{"id":2672,"date":"2012-01-21T11:14:00","date_gmt":"2012-01-21T11:14:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2672"},"modified":"2012-01-21T11:14:00","modified_gmt":"2012-01-21T11:14:00","slug":"maide-suresinin-35-56-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/maide-suresinin-35-56-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Maide Suresi&#8217;nin 35-56.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>35- Ey m\u00fcminler, Allah&#8217;tan korkunuz, sizi ona yak\u0131nla\u015ft\u0131rabilecek her yolu aray\u0131n\u0131z, onun yolunda cihad ediniz ki, kurtulu\u015fa eresiniz.<\/p>\n<p>36- Kafirlere gelince e\u011fer yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 bir kat fazlas\u0131 ile birlikte kendilerinin olsa da bu servetlerini k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in fidye olarak verseler bu fidyelere kabul edilmez. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.<\/p>\n<p>37- Onlar cehennemden \u00e7\u0131kmak isteyecekler, fakat kesinlikle d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kamayacaklard\u0131r. Onlar i\u00e7in s\u00fcrekli azap vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu m\u00fckemmel sistem, insan ruhunu, her y\u00f6nden ele al\u0131p, onun be\u015feri varl\u0131\u011f\u0131na b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerden seslenmekte ve onu g\u00fcnahtan al\u0131koyup, itaate y\u00f6neltecek, duyarl\u0131 noktalar\u0131n\u0131 aramaktad\u0131r. Sistemin ilk hedefi, insan nefsini do\u011frultarak, sapt\u0131rmaktan kurtarmakt\u0131r. Ceza bu yollardan sadece biridir. O, ne temel hedef ne de yegane y\u00f6ntemdir.<\/p>\n<p>Burada da, Adem&#8217;in iki o\u011flunun k\u0131ssas\u0131 -\u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken derslerle ba\u015flamaktad\u0131r. Daha sonra g\u00f6n\u00fclleri hoplatacak bir cezaland\u0131rmadan s\u00f6z edilmekte ve bunu Allah&#8217;tan sak\u0131nmaya, \u00e7ekinmeye ve azab\u0131ndan korkmaya \u00e7a\u011fr\u0131, cezayla korkutmay\u0131 i\u00e7eren bir davet izlemektedir.<\/p>\n<p>Ey m\u00fcminler Allah&#8217;tan korkunuz. Korku sadece Allah&#8217;tan olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte insanl\u0131k onuruna yak\u0131\u015fan korku budur. K\u0131l\u0131\u00e7ta, k\u0131rba\u00e7tan korkmak ise d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fckt\u00fcr. D\u00fc\u015f\u00fckl\u00fck ise, ancak a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kimselere yara\u015f\u0131r. Allah&#8217;tan korkmak, daha \u00f6ncelikle, daha onurlu ve daha ar\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r. Zira, gizlide ve a\u00e7\u0131kta vicdana e\u015flik eden,insanlar\u0131n bilmedikleri durumlarla bile k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmaya engel olan Allah korkusudur. Halbuki bunun kuvveti, bu durumlarda i\u015flemez. Gerekli olmas\u0131na ra\u011fmen, tek ba\u015f\u0131na uygulanamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kanun kuvvetinin ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 durumlar vard\u0131r. Vicdanlar\u0131n\u0131n sak\u0131naca\u011f\u0131 ilah\u00ee bir otorite ve g\u00f6r\u00fcnmez bir g\u00f6zetim olmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca kanun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn etkin oldu\u011fu bir toplumun veya ferdin kurtulu\u015fu s\u00f6z konusu olamaz.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Sizi ona yak\u0131nla\u015ft\u0131rabilecek her yolu aray\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;tan korkun, sizi O&#8217;na yak\u0131nla\u015ft\u0131racak her yolu deneyin ve o do\u011frultuya y\u00f6neltecek her nedene sar\u0131l\u0131n. Bir rivayette \u0130bn-i Abbas \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;na yakla\u015ft\u0131racak bir yol aray\u0131n&#8221; ayeti &#8220;ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 ondan isteyin&#8221; anlam\u0131ndad\u0131r. Ger\u00e7ekten insan, Allah&#8217;a muhta\u00e7 oldu\u011funu hissetti\u011fi anda ihtiyac\u0131n\u0131 istedi\u011fi, ne zaman onun ilahl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kuluna yara\u015f\u0131r bir konumda bulunur. B\u00f6ylece kurtulu\u015fa en yak\u0131n olan do\u011fru bir konumda olur. Her iki yorum da, ayetteki ibareyi uygundur. Ayet, kalbin kurtulu\u015funu ve vicdan\u0131n canlan\u0131\u015f\u0131n\u0131 ifade etmekte ve beklenilen kurtulu\u015f ile son bulmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Ki kurtulu\u015fa eresiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Di\u011fer tarafta ise Allah&#8217;tan sak\u0131n\u0131p O&#8217;na yak\u0131nla\u015ft\u0131racak yol ve kurtulu\u015fa eremeyen kafirlerin tablosu yer almaktad\u0131r. Bu canl\u0131 ve somut bir ger\u00e7ektir. Nitelikler ve detayl\u0131 bilgiler verme yoluna gidilmekte, fakat, k\u0131yamet sahnelerini ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koyarken i\u015fledi\u011fi y\u00f6nteme uygunu olarak hareketleri ve heyecan verici olaylar\u0131 anlatmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Kafirlere gelince e\u011fer yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 bir kat fazlas\u0131 ile birlikte kendilerinin olsa da bu servetlerini k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in fidye olarak verseler bu fidyeleri kabul edilmez. onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan hayalinin tasavvur edebilece\u011fi en u\u00e7 nokta k\u00e2firlerin d\u00fcnyada bulunan her \u015feye sahip olmalar\u0131 varsay\u0131m\u0131d\u0131r. Fakat, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n \u00fcslubu, varsay\u0131mlar d\u00fcnyas\u0131nda ula\u015f\u0131labilecek bu hayalden daha fazlas\u0131n\u0131 var saymaktad\u0131r. Evet onlara, d\u00fcnyadakilerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir kat fazlas\u0131 ile onlar\u0131n oldu\u011funu varsaymakta ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc azaptan kurtulu\u015f fidyesi olarak bunlar\u0131 vermeyi dileyeceklerini tasvir etmektedir. Onlar ate\u015ften \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u00e7abalamalar\u0131n\u0131 bu hedefe ula\u015fmamalar\u0131n\u0131 ve s\u00fcrekli eziyet veren bir azap i\u00e7inde kala kal\u0131\u015flar\u0131n\u0131n manzaras\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. Ger\u00e7ekten bu somut ve hareketli bir manzarad\u0131r. Bu manzaradan onlar yanlar\u0131nda d\u00fcnyadaki her\u015feyi ve bir o kadar\u0131 daha bulunur haldedirler. Allah&#8217;a kurtulu\u015f ak\u00e7esi vermek isterken ki o halleri&#8230; Umduklar\u0131n\u0131 bulamam\u0131\u015f istekleri reddedilmi\u015f durumdayken cehenneme giri\u015fleri s\u0131ras\u0131ndaki halleri&#8230; Ve oradan \u00e7\u0131kmak isterlerken orada kalmaya zorlan\u0131rken ki manzaralar\u0131&#8230;<br \/>\n<strong>SOSYAL ADALET<\/p>\n<p>38- Erkek ve kad\u0131n h\u0131rs\u0131zlar\u0131n ellerini kesiniz. Bu onlar\u0131n su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir cezad\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.<\/p>\n<p>39- Fakat i\u015fledi\u011fi zul\u00fcmden sonra tevbe edip islah olan kimse bilsin ki, Allah onun tevbesini kabul eder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah affedicidir ve merhametlidir.<\/p>\n<p>40- G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn egemenli\u011finin Allah&#8217;\u0131n tekelinde oldu\u011funu bilmiyor musun? O diledi\u011fini azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r ve diledi\u011fini affeder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m toplumu, \u0130sl\u00e2m yurdunda ya\u015fayan normal insanlar\u0131n -farkl\u0131 inan\u00e7lar\u0131na g\u00f6re- her ferdi h\u0131rs\u0131zl\u0131k illetini uzak tutacak tedbirleri al\u0131r. onlara ya\u015fama ve korunma g\u00fcvenli\u011fini e\u011fitim ve do\u011fru yapma g\u00fcvenli\u011fini ve adaletin e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 g\u00fcvencesini sa\u011flar. Her t\u00fcrl\u00fc \u00f6zel m\u00fclkiyetin helal yoldan kazan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve bunun topluma zarar veren de\u011fil, yarar sa\u011flayan toplumsal bir hak oldu\u011funu belirtir. T\u00fcm bunlar sayesinde, b\u00fct\u00fcn normal insanlar, h\u0131rs\u0131zl\u0131k illetinden kurtar\u0131l\u0131r. Bu durumda \u0130sl\u00e2m h\u0131rs\u0131zlar ve \u00f6zel m\u00fclkiyet ile toplum g\u00fcvenli\u011fine sald\u0131ranlara \u015fiddetli bir ceza vermek hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, \u015f\u00fcphe halinde haddi kald\u0131rmakta ve -kuvvetli bir delil olmad\u0131k\u00e7a- san\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi ona tam bir g\u00fcvenlik de sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Herhalde bu \u00f6zet bilgiyi, biraz daha a\u00e7mam\u0131z uygun olacakt\u0131r. \u0130sl\u00e2m sistemi, eksiksiz bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Kanunlar\u0131 teker teker ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda -sistemin yap\u0131s\u0131, dayanaklar\u0131, kalk\u0131\u015f noktalar\u0131, ama\u00e7lar\u0131 incelenmedik\u00e7e- gerekti\u011fi \u015fekilde anla\u015f\u0131lamaz. Bu sistemdeki par\u00e7alar bir b\u00fct\u00fcn olarak uygulanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde i\u015flevlerini tam olarak yerine getiremez. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinden veya prensiplerinden herhangi birini, tamam\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;dan kaynaklanmayan bir sistemde uygulanmaya kalk\u0131\u015f\u0131l\u0131rsa bo\u015f yere \u00e7aba harcanm\u0131\u015f olur. B\u00fct\u00fcnd\u00fcr, kopar\u0131lm\u0131\u015f tek bir par\u00e7an\u0131n uygulanmas\u0131, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmas\u0131 demek de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m, par\u00e7alar ve b\u00f6l\u00fcmler de\u011fildir ve b\u00f6l\u00fcnemez. \u0130sl\u00e2m, hayat\u0131n her y\u00f6n\u00fcne ili\u015fkin uygulamalar\u0131 i\u00e7eren, eksiksiz bir sistemdir.<\/p>\n<p>Bu s\u00f6ylediklerimiz, genel bir \u00f6zelli\u011fidir bir niteliktir. H\u0131rs\u0131zl\u0131k konusuyla ilgisi de, bundan farkl\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m yurdunda yerle\u015fen \u0130sl\u00e2m toplumundaki her bireyin hayat hakk\u0131n\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 korumas\u0131 i\u00e7in gereken t\u00fcm ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flama hakk\u0131n\u0131 tan\u0131makla i\u015fe ba\u015flar. Yemesi, i\u00e7mesi, giyinmesi, oturaca\u011f\u0131 rahat ve huzur bulaca\u011f\u0131 bir ev edinmesi, her bireyin hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Her bireyin s\u00f6z konusu zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n temini, toplumun -veya onu temsil eden devletin- \u00fczerindeki bir hakk\u0131d\u0131r. Bu ferdin, -\u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu s\u00fcrece- kendisine \u00f6ncelikle \u00e7al\u0131\u015fma imkan\u0131 sa\u011flanmas\u0131, (ferde nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretilmesi, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131n kolay hale getirilmesi ve ona i\u015f ve ara\u00e7 gere\u00e7lerinin sa\u011flanmas\u0131) toplumdan -ve onu temsilen devletten- bekledi\u011fi bir hakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ferdin ge\u00e7ici bir s\u00fcre veya \u00f6lene de\u011fin, k\u0131smen veya tamamen \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00fc\u00e7 yetiremedi\u011fi ya da i\u015f veya ara\u00e7 ve gere\u00e7lerini bulamad\u0131\u011f\u0131 ya da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 zaman, bireyin bu zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n herhangi bir yoldan kar\u015f\u0131lamas\u0131 da hakk\u0131d\u0131r. Onun bu ihtiyac\u0131 \u015fu yollarla giderilebilir:<\/p>\n<p>1- Ailesinde maddi imkan\u0131 iyi olan kimselerin \u015fer&#8217;an helal olan nafakay\u0131 sa\u011flamalar\u0131.<\/p>\n<p>2- Mahalle halk\u0131ndan maddi imkan\u0131 olan kimselerin \u015fer&#8217;an helal olan imkanlar sa\u011flamalar\u0131.<\/p>\n<p>3- M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hazinesinden (beytu&#8217;l mal) zekattaki pay\u0131n\u0131 almas\u0131.<\/p>\n<p>E\u011fer zekat yeterli de\u011filse, \u0130sl\u00e2m yurdunda \u0130sl\u00e2m hukukunu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uygulayan \u0130sl\u00e2m devletinin muhta\u00e7lar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 zenginlerin mallar\u0131ndan giderme haklar\u0131n\u0131 yerine getirmesi farz olur. Bunu yapanlar da, bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 ta\u015fmamal\u0131 zaruret d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmamal\u0131 ve helal yoldan sa\u011flanan \u00f6zel m\u00fclk\u00fcn haklar\u0131n\u0131 m\u00fclkiyet \u00e7i\u011fnenmemelidir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, b\u00f6ylece kazan\u00e7 belirlemeye \u00f6zen g\u00f6stermekte yollar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmada \u015fiddetli \u00f6zel m\u00fclkiyet sadece helal yoldan sa\u011flanabilmektedir. Daha \u00f6nemlisi bu y\u00fczden, \u0130sl\u00e2m toplumundaki \u00f6zel m\u00fclkiyet ona sahip olmayanlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 tahrik etmemekte ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n elinde bulunan \u015feyleri almak i\u00e7in ihtiraslar\u0131n\u0131 kabartmamaktad\u0131r. Sistem, \u00f6zellikle, onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almakta ve onlar\u0131 mahrum etmemektedir. \u0130sl\u00e2m insanlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131 ve ahl\u00e2klar\u0131n\u0131 terbiye eder. Fikirlerini \u00e7al\u0131\u015fmaya ve bu yolla kazanmaya y\u00f6neltir. Haram yoldan \u00e7almaya ve bu yoldan kazanca de\u011fil. Fertler i\u015f bulamaz ve kazanc\u0131 zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yetmez ise, haklar\u0131n\u0131 temiz ve onurlu yollarla kendilerine verir.<\/p>\n<p>O halde bu sistemin g\u00f6lgesinde ya\u015fayan biri ni\u00e7in h\u0131rs\u0131zl\u0131k yaps\u0131n? Halbuki h\u0131rs\u0131z ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in \u00e7almamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Halbuki zenginlik \u0130sl\u00e2m yurdunda m\u00fcsl\u00fcman toplumun cayd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6yle bir yoldan sa\u011flanamaz. H\u0131rs\u0131zl\u0131k ise hem toplumun hakk\u0131 olan g\u00fcvenlik ortam\u0131n\u0131 yok eder hem de helal yoldan zengin olanlar\u0131, helal mal(ar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finden mahrum eder.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir toplum da, her bireyin ne faizden, ne hile yoldan ne stokculuktan ne i\u015f\u00e7ilerin \u00fccretleri s\u0131rt\u0131ndan kazan\u00e7 sa\u011flama hakk\u0131 yoktur. Sadece helal yoldan mal kazanma hakk\u0131na sahiptir. Daha sonra mal\u0131ndan zekat\u0131n\u0131 ve zekattan ayr\u0131 olarak da toplumun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu miktar\u0131 verecektir. Yine, b\u00f6yle bir sistemde her bireyin \u00f6zel m\u00fclk\u00fcn\u00fcn g\u00fcvende olmas\u0131 ve gerek h\u0131rs\u0131zlar\u0131n, gerekse ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bu mal\u0131 almas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi hakk\u0131d\u0131r. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen, biri h\u0131rs\u0131zl\u0131k yaparsa.. ihtiyac\u0131n\u0131 giderdi\u011fi, bu su\u00e7un haram oldu\u011funu bildi\u011fi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n (ki onlar bu mallar\u0131n\u0131 ne \u00e7alm\u0131\u015flar ne de haram yoldan biriktirmi\u015flerdir) sahip oldu\u011fu mala muhta\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 halde \u00e7alarsa&#8230;<\/p>\n<p>Bu durumda iken, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yaparsa, onun hi\u00e7bir \u00f6zr\u00fc kalmam\u0131\u015ft\u0131r ve su\u00e7u isbat edildi\u011fi zaman ona kimsenin ac\u0131mamas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>\u0130htiya\u00e7 ve benzeri bir \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 durumuna gelince; \u0130slam&#8217;da genel kural haddin \u015f\u00fcphe durumunda kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden Hz. \u00d6mer bir k\u0131tl\u0131k d\u00f6neminde, h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7u toplumda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen el kesme cezas\u0131n\u0131 uygulamam\u0131\u015ft\u0131r. Yine \u00f6zel bir olayda, \u0130bnu Hatib b. Ebu Deltea&#8217;n\u0131n k\u00f6leleri birinden bir deve \u00e7ald\u0131\u011f\u0131nda da el kesme cezas\u0131n\u0131 uygulamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce onlar\u0131n ellerinin kesilmesini emretmi\u015f daha sonra efendilerinin onlar\u0131 a\u00e7 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca, onlara had uygulamaktan vazge\u00e7mi\u015f ve efendilerini bedel olarak bir ka\u00e7 deve de\u011ferini payla\u015ft\u0131rarak \u00f6deme cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n had cezalar\u0131n\u0131 ancak toplumun bir kesiminin bir di\u011fer kesimden \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu mant\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131rmayan koruma y\u00f6ntemlerini onurland\u0131rma y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmaktan daha \u00f6ncelikli kabul eden, sadece hi\u00e7bir gerek\u00e7esi bulunmayan sald\u0131rganlar\u0131 cezaland\u0131ran eksiksiz sistemin g\u00f6lgesinde anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Bu genel ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131 ile ilgili konuya devam edebiliriz.