131na girip \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu cevap vereceklerinden korkuyorlard\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Hem ba\u015fkalar\u0131n\u0131 Kur&#8217;an&#8217;dan uzak tutuyorlar hem de kendileri ondan uzak duruyorlar. B\u00f6ylece asl\u0131nda kendilerini mahvediyorlar, ama bunun fark\u0131nda de\u011fildirler.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar Kur&#8217;an&#8217;\u0131n eskilerden kalm\u0131\u015f bir masal kitab\u0131 olmad\u0131klar\u0131n\u0131 gayet iyi bildikleri gibi e\u011fer insanlar onu dinlemek \u00fczere serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rsa ona y\u00f6neltilen bu karalaman\u0131n hi\u00e7bir i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 da iyi biliyorlard\u0131. Kurey\u015fli ileri gelenler, taraftarlar\u0131n\u0131n Kur&#8217;an&#8217;\u0131n etkisi alt\u0131na gireceklerinden korktuklar\u0131 gibi onun kendilerini de etkileyece\u011finden korkuyorlard\u0131. Bu y\u00fczden hakk\u0131n kendili\u011finden etkili olan g\u00fc\u00e7l\u00fc n\u00fcfuzuna kar\u015f\u0131 giri\u015ftikleri sava\u015fta Nadr b. Haris&#8217;in, Peygamberimizin yak\u0131nlar\u0131nda oturum d\u00fczenleyip eski milletlerden kalma masallar anlatmas\u0131 c\u0131l\u0131z ve komplocu bat\u0131l taraftarlar\u0131 hesab\u0131na yeterli bir \u00f6nlem olamazd\u0131. Bundan dolay\u0131 taraftarlar\u0131n\u0131 Kur&#8217;an dinlemekten uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi kendileri de onu dinlemekten uzak duruyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun etkisi alt\u0131na girip mesaj\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verirler diye \u00f6dleri kopuyordu. Nitekim Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcne kar\u015f\u0131 direnenler aras\u0131nda Ahnes b. \u015eerik, Ebu Sufyan b. Harb, Amr b. Hi\u015fam gibi ileri gelen m\u00fc\u015frikler de vard\u0131; fakat ayn\u0131 kimseler, tarihi belgelerden \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re, gizlice Kur&#8217;an&#8217;\u0131 dinlemekten kendilerini alamam\u0131\u015flar, i\u00e7lerinde do\u011fan bu yoldaki g\u00fc\u00e7l\u00fc arzular\u0131n\u0131 frenleyememi\u015flerdi.<\/p>\n<p>Kendilerini ve ba\u015fkalar\u0131m bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 dinlemekten, onun etkisi alt\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu cevap vermekten uzak tutmak i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalar\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bizzat belirtti\u011fi gibi asl\u0131nda kendilerini mahvetmek i\u00e7in harc\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece asl\u0131nda kendilerini mahvediyorlar, ama bunun fark\u0131nda de\u011fildirler.&#8221;<\/p>\n<p>Kendilerini ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 hidayetten, iyilikten, d\u00fcnya ve Ahiret kurtulu\u015fundan al\u0131koymak i\u00e7in \u00e7aba harcayanlar kendilerinden ba\u015fka kimi mahvederler ki?<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayeti ile kendileri ve insanlar aras\u0131na girmeyi ana gaye haline getirenler, do\u011fru yol ile insanlar ve kendileri aras\u0131nda engel olu\u015fturmak u\u011fruna b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131ranlar asl\u0131nda zavall\u0131d\u0131rlar. Bunlar zorba k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, ta\u011fut \u00fcniformas\u0131 i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclseler de zavall\u0131d\u0131rlar. Zavall\u0131d\u0131rlar, d\u00fcnyada da Ahirette de asl\u0131nda mahvettikleri, kendileridir. Bunlar\u0131n, aldanm\u0131\u015flar\u0131n g\u00f6z\u00fc ile belirli bir s\u00fcre i\u00e7in kazanm\u0131\u015f ve ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcnmeleri hi\u00e7 \u00f6nemli de\u011fildir. Bunun b\u00f6yle oldu\u011funu g\u00f6rmek isteyenler d\u00fcnyaya ili\u015fkin bu ilk sayfan\u0131n kar\u015f\u0131 sayfas\u0131n\u0131 okusunlar.<\/p>\n<p>&#8220;Cehennemin ba\u015f\u0131nda durdurulduklar\u0131nda onlar\u0131n `Ah ne olayd\u0131, d\u00fcnyaya geri g\u00f6nderilsek de bir daha Rabbimizin ayetlerini yalanlamasak ve m\u00fcminlerden olsak&#8217; dediklerini ke\u015fki g\u00f6rseydin.&#8221;<\/p>\n<p>Bu tablo, onlar\u0131n d\u00fcnyada olu\u015fturduklar\u0131 tablonun kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. D\u00fcnyaya ili\u015fkin s\u0131rt \u00e7evirme, tart\u0131\u015fma, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 dinlemeye yasak koyma uzak durma, ona kar\u015f\u0131 bitmez-t\u00fckenmez iddialar d\u00fczme sahnesinin kar\u015f\u0131t\u0131 olan zavall\u0131la\u015fma, pi\u015fmanl\u0131k, a\u015fa\u011f\u0131la\u015fma, hay\u0131flanma ve yaz\u0131klanma motiflerinden olu\u015fmu\u015f bir sahne kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z:<\/p>\n<p>&#8220;Cehennemin ba\u015f\u0131nda durdurulduklar\u0131nda onlar\u0131 ke\u015fki g\u00f6rseydin.&#8221;<\/p>\n<p>Bu sahneyi ke\u015fki g\u00f6rseydin! Onlar\u0131 cehennemin ba\u015f\u0131nda durdurulmu\u015flarken, yani y\u00fcz \u00e7eviremeyecekleri, geri d\u00f6nemeyecekleri, itiraz edemeyecekleri, demagoji d\u00fczemeyecekleri o pozisyonda ke\u015fki g\u00f6rseydin!<\/p>\n<p>E\u011fer onlar\u0131 o pozisyonda g\u00f6rseydin, \u00e7ehrelerinde somutla\u015fan korkuyu fark edecek ve \u015f\u00f6yle dediklerini g\u00f6recektin:<\/p>\n<p>&#8220;Al\u0131 ne olayd\u0131, d\u00fcnyaya geri g\u00f6nderilsek de bir daha Rabbimizin ayetlerini yalanlamasak ve m\u00fcminlerden olsak&#8221;&#8216;<\/p>\n<p>\u015eimdi onlar\u0131n Peygamberimizin s\u00f6ylediklerinin &#8220;Allah&#8217;\u0131n ayetleri&#8221; olduklar\u0131n\u0131 biliyorlar ve tekrar d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmelerini temenni ediyorlar. E\u011fer kendilerine b\u00f6yle bir f\u0131rsat tan\u0131n\u0131rsa bu ayetleri bir daha yalanlamayacaklar\u0131n\u0131, tersine onlara inananlardan olacaklarm\u0131\u015f!<\/p>\n<p>Fakat bu temennileri ger\u00e7ekle\u015fmeyecek bir kuruntudan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir!<\/p>\n<p>\u00dcstelik onlar karakterlerini; cibilliyetlerini tan\u0131m\u0131yorlar. Bu karakter iman etmez. E\u011fer d\u00fcnyaya d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek olursa y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r etmeyecekleri, bunlara inanacaklar\u0131 yolundaki s\u00f6zlerine gelince kendi adlar\u0131na verdikleri bu pe\u015fin s\u00f6z yaland\u0131r, e\u011fer arzular\u0131n\u0131 yerine getirmek imk\u00e2n\u0131 verilse ger\u00e7ekle\u015fmeyecek bir palavrad\u0131r. \u015eimdi d\u00fcnyadaki k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sonucu, ac\u0131 ak\u0131betleri meydana \u00e7\u0131kt\u0131 diye b\u00f6yle konu\u015fuyorlar. Oysa onlar bu k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, bu ac\u0131 ak\u0131betlerini d\u00fcnyadayken taraftarlar\u0131ndan sakl\u0131yorlar, onlarda hakl\u0131, ba\u015far\u0131l\u0131 ve kazan\u00e7l\u0131 olduklar\u0131 izlenimini uyand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r, sadece daha \u00f6nce i\u00e7lerinde saklad\u0131klar\u0131n\u0131n ak\u0131beti \u00f6nlerinde belirdi (diye b\u00f6yle hay\u0131flan\u0131yorlar. Yoksa) e\u011fer d\u00fcnyaya geri g\u00f6nderilseler yine sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 yola d\u00f6nerler. Onlar ger\u00e7ekten yalanc\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah onlar\u0131n karakterlerini biliyor, e\u011fri yollar\u0131na ne kadar \u0131srarla ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 biliyor ve bu kuruntular\u0131 dile getirmelerinin, bu pe\u015fin s\u00f6zleri vermelerinin sebebinin cehennem ate\u015finin ba\u015f\u0131nda durdurmalar\u0131 sahnesinin korkun\u00e7 \u015foku oldu\u011funu biliyor. &#8220;Yoksa e\u011fer geri g\u00f6nderirseler yine sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 yola d\u00f6nerler, onlar ger\u00e7ekten yalanc\u0131d\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda onlar bu \u00e7irkin sahne ile, suratlar\u0131na hakaret ve yalanc\u0131l\u0131k su\u00e7lamas\u0131 vuran bu red cevab\u0131 ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n<p>M\u00dc\u015e&#8217;R\u0130KLER\u0130N \u0130K\u0130 AYRI TUTUMU<\/p>\n<p>Evet, m\u00fc\u015frikleri bu bedbaht sahne ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakan bu ayetlerin devam\u0131nda yine birbirinin kar\u015f\u0131t\u0131 olan iki yeni sayfa a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu sayfalarda iki kar\u015f\u0131t tablo \u00e7iziliyor. Tablolardan biri d\u00fcnyaya ili\u015fkindir. M\u00fc\u015frikler bu tabloda &#8220;yeniden dirilip biraraya toplanma yoktur, hesap verme ve ceza belirleme yoktur&#8221; diye kestirip at\u0131yorlar. Ahirete ili\u015fkin ikinci sahnede ise ayn\u0131 ki\u015filer Rabblerinin huzurunda dikilmi\u015fler, y\u00fcce Allah, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu kasd ederek kendilerine &#8220;Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu durum ger\u00e7ek de\u011fil miymi\u015f`?&#8221; diye soruyor. M\u00fc\u015frikleri tiril tiril titreten ve kar gibi eriten m\u00fcthi\u015f bir soru bu. Soruya zillet i\u00e7inde, ezilip b\u00fcz\u00fclerek &#8220;Rabbimiz hakk\u0131 i\u00e7in, evet&#8221; diye kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar. Bunun \u00fczerine d\u00fcnyadaki ink\u00e2rc\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak ac\u0131kl\u0131 azapla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayetlerde yeni bir sahne ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bu sahnede y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmi\u015f olan m\u00fc\u015frikleri K\u0131yametin pen\u00e7esine yakalanm\u0131\u015f olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Hay\u0131flana hay\u0131flana g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc s\u0131rtlam\u0131\u015flar, bu a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn alt\u0131nda iki b\u00fckl\u00fcm durumda yol almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu ayetlerin sonunda d\u00fcnya ile Ahiretin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n duyarl\u0131 terazisindeki a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve de\u011ferleri belirleniyor. Okuyoruz:<br \/>\n<strong>29- Onlar &#8220;Hayat, sadece d\u00fcnyadaki hayat\u0131m\u0131zdan ibarettir, bir daha diriltilecek de\u011filiz &#8221; dediler.<\/p>\n<p>30- Onlar\u0131 Rabblerinin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman ke\u015fki g\u00f6rsen! Allah, onlara &#8220;yeniden dirilmek ger\u00e7ek de\u011filmiymi\u015f?&#8221;der. Onlar &#8220;Rabbimiz hakk\u0131 i\u00e7in, evet&#8221; derler. Allah da onlara &#8220;O halde ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 azab\u0131 \u00e7ekiniz&#8221; der.<\/p>\n<p>31- Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kmay\u0131 yalanlayanlar ger\u00e7ekten mahvolmu\u015flard\u0131r. Sonunda K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ans\u0131z\u0131n gelip \u00e7at\u0131nca s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 g\u00fcnah y\u00fck\u00fc alt\u0131nda &#8220;Eyvah, d\u00fcnyada ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z f\u0131rsatlara!&#8221;derler. Hey, s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 o y\u00fck, ne k\u00f6t\u00fc bir y\u00fckt\u00fcr!<\/p>\n<p>32- D\u00fcnya hayat\u0131, oyundan ve e\u011flenceden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Oysa g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar i\u00e7in Ahiret yurdu daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Buna akl\u0131n\u0131z ermiyor mu?<\/strong><\/p>\n<p>Ahirette yeniden dirilme, hesap verme ve d\u00fcnyadaki davran\u0131\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rme meselesi \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n getirdi\u011fi inan\u00e7 sisteminin temel meselelerinden biridir. Bu dinin yap\u0131s\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ilkesi ile birlikte bu meseleye dayan\u0131r. Bu ilke bu dinin inan\u00e7 sisteminin, d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131n\u0131n, ahl\u00e2k\u0131n\u0131n, davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n, hukukunun ve sosyal d\u00fczeninin temel altyap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Bu din -bizzat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirtti\u011fi gibi- O&#8217;nun taraf\u0131ndan kemale erdirilmi\u015f, m\u00fcminlere y\u00f6nelik nimetinin tamama erdirilmesinin sembol\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015f, O&#8217;nun taraf\u0131ndan m\u00fcminler i\u00e7in uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f bir dindir. \u00d6z\u00fc itibari ile eksiksiz bir hayat sistemidir. Yap\u0131s\u0131 itibar\u0131 ile b\u00f6l\u00fcmleri aras\u0131nda tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ve uyum vard\u0131r. Bu dinin inan\u00e7 sistemi ile ahl\u00e2ka ili\u015fkin de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 aras\u0131nda, bu ikisi ile sosyal d\u00fczene ili\u015fkin hukuk sistemi (\u015eeriat\u0131) aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir uyum ve b\u00fct\u00fcnleyicilik vard\u0131r. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc de ayr\u0131 temel altyap\u0131 \u00fczerinde oturur. Bu temel altyap\u0131n\u0131n bir aya\u011f\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ve \u00f6b\u00fcr aya\u011f\u0131 da Ahiret hayat\u0131 ger\u00e7e\u011fidir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re hayat, ne tek tek fertlerin k\u0131sa \u00f6m\u00fcrleri ile ne herhangi bir milletin k\u0131s\u0131tl\u0131 d\u00f6nemi ile ve ne de insan soyunun d\u00fcnya hayat\u0131nda somutla\u015fan gelip ge\u00e7ici ya\u015fam periyodu ile s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kavram, bir realite de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re hayat, Ahiret hayat\u0131n\u0131 hesaba katmayan, b\u00f6yle bir hayata inanmayan dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fclerin g\u00f6rd\u00fckleri, sand\u0131klar\u0131 ve alg\u0131lad\u0131klar\u0131 \u015fu k\u0131sac\u0131k d\u00fcnya d\u00f6neminden \u00e7ok daha geni\u015f boyutlu bir kavram, bir realitedir. Bu kavram, s\u00f6z konusu k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re zamanda sonsuzlu\u011fu, mek\u00e2nda s\u0131n\u0131rs\u0131z enginli\u011fi, derinlikte bir\u00e7ok alemi ve \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok-t\u00fcrl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re hayat, zaman boyutunda sonsuzlukla kucakla\u015f\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde hem \u015fu g\u00f6r\u00fcnen d\u00fcnya d\u00f6nemini hem de Ahiret d\u00f6nemini kapsam\u0131na al\u0131r. Hayat\u0131n Ahiret d\u00f6neminin s\u00fcresini yaln\u0131z y\u00fcce Allah bilir ve d\u00fcnya d\u00f6nemi onun kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcn\u00fcn bir tek saati kadar bir \u015feydir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re hayat\u0131n mek\u00e2n-alan boyutu da son derece engindir. Bu enginlik, insan soyunun \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fu d\u00fcnyan\u0131n yan\u0131nda ba\u015fka bir yurdu daha kucaklar ki, bu yurt Ahiret yurdudur. Ahiret yurdu bir yandan &#8220;g\u00f6kler ile yer aras\u0131 enginlikte&#8221;ki cenneti ve \u00f6b\u00fcr yandan milyonlarca y\u0131l boyunca yery\u00fcz\u00fcnde gelip ge\u00e7mi\u015f insan ku\u015faklar\u0131n\u0131 i\u00e7ine s\u0131\u011fd\u0131racak geni\u015flikteki cehennemi kapsam\u0131na al\u0131r.<\/p>\n<p>Yine \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re hayat \u015fu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz alem yan\u0131nda bilgimize kapal\u0131 bir gayb aleminin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde i\u00e7erik geni\u015fli\u011fi kazan\u0131r. Bu gayb aleminin \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u00fcm y\u00f6nleri ile y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131 bilemez. Biz bu alem hakk\u0131nda sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bize verdi\u011fi bilgileri biliyoruz. Bu alemin varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm an\u0131ndan itibaren ba\u015flar ve Ahiret yurdu ile noktalan\u0131r. \u00d6l\u00fcm alemi de Ahiret alemi de y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin i\u00e7y\u00fczlerini bilmedi\u011fi gayb alemleridir. Bu alemlerin her ikisi boyunca insan varolu\u015fu y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilmedi\u011fi bir bi\u00e7imde devam eder.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re hayat \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan da geni\u015f boyutludur. Bu geni\u015f boyutluluk, d\u00fcnya hayat\u0131nda g\u00f6zlenen \u015fu d\u00fczeyi kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6b\u00fcr hayat alan\u0131m\u0131z olan Ahirette, yani gerek cennette ve gerekse cehennemde ya\u015fanacak ba\u015fka yeni d\u00fczeyleri de kapsam\u0131na al\u0131r. Bu hayat d\u00fczeyleri, bu d\u00fcnyada s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hayat\u0131nkine benzemez \u00e7e\u015fniler ta\u015f\u0131yan de\u011fi\u015fik renkli hayat d\u00fczeyleridir. Bunlara g\u00f6re d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n bir sinek kanad\u0131 kadar bile de\u011feri yoktur.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re insan ki\u015fili\u011finin varl\u0131\u011f\u0131 zaman bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6yle bir sonsuzlu\u011fu, mek\u00e2n-alan bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6yle bir enginli\u011fi, derinlik bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6yle bir\u00e7ok-boyutlulu\u011fu ve d\u00fczey bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6yle \u00e7ok-\u00e7e\u015fnili\u011fi kucaklar. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin t\u00fcm evrenin varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile insan varolu\u015funa ili\u015fkin b\u00f6l\u00fcm\u00fc birbiri ile b\u00fct\u00fcnle\u015fir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin hayata ili\u015fkin hazlar\u0131 k\u00f6kl\u00fc, idealleri, ili\u015fkileri ve de\u011ferleri y\u00fccedir. Bu k\u00f6kl\u00fcl\u00fck ve y\u00fccelik, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz zaman sonsuzlu\u011fu, mek\u00e2n enginli\u011fi \u00e7ok-boyutluluk ve d\u00fczey \u00e7e\u015fitli\u011fi ile e\u015fde\u011ferlidir. Oysa yukarda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz &#8220;Ahirete inanmazlar&#8221; g\u00fcr\u00fbhunun gerek evren b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na ve gerekse insan varolu\u015funa ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri s\u0131\u011f ve c\u0131l\u0131zd\u0131r. Onlar\u0131n kendileri de d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 da \u015fu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n dar \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu d\u00fc\u015f\u00fcnce farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sosyal d\u00fczen farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kaynaklan\u0131r. Yine bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bu dinin nas\u0131l b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f ve uyumlu bir hayat sistemi olu\u015fturdu\u011fu meydana \u00e7\u0131kar, Ahiret hayat\u0131n\u0131n bu sistem yap\u0131s\u0131ndaki de\u011feri belirginlik kazan\u0131r; Ahiret kavram\u0131n\u0131n bu sistemin d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, inan\u00e7 sisteminin, ahl\u00e2k\u0131n\u0131n, davran\u0131\u015f tarz\u0131n\u0131n, hukukunun ve sosyal d\u00fczeninin olu\u015fumundaki ola\u011fan-\u00fcst\u00fc etkisi berrakl\u0131\u011fa kavu\u015fur.<\/p>\n<p>Bu son derece geni\u015f zaman ve mek\u00e2n boyutlar\u0131nda, bu kadar \u00e7e\u015fitli alemlerde ve haz t\u00fcrlerinin kuca\u011f\u0131nda ya\u015fayan insan s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz dar \u00e7er\u00e7evenin s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan, bu dar \u00e7er\u00e7eve u\u011fruna ba\u015fkalar\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fan, ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 f\u0131rsatlara, yapt\u0131klar\u0131na ve kendisine yap\u0131lanlara kar\u015f\u0131l\u0131k \u015fu d\u00fcnyada insanlar\u0131n bi\u00e7ecekleri kar\u015f\u0131l\u0131klardan ba\u015fka hi\u00e7bir beklentisi olmayan insandan ba\u015fka bir insand\u0131r.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce geni\u015fli\u011fi, enginli\u011fi ve zenginli\u011fi insan\u0131n \u00f6z\u00fcne zenginlik, ideallerine ve duygular\u0131na y\u00fccelik kazand\u0131r\u0131r. Bu \u00f6z zenginli\u011finden, bu ideal ve duygu y\u00fcceli\u011finden kendine \u00f6zg\u00fc bir ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f sistemi do\u011far ki, bu ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f sistemi s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz dar \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde ya\u015fayanlar\u0131n, zavall\u0131 h\u00fccre mahk\u00fbmlar\u0131n\u0131n ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f sistemlerinden tamamen farkl\u0131 olur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce enginli\u011fine, geni\u015fli\u011fin ve zenginli\u011fine d\u00fc\u015f\u00fcncenin kendine \u00f6zg\u00fc karakterini, Ahiret yurdundaki adil kar\u015f\u0131l\u0131klar inanc\u0131n\u0131, d\u00fcnyada ka\u00e7\u0131r\u0131lan f\u0131rsatlar\u0131n \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck, \u00e7ok daha de\u011ferli bedeller ile kar\u015f\u0131lanacaklar\u0131 beklentisini ekleyelim. O zaman insan vicdan\u0131 hak, iyilik ve yap\u0131c\u0131l\u0131k yolunda fedak\u00e2rl\u0131k g\u00f6stermeye haz\u0131r hale gelir. Yeter ki, bu fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir emri oldu\u011funu, Ahiret&#8217;te alaca\u011f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n, kazanaca\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fcn bu fedak\u00e2rl\u0131\u011fa dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsin.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6nerdi\u011fi gibi bir Ahiret inanc\u0131 kafalarda kesinlik kazan\u0131nca ferdin ahl\u00e2k\u0131 d\u00fczelir, davran\u0131\u015flar\u0131 ray\u0131na oturur, b\u00f6ylece sosyal kurumlar ve d\u00fczenler sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir i\u015flerli\u011fe kavu\u015fur. Toplumsal hayat bir defa b\u00f6yle bir d\u00fczene kavu\u015funca art\u0131k fertler onun bir daha bozulmas\u0131na, sapmaya u\u011framas\u0131na meydan vermezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi bilirler ki, b\u00f6yle bir yozla\u015fma giri\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterecekleri suskunluk kendilerini sadece d\u00fcnya mutlulu\u011fundan yoksun b\u0131rakmakla kalmayacak, Ahirette bekledikleri m\u00fck\u00e2fattan da yoksun kalmalar\u0131na, b\u00f6ylece hem d\u00fcnyada ve hem de Ahirette h\u00fcsranl\u0131\u011fa u\u011framalar\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131 Ahiret inanc\u0131n\u0131 haks\u0131z bir \u015fekilde t\u00f6hmet alt\u0131na sokarak derler ki; &#8220;Bu inan\u00e7, insanlar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda pasifli\u011fe, bu hayat\u0131 ihmal etmeye itiyor; insan\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 geli\u015ftirip g\u00fczelle\u015ftirmekten al\u0131koyuyor; b\u00f6ylece Ahiret mutlulu\u011fu beklentisi ile d\u00fcnyan\u0131n zorbalara ve bozgunculara b\u0131rak\u0131lmas\u0131na zemin haz\u0131rl\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<p>Ahiret inanc\u0131na bu iftiray\u0131 y\u00fckleyenler iftirac\u0131l\u0131klar\u0131na bir de cahilliklerini ekliyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar b\u00f6yle demekle sap\u0131k h\u0131ristiyan kilisesinin d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yeralan Ahiret inanc\u0131 ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dosdo\u011fru dininde \u00f6\u011fretilen Ahiret inanc\u0131n\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlar. \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re &#8220;D\u00fcnya, Ahiretin tarlas\u0131d\u0131r.&#8221; D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 do\u011fru yola koymak i\u00e7in, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve bozgunculu\u011fu ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki egemenli\u011fine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in, zorbalar\u0131 devirip b\u00fct\u00fcn insanlara y\u00f6nelik bir mutluluk ve adalet ortam\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in cihad etmek, b\u00fct\u00fcn bu ama\u00e7lar u\u011fruna m\u00fccadele vermek, Ahiretin az\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu az\u0131k m\u00fccahidlere cennetin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7ar, bat\u0131la kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi verirken u\u011frad\u0131klar\u0131 kay\u0131plar\u0131 ve \u00e7ektikleri eziyetleri tel\u00e2fi eder.<\/p>\n<p>Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri i\u00e7eren bir inan\u00e7 nas\u0131l olur da taraftarlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131nda duraklamalar\u0131na, koku\u015fmalar\u0131na, bozulmalar\u0131na, geri kalmalar\u0131na; toplumlar\u0131nda haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, zulm\u00fcn ve zorbal\u0131\u011f\u0131n \u00e0l\u0131p y\u00fcr\u00fcmesine meydan vermelerine, yap\u0131c\u0131l\u0131k ve geli\u015fme yar\u0131\u015f\u0131nda geri kalmalar\u0131na nas\u0131l izin verebilir? Bu inanc\u0131n taraftarlar\u0131 Ahireti kazanmak istediklerine, orada y\u00fcce Allah&#8217;dan m\u00fck\u00e2fat beklediklerine g\u00f6re d\u00fcnyada bu u\u011furda \u00e7aba harcamaktan nas\u0131l geri kalabilirler ve b\u00f6yle bir ihmalk\u00e2rl\u0131k Ahiret inanc\u0131 ile nas\u0131l ba\u011fda\u015fabilir?<\/p>\n<p>E\u011fer m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 iddia eden insanlar baz\u0131 d\u00f6nemlerde pasif bir hayat ya\u015fam\u0131\u015flarsa; bozgunculu\u011fun, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, zorbal\u0131\u011f\u0131n, geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n ve cahilli\u011fin hayatlar\u0131n\u0131 karartmas\u0131na meydan vermi\u015fler ise onlar\u0131n bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ya da baz\u0131lar\u0131n\u0131 yapmalar\u0131na yol a\u00e7an sebep, \u0130sl\u00e2m ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde beliren bozulma ve sapmad\u0131r; Ahirete ili\u015fkin inan\u00e7lar\u0131n\u0131n sars\u0131lmas\u0131 veya zay\u0131flamas\u0131d\u0131r; yoksa bu say\u0131lan olumsuzluklar\u0131n sebebi onlar\u0131n bu dinin \u00f6z\u00fcne ba\u011flanm\u0131\u015f olmalar\u0131, Ahirette y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131na kesinlikle inanm\u0131\u015f olmalar\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ahirette y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na inanan ve bu dinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn bilincinde olan bir kimsenin \u015fu d\u00fcnya hayat\u0131nda pasif, geri kalm\u0131\u015f; k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe, fesada, bozgunculu\u011fa ve zorbal\u0131\u011fa raz\u0131 olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 ya\u015farken bu hayattan daha b\u00fcy\u00fck ve daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funun bilincinde olarak ya\u015far. D\u00fcnyan\u0131n temiz nimetlerinden yararlan\u0131r ya da onlardan uzak dururken bu nimetlerin d\u00fcnyada hel\u00e2l olduklar\u0131n\u0131 ve K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ise s\u0131rf m\u00fcminlere \u00f6zg\u00fc olacaklar\u0131n\u0131 bilir. Bu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u00fczeyinin y\u00fckselmesi, yery\u00fcz\u00fcndeki enerji ve g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131n insan\u0131n yarar\u0131na sunulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bu yoldaki \u00e7aban\u0131n, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki halifesi olma g\u00f6revinin gere\u011fi oldu\u011funu akl\u0131ndan \u00e7\u0131karmaz. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe, bozgunculu\u011fa, zulme ve zorbal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederken, bu u\u011furda \u00e7e\u015fitli bask\u0131lara, s\u0131k\u0131nt\u0131lara ve fedak\u00e2rl\u0131klara katlan\u0131rken, hatta \u015fehid olmay\u0131 g\u00f6ze al\u0131rken b\u00fct\u00fcn bu didinmelerini Ahirete y\u00f6nelik bir \u00f6n birikim olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc dini ona \u00f6\u011fretmi\u015ftir ki, &#8220;D\u00fcnya, Ahiretin tarlas\u0131, \u00fcretim alan\u0131d\u0131r.