<\/p>\n<p>H\u0131rs\u0131zl\u0131k ba\u015fkas\u0131n\u0131n sakl\u0131 mal\u0131n\u0131 gizlice almakt\u0131r. \u00c7al\u0131nan mal\u0131n bir sahip olmas\u0131 gerekir. M\u00fcsl\u00fcman f\u0131k\u0131h bilginleri ba\u015fkas\u0131n\u0131n saklanm\u0131\u015f ve gizlice \u00e7al\u0131nan mal\u0131n\u0131n, en az \u00e7eyrek dinar de\u011ferinde olmas\u0131 gerekti\u011finde fikir birli\u011fine varm\u0131\u015flard\u0131r. \u015eu anki param\u0131zla bu, yirmi be\u015f M\u0131s\u0131r (Bu de\u011fer M\u0131s\u0131r paras\u0131na g\u00f6re) etmektedir. Bu mal\u0131n, gizlenmi\u015f olmas\u0131 ve h\u0131rs\u0131z\u0131n onu gizlendi\u011fi yerden \u00e7almas\u0131 \u00d6rne\u011fin kendisine mal teslim edilen emanet\u00e7inin eli kesilmez. Eve girmeye izinli olan hizmet\u00e7i, evden bir \u015fey \u00e7alsa yine eli kesilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mal saklanm\u0131\u015f de\u011fildir. Emanet\u00e7inin, emanet mal\u0131 inkar etmesi tarladaki \u00fcr\u00fcn\u00fcn ambara g\u00f6t\u00fcr\u00fclmeden \u00e7al\u0131nmas\u0131 ve ev veya sand\u0131k d\u0131\u015f\u0131ndaki bir mal\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 durumlar\u0131nda da el kesme cezas\u0131 uygulanmaz. Mal\u0131n, ba\u015fkas\u0131ndan saklanm\u0131\u015f olmas\u0131 gereklidir. Ortaklardan biri, di\u011fer orta\u011f\u0131n\u0131n mal\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131nda, da el kesilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu malda pay\u0131 vard\u0131r, ba\u015fkas\u0131na ait de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hazinesinden (beyt\u00fc&#8217;l mal) \u00e7alan kimsenin de eli kesilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunda onun da bir pay\u0131 vard\u0131r. Bu da tamamen ba\u015fkas\u0131na ait bir mal de\u011fildir. Bu gibi durumlarda uygulanacak, el kesme cezas\u0131 olmay\u0131p, yaln\u0131zca ta&#8217;zir cezas\u0131d\u0131r. (Tazir, had cezas\u0131ndan daha hafif olan ve hakimin g\u00f6r\u00fc\u015f veya toplumun geleneklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fik durumlarda d\u00f6vme, hapsetme azarlama ve nasihat etme \u015feklindeki cezalard\u0131r.)<\/p>\n<p>El kesme cezas\u0131 sa\u011f bilekten kesilerek uygulan\u0131r. Tekrar h\u0131rs\u0131zl\u0131k yaparsa, sol aya\u011f\u0131 bilekten kesilir. Bunlar el kesme cezas\u0131nda fikir birli\u011fine var\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fclerdir. F\u0131k\u0131h bilginleri, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ne yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ku\u015fku hadleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr&#8230;A\u00e7l\u0131k ve ihtiya\u00e7 bulundu\u011fu \u015f\u00fcphesi, hadleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Malda ortakl\u0131k bulundu\u011fu ku\u015fkusu da haddi kald\u0131r\u0131r. Su\u00e7unu itiraf eden kimsenin, ifadesinden vazge\u00e7mesi e\u011fer \u015fahid yoksa yine haddi kald\u0131ran bir \u015f\u00fcphe say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>F\u0131k\u0131h bilginleri, neyin \u015f\u00fcphe kabul edilece\u011finde fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. \u00d6rne\u011fin \u0130mam Ebu hanife, asl\u0131nda mubah olan \u015feylerin -saklanm\u0131\u015f olsalar bile- \u00e7al\u0131nmas\u0131nda haddi kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Saklanm\u0131\u015f ve yakalanm\u0131\u015f av\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131 gibi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n her ikisi de aslen mubaht\u0131r ve asl\u0131 mubah olan \u015feyin sakland\u0131ktan sonra bile mubahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015f\u00fcphesi vard\u0131r. imam\u0131 Malik, \u0130mam\u0131 \u015eafii ve \u0130mam\u0131 Ahmed ise, bu gibi durumlarda haddi kald\u0131rmazlar. \u0130mam Ebu Hanife yiyecek, meyva, sebze, et, ekmek vb. gibi b\u00fct\u00fcn \u00e7abuk bozulan \u015feyleri \u00e7almada el kesme haddini kald\u0131r\u0131r. \u0130mam Ebu Yusuf, Ebu Hanife&#8217;den farkl\u0131 olarak \u00fc\u00e7 imam\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>F\u0131k\u0131h bilginlerinin bu konudaki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini uzun boylu anlatmaya giri\u015fecek de\u011filiz. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131na bak\u0131ls\u0131n.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n insanlar\u0131n ku\u015fkular\u0131 sebebiyle cezaland\u0131r\u0131lmamalar\u0131na y\u00f6nelik isteklili\u011fine ve ho\u015f g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dair bir g\u00f6sterge almas\u0131 i\u00e7in bu \u00f6rnekleri verdik. Hz. Peygamber \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:<\/p>\n<p>&#8220;\u015e\u00fcpheler sebebiyle (cezalar\u0131) kald\u0131r\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. \u00d6mer de \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u015e\u00fcphe sebebiyle cezalar\u0131 kald\u0131rmam bana hay\u0131r y\u00f6n\u00fcnden onu uygulamaktan daha ho\u015f geliyor.<\/p>\n<p>Bununla beraber, \u0130sl\u00e2m yurdunda yerle\u015fen bir m\u00fcsl\u00fcman toplumda t\u00fcm korunma yollar\u0131 ve adalet garantilerinin sa\u011flanmas\u0131na ra\u011fmen, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapana, hadle sert cezalar vermesinin gerek\u00e7eleri a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa verilen el kesme cezas\u0131n\u0131n uygunlu\u011fu hakk\u0131nda bir ka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6ylememiz yerinde olacakt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;H\u0131rs\u0131zl\u0131k cezas\u0131n\u0131n&#8221; el kesme olarak belirlenmesinin sebebi \u015fudur: H\u0131rs\u0131z, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa niyetlendi\u011fi zaman, kazanc\u0131n\u0131 ba\u015fkas\u0131n\u0131n kazanc\u0131yla artt\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. O, helal yoldan kazan\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemektedir. Haram yoldan mal\u0131n\u0131 artt\u0131rmay\u0131 ister. \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yetinmez, ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na da g\u00f6z diker.<\/p>\n<p>Bunu da ya harcamalar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamak i\u00e7in veya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ve inek pe\u015finde ko\u015fman\u0131n yoruculu\u011fundan kurtulmak; ya da gelece\u011fini g\u00fcvenceye almak niyetiyle yapar. Onu h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa y\u00f6nelten ve bu yola s\u00fcr\u00fckleyen temel neden, kazanc\u0131n\u0131 art\u0131rma veya servetini \u00e7o\u011faltma d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. \u0130sl\u00e2m hukuku el kesme cezas\u0131n\u0131 ilan ederek, insan ruhundaki bu i\u00e7 g\u00fcd\u00fclerine engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc el veya ayak kesme cezas\u0131 kanunun anla\u015f\u0131lmas\u0131na, azalmas\u0131na neden olur. Nitekim el ve ayak her hal\u00fck\u00e2rda \u00e7al\u0131\u015fma vas\u0131talar\u0131d\u0131r. Kanunun unutulmas\u0131 ise, servetin azalmas\u0131na neden olur. Bu da, harcama g\u00fcc\u00fcnden ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn azalmas\u0131 sonucunu do\u011furur. B\u00f6ylece de ki\u015fiyi daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131p, \u00e7abalamaya ve gelecekten daha fazla endi\u015felenmeye s\u00fcr\u00fckler.<\/p>\n<p>\u0130slam hukuku, el kesme cezas\u0131n\u0131 kabul ederek insan\u0131 su\u00e7 i\u015flemeye s\u00fcr\u00fckleyen psikolojik fakt\u00f6rleri ortadan kald\u0131rm\u0131\u015f ve yerlerine h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7undan al\u0131koyan fakt\u00f6rleri yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Su\u00e7a s\u00fcr\u00fckleyen fakt\u00f6rlerin a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 ve insan\u0131 su\u00e7 i\u015fleyip cezas\u0131n\u0131 bir defa g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman, art\u0131k insan\u0131 su\u00e7tan al\u0131koyan psikolojik fakt\u00f6rler a\u011f\u0131r basar ve bundan b\u00f6yle ikinci kez bu su\u00e7u i\u015flemeye kalk\u0131\u015fmaz.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, \u0130sl\u00e2m hukukunun h\u0131rs\u0131zl\u0131k cezas\u0131n\u0131n \u00fczerine yerle\u015ftirildi\u011fi temeli olu\u015fturmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten bu ceza kainat\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin h\u0131rs\u0131zl\u0131k cezas\u0131n\u0131n oturtuldu\u011fu en hay\u0131rl\u0131 temeldir.<\/p>\n<p>&#8220;Be\u015feri kanunlar h\u0131rs\u0131zl\u0131k cezas\u0131 olarak hapsi \u00f6ng\u00f6rmektedirler. Bu ceza, genelde su\u00e7larla, \u00f6zelde de h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7u ile m\u00fccadele de etkisiz kalan bir cezad\u0131r. Bu etkisizli\u011fin sebebi, hapis cezas\u0131n\u0131n h\u0131rs\u0131z\u0131n ruhunda onu, h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7unu i\u015flemekten al\u0131koyacak g\u00fcd\u00fcleri harekete ge\u00e7irememesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00e2pis cezas\u0131nda, h\u0131rs\u0131zla eylemi aras\u0131na sadece hapis s\u00fcresince engel konulmaktad\u0131r. Hapiste iken ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131p istekleri yerine getirildi\u011fi halde korunmaya ne ihtiyac\u0131 vard\u0131r?<\/p>\n<p>Hapisten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ise, \u00e7al\u0131\u015fmaya ve kazanmaya kudretli durumdad\u0131r. Ona g\u00f6re t\u00fcm yollar a\u00e7\u0131kt\u0131r, servetini artt\u0131rmak ve ge\u00e7imini sa\u011flamak i\u00e7in gerek helal, gerekse haram t\u00fcm yollar ayn\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131 kand\u0131rmaya ve \u015ferefli biri gibi \u00e7\u0131kmaya yetenekli durumdad\u0131r. Onlar da onu severler ve kendisiyle i\u015fbirli\u011fi yaparlar.