&#8221; Ahirete giden yol mutlaka d\u00fcnyadan ge\u00e7er; d\u00fcnya k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr, basittir, ama daha b\u00fcy\u00fck bir nimete ge\u00e7i\u015f zemini olu\u015fturan bir il\u00e2hi nimettir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2mi hayat d\u00fczeninin b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 Ahiret hayat\u0131 realitesine; bu realitenin d\u00fc\u015f\u00fcncede meydana getirdi\u011fi enginli\u011fe, g\u00fczelli\u011fe ve y\u00fcceli\u011fe; bu realitenin ahl\u00e2kta meydana getirdi\u011fi d\u00fczey y\u00fcksekli\u011fine, ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na, ho\u015fg\u00f6r\u00fcye, hakka ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa, titizli\u011fe ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nm\u00e2ya; yine bu realitenin insan davran\u0131\u015flar\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 do\u011frulu\u011fa, g\u00fcvene ve kararl\u0131l\u0131\u011fa dayan\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan dolay\u0131 Ahiret inanc\u0131 olmaks\u0131z\u0131n d\u00fcnyada \u0130sl\u00e2m&#8217;a uygun bir hayat ya\u015fanamaz, ger\u00e7ekle\u015ftirilemez. Bu realitenin Kur&#8217;an&#8217;da bu kadar \u00f6nemle ele al\u0131nmas\u0131 ve s\u0131k s\u0131k vurgulanmas\u0131 i\u015fte bu y\u00fczdendir.<\/p>\n<p>Araplar cahiliye d\u00f6nemlerinde -cahillikleri y\u00fcz\u00fcnden- d\u00fcnya hayat\u0131ndan ba\u015fka bir hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inanmay\u0131 kafalar\u0131na s\u0131\u011fd\u0131ram\u0131yorlard\u0131; \u015fu g\u00f6r\u00fcnen alemin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir alemin olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorlard\u0131; ins\u00e0n\u0131n alg\u0131layabildi\u011fimiz ufuklar\u0131 a\u015farak daha \u00f6teleri kucaklayan uzakl\u0131klarla, ufuklarla ve enginliklerle b\u00fct\u00fcnle\u015febilece\u011fini ak\u0131llar\u0131 alm\u0131yordu; insan\u0131 sadece daha \u00e7ok hayvana \u00f6zg\u00fc somut alg\u0131lar\u0131n duygular\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. T\u0131pk\u0131 kendilerine \u0131srarla &#8220;bilimsellik&#8221; yaftas\u0131n\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131ran \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki yolda\u015flar\u0131 gibi. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar `Hayat, sadece d\u00fcnyadaki hayat\u0131m\u0131zdan ibarettir, bir daha diriltilecek de\u011filiz&#8217; dediler.&#8221;<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, y\u00fcce Allah b\u00f6ylesine bir inanc\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda insana yara\u015f\u0131r, y\u00fcce ve onurlu bir hayat tarz\u0131n\u0131n asla ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fini biliyordu. \u0130nsan\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn topra\u011f\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya yap\u0131\u015ft\u0131ran, insan d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u2013t\u0131pk\u0131 hayvanlar gibi- somut \u015feylere tutkallayan \u015fu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygu ufuksuzlu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u015eu dar \u00e7er\u00e7eveli zaman ve mek\u00e2n anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirelim. \u0130nsan nefsinde ac\u0131mas\u0131z rekabet h\u0131rs\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 nimetler u\u011fruna bo\u011fu\u015fma ve bu basit nimetlere tapma ihtiras\u0131n\u0131 kam\u00e7\u0131layan zaman ve mek\u00e2n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zleyelim. Bu ihtiraslar\u0131n herbiri kaz\u0131\u011f\u0131n\u0131 koparm\u0131\u015f birer y\u0131rt\u0131c\u0131 k\u00f6pek gibi her tarafa sald\u0131r\u0131yor, ne dizgini var, ne ate\u015f-kes tan\u0131r ve uzun vadeli bir \u00f6d\u00fcl beklentisine kulak as\u0131yor, hayvanlar\u0131n i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinden bile daha al\u00e7ak d\u00fczeyi ile her yana tosluyor, ille tatmin olacak, yoksa her \u015feyi k\u0131r\u0131p ge\u00e7irebilir. Bir de \u015fu kurulu d\u00fczenleri ve kurumlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcn\u00fcz. Tek ama\u00e7l\u0131 ve dayanaklar\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz k\u0131s\u0131tl\u0131 zaman ve mek\u00e2n \u00e7er\u00e7evesinde egemenlik kurmak. Bu u\u011furda ne adalet ne insaf ne \u00f6l\u00e7\u00fc tan\u0131yorlar ve ne de ac\u0131ma duygular\u0131 var. Tek bildikleri \u015fey fertlerin, s\u0131n\u0131flar\u0131n ve milletlerin birbirleri ile amans\u0131z bi\u00e7imde yar\u0131\u015fmas\u0131, bo\u011fu\u015fmas\u0131d\u0131r. Hep birlikte bir ormanda ya\u015faman\u0131n ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fu i\u00e7inde bo\u011fu\u015fuyorlar. Bo\u011fu\u015fmalar\u0131n\u0131n d\u00fczeyi hemen hemen y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n ve s\u0131rtlanlar\u0131nki ile ayn\u0131, arada pek \u00f6nemli bir fark yok. T\u0131pk\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn &#8220;uygar&#8221; d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her taraf\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 biliyordu. Ayr\u0131ca \u015fu da var. Y\u00fcce Allah bu \u00fcmmeti insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131n\u0131 denetlemekle g\u00f6revlendirdi, ona insanl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce doru\u011fa iletme fonksiyonunu y\u00fckledi, bu y\u00fcce dorukta insan onurunun ger\u00e7ek anlamda somutla\u015fmas\u0131n\u0131 diledi. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah b\u00f6ylesine a\u011f\u0131r bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ta\u015f\u0131yacak olan bu \u00fcmmetin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ile s\u00f6z konusu dar \u00e7er\u00e7evenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kacak o engin ve geni\u015f ufuklara ve boyutlara do\u011fru kanatlanmad\u0131k\u00e7a, ba\u015fka bir deyimle d\u00fcnyan\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 ufku d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak Ahiretin s\u0131n\u0131rs\u0131z ufuklar\u0131na a\u00e7\u0131lmad\u0131k\u00e7a bu son derece \u00f6nemli g\u00f6revini yerine getiremeyece\u011fini de biliyordu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah, Ahiret ger\u00e7e\u011fini bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u0131srarl\u0131 ifadeler ile vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu vurgulaman\u0131n birinci derecedeki sebebi Ahiret aleminin bir &#8220;realite&#8221; olu\u015fudur. Y\u00fcce Allah ger\u00e7e\u011fi anlat\u0131r. \u0130kinci derecedeki sebebi ise insan\u0131n insanl\u0131k niteli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnce, inan\u00e7, ahl\u00e2k, davran\u0131\u015f, hukuk sistemi ve sosyal d\u00fczen pl\u00e2n\u0131nda m\u00fckemmelle\u015ftirebilmek i\u00e7in bu inanc\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde gerekli olu\u015fudur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte co\u015fkun ak\u0131\u015fl\u0131 bir nehre benzeyen bu nehrin dalgalar \u015feklinde \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kan ayetlerindeki bu \u00e7arp\u0131c\u0131, bu derin etkili mesajlar\u0131n hikmeti budur. Y\u00fcce Allah bu \u00e7arp\u0131c\u0131 mesajlar\u0131n insan f\u0131trat\u0131n\u0131 sarsaca\u011f\u0131n\u0131, titretece\u011fini, g\u00f6zeneklerini a\u00e7aca\u011f\u0131, alg\u0131lama cihazlar\u0131n\u0131 uyaraca\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 harekete ge\u00e7irip diriltece\u011fini ve b\u00f6ylece onlar\u0131 verilen mesajlar\u0131 almaya, bu mesajlara olumlu bi\u00e7imde cevap vermeye elveri\u015fli duruma getirece\u011fini biliyordu. \u00dcstelik bu \u00e7arp\u0131c\u0131 mesajlar ger\u00e7e\u011fi ifade ediyorlar. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131 Rabblerinin huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman ke\u015fki g\u00f6rsen! Allah onlara `yeniden dirilmek ger\u00e7ek de\u011fil miymi\u015f?&#8217; der. Onlar `Rabbimiz hakk\u0131 i\u00e7in, evet&#8217; derler. Allah da onlara `O halde ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 azab\u0131 \u00e7ekiniz&#8217; der.&#8221;<\/p>\n<p>Bu &#8220;Hayat sadece d\u00fcnyadaki hayat\u0131m\u0131zdan ibarettir, daha diriltilecek de\u011filiz.&#8221; diyenlerin ak\u0131betidir. Bu onlar\u0131n bedbaht, al\u00e7alt\u0131c\u0131, y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 sahnesidir. Kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 yalanlad\u0131klar\u0131 Rabblerinin huzurunda dikilmeye zorlanm\u0131\u015flard\u0131r, hi\u00e7bir tarafa k\u0131m\u0131ldayam\u0131yorlar, sanki boyunlar\u0131ndan tutmu\u015flar da kendilerini bu deh\u015fetli ve y\u00fcce sahneye \u00e7\u0131kar\u0131p aya\u011fa dikmi\u015flerdir. Tekrarlayal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlara `yeniden dirilmek ger\u00e7ek de\u011fil miymi\u015f&#8217; der.&#8221;<\/p>\n<p>Bu soru, muhatab\u0131n\u0131 eritecek, yerin dibine ge\u00e7irecek bir sorudur. Acaba ona ne cevap veriyorlar?:<\/p>\n<p>&#8220;Rabbimiz hakk\u0131 i\u00e7in, `evet&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eimdi, onlar Rabblerinin huzurunda dikilmi\u015fler, ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini kesin bir dil ile yalanlam\u0131\u015f olduklar\u0131 bir sahnenin deh\u015fetini ya\u015f\u0131yorlar. Pozisyonun ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne, sahnenin deh\u015fetine ve ak\u0131betin \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uygun d\u00fc\u015fen k\u0131sal\u0131ktaki son h\u00fckme ili\u015fkin emir de hemen arkadan geliveriyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;Allah da onlara `O halde ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 azab\u0131 \u00e7ekiniz&#8217; der.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ak\u0131bet, insana yara\u015f\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcnce enginli\u011fine a\u00e7\u0131lmay\u0131 reddeden, bunun yerine somut alg\u0131lar\u0131n dar h\u00fccresine hapsolmay\u0131 tercih eden, insana yak\u0131\u015f\u0131r ufuklara do\u011fru kanatlanmaya yana\u015fmayarak yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn topra\u011f\u0131na \u00e7ak\u0131l\u0131p kalan; hayat\u0131n\u0131 bu zavall\u0131, bu al\u00e7alt\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncenin tutsa\u011f\u0131 olarak kurup s\u00fcrd\u00fcren yarat\u0131klara l\u00e2y\u0131k bir ak\u0131bettir. Bu yarat\u0131klar kendilerini azaba l\u00e2y\u0131k hale getirecek bi\u00e7imde gerilemi\u015fler, d\u00fczey d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Bu azab, Ahireti ink\u00e2r edenlerin karakterleri ile uyumlu bir sonu\u00e7tur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu zavall\u0131 ve geriye d\u00f6n\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin tutsaklar\u0131 olarak o d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyli, o insan\u0131 geriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc hayat\u0131n i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bir sonraki ayet, bu sahneyi, bu y\u00fcce emirle noktalanm\u0131\u015f olan orijinal, deh\u015fetl\u00ef ve ola\u011fan-\u00fcst\u00fc sahneyi, onun \u00f6z\u00fcn\u00fc anlatan ayn\u0131 orijinallikte, ayn\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckte ve ayn\u0131 deh\u015fetlilikteki bir a\u00e7\u0131klama ile tamaml\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 yalanlayanlar ger\u00e7ekten mahvolmu\u015flard\u0131r. Sonunda K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc gelip \u00e7at\u0131nca `Eyvah, d\u00fcnyada ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z f\u0131rsatlara!&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu kesin ve mutlak bir mahvolu\u015ftur. D\u00fcnya a\u00e7\u0131s\u0131ndan kesin bir mahvolu\u015f, bir h\u00fcsrand\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc orada hayat anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi al\u00e7ak bir d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcp heba edilmi\u015ftir. Ahirette h\u00fcsran olu\u015fun sebebine gelince az \u00f6nce seyretti\u011fimiz sahneye \u015fimdi de o gafillerin, o cahillerin hi\u00e7 hesaplar\u0131nda olmayan \u015fu ac\u0131 s\u00fcrprizi eklemek gerekir:<\/p>\n<p>&#8220;Sonunda K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc gelip \u00e7at\u0131nca `Eyvah, d\u00fcnyada ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z f\u0131rsatlara!&#8217; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Arkas\u0131ndan da t\u0131pk\u0131 s\u0131rtlar\u0131na vurulmu\u015f y\u00fck\u00fcn bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ezilen y\u00fck hayvanlar\u0131 gibi tan\u0131t\u0131ld\u0131klar\u0131 sahneye s\u0131ra geliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n<p>&#8220;G\u00fcnah y\u00fcklerini s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131yarak&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Hatta y\u00fck hayvanlar\u0131n\u0131n durumu bunlar\u0131nkinden daha iyidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u015fyalardan olu\u015fmu\u015f y\u00fckler ta\u015f\u0131rlar. Bunlar\u0131n y\u00fckleri ise kendi g\u00fcnahlar\u0131ndan olu\u015fmu\u015ftur. Ayr\u0131ca y\u00fck hayvanlar\u0131n\u0131n y\u00fckleri indirilince istirahat etmeye giderler. Oysa bunlar g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131yarak, g\u00fcnahk\u00e2rl\u0131k damgas\u0131 ile u\u011furlanarak cehenneme giderler. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Hey, s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 o y\u00fck, ne k\u00f6t\u00fc bir y\u00fckt\u00fcr!&#8221;<\/p>\n<p>Korkuyu ve deh\u015feti seslendiren deminki sahnenin pe\u015fi s\u0131ra gelen ve mahvolunmu\u015fluk ile h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 dile getiren bu sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bu ayetler grubunun son mesaj\u0131na s\u0131ra geliyor. Bu mesaj d\u00fcnya ile Ahiretin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n terazisindeki ger\u00e7ek a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131, bu duyarl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re d\u00fcnya ile Ahiretin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 de\u011ferlerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>`D\u00fcnya hayat\u0131, oyundan ve e\u011flenceden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Oysa g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar i\u00e7in Ahiret yurdu daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Buna akl\u0131n\u0131z ermiyor mu?&#8221;<\/p>\n<p>D\u00fcnya hayat\u0131 ile Ahiret yurdunun y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n terazisinde son a\u015famadaki mutlak de\u011feri i\u015fte budur. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck gezegen \u00fczerinde ge\u00e7irilen ve asl\u0131nda g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bir saati kadar olan hayat\u0131n de\u011feri, o engin m\u00fclk aleminin s\u0131n\u0131rs\u0131z sonsuzlu\u011fu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131nca, ayette anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan fazla bir \u015fey olamaz. Asl\u0131nda bir saat kadar k\u0131sa olan bu zaman\u0131 d\u00fcnya k\u00f6leli\u011fi u\u011fruna harcamak \u00f6b\u00fcr y\u00fcce alemin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ciddiyeti ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131nca oyundan ve e\u011flenceden ba\u015fka bir anlam ta\u015f\u0131yamaz.<\/p>\n<p>Bu mutlak bir de\u011ferlendirmedir. Fakat-yukarda de\u011findi\u011fimiz gibi- \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ihmal edilmesi, d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 pasif kal\u0131nmas\u0131, d\u00fcnyadan el-etek \u00e7ekilmesi sonucunu do\u011furmaz. Kimi &#8220;tasavvuf&#8221; ve &#8220;z\u00fchd&#8221; ak\u0131mlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bu t\u00fcr ihmalk\u00e2rl\u0131klar, pasif yakla\u015f\u0131mlar ve el-etek \u00e7ekmeler kesinlikle \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinden kaynaklanmaz. Bunlar ya ruhbanl\u0131\u011fa dayanan h\u0131ristiyan kilisesinin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden ya eski \u0130ran d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ya da \u0130sl\u00e2m toplumuna ge\u00e7mi\u015f baz\u0131 eski Yunan idealist d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden kaynaklanan s\u0131zmalard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesini en eksiksiz bi\u00e7imde temsil eden, somut ifadeye kavu\u015fturan b\u00fcy\u00fck \u00f6rnekler ne pasifli\u011fe ve ne de d\u00fcnyadan el-etek \u00e7ekmeye kaym\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte sahabiler ku\u015fa\u011f\u0131. Bu se\u00e7kin insanlar nefislerinde \u015feytan\u0131 yenilgiye u\u011fratt\u0131klar\u0131 gibi onu kullar\u0131n egemenli\u011fine dayal\u0131 imparatorluklar \u015feklinde ya\u015f\u00e2yan \u00e7evrelerindeki cahiliye d\u00fczenlerinde de yenilgiye u\u011fratt\u0131lar. Bu ku\u015fak d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n terazisindeki de\u011feri ile kavr\u0131yor, alg\u0131l\u0131yordu. Bu sayg\u0131de\u011fer ku\u015fak pratik hayatta ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi o \u00e7ok \u00f6nemli eserleri Ahirete y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc, hayat\u0131n her alan\u0131nda d\u00fcnyay\u0131 son derece dinamik ve enerjik bir yakla\u015f\u0131mla ele ald\u0131.<\/p>\n<p>D\u00fcnya hayat\u0131 ile Ahiret yurduna ili\u015fkin bu il\u00e2hi de\u011ferlendirme onlara \u015fu avantaj\u0131 sa\u011flad\u0131. Onlar d\u00fcnyaya kul olmad\u0131lar. D\u00fcnyan\u0131n s\u0131rt\u0131na bindiler, onu s\u0131rtlar\u0131nda ta\u015f\u0131mad\u0131lar. Onu Allah&#8217;a kul ettiler, y\u00fcce Allah \u00f6n\u00fcnde ona boyun e\u011fdirdiler, onun k\u00f6lesi olmad\u0131lar. D\u00fcnyada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n halifesi olma g\u00f6revinin gerektirdi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131c\u0131l\u0131k ve geli\u015ftirme faaliyetine s\u0131k\u0131ca sar\u0131ld\u0131lar. Fakat bu halifelik faaliyetlerinde sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu ve Ahiret yurdunun haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 arad\u0131lar. B\u00f6ylece d\u00fcnya tutkunlar\u0131n\u0131 \u00f6nce d\u00fcnyada ge\u00e7tiler, sonra da onlar\u0131 Ahirette geride b\u0131rakt\u0131lar!<\/p>\n<p>Ahiret, bilgimize kapal\u0131 bir &#8220;gayb&#8221; alemidir. Bu aleme ili\u015fkin iman d\u00fc\u015f\u00fcnceye enginlik ve akla geli\u015fmi\u015flik kazand\u0131r\u0131r. Ahiret u\u011fruna \u00e7al\u0131\u015fmak ise g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r, bunun b\u00f6yle oldu\u011funu akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olanlar bilir. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Oysa g\u00fcnahlardan sak\u0131nanlar i\u00e7in Ahiret yurdu daha bay\u0131rl\u0131d\u0131r. Buna akl\u0131n\u0131z ermiyor mu?&#8221;<\/p>\n<p>Bilgimize kapal\u0131 bir ger\u00e7ektir diye g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fc ink\u00e2r edenler bilgi\u00e7lik taslayan cahillerdir. Sebebine gelince bilim, yani &#8220;insanlar\u0131n bilimi -ilerde de\u011finece\u011fimiz \u00fczere- g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir tek kesin ger\u00e7e\u011fe erebilmi\u015f, bir tek tart\u0131\u015fmas\u0131z realiteyi kucaklayabilmi\u015ftir ki, o da &#8220;gayb ger\u00e7e\u011fi&#8221;, &#8220;bilinmezlik (me\u00e7hul) ger\u00e7e\u011fi&#8221;dir.<\/p>\n<p>Co\u015fkun ak\u0131\u015fl\u0131 bir nehre benzeyen bu surenin az sonra okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayet dalgas\u0131nda s\u00f6z Peygamberimize y\u00f6neltilerek d\u00fcr\u00fcst ve g\u00fcvenilir ki\u015fili\u011fine ra\u011fmen u\u011frad\u0131\u011f\u0131 yalanlamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda teselli ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frikler asl\u0131nda onun yalanc\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar. Peki o halde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlamakta, onlar\u0131 onaylamamakta, mesajlar\u0131na inanmamakta neden \u0131srar ediyorlar. Bunun ba\u015fka bir sebebi vard\u0131r, sebep peygamberimizin yalan s\u00f6yledi\u011fi kan\u0131s\u0131nda olmalar\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu ayetlerde Peygamberimiz bir de \u015fu a\u00e7\u0131dan teselli ediliyor. Onun daha \u00f6nceki peygamber karde\u015fleri de yalanlamalara ve eziyetlere u\u011fram\u0131\u015flard\u0131, onlar b\u00fct\u00fcn bunlara katland\u0131lar, sabrettiler, sonunda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131 gere\u011fince zafere ula\u015fanlar onlar oldu.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6n\u00fcl ok\u015famalar\u0131n ve tesellilerin arkas\u0131ndan Peygamberimize bu \u00e7a\u011fr\u0131 g\u00f6revi ile ilgili \u015fu son derece \u00f6nemli ger\u00e7ek anlat\u0131l\u0131yor: Bu \u00e7a\u011fr\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n gelene\u011fi uyar\u0131nca ve O&#8217;nun takdirine g\u00f6re y\u00fcr\u00fcr. \u00c7a\u011fr\u0131y\u0131 seslendirenin bu konuda yapaca\u011f\u0131 tek \u015fey duyurma ve a\u00e7\u0131klamad\u0131r. Olaylar\u0131 ve geli\u015fmeleri y\u00f6nlendirmek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yetkisindedir. \u00c7a\u011fr\u0131 g\u00f6revlisi, bu ger\u00e7e\u011fe g\u00f6re yoluna devam etmeli, aceleci ad\u0131mlar atmaya kalk\u0131\u015fmamal\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;a y\u00f6ntem \u00f6nermemelidir. Bu ilke peygamberler i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Onlar da yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n, hatta t\u00fcm insanlar\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131 y\u00f6ntemine ili\u015fkin tekliflerine kulak asmamal\u0131, \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu destekleyecek somut kan\u0131tlar ve mucizeler \u00f6nermemelidirler. \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 i\u015fiten canl\u0131lar ona olumlu cevap vereceklerdir. Kalbleri \u00f6lm\u00fc\u015f olanlara gelince b\u00f6yleleri \u00f6l\u00fcd\u00fcrler, \u00e7a\u011fr\u0131lara kar\u015f\u0131l\u0131k veremezler, uyar\u0131c\u0131lara tepki g\u00f6steremezler. Onlar\u0131n i\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;a kalm\u0131\u015ft\u0131r, isterse onlar\u0131 diriltir, isterse K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc huzuruna d\u00f6necekleri ana kadar onlar\u0131 \u00f6l\u00fc olarak b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<p>Peygamberimize kar\u015f\u0131 duran yalanlay\u0131c\u0131lar da t\u0131pk\u0131 yolda\u015flar\u0131 olan eski milletlerin Peygamberlerine kar\u015f\u0131 yapt\u0131klar\u0131 gibi O&#8217;ndan ola\u011fan-\u00fcst\u00fc mucizeler istiyorlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah \u00e7e\u015fitli mucizeler indirebilir. Fakat kendinin bildi\u011fi bir hikmete dayanarak bunu yapm\u0131yor. E\u011fer m\u00fc\u015friklerin y\u00fcz \u00e7evirmeleri Peygambere \u00e7ok a\u011f\u0131r geliyorsa o zaman kendi insani g\u00fcc\u00fcn\u00fc seferber ederek onlara mucizeler g\u00f6stermeye giri\u015fsin! Y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r; bu itibarla onlar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015ftan kaynaklanan esrarl\u0131 y\u00f6nlerini, \u00f6zelliklerinde ve karakterlerinde g\u00f6zlenen farkl\u0131l\u0131klar\u0131n hikmetini bilir. Peygamberlerin mesajlar\u0131n\u0131 yalanlayan insanlar\u0131 karanl\u0131klar i\u00e7inde sa\u011f\u0131r ve dilsiz durumda b\u0131rakan O&#8217;dur. Kendi bildi\u011fi yarat\u0131l\u0131\u015f ve farkl\u0131la\u015fma hikmetinin sonucu olarak diledi\u011fini do\u011fru yola ileten ve diledi\u011fini sapt\u0131ran O&#8217;dur.<br \/>\n<strong>AL\u0130MLER B\u0130LE B\u0130LE \u0130NK\u00c2R ED\u0130YORLAR<\/p>\n<p>33- Onlar\u0131n .s\u00f6zlerinin seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. Asl\u0131nda onlar seni yalanlam\u0131yorlar, fakat o zalimler Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ediyorlar.<\/strong><\/p>\n<p>Cahiliye d\u00f6neminin m\u00fc\u015frik Araplar\u0131 ve \u00f6zellikle Peygamberimizin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 dikilen Kurey\u015fliler z\u00fcmresi Peygamberimizin do\u011frulu\u011fundan zerrece ku\u015fku duymuyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nu y\u0131llardan beri d\u00fcr\u00fcst ve g\u00fcvenilir bir ki\u015fi olarak tan\u0131yorlard\u0131. Peygamberli\u011finden \u00f6nceki, aralar\u0131nda ge\u00e7en uzun hayat\u0131 boyunca bir tek yalan\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011fillerdi. Peygamberimizin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na y\u00f6nelik muhalefet ak\u0131m\u0131na liderlik eden Kurey\u015fli ileri gelenler de \u00f6yle idi. Onlarda Peygamberimizin ger\u00e7ek peygamber oldu\u011fundan, \u015fu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n insan s\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131ndan, insanlar\u0131n b\u00f6yle bir kitap ortaya koyamayacaklar\u0131ndan asla ku\u015fku duymuyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Fakat buna ra\u011fmen Peygamberimizi onaylamaya yana\u015fm\u0131yorlar, bu yeni dine girmeyi reddediyorlard\u0131. Bu olumsuz tutumlar\u0131n\u0131n sebebi Peygamberimizi yalanc\u0131 saymalar\u0131 de\u011fildi, fakat O&#8217;nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 siyasi n\u00fcfuzlar\u0131 ve sosyal konumlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlikeli g\u00f6rmeleri idi. Bu sebepten \u00f6t\u00fcr\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlamay\u0131 ve \u00f6teden beri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri m\u00fc\u015frikli\u011fe ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Nitekim elimizde bulunan \u00e7ok say\u0131da belge, Kurey\u015fli ileri gelenlerin bu olumsuz tutumunun ger\u00e7ek sebeplerini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi onlar\u0131n Kur&#8217;an-\u0131 Kerim hakk\u0131ndaki as\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de a\u00e7\u0131\u011fa vurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>Bu konuda \u0130bni \u0130shak, Muhammed b. M\u00fcslim b. \u015eihab Zehriye dayanarak \u015f\u00f6yle bir olay anlat\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Bir gece Ebu Sufyan b. Harb, Ebu Cehil b. Hi\u015fam ve Zuhreo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n yanda\u015f\u0131 Ahnes b. \u015eurayk b. Amr b. Vehb Sakabe Peygamberimizi dinlemeye gittiler. Peygamberimiz o s\u0131rada gece namaz\u0131 k\u0131l\u0131yordu. Adamlar\u0131n herbiri kendine bir yer se\u00e7erek oradan Peygamberimizi dinlemeye koyuldu. Hi\u00e7biri di\u011ferinin yerini bilmiyordu. B\u00fct\u00fcn gece Peygamberimizi dinlediler. Sabah olunca yerlerinden ayr\u0131ld\u0131lar. Yolda bulu\u015funca &#8220;E\u011fer cahillerden biri seni g\u00f6rse i\u00e7ine ku\u015fku d\u00fc\u015fmesine sebep olacaks\u0131n\u0131z&#8221; diyerek birbirlerini su\u00e7lad\u0131lar. Sonra \u00e7ekip gittiler.<\/p>\n<p>Ertesi gece olunca herbiri yine bir \u00f6nceki geceki yerine gelip yerle\u015fti. Sabaha kadar Peygamberimizi dinlediler. Ortal\u0131k a\u011far\u0131nca yerlerinden ayr\u0131ld\u0131lar. Yine yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda birbirlerine bir gece \u00f6nceki s\u00f6zlerinin benzerlerini s\u00f6yledikten sonra \u00e7ekip gittiler.<\/p>\n<p>Fakat \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc gece yine herkes bir gece \u00f6nceki yerine gelip yerle\u015fti. Yine sabaha kadar Peygamberimizi dinlediler. G\u00fcn a\u011far\u0131nca sakland\u0131klar\u0131 yerden ayr\u0131ld\u0131lar. Yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda birbirlerine `Art\u0131k bir daha gelmeyece\u011fimize dair s\u00f6zle\u015fmeden ayr\u0131lmayal\u0131m&#8217; dediler ve bu konuda birbirlerine kesin s\u00f6z verip \u00f6yle ayr\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n<p>Ertesi sabah Ahnes b. \u015eurayk, bastonunu eline alarak Ebu Sufyan b. Harb&#8217;in evine gitti, Ebu Sufyan&#8217;a `Ey Ebu Hanzele, Muhammed&#8217;in a\u011fz\u0131ndan i\u015fittikleri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bana s\u00f6yle&#8217; dedi. Ebu Sufyan da ona `Ey F:bu Salebe, O onun a\u011fz\u0131ndan duydu\u011fum s\u00f6zlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 anlad\u0131m, ne demek istediklerini kavrad\u0131m, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ne demek istediklerini, ne anlama geldiklerini anlayamad\u0131m&#8217; diye cevap verdi. Bunun \u00fczerine Ahnes de Ebu Sufyan&#8217;a `Ad\u0131na and i\u00e7ti\u011fin kutsal varl\u0131k hakk\u0131 i\u00e7in ben de aynen \u00f6yle oldum&#8217; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Bir s\u00fcre sonra Ahnes, Ebu Sufyan&#8217;\u0131n yan\u0131ndan \u00e7\u0131karak Ebu Cehil ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeye gitti. Evine var\u0131nca kendisine `Ya Ebul Hakem, Muhammed&#8217;in a\u011fz\u0131ndan i\u015fittiklerin hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bana s\u00f6yle&#8217; dedi. Ebu Cehil Ahnes&#8217;in bu sorusuna \u015fu cevab\u0131 verdi; `Biz Abd\u00fclmenaf o\u011fullar\u0131 ile \u015feref ve soyluluk alan\u0131nda s\u00fcrekli yar\u0131\u015ft\u0131k. Onlar yemek yedirdiler, biz de yedirdik. Onlar yerdiler, biz de verdik, Onlar y\u00fck alt\u0131na girdiler, biz de girdik. Bu yar\u0131\u015fta diz \u00fcst\u00fc yere kapakland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile kafa kafaya gelen iki yar\u0131\u015f at\u0131 gibi birbirimize denk idik. \u015eimdi onlar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, &#8220;Bizden bir Peygamber \u00e7\u0131kt\u0131, kendisine g\u00f6kten vahiy geliyor&#8221; diyorlar. Bu konuda onlara nas\u0131l yeti\u015febilir, onlarla nas\u0131l boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febiliriz? Bu y\u00fczden vallahi, Muhammed&#8217;e ne inan\u0131r ve ne de onu onaylar\u0131z, bu husustaki karar\u0131m\u0131z kesindir.