<\/p>\n<p>E\u011fer sonu\u00e7ta emeline ula\u015f\u0131rsa, zaten bu istedi\u011fi \u015feydir. Emeline ula\u015famazsa da, hi\u00e7bir \u015fey kaybetmemekte ve hi\u00e7bir \u00f6nemli \u00e7\u0131kar\u0131 zedelenmemektedir.<\/p>\n<p>El kesme cezas\u0131 ise, h\u0131rs\u0131z ile eylemi aras\u0131na engel olarak girer veya \u00e7al\u0131\u015fma ve kazanma g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck oranda azal\u0131r. Daha \u00e7ok kazanma f\u0131rsat\u0131 ise art\u0131k elden gidecektir. Kazanc\u0131 pek \u00e7ok durumda, hi\u00e7 yoktan iyi olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00e7ok azalm\u0131\u015f ve yok s\u0131n\u0131r\u0131na kadar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr Art\u0131k o insanlar\u0131 bir daha ne kand\u0131rabilecek ne de g\u00fcvenlerini ve i\u015fbirliklerini istismar edebilecek bir yetene\u011fi elde edemeyecek \u015fekilde, i\u015fledi\u011fi su\u00e7un izini v\u00fccudunda ta\u015f\u0131yan bir adamd\u0131r. Kesik eli onun kirli ge\u00e7mi\u015fini hayk\u0131racakt\u0131r. Hatas\u0131 kesin olarak \u015fudur: El kesme cezas\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda, tahribat o kadar azalmakta, hapis cezas\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131nda ise, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kazanc\u0131 tercih edilmektedir. Yaln\u0131zca h\u0131rs\u0131z\u0131n de\u011fil t\u00fcm insanlar\u0131n do\u011fas\u0131nda \u00e7\u0131kar sa\u011flayan i\u015fleri tercih etme ve tahribat do\u011furan eylemlerden ise ka\u00e7\u0131nma e\u011filimi vard\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlardan sonra &#8220;el kesme cezas\u0131, asr\u0131m\u0131zda \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetin ve insanl\u0131\u011f\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviye ile uygun d\u00fc\u015fmemektedir.&#8221; diyenlere hayret do\u011frusu. Sanki insanl\u0131k ve medeniyet h\u0131rs\u0131z su\u00e7una kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6d\u00fcllendirmek, yapt\u0131\u011f\u0131 eylemleri cesaretlendirmek, korku ve \u0131zd\u0131rab i\u00e7erisinde ya\u015famak ve t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n kazanc\u0131 aylak ve soygunculara pe\u015fke\u015f \u00e7ekerek g\u00fc\u00e7l\u00fck ve zorluklar i\u00e7erisinde kalmam\u0131z anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlara ra\u011fmen, tekrar &#8220;El kesme cezas\u0131, insanl\u0131k ve medeniyetin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviye ile uyu\u015fmaz&#8221; laf\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenlere hayret do\u011frusu! Sanki medeniyet ve insanl\u0131k; s\u00f6zlerine sap\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka hi\u00e7bir delili bulunmayan (bu adam\u0131n s\u00f6zlerini kabul ederek) \u00e7a\u011fda\u015f ilmi ve sa\u011flam mant\u0131\u011f\u0131 inkar etmemiz, insan do\u011fas\u0131n\u0131 unutmam\u0131z -ge\u00e7mi\u015f milletlerin tecr\u00fcbelerinden bihaber kalmam\u0131z ve akl\u0131m\u0131z\u0131 bir kenara koyarak, d\u00fc\u015f\u00fcncemizin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 yok saymam\u0131z anlam\u0131na gelmektedir. Uygun ceza ger\u00e7ekte medeniyet ve insanl\u0131kla uyum i\u00e7erisinde olan cezad\u0131r. Hapis cezas\u0131, kald\u0131r\u0131lmay\u0131, el kesme cezas\u0131 ise ebediyen y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmay\u0131 haketmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ceza, psikolojinin sa\u011flam temellerine dayanmaktad\u0131r. Hapis cezas\u0131 ise, ne ilmi bir temele ne de tecr\u00fcbeye dayanmakta ve ne ak\u0131l ve mant\u0131kla ne de nesnelerin tabiat\u0131 ile uyu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>El kesme cezas\u0131, insan\u0131n gerek ruhu gerekse akl\u0131 ile uyum i\u00e7erisindedir. \u015eu halde o, bireylere uygun gelen ve toplumu islaha y\u00f6nelten bir cezad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, su\u00e7lar\u0131n azalmas\u0131na ve toplumun g\u00fcvencede olmas\u0131na neden olur. Ceza bireylerin ve toplumun yarar\u0131na oldu\u011fu s\u00fcrece, cezalar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fc ve en adilidir.<\/p>\n<p>Ne var ki, b\u00fct\u00fcn bu gerek\u00e7eler, baz\u0131lar\u0131na g\u00f6re el kesme cezas\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6stermeye yetmemektedir. \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131, el kesme cezas\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 seviye ile uyu\u015fmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedirler.<\/p>\n<p>Bu onlar\u0131n ilk ve son gerek\u00e7eleridir. Ne var ki, hi\u00e7 de sa\u011flam bir delil de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ad\u0131 \u00fczerinde &#8220;misliyle mukabele&#8221; anlam\u0131ndaki &#8220;ikub&#8221; dan t\u00fcremektedir. Etkisiz ve zay\u0131f oldu\u011fundan ceza olmaz. aksine oyun ve e\u011flence t\u00fcr\u00fc bir\u015fey olur. Bu isimle isimlenmesinin do\u011fru olabilmesi i\u00e7in cezan\u0131n sertlik i\u00e7ermesi gerekir.<\/p>\n<p>Merhametlilerin en merhametlisi olan ve h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa sert bir ceza veren y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir ceza olarak onlar\u0131n ellerini kesiniz.&#8221;<\/p>\n<p>Bu Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir cezad\u0131r. Bir su\u00e7un i\u015flenmesini \u00f6nlemek onu i\u015fleyecek olan ki\u015fiye kar\u015f\u0131 bir ac\u0131mad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ceza, o \u015fahs\u0131n su\u00e7 i\u015flemesini \u00f6nleyecektir. Kalbi kararm\u0131\u015f ve ruhu k\u00f6rlenmi\u015f kimseden ba\u015fkas\u0131, insanlar\u0131 yaratan Allah&#8217;tan daha \u00e7ok insanlara kar\u015f\u0131 merhamet hissi besledi\u011fini ileri s\u00fcrmez. Uygulamalar, el kesme cezas\u0131n\u0131, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ilk bir as\u0131rl\u0131k d\u00f6neminde sadece bir ka\u00e7 ki\u015fiye verildi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc topluma d\u00fczenli cezalar sert ve g\u00fcvenceler yeterli oldu\u011fu i\u00e7in sadece birka\u00e7 ki\u015fiye uygulamak ihtiyac\u0131 do\u011fmu\u015ftur. Sonra Allah tevbe etmek isteyen, pi\u015fman olup, d\u00f6nen ve vazge\u00e7en daha sonra da bu olumsuz s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmayan, aksine salih amel i\u015fleyen ve olumlu hay\u0131rlara y\u00f6nelen kimseye tevbe kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7ar.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat i\u015fledi\u011fi zul\u00fcmden sonra tevbe edip, \u0131slah olan kimse bilsin ki, Allah onun tevbesini kabul eder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah affedicidir ve merhametlidir.&#8221;<\/p>\n<p>Zul\u00fcm ne k\u00f6t\u00fc bir fiildir ve zalimi zul\u00fcmden sak\u0131nd\u0131r\u0131p oturmak yeterli de\u011fildir. Aksine, onun yeri, iyi ve uygun bir fiil ile doldurulmal\u0131d\u0131r. ilahi sistemde durum, bundan daha hassast\u0131r. \u0130nsan\u0131n ruhu, harekete ge\u00e7irilmelidir. O k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve bozgunculuktan al\u0131konuldu\u011fu halde iyi ve salih amele y\u00f6neltilmez ise, yerinde bir bo\u015fluk kalacak ve bu bo\u015fluk tekrar k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve bozgunculukla doldurabilecektir.<\/p>\n<p>\u0130yilik ve \u0131slaha y\u00f6neltildi\u011finde ise, bu olumlu hareket ve bu faaliyet sayesinde tekrar k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve bozgunculu\u011fa d\u00f6nmeyece\u011finden g\u00fcvencede olunur. Bu y\u00f6ntem ile insanlar\u0131 terbiye eden Allah&#8217;d\u0131r. Yaratan ve yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 en iyi bilen Allah&#8217;t\u0131r.<\/p>\n<p>Su\u00e7 ve cezadan tevbe ve ba\u011f\u0131\u015ftan s\u00f6z edildikten sonra Kur&#8217;an ayetleri d\u00fcnya ve ahiretteki ceza kanunlar\u0131n\u0131n temellendi\u011fi \u015fu genel prensibe ge\u00e7mektedir. Bu evrenin yaratan\u0131 ve sahibi ayn\u0131 zamanda oradaki en y\u00fcksek iradenin sahibi ve evren hakk\u0131nda tam bir yetki sahibidir. Gerek evrenin gerekse i\u00e7indeki varl\u0131klar\u0131n (ne olaca\u011f\u0131na) o karar verir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak insanlara hayatlar\u0131nda uygulayacaklar\u0131 kanunlar\u0131 koyan, sonra d\u00fcnya ve ahirette onlar\u0131 amellerine g\u00f6re m\u00fckafatland\u0131ran ve cezaland\u0131ran da O&#8217;dur.<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn egemenli\u011finin Allah&#8217;\u0131n tekelinde oldu\u011funu bilmiyor musun? O diledi\u011fini azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r ve diledi\u011fini affeder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeter.&#8221;<\/p>\n<p>O biricik egemendir. T\u00fcm m\u00fclk\u00fcn h\u00fck\u00fcmdar\u0131d\u0131r. O, d\u00fcnyada ya\u015fam\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131, ahirette ise ceza ve m\u00fckafat\u0131n belirleyicisidir. O ne ortak ne b\u00f6l\u00fcnme ne de ayr\u0131l\u0131k kabul eder. \u0130nsanlar\u0131n i\u015fleri ancak d\u00fcnyada ve ahirette yasama yetkisi ve ceza yetkisinin ayn\u0131 buyruktan al\u0131nmas\u0131 ile bir d\u00fczene girer.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; E\u011fer yerde ve g\u00f6kte birden \u00e7ok ilah olsayd\u0131, bunlar karga\u015faya koyulurdu.&#8221; (Enbiya Suresi, 22)<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6kte de ilah, yerde de ilah O&#8217;dur.&#8221; (Zuhruf Suresi, 84)<\/p>\n<p>ULUH\u0130YET GER\u00c7E\u011e\u0130<\/p>\n<p>Burada, \u0130sl\u00e2m inanc\u0131, \u0130sl\u00e2m\u00ee metod, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n y\u00f6netim ve ya\u015fam sistemine ili\u015fkin en \u00f6nemli meselelerden biri ele al\u0131n\u0131yor. Bu meseleye daha \u00f6nce, Al-i \u0130mran ve Nisa surelerinde de de\u011finilmi\u015fti. Ancak s\u00f6z konusu mesele, buradaki ayetlerde, \u00e7ok daha net ve kesin bir bi\u00e7imde kazan\u0131yor. Buradaki nasslar, mefhum ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m olarak de\u011fil, bizzat laf\u0131z ve anlam bak\u0131m\u0131ndan bu temel meseleye dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Bu da, yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 -ard\u0131ndan, ilahl\u0131k, tevhid ve iman meselesidir. Meselenin \u00f6z\u00fc, \u015fu sorulara verilecek cevaplarla \u00f6zetlenebilir: Yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131, pe\u015f pe\u015fe gelen semavi dinlerce muhafaza edilen, peygamberlere ve onlar\u0131n yolundan y\u00fcr\u00fcyebilmeleri i\u00e7in daha sonraki y\u00f6neticilere farz k\u0131l\u0131nan Allah&#8217;\u0131n misaklar\u0131na, akitlerine ve koydu\u011fu kurallara g\u00f6re mi olacak? Yoksa, de\u011fi\u015fken arzulara, Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu kurallardan hi\u00e7 biriyle teyellendirilemeyen \u00e7\u0131karlara, bir nesil ya da de\u011fi\u015fik ku\u015faklarca benimsenen gelene\u011fe g\u00f6re mi olacak? Bir ba\u015fka deyi\u015fle, yery\u00fcz\u00fcnde ve insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda, ilahl\u0131k, Rablik ve hakimiyet, Allah&#8217;a m\u0131 ait olacak? Yoksa t\u00fcm bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z ya da bunlardan biri, insanlardan, Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi kanunlar koyan birine mi ait olacak?<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, &#8220;O Allah ki O&#8217;ndan ba\u015fka ilah yoktur&#8221; buyuruyor. Allah&#8217;\u0131n insanlar i\u00e7in koydu\u011fu kurallar, O&#8217;nun insanlar\u0131n ilah\u0131, insanlar\u0131n da O&#8217;nun kulu olmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Allah, insanlar\u0131, s\u00f6z konusu kurallarla, bunlar\u0131 uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131n\u0131\u015ft\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde egemen olmas\u0131 gereken kurallar bunlard\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verecekleri kurallar bunlard\u0131r. Peygamberlerin ve onlardan sonra i\u015f ba\u015f\u0131na ge\u00e7ecek y\u00f6neticilerin uymalar\u0131 gereken kurallar bunlard\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, bu noktada savsaklamaya yer yoktur buyuruyor. Bu noktada \u00f6d\u00fcn verilemez. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta da olsa herhangi bir a\u00e7\u0131dan sapmaya yer verilemez. Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi bir meselede, \u015fu veya bu bi\u00e7imde bir ku\u015fa\u011f\u0131n benimsediklerine yada bir toplumun kabullendiklerine itibar edilemez.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, -t\u00fcm bu hususlarda- meselenin, iman yada k\u00fcf\u00fcr, \u0130sl\u00e2m yada cahiliyye, \u015feriat yada be\u015fer\u00ee k\u00f6kenli sistemler meselesi oldu\u011funu ifade ediyor. Bu ba\u011flamda, bir uzla\u015fma s\u00f6z konusu olamaz! M\u00fc&#8217;minler, Allah&#8217;\u0131n indirdiklerini, tek bir harf bile eksiltmeksizin, herhangi bir de\u011fi\u015fikli\u011fe yeltenmeksizin, aynen y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyanlard\u0131r.<\/p>\n<p>Kafirlere, zalimlere, fas\u0131klara gelince onlar, Allah&#8217;\u0131n indirdikleriyle h\u00fckmetmeyenlerdir. Dolay\u0131s\u0131yla y\u00f6neticiler, ya Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uygulayarak iman \u00e7er\u00e7evesinin i\u00e7erisinde kalacaklar ya da Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi ba\u015fka bir \u015feriat\u0131 tatbik ederek, kafirler, zalimler, fas\u0131klar s\u0131n\u0131f\u0131na dahil olacaklard\u0131r. \u0130nsanlar da y\u00f6neticilerden ve yarg\u0131\u00e7lardan, kendilerine ili\u015fkin meselelerde, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanmas\u0131n\u0131 kabul etmek suretiyle m\u00fc&#8217;min olacaklard\u0131r. Aksi taktirde, m\u00fcmin olamayacaklard\u0131r. Bu iki u\u00e7 aras\u0131nda, bir orta yol yoktur. Bu ba\u011flamda, bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, bir mazeret, ya da \u00e7\u0131kar g\u00f6zeticili\u011fi diye bir \u015fey ileri s\u00fcr\u00fclemez. Zira Allah, insanlar\u0131n Rabbidir. \u0130nsanlar i\u00e7in neyin uygun oldu\u011funu bilendir. \u0130nsanlar i\u00e7in en uygun olanlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in de onlar i\u00e7in bir \u015feriat belirlemektedir. Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan hi\u00e7 kimse, &#8220;Ben Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 kabul etmiyorum&#8221; ya da &#8220;\u0130nsanlar\u0131n menfaatlerini ben, Allah&#8217;tan daha iyi bilirim&#8221; diyemez. Diliyle ya da davran\u0131\u015flar\u0131yla b\u00f6yle bir\u015fey diyecek olursa, o kimse iman \u00e7er\u00e7evesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada, son derece a\u00e7\u0131k ve net nasslarla, \u00e7ok ama \u00e7ok \u00f6nemli olan bu meseleye temas ediliyor. Bir yandan da, Medine&#8217;deki yahudilerin durumlar\u0131, m\u00fcnaf\u0131klarla birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri manevralar ve haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 komplolar, ayr\u0131ca, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n Medine&#8217;de devlet olu\u015fundan itibaren s\u00fcrekli kurduklar\u0131 tuzaklara kar\u015f\u0131 peygamberimizin nas\u0131l bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 dile getiriliyor.<\/p>\n<p>Burada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde \u00f6nce \u015fu tesbit yap\u0131l\u0131yor: Allah kat\u0131ndan gelen t\u00fcm dinler, Allah&#8217;\u0131n indirdikleriyle h\u00fckmetmenin mutlak gereklili\u011finin, t\u00fcm ya\u015fam\u0131n Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmesinin, bu meselenin iman ile k\u00fcf\u00fcr, \u0130sl\u00e2m ile cahiliyye, \u015feriat ile be\u015fer\u00ee sistemler aras\u0131nda bir yol ayr\u0131m\u0131 olarak alg\u0131lanmas\u0131n\u0131n zorunlulu\u011funu ifade eder&#8230; Tevrat&#8217;\u0131 Allah, bir yol g\u00f6sterici, bir ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 olarak indirmi\u015ftir: &#8220;Gerek \u0130sl\u00e2m&#8217;a ba\u011fl\u0131 peygamberler ve gerekse Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 bilginler ile din adamlar\u0131, Allah&#8217;\u0131n bu kitab\u0131n\u0131n g\u00f6revli koruyucular\u0131 ve do\u011frulu\u011funun \u015fahitleri s\u0131fat\u0131 ile yahudiler aras\u0131nda buna g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verirler.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n yanlar\u0131nda, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren Tevrat vard\u0131r&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Tevrat&#8217;ta yahudilere yaz\u0131l\u0131 olarak bildirdik ki can\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 cand\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Allah Meryem o\u011flu \u0130sa&#8217;ya da, &#8220;kendinden \u00f6nceki Tevrat&#8217;\u0131 onaylayan, takval\u0131lar i\u00e7in yol g\u00f6sterici ve \u00f6\u011f\u00fct olan&#8221; \u0130ncil&#8217;i indirmi\u015ftir. &#8220;\u0130ncil \u00fcmmeti, Allah&#8217;\u0131n bu kitapta indirdiklerine g\u00f6re b\u00fck\u00fcm versin&#8221;. Yine Allah peygamberimize de &#8220;daha \u00f6nceki kutsal kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 ve i\u00e7eri\u011fini koruyucu olan bu hak kitab&#8221; Kur&#8217;an&#8217;\u0131 indirmi\u015f ve ona &#8220;Onlar aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re b\u00fck\u00fcm ver, sana gelen ger\u00e7ekten saparak onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma!&#8221; buyurmu\u015ftur. &#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler, k\u00e2firlerin ta kendileridir.&#8221; &#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler, zalimlerin ta kendileridir&#8221;.. &#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler fas\u0131klar\u0131n ta kendileridir.&#8221; &#8220;Yoksa istedikleri cahiliye d\u00fczeni midir? Kesin inan\u00e7l\u0131lara g\u00f6re, Allah&#8217;\u0131n d\u00fczeninden, Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden daha iyisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi hi\u00e7?