<\/p>\n<p>&#8220;Bunun \u00fczerine Ahnes aya\u011fa kalkarak Ebu Cehil&#8217;in yan\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131, gitti.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6te yandan \u0130bni Cerir, Esbat kanal\u0131 ile Seyd&#8217;den &#8220;Onlar\u0131n s\u00f6zlerinin seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. Asl\u0131nda onlar seni yalanlam\u0131yorlar, fakat o zalimler Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ediyorlar&#8221; ayeti hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle bir olay naklediyor.<\/p>\n<p>&#8220;Bedir Sava\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc Ahnes b. \u015eurayk, yanda\u015flar\u0131 olan Z\u00fchreo\u011fullar\u0131&#8217;na dedi ki; `Ey Z\u00fchreo\u011fullar\u0131, Muhammed sizin k\u0131z karde\u015finizin o\u011fludur, ye\u011feninizdir. Bu y\u00fczden ye\u011feninizi savunmak \u00f6ncelikle size d\u00fc\u015fer. E\u011fer o bir peygamber ise bug\u00fcn O&#8217;nunla ni\u00e7in sava\u015facaks\u0131n\u0131z. E\u011fer bir yalanc\u0131 ise O&#8217;nu yalanc\u0131l\u0131ktan vazge\u00e7irmekte en \u00e7ok siz hakl\u0131s\u0131n\u0131z. Bekleyiniz, Ebu Cehil ile bulu\u015fup g\u00f6r\u00fc\u015feyim. E\u011fer Muhammed bu sava\u015fta galip gelirse evlerinize sa\u011f olarak d\u00f6nersiniz. E\u011fer yenilecek olursa kabileniz size bir \u015fey yapamayacakt\u0131r. \u0130\u015fte o g\u00fcn bu adama Ahnes ad\u0131 verildi, daha \u00f6nceki ad\u0131 Ubeyy idi.<\/p>\n<p>Ahnes, Ebu Cehil ile bulu\u015funca ikisi bir kenara \u00e7ekilip ba\u015f ba\u015fa kald\u0131lar. Bunun \u00fczerine Ebu Cehil&#8217;e `Ey Ebul Hakem, s\u00f6yle bana bakay\u0131m, Muhammed do\u011fru mu s\u00f6yl\u00fcyor, yoksa yalanc\u0131n\u0131n biri midir? Burada senden ve benden ba\u015fka s\u00f6ylediklerimizi duyabilecek hi\u00e7bir Kurey\u015fli yok&#8217; dedi. Ebu Cehil, Ahnes&#8217;e \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdi; `Yaz\u0131klar olsun sana! Vallahi, Muhammed do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor. O hi\u00e7 yalan s\u00f6ylemi\u015f de\u011fildir. Fakat e\u011fer Kusayo\u011fullar\u0131 sanca\u011f\u0131n, hac\u0131lara su sa\u011flama ve onlar\u0131 a\u011f\u0131rlama imtiyazlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u015fimdi de peygamberli\u011fi elde ederlerse geride kalan Kurey\u015fliler&#8217;e ba\u015fka ne kal\u0131r ki? `\u0130\u015fte asl\u0131nda onlar seni yalanlam\u0131yorlar, fakat o zalimler Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ediyorlar&#8217; ayeti bunu anlatmak istiyor.&#8221;<\/p>\n<p>Burada \u015fu noktaya dikkat etmeliyiz: Bu sure bir Mekke suresi oldu\u011fu gibi bu ayetin de Mekke ini\u015fli oldu\u011fu ku\u015fkusuzdur. Oysa \u015fimdi okudu\u011fumuz olay Bedir Sava\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc Medine&#8217;de meydana gelmi\u015ftir. \u0130lk bak\u0131\u015fta okudu\u011fumuz olayla bu ayet aras\u0131nda ili\u015fki kurmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekebilir, hatta b\u00f6yle bir ili\u015fki kurma giri\u015fimini garip kar\u015f\u0131layabiliriz. Fakat tefsir bilginlerinin \u015f\u00f6yle bir anlat\u0131m gelene\u011fi vard\u0131r: Onlar e\u011fer bir ayetten s\u00f6z eder de `Bu ayet, bunu anlatmak istiyor&#8221; derlerse bu ifade, anlat\u0131lan olay:n s\u00f6z konusu ayetin ini\u015f sebebini olu\u015fturdu\u011funu belirtmek istedikleri anlam\u0131na gelmez, sadece ayetin anlam\u0131n\u0131n olay\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile uyu\u015ftu\u011fu anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r; bu durumda ayetin o olaydan \u00f6nce ya da sonra inmi\u015f olmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmaz. i\u015fte e\u011fer bu anlat\u0131m gelene\u011finin bilirsek az \u00f6nce okudu\u011fumuz rivayeti garip kar\u015f\u0131lamay\u0131z.<\/p>\n<p>Tarih\u00e7i \u0130bni \u0130shak&#8217;\u0131n Yezid b. Ziyad kanal\u0131 ile Muhammed b. Kaab Kured\u00ee&#8217;ye dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re bir g\u00fcn Kurey\u015f kabilesinin \u015fefi Utbe b. Rebia kabile ileri gelenlerinin toplant\u0131 d\u00fczenledikleri kul\u00fcpte \u015f\u00f6yle dedi. O s\u0131rada Peygamberimiz Mescidde yaln\u0131z ba\u015f\u0131na oturuyordu:<\/p>\n<p>&#8220;Ey Kurey\u015fliler, \u015fimdi kalk\u0131p Muhammed&#8217;e gideyim O&#8217;nunla konu\u015fup kendisine baz\u0131 teklifler sunay\u0131m ister misiniz? Belki bu tekliflerimin baz\u0131lar\u0131n\u0131 kabul eder, biz de O&#8217;na istedi\u011fini veririz de yakam\u0131z\u0131 b\u0131rak\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu olay Hz. Hamza&#8217;n\u0131n m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu ve Peygamberimizin sahabelerinin \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fc\u015friklerce g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnlere rastlar. Kurey\u015fli ileri gelenlerinin kendisine oldu, ya Ebu Velid, git O&#8217;nunla konu\u015f diye kar\u015f\u0131l\u0131k vermeleri \u00fczerine Utbe kalk\u0131p Peygamberimize gitti, yan\u0131na oturduktan sora \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Ey karde\u015fim o\u011flu, ey ye\u011fenim! Sen aram\u0131zda a\u015firet\u00e7e kalabal\u0131k ve soyca \u00fcst\u00fcns\u00fcn. Bunu sen de biliyorsun. Ama sen kavminin ba\u015f\u0131na b\u00fcy\u00fck bir i\u015f a\u00e7t\u0131n. Kavminin birli\u011fini bozdun, hayallerini sarst\u0131n, il\u00e2hlar\u0131n\u0131 ve dinlerini k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcn atalar\u0131n\u0131 k\u00e2fir il\u00e2n ettin. \u015eimdi s\u00f6yleyeceklerimi dinle ve \u00fczerlerinde d\u00fc\u015f\u00fcn. Sana belki baz\u0131lar\u0131n\u0131 kabul edebilece\u011fin birtak\u0131m teklifler sunaca\u011f\u0131m.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberimizin &#8220;S\u00f6yle, ya Ebu Velid, seni dinliyorum&#8221; \u015feklindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine Utbe s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Ey karde\u015fim o\u011flu, e\u011fer hu getirdi\u011fin yeni din arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile elde etmek istedi\u011fin \u015fey servet ise aram\u0131zda mal toplay\u0131p sana verelim, b\u00f6ylece en zenginimiz sen olursun. E\u011fer bu din arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile elde etmek istedi\u011fin \u015fey itibar ve prestij ise seni ba\u015f\u0131m\u0131za efendi yapal\u0131m, bundan b\u00f6yle sensiz hi\u00e7bir \u015feye karar vermeyelim. E\u011fer bu din arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile elde etmek istedi\u011fin \u015fey h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k ise seni \u00fczerimize h\u00fck\u00fcmdar yapal\u0131m. Yok e\u011fer bir cin \u00e7arpmas\u0131na u\u011frad\u0131n da bu dertten yakan\u0131 kurtaram\u0131yorsan senin i\u00e7in doktor arayal\u0131m, bu yolda gereken her masraf\u0131 yaparak seni bu \u00e7arp\u0131lmadan kurtaral\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan baz\u0131 durumlarda kendisine musallat olan cinden gerekli tedaviyi g\u00f6rmedik\u00e7e yakas\u0131n\u0131 kurtaramaz.&#8221;<\/p>\n<p>Peygamberimiz, Utbe&#8217;nin s\u00f6zlerini sonuna kadar dinledi. Utbe s\u00f6zlerinin sonuna gelince kendisine &#8220;Tamam m\u0131, ya Ebu Velid&#8217;?&#8221; diye sordu. Adam &#8220;Evet, tamam&#8221; deyince Peygamberimiz &#8220;\u015eimdi de sen beni dinle&#8221; dedi. Utbe&#8217;nin &#8220;Tamam, seni dinliyorum&#8221; demesi \u00fczerine Peygamberimiz &#8220;Besmele&#8221; \u00e7ekerek &#8220;Fussilet suresini \u015fu \u015fekilde okumaya ba\u015flad\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Ha, Mim. Bu Rahman ve Rahim olan Allah kat\u0131ndan indirilmi\u015ftir. Bilen bir toplum i\u00e7in ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, Arap\u00e7a okunan bir kitapt\u0131r. M\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderilmi\u015ftir. Fakat \u00e7o\u011funlu\u011fu ona y\u00fcz \u00e7evirdi, onlar\u0131n kulaklar\u0131 i\u015fitmiyor&#8230; (Fussilet Suresi: 1-4)<\/p>\n<p>Peygamberimiz sureyi ona okumaya devam etti. Utbe ayetleri dinlerken kulak kesildi, ellerini arkaya g\u00f6t\u00fcrerek dirseklerini yere dayad\u0131 ve s\u0131rt\u0131n\u0131 avu\u00e7lar\u0131na dayayarak dinlemeye koyuldu. Peygamberimiz suredeki secde ayetine gelince okumay\u0131 keserek secdeye vard\u0131. Arkas\u0131ndan Utbe&#8217;ye d\u00f6nerek &#8220;Ya Ebu Velid. i\u015fiteceklerini i\u015fittin, art\u0131k ne yapaca\u011f\u0131na kendin karar ver&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Utbe kalk\u0131p arkada\u015flar\u0131n\u0131n yan\u0131na gitti. Arkada\u015flar\u0131 onu g\u00f6r\u00fcnce birbirlerine &#8220;Allah&#8217;a yemin ederiz ki, Ebu Velid giderken ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan farkl\u0131 bir y\u00fcz ifadesi ile geri d\u00f6nd\u00fc&#8221; dediler. Yanlar\u0131na gelip oturunca arkada\u015flar\u0131 &#8220;Ya Ebu Velid, anlat bakal\u0131m, ne oldu&#8217;?&#8221; Utbe de onlara \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;Olup-bitenler \u015f\u00f6yle. \u00d6yle s\u00f6zler i\u015fittim ki, vallahi, \u015fimdiye kadar b\u00f6ylesini hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m. Vallahi, i\u015fittiklerim ne b\u00fcy\u00fcc\u00fc s\u00f6zleri ne \u015fiir ve ne de k\u00e2hin tekerlemeleri idi. Ey Kurey\u015fliler beni dinleyin ve s\u00f6z\u00fcmden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmay\u0131n. Bu adam\u0131 b\u0131rak\u0131n, istedi\u011fini yaps\u0131n, i\u015fine kar\u0131\u015fmay\u0131n, vallahi o kendisinden dinledi\u011fim s\u00f6zleri ortal\u0131\u011f\u0131 kesinlikle \u00e7alkaland\u0131racakt\u0131r. E\u011fer Araplar kar\u015f\u0131s\u0131nda yenik d\u00fc\u015ferse ba\u015fkalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile O&#8217;nun \u00fcn\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015f olursunuz. Yok, e\u011fer, Araplar&#8217;a kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarsa O&#8217;nun egemenli\u011fi sizin egemenli\u011finin, O&#8217;nun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sizin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczd\u00fcr. B\u00f6ylece O&#8217;nun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile en bahtiyar insanlar olursunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Kurey\u015f ileri gelenleri bu s\u00f6zleri i\u015fitince Utbe&#8217;ye &#8220;Ya Ebu Velid, Muhammed seni dili ile b\u00fcy\u00fcledi&#8221; dediler. Bunun \u00fczerine Utbe de onlara &#8220;Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm budur, siz neyi uygun g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z onu yap\u0131n\u0131z&#8221; diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.<\/p>\n<p>Ba\u011fav\u00ee&#8217;nin Cabir b. Abdullah&#8217;a dayand\u0131rarak tefsirinde nakletti\u011fine (Bu hadisin rivayet zincirinin bir halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturan Abdullah Kindi Kufi hakk\u0131nda \u0130bn-i Kesir &#8220;Biraz Zay\u0131ft\u0131r&#8221; diyor.) g\u00f6re Peygamberimiz, Utbe&#8217;ye &#8220;Fussilet suresini okurken s\u0131ra &#8220;E\u011fer onlar y\u00fcz \u00e7evirirler ise de ki; `Ben sizi Ad ve Semud kavimlerinin ba\u015flar\u0131na gelen y\u0131ld\u0131r\u0131ma benzer bir y\u0131ld\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131 uyard\u0131m.&#8221; Ayetine gelince Utbe, eli ile Peygamberimizin a\u011fz\u0131n\u0131 kapatt\u0131 ve kendisinden merhamet dile\u011finde bulundu. Sonra da kalk\u0131p ailesinin yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc, Kurey\u015flilerin aras\u0131na \u00e7\u0131kmad\u0131, onlardan sakland\u0131&#8230; Bir sure sonra kendisine bu olaydan s\u00f6z a\u00e7t\u0131klar\u0131nda &#8220;Elim ile a\u011fz\u0131n\u0131 kapatt\u0131m, kendisinden merhamet dileyerek okumay\u0131 durdurmas\u0131n\u0131 istedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc Muhammed bir s\u00f6z s\u00f6yledi\u011finde yalan s\u00f6ylemeyece\u011fini biliyordum, bu y\u00fczden ba\u015f\u0131n\u0131za azap inecek diye korktum&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan yani tarih\u00e7i \u0130bn-i \u0130shak bu konuda \u015f\u00f6yle bir olay anlat\u0131yor:.<\/p>\n<p>&#8211; Bir defas\u0131nda Kurey\u015fli ileri gelenlerden olu\u015fmu\u015f bir heyet Velid b. Mu\u011f\u0131re&#8217;nin yan\u0131na gitti. Velid, gelen heyetin ya\u015f\u00e7a b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc idi. O s\u0131rada hac mevsimine girilmek \u00fczere idi. Velid, Kurey\u015fli ileri gelenlere \u015f\u00f6yle dedi.<\/p>\n<p>&#8220;Ey Kurey\u015fliler, hac mevsimine girmek \u00fczereyiz. Bu mevsimde bir\u00e7ok Arap heyeti \u00fclkenize gelecek. Hepsi \u015fu arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n (Muhammed&#8217;in) meselesini duymu\u015ftur. O&#8217;nun hakk\u0131nda ortak bir g\u00f6r\u00fc\u015fte birle\u015fin, farkl\u0131 s\u00f6zler s\u00f6yleyip birbirinizi yalanlamay\u0131n, birbirlerinizin s\u00f6zlerini \u00e7\u00fcr\u00fctmeyin.<\/p>\n<p>Bunun \u00fczerine Kurey\u015f ileri gelenleri kendisine &#8220;Ey Ebu Abd-i \u015eems, s\u00f6z\u00fc sana b\u0131rak\u0131yoruz, bizim ad\u0131m\u0131za bir g\u00f6r\u00fc\u015f belirle, biz de hep onu s\u00f6yleyelim&#8221; dediler. Velid &#8220;Hay\u0131r, siz s\u00f6yleyin, ben sizi dinliyorum&#8221; dedi. Kurey\u015fli ileri gelenler &#8220;O (Muhammed) bir kahindir! deriz.&#8221; dediler. Velid &#8220;Hay\u0131r, olmaz. Vallahi, o bir kahin de\u011fildir. Kahinleri g\u00f6rd\u00fck. O&#8217;nun s\u00f6zleri kahinlerin uyakl\u0131 tekerlemelerine benzemiyor&#8221; dedi. Kurey\u015fliler &#8220;O bir delidir.&#8217; deriz.&#8221; dediler. Velid &#8220;O bir deli de\u011fildir. Delili\u011fi g\u00f6rd\u00fck, ne oldu\u011funu biliyoruz. O&#8217;nda delilerin ne h\u0131rlamalar\u0131ndan ne \u00e7\u0131rp\u0131nmalar\u0131ndan ve ne de kuruntular\u0131ndan eser yok.&#8221; dedi. Kurey\u015fliler &#8220;Peki `O bir \u015fairdir&#8217; diyelim.&#8221; dediler. Velid &#8220;Hay\u0131r, olmaz. O bir \u015fair de\u011fildir. \u015eiiri recezi ile, hezeci ile, kar\u0131das\u0131 ile, Makbudas\u0131 ile Mebsutas\u0131 ile, k\u0131sacas\u0131 b\u00fct\u00fcn aruz kal\u0131plar\u0131 ile biliyoruz, O&#8217;nun s\u00f6zleri \u015fiir de\u011fildir.&#8221; dedi. Kurey\u015fli ileri gelenler &#8220;O halde `O bir b\u00fcy\u00fcc\u00fcd\u00fcr&#8217; deriz.&#8221; dediler. Velid &#8220;Hay\u0131r, o bir b\u00fcy\u00fcc\u00fc de\u011fildir. B\u00fcy\u00fcc\u00fcleri ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6rd\u00fck, ne oldu\u011funu biliyoruz. O&#8217;nun yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin ne \u00fcf\u00fcr\u00fck\u00e7\u00fcl\u00fckle ve ne de iplik d\u00fc\u011f\u00fcmleyip \u00e7\u00f6zmekle ilgisi yok.&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine Kurey\u015fli ileri gelenler &#8220;Ey Ebu Abd\u00fc\u015f\u015fems, peki sen s\u00f6yle, ne diyelim?&#8221; dediler. Velid onlara \u015fu cevab\u0131 verdi:<\/p>\n<p>Vallahi, O&#8217;nun s\u00f6z\u00fcnde acayip bir tad var. K\u00f6k\u00fc hurma a\u011fac\u0131d\u0131r, dallar\u0131nda hurm\u00e0 taneleri sark\u0131yor. O s\u00f6zler hakk\u0131nda e\u011fer bu t\u00fcr bir \u015fey s\u00f6ylerseniz, s\u00f6yledi\u011finizin as\u0131ls\u0131z oldu\u011fu mutlaka anla\u015f\u0131l\u0131r. Onun hakk\u0131nda s\u00f6yleyebilece\u011finiz en kabul edilebilir \u015fey O&#8217;nun b\u00fcy\u00fcc\u00fc oldu\u011fudur. `O&#8217;nun getirdi\u011fi s\u00f6zler evl\u00e2d\u0131 babas\u0131ndan, karde\u015fi karde\u015ften, kar\u0131y\u0131 kocadan ve insanlar\u0131 a\u015firetlerinden ay\u0131ran b\u00fcy\u00fcleyici s\u00f6zlerdir&#8217; dersiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Kurey\u015fli ileri gelenler Velid&#8217;in yan\u0131ndan bu kararla ayr\u0131ld\u0131lar. Arkas\u0131ndan hacca gelen kervanlar\u0131n yollar\u0131na adamlar\u0131n\u0131 koydular, bu adamlar yanlar\u0131ndan ge\u00e7en herkesi Peygamberimiz hakk\u0131nda uyar\u0131yorlar, herkese bu kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 su\u00e7lamay\u0131 hat\u0131rlat\u0131yorlard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Bu arada \u0130bn-i Cerir&#8217;in \u0130bn-i Abd\u00fcl\u00e2la, Muhammed b. Savra, Muammer ve Ubbade b. Mansur kanal\u0131 ile \u0130krime&#8217;ye dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re bir g\u00fcn Velid b. Mu\u011f\u0131re, Peygamberimize geldi, Peygamberimiz kendisine Kur&#8217;an okuyunca adam biraz yumu\u015far gibi oldu. Ebu Cehil b. Hi\u015fam bunu haber al\u0131nca Velid&#8217;e gelip kendisine &#8220;Amca, kavmin sana vermek \u00fczere aralar\u0131nda mal toplamak istiyorlar&#8221; dedi. Velid &#8220;Ni\u00e7in?&#8221; diye sorunca Ebu Cehil &#8220;sana verecekler. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen Muhammed&#8217;e varm\u0131\u015f ve ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015fs\u0131n&#8221; dedi&#8230; B\u00f6ylece Ebu Cehil, Velid&#8217;in en \u00e7ok gururlanaca\u011f\u0131 damar\u0131na basarak onu pohpohlamak istiyordu. Velid &#8220;Kurey\u015fliler, benim en zenginleri oldu\u011fumu bilirler&#8221; deyince Ebu Cehil &#8220;Muhammed hakk\u0131nda \u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6yle ki, kavmin O&#8217;nun s\u00f6ylediklerine kar\u015f\u0131 oldu\u011funu, kendisinden ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsin&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine Velid \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nun hakk\u0131nda ne s\u00f6yleyeyim ki? V\u00e2llahi, i\u00e7inizden hi\u00e7 kimse \u015fiirden benim kadar anlamaz; \u015fiirin recez&#8217;ini, kasidesini, cin tekerlemelerini benim kadar iyi bileniniz yoktur. Vallahi, Muhammed&#8217;in s\u00f6yledikleri bunlardan hi\u00e7biri-ne benzemiyor. Vallahi, s\u00f6ylediklerinde acayip bir tad var, kar\u015f\u0131 durulmaz bir \u00e7ekicilik ta\u015f\u0131yor s\u00f6yledikleri; alt\u0131nda kalan s\u00f6zleri ezerek \u00fcste \u00e7\u0131kan ve \u00fczerlerine \u00e7\u0131k\u0131lamayan bir g\u00fc\u00e7 ta\u015f\u0131yor O&#8217;nun s\u00f6zleri&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Ebu Cehil &#8220;Vallahi, O&#8217;nun hakk\u0131nda kar\u015f\u0131tl\u0131k belirten bir s\u00f6z s\u00f6ylemezsen kavmin senden ho\u015fnut olmaz&#8221; deyince Velid &#8220;O zaman beni b\u0131rak da ne s\u00f6yleyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcneyim&#8221; dedi. Bir s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra &#8220;Olsa olsa bu s\u00f6zlerin etkili bir b\u00fcy\u00fc, di\u011fer b\u00fcy\u00fclerden daha etkileyici bir b\u00fcy\u00fc olduklar\u0131 s\u00f6ylenebilir.&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine &#8220;Muddessir&#8221; s\u00fcresinin &#8220;Benim ile \u015fu adam\u0131 yaln\u0131z b\u0131rak ki, ben onu tek ba\u015f\u0131na yaratt\u0131m, ona uzun boylu mal verdim&#8221; diye ba\u015flay\u0131p &#8220;\u00dczerinde ondokuz korucu vard\u0131r&#8217; diye biten b\u00f6l\u00fcm\u00fc indi. (M\u00fcddessir Suresi: 11-30)<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir rivayete g\u00f6re yukardaki olay\u0131n son k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir; &#8220;Kurey\u015f ileri gelenleri `E\u011fer Velid dinini de\u011fi\u015ftirirse b\u00fct\u00fcn Kurey\u015fliler dinlerini de\u011fi\u015ftirirler&#8221; dediler. Ebu Cehil `Ben sizi onun derdinden kurtar\u0131r\u0131m&#8221; diyerek Velid&#8217;i g\u00f6rmeye gitti, o da uzun uzun d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra `Muhammed&#8217;in s\u00f6zleri etkili bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr. Baksan\u0131za, bu s\u00f6zler adam\u0131 ailesinden, \u00e7ocu\u011fundan, efendilerinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Bu tarihi belgeler a\u00e7\u0131k\u00e7a kan\u0131tl\u0131yor ki, s\u00f6z konusu &#8220;yalanlay\u0131c\u0131lar&#8221; Peygamberimizin kendilerine yalan s\u00f6yledi\u011fine, kendilerine duyurdu\u011fu mesajlar\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011funa inanm\u0131yorlard\u0131. M\u00fc\u015friklikte \u0131srar etmelerinin ba\u015fka sebepleri vard\u0131, bu sebeplerin bir k\u0131sm\u0131na bu belgelerde de\u011finiliyor. Bunlar\u0131n da \u00f6tesinde sakl\u0131 duran as\u0131l sebep ise ellerinde bulunduklar\u0131 \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f otoritenin bu \u00e7a\u011fr\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile geri al\u0131naca\u011f\u0131 korkusudur. Bu otorite \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n temel ilkesini olu\u015fturan &#8220;lail\u00e2he illellah (Allah&#8217;dan ba\u015fka ilah yoktur).&#8221; \u015eahadet c\u00fcmleci\u011finin de belirtti\u011fi \u00fczere s\u0131rf y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tekelindedir. Anadillerinin kelimelerinin ne anlama geldiklerini iyi bilen m\u00fc\u015frik Araplar bu \u015fahadet c\u00fcmleci\u011finin i\u00e7eri\u011fine teslim olmak istemiyorlard\u0131. Bu c\u00fcmlecik, kullar\u0131n hayat\u0131 \u00fczerinde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n otoritesi d\u0131\u015f\u0131nda egemen olan b\u00fct\u00fcn otoritelere kar\u015f\u0131 kesin bir ba\u015fkald\u0131r\u0131, tam bir &#8220;devrim&#8221; niteli\u011fi ta\u015f\u0131yordu. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n s\u00f6zlerinin seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. Asl\u0131nda onlar seni yalanlam\u0131yorlar, fakat o zalimler Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ediyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Buradaki &#8220;zalimler&#8221; m\u00fc\u015frikler anlam\u0131ndad\u0131r. Bilindi\u011fi gibi Kur&#8217;an&#8217;da bu terim \u00e7o\u011funlukla bu anlamda kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00f6nceki ayette Peygamberimizin g\u00f6nl\u00fcne su serpilmi\u015fti; kendisini, \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 belirten, kendisinin ve getirdi\u011fi mesaj\u0131n ger\u00e7e\u011fe dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan ayetleri yalanlayanlar\u0131n ni\u00e7in b\u00f6yle bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek sebepleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ki ayette ise ayn\u0131 ama\u00e7la kendisine daha \u00f6nceki peygamber karde\u015flerinin ba\u015flar\u0131na neler geldi\u011fi hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor, onlara ili\u015fkin baz\u0131 haberler kendisine Kur&#8217;an arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile verilmi\u015fti, ayr\u0131ca peygamberlerin ba\u015flar\u0131na gelen bel\u00e2lara sabrederek bu yolda ilerlemeye devam ettikleri ve sonunda y\u00fcce Allah&#8217;dan gelen zaferin imdatlar\u0131na yeti\u015fti\u011fi vurgulan\u0131yor. Bu hat\u0131rlatman\u0131n amac\u0131, bu s\u00fcrecin hakka \u00e7a\u011fr\u0131 misyonunun de\u011fi\u015fmez gelene\u011fini olu\u015fturdu\u011funun pe\u015fin olarak bilinmesini sa\u011flamakt\u0131r, bu s\u00fcreci hi\u00e7bir \u00f6neri iste\u011finin de\u011fi\u015ftiremeyece\u011finin bilincine var\u0131lmas\u0131n\u0131 per\u00e7inlemektir; d\u00e2vet\u00e7iler ne kadar eziyete, bask\u0131ya ve yalanlamaya u\u011frasalar da bu s\u00fcrecin ad\u0131ml\u00e2r\u0131n\u0131n aceleye getirilemeyece\u011finin kesinli\u011fini kavratmakt\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n<p><strong>35- E\u011fer onlar\u0131n s\u0131rt \u00e7evirmeleri a\u011f\u0131r\u0131na gitti ise elinden geliyorsa yerk\u00fcrenin derinliklerine inen bir yar\u0131k ya da g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131karacak bir merdiven bul da onlara bir delil getir. E\u011fer Allah dileseydi, onlar\u0131 do\u011fru yolda biraraya getirirdi. O halde sak\u0131n cahillerden olma.<\/p>\n<p>36- Ancak i\u015fitebilenler \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verebilirler. \u00d6l\u00fclere gelince onlar\u0131 .Allah diriltebilir, sonra hepsi O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>Bu y\u00fcce s\u00f6zler insan\u0131n kalbine korkun\u00e7 bir deh\u015fet sal\u0131yor. insan bu s\u00f6zlerin y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan Peygamberimize y\u00f6neltildi\u011fini tam anlam\u0131 ile kavray\u0131nca bu ger\u00e7e\u011fi b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ile hissedince bu durumun \u00f6z\u00fcn\u00fc iyice kavrayabilir. O ki, &#8220;ulul azm&#8221; peygamberlerden biridir ve son derece sab\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00d6yle ki, uzun y\u0131llar boyunca kavminin bir\u00e7ok eziyetlerine katlanm\u0131\u015f, her ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc insan\u0131 \u00e7ileden \u00e7\u0131karabilecek derecede kaba olan bu davran\u0131\u015flar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;a havale etmi\u015f, hi\u00e7bir zaman bu kabal\u0131klar\u0131n sahiplerine Hz. Nuh gibi bedd\u00fba etmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah demek istiyor ki; &#8220;Ey Muhammed! Bizim de\u011fi\u015fmez kanunumuz, s\u00fcrekli gelene\u011fimiz budur. E\u011fer onlar\u0131n sana y\u00fcz \u00e7evirmeleri a\u011f\u0131r\u0131na gidiyorsa, e\u011fer onlar\u0131n yalanlamalar\u0131 zoruna gidiyorsa ve kendilerine bir mucize g\u00f6stermeyi hararetle istiyorsan, o halde kendine yerin derinliklerine inen bir yar\u0131k ya da g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131karacak bir merdiven bul da onlara bir mucize getir, bakal\u0131m!&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n do\u011fru yola gelmeleri son kendilerine mucize g\u00f6stermene dayanm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n eksi\u011fi s\u00f6zlerinin ger\u00e7ek oldu\u011funu kan\u0131tlayacak bir mucize de\u011fildir. E\u011fer y\u00fcce Allah dileseydi onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc do\u011fru yolda biraraya getirirdi. Bunu yapman\u0131n \u00e7e\u015fitli imk\u00e2nlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n elinde idi. \u0130steseydi t\u0131pk\u0131 melekeler gibi onlar\u0131n f\u0131trat\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnden do\u011fru yoldan ba\u015fkas\u0131n\u0131 bilmeyecek bi\u00e7imde yarat\u0131rd\u0131; ya da kalblerini bu do\u011fru yol mesaj\u0131n\u0131 kolayca alg\u0131lay\u0131p ona olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verecek yatk\u0131nl\u0131kla yapard\u0131; yahut da hepsinin boyun e\u011fmelerini sa\u011flayacak bir ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fck meydana getirirdi; veya ba\u015fka bir y\u00f6ntemle onlar\u0131 do\u011fru yola getirirdi. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc bu s\u00f6ylediklerimizin hepsini yapabilirdi.<\/p>\n<p>Fakat y\u00fcce Allah -t\u00fcm evreni kapsam\u0131na alan y\u00fcce hikmeti gere\u011fince- insan denen \u015fu canl\u0131y\u0131 belirli bir g\u00f6rev i\u00e7in yaratt\u0131; bu g\u00f6rev -O&#8217;nun y\u00fcce ve kapsaml\u0131 tasar\u0131m\u0131na g\u00f6re- insan\u0131n belirli yetenekle donanmas\u0131n\u0131 ve bu yeteneklerin meleklerinkinden farkl\u0131 olmalar\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 grafi\u011fe \u015f\u00f6yle yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n yetenekleri farkl\u0131d\u0131r, do\u011fru yol kan\u0131tlar\u0131n\u0131 ve iman mesajlar\u0131n\u0131 alg\u0131lama, bu kan\u0131tlara ve mesajlara olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verme yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 farkl\u0131d\u0131r, bu farkl\u0131l\u0131k onlara y\u00f6n ve do\u011frultu se\u00e7me serbestli\u011fi tan\u0131yacak orandad\u0131r; bu serbestli\u011fin derecesi de hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011fa verilecek farkl\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131, farkl\u0131 \u00f6d\u00fcl ve cezalar\u0131 adil sayd\u0131racak boyutlardad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu gerek\u00e7e ile y\u00fcce Allah yap\u0131sal bir m\u00fcdahale ile t\u00fcm insanlar\u0131 do\u011fru yolda bulu\u015fturmay\u0131 uygun g\u00f6rmemi\u015f, bunun yerine onlara do\u011fru yoldan y\u00fcr\u00fcmeyi emretmekle yetinerek itaat ve isyan \u015f\u0131klar\u0131ndan birini se\u00e7meyi \u00f6zg\u00fcr iradelerine b\u0131rakm\u0131\u015f, kendilerini son a\u015famada tercihlerinin adil ve hakl\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Ey Muhammed, bu ger\u00e7e\u011fi bil, sak\u0131n onun fark\u0131nda olmayan cahillerden olma. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer Allah dileseydi, onlar\u0131 do\u011fru yolda biraraya getirirdi. O halde sak\u0131n cahillerden olma.&#8221;<\/p>\n<p>Aman Allah&#8217;\u0131m, ne deh\u015fetli s\u00f6zler ve ne kesin bir direktif! Fakat deh\u015fetli s\u00f6z\u00fc ve kesin direktifi gerektiren bir nokta ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n<p>Arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar\u0131 kal\u0131plar\u0131na d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc f\u0131trat\u0131n karakteristik \u00f6zelli\u011fi belirtiliyor, do\u011fru yol kar\u015f\u0131s\u0131ndaki farkl\u0131 konumlar\u0131 vurgulan\u0131yor, bu konumlar\u0131n delil yetersizli\u011finden ya da belge eksikli\u011finden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Ancak i\u015fitebilenler \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verebilirler. \u00d6l\u00fclere gelince onlar\u0131 ancak Allah diriltebilir. Sonra hepsi O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar.&#8221; Peygamberimizin y\u00fcce Allah kat\u0131ndan getirdi\u011fi ger\u00e7e\u011fe muhatap olan in<\/p>\n<p>sanlar iki kesime, iki ana gruba ayr\u0131l\u0131rlar. Bu gruplardan birini diriler olu\u015fturur. Bunlar\u0131n f\u0131tri alg\u0131lama cihazlar\u0131 canl\u0131d\u0131r, \u0130sler durumdad\u0131r ve d\u0131\u015f etkilere a\u00e7\u0131kt\u0131r. B\u00f6yleleri do\u011fru yol \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar. Zaten bu do\u011fru yol \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 f\u0131trat taraf\u0131ndan i\u015fitilecek ve olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6recek bi\u00e7imde g\u00fc\u00e7l\u00fc, belirgin, f\u0131tratla bar\u0131\u015f\u0131k ve uyumludur. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Ancak i\u015fitebilenler \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verebilirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131ya muhatap olan insanlar\u0131n di\u011fer grubu ise \u00f6l\u00fcd\u00fcrler, f\u0131tri mekanizmalar\u0131 i\u015flemez durumdad\u0131r, i\u015fitmezler, alg\u0131layamazlar. Bundan do(ay\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131dan etkilenip ona kar\u015f\u0131l\u0131k veremezler. Bu grubun eksikli\u011fini duydu\u011fu \u015fey muhatab\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fin delil yetersizli\u011fi de\u011fildir. Ger\u00e7e\u011fin delili \u00f6z\u00fcnde sakl\u0131d\u0131r. E\u011fer ger\u00e7ek yol bulup f\u0131trata ula\u015fabilse orada sa\u011flamas\u0131n\u0131 bulur ve f\u0131trat\u0131n olumlu yakla\u015f\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Bu grupta eksik olan \u015fey f\u0131trat\u0131n canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve oradaki alg\u0131lama cihaz\u0131n\u0131n i\u015flerli\u011fi, ald\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131c\u0131lara tepki g\u00f6sterme yetene\u011fidir. Peygamberlerin bu t\u00fcr insanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda yapabilecekleri bir \u015fey yoktur. Onlara delil g\u00f6stermek de anlams\u0131z ve yersizdir. Onlar\u0131n i\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;a kalm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer dilerse onlar\u0131 diriltir, bunun i\u00e7in diriltilmeyi hakeden bir \u00e7aba g\u00f6stermeleri, dirilmeye l\u00e2y\u0131k olduklar\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;a kan\u0131tlamalar\u0131 gerekir. Dilerse de bu d\u00fcnya hayat\u0131 s\u00fcresince onlar\u0131 diriltmez, Ahirette O&#8217;nun huzuruna d\u00f6necekleri g\u00fcne \u00f6lm\u00fc\u015fl\u00fcklerini, cans\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirir. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6l\u00fclere gelince onlar\u0131 ancak Allah diriltebilir. Sonra hepsi O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte do\u011fru yol \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verip vermemenin hik\u00e2yesi budur. Bu hik\u00e2ye durumu b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturur, peygamberlerin g\u00f6revini ve davran\u0131\u015f tarz\u0131n\u0131 belirler ve i\u015fi b\u00fct\u00fcn\u00fc ile meselenin as\u0131l sahibine, O&#8217;nun dile\u011fi uyar\u0131nca verece\u011fi h\u00fckme havale eder.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7ek Peygamberimize anlat\u0131ld\u0131ktan sonra m\u00fc\u015friklerin ola\u011fan-\u00fcst\u00fc mucize istekleri g\u00fcndeme getiriliyor. Bu iste\u011fin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez kanununu bilmemekten kaynakland\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor bu iste\u011fe olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verilmemesinin y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara y\u00f6nelik merhametini simgeledi\u011fi vurgulan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer bu \u00f6neri ger\u00e7ekle\u015ftirilse o takdirde insanlar\u0131n inanmazl\u0131klar\u0131n\u0131 kesin bir toplu-k\u0131r\u0131m cezas\u0131 izleyecektir. Bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n t\u00fcm evreni \u00e7ekip \u00e7eviren duyarl\u0131 takdirinin bir y\u00f6n\u00fcne, bu takdirin b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 kapsayan yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. Bu yayg\u0131n takdir, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 i\u00e7ine alan il\u00e2hi gelene\u011fin gerisinde yatan hikmetin mesaj\u0131n\u0131 duyuruyor. Son olarak hidayetin ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131nda sakl\u0131 duran s\u0131rlara ve kanunlara, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n engel tan\u0131maz dile\u011fi uyar\u0131nca i\u015fleyen s\u0131rlara ve kanunlara parmak bas\u0131l\u0131yor. Okuyoruz:<br \/>\n<strong>37- &#8220;Muhammed&#8217;e, Rabbinden bir mucize indirilseydi ya &#8221; dediler. De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir mucize indirmeye g\u00fcc\u00fc yeterlidir, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilgiden yoksundur.<\/p>\n<p>38- Yerde k\u0131m\u0131ldayan b\u00fct\u00fcn hayvan t\u00fcrleri ve kanatlar\u0131 ile u\u00e7an b\u00fct\u00fcn ku\u015f \u00e7e\u015fitleri sizler gibi birer canl\u0131lar toplulu\u011fudurlar. Biz hi\u00e7bir \u015feyi o kitab\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmad\u0131k. Sonra bunlar, Rabblerinin huzurunda biraraya getirirler.<\/p>\n<p>39- Bizim ayetlerimizi yalanlayanlar karanl\u0131klar i\u00e7inde bocalayan sa\u011f\u0131rlar ve dilsizlerdir. Allah diledi\u011fi kimseyi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r, diledi\u011fi kimseyi de do\u011fru yola iletir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nM\u00fc\u015frikler daha \u00f6nceki peygamberler eli ile g\u00f6sterilen somut ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucizeler istiyorlard\u0131. Kur&#8217;an&#8217;da yeralan \u00f6b\u00fcr ayetler ile yetinmiyorlard\u0131. Oysa bu ayetler olgunluk d\u00fczeyine ermi\u015f insan idrakine hitap ediyor, insan\u0131n olgunluk \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fini il\u00e2n ediyor, bu olgunla\u015fmaya sayg\u0131 g\u00f6steriyor, ona bu y\u00fcksek d\u00fczeyden sesleniyordu. \u00dcstelik Kur&#8217;an, somut ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckleri g\u00f6rmek isteyen insan ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n sahneden \u00e7ekilmesi ile ortadan kalkacak ge\u00e7ici bir mesaj kitab\u0131 de\u011fildi. Tersine K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek mucizevi anlat\u0131m\u0131 ile insan idrakini kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmakta devam edecekti.<\/p>\n<p>M\u00fc\u015frikler ola\u011fan\u00fcst\u00fc somut mucizeler istiyorlard\u0131. Fakat y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu konudaki kanunun fark\u0131nda de\u011fillerdi. Y\u00fcce Allah ola\u011fan\u00fcst\u00fc somut mucizenin geli\u015finden sonra \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n mesaj\u0131n\u0131 yalanlayanlar\u0131 derhal yakal\u0131yor, onlar\u0131 d\u00fcnyada hel\u00e2ke u\u011frat\u0131yordu. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n neden onlar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucize isteklerini kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayam\u0131yorlard\u0131. Y\u00fcce Allah bu somut mucizelerinden sonra da onlar\u0131n ink\u00e2rc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcreceklerini biliyor -Nitekim kendilerinden \u00f6nce gelip ge\u00e7mi\u015f baz\u0131 kavimler \u00f6yle yapm\u0131\u015flard\u0131- o zaman da hel\u00e2ke u\u011framay\u0131 hakedecekler. Oysa y\u00fcce Allah onlara m\u00fchlet tan\u0131may\u0131 diliyor ki, i\u00e7lerinden inanacak olanlar inans\u0131n, inanmayanlar\u0131n da bellerinden ileride m\u00fcmin olacak olan ku\u015faklar\u0131n tohumlar\u0131n\u0131, spermlerini \u00e7\u0131kars\u0131n. Buna ra\u011fmen bu adamlar y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendilerine m\u00fchlet verme nimetine, ba\u015fka bir deyimle ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden sunduklar\u0131 \u00f6neriyi kabul etmemekle kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimete kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmiyorlar, bu nimetin de\u011ferini bilmiyorlar!<\/p>\n<p>Okudu\u011fumuz ayette onlar\u0131n bu \u00f6nerisi hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor, arkas\u0131ndan onlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun bu \u00f6nerinin arkas\u0131ndan neler gelece\u011fini bilmedikleri, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu \u00f6neriyi neden kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayamad\u0131klar\u0131 vurgulan\u0131yor; y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir mucizeyi indirecek yeterli g\u00fcce sahip oldu\u011fu, fakat hikmeti y\u00fcz\u00fcnden bu \u00f6neriyi ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fi, kendi \u00fczerine bor\u00e7 yazm\u0131\u015f oldu\u011fu merhametinin bunun arkas\u0131ndan gelecek bel\u00e2y\u0131 \u00f6nledi\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Muhammed&#8217;e Rabbinden bir mucize indirilseydi ya&#8221; dediler. De ki; `Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc b\u00f6yle bir mucize indirmeye yeterlidir, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu bilgiden yoksundur.&#8221;<\/p>\n<p>Arkas\u0131ndan ayet ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirecek m\u00fc\u015friklerin kalblerine ba\u015fka bir kanaldan girmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu kalblerde varolan irdeleyici ve ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yetenekleri uyararak onlar\u0131 \u00e7evrelerini ku\u015fatan varl\u0131klara y\u00f6neltmeyi deniyor, bu varl\u0131klar\u0131n bar\u0131nd\u0131rd\u0131klar\u0131 do\u011fru yola iletici kan\u0131tlar\u0131, iman etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131c\u0131 mesajlar\u0131 alg\u0131lamalar\u0131n\u0131, bunlar\u0131n \u00fczerinde durup d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini sa\u011flamaya \u00e7abal\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Yerde k\u0131m\u0131ldayan b\u00fct\u00fcn hayvan t\u00fcrleri ve kanatlar\u0131 ile u\u00e7an b\u00fct\u00fcn ku\u015f \u00e7e\u015fitleri sizler gibi birer canl\u0131lar toplulu\u011fudur. Biz hi\u00e7 bir \u015feyi o kitab\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmad\u0131k. Sonra bunlar Rabblerinin huzurunda biraraya getirilirler.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsanlar \u015fu evrende yaln\u0131z de\u011fildirler ki, varl\u0131klar\u0131n\u0131n tesad\u00fcfi oldu\u011fu, ha-yatlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131bo\u015f oldu\u011fu s\u00f6z konusu olabilsin. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7evresinde hepsi de belirli bir d\u00fczene ba\u011fl\u0131 olarak ya\u015fayan ba\u015fka bir\u00e7ok canl\u0131lar vard\u0131r. Bu d\u00fczen ortada bir amac\u0131n, bir \u00f6n-tasar\u0131n\u0131n ve bir hikmetin oldu\u011funu kan\u0131tlar. Bunun yan\u0131s\u0131ra yarat\u0131c\u0131n\u0131n birli\u011fini ve b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 etkisi alt\u0131nda tutan \u00f6n tasarlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n, \u00e7ekip \u00e7evirici iradenin birli\u011fini de yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n<p>Yery\u00fcz\u00fcnde k\u0131m\u0131ldayan, hareket yolu ile yer de\u011fi\u015ftiren bir\u00e7ok canl\u0131lar vard\u0131r. Bu kategoriye b\u00f6cek, d\u00f6rt ayakl\u0131 s\u00fcr\u00fcngen, omurgal\u0131 gibi t\u00fcrlere ayr\u0131lan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar girer. Yine yery\u00fcz\u00fcnde kanatlar\u0131 ile u\u00e7an bir\u00e7ok ku\u015flar vard\u0131r. Bu kategoriye de b\u00fct\u00fcn ku\u015f ve sinek t\u00fcrleri ile di\u011fer u\u00e7abilen canl\u0131lar girer. B\u00fct\u00fcn bu canl\u0131 t\u00fcrleri kendi aralar\u0131nda ortak \u00f6zelliklere, ortak ya\u015fama bi\u00e7imine sahip ayr\u0131 bir toplum, ayr\u0131 bir aile olu\u015ftururlar. T\u0131pk\u0131 insan toplulu\u011fu, insanl\u0131k ailesi gibi. Y\u00fcce Allah hi\u00e7bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fc, hi\u00e7bir varl\u0131k kesimini \u00f6n-tasarlay\u0131c\u0131 ve \u00e7ekip \u00e7evirici iradesi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu t\u00fcrlerin ve kesimlerin tek tek say\u0131lar\u0131n\u0131 hesaplayan bilgisinin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda da b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Son a\u015famada b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar Rabblerinin huzurunda toplanacaklar ve y\u00fcce Allah haklar\u0131nda diledi\u011fi karar\u0131 verecektir.<\/p>\n<p>Bu k\u0131sa ayet hayat ve canl\u0131lara ili\u015fkin ger\u00e7e\u011fi kesin bir dille a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi bunun yan\u0131s\u0131ra g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi y\u00fcce Allah&#8217;a ait kapsaml\u0131 g\u00f6zetime, yayg\u0131n tedbirlili\u011fe, geni\u015f bilgiye ve \u00fcst\u00fcn kudrete ili\u015fkin ufuklarla insan\u0131n kalbini \u00fcrpertiyor. Bu boyutlardan hangisi hakk\u0131nda etrafl\u0131 bir konu\u015fmaya dalarsak bu tefsir kitab\u0131n\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 a\u015fmam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. O halde ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 kalarak bu konuyu ge\u00e7iyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki ba\u015fl\u0131ca amac\u0131m\u0131z kalbleri ve kafalar\u0131 b\u00f6ylesine i\u00e7-d\u00fczene g\u00f6re ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na, bunlar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00e7ekip \u00e7evirici iradesinin etkisi alt\u0131nda bulunu\u015funa, bu canl\u0131lar\u0131n Allah&#8217;\u0131n bilgisinin kapsam\u0131 ve say\u0131m\u0131 alt\u0131nda olu\u015funa ve son a\u015famada hepsinin Rabblerinin huzurunda biraraya gelece\u011fine y\u00f6neltmektir. Dahas\u0131, kalbleri ve ak\u0131llar\u0131 bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc ve s\u00fcrekli ger\u00e7e\u011fin i\u00e7erdi\u011fi kan\u0131tlara ve ipu\u00e7lar\u0131na y\u00f6neltmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kan\u0131tlar\u0131 ve ipu\u00e7lar\u0131 sadece bir insan ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6rebilece\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerden ve somut mucizelerden daha \u00f6nemli ve daha ibret vericidirler.<\/p>\n<p>Co\u015fkun sele benzeyen bu surenin ayetlerinden olu\u015fan bu dalga hidayetin ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131nda sakl\u0131 duran y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dile\u011fini ve kanunu, bu dilek ile bu kanunun hidayet ve sap\u0131kl\u0131k durumlar\u0131nda insan f\u0131trat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 anlamlar\u0131 a\u00e7\u0131klayarak noktalan\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bizim ayetlerimizi yalanlayanlar karanl\u0131klar i\u00e7inde bocalayan sa\u011f\u0131rlar ve dilsizlerdir. Allah diledi\u011fi kimseyi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r, diledi\u011fi kimseyi de do\u011fru yola iletir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayet i\u015fitenlerin il\u00e2hi \u00e7a\u011fr\u0131ya olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verdiklerine ve olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyenlerin \u00f6l\u00fc olduklar\u0131na ili\u015fkin, bir \u00f6nceki ayette a\u00e7\u0131klanan ger\u00e7e\u011fi tekrar anlat\u0131yor. Fakat bu ayet s\u00f6z konusu ger\u00e7e\u011fi ba\u015fka bir bi\u00e7imde ve ba\u015fka bir sahnede dile getiriyor. Gerek evrenin sayfalar\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v,. gerekse Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in sayfalar\u0131nda kayda ge\u00e7mi\u015f il\u00e2hi ayetleri yalanlayanlar, alg\u0131lama cihazlar\u0131 i\u015flemez hale geldi\u011fi i\u00e7in bu yalanlama eylemine giri\u015fiyorlar. Onlar sa\u011f\u0131rd\u0131rlar, kulaklar\u0131na gelen sesleri i\u015fitemezler; dilsizdirler, konu\u015famazlar; karanl\u0131klar i\u00e7inde bocal\u0131yorlar, g\u00f6remezler.<\/p>\n<p>Yaln\u0131z onlar\u0131n bu kusurlar\u0131 herhangi bir somut organik yap\u0131s\u0131 bozuklu\u011fundan kaynaklanm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n g\u00f6zleri, kulaklar\u0131, dilleri vard\u0131r. Fakat idrak mekanizmalar\u0131 dumura u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Sanki bu organlar\u0131 alg\u0131lama ve iletme fonksiyonlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f gibidir. Durum budur. Yoksa gerek evrendeki ve gerekse Kur&#8217;an&#8217;daki ayetler \u00f6zlerinde etkileme ve mesaj verme g\u00fcc\u00fc ta\u015f\u0131maktad\u0131rlar. Ama bunun i\u00e7in \u00f6nce alg\u0131lanmalar\u0131 ve idrak mekanizmas\u0131 taraf\u0131ndan benimsenmeleri gerekir. Bu ayetlerden y\u00fcz \u00e7eviren kimsenin mutlaka f\u0131trat\u0131 bozulmu\u015f, yozla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, hidayet e\u015fli\u011finde ya\u015famaya elveri\u015fli olma niteli\u011fini yitirmi\u015ftir, b\u00f6ylesine y\u00fcksek d\u00fczeyli bir hayata art\u0131k l\u00e2y\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n hepsinin gerisinde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6zg\u00fcr dile\u011fi vard\u0131r. Bu \u00f6zg\u00fcr dilek `insan&#8221; denen \u015fu varl\u0131\u011f\u0131n hem hidayete ve hem sap\u0131kl\u0131\u011fa yatk\u0131n, ikizli yarat\u0131l\u0131\u015fta olmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan bu iki y\u00f6nden birini kendi serbest iradesi ile se\u00e7iyor, bu konuda bask\u0131 ve zorlama alt\u0131nda de\u011fildir. Bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah bu \u00f6zg\u00fcr dile\u011fi ile diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r ve diledi\u011fini do\u011fru yola erdirir. Y\u00fcce Allah do\u011fru yolu bulmaya \u00e7al\u0131\u015fana yard\u0131m eder, bu yola girmemeye inad edeni sapt\u0131r\u0131r ve hi\u00e7bir kuluna haks\u0131zl\u0131k etmez.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n do\u011fru yola ya da sap\u0131kl\u0131\u011fa y\u00f6neli\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6zg\u00fcr dile\u011fi ile yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trat\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Gerek o tarafa ve gerekse bu tarafa do\u011fru olan y\u00f6neli\u015f i\u015fin ba\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6zg\u00fcr dile\u011fine g\u00f6re yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O tarafa ve bu tarafa y\u00f6neli\u015fin do\u011furdu\u011fu hidayet ve sap\u0131kl\u0131k bi\u00e7imindeki sonu\u00e7lar da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6zg\u00fcr dile\u011finden kaynaklan\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dile\u011fi etkin ve mutlakt\u0131r. Hesap ve ceza insan\u0131n elinde olan y\u00f6n se\u00e7me iradesinin sonucudur. Ger\u00e7i iki tarafa y\u00f6neli\u015f yetene\u011fi asl\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dile\u011fine dayan\u0131r, ama bu durum kulun tercih etme yetkisini ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n<p>EZ\u0130YETLERLE DOLU YOL<\/p>\n<p>Bu ayetler gurubunu g\u00f6zden ge\u00e7irmeyi tamamlad\u0131ktan sonra \u015fimdi de bu ayetlerin her ku\u015faktan t\u00fcm \u0130sl\u00e2m d\u00e2vet\u00e7ilerine y\u00f6nelik direktifinin i\u00e7erdi\u011fi ibret derslerini k\u0131saca \u00f6zetleyelim. Bu direktifin \u00e7ap\u0131 belirli tarihi \u015fartlar\u0131n \u00f6zel \u00e7er\u00e7evesini a\u015far, b\u00fct\u00fcn ku\u015faklar\u0131 ve t\u00fcm d\u00e2vet\u00e7ileri kapsam\u0131 i\u00e7ine al\u0131r, b\u00f6ylece bu dinin yer ve zaman \u015fartlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z, genel d\u00e2vet metodunun esas!ar\u0131n\u0131 \u00e7izer. Burada bu metodun b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde incelememiz m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sadece ana hatlar\u0131, \u00f6nemli yol i\u015faretleri \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 Allah&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131rma yolu \u00e7etindir; tersliklerle, s\u0131k\u0131nt\u0131larla kapl\u0131d\u0131r. Ger\u00e7i y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hakka y\u00f6nelik deste\u011fi, zaferi mutlaka ger\u00e7ekle\u015fir, bunda ku\u015fku yok. Ama bu destek, bu zafer y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bilgisine ve hikmetine g\u00f6re takdir etti\u011fi zaman gelir. Bu &#8220;belirlenmi\u015f zaman&#8221; bizim bilgimize kapal\u0131 bir &#8220;gayb&#8221; konusudur. O&#8217;nun y\u00fcce Allah&#8217;dan ba\u015fka, -hatta peygamber bile- bilmez. Bu yolun \u00e7etinli\u011fi, s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u015fu iki fakt\u00f6rden kaynak!an\u0131r:<\/p>\n<p>1 ) \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n ilk pl\u00e2nda y\u00f6neltildi\u011fi kimselerin yalan!amalar\u0131, k\u00e2r\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131, \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n bayraktarlar\u0131na a\u00e7t\u0131klar\u0131 sava\u015f ve uygulad\u0131klar\u0131 bask\u0131lar.<\/p>\n<p>2) \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenlerin vicdanlar\u0131nda be!iren insanlar\u0131 hemen hidayete erdirme arzusu. Bu kimseler tad\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131, hazz\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fin bir an \u00f6nce di\u011fer insanlar taraf\u0131ndan da payla\u015f\u0131lmas\u0131 hususunda sab\u0131rs\u0131z bir arzu duyarlar i\u00e7lerinde. Ger\u00e7e\u011fe y\u00f6nelik bir heyecan ve onu bir an \u00f6nce ba\u015far\u0131ya ula\u015fma tutkusuna kap\u0131l\u0131rlar genellikle. Bu sab\u0131rs\u0131z arzu, bu tutku kar\u015f\u0131tlar\u0131n yalanlamalar\u0131ndan, y\u00fcz \u00e7evirmelerinden, sava\u015f a\u00e7malar\u0131ndan ve bask\u0131lar\u0131ndan daha az \u00f6nemli bir s\u0131k\u0131nt\u0131 de\u011fildir. Her ikisi de bu yolun zorlu\u011funa sebep olan fakt\u00f6rlerdir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in yukarda okudu\u011fumuz ayetlerinde dile gelen direktifi bu s\u0131k\u0131nt\u0131ya \u00e7are ve \u00e7\u00f6z\u00fcm getiriyor. \u015e\u00f6yle ki, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ayet!er bize anlat\u0131yorlar ki, bu dini yalanlayan!ar, ya da ona ili\u015fkin \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7anlar, benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 i!kelerin ger\u00e7ek olduklar\u0131n\u0131n ve bu mesajlar\u0131 y\u00fcce Allah kat\u0131ndan getirmi\u015f olan Peygamberimizin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fini kesinlikle biliyorlar. Fakat onlar bu bilgilerine ra\u011fmen bu \u00e7a\u011fr\u0131ya olum!u kar\u015f\u0131l\u0131k vermiyorlar, inat!a ve \u0131srarla ink\u00e2rc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc canlar\u0131 yalanlamak ve y\u00fcz \u00e7evirmek istiyor! Yoksa bu ger\u00e7ek do\u011frulu\u011funun kan\u0131t\u0131n\u0131 beraberinde ta\u015f\u0131yor. O f\u0131trata hitap ediyor, f\u0131trat canl\u0131 olduk\u00e7a ve alg\u0131!ama cihazlar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 olduk\u00e7a buna olumlu cevap verir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyurdu\u011fu gibi &#8220;Ancak i\u015fitebilenler olumlu cevap verebilirler.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nk\u00e2r edenlere gelince onlar\u0131n kalbleri cans\u0131zd\u0131r, on!ar \u00f6l\u00fcd\u00fcr!er, sa\u011f\u0131rd\u0131rlar, dilsizdirler ve karanl\u0131klar i\u00e7inde bocalamaktad\u0131rlar. Peygamber \u00f6l\u00fclere ve sa\u011f\u0131rlara mesaj\u0131n\u0131 duyuramaz. Bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenlere \u00f6l\u00fcleri diriltmek d\u00fc\u015fmez. Onu ancak y\u00fcce Allah yapabilir.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n hepsi i\u015fin bir taraf\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Di\u011fer taraf\u0131na gelince y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131, zaferi mutlaka imdada yeti\u015fecektir, bunda \u015f\u00fcphe yok. Bu yolda olup biten her \u015fey y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n son a\u015famada zaferin ger\u00e7ekle\u015fmesine ili\u015fkin kanunu nas\u0131l aceleye getirilip \u00f6ne al\u0131nam\u0131yorsa, nas\u0131l O&#8217;nun bu yoldaki kesinle\u015fmi\u015f h\u00fckm\u00fc de\u011fi\u015ftirilemiyorsa, ayn\u0131 \u015fekilde bu yard\u0131m\u0131n, bu zaferin ger\u00e7ekle\u015fme zaman\u0131 da \u00f6ne al\u0131namaz, bu zamana ili\u015fkin kesin h\u00fckm\u00fc de\u011fi\u015fmez. Bu d\u00e2van\u0131n bayraktarlar\u0131 eziyetlere u\u011fruyorlar, ya;anlamalar ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorlar diye y\u00fcce Allah belirlenmi\u015f, zamana ba\u011flanm\u0131\u015f karar\u0131n\u0131 \u00f6ne almaz. Bu bayraktar Peygamber de olsa bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00e2va bayraktar\u0131n\u0131n sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa kap\u0131lmadan kendini y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdirine teslim etmesi, m\u0131r\u0131n-k\u0131r\u0131n etmeden eziyetlere katlanmas\u0131 ve hi\u00e7 ku\u015fku duymadan son g\u00fclenin kendisi olaca\u011f\u0131na inanmas\u0131 gerekir. Yard\u0131m\u0131 ve zaferi belirli bir s\u00fcrenin sonuna ertelemenin gerisinde yatan maksat bu gerekliliklerin d\u00e2vet\u00e7iler taraf\u0131ndan kavranmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu direktifi bu dinde Peygamber&#8217;in -ve O&#8217;nun arkas\u0131ndan gelen her ku\u015faktan d\u00e2vet bayraktarlar\u0131n\u0131n- rol\u00fcn\u00fc, fonksiyonunu belirliyor. Bu fonksiyon tan\u0131tma, duyurma (tebli\u011f), yola devam etme ve yolda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak olan s\u0131k\u0131nt\u0131lara sab\u0131rla katlanmad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n hidayete ermelerine ya da sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmelerine gelince bu konu Peygamberin g\u00f6rev alan\u0131 ve g\u00fcc\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r. Hidayet ve sap\u0131kl\u0131k y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez kanununa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Peygamberin sevdi\u011fini hidayete erdirmeye ili\u015fkin arzusu bu kanunda de\u011fi\u015fiklik yapamayaca\u011f\u0131 gibi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na inatla kar\u015f\u0131 koyan, sava\u015f a\u00e7an baz\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131na y\u00f6nelik can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 da bu kanunun h\u00fck\u00fcmlerini de\u011fi\u015ftiremez. Bu konuda O&#8217;nun \u015fahs\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Ayr\u0131ca O&#8217;nun hesab\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hidayete erenlerin say\u0131s\u0131na da ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. O&#8217;nun hesab\u0131 g\u00f6revini yapma, sabretme, ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6sterme ve emredildi\u011fi yoldan da dosdo\u011fru gitme derecesine g\u00f6re tutulur. Bunun \u00f6tesinde insanlar\u0131n i\u015fi y\u00fcce Allah&#8217;a kalm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyurdu\u011fu gibi:<\/p>\n<p>&#8220;Allah diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de do\u011fru yola iletir.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 39)<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer Allah dileseydi onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc do\u011fru yolda biraraya getirirdi.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 35)<\/p>\n<p>&#8220;Ancak i\u015fitebilenler \u00e7a\u011fr\u0131ya olumlu cevap verebilirler.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 36)<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin \u00f6zg\u00fcr dile\u011fi ile insanlar\u0131n y\u00f6neli\u015fleri, \u00e7abalar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi yeterli derecede a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Bundan dolay\u0131 bu dine \u00e7a\u011fr\u0131 bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenlerin \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00f6nelttikleri kimselerin \u00f6nerilerine uyarak bu dinin \u00e7a\u011fr\u0131 y\u00f6nteminin il\u00e2hi karakterini yozla\u015ft\u0131rmamalar\u0131, s\u00f6z konusu kimselerin arzular\u0131, keyifleri ve ihtiraslar\u0131 uyar\u0131nca bu dini \u015firin g\u00f6sterme gayretke\u015fli\u011fine yana\u015fmamalar\u0131 gerekir. Vaktiyle m\u00fc\u015frikler, o g\u00fcn\u00fcn al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve idrak d\u00fczeyleri uyar\u0131nca somut mucizeler istiyorlard\u0131. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, de\u011fi\u015fik yerlerinde bize bu durumu anlat\u0131yor. Bu t\u00fcr ayetlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 bu surede okuyoruz ki, ba\u015fl\u0131ca \u00f6rnekleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc\u015frikler `Muhammed&#8217;e bir melek indirilseydi ya&#8217; derler.