&#8221; G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi t\u00fcm dinler, bu meseleye dikkat \u00e7ekmekte,dolay\u0131s\u0131yla gerek y\u00f6neticiler gerekse y\u00f6netilenler i\u00e7in, iman\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131n ve \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u015fart\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu tespit edilmektedir. Bu da y\u00f6netenlerin Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ile h\u00fckmetmesi, y\u00f6netilenlerin bu h\u00fckm\u00fc kabul etmesi ya da Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feriatlar\u0131n ve h\u00fck\u00fcmlerin istenilmemesidir.<\/p>\n<p>Meseleyi bu \u015fekilde ortaya koymak, son derece \u00f6nemlidir. Bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde, s\u00f6z konusu meselede titizlenmenin temelinde, son derece \u00f6nemli nedenler vard\u0131r. Bu nedenler nelerdir acaba? \u0130\u015fte bizler, gerek buradaki nasslarda, gerekse Kur&#8217;an&#8217;\u0131n genel ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde, bu sorunun cevab\u0131n\u0131 arad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, s\u00f6z konusu nedenlerin son derece a\u00e7\u0131k ve net bir bi\u00e7imde ortada oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Bu meselede kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli noktalardan ilki, Allah&#8217;\u0131n \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n\u0131, Rabbli\u011fini ve insanlar \u00fczerinde -hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n- egemenli\u011fini kabul emek ya da bunu reddetmektedir. \u0130\u015fte bu ba\u011flamda, mesele iman ya da k\u00fcf\u00fcr, \u0130sl\u00e2m ya da cahiliyye meselesidir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n her yerinde bu ger\u00e7ek vurgulanmaktad\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Allah, yaratand\u0131r&#8230; Bu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Bu insan\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Yerlerde ve g\u00f6klerde ne varsa t\u00fcm\u00fcn\u00fc, bu insan\u0131n hizmetine vermi\u015ftir. Allah, yaratmada tektir. Bu konuda, \u00f6yle ya da b\u00f6yle, hi\u00e7 bir orta\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Allah, yarat\u0131c\u0131 oldu\u011fu gibi, ayn\u0131 zamanda r\u0131z\u0131k verendir. Hi\u00e7 kimse, ne kendi si ne de bir ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in, r\u0131z\u0131k noktas\u0131nda, \u00f6yle ya da b\u00f6yle, hi\u00e7 bir g\u00fcce sahip de\u011fildir.<\/p>\n<p>Evren ve insanlar \u00fczerinde egemen olan biricik g\u00fc\u00e7, Allah&#8217;t\u0131r. O, yaratand\u0131r,her \u015feyin sahibidir, r\u0131z\u0131k verendir. G\u00fcc\u00fcn ger\u00e7ek sahibi O&#8217;dur. O&#8217;nun g\u00fcc\u00fc olmaks\u0131z\u0131n, ne yaratmaktan s\u00f6z edilebilir, ne r\u0131z\u0131ktan, ne yarardan, ne de zarardan&#8230; Bu varl\u0131k aleminde salt egemen olan Allah&#8217;t\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130man, Allah&#8217;\u0131 t\u00fcm bu nitelikleriyle birlikte kabul etmektir. \u0130lahl\u0131k, egemenlik konular\u0131nda O&#8217;na, -kesinlikle hi\u00e7bir ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n- boyun e\u011fmektir. \u0130slam, teslim olmak ve s\u00f6z konusu niteliklerin gerektirdiklerine itaat etmektir. \u0130lahl\u0131k, Rabblik, -insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131 da dahil olmak \u00fczere- t\u00fcm varl\u0131klara egemenlik noktalar\u0131nda, Allah&#8217;\u0131 birlemek demektir. O&#8217;nun, gerek yazg\u0131da, gerekse \u015feriat\u0131nda son derece belirgin olan egemenli\u011fini tan\u0131mak demektir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na teslim olman\u0131n anlam\u0131, -her\u015feyden \u00f6nce- O&#8217;nun \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n\u0131, Rabbli\u011fini ve egemenli\u011fini kabullenmek demektir. S\u00f6z konusu \u015feriata teslim olmay\u0131p, ya\u015fam\u0131n hangi alan\u0131nda olursa olsun ba\u015fka bir \u015feriat\u0131 benimsemenin anlam\u0131 ise, -her\u015feyden \u00f6nce- Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131, rabbli\u011fini ve egemenli\u011fini kabullenmeyi reddetmek demektir. Teslimiyetin ya da ink\u00e2r\u0131n, s\u00f6zle ya da davran\u0131\u015fla olmas\u0131 bir\u015fey de\u011fi\u015ftirmez. Bu, k\u00fcf\u00fcr ya da iman, cahiliyye ya da \u0130sl\u00e2m meselesidir. Bu nedenle de Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor: &#8220;kim Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermez ise onlar, k\u00e2firlerin ta kendileridir.&#8221;, &#8220;zalimlerin ta kendileridir&#8221;, &#8220;fas\u0131klar\u0131n ta kendileridir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu meselede ikinci \u00f6nemli nokta ise, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n koydu\u011fu \u015feriatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde ve kesinkes \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu kabul emektir. Burada ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayetlerin sonuncusunda, bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u015f\u00f6yle dile getiriliyor: &#8220;Kesin inan\u00e7l\u0131lara g\u00f6re Allah&#8217;\u0131n d\u00fczeninden, Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden daha iyisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi hi\u00e7?&#8221;<\/p>\n<p>Her t\u00fcrl\u00fc sosyal davran\u0131\u015fta, her t\u00fcrl\u00fc sosyal durumda, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, mutlak bi\u00e7imde kabul etmek de yine k\u00fcf\u00fcr ve iman meselesine girmektedir. \u0130nsanlar\u0131n sosyal davran\u0131\u015flar\u0131 ve durumlar\u0131 ne olursa olsun hi\u00e7 kimse, herhangi bir insan taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f bir \u015feriat\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ya da onun Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na e\u015fde\u011ferli\u011fini \u00f6ne s\u00fcremez. Buna yeltenen bir kimsenin, ayn\u0131 zamanda m\u00fcmin ya da m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrmesi ise asla olas\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcren kimse, insanlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 Allah&#8217;tan daha iyi bilebilece\u011fi, onlar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemede Allah&#8217;tan daha iyi h\u00fck\u00fcmler koyabilece\u011fi iddias\u0131ndad\u0131r. S\u00f6z konusu ki\u015fi bu tutumuyla, insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131 s\u00fcresince kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri durumlar\u0131 ve onlar\u0131n gereksinimlerini Allah&#8217;\u0131n bilemedi\u011fini, bu nedenle de \u015feriat\u0131nda bir h\u00fck\u00fcm belirlemedi\u011fini ya da bilmesine kar\u015f\u0131n herhangi bir h\u00fck\u00fcm belirlemedi\u011fini savlamaktad\u0131r. B\u00f6ylesi bir iddiada bulunan ki\u015fi her ne kadar m\u00fcminim dese de onun bu tutumu, iman ve \u0130sl\u00e2m ile asla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n di\u011fer \u015feriatlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tezah\u00fcrlerine gelince, bunlar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle kavrayabilmek g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Zira, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n hikmeti, herhangi bir nesil i\u00e7in b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fildir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan kimi hikmetlerini ise burada ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla verebilmemiz g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bu nedenle, konuya \u00e7ok k\u0131sa de\u011finmekle yetinece\u011fiz:<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131, insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131na ili\u015fkin kapsaml\u0131, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir y\u00f6ntem olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu \u015feriatta, ya\u015fam bi\u00e7imleri nas\u0131l ve hangi d\u00fczeyde olursa olsun insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n her y\u00f6n\u00fcn\u00fc geli\u015ftirme, y\u00f6nlendirme ve d\u00fczenleme s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p>Bu sistem, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n gereksinimleri ve insan\u0131n \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evrene ili\u015fkin ger\u00e7ekli\u011fe, ayr\u0131ca evrende ve insanl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fumunda egemen olan do\u011fa yasalar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131na ili\u015fkin mutlak bilgiye dayanmaktad\u0131r. Bu sistem, ya\u015fama ili\u015fkin hi\u00e7 bir meseleyi es ge\u00e7memi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla bu sistem, insanlar\u0131n etkinlik bi\u00e7imleri aras\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 gibi, s\u00f6z konusu etkinlikler ile do\u011fa yasalar\u0131 aras\u0131nda da y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7mamaktad\u0131r. Tam