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 8)<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fc\u015frikler `Muhammed&#8217;e Rabbinden bir mucize gelseydi ya&#8217; derler.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 37)<\/p>\n<p>&#8220;Onlar kesin bir dille Allah ad\u0131na yemin ederek e\u011fer kendilerine bir mucize gelirse O&#8217;na mutlaka inanacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 109)<\/p>\n<p>Ba\u015fka surelerde bu \u00f6nerilerin \u00e7ok daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u00f6rnekleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Mesel\u00e2 \u0130sra suresinde bize verilen \u015fu \u00f6rnek bunlardan biridir. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firler dediler ki; `Bize yerden kaynaklar f\u0131\u015fk\u0131rtmad\u0131k\u00e7a sana inanmay\u0131z.<\/p>\n<p>Veya hurmal\u0131klar\u0131n, ba\u011flar\u0131n olup aralar\u0131ndan \u0131rmaklar ak\u0131tmal\u0131s\u0131n.<\/p>\n<p>Yahud iddia etti\u011fin gibi g\u00f6\u011f\u00fc tepemize par\u00e7a par\u00e7a indirmeli, ya da Allah&#8217;\u0131 ve melekleri kar\u015f\u0131m\u0131za getirmelisin.<\/p>\n<p>Veya alt\u0131n bir k\u00f6\u015fk\u00fcn olmal\u0131, yahut g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmal\u0131s\u0131n, ama oradan okuyabilece\u011fimiz bir kitap indiremezsen o y\u00fckseli\u015fine inanmay\u0131z.&#8221; (\u0130sra Suresi: 90-93)<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr \u00f6nerileri i\u00e7eren bir ba\u015fka \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u00f6rnek de Furkan suresinde yer al\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;K\u00e2firler dediler ki; `Bu ne bi\u00e7im bir peygamber ki, yemek yer, sokaklarda gezer? O&#8217;na kendisi ile birlikte uyarma g\u00f6revi y\u00fcr\u00fcten bir melek indirilseydi ya! Yahud kendisine bir hazine verilseydi ve \u00fcr\u00fcnleri ile beslenebilece\u011fi bir bah\u00e7esi olsayd\u0131 ya!&#8221; (Furkan Suresi: 7)<\/p>\n<p>Surenin yukarda okudu\u011fumuz ayetlerinde dile gelen dolays\u0131z Kur&#8217;an direktifi, Peygamberimize ve m\u00fcminlere, \u00e7a\u011fr\u0131ya muhatap olan insanlar\u0131n istedikleri mucizeleri g\u00f6sterme arzusuna kap\u0131lmay\u0131 yasakl\u0131yor. Bilindi\u011fi gibi bu konuda Peygamberimize \u015f\u00f6yle buyuruluyor:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer onlar\u0131n s\u0131rt \u00e7evirmeleri a\u011f\u0131r\u0131na gitti ise elinden geliyorsa yerk\u00fcrenin derinliklerine inen bir yar\u0131k ya da g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131karacak bir merdiven bul da onlara bir delil getir. E\u011fer Allah dileseydi, onlar\u0131 do\u011fru yolda biraraya getirirdi. O halde sak\u0131n cahillerden olma.<\/p>\n<p>Ancak i\u015fitebilenler \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k verebilirler. \u00d6l\u00fclere gelince onlar\u0131 Allah diriltebilir, sonra hepsi O&#8217;nun huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rlar.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 35-36)<\/p>\n<p>Bunun yan\u0131s\u0131ra m\u00fc\u015friklerin e\u011fer kendilerine bir mucize gelirse ona kesinlikle inanacaklar\u0131na dair kesin bir dille yemin etmeleri \u00fczerine m\u00fcminler bu isteklere cevap verme arzusuna kap\u0131l\u0131nca y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu uyar\u0131s\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Mucizeler s\u0131rf Allah&#8217;\u0131n tekelindedir! Hem bilmiyorsunuz ki, e\u011fer o mucize gelse onlar yine inanmazlar.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerini ve g\u00f6zlerini ters \u00e7evirerek kendilerini iman etmekten ka\u00e7\u0131nd\u0131klar\u0131 ilk durumlar\u0131na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr ve azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde debelenmeye b\u0131rak\u0131r\u0131z.&#8221; (En&#8217;am Suresi: 109-110)<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, bu uyar\u0131y\u0131 m\u00fcminlere \u015funun i\u00e7in y\u00f6neltti. Her \u015feyden \u00f6nce bilsinler ki, il\u00e2hi mesaj\u0131 yalanlayanlar\u0131n eksikli\u011fini \u00e7ektikleri \u015fey ger\u00e7e\u011fi kan\u0131tlayan mucize ya da kan\u0131tt\u0131r. Onlar\u0131n eksi\u011fi sesleri i\u015fitme yetene\u011fini yitirmeleri, \u00f6l\u00fc olmalar\u0131 ve yukarda a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin il\u00e2hi kanuna g\u00f6re hidayetten pay almam\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bunun hemen arkas\u0131ndan m\u00fcminlerin \u00f6\u011frenecekleri di\u011fer bir ilke de \u015fudur: Bu din y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131 uyar\u0131nca yoluna devam eder ve birtak\u0131m \u00f6neri heveslilerinin arzular\u0131na ve ihtiraslar\u0131na boyun e\u011fmekten y\u00fcce bir konumdad\u0131r, b\u00f6yle bir uzla\u015fmac\u0131l\u0131\u011fa asla tenezz\u00fcl etmez!<\/p>\n<p>Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bizi bu Kur&#8217;an direktifi ile ilgili daha geni\u015f bir alana iletir. Bu direktif belirli bir zaman dilimine, belirli bir olaya \u00f6zg\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 gibi belirli bir \u00f6neriye de ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Zaman de\u011fi\u015fir, insanlar\u0131n arzular\u0131 da ba\u015fka \u00f6nerilerde somutla\u015fabilir. Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dininin \u00e7a\u011fr\u0131 bayraktarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenenler insan arzular\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekten sapmamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 \u0130sl\u00e2m d\u00e2vet\u00e7ileri \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131 &#8220;teorik bir doktrin&#8221;in kal\u0131plar\u0131na d\u00f6kerek yaz\u0131ya ge\u00e7irmeye kalk\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu giri\u015fimin alt\u0131nda birtak\u0131m insanlar\u0131n \u00f6nerilerine olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verme gayretke\u015fli\u011fi yatar. B\u00f6ylece basit yery\u00fcz\u00fc kaynakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ekollerine \u00f6zeniyorlar. \u0130nsanl\u0131k bu ekollere bir s\u00fcre i\u00e7in d\u00f6rt elle sar\u0131l\u0131yor. Sonra zamanla g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, bunlar\u0131n t\u00fcm i\u00e7eri\u011fi kusur, sa\u00e7mal\u0131k ve \u00e7eli\u015fkilerden ibaretmi\u015f. Baz\u0131 \u0130sl\u00e2m d\u00e2vet\u00e7ileri de \u0130sl\u00e2m d\u00fczenini, bir sosyal d\u00fczen program\u0131n\u0131n ya da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir hukuk program\u0131n\u0131n kal\u0131plar\u0131 i\u00e7in sayfalara d\u00f6kmeye kalk\u0131\u015f\u0131rken ayn\u0131 arzunun bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kal\u0131yorlar. Bu kimseler \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n sosyal d\u00fczeninden t\u00fcrettikleri bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 sosyal ve hukuki programlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile cahiliye d\u00fczeninin \u0130sl\u00e2m&#8217;la ilgisiz problemlerini \u00e7\u00f6zmeye, mevcut \u015fartlar\u0131n\u0131 d\u00fczene koymaya kalk\u0131\u015f\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye zihniyetinin taraftarlar\u0131 &#8220;\u0130sl\u00e2m, sadece bir inan\u00e7t\u0131r, onun pratik hayata ili\u015fkin genel bir d\u00fczeni yoktur&#8221; diyorlar ya, i\u015fte bu \u00e7\u00f6z\u00fcmler ile onlar\u0131n istekleri kar\u015f\u0131lanarak g\u00f6zlerine girilecektir s\u00f6zde! Oysa onlar cahiliye zihniyetinden kaynaklanan tutumlar\u0131n\u0131 devam ettirerek ta\u011futun, y\u00fcce Allah d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar\u0131n yarg\u0131s\u0131na dayanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n \u0131 ne uyguluyorlar ve ne de bu \u015feriat\u0131n yarg\u0131s\u0131na teslim oluyorlar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar onur k\u0131r\u0131c\u0131 giri\u015fimlerdir. Hi\u00e7 bir m\u00fcsl\u00fcman de\u011fi\u015fken d\u00fc\u015f\u00fcnce modalar\u0131n\u0131n arzular\u0131na uyay\u0131m diye, Allah yoluna \u00e7a\u011f\u0131rma y\u00f6ntemlerini geli\u015ftirme ad\u0131 alt\u0131nda bu giri\u015fimlere ba\u015fvurmamal\u0131, bu oynak ve sebats\u0131z isteklerin pe\u015fine tak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan daha onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir giri\u015fim var ki, o da \u0130sl\u00e2m&#8217;a ba\u015fka k\u0131l\u0131klar giydirmek isteyenlerin, ona herhangi bir zaman diliminde ge\u00e7erli olan yabanc\u0131 bir s\u0131fata yak\u0131\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015fanlar\u0131n giri\u015fimidir. Sosyalizm, demokrasi ve benzerleri gibi. B\u00f6yleleri \u0130sl\u00e2m\u0131 bu onur k\u0131r\u0131c\u0131 takdimleri ile ona hizmet ettiklerini san\u0131yorlar. &#8220;Sosyalizm, insan yap\u0131s\u0131 bir sosyoekonomik doktrindir, do\u011fru ve yanl\u0131\u015f olma ihtimallerine a\u00e7\u0131kt\u0131r. &#8220;Demokrasi&#8221; de insan yap\u0131s\u0131 bir sosyal d\u00fczen ya da rejim bi\u00e7imidir. O da insan yap\u0131s\u0131 olman\u0131n do\u011fal sonucu olarak do\u011fru da olabilir, yanl\u0131\u015f da. \u0130sl\u00e2m ise inanca dayal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, sosyoekonomik sistemi, y\u00fcr\u00fctme ve \u00f6rg\u00fctlenme sistemini i\u00e7eren bir ya\u015fama tarz\u0131d\u0131r. Allah yap\u0131s\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kusurdan, eksiklikten ar\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Acaba y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sistemine, kullar kat\u0131nda insan yap\u0131s\u0131 bir s\u0131fatla arac\u0131l\u0131k etmek isteyen kimsenin \u0130sl\u00e2m kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu nedir? Daha do\u011frusu y\u00fcce Allah&#8217;a kullar kat\u0131nda kullar\u0131n s\u00f6zleri ile arac\u0131l\u0131k yapmaya giri\u015fen kimsenin \u0130sl\u00e2m kar\u015f\u0131s\u0131ndaki durumu nedir?<\/p>\n<p>Araplar\u0131n cahiliye d\u00f6neminde m\u00fc\u015friklerin b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u015frikli\u011fi, baz\u0131 yarat\u0131klar\u0131 y\u00fcce Allah ile kendileri aras\u0131nda arac\u0131 olarak tan\u0131malar\u0131, onlar\u0131 dost ve dayanak edinmeleridir. T\u0131pk\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n buyurdu\u011fu gibi:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131 b\u0131rak\u0131p da putlar\u0131 dost edinenler `Onlara, s\u0131rf bizi Allah&#8217;a yakla\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye tap\u0131yoruz&#8217; derler.&#8221; (Z\u00fcmer Suresi: 3)<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u015firk budur. Peki, bir de \u015f\u00f6ylelerini d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Bunlar kendileri ile y\u00fcce Allah aras\u0131nda kullardan arac\u0131 tutmuyorlar da kullar kat\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;a kullar\u0131n sistemlerinden ya da doktrinlerinden birini arac\u0131 olarak tutuyorlar. Aman Allah&#8217;\u0131m, ne \u00e7irkin ve ne i\u011fren\u00e7 bir giri\u015fim!<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r, sosyalizm sosyalizmdir, demokrasi de demokrasidir. \u0130sl\u00e2m y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n sistemidir, onun y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takt\u0131\u011f\u0131 addan ba\u015fka bir ad\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131fattan ba\u015fka bir s\u0131fat\u0131 yoktur. Di\u011fer ikisi ise insan yap\u0131s\u0131, insan deneyimlerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc birer be\u015feri sistemdir. \u0130nsanlar \u0130sl\u00e2m\u0131 se\u00e7eceklerse bu, ilke uyar\u0131nca se\u00e7sinler. \u0130nsanlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dinine \u00e7a\u011f\u0131rma g\u00f6revini \u00fcstlenen bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dinine yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 sanarak insanlar\u0131n gelip ge\u00e7ici heveslerini tatmin etmeye kalk\u0131\u015fmas\u0131, de\u011fi\u015fken d\u00fc\u015f\u00fcnce modalar\u0131na ayak uydurmaya giri\u015fmesi do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u00dcstelik bu dinlerini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6renlere, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ululu\u011funu gerekti\u011fi gibi anlamam\u0131\u015f olanlara soruyoruz. Siz bug\u00fcn \u0130sl\u00e2m\u0131 insanlara &#8220;sosyalizm&#8221; ya da &#8220;demokrasi&#8221; yaftas\u0131 alt\u0131nda sunuyorsunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki sistem &#8220;\u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n modala\u015fm\u0131\u015f iki sosyal ve politik ak\u0131m\u0131d\u0131r. Peki bir zamanlar da insanlar taraf\u0131ndan en \u00e7ok tutulan sistem &#8220;kapitalizm&#8221; idi, bu sisteme tutunarak derebeylik (feodalite) d\u00fczeninden \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Ba\u015fka bir zamanlarda g\u00f6zde olan moda sistem monar\u015fi (mutlakiyet) rejimi idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sistem sayesinde da\u011f\u0131n\u0131k eyaletler bir bayrak ve tek otorite alt\u0131nda birle\u015ftirilebiliyordu. Mesel\u00e2 Bismark d\u00f6nemi Almanya&#8217;s\u0131 ile Mazzini d\u00f6nemi \u0130talya&#8217;s\u0131nda oldu\u011fu gibi. Kim bilir yar\u0131n\u0131n moda sistemleri, tutulan sosyo-ekonomik sistemleri, g\u00f6zde kul-i\u015fi rejimleri neler olacak? Acaba bu modaya ayak uydurmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar yar\u0131n \u0130sl\u00e2m\u0131 insanlara sempatik gelecek bir k\u0131l\u0131k i\u00e7inde sunma gayretke\u015fli\u011fi u\u011fruna \u0130sl\u00e2mdan ne ad alt\u0131nda s\u00f6z edecekler, onun hakk\u0131nda nas\u0131l konu\u015facaklar?<\/p>\n<p>\u0130\u015fte gerek incelemekte oldu\u011fumuz yukardaki ayetler ve gerekse Kur&#8217;an&#8217;\u0131n di\u011fer ayetlerinin direktifi b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylediklerimizi i\u00e7erir. Bu direktif \u00e7a\u011fr\u0131 bayraktar\u0131n\u0131n dinini y\u00fcksekte tutmas\u0131n\u0131, \u015funun bunun \u00f6nerilerine cevap verme gayretke\u015fli\u011fine kap\u0131lmamas\u0131n\u0131, ba\u015fka bir isimle veya ba\u015fka bir yafta ile onu s\u00fcslemeye kalk\u0131\u015fmamas\u0131n\u0131, insanlara onu tan\u0131t\u0131rken kendi y\u00f6nteminden, kendi \u00fcslubundan ba\u015fka bir y\u00f6ntem ve \u00fcslup kullanmamas\u0131n\u0131 istiyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n varl\u0131klara ihtiyac\u0131 yoktur. Kullu\u011fu s\u0131rf Allah&#8217;\u0131n tekelinde g\u00f6rerek, O&#8217;nun d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015feyin kullu\u011fundan s\u0131yr\u0131larak bu dini kabul etmeyenlere bu dinin ihtiyac\u0131 yoktur. T\u0131pk\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ne itaatk\u00e2rlara ve ne de asilere ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Bir de \u015funu unutmamak gerekir. Bu din, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlar taraf\u0131ndan benimsenmesini istedi\u011fi ilkeleri ve \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan orijinal oldu\u011fu gibi uygulama y\u00f6ntemi ve insan f\u0131trat\u0131na hitap etme \u00fcslubu bak\u0131m\u0131ndan da orijinaldir, kendine \u00f6zg\u00fc bir kimli\u011fe sahiptir. Bu dini bu ilkeleri ile, bu \u00f6zellikleri ile, bu uygulama y\u00f6ntemi ve bu \u00fcslubu ile yery\u00fcz\u00fcne indiren, insan\u0131 yaratan ve onun i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ne gibi duygular\u0131n cirit att\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ncelemekte oldu\u011fumuz bu ayetler grubunda Kur&#8217;an&#8217;\u0131n insan f\u0131trat\u0131na as\u0131l hitap etti\u011fini somutla\u015ft\u0131ran bir \u00f6rnek vard\u0131r. Bu \u00f6rnek bir\u00e7ok benzerinin sadece bir tanesidir. Bu \u00f6rnekte insan f\u0131trat\u0131 ile evrensel varl\u0131k aras\u0131nda ba\u011f kuruluyor, evrensel mesajlar insan f\u0131trat\u0131na yans\u0131t\u0131l\u0131yor, insan varl\u0131\u011f\u0131 bu mesajlar\u0131 alg\u0131las\u0131n diye uyand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, e\u011fer bu mesaj insan f\u0131trat\u0131n\u0131n derinliklerine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir frekansla ula\u015f\u0131rsa f\u0131trat\u0131n ona da kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fini iyi biliyor. Nitekim O bize &#8220;Ancak i\u015fitebilenler \u00e7a\u011fr\u0131ya olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k verirler.&#8221; buyuruyor.<\/p>\n<p>Bu ayetler grubunda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6rnek \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Muhammed&#8217;e, Rabbinden bir mucize indirilseydi ya&#8221; dediler. De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131n b\u00f6yle bir mucize indirmeye g\u00fcc\u00fc yeterlidir, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilgiden yoksundur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayette \u00f6nce y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131n, onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n ve kendi ku\u015faklar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcl\u00fcp sona erecek nitelikte somut mucize isteyenlerin s\u00f6zleri naklediliyor. Arkas\u0131ndan kalblerine oturacak etkinlikte bir \u00fcslupla bu \u00f6nerilerinin gerisinde ne oldu\u011fu, e\u011fer bu \u00f6nerileri kabul edilse arkas\u0131ndan ne gelece\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Arkas\u0131ndan gelecek olan akibet k\u0131sk\u0131vrak yakalanma ve toplu-k\u0131r\u0131ma u\u011framad\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n mucize g\u00f6ndermeye g\u00fcc\u00fc yeterlidir. Fakat onun g\u00f6nderilmemesini gerektiren fakt\u00f6r, O&#8217;nun kullar\u0131na y\u00f6nelik merhametidir; bu \u00f6neriye olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermemesi O&#8217;nun hikmetinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayette s\u00f6z\u00fcn ak\u0131\u015f\u0131 ans\u0131z\u0131n de\u011fi\u015ftiriliyor. M\u00fc\u015frikler i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131klar\u0131 dar d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131b\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak u\u00e7suz-bucaks\u0131z evrenin enginliklerine iletiliyor, dikkatleri \u00e7evrelerini ku\u015fatan b\u00fcy\u00fck mucizelere \u00e7ekiliyor. Bu mucizelerin yan\u0131nda kendi istedikleri somut mucize s\u00f6n\u00fck ve \u00f6nemsiz kal\u0131yor. Evrenin dayan\u0131kl\u0131 yap\u0131s\u0131nda yeralan ve gerek kendilerinden \u00f6nce gerek kendilerinden sonraki t\u00fcm insanl\u00e2r\u0131n iyi bak\u0131nca g\u00f6rebildikleri ve g\u00f6rebilecekleri s\u00fcrekli mucizelere bak\u0131\u015flar\u0131 y\u00f6neltiliyor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Yerde k\u0131m\u0131ldayan b\u00fct\u00fcn hayvan t\u00fcrleri ve kanatlar\u0131 ile u\u00e7an b\u00fct\u00fcn ku\u015f \u00e7e\u015fitleri sizler gibi birer canl\u0131lar toplulu\u011fudurlar Biz hi\u00e7bir \u015feyi o kitab\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmad\u0131k. Sonra bunlar, Rabblerinin huzurunda biraraya getirilirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir ger\u00e7ektir. O g\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u015frikleri bu ger\u00e7e\u011fin m\u00fcthi\u015fli\u011fini sadece g\u00f6zlemleri ile fark edebilirlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlarda hen\u00fcz sistematik bilgi geli\u015fmemi\u015fti. Bu ger\u00e7ek onlar\u0131n \u00e7evrelerinde ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131, ku\u015flar\u0131 ve b\u00f6cekleri ba\u011f\u0131ms\u0131z aile topluluklar\u0131 halinde b\u00fct\u00fcnle\u015ftiriyor. Bu ailelerin herbirinin ayr\u0131 karakteristikleri, ayr\u0131 \u00f6zellikleri ve ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme sistemleri vard\u0131r. \u0130nsano\u011flunun bilgi d\u00fczeyi y\u00fckseldik\u00e7e bu ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131 geni\u015fler. Fakat insan bilimi gerek bu ger\u00e7e\u011fin \u00f6z\u00fcne ve gerekse bu \u00f6z\u00fcn uzant\u0131s\u0131 olan bilgimize kapal\u0131 gayb b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ba\u015fka bir \u015fey ekleyemez. Bu ger\u00e7ek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n led\u00fcnni (kendine \u00f6zg\u00fc) bilgisinin ve \u00e7ekip \u00e7evirici iradesinin her \u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fidir ki, evrende g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen deminki ger\u00e7ek bu ger\u00e7e\u011fe tan\u0131kl\u0131k ediyor onu kan\u0131tl\u0131yor. &#8216;<\/p>\n<p>\u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. M\u00fc\u015frikler somut mucize istiyorlard\u0131. G\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131k\u00e7a, g\u00f6zlemlerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e, evrenin ge\u00e7mi\u015f ve gelecek olaylar\u0131n\u0131n s\u00fcrecini kavrad\u0131k\u00e7a g\u00f6rebilecekleri b\u00fcy\u00fck ola\u011fan\u00fcst\u00fcler kar\u015f\u0131s\u0131nda daha \u00f6nce istedikleri somut mucizeler nerede kald\u0131, acaba?<\/p>\n<p>Bu \u00f6rnekte g\u00f6zledi\u011fimiz Kur&#8217;an y\u00f6ntemi sadece \u015funu yap\u0131yor. insan f\u0131trat\u0131 ile evren aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kuruyor, evren ile f\u0131trat aras\u0131ndaki irtibat kanallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131yor, sonra da bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc evrenin ve derin boyutlu mesajlar\u0131n\u0131 insan varl\u0131\u011f\u0131na ak\u0131tmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an y\u00f6ntemi insan f\u0131trat\u0131na teorik, zihni nitelikte birtak\u0131m teolojik tart\u0131\u015fmalar sunmuyor, ona &#8220;Tevhid&#8221; biliminde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u0130sl\u00e2m sistemine yabanc\u0131 birtak\u0131m &#8220;kel\u00e2mi (s\u00f6zel)&#8221; tart\u0131\u015fmalar da sunmuyor. Ona rasyonel ya da materyalist felsefe spek\u00fclasyonlar\u0131 hi\u00e7 sunmuyor. Ona sundu\u011fu tek \u015fey g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve g\u00f6r\u00fcnmez kesimleri ile bu ger\u00e7ek evrendir. Onu onunla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ileti\u015fime, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fime ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 mesaj al\u0131\u015f-veri\u015fi d\u00fczenleyen y\u00f6ntemden ayr\u0131l\u0131p \u00e7\u0131kmazlara ve kuytu l\u00e2birentlere dalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Daha sonraki ayette bu m\u00fcthi\u015f mucizeleri, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc b\u00fcy\u00fck ayetleri yalanlayanlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan bir yorumla mesele noktalan\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n<p>&#8220;Bizim ayetlerimizi yalanlayanlar karanl\u0131klar i\u00e7inde bocalayan sa\u011f\u0131rlar ve dilsizlerdir. Allah diledi\u011fi kimseyi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131r diledi\u011fi kimseyi de do\u011fru yola iletir.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ayet, ayetleri yalanlayanlar\u0131n durumunu ve karakteristik \u00f6zelliklerini anlat\u0131yor. Onlar sa\u011f\u0131rd\u0131rlar, dilsizdirler ve karanl\u0131klar i\u00e7inde bocal\u0131yorlar. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayete ve sap\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin kanunu da a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bu kanun y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayete veya sap\u0131kl\u0131\u011fa ili\u015fkin dile\u011fini kullar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f s\u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan f\u0131trat\u0131n temel niteli\u011fine ba\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bu meseleye ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin t\u00fcm taraflar\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fiyor, kayna\u015fm\u0131\u015f oluyor. Ayr\u0131ca hem \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n y\u00f6ntemi belirginlik kazan\u0131yor hem de bu inan\u00e7 sistemini hareket pl\u00e2n\u0131na yans\u0131tan, de\u011fi\u015fik \u015fartlarda, de\u011fi\u015fik ku\u015faktan insanlar ile y\u00fczy\u00fcze gelen \u0130sl\u00e2m davet\u00e7isinin durumu anlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6yle umuyorum ki, \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n y\u00f6ntemine ili\u015fkin bu a\u00e7\u0131klamalar bu surenin tan\u0131tma yaz\u0131s\u0131nda verilen konu ile ilgili bilgiler ile birlikte gidilecek yolu ayd\u0131nlat\u0131r niteliktedir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ba\u015far\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;dand\u0131r.<\/p>\n<p>PUTPEREST MANTI\u011eI<\/p>\n<p>Burada -pe\u015f pe\u015fe gelen ayet dalgalar\u0131n\u0131n bu a\u015famas\u0131nda- Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fc\u015friklerin f\u0131tratlar\u0131n\u0131 Allah&#8217;\u0131n korkun\u00e7 azab\u0131 ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Daha do\u011frusu Allah&#8217;\u0131n korkun\u00e7 azab\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirirken korkunun etkisiyle t\u00fcm cahiliye birikintilerinden soyutlanan, deh\u015fetin sars\u0131nt\u0131s\u0131yla bu birikintilerin birer birer d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, art\u0131k sahte tanr\u0131lar hikayesini unutan ve zaman kaybetmeden \u00f6z\u00fcnde tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, kurtulu\u015f ve esenli\u011fi yaln\u0131zca O&#8217;ndan bekledi\u011fi ger\u00e7ek Rabbine y\u00f6nelen f\u0131tratlar\u0131yla y\u00fczy\u00fcze getiriyor.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 daha sonra kendilerinden \u00f6nce ge\u00e7en kavimlerin yok edildikleri yerler \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini sa\u011flamak i\u00e7in ellerinden tutuyor ve yol boyunca Allah&#8217;\u0131n kanunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, O&#8217;nun takdirinin ne \u015fekilde i\u015fledi\u011fini g\u00f6steriyor. Allah&#8217;\u0131n peygamberlerini yalanlamalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 nas\u0131l yava\u015f yava\u015f hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fckledi\u011fini bak\u0131\u015flar\u0131na ve basiretlerine sunuyor. Nas\u0131l imtihan \u00fcst\u00fcne imtihana -azap ve s\u0131k\u0131nt\u0131yla imtihan\u0131n ard\u0131ndan bolluk ve nimetlerle imtihana- tabi tutulduklar\u0131n\u0131, gafletten uyanmalar\u0131 i\u00e7in nas\u0131l f\u0131rsat verildi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. B\u00fct\u00fcn bu f\u0131rsatlar\u0131 ka\u00e7\u0131nmalar\u0131, zorluk kar\u015f\u0131s\u0131nda uyanmamalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan nimetlere aldanmalar\u0131 \u00fczerine y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki ilah\u00ee kanun uyar\u0131nca Allah&#8217;\u0131n takdirinin ger\u00e7ekle\u015fmesini, \u015fiddetli azab\u0131n ans\u0131z\u0131n gelip \u00e7atmas\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. &#8220;Alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a hamdolsun ki, zalimler g\u00fcruhunun arkas\u0131 kesildi, soyu kurudu.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fclleri derinden sarsan bu sahne hen\u00fcz bitmemi\u015fken di\u011fer bir sahne yer al\u0131yor. Burada da onlar Allah&#8217;\u0131n korkun\u00e7 azab\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor, i\u015fitme ve g\u00f6rme organlar\u0131 i\u015f g\u00f6rmez hale getiriliyor, kalplerinin \u00fczerine m\u00fch\u00fcr vuruluyor. Sonra da i\u015fitme, g\u00f6rme ve kavrama organlar\u0131n\u0131 geri verebilecek Allah&#8217;dan ba\u015fka bir ilah bulamaz oluyorlar.<\/p>\n<p>G\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011fu kadar deh\u015fet verici olan bu iki sahneyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirilmi\u015flerken onlara peygamberlerin g\u00f6revinden s\u00f6z edilmektedir: Peygamberlerin g\u00f6revi m\u00fcjdeleme ve korkutmad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir g\u00f6revleri s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ne ola\u011fan-\u00fcst\u00fc \u015feyler g\u00f6stermek ne de birtak\u0131m isteklerde bulunanlar\u0131n isteklerine cevap vermek zorundad\u0131rlar. Onlar sadece tebli\u011f ederler. M\u00fcjdeleyip korkuturlar. Ard\u0131ndan bir grup insan inan\u0131r, yararl\u0131 iyi davran\u0131\u015flarda bulunur, dolay\u0131s\u0131yla korkudan emin olur, \u00fcz\u00fcnt\u00fcden kurtulur. Bir grup da yalanlar, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Bu yalanlama ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n sonucunda da korkun\u00e7 azab\u0131 tadar. O halde dileyen inans\u0131n, dileyen k\u00e2fir olsun.<br \/>\n<strong>40- De ki; &#8220;E\u011fer ba\u015f\u0131n\u0131za Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 k\u0131yamet ile y\u00fczy\u00fcze gelseniz, do\u011fru konu\u015facaksan\u0131z s\u00f6yleyin bakal\u0131m acaba (bu durumda) Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na m\u0131 yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/p>\n<p>41- &#8220;Hay\u0131r, s\u0131rf O&#8217;na yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z, O da dilerse feryad\u0131n\u0131za konu olan belay\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131zdan ald\u0131r\u0131r, o zaman O&#8217;na ko\u015ftu\u011funuz ortaklar\u0131 unutuverirsiniz.<\/strong><\/p>\n<p>ALLAH&#8217;IN AZABI<\/p>\n<p>Bu ilahi sistem bu inan\u00e7la insan f\u0131trat\u0131na hitab ederken ba\u015fvurdu\u011fu y\u00f6ntemlerin bir yan\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu da ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcmde, onun \u00f6ncesinde ve surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde sonradan ele al\u0131nacak b\u00f6l\u00fcmlerde a\u00e7\u0131klananlar\u0131n di\u011fer yan\u0131na eklenmektedir.<\/p>\n<p>Orada canl\u0131lar alemindeki ilah\u00ee tedbirin ve d\u00fczenlemenin eserleri ve Allah&#8217;\u0131n bilgisinin, ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insan f\u0131trat\u0131na hitap edilmi\u015fti. Burada ise Allah&#8217;\u0131n korkun\u00e7 azab\u0131 ve insan f\u0131trat\u0131n\u0131n g\u00f6n\u00fclleri derinden sarsan deh\u015fet verici \u015fekillerinden biri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu ile hitap ediliyor. Bu esnada \u015firkin birikintileri ortadan kalk\u0131yor. F\u0131trat, ger\u00e7ek Rabbini bilmek ve ayn\u0131 zamanda, O&#8217;nu birlemek gibi temel \u00f6zelliklerini \u00f6rten bu birikintilerden soyutlan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; E\u011fer ba\u015f\u0131n\u0131za Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 k\u0131yamet ile y\u00fczy\u00fcze gelseniz, do\u011fru konu\u015facaksan\u0131z s\u00f6yleyin bakal\u0131m acaba (bu durumda) Allah&#8217;dan ba\u015fkas\u0131na m\u0131 yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z?&#8221;<\/p>\n<p>Bu, insan f\u0131trat\u0131n\u0131 deh\u015fet d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmakt\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki azab\u0131, mahfolma, yok olup gitme ya da K\u0131yametin beklenmedi\u011fi bir s\u0131rada gelip \u00e7atmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi&#8230; F\u0131trat bu \u015fekilde uyar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu deh\u015feti d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman, bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin ger\u00e7ek mahiyetini kavrar, -ki y\u00fcce Allah kavrayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu- bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda titremeye ba\u015flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7inde gizli olan ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah bu ger\u00e7e\u011fin f\u0131trat\u0131n derinliklerinde gizli oldu\u011funu bildi\u011finden dolay\u0131 ona d\u00fc\u015f\u00fcnce yoluyla hitap etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla f\u0131trat sars\u0131l\u0131yor, titriyor ve \u00fczerine \u00e7ullanm\u0131\u015f birikintilerden kurtuluyor.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah onlara soruyor ve f\u0131tratlar\u0131na yer eden do\u011fruyu ifade etmesi i\u00e7in kendi dilleriyle do\u011fru cevap vermelerini istiyor.<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r, s\u0131rf O&#8217;na yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z. O da dilerse feryad\u0131n\u0131za konu olan belay\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131zdan ald\u0131r\u0131r, o zaman O&#8217;na ko\u015ftu\u011funuz ortaklar\u0131 unutursunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Hay\u0131r sadece O&#8217;na yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z. \u015eirkinizi t\u00fcmden unutursunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu esnada- korku, f\u0131tratlar\u0131n\u0131 asl\u0131na d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k f\u0131trat kurtulu\u015f i\u00e7in sadece Allah&#8217;a y\u00f6nelecektir. Herhangi birini O&#8217;na ortak ko\u015ftu\u011funu unutur. Hatta bu \u015firk olay\u0131n\u0131 da unutur. \u00c7\u00fcnk\u00fc f\u0131trat\u0131n ger\u00e7ek Rabbini bilip tan\u0131mas\u0131 \u00f6z\u00fcnde yer eden kal\u0131c\u0131 bir ger\u00e7ektir. \u015eirk ise, y\u00fczeysel ve al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir \u00f6rt\u00fcd\u00fcr. Yabanc\u0131 etkenlerin \u00fcr\u00fcn\u00fc bir olgudur. F\u0131trat\u0131n \u00fczerine \u00e7ullanm\u0131\u015f birikintilerde yer alan y\u00fczeysel bir \u00f6rt\u00fcd\u00fcr. \u015eiddetli bir korku sonucu insan f\u0131trat\u0131 sars\u0131l\u0131nca \u00fczerine \u00e7ullanm\u0131\u015f cahiliyenin birikintileri birer birer d\u00f6k\u00fcl\u00fcr, \u00f6rt\u00fc u\u00e7u\u015fur gider. F\u0131trat\u0131n ger\u00e7ek yap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Art\u0131k yarat\u0131c\u0131s\u0131na y\u00f6nelik f\u0131tri hareketini ortaya koyar. Hi\u00e7bir m\u00fcdahalesinin, hi\u00e7bir etkinli\u011finin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 bu \u015fiddetli korkuyu gidermesi i\u00e7in O&#8217;na yalvar\u0131r.<\/p>\n<p>Deh\u015fet kar\u015f\u0131s\u0131nda insan f\u0131trat\u0131n\u0131n tavr\u0131 bundan ibarettir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 da m\u00fc\u015frikleri bu ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n durumu ise, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fma an\u0131nda a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah, yalvard\u0131klar\u0131 \u015feyi gideriyor. -ancak dilerse e\u011fer- \u00c7\u00fcnk\u00fc O&#8217;nun iradesi serbesttir. Hi\u00e7bir \u015fekilde ba\u011flanamaz. Dilerse onlara cevap verir, gidermesini istedikleri \u015feyin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ya da bir k\u0131sm\u0131n\u0131 giderir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u015fayet dilerse takdiri, hikmeti ve bilgisi uyar\u0131nca onlara kar\u015f\u0131l\u0131k vermez.<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli etkenlerin sonucu ortaya \u00e7\u0131kan sapmalar nedeniyle kimi zaman ba\u015f g\u00f6steren ve insan\u0131n \u00f6z\u00fcnde gizli bulunan, ger\u00e7ek Rabbine y\u00f6neli\u015fi ve O&#8217;nu birleyi\u015fi ger\u00e7e\u011fini \u00f6rten \u015firk kar\u015f\u0131s\u0131nda f\u0131trat\u0131n tutumu bu olursa, acaba dinsizlik ve Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temelden ink\u00e2r etme kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tavr\u0131 ne olacakt\u0131r?<\/p>\n<p>Ateistlik m\u00fccadelesini bu \u015fekliyle s\u00fcrd\u00fcrenlerin buna kesinlikle inand\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmelerinde -daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi- samimi olduklar\u0131 konusunda derin \u015f\u00fcphelerimiz vard\u0131r. Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f bir yarat\u0131\u011f\u0131n, olu\u015fumunun plan\u0131nda bu m\u00fch\u00fcr bulundu\u011fu, her h\u00fccrede ve her atomda somutla\u015f\u0131p b\u00fcnyesine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde yarat\u0131c\u0131 elin m\u00fchr\u00fcn\u00fc tamamen silecek bir duruma gelece\u011finden ku\u015fku duyuyoruz.<\/p>\n<p>Ancak, i\u011fren\u00e7 eziyetlerden, kiliseyle giri\u015filen barbar \u00e7at\u0131\u015fmalardan, bask\u0131 ve zul\u00fcmden, kendisi sap\u0131k\u00e7a zevklere dald\u0131\u011f\u0131 halde, kilisenin, insanlar\u0131n f\u0131tri isteklerini ink\u00e2r etmesi gibi Avrupa&#8217;n\u0131n uzun \u00e7a\u011flar boyu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu u\u011fursuz tarih&#8230; Evet, en sonunda Avrupal\u0131lar\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan ve i\u011fren\u00e7 ortamdan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n ifadesi olarak bu ateistlik, Allah tan\u0131mazl\u0131k ak\u0131m\u0131na s\u00fcr\u00fckleyen \u015fey, i\u015fte bu tarihsel s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n<p>Bu durum, yahudilerin bu tarihsel olguyu istismar etmelerine ve h\u0131ristiyanlar\u0131 dinlerinden uzakla\u015fmaya s\u00fcr\u00fcklemelerine neden olmu\u015ftur. Ama\u00e7, rahatl\u0131kla onlar\u0131 y\u00f6nlendirmek, kolayl\u0131kla i\u00e7lerinde \u00e7\u00f6z\u00fclme ve bunal\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak ve &#8220;Talmud&#8221; ve &#8220;Siyon protokollar\u0131n\u0131n&#8221; deyimiyle -e\u015fek gibi- kullanmakt\u0131r. Yahudi, kiliseden ka\u00e7\u0131\u015f sonucu insanlar\u0131 ateistli\u011fe s\u00fcr\u00fcklemek i\u00e7in Avrupa&#8217;n\u0131n \u015fu u\u011fursuz tarihini istismar etmenin d\u0131\u015f\u0131nda amac\u0131na ula\u015famazd\u0131.<\/p>\n<p>Yahudi doktrinlerinden biri olan kom\u00fcnizmde somutla\u015fan dinsizli\u011fi, (ateizmi) yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya ili\u015fkin yar\u0131m y\u00fczy\u0131ldan beridir devletin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm imk\u00e2nlarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen zorlu \u00e7abalar bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizzat Rus halk\u0131 hal\u00e2 Allah inanc\u0131na olan arzuyu f\u0131trat\u0131n\u0131n derinliklerinde ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kendisinden sonra devlet ba\u015fkan\u0131 olan Kru\u015f\u00e7ev&#8217;in nitelendirdi\u011fi gibi, bar-bar Stalin II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131nda kiliseyle anla\u015fmak ve \u00f6nde gelen piskoposlar\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f\u0131n bask\u0131s\u0131, O&#8217;nu Allah inanc\u0131n\u0131n insan f\u0131trat\u0131n\u0131n temel \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu kabullenmeye zorlam\u0131\u015ft\u0131. Kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve \u00e7evresinde yer alan bir avu\u00e7 iktidar sahiplerinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ne olursa olsun.<\/p>\n<p>Yahudiler -Ha\u00e7l\u0131lar i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 `e\u015feklerin yard\u0131m\u0131yla- \u0130sl\u00e2mi inan\u00e7 ve din olarak duyurulan milletlerin ruhlar\u0131nda dinsizlik ak\u0131m\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma \u00e7abalar\u0131na giri\u015fmi\u015flerdir. Bununla beraber \u0130sl\u00e2m bu uluslar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde zaten silik ve soluk bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arz etmekteydi. Kitaplar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015flatt\u0131klar\u0131 hakeret ve kahraman\u0131 hakk\u0131nda y\u00fcceltme ve yard\u0131m konusunda sarf ettikleri t\u00fcm \u00e7abalara ve gerekse \u00f6nc\u00fcl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 ak\u0131m hakk\u0131n-da yazd\u0131klar\u0131, t\u00fcm kitaplara ra\u011fmen ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle yeni giri\u015fimlerinde, bu deneyiminden yararlanarak \u00f6nc\u00fcl\u00fck hareketlerinde laiklik, Allah tan\u0131mazl\u0131k bayra\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckseltmeme yolunu se\u00e7mi\u015flerdir. Aksine bu t\u00fcr giri\u015fimlerin \u00fcst\u00fcnde \u0130sl\u00e2m bayra\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckseltmi\u015flerdir. B\u00f6ylece, T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011fin-de oldu\u011fu gibi, f\u0131tratla \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f oluyorlar. Sonra da bu bayra\u011f\u0131n alt\u0131nda istedikleri \u00e7irkefi, pisli\u011fi, ahl\u00e2ki \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi ve \u0130sl\u00e2m b\u00f6lgesinde insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc t\u00fcmden kurutma y\u00f6ntemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye koyulurlar.<\/p>\n<p>Bununla beraber t\u00fcm bunlar\u0131n \u00f6tesinde kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ibret, zaman\u0131n birikimleri \u00fcst\u00fcnden silindi\u011fi zaman f\u0131trat\u0131n Rabbini iyice tan\u0131mas\u0131 ve O&#8217;nu birlemek suretiyle boyun e\u011fmesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc korku sonucu sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman bu birikintiler birer birer d\u00f6k\u00fcl\u00fcr, f\u0131trat b\u00fct\u00fcn\u00fcyle onlardan soyutlan\u0131r ve kendisini ilk defa m\u00fc&#8217;min, itaatk\u00e2r ve sak\u0131nan bir kul olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle y\u00fcce yarat\u0131c\u0131s\u0131na d\u00f6ner. B\u00fct\u00fcn bu tuzaklar i\u00e7inde temelini sarsacak ve f\u0131trat\u0131 y\u00fcce yarat\u0131c\u0131s\u0131na d\u00f6nd\u00fcrecek bir hak hayk\u0131r\u0131\u015f\u0131 yeterlidir. Yery\u00fcz\u00fcnde bu hayk\u0131r\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenler bulundu\u011fu s\u00fcrece bat\u0131l kurtulamayacak ve ne kadar \u00e7aba sarf etseler de yery\u00fcz\u00fcnden bu hayk\u0131r\u0131\u015f silinmeyecekdir.<br \/>\n<strong>GE\u00c7M\u0130\u015e \u00dcMMETLER<\/p>\n<p>42- Senden \u00f6nceki bir\u00e7ok \u00fcmmetlere peygamberler g\u00f6nderdik, dinlemediler. Bunun \u00fczerine ola ki, bize yalvar\u0131rlar diye kendilerini s\u0131k\u0131nt\u0131lara ve bel\u00e2lara \u00e7arpt\u0131rd\u0131k.<\/p>\n<p>43- Bari s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z ba\u015flar\u0131na gelince bize yalvarsalard\u0131 ya! Fakat kalbleri kat\u0131la\u015ft\u0131 ve \u015feytan yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi olara cazip g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>44- Onlar kendilerine yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131 unutunca b\u00fct\u00fcn nimetlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7t\u0131k, nihayet sahip olduklar\u0131 nimetler y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda kendilerini ans\u0131z\u0131n, k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verdik de b\u00fct\u00fcn \u00fcmitleri suya d\u00fc\u015ft\u00fc!<\/p>\n<p>45- B\u00f6ylece, alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a hamdolsun ki, zalimler g\u00fcruhunun arkas\u0131 kesildi, soyu kurudu.<\/strong><\/p>\n<p>Bu y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n korkun\u00e7 azab\u0131ndan bir \u00f6rnekle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmad\u0131r. Tarihsel olgudan bir \u00f6rnek. \u0130nsanlar\u0131n ne \u015fekilde Allah&#8217;\u0131n azab\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131n\u0131, bu azapla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131n\u0131n sonunun nas\u0131l oldu\u011funu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara nas\u0131l f\u0131rsat \u00fcst\u00fcne f\u0131rsat verdi\u011fini, nas\u0131l pe\u015f pe\u015fe uyar\u0131da bulundu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren ve yorumlayan bir \u00f6rnek&#8230; Kendilerine bildirilenleri unuttuklar\u0131, \u015fiddet onlar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;a inanmaya ve O&#8217;na boyun e\u011fmeye y\u00f6neltmedi\u011fi, kendilerine verilen nimetler onlar\u0131 \u015f\u00fckretmeye ve fitneden sak\u0131nmaya sevk etmedi\u011fi, f\u0131tratlar\u0131 bir daha d\u00fczelmeyecek kadar bozuldu\u011fu, hayatlar\u0131 art\u0131k d\u00fczelmeyecek kadar koku\u015ftu\u011fu zaman, onlar hakk\u0131ndaki y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekle\u015fir ve \u00fczerlerine hi\u00e7bir yurdun kurtulmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 yok edici azap indirilir.<\/p>\n<p>&#8220;Senden \u00f6nceki bir\u00e7ok \u00fcmmetlere peygamberler g\u00f6nderdik, dinlemediler. Bunun \u00fczerine ola ki, bize yalvar\u0131rlar diye kendilerini s\u0131k\u0131nt\u0131lara ve bel\u00e2lara \u00e7arpt\u0131rd\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bari s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z ba\u015flar\u0131na gelince, bize yalvarsalard\u0131 ya! Fakat kalpleri kat\u0131la\u015ft\u0131 ve \u015feytan yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi onlara cazip g\u00f6sterdi.&#8221;<\/p>\n<p>Daha insan yap\u0131s\u0131 tarih bilimi do\u011fmadan, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in insanl\u0131\u011fa bir\u00e7ok olaylar\u0131n\u0131 haber verdi\u011fi bu uluslar\u0131n \u00e7o\u011fu, insanl\u0131\u011f\u0131n prati\u011fince bilinmektedir. \u0130nsano\u011flunun yaz\u0131ya ge\u00e7irdi\u011fi tarih, sonradan meydana gelmi\u015f, daha yeni do\u011fmu\u015ftur. Ya\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. \u0130nsan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki ger\u00e7ek tarihinin \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. \u0130nsan yap\u0131s\u0131 olan bu tarih -k\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131nda- yalan ve yan\u0131lmalarla doludur. \u0130nsanl\u0131k tarihini ortaya \u00e7\u0131karan ve y\u00f6nlendiren etkenlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ku\u015fatmaktan acizdir, yetersizdir. Bu etkenlerin baz\u0131s\u0131 ruhlar\u0131n derinliklerinde, baz\u0131s\u0131 da \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131 g\u00f6r\u00fclebilen gayb perdesinin \u00f6tesinde yer alabilir. G\u00f6r\u00fclebilen bu k\u0131sm\u0131n derlenmesinde, yorumunda, ger\u00e7e\u011fin sahteden ay\u0131rd edilmesinde -pek az\u0131 m\u00fcstesna- insan hep yan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Herhangi bir insan\u0131n bilgi a\u00e7\u0131s\u0131ndan insanl\u0131k tarihini ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarihi bilimsel olarak yorumlayabilece\u011fini, ayn\u0131 \u015fekilde olabilecek zorunlu sonu\u00e7lar\u0131 kesin \u015fekilde belirleyebilece\u011fini iddia etmesi, bir insan\u0131n ortaya atabilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck yaland\u0131r. \u0130\u015fin garip taraf\u0131 baz\u0131s\u0131n\u0131n b\u00f6yle iddialarda bulunmas\u0131d\u0131r, bundan \u00e7ok daha garibi de baz\u0131s\u0131n\u0131n bu iddialar\u0131 do\u011frulamas\u0131d\u0131r. Bu iddiada bulunan ki\u015fi \u015fayet, birtak\u0131m olabilecek \u015feylerden s\u00f6z etti\u011fini, yoksa kesin \u015feylerden s\u00f6z etmedi\u011fini s\u00f6yleseydi bu daha normal olacakt\u0131. Art\u0131k iftirac\u0131 kendisini do\u011frulayan aptallar bulundu\u011funda, neden iftira etmesin ki?<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yl\u00fcyor. Neyin olaca\u011f\u0131n\u0131 ve ni\u00e7in olaca\u011f\u0131n\u0131 o bilir. Rahmetinin ve kullar\u0131na y\u00f6nelik l\u00fctfunun sonucu olarak, s\u00fcnnetinin ve kaderinin \u00f6tesinde gizli s\u0131rlar\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc sak\u0131nmalar\u0131, \u00f6\u011f\u00fct almalar\u0131 ve tarihsel olgular\u0131n gerisindeki gizli etkenleri ve g\u00f6r\u00fclen nedenleri kavramalar\u0131 i\u00e7in kullar\u0131na anlatmaktad\u0131r. B\u00f6ylece bu tarihsel olguyu eksiksiz ve do\u011fru bir \u015fekilde yorumlayabilirler. Bu bilginin \u00f6tesinde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez yasas\u0131na dayanarak olabilecek olaylar hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f belirtebilirler. Bu yasay\u0131, y\u00fcce Allah onlar i\u00e7in a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ayetlerde de\u011fi\u015fik toplumlarda yinelenen bir \u00f6rnek tasvir edilmekte, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Kendilerine peygamberler gelen ve peygamberleri yalanlayan bu toplumlar sonu\u00e7ta mallar\u0131 ve canlar\u0131, durumlar\u0131 ve konumlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Allah taraf\u0131ndan fel\u00e2kete ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011frat\u0131lmaktad\u0131r. Bu fel\u00e2ket ve s\u0131k\u0131nt\u0131, ge\u00e7en ayetlerde s\u00f6z konusu edilen &#8220;Allah&#8217;\u0131n azab\u0131&#8221;n\u0131n d\u00fczeyinde de\u011fildir. Yok etme ve yery\u00fcz\u00fcnden silme azab\u0131yla e\u015f d\u00fczeye ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu toplumlara ve u\u011frat\u0131ld\u0131klar\u0131 fel\u00e2ket ve s\u0131k\u0131nt\u0131lara Firavun ve kavminin ileri gelenlerinin hik\u00e2yesinde belirgin bir \u00f6rnek vermektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Andolsun ki, biz Firavuno\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131, ola ki ak\u0131llar\u0131 ba\u015flar\u0131na gelir diye, y\u0131llarca s\u00fcren kurakl\u0131\u011fa ve \u00fcr\u00fcn k\u0131tl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratt\u0131k.&#8221; (A&#8217;raf suresi: 130)<\/p>\n<p>-Onlar bir iyilikle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca &#8220;Bu kendimizden kaynaklan\u0131yor&#8221; derler. Fakat e\u011fer ba\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelecek olursa bunu Musa ile arkada\u015flar\u0131n\u0131n u\u011fursuzlu\u011funa yorarlar. Oysa onlar\u0131n kaderlerini belirleme yetkisi s\u0131rf Allah&#8217;\u0131n . tekelindedir, fakat \u00e7o\u011fu bunu bilmiyor.<\/p>\n<p>-Musa&#8217;ya &#8220;Bizi b\u00fcy\u00fclemek \u00fczerine ne mucize g\u00f6sterirsen g\u00f6ster, sana kesinlikle inanmayaca\u011f\u0131z&#8221; dediler.<\/p>\n<p>-Biz de onlara, ayr\u0131 ayr\u0131 birer mucize olarak su bask\u0131n\u0131, \u00e7ekirge s\u00fcr\u00fcs\u00fc, zararl\u0131 b\u00f6cek salg\u0131n\u0131, kurba\u011falar ve kan g\u00f6nderdik. Yine de burun k\u0131v\u0131rarak g\u00fcnahk\u00e2r bir toplum oldular. A&#8217;raf: 131-133<\/p>\n<p>Bu, ayetin i\u015faret etti\u011fi \u00f6rneklerden bir tanesidir&#8230;<\/p>\n<p>Kendilerine gelmeleri, vicdanlar\u0131n\u0131 ve pratik hayatlar\u0131n\u0131 denetlemeleri i\u00e7in y\u00fcce Allah onlar\u0131 fel\u00e2ket ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiddetin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nd\u00e0 Allah&#8217;\u0131n huzurunda e\u011filsinler, O&#8217;na boyun e\u011fsinler, inatlar\u0131ndan ve b\u00fcy\u00fcklenmelerinden vazge\u00e7sinler, samimi kalplerle fel\u00e2keti gidermesi i\u00e7in Allah&#8217;a yalvars\u0131nlar diye. Y\u00fcce Allah da fel\u00e2keti giderip \u00fczerlerine rahmet kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7s\u0131n diye. Ancak onlar kendilerinden beklenen tavr\u0131 g\u00f6stermiyorlar. \u015eiddet ak\u0131llar\u0131n\u0131 ba\u015flar\u0131na getirmeye, g\u00f6zlerini a\u00e7maya, ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f kalplerini yumu\u015fatmaya yetmiyor. \u015eeytan arkalar\u0131nda yer al\u0131p i\u00e7inde bulunduklar\u0131 sap\u0131kl\u0131k ve serke\u015fli\u011fi s\u00fcsl\u00fc g\u00f6steriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Fakat kalbleri kat\u0131la\u015ft\u0131 ve \u015feytan her \u015feyi onlara cazip g\u00f6sterdi.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eiddetin, Allah&#8217;a y\u00f6neltmedi\u011fi kalp ta\u015fla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7inde \u015fiddetin s\u0131kabilece\u011fi bir yumu\u015fakl\u0131k kalmam\u0131\u015f demektir. Art\u0131k \u00f6l\u00fcd\u00fcr bu kalp, \u015fiddetin bir etkisi s\u00f6z konusu olamaz. \u0130\u00e7indeki f\u0131tri al\u0131c\u0131 cihazlar\u0131 i\u015f g\u00f6rmez hale gelmi\u015ftir. Canl\u0131 g\u00f6n\u00fclleri alg\u0131lamak ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermek i\u00e7in uyaran, bu uyar\u0131c\u0131 i\u011fneleme de etkili olamaz. \u015eiddet y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan kullara y\u00f6nelik bir s\u0131namad\u0131r. Diri olanlar\u0131 uyand\u0131r\u0131r, g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7ar ve o&#8217;nu Rabbine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Bundan sonra o&#8217;na rahmet etmek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 rahmetin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00fclere gelince, bu onlar\u0131n aleyhindedir. Hi\u00e7bir yarar\u0131 olmaz O&#8217;na. Sadece mazeretini ve bahanesini ge\u00e7ersiz k\u0131lar. Onun i\u00e7in bu, mutsuzluk kayna\u011f\u0131 olur. Azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131na neden te\u015fkil eder.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberine -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- onun ard\u0131ndan \u00fcmmetine haberlerini anlatt\u0131\u011f\u0131 bu toplumlar \u015fiddetten hi\u00e7bir \u015fekilde yararlanmam\u0131\u015flar. Allah&#8217;\u0131n huzurunda e\u011filmemi\u015f, \u015feytan\u0131n kendilerine \u00e7ekici g\u00f6sterdi\u011fi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndan ve serke\u015fliklerinden d\u00f6nmemi\u015fler. Burada y\u00fcce Allah onlara s\u00fcre tan\u0131yor ve bolluk i\u00e7inde kendilerini yava\u015f yava\u015f ac\u0131 sonlar\u0131na yakla\u015ft\u0131r\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar kendilerine yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131 unutunca b\u00fct\u00fcn nimetlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7t\u0131k, nihayet sahip olduklar\u0131 nimetler y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda kendilerini ans\u0131z\u0131n, k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verdik de b\u00fct\u00fcn \u00fcmitleri suya d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a hamdolsun ki, zalimler g\u00fcruhunun arkas\u0131 kesildi, soyu kurudu.<\/p>\n<p>Bolluk da \u015fiddet gibi bir t\u00fcr imtihand\u0131r. Ayn\u0131 zamanda \u015fiddetin derecesinden daha zordur ve daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Y\u00fcce Allah kullar\u0131n\u0131 \u015fiddetle imtihana tabi tuttu\u011fu gibi bollukla da imtihan etmektedir. Emrine uyanlar\u0131 ve isyan edenleri ayn\u0131 d\u00fczeyde, hem bununla hem de onunla denemektedir. M\u00fc&#8217;min \u015fiddetle s\u0131nand\u0131\u011f\u0131 zaman sabreder. Bollukla s\u0131nand\u0131\u011f\u0131 zaman da \u015f\u00fckreder. Her hal\u0131 iyiliktir onun. Bir hadiste \u015f\u00f6yle denmektedir: &#8220;Ne g\u00fczel, m\u00fc&#8217;minin her hal\u0131 iyilikten ibarettir. Ve bu durum sadece m\u00fc&#8217;min i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Kendisine bolluk isabet ederse \u015f\u00fckreder, bu onun i\u00e7in iyiliktir. Bir s\u0131k\u0131nt\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rsa sabreder. Ayn\u0131 \u015fekilde bu da &#8220;Onun i\u00e7in iyiliktir.&#8221; (M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Peygamberi yalanlayan ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n burada onlara ili\u015fkin haberleri anlatt\u0131\u011f\u0131 bu toplumlara gelince, kendilerine yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131 unuttuklar\u0131nda ve y\u00fcce Allah onlar\u0131n yok olacaklar\u0131n\u0131, bolluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131yla s\u0131naman\u0131n onlar\u0131 Allah&#8217;a yakarmaya y\u00f6neltmeyece\u011fini bildi\u011finden, her \u015feyin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerlerine a\u00e7m\u0131\u015f, b\u00f6ylece onlar\u0131 imtihandan sonra yava\u015f yava\u015f sonlar\u0131na yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;B\u00fct\u00fcn nimetlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7t\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130fade hi\u00e7bir engel veya kay\u0131tla kar\u015f\u0131la\u015fmaks\u0131z\u0131n co\u015fan seller gibi \u00fczerlerine akan r\u0131z\u0131klar\u0131, iyilikleri, nimetleri ve egemenli\u011fi tasvir etmektedir. T\u00fcm bunlara hi\u00e7bir yorgunluk \u00e7ekmeden emek sarf etmeden ve hatta en ufak bir \u00e7aba bile g\u00f6stermeden kavu\u015fmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ola\u011fan-\u00fcst\u00fc bir sahnedir. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n harikul\u00e2de tasvir y\u00f6ntemi uyar\u0131nca s\u00f6z konusu olan durumu bir hareket gibi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Nihayet sahip olduklar\u0131 nimetler y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>\u0130yilikler ve r\u0131z\u0131klar her taraftan b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr onlar\u0131. Oyun ve e\u011flenceye dald\u0131lar. Ne \u015f\u00fckrediyorlar ne de \u00f6\u011f\u00fct al\u0131yorlar. Kalpleri nimetleri vereni anmak, ondan korkup sak\u0131nmak duygusundan soyutlanm\u0131\u015f. B\u00fct\u00fcn ilgilerini zevk ve sefaya \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131lar ve tamamen ihtiraslara teslim oldular. Oyun ve e\u011flenceye dalanlar\u0131n adeti oldu\u011fu \u00fczere ya\u015famlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck hedeflerden soyutlad\u0131lar. Bu durumu, kalplerin ve ahl\u00e2klar\u0131n bozulmas\u0131ndan sonra, d\u00fczen ve sistemlerin bozulmas\u0131 takip etti. Bunlar da, hayat\u0131n t\u00fcmden bozulmas\u0131 gibi do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furdular. Bu noktada, de\u011fi\u015fmez yasan\u0131n uygulama zaman\u0131 geldi:<\/p>\n<p>&#8220;Kendilerini ans\u0131z\u0131n k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verdik de b\u00fct\u00fcn \u00fcmitleri suya d\u00fc\u015ft\u00fc.&#8221;<\/p>\n<p>Derin bir gaflet ve sarho\u015fluk i\u00e7inde olduklar\u0131 bir s\u0131rada ans\u0131z\u0131n yakalan\u0131verdiler. Bu y\u00fczden onlar son derece \u015fa\u015fk\u0131n durumdad\u0131rlar. T\u00fcm kurtulu\u015f \u00fcmitleri suya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ne tarafa y\u00f6neleceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmekten bile acizdirler. Bir de bak\u0131yoruz tek bir ki\u015fi kalmaks\u0131z\u0131n t\u00fcmden yok oluvermi\u015fler:<\/p>\n<p>&#8220;Zalimler g\u00fcruhunun arkas\u0131 kesildi, soyu kurudu.