tersine bu sistem, bir denge, bir uyum ve bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flamaktad\u0131r. Salt d\u0131\u015f tezah\u00fcrlere ve salt belirli bir zaman diliminde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u015feylere g\u00f6re bilgilenmi\u015f bir insan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bir sistem ise, yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz m\u00fckemmelli\u011fi sa\u011flayamayacakt\u0131r. \u0130nsan taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f bir sistem, be\u015fer\u00ee bilgisizli\u011fin olumsuz etkilerinden kurtulamayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir sistemin, insanlar\u0131n etkinlik bi\u00e7imleri aras\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7mas\u0131 ve bunun da \u015fiddetli sars\u0131nt\u0131lar\u0131 beraberinde getirmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131, mutlak adalet \u00fczerine kurulmu\u015f bir sistemdir. Zira Allah, mutlak adaletin ne ile ve nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini herkesten iyi bilmektedir. Yine O, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n rabbi olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, varl\u0131klar aras\u0131nda adaleti sa\u011flama, ge\u00e7ici arzu, e\u011filim, zay\u0131fl\u0131k, bilgisizlik, eksiklik, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve ihmalkarl\u0131k gibi olumsuz niteliklerden uzak bir bi\u00e7imde, kendi sistemini ve \u015feriat\u0131n\u0131 belirleme g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Oysa, \u015fehvetlerle, tutkularla, zaafla, ge\u00e7ici arzularla donat\u0131lan, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bilgisizlik ve eksiklikten kurtulamayan insan\u0131n \u00fcretece\u011fi bir sistem m\u00fckemmel olamayacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda s\u00f6z konusu be\u015fer\u00ee sistemin, bir birey, bir s\u0131n\u0131f, bir ulus ya da bir ku\u015fak taraf\u0131ndan \u00fcretilmi\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftirmez. Her ne olursa olsun be\u015fer\u00ee bir sistem, ge\u00e7ici arzular, de\u011fi\u015fken istemler, tutkular ve bunlara ek olarak bilgisizlik, eksiklik, tek bir ku\u015fakta bile olsa belirli bir meseleye b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmadaki acizlik nedeniyle, kendini yetersizlikten kurtaramayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131, t\u00fcm do\u011fa yasalar\u0131yla uyum i\u00e7erisindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015feriat\u0131n sahibi, evrenin de sahibidir. Evreni de insan\u0131 da yaratan O&#8217;dur. Dolay\u0131s\u0131yla insana ili\u015fkin bir \u015feriat belirlerken, onu evrendeki \u00f6\u011felerden biri olarak g\u00f6rmektedir. \u0130nsan, Allah taraf\u0131ndan, do\u011fru yolda y\u00fcr\u00fcmek ve evrendeki yasalar\u0131 bilmek ko\u015fuluyla, kendi hizmetine sunulan bu evrene belirli oranda da olsa y\u00f6n verebilme g\u00fcc\u00fcyle donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu noktada, insan\u0131n hareketi ile i\u00e7inde ya\u015famakta oldu\u011fu evrenin hareketi aras\u0131nda, bir uyum sa\u011flanabilmektedir. Bu \u015feriatta insan ya\u015fam\u0131na, evrenle uyum i\u00e7inde en do\u011fal d\u00fczen sa\u011flanmaktad\u0131r. Ve insan, salt kendisine ve hemcinslerine kar\u015f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda evrendeki canl\u0131 cans\u0131z t\u00fcm varl\u0131klara kar\u015f\u0131 nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131 bu \u015feriata g\u00f6re belirlemek durumundad\u0131r. \u0130nsan\u0131n bu evrenden soyutlanabilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, onunla olan ili\u015fkisini sa\u011flam ve do\u011fru bir y\u00f6nteme uygun bi\u00e7imde belirlemesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Yine, insan\u0131 insana k\u00f6lelikten kurtaran biricik sistem de Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m sistemi d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm sistemlerde, insan insan\u0131n k\u00f6lesi k\u0131l\u0131nmakta ve insan insana tapmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131, kullara k\u00f6lelikten kurtararak, hi\u00e7 bir orta\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmayan Allah&#8217;a ibadet eder hale getirmek, sadece ve sadece \u0130sl\u00e2m sistemine ait bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere, ilahl\u0131k konusundaki niteliklerin en \u00f6nemlisi, egemenliktir. Bu durumda, bir grup insan i\u00e7in kanun koyan bir ki\u015fi kendisini, o insanlar nezdinde ilahl\u0131k mertebesine y\u00fckseltmekte ve ilahl\u0131\u011fa ili\u015fkin nitelikleri kullanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. B\u00f6yle bir durumda s\u00f6z konusu insanlar, o kanun koyucunun kuludurlar, Allah&#8217;\u0131n kulu de\u011fil. Yine s\u00f6z konusu insanlar bu durumda, Allah&#8217;\u0131n dinine de\u011fil, o kanun koyucunun dinine mensup olmu\u015f demektirler.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, \u015feriat belirleme hakk\u0131n\u0131 sadece Allah&#8217;a vermekle insan\u0131, kula kulluktan kurtarm\u0131\u015f, onun sadece Allah&#8217;a ibadet eder hale gelmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle \u0130sl\u00e2m, insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, insan\u0131n yeniden do\u011fu\u015funu mu\u015ftulayan bir dindir&#8230; Zira insan\u0131n, kendisini bir ba\u015fka insan\u0131n hegemonyas\u0131ndan kurtaramad\u0131k\u00e7a, bu noktada t\u00fcm insanlarla Allah \u00f6n\u00fcnde e\u015fit bir konumda olmad\u0131k\u00e7a, kendisini yenileyebilmesi ya da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilmesi olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerde \u00fczerinde durulan mesele ger\u00e7ekten, \u0130sl\u00e2m inanc\u0131ndaki en \u00f6nemli meselelerden biridir. Bu, ilahl\u0131k ve kulluk, adalet ve do\u011fruluk, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik, ayr\u0131ca insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc -hatta yeniden do\u011fu\u015fu- ile do\u011frudan ilintili olmas\u0131 sebebiyle, k\u00fcf\u00fcr ya da iman, cahiliyye ya da \u0130sl\u00e2m meselesidir.<\/p>\n<p>Cahiliyye, belirli bir tarihsel s\u00fcre\u00e7ten ibaret de\u011fildir. Herhangi bir sistemde cahiliyye prensipleri mevcutsa, bu olgu hal\u00e2 ya\u015fan\u0131yor demektir. Cahiliyye, en \u00f6zl\u00fc tan\u0131m\u0131yla, Allah&#8217;\u0131n sistemini ve insanlara g\u00f6nderdi\u011fi \u015feriat\u0131n\u0131 de\u011fil de, insanlarca ge\u00e7ici arzular do\u011frultusunda belirlenmi\u015f bir \u015feriat\u0131 benimsemektir. Bu ge\u00e7ici ve de\u011fi\u015fken arzular\u0131n, bir bireyin, bir s\u0131n\u0131f\u0131n, bir ulusun ya da belirli bir ku\u015faktaki t\u00fcm insanlar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmas\u0131 hi\u00e7 bir\u015feyi de\u011fi\u015ftirmez. Bu arzular ve istemler Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan kaynaklanmad\u0131k\u00e7a, de\u011fi\u015fken ve ge\u00e7ici arzular olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emeyecektir.<\/p>\n<p>Bir insan, insanlar i\u00e7in kanun koyucu durumundaysa bu, cahiliyyenin ta kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda yasalar\u0131n kayna\u011f\u0131nda, o insan\u0131n arzular\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri bulunmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131l\u0131k sadece s\u00f6zc\u00fcklerdedir.<\/p>\n<p>Bir s\u0131n\u0131f, di\u011fer s\u0131n\u0131flar i\u00e7in kanun koyucu durumundaysa bu, cahiliyyenin ta kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda yasalar, s\u00f6z konusu s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 ya da parlamenter \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011frultusunda belirlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131l\u0131k yine, sadece s\u00f6zc\u00fcklerdedir.<\/p>\n<p>Bir ulustaki t\u00fcm s\u0131n\u0131flar\u0131n, t\u00fcm sekt\u00f6rlerin temsilcileri kendileri i\u00e7in kanun koyucu konumundaysa bu, cahiliyyenin ta kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda kanun, yan\u0131lt\u0131c\u0131 tutkulardan kesinlikle kurtulamayan, bilgisizlikten kesinlikle soyutlanamayan insanlar\u0131n arzular\u0131na ya da halk\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re belirlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131l\u0131k yine sadece s\u00f6zc\u00fcklerdedir.<\/p>\n<p>Bir grup ulus, insanl\u0131k ad\u0131na kanun koyucu durumundaysa, bu, cahiliyyenin ta kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda kanun, s\u00f6z konusu uluslar\u0131n ulusal ama\u00e7lar\u0131 ya da devletler toplulu\u011funun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011frultusunda belirlenmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla burada da farkl\u0131l\u0131k sadece s\u00f6zc\u00fcklerdedir.