&#8221;<\/p>\n<p>Kavmin arkas\u0131, en sonda geleni anlam\u0131ndad\u0131r. Bu kesilince \u00f6ncekiler zaten kesilmi\u015f demektir. Burada &#8220;zalimlerden maksat, m\u00fc\u015friklerdir. Nitekim Kur&#8217;an-\u0131 Kerim genellikle \u015firki zul\u00fcm, m\u00fc\u015frikleri de zalimler olarak ifade etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a hamdolsun&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>\u0130lahi hikmet uyar\u0131nca kendilerine s\u00fcre verilmesinin ve kendilerine haz\u0131rlanan sa\u011flam tuza\u011f\u0131n ard\u0131ndan zalimlerin -m\u00fc\u015friklerin- k\u00f6klerinin kurutulmas\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi konumundad\u0131r bu ifade. Acaba burada bir nimetinden dolay\u0131 m\u0131 Allah&#8217;a hamd edilmektedir? Evet, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn zalimlerden temizlenmesi nimetine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak&#8230; Ya da bir rahmetten dolay\u0131 m\u0131 hamd edilmektedir? Evet bu temizlik sayesinde beliren kullar\u0131na y\u00f6nelik rahmetinden dolay\u0131 hamd edilmektedir Allah&#8217;a.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah bu kanun uyar\u0131nca Nuh (a.s) kavmini, Hud (a.s) kavmini, Salih ve Lut (a.s) kavimlerini t\u0131pk\u0131 uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n parlay\u0131p yok olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Firavunlar&#8217;\u0131, Grek ve Romal\u0131lar\u0131 k\u0131sk\u0131vrak yakalad\u0131\u011f\u0131 gibi yakalay\u0131vermi\u015ftir. Bu nokta Allah&#8217;\u0131n kaderine ili\u015fkin bilinmez bir s\u0131rd\u0131r. \u0130\u015fte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla O&#8217;nun evrensel kanunu. Ve i\u015fte bilinen tarihsel olaylara ili\u015fkin ilahi yorum.<\/p>\n<p>Baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan ileri d\u00fczeylerde olmasalar bile bug\u00fcnk\u00fc toplumlar\u0131n sahip olduklar\u0131ndan az olmayacak \u015fekilde, o toplumlar\u0131n uygarl\u0131klar\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde kurulu d\u00fczenleri, yerle\u015fik hayatlar\u0131, bolluk ve zenginlikleri vard\u0131. Egemenlik, bolluk ve zenginli\u011fe dalm\u0131\u015f, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 duruma aldanm\u0131\u015flard\u0131. Kendilerinin d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n zorluk ve refaha ili\u015fkin evrensel yasas\u0131ndan habersiz olanlar\u0131 da aldatm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Bu toplumlar, ortada bir ilahi kanunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayam\u0131yorlard\u0131. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu kanun uyar\u0131nca onlar\u0131 yava\u015f yava\u015f helake s\u00fcr\u00fckledi\u011finin fark\u0131nda de\u011fillerdi. Bu y\u00f6r\u00fcngede d\u00f6n\u00fcp duranlar da g\u00f6z al\u0131c\u0131 nimetlerin g\u00fczelli\u011fine kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Ya\u015fan\u0131lan bu bollu\u011fu ve bu g\u00f6rkemli iktidar\u0131, g\u00f6zlerinde b\u00fcy\u00fct\u00fcyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu toplumlara s\u00fcre tan\u0131mas\u0131na aldan\u0131yorlard\u0131. Oysa bunlar Allah&#8217;a kulluk etmiyorlard\u0131 ya da O&#8217;nu bilmiyorlard\u0131. O&#8217;nun egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor, ilahl\u0131k \u00f6zelliklerini kendileri i\u00e7in iddia ediyorlard\u0131. Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculu\u011fu yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. Allah&#8217;\u0131n egemenli\u011fine tecav\u00fcz ettikten sonra insanlara zulmediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;nde bulundu\u011fum s\u0131rada y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;Onlar kendilerine yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131 unutunca, b\u00fct\u00fcn nimetlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7t\u0131k.&#8221; s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6zlerimle g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayetin \u00e7izdi\u011fi tablo&#8230; Nimetlerin ve r\u0131z\u0131klar\u0131n hesaps\u0131zca ak\u0131\u015f\u0131 sahnesi burada oldu\u011fu kadar yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hi\u00e7bir yerinde somutla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu toplumun i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bollukla \u00f6v\u00fcnmelerini, bunlar\u0131n &#8220;Beyaz adam&#8221;a \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini, farkl\u0131 renkten insanlara a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir b\u00fcy\u00fcklenme, i\u011fren\u00e7 bir barbarl\u0131kla muamele edi\u015flerini g\u00f6r\u00fcyordum. Irk ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n sembol\u00fc olacak kadar yahudilerin t\u00fcm d\u00fcnyada if\u015fa ettikleri Nazi \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131yla mukayese edilmeyecek d\u00fczeyde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn di\u011fer uluslar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0131rk ay\u0131r\u0131m\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Nazilerin yahudilere yapt\u0131klar\u0131ndan daha \u015fiddetlisini, daha zorbacas\u0131n\u0131, Beyaz Amerikal\u0131lar Zencilere kar\u015f\u0131 yap\u0131yordu. \u00d6zellikle de bunlar m\u00fcsl\u00fcman iseler&#8230;<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyor ve bu ayeti d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Allah&#8217;\u0131n evrensel kanununun ger\u00e7ekle\u015fmesini bekliyor, neredeyse gafillere do\u011fru ad\u0131m at\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibi oluyordum.<\/p>\n<p>&#8220;Nihayet sahip olduklar\u0131 nimetler y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda kendilerini ans\u0131z\u0131n k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verdik de b\u00fct\u00fcn \u00fcmitleri suya d\u00fc\u015ft\u00fc.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6ylece alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a hamdolsun ki, zalimler g\u00fcruhunun arkas\u0131 kesildi, soyu kurudu.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah Hz. Peygamberin -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- g\u00f6nderili\u015finden sonra k\u00f6kten yok etme azab\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015fsa da geride bir\u00e7ok azap t\u00fcr\u00fc kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanl\u0131k, -\u00f6zellikle her \u015feyin kap\u0131lar\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7\u0131lan toplumlar- geni\u015f \u00fcretim imk\u00e2nlar\u0131na ve bol r\u0131z\u0131k ortam\u0131na ra\u011fmen bu azaplar\u0131n bir\u00e7o\u011funu tadmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Psikolojik azap, ruhsal mutsuzluk, cinsel sap\u0131kl\u0131k ve ahl\u00e2ksal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klar \u00fcretime, refaha ve zenginli\u011fe bask\u0131n \u00e7\u0131kacak gibi. Neredeyse hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle u\u011fursuzluk, bunal\u0131m ve mutsuzlu\u011fun k\u0131skac\u0131na sokacaklar. Bunlar\u0131n yan\u0131nda, \u015fehvet ya da sap\u0131k\u00e7a e\u011filimler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sat\u0131lan devlet s\u0131rlar\u0131 ve ulusal ihanet gibi siyasal ahl\u00e2k sorunlar\u0131na i\u015faret eden \u00f6n belirtiler. Evet bu belirtiler, hedefe var\u0131ncaya kadar hi\u00e7 yan\u0131lmazlar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar sadece yolun ba\u015flang\u0131cad\u0131r. Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n peygamberi -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- do\u011fruyu s\u00f6ylemektedir. \u015e\u00f6yle buyuruyor Hz. Peygamber:<\/p>\n<p>&#8220;Ona isyan etmesine ra\u011fmen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bir kula d\u00fcnya nimetlerinden sevdi\u011fi \u015feyleri verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcrsen, bu, O&#8217;nu yava\u015f yava\u015f sana yakla\u015ft\u0131rma amac\u0131na y\u00f6neliktir&#8221; buyuruyor. Ard\u0131ndan \u015fu ayeti okuyor: &#8220;Onlar kendilerine yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131 unutunca b\u00fct\u00fcn nimetlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine a\u00e7t\u0131k, nihayet sahip olduklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda kendilerini ans\u0131z\u0131n k\u0131sk\u0131vrak yakalay\u0131verdik de b\u00fct\u00fcn \u00fcmitleri suya d\u00fc\u015ft\u00fc. (\u0130bn-i Cerir ve \u0130bn-i Ebi Hatem)<\/p>\n<p>Bununla beraber \u015fu noktaya dikkat etmek l\u00e2z\u0131md\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bat\u0131l\u0131 yok etmeye ili\u015fkin kanunu, yery\u00fcz\u00fcnde hakk\u0131n bir \u00fcmmet taraf\u0131ndan ya\u015fanmas\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bundan sonra y\u00fcce Allah hakk\u0131 bat\u0131l\u0131n \u00fczerine atar, onu parampar\u00e7a eder. Dolay\u0131s\u0131yla bat\u0131l yok olup gider. O halde hak taraftarlar\u0131 tembelce oturup hi\u00e7bir i\u015f yapmadan hi\u00e7bir \u00e7aba g\u00f6stermeden Allah&#8217;\u0131n kanununun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini beklememelidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu durumda hakk\u0131 temsil edemezler. Ayn\u0131 zamanda hakk\u0131n taraftarlar\u0131 da say\u0131lamazlar. Onlar sadece yerlerinde oturan uyu\u015fuk tembellerdirler. Yery\u00fcz\u00fcnde Allah&#8217;\u0131n hakimiyetini yerle\u015ftirmek kendileri i\u00e7in ilahl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerini iddia edenlerin ilahi hakimiyeti gasp etmelerini \u00f6nleyen bir \u00fcmmet meydana gelmedik\u00e7e hak ger\u00e7ekle\u015fmez. Ba\u015fta gelen ve vazge\u00e7ilmez temel &#8220;hak&#8221; budur. &#8220;E\u011fer Allah baz\u0131 insanlar\u0131n \u015ferrini di\u011ferleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile savmasayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc karga\u015fa kaplard\u0131.&#8221; (Bakara, 251)<\/p>\n<p>Bundan sonra Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 Allah&#8217;a ortak ko\u015fanlar\u0131, kendi \u015fah\u0131slar\u0131na, i\u015fitme ve g\u00f6rme organlar\u0131na, kalplerine y\u00f6nelik Allah&#8217;\u0131n korkun\u00e7 azab\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor. Onlar bu azab\u0131 geri \u00e7evirmekten acizdirler. \u015eayet y\u00fcce Allah i\u015fitme ve g\u00f6rme organlar\u0131n\u0131, kalplerini i\u015flevsiz hale getirecek olursa, bunlar\u0131 kendilerine geri verebilecek Allah&#8217;dan ba\u015fka bir il\u00e2h da bulamazlar.<br \/>\n<strong>46- De ki, `E\u011fer Allah kulaklar\u0131n\u0131 sa\u011f\u0131r, g\u00f6zlerini k\u00f6r etse ve kalplerinize m\u00fch\u00fcr vursa, acaba Allah&#8217;dan ba\u015fka hangi il\u00e2h bunlar\u0131 size geri verebilir? Nas\u0131l ayetlerimizi \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve sonradan onlar\u0131n nas\u0131l y\u00fcz \u00e7evirdiklerini g\u00f6r\u00fcyor musun?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Bu bir a\u00e7\u0131dan onlar\u0131n Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7aresizliklerini somutla\u015ft\u0131ran tasvirin bir sahnedir. Bir di\u011fer a\u00e7\u0131dan da Allah&#8217;a ortak ko\u015ftuklar\u0131 \u015feylerin ger\u00e7ek mahiyetlerini son derece ciddi bir \u015fekilde tasvir etmektedir. Ancak bu sahne onlar\u0131 olduk\u00e7a derinden sars\u0131yor. Ku\u015fkusuz insan f\u0131trat\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 onun \u015fu tasvir sahnesindeki ciddiyeti ve O&#8217;nun \u00f6tesindeki gere\u011fi kavrayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. F\u0131trat, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bunlar\u0131 kendisine yapabilece\u011fini, i\u015fitme ve g\u00f6rme organlar\u0131n\u0131 i\u015flevsiz hale getirebilece\u011fini, kalpleri m\u00fch\u00fcrleyebilece\u011fini, bu organlar\u0131n\u0131 art\u0131k i\u015flevlerini yerine getiremeyeceklerini alg\u0131l\u0131yor. F\u0131trat biliyor ki, y\u00fcce Allah, bunu yapacak olursa O&#8217;nun azab\u0131n\u0131 geri \u00e7evirecek bir il\u00e2h\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>G\u00f6n\u00fcllerde ve bedenin di\u011fer organlar\u0131nda titremeye neden olur, ayn\u0131 zamanda \u015firk inanc\u0131n\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Allah&#8217;dan ba\u015fka dostlar edinmenin sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan bu sahnenin g\u00f6lgesinde&#8230; Evet bu sahnenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, kendilerine ayetler, \u00e7e\u015fitli yollarla a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ra\u011fmen t\u0131pk\u0131 kendisine isabet eden bir hastal\u0131ktan \u00f6t\u00fcr\u00fc yabanc\u0131 y\u00f6nlere, d\u0131\u015far\u0131ya e\u011filim g\u00f6steren deve gibi yan \u00e7izmeleri \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yarat\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;Nas\u0131l ayetlerimizi \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve sonra da onlar\u0131n nas\u0131l y\u00fcz \u00e7evirdiklerini g\u00f6r\u00fcyor musun?&#8221;<\/p>\n<p>Bir tarafa e\u011filimli olarak y\u00fcr\u00fcme, yan \u00e7izme sahnesiyle birlikte dile getirilen hayret ifadesidir bu. Bu sahne Araplarca bilinmektedir. T\u0131pk\u0131 hep bir tarafa e\u011filimli olarak y\u00fcr\u00fcyen devenin sahnesini hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca insan\u0131n g\u00f6nl\u00fcnce horlama, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ve alaya alma duygular\u0131n\u0131 uyand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>ANSIZIN VE A\u00c7IK AZAB<\/p>\n<p>Beklenen bu sahnenin etkisinden kurtulmadan \u00f6nce onlar\u0131 ilerde olacak yeni bir olguyla kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Bu da Allah i\u00e7in uzak de\u011fildir. Burada zalim olduklar\u0131 -yani m\u00fc\u015frik olduklar\u0131- halde yok olacaklar\u0131 ortam g\u00f6sterilmektedir. Ans\u0131z\u0131n gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131 ya da kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131, habersizken ya da uyan\u0131kken meydana geldi\u011fi zamanki zalimlerin yerle bir edili\u015fleri \u00e7izilmektedir.<br \/>\n<strong>47- &#8220;De ki, &#8220;Ne san\u0131yorsunuz, e\u011fer ans\u0131z\u0131n ya da a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde size Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 gelse, zalimler g\u00fcruhundan ba\u015fkas\u0131 m\u0131 hel\u00e2k olur?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n azab\u0131 ne \u015fekilde ve ne durumda gelirse gelsin, azap, ister onlar gafilken ve beklemedikleri bir s\u0131rada ans\u0131z\u0131n gelsin, ister feryad ettikleri ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131 bir s\u0131rada a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa gelsin zalimler g\u00fcruhu -yani Kur&#8217;an&#8217;\u0131n genel ifadesiyle m\u00fc\u015frikler- yok olacaklard\u0131r. Azap ba\u015fkas\u0131na de\u011fil, sadece onlara ula\u015facakt\u0131r. \u0130ster ans\u0131z\u0131n gelsin, ister a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa gelsin bu azab\u0131 kendilerinden uzakla\u015ft\u0131ramazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kar\u015f\u0131 koysalar bile azab\u0131 uzakla\u015ft\u0131racak g\u00fcce sahip de\u011fildirler. Allah&#8217;a ortak ko\u015fup y\u00f6neldikleri hi\u00e7 kimse de bu azab\u0131 savacak durumda de\u011fildir. Hepsi de Allah&#8217;\u0131n zay\u0131f kullar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130MAN EDENLER VE YALANLAYANLAR<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131 beklenen bu olguyu sak\u0131nmalar\u0131na meydana gelmeden \u00f6nce sebeplerinden korunmalar\u0131 i\u00e7in sunmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n beklenen bu olguyu insan b\u00fcnyesine hitap eden bu sahnede sunmas\u0131, insana sorunu oldu\u011fu gibi \u00f6\u011fretmekte, bunun da \u00f6tesinde kalpleri titreten ger\u00e7e\u011fi g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Ayet dalgalar\u0131 \u015fu pe\u015f pe\u015fe gelen sahneleri, \u00e7e\u015fitli ilhamlar\u0131 bah\u015feden de\u011ferlendirmeleri ve ruhlar\u0131n derinliklerini uyar\u0131p ta\u015f\u0131yan melodiyi sunmakla ula\u015fabilecekleri en son noktaya ula\u015f\u0131nca, kan soyda\u015flar\u0131n\u0131n kendilerinden ola\u011fan-\u00fcst\u00fc \u015feyler istedikleri peygamberlerin g\u00f6revlerini a\u00e7\u0131klamakla son buluyor. Peygamberler sadece tebli\u011f ederler, m\u00fcjdeler ve korkuturlar. Bundan sonra insanlar\u0131n konumlar\u0131, peygamberlere kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 ve ahirette kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recekleri tav\u0131r uyar\u0131nca belirlenecektir.<br \/>\n<strong>48- &#8220;Biz peygamberleri m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6ndeririz. Kim iman eder ve kendini \u0130slah ederse onlar i\u00e7in korku s\u00f6z konusu de\u011fildir, onlar hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmezler de. &#8221;<\/p>\n<p>49- &#8220;Ayetlerimizi yalanlayanlar ise fas\u0131kl\u0131klar\u0131ndan, yoldan \u00e7\u0131kmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc azaba \u00e7arp\u0131l\u0131rlar. &#8220;<\/strong><\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu din insanl\u0131\u011f\u0131 akli olgunlu\u011fa haz\u0131rl\u0131yordu. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insana ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu b\u00fcy\u00fck cihaz\u0131, i\u015faretleri varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn a\u015famalar\u0131ndan, hayat\u0131n de\u011fi\u015fik alanlar\u0131ndan ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n s\u0131rlar\u0131ndan f\u0131\u015fk\u0131ran ger\u00e7e\u011fin kavranmas\u0131nda eksiksiz bir \u015fekilde kullanmaya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu. Nitekim Kur&#8217;an bu ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmak, iyice belirginle\u015ftirmek ve insan\u0131n kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 ona y\u00f6neltmek i\u00e7in gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar, insanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen maddi harikalar\u0131n zorlamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda boyunlar\u0131 b\u00fcken, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131 kabullenmeye zorlayan somut mucizeler evresinden insan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcndeki ilah\u0131 sanat\u0131n g\u00fczelliklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6neltme a\u015famas\u0131na getirmeyi gerektiriyordu. Bu da bizzat bir harika, bir mucizedir. Ancak varl\u0131\u011f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 ve temellerini y\u00fckseltti\u011fi s\u00fcrekli bir mucize&#8230; Ayn\u0131 zamanda insan\u0131n kavray\u0131\u015f\u0131na Allah kat\u0131ndan gelen eri\u015filmez kitapla hitap etmeyi gerektiriyordu. Bu kitap, ifade bak\u0131m\u0131ndan, metot a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir mucizedir. E\u015fsiz bir \u015fekilde olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hareket halindeki, organik toplumsal yap\u0131s\u0131nda bir ola\u011fan-\u00fcst\u00fcl\u00fck vard\u0131r. Bundan sonra hi\u00e7bir \u00f6rnek onun d\u00fczeyine ula\u015famaz.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n kavrama yetene\u011fi bu t\u00fcr bir de\u011fi\u015fime, bu boyutta bir ilerleme al\u0131\u015f\u0131na ve insanlar ilah\u0131 direktiflerin, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 kontrol\u00fcn ve peygamberi e\u011fitimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda be\u015feri kavray\u0131\u015flar\u0131yla varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn sayfalar\u0131n\u0131 okumaya y\u00f6nelene kadar bu i\u015f uzun bir e\u011fitim ve s\u00fcrekli bir y\u00f6nlendirmeyi gerektirmi\u015fti. Bu sayfalar\u0131 okuma tarz\u0131, bir anda ger\u00e7ekle\u015fen gaybi, realist ve yap\u0131c\u0131 bir okuma tarz\u0131d\u0131r. Bu tarz, bir k\u0131s\u0131m Yunan felsefesine ve hristiyan teolojisine egemen soyut zihinsel d\u00fc\u015f\u00fcncelerin y\u00f6ntemlerinden farkl\u0131, bir de hem bu felsefelerin bir k\u0131sm\u0131nda, hem de baz\u0131 Hind, M\u0131s\u0131r, Budist ve Mecusi felsefelerinde yayg\u0131n somut ve maddi y\u00f6ntemlerinden uzak, ayn\u0131 zamanda cahiliye d\u00f6neminin Arap inan\u00e7lar\u0131na egemen basit ve somut metodun d\u0131\u015f\u0131nda bir tarzd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu e\u011fitimin ve bu y\u00f6nlendirmenin bir y\u00f6n\u00fc peygamberin g\u00f6revinin ve \u015fu iki ayetin belirtti\u011fi \u015fekliyle -nitekim surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yeralan a\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcmde de belirtilecektir- peygamberlikteki rol\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ek mahiyetinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda somutla\u015fmaktad\u0131r. Peygamber bir insand\u0131r. Allah onu m\u00fcjdelemesi ve uyar\u0131da bulunmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderir. O&#8217;nun g\u00f6revi burada biter. Bundan sonra insanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi gelir. Bu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyle birlikte y\u00fcce Allah takdir ve irade fonksiyonunu yerine getirir. \u0130\u015f insanlar\u0131n tavr\u0131na uygun verilen ilahi cezayla sonu\u00e7l\u00e2n\u0131r. Kim inan\u0131r ve iman\u0131 somutla\u015ft\u0131ran iyi davran\u0131\u015flarda bulunursa, gelecek i\u00e7in bir endi\u015fesi, ge\u00e7mi\u015f i\u00e7in de bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7mi\u015fi i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma ve i\u015fledi\u011fi iyilikler i\u00e7in sevap vard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde kim peygamberlerin getirdi\u011fi ve varl\u0131k safhalar\u0131nda dikkat \u00e7ekti\u011fi Allah&#8217;\u0131n ayetlerini yalanlarsa, burada &#8220;fas\u0131kl\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc&#8221; \u015feklinde ifade edilen k\u00e2firliklerinden dolay\u0131 azaba \u00e7arp\u0131l\u0131rlar. Nitekim Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in bir\u00e7ok yerinde \u015firk ve k\u00fcf\u00fcr genellikle zul\u00fcm ve f\u0131sk (yoldan \u00e7\u0131kma) olarak ifade edilir.<\/p>\n<p>Bir karma\u015f\u0131kl\u0131k, bir kapal\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu olmayan a\u00e7\u0131k ve sade bir d\u00fc\u015f\u00fcnce&#8230; Peygambere, g\u00f6revine ve dindeki fonksiyonunun s\u0131n\u0131r\u0131na ili\u015fkin sa\u011flam bir a\u00e7\u0131klama&#8230; Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 ilahl\u0131kta ve ilahl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerinden birleyen, her \u015feyi Allah&#8217;\u0131n iradesine ve kaderine ba\u011flayan, bundan sonra insana y\u00f6neli\u015f ve y\u00f6neli\u015fin sorumlulu\u011funu y\u00fcklenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131yan, gayet net bir \u015fekilde Allah&#8217;\u0131n emirlerine itaat edenlerle isyan edenlerin sonlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan ve cahiliye toplumlar\u0131nda yayg\u0131n oldu\u011fu \u015fekliyle peygamberin tabiat\u0131na ve i\u015flevine ili\u015fkin efsaneleri ve kapal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bertaraf eden bir d\u00fc\u015f\u00fcnce&#8230; B\u00f6ylece insanl\u0131k zihinsel felsefelerin ve nesiller boyu insan\u0131n kavrama yetene\u011fini bo\u015fu bo\u015funa t\u00fcketen teolojik tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131na dalmaks\u0131z\u0131n akli olgunluk a\u015famas\u0131na geliyor.<\/p>\n<p>PEYGAMBER\u0130N MAH\u0130YET\u0130<\/p>\n<p>Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6l\u00fcm -surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yeralan ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcmde kimi \u00f6rneklerini sundu\u011fumuz- mucize istemeleri m\u00fcnasebetiyle m\u00fc\u015frikleri peygamberli\u011fin ger\u00e7ek mahiyeti ve peygamberin tabiat\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmenin devam\u0131 niteli\u011findedir. Hem Arap cahiliyesi hem de \u00e7evrelerindeki toplumlar bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle bo\u015fu bo\u015funa oyalan\u0131yorlard\u0131. Bunlar\u0131n y\u00fcz\u00fcnden risalet ve n\u00fcb\u00fcvvetin vahiy ve peygamberin ger\u00e7ek mahiyetini unutup, peygamberlik sihir ve kahinlikle, vahiy de cin ve cinnetle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece bu toplumlar efsane, kuruntu ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131n girdab\u0131na dalm\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte bu ders peygamberlikler ve peygamberler konusunda -t\u00fcm insanl\u0131k baz\u0131nda- cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin d\u00fczeltilmesini ele alan ge\u00e7en konunun devam\u0131 mahiyetindedir. Nitekim bu t\u00fcr cahili d\u00fc\u015f\u00fcncelerin etkisiyle gaibten haber vermesi, ola\u011fan-\u00fcst\u00fc \u015feyler meydana getirmesi ve cinlerle ili\u015fkisi bulunan kimselerin ve sihirbazlar\u0131n al\u0131\u015f\u0131lagelen numaralar\u0131 yapmas\u0131 istenirdi peygamberden. Sonra ger\u00e7e\u011fi bat\u0131l\u0131n \u00fczerine vurmak, bat\u0131l\u0131 parampar\u00e7a edip yok etmek, insanlar\u0131 iman\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnceye, onun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, sadeli\u011fine, do\u011frulu\u011funa, realistli\u011fine d\u00f6nd\u00fcrmek, peygamberlik ve peygamberin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc t\u00fcm cahiliye toplumlar\u0131nda yayg\u0131nl\u0131k kazanan hurafelerden, efsanelerden, kuruntu ve saplant\u0131lardan kurtarmak i\u00e7in \u0130sl\u00e2m inanc\u0131 gelmi\u015ftir. Aralar\u0131ndaki inan\u00e7 ve doktrin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen Arap m\u00fc\u015friklerine en yak\u0131n cahiliye toplumlar\u0131 yahudi ve h\u0131ristiyanlardan olu\u015fan ehl-i kitap idi. Bunlar peygamberlik ve peygamberin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc en k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde \u00e7irkinle\u015ftirmede ortak tav\u0131r i\u00e7indeydiler.<\/p>\n<p>Peygamberlik ve peygamberin ger\u00e7ek durumu a\u00e7\u0131kland\u0131ktan, bunlar n\u00fcb\u00fcvvet ve nebi olgular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc buland\u0131ran, as\u0131ls\u0131z kuruntu ve saplant\u0131lardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fekilde insanlar\u0131n dikkatlerine sunulduktan sonra Kur&#8217;an-\u0131 Kerim kendi tabiat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan t\u00fcm aldatmacalardan ve kendi ger\u00e7e\u011fine sonradan ili\u015ftirilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc s\u00fcsten soyutlanm\u0131\u015f inan\u00e7 sistemini sunmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re Kur&#8217;an&#8217;\u0131 insanlar\u0131n ilgisine sunan peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bir insand\u0131r. Allah&#8217;\u0131n hazinelerine sahip de\u011fildir. Gaybi bilemedi\u011fi gibi &#8220;Ben bir mele\u011fim&#8221; de demez. O s\u00f6ylediklerini ve hareket tarz\u0131n\u0131 Rabbinden edinir. Rabbinin kendisine vahyetti\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u015feye uyamaz. O&#8217;nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 benimsemezler, Allah kat\u0131nda insanlar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fcd\u00fcrler. Peygamber de onlar\u0131n hak yolunda kal\u0131c\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, onlar\u0131 y\u00f6nlendirmek ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara y\u00f6nelik olarak \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 rahmet ve ba\u011f\u0131\u015flamay\u0131 duyurmak zorundad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde ahiret korkusuyla g\u00f6n\u00fclleri titreyenleri takva derecesine ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in gerekli uyar\u0131y\u0131 yapmak da peygamberin g\u00f6revidir. G\u00f6revi bu iki hususta s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Nitekim ger\u00e7ek konumu da &#8220;insan olma&#8221; ve &#8220;vahiy&#8221; olmakla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde peygamberin d\u00fc\u015f\u00fcncelerde yer eden g\u00f6revi ve ger\u00e7ek konumu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle d\u00fczeltilmi\u015f oluyor. Sonra, bu d\u00fczeltme ve uyar\u0131 sayesinde, yol ay\u0131r\u0131m\u0131nda su\u00e7lular\u0131n yolu iyice belli olmu\u015f, hak ve bat\u0131l a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015f, peygamberin tabiat\u0131 ve peygamberli\u011fin ger\u00e7ek mahiyeti etraf\u0131ndaki kapal\u0131l\u0131k ve vehim giderilmi\u015f oluyor. Hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00e7evresindeki kapal\u0131l\u0131k giderildi\u011fi, m\u00fc&#8217;minlerle m\u00fc&#8217;min olmayanlar aras\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131k son derece ayd\u0131nl\u0131k bir ortamda ve kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z bir inan\u00e7la tamamland\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7eklere ili\u015fkin olarak yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama s\u0131ras\u0131nda ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ilahl\u0131k ger\u00e7e\u011finin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc, gerek peygamberin, gerekse -itaat edeni ve isyan edeniyle- t\u00fcm insanlar\u0131n bu ger\u00e7ekle ilgisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermekte, hem hidayet hem de bu ger\u00e7ekten sapman\u0131n tabiat\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. Buna g\u00f6re bu ger\u00e7e\u011fe ili\u015fkin olarak do\u011fru yolda olmak basirettir. Ondan sapmak ise k\u00f6rl\u00fckt\u00fcr. Y\u00fcce Allah, tevbe ettikleri, bundan sonra da do\u011fru yolda hareket ettikleri zaman kullar\u0131na y\u00f6nelik olarak tevbede somutla\u015fan rahmeti ve bilmeden i\u015fledikleri g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamay\u0131 \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah su\u00e7lular\u0131n yolunun belli olmas\u0131n\u0131 dilemektedir. Bundan sonra inanan bir kan\u0131ta dayanarak inans\u0131n, sap\u0131tan da bir kan\u0131ta dayanarak sap\u0131ts\u0131n. \u0130nsanlar as\u0131ls\u0131z hurafelerin ve san\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131ndan uzak bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla konumlar\u0131n\u0131 belirlesinler..<br \/>\n<strong>50- &#8220;De ki; &#8220;Ben size Allah&#8217;\u0131n hazineleri elimin alt\u0131ndad\u0131r&#8221; demiyorum. Size mele\u011fim de demiyorum. Sadece bana indirilen vahye uyuyorum. Hi\u00e7 k\u00f6r ile g\u00f6ren bir olur mu? D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Kurey\u015f&#8217;ten iman etmemekte inat edenler, peygamberi do\u011frulamak i\u00e7in bir mucize g\u00f6stermesini istiyorlard\u0131. Oysa daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi onun do\u011fru oldu\u011funu biliyor ve O&#8217;nun hakk\u0131nda ku\u015fku duymuyorlard\u0131. Bazen bu mucizenin Safa ve Merve tepelerinin alt\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmesini, bazen de her iki tepenin Mekke&#8217;den uzakla\u015fmas\u0131n\u0131, yerlerinin ekin ve meyvelerle ye\u015fillenmi\u015f verimli bir alan olmas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. Bu istek, kimi zaman ba\u015flar\u0131na gelerek gaybin kapsam\u0131ndaki olaylar\u0131n \u00f6nceden haber verilmesi \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fiyordu. Kimi zaman kendisine bir mele\u011fin indirilmesini, g\u00f6kten sayfalara yaz\u0131l\u0131 olarak indi\u011fini g\u00f6rd\u00fckleri bir kitab\u0131n gelmesini taleb ediyorlard\u0131. Kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na ve inatlar\u0131na perde yapt\u0131klar\u0131 daha nice istek&#8230;<\/p>\n<p>Ancak b\u00fct\u00fcn bu istekler, \u00e7evrelerindeki cahiliye toplumlar\u0131nda peygamberlik ve peygamber ger\u00e7e\u011finin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc ku\u015fatan as\u0131ls\u0131z hurafe ve efsanelerden besleniyordu. En yak\u0131nlar\u0131 da, peygamberleri bu konulara ili\u015fkin ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kendilerine getirdikten sonra yoldan \u00e7\u0131kan ehl-i kitab\u0131n peygamberlik ger\u00e7e\u011fi etraf\u0131nda uydurdu\u011fu vehim ve efsaneler olu\u015fturuyordu.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fik cahiliye toplumlar\u0131nda \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde &#8220;gaibten haber verme&#8221; iddialar\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131r. Bu iddiada bulunan yalanc\u0131 kahinleri birtak\u0131m aldanm\u0131\u015flar da do\u011frular. Bunlar aras\u0131nda sihir, kehanet, m\u00fcneccimlik ve delilik yer al\u0131yordu. Bu yalanc\u0131 haberciler efsun ve muskalarla ya da dua ve niyazlarla veya bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda y\u00f6ntem ve ara\u00e7larla gayb\u0131 bilmek g\u00fcc\u00fcne sahip olduklar\u0131n\u0131, cinler ve ruhlarla ili\u015fki kurduklar\u0131n\u0131, tabiat kanunlar\u0131n\u0131 kontrolleri alt\u0131na ald\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Sihir arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gaibten haber verme, genel kan\u0131ya g\u00f6re, bilinmeyenden haberdar olmak ya da olaylara ve e\u015fyaya egemen olmak i\u00e7in emrine ald\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc ruhlara dayan\u0131yordu. Kehanet yoluyla gaibten haber verme olay\u0131 ise, &#8220;tanr\u0131lar&#8221;la ili\u015fkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Tanr\u0131lar kahinin emrine girmezlerdi. Yaln\u0131zca dua ve yakar\u0131\u015flar\u0131na cevap verir, gerek uyan\u0131kken, gerekse uyurken onun i\u00e7in bilinmezli\u011fin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arlard\u0131, \u00e7e\u015fitli i\u015faretler ve r\u00fcyalarla ona yol g\u00f6sterirlerdi. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer \u00e7a\u011fr\u0131 ve yakar\u0131\u015flara cevap vermezlerdi. Ancak sihir ve kehanet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gaibten haber verme, cezbe ve kutsal delilik arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gaibden haber vermede farkl\u0131l\u0131k arz ediyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem sihirbaz hem de kahine istedikleri, b\u00fcy\u00fc ve dualarla istedikleri \u015feyle ama\u00e7lar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k cezbeye tutulmu\u015f ki\u015fi ya da kutsal deli, edilgen bir konumdayd\u0131. Do\u011frudan do\u011fruya kastetmedi\u011fi ve belki de hi\u00e7 anlamad\u0131\u011f\u0131 halde dilinden birtak\u0131m kapal\u0131 ifadeler d\u00f6k\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Cezbe halinde gaibden haber verme olaylar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131 toplumlarda meczupla birlikte \u00e7o\u011fu zaman onun s\u00f6zlerinin amac\u0131n\u0131, sembol ve i\u015faretlerinin anlam\u0131n\u0131 bildi\u011fini ileri s\u00fcren bir yorumu da bulunurdu. Nitekim Yunan&#8217;da Meczub&#8217;a &#8220;mant\u0131&#8221;, yorumcuya da &#8220;porphet&#8221; (yani ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131na konu\u015fan) derlerdi. Avrupal\u0131lar t\u00fcm anlamlar\u0131yla n\u00fcb\u00fcvvet kelimesini, bu kelimeyle kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flar. Meczubun kastettiklerini, sembol ve i\u015faretlerinin i\u00e7eriklerini, yorumlamak ve ifade etmekle g\u00f6revlendirilmi\u015f olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, kahin ve meczuplar\u0131n birle\u015ftikleri pek g\u00f6r\u00fclmezdi. \u00c7o\u011fu zaman ihtilafa d\u00fc\u015fer, \u00e7eki\u015firlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumsal i\u015flevleri, yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve konumlar\u0131n\u0131n tabiat\u0131 bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahiptirler. Meczup isyanc\u0131d\u0131r. Herhangi bir t\u00f6rene, genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f bir kuruma ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Kahin ise tutucudur. Kendisine miras kalm\u0131\u015f bilgiyi \u00e7o\u011fu zaman babas\u0131ndan ve dedesinden edinir. Kehanet, i\u00e7inde uzak-yak\u0131n k\u00f6\u015felerden y\u00f6nelinen puthane ve tap\u0131naklar\u0131n bulundu\u011fu \u00e7evreyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Cezbe ise, bu ortamda s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cezbe, \u00e7\u00f6lde insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelebildi\u011fi gibi memleketin her taraf\u0131nda, bilinen bir yerle\u015fme biriminde de gelebilir.&#8221;<\/p>\n<p>\u00dcstad Akkad&#8217;\u0131n &#8220;\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ger\u00e7ekleri ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n sa\u00e7mal\u0131klar\u0131&#8221; kitab\u0131ndan&#8230; Bu konuda kan\u0131t olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in kitaptan al\u0131nt\u0131 yapmakla beraber -aralar\u0131nda semavi dinler de olmak \u00fczere- \u0130sl\u00e2m&#8217;la m\u00fckemmelli\u011fe ula\u015fana kadar dinlerdeki ilahl\u0131k ve peygamberlik ger\u00e7e\u011finin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn geli\u015fim s\u00fcrecine ili\u015fkin, yazar\u0131n y\u00f6ntemini benimsemiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, ger\u00e7ek semavi dinlerinin t\u00fcm\u00fcnde birdir. Mensuplar\u0131n\u0131n cahiliyeye geri d\u00f6nmelerinden, peygamberlerin kendilerine getirdi\u011fi ger\u00e7ekleri tahrif etmelerinden ve kendi cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerine alet etmelerinden sonra ba\u015f g\u00f6steren sapmalar \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. En do\u011fru kaynak olan Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu s\u00f6zlerimizi do\u011frulamaktad\u0131r. Bu konuda Avrupal\u0131 dinler tarihi bilginlerinin ileri s\u00fcrd\u00fckleri varsay\u0131m ve san\u0131lar\u0131n hi\u00e7bir de\u011feri yoktur.<\/p>\n<p>&#8220;Yahudi kabileleri aras\u0131nda yalanc\u0131 peygamberlerin say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a fazlayd\u0131. Bundan anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, birbirini takip eden \u00e7a\u011flar ile yeni \u00e7a\u011flar\u0131n zikir ehli ve tarikat sofular\u0131 birbirine benziyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 d\u00f6nemlerde say\u0131lar\u0131 y\u00fcz\u00fc a\u015fard\u0131. Kimi zaman bedene eziyet etmek, kimi zaman da \u00e7alg\u0131 aletlerini dinlemek suretiyle cezbe haline kap\u0131lmak gibi dervi\u015flerin ba\u015fvurdu\u011fu egzersizlere, toplant\u0131lar\u0131nda ba\u015fvururlard\u0131.<\/p>\n<p>Birinci Samuel&#8217;in kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle denir:<\/p>\n<p>\u015eaul Davud&#8217;u yakalamak i\u00e7in el\u00e7iler g\u00f6nderdi. &#8220;Yalanc\u0131 peygamberler toplulu\u011funun gaibden haber verdiklerini g\u00f6rd\u00fcler. \u015eaul da ba\u015fkanlar\u0131 olarak aralar\u0131nda bulunuyordu. Bu s\u0131rada Allah&#8217;\u0131n ruhu \u015eaul&#8217;un el\u00e7ilerini b\u00fcr\u00fcd\u00fc, onlar da gaibden haber vermeye ba\u015flad\u0131lar. Bunun \u00fczerine \u015eaul ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00f6nderdi. Onlar da \u00f6ncekiler gibi gaibden haber vermeye ba\u015flad\u0131lar. Sonunda o da elbiselerini \u00e7\u0131kar\u0131p, ayn\u0131 \u015fekilde Samuel&#8217;in \u00f6n\u00fcnde gaibden haber verdi. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn ve gece boyunca \u00e7\u0131plak kald\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Yine Samuel&#8217;in kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle denir:<\/p>\n<p>&#8220;Bir tepe \u00fczerinde oturmu\u015f bir grup, peygambere rastlayacaks\u0131n. \u00d6nlerinde ruhab, davul, ney ve ud oldu\u011fu halde gaibden haber verirler. Rabbin ruhu onlar\u0131n i\u00e7ine girerek birlikte gaibden haber verir. Ard\u0131ndan di\u011fer bir adam\u0131n bedenine girer.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Peygamberlik, ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde belirtildi\u011fi gibi veraset yoluyla babadan o\u011fula ge\u00e7en bir sanat olarak kabul ediliyordu. Peygamberlerin \u00e7ocuklar\u0131 `Ya Yu\u015fa&#8217;a&#8217; dedikleri zaman: \u0130\u015fte senin kar\u015f\u0131nda durdu\u011fumuz yer buras\u0131d\u0131r. Ve bize dar gelmektedir. Art\u0131k \u00dcrd\u00fcn&#8217;e gidelim.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Kimi zaman orduya kat\u0131lan birtak\u0131m hizmetk\u00e2rlar\u0131 olurdu. Nitekim ilk g\u00fcnler b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u015f\u00f6yle denmektedir. &#8220;Davud ve askeri erkan udlar, rubab ve zillerle gaibden, haberler veren Esaf o\u011fullar\u0131n\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 hizmet i\u00e7in ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Aralar\u0131nda semavi risaletlerin getirdi\u011fi do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnceden sapma sonucu ortaya \u00e7\u0131kan cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerini de olmak \u00fczere cahiliye, peygamberlik ve peygamberin tabiat\u0131na ili\u015fki bu t\u00fcr bat\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcncelerle bu \u015fekilde dolup ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden insanlar peygamberlik iddias\u0131nda bulunan birinde bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar beklerdi. Bazen gaibden haber vermesini, bazen de kehanet ya da sihir yoluyla evrensel tabiat kanunlar\u0131n\u0131 etkilemesini isterlerdi. \u0130\u015fte m\u00fc\u015friklerin Hz. Peygambere yapt\u0131klar\u0131 teklifler buradan kaynaklan\u0131yordu. As\u0131ls\u0131z hurafeleri bertaraf etmek i\u00e7in peygamberlik ve peygamberin tabiat\u0131na ili\u015fkin olarak Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de yinelenen b\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n nedeni buydu. A\u015fa\u011f\u0131daki a\u00e7\u0131klama da bunlar aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Ben size Allah&#8217;\u0131n hazineleri elimin alt\u0131ndad\u0131r&#8217;, ya da &#8220;gaybi bilirim&#8221; demiyorum. Size &#8220;Mele\u011fim de&#8221; demiyorum. Sadece bana indirilen vahye uyuyorum. Hi\u00e7 k\u00f6r ile g\u00f6ren bir olur mu? D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Rabbi taraf\u0131ndan kendisi, peygamber ve peygamberli\u011fin tabiat\u0131na ili\u015fkin olarak cahiliye toplumlar\u0131n\u0131 saran her t\u00fcrl\u00fc as\u0131ls\u0131z hurafeden soyutlanm\u0131\u015f bir insan olarak sunmakla emr olunmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde bu inan\u00e7 sistemini her t\u00fcrl\u00fc aldatmacadan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fekilde sunmakla emr olunmu\u015ftur. Ortada ne bir veraset ne de iddia s\u00f6z konusudur. Bu peygamberin y\u00fcklendi\u011fi bir inan\u00e7 sistemidir. Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011finden ba\u015fkas\u0131 da yolunu ayd\u0131nlatamaz.<\/p>\n<p>Bilmedi\u011fi \u015feyleri kendisine \u00f6\u011freten Allah&#8217;\u0131n vahyinden ba\u015fka bir \u015feye uyamaz peygamber&#8230; Kendisine uyanlar\u0131 bol bol r\u0131z\u0131kland\u0131rmak \u00fczere Allah&#8217;\u0131n hazinelerinin \u00fczerine oturmu\u015f de\u011fildir. Takip\u00e7ilerine olacak \u015feyleri g\u00f6stermek i\u00e7in gayb\u0131n anahtarlar\u0131 da elinde de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;dan indirmesini istedikleri bir melek de de\u011fildir. O, yaln\u0131zca bir insan ve peygamberdir. Son derece kesin, a\u00e7\u0131k ve sade \u015fekliyle inan\u00e7 sistemi de bundan ibarettir.<\/p>\n<p>Bu inan\u00e7 \u015fu f\u0131trat\u0131n yans\u0131mas\u0131, \u015fu hayat\u0131n dayana\u011f\u0131, ahirete ve Allah&#8217;a giden yolun k\u0131lavuzudur. Bu inan\u00e7 sistemi, bizzat her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6steri\u015ften uzakt\u0131r. Kim ona kendisi i\u00e7in lay\u0131k olur ise bu inan\u00e7 onun yan\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc de\u011ferin \u00fcst\u00fcndedir. Kim de onu \u00e7\u0131kar pazar\u0131nda bir ticaret e\u015fyas\u0131 olarak isterse, tabiat\u0131n\u0131 kavrayamaz, de\u011ferini bilemez. Bu sayede bir zenginlik elde edemez.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 peygamber -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- bu inan\u00e7 sistemini bu \u015fekilde, her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6steri\u015ften uzak olarak sunmakla emir olunmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun hi\u00e7bir s\u00fcse, g\u00f6steri\u015fe ihtiyac\u0131 yoktur. B\u00f6ylece onun g\u00f6lgesine s\u0131\u011f\u0131nanlar; mal hazinelerine, d\u00fcnyevi makamlara ve takva d\u0131\u015f\u0131nda insanlar aras\u0131nda herhangi bir ayr\u0131cal\u0131\u011fa kavu\u015famayacaklar\u0131n\u0131, aksine Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine y\u00f6neldiklerini bilmi\u015f olurlar. Ku\u015fkusuz bu \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn ve daha zengin bir duygu.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; `Ben size Allah&#8217;\u0131n hazineleri elimin alt\u0131ndad\u0131r&#8217; ya da &#8220;gayb\u0131 bilirim&#8221; demiyorum. Size mele\u011fim de demiyorum. Sadece bana indirilen vahye uyuyorum.<\/p>\n<p>Bu arada karanl\u0131ktan ve k\u00f6rl\u00fckten kurtulup ayd\u0131nl\u0131k ve basirete s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 bilmi\u015f olurlar:<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Hi\u00e7 k\u00f6r ile g\u00f6ren bir olur mu? D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Sonra&#8230; Yaln\u0131zca vahyin takip\u00e7isi olmak basirettir, g\u00f6rmektir. Bu yol g\u00f6stericiden yoksun b\u0131rak\u0131lan k\u00f6rl\u00fc\u011fe terk edilmi\u015f demektir. Bu ger\u00e7e\u011fi \u015fu ayeti kerime gayet net ve kesin bir \u015fekilde dile getirmektedir. \u015eu halde bu alanda insan akl\u0131n\u0131n fonksiyonu nedir?<\/p>\n<p>Bu sorunun cevab\u0131 \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k ve basittir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insano\u011fluna bah\u015fetti\u011fi ak\u0131l, vahyi alg\u0131lama ve anlamlar\u0131n\u0131 kavrama g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Onun g\u00f6revi budur&#8230; Sonra bu, ona ayd\u0131nl\u0131k ve hidayet i\u00e7inde, hi\u00e7bir y\u00f6nden bat\u0131l\u0131n etkileyemedi\u011fi, koruyucunun kontrol\u00fcnde tan\u0131nm\u0131\u015f bir f\u0131rsatt\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak, insan akl\u0131 vahiyden uzak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir konuma gelirse, bu durumda sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, bozulman\u0131n, k\u00f6t\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n, eksik bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn, yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirme ve planlaman\u0131n mahk\u00fbmu olur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla, varl\u0131klar alemini bir b\u00fct\u00fcnden ziyade par\u00e7a par\u00e7a g\u00f6rme hususundaki olu\u015fumunun tabiat\u0131ndan dolay\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. \u0130nsan akl\u0131, \u00fcst \u00fcste deneyler, pe\u015f pe\u015fe olaylar, ardarda g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerle varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc alg\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla varl\u0131\u011f\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6rmesi, bu eksiksiz g\u00f6r\u00fc\u015fe dayanarak h\u00fck\u00fcmler koymas\u0131, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ve denge unsurlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015f \u015fekilde bir sistem olu\u015fturmas\u0131 onun i\u00e7in imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bu nedenle -Allah&#8217;\u0131n hayat metodundan ve yol g\u00f6stericili\u011finden kopuk oldu\u011fu zamanlarda s\u0131k s\u0131k deneylerde bulunur, h\u00fck\u00fcmleri de\u011fi\u015ftirir, hayat d\u00fczenini yeni ba\u015ftan \u015fekillendirir, aksiyon ve reaksiyon aras\u0131nda \u00e7alkalan\u0131p durur. Sa\u011f u\u00e7tan sol uca yuvarlan\u0131r gider. Bu \u015fekilde de insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm \u00fcst\u00fcn taraflar\u0131n\u0131, y\u00fcce \u00f6zelliklerini yok eder. \u015eayet insan akl\u0131 vahyin takip\u00e7isi olsayd\u0131, insanl\u0131k b\u00fct\u00fcn bu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden korunmu\u015f olurdu. Denemeler, de\u011fi\u015fiklikler `e\u015fya&#8217;, `madde&#8217;, &#8220;ara\u00e7&#8217; ve cihazlara \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131n\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte buras\u0131 insan akl\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olabilece\u011fi do\u011fal bir aland\u0131r. Bu alandaki zarar en sonunda madde ve e\u015fyalarla ilgili olurdu, nefis ve ruhlarla de\u011fil.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu durumlarla -yap\u0131s\u0131n\u0131n tabiat\u0131ndan sonra- insan\u0131n yap\u0131s\u0131nda yeralan ihtiraslar, arzu ve e\u011filimler nedeniyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Ku\u015fkusuz bu duygular\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131 zorunludur. B\u00f6ylece insan hayat\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcp geli\u015fmesine ili\u015fkin g\u00f6revini yerine getirmesi garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olur. Ayn\u0131 \u015fekilde hayat\u0131n yok olmas\u0131na ya da alt\u00fcst olmas\u0131na neden olacak \u015fekilde g\u00fcvenlik s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmamal\u0131d\u0131r. Bu kontrol\u00fc tek ba\u015f\u0131na insan akl\u0131 almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7e\u015fitli arzular\u0131n, ihtiras ve e\u011filimlerin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda bocalayan bizzat in-san akl\u0131 i\u00e7in ba\u015fka bir kontrol gereklidir. Bu kontrol, insan akl\u0131n\u0131 denetimi alt\u0131na ald\u0131ktan sonra onu bozulmalardan da korur. Deneyim ve h\u00fckm\u00fcn\u00fc onunla g\u00fc\u00e7lendirmesi, y\u00f6neli\u015f ve hareketini onunla kontrol alt\u0131na almas\u0131 i\u00e7in insan akl\u0131 insan hayat\u0131yla ilgili- her deneyimde, verdi\u011fi her h\u00fck\u00fcmde ona ba\u015fvurur.<\/p>\n<p>&#8220;Her ikisi -ak\u0131l ve vahiy- Allah yap\u0131s\u0131d\u0131r, bu y\u00fczden uyu\u015fmalar\u0131 gerekir&#8221;, sav\u0131ndan hareketle do\u011fruyu bulma a\u00e7\u0131s\u0131ndan vahiy kadar bir sa\u011flaml\u0131k derece-sini insan akl\u0131 i\u00e7inde \u00f6ng\u00f6renler, insano\u011flunun kimi filozoflar\u0131n\u0131n insan akl\u0131n\u0131n de\u011ferine ili\u015fkin yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalara dayanmaktad\u0131rlar. Y\u00fcce Allah bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011frulayacak hi\u00e7bir ayet indirmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Akl\u0131 ne kadar b\u00fcy\u00fck olursa olsun bir tek insan i\u00e7in bile, akl\u0131n vahye ihtiyac\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimseyenler, bu konuda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n s\u00f6ylemedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, vahiy ve peygamberli\u011fi insanlar i\u00e7in bir delil k\u0131l\u0131n\u0131\u015ft\u0131r. Bu delili insan akl\u0131 olarak belirlememi\u015ftir. Hatta insanlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 ve biricik Rabbini bilme ve O&#8217;na inanma \u00f6zelli\u011fiyle donatt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trat\u0131 dahi insanlar i\u00e7in delil k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, tek ba\u015f\u0131na olan akl\u0131n, sap\u0131taca\u011f\u0131n\u0131, yaln\u0131z olan f\u0131trat\u0131n bozulaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. K\u0131lavuzu, yol g\u00f6stericisi, ayd\u0131nl\u0131k ve basireti vahiy olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece akl\u0131n ve f\u0131trat\u0131n korunmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu.)<\/p>\n<p>Felsefenin akl\u0131, dine muhta\u00e7 olmaktan kurtard\u0131\u011f\u0131 ya da akl\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc bilimin, insanl\u0131k i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine ihtiya\u00e7 b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenler, ger\u00e7e\u011fe ve realiteye dayanmayan s\u00f6zler s\u00f6ylemektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc realite, hayat d\u00fczenlerini felsefi ekollere ya da bilime dayand\u0131ran insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n \u00fczerine, her \u015feyin kap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na, \u00fcretim ve gelirin kat kat artm\u0131\u015f olmas\u0131na, hayat ko\u015fullar\u0131n\u0131n rahat olmas\u0131na ve en geni\u015f \u00e7er\u00e7evede konfor imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n artm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen insan\u0131 mutsuz k\u0131lan bir hayat \u015fekli oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k etmektedir. Ancak bunun kar\u015f\u0131t\u0131 olarak hayat\u0131n bilgisizli\u011fe ve ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa dayanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Sorunu bu \u015fekilde ortaya koyanlar art niyetlidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m, insan akl\u0131n\u0131 bizzat kendi yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanan ay\u0131plardan, bu \u015fekilde arzular\u0131n, ihtiras ve e\u011filimlerin bask\u0131s\u0131yla ba\u015f g\u00f6steren kusurlardan koruyacak g\u00fcvenceleri i\u00e7eren bir hayat sistemidir. Sonra insan akl\u0131 i\u00e7in, bilim, marifet ve deneyim alan\u0131ndaki hareketinde do\u011fru yolda olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan esaslar\u0131 belirler, gerekli kurallar\u0131 koyar. Nitekim \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n belirledi\u011fi bu esaslar ve kurallar, insan\u0131n -Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 do\u011frultusunda- g\u00f6lgesinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 pratik hayat\u0131n dengeli bir \u015fekilde s\u00fcrmesini de garantilemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla realite d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hareket tarz\u0131n\u0131 bozmas\u0131na neden olacak d\u00fczeyde bask\u0131 yapamaz olur.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n vahyi ve yol g\u00f6stericili\u011finin e\u015fli\u011finde insan akl\u0131 yolunu g\u00f6r\u00fcr, basireti a\u00e7\u0131k olur. Allah&#8217;\u0131n vahyini ve yol g\u00f6stericili\u011fini terk etmesi durumunda da k\u00f6r olur. Peygamberin s\u0131rf vahye ba\u015fvurmas\u0131na de\u011finmek suretiyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmek i\u00e7in te\u015fvik mahiyetindeki soru ile k\u00f6rl\u00fck ve basirete i\u015faret etmeyi bir arada sunman\u0131n, &#8220;Sadece bana indirilen vahye uyuyorum. Hi\u00e7 k\u00f6r ile g\u00f6ren bir olur mu? D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Evet i\u015faretleri bu \u015fekilde bir arada ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde pe\u015f pe\u015fe sunman\u0131n Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131 i\u00e7inde bir anlam\u0131 vard\u0131r. \u0130stenen \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmedir. Bunu te\u015fvik etmek de Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ba\u015fvurdu\u011fu y\u00f6ntemdir. Ancak d\u00fc\u015f\u00fcnme, vahyin denetimi alt\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak bu durumda do\u011fruyu g\u00f6r\u00fcp ayd\u0131nl\u0131k bir ortamda hareket edebilir. Yoksa bir k\u0131lavuz, bir yol g\u00f6sterici ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir kitap olmaks\u0131z\u0131n, k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn karanl\u0131klar\u0131nda yuvarlan\u0131p duran kay\u0131ts\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnme de\u011fildir istenen.<\/p>\n<p>\u0130nsan akl\u0131 vahyin \u00e7er\u00e7evesinde hareket etti\u011fi zaman dar bir alana k\u0131st\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmaz, aksine ger\u00e7ekten de son derece geni\u015f bir ortamda hareket etme imk\u00e2n\u0131 bulur. \u015eu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcnden olu\u015fan geni\u015f bir alanda hareket eder. Nitekim varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fclen ve g\u00f6r\u00fclmeyen alemleri i\u00e7erdi\u011fi gibi nefislerin derinliklerini, olaylar\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ve t\u00fcm hayat alan\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir. Vahiy metodda sapman\u0131n, k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncenin, arzu ve ihtiraslar\u0131n e\u011filimlerinin d\u0131\u015f\u0131nda insan akl\u0131n\u0131 herhangi bir \u015feyden al\u0131koymaz. Bundan sonra onu, hareket etmek ve faaliyet g\u00f6stermek \u00fczere serbest b\u0131rak\u0131r. Y\u00fcce Allah insano\u011fluna bah\u015fetti\u011fi bu b\u00fcy\u00fck arac\u0131&#8230; akl\u0131&#8230; \u0130lahi vahiy ve yol g\u00f6stericili\u011fin kontrol\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, hareket etmesi i\u00e7in bah\u015fetmi\u015ftir. Ancak bu durumda sap\u0131t\u0131p azg\u0131nla\u015fmaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00d6KLER VE YER 12- De ki; &#8220;G\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?&#8221; De ki; &#8220;Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. O merhametlili\u011fi \u00fczerine g\u00f6rev yazd\u0131. Sizleri gelece\u011fi ku\u015fkusuz olan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc kesinlikle biraraya getirecektir. Kendilerine k\u0131yanlar var ya, buna sadece onlar inanmazlar. 13- Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 her \u015fey O&#8217;nundur. O her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir. Bu ayette \u00f6nce ger\u00e7ek anlat\u0131l\u0131yor, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[337,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2665","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-enam","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2665","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2665"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2665\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}