<\/p>\n<p>Ancak, kanun koyucu, insanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131, toplumlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131, uluslar\u0131n ve ku\u015faklar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 ise, bu durumda s\u00f6z konusu olan, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131d\u0131r. Bu \u015feriatta, hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131na kar\u015f\u0131 kay\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r.. Hi\u00e7 bir birey, hi\u00e7bir toplum, hi\u00e7bir devlet, hi\u00e7bir nesil, bir di\u011ferine kar\u015f\u0131 kollan\u0131p kay\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r. Zira Allah, herkesin Rabbidir. O&#8217;nun \u00f6n\u00fcnde herkes e\u015fittir. Zira Allah, herkesin ger\u00e7ek durumunu ve herkes i\u00e7in neyin uygun oldu\u011funu \u00e7ok iyi bilmektedir. Hi\u00e7bir a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa ya da savsaklamaya d\u00fc\u015fmeksizin insanlar\u0131n yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetme ve gereksinimlerine yan\u0131t verme noktas\u0131nda, hi\u00e7 kimse Allah&#8217;tan daha \u00fcst\u00fcn bir konumda olamaz.<\/p>\n<p>Kanun koyucu Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda biriyse insanlar, s\u00f6z konusu kanun koyucunun kulu durumundad\u0131r. Bu ba\u011flamda kanun koyucunun, bir birey, bir s\u0131n\u0131f, bir ulus ya da bir devletler toplulu\u011fu olmas\u0131 hi\u00e7 bir \u015feyi de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n<p>Ancak, kanun koyucu Allah ise, herkes \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit demektir. Herkes sadece Allah&#8217;a boyun e\u011fecek, sadece Allah&#8217;a ibadet edecek demektir. \u0130nsano\u011flunun ya\u015fam\u0131nda ve evrenin mevcut d\u00fczeninde s\u00f6z konusu meselenin bu denli \u00f6nemli olu\u015funun nedeni, burada yatmaktad\u0131r: &#8220;E\u011fer ger\u00e7ek, onlar\u0131n de\u011fi\u015fken istemlerine ve arzular\u0131na g\u00f6re belirlenseydi, g\u00f6kler ve yery\u00fcz\u00fc ve oralarda bulunanlar bozulup giderlerdi.&#8221; (M\u00fcminun Suresi, 71)<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n indirdikleri d\u0131\u015f\u0131nda yasalarla h\u00fckmetmenin sonucu, k\u00f6t\u00fcl\u00fck, bozgun ve nihayet iman \u00e7er\u00e7evesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakt\u0131r.<br \/>\n<strong>YAHUD\u0130LER VE M\u00dcNAF\u0130KLAR<\/p>\n<p>41- Ey peygamber, kalpleri iman etmedi\u011fi halde a\u011f\u0131zdan &#8220;inand\u0131k&#8221; diyenler ile yahudilerden olu\u015fmu\u015f k\u00fcf\u00fcr yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tutumu seni \u00fczmesin. Bunlar k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalana kanarlar ve senin kar\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmayan bir grubun s\u00f6zlerini tutarlar. Onlar da kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tan ve &#8220;size \u015f\u00f6yle bir fetva verilerse ona uyun, e\u011fer ba\u015fka bir fetva verilirse ona kulak asmay\u0131n &#8221; diyen kimselerdir. E\u011fer Allah birini sapt\u0131rmay\u0131 dilerse sen Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 onun i\u00e7in hi\u00e7 bir \u015fey yapamazs\u0131n. \u0130\u015fte bunlar, Allah&#8217;\u0131n kalplerini ar\u0131tmay\u0131 dilememi\u015ftir. Onlar i\u00e7in d\u00fcnyada peri\u015fanl\u0131k vard\u0131r, ahirette de onlar\u0131 a\u011f\u0131r bir azap beklemektedir.<\/p>\n<p>42- Onlar k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalana kanarlar ve \u0131srarla haram yerler. E\u011fer sana gelirlerse istersen aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm ver, istersen kendilerine y\u00fcz \u00e7evir. E\u011fer onlara y\u00fcz \u00e7evirirsen sana hi\u00e7 bir zarar dokunduramazlar. E\u011fer aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verirsen adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm ver. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah adalete ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131 sever.<\/p>\n<p>43- Onlar Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren Tevrat ellerindeyken ni\u00e7in senin hakemli\u011fine ba\u015fvuruyorlar ve sonra da verdi\u011fin h\u00fckme yan \u00e7iziyorlar? Onlar kesinlikle imans\u0131zd\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayetlerin, hicretin ilk y\u0131llar\u0131nda indi\u011fi daha ilk bak\u0131\u015fta anla\u015f\u0131l\u0131yor. (Bu ayetler en az\u0131ndan, Ahzab Sava\u015f\u0131 ve Ben\u00ee Kurayza yahudilerinin s\u00fcr\u00fclmesinden \u00f6nce inmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nce Medine&#8217;de Ben\u00ee Nadir ve Ben\u00ee Kaynuka yahudileri de bulunuyordu. Ancak bunlardan \u00f6nce Ben\u00ee Nadir, ard\u0131ndan da Ben\u00ee Kaynuka, Medine&#8217;den s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdi.) O d\u00f6nemde yahudiler birtak\u0131m entrikalar pe\u015findeydiler. M\u00fcnaf\u0131klar da, t\u0131pk\u0131 y\u0131lan\u0131n deli\u011fine s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131 gibi, yahudilere s\u0131\u011f\u0131nmaktayd\u0131lar. Her ne kadar m\u00fcnaf\u0131klar, dillerinin ucu la &#8220;biz iman ettik&#8221; deseler de, m\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131 da yahudisi de k\u00fcf\u00fcr kulvar\u0131nda adeta birbiriyle yar\u0131\u015f i\u00e7indeydiler. Onlar\u0131n bu durumlar\u0131 peygamberimizin, \u00fcz\u00fclmesine ve ac\u0131 \u00e7ekmesine yol a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n<p>Allah bu noktada, peygamberi teselli ediyor. Onun y\u00fcre\u011fini ferahlat\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131n tutumlar\u0131ndaki arka-plan\u0131, onun g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne seriyor. Gerek m\u00fcnaf\u0131klardan gerek yahudilerden k\u00fcf\u00fcrde birbiriyle yar\u0131\u015fanlara ili\u015fkin ger\u00e7e\u011fi, m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. Peygambere, onlar\u0131n kendisine gelmezden \u00f6nce planlad\u0131klar\u0131 entrikalar\u0131, \u00e7evirdikleri dolaplar\u0131 bildirmesinin ard\u0131ndan, s\u00f6z konusu ki\u015filer kendisine aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermesi i\u00e7in ba\u015fvurduklar\u0131nda, nas\u0131l bir y\u00f6ntem izleyece\u011fini g\u00f6steriyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey peygamber! Kalpleri iman etmedi\u011fi halde a\u011f\u0131zdan, `inand\u0131k&#8217; diyenler ile yahudilerden olu\u015fmu\u015f k\u00fcf\u00fcr yar\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tutumu seni \u00fczmesin. Bunlar k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalana kanarlar ve senin kar\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmayan bir grubun s\u00f6zlerini tutarlar. Onlar da kelimelerin anlamlar\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tan ve `size \u015f\u00f6yle bir fetva verilirse uyun, e\u011fer ba\u015fka bir fetva verilirse ona kulak asmay\u0131n&#8217; diyen kimselerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetlerin, zina, h\u0131rs\u0131zl\u0131k vb. t\u00fcrden -niteliklerine ili\u015fkin farkl\u0131 rivayetler bulunan- birtak\u0131m su\u00e7lar i\u015flemi\u015f olan kimi yahudiler hakk\u0131nda indi\u011fi s\u00f6ylenmektedir. Bu su\u00e7lar\u0131n cezas\u0131, Tevrat&#8217;ta bellidir. Ancak yahudiler ba\u015flang\u0131\u00e7ta, bu cezalar\u0131 aralar\u0131ndaki aristokratlara uygulamak istemedikleri i\u00e7in, Tevrat&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerini de\u011fil de, kafalar\u0131na g\u00f6re kimi h\u00fck\u00fcmler belirlemi\u015flerdi. Yahudiler bir s\u00fcre sonra, \u00e7emberi daha da geni\u015fleterek t\u00fcm yahudileri bu uygulama kapsam\u0131na ald\u0131lar ve Tevrat&#8217;taki tazir cezalar\u0131n\u0131n yerine kendilerinin belirledikleri birtak\u0131m cezalar ikame ettiler. (Asl\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda, kendilerini m\u00fcsl\u00fcman olarak yaftalayan kimi insanlar\u0131n bu ba\u011flamda yapt\u0131klar\u0131 da, s\u00f6z konusu yahudilerin tutumlar\u0131ndan farks\u0131zd\u0131r.) \u0130\u015fte o d\u00f6nemde yahudiler bu t\u00fcr su\u00e7lar\u0131 i\u015flediklerinde, i\u00e7lerindeki art niyetleriyle birlikte, fetva almak i\u00e7in peygamberimize gelirlerdi. E\u011fer peygamberimiz fazla a\u011f\u0131r bir ceza vermezse, uygulamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Hem b\u00f6ylece Allah kat\u0131nda kendilerine bir gerek\u00e7e de haz\u0131rlam\u0131\u015f olacaklard\u0131! Bu karar bir peygamber taraf\u0131ndan verilmi\u015ftir diyeceklerdi! Ancak peygamberimiz, Tevrat&#8217;takine benzer bir h\u00fck\u00fcm verecek olursa, bunu uygulamayacaklard\u0131. Onlardan kimileri bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7inde fetva ar\u0131yorlard\u0131. Bunun i\u00e7indir ki \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Size \u015f\u00f6yle bir fetva verilirse ona uyun, e\u011fer ba\u015fka bir fetva verilirse ona kulak asmay\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Sa\u00e7mal\u0131k, anlams\u0131zl\u0131k, ayr\u0131ca Allah&#8217;a ve peygamberine kar\u015f\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinde umursamazl\u0131k konusunda bu denli ileri gitmi\u015flerdi. Asl\u0131nda bu, belirli bir zaman sonra y\u00fcrekleri ta\u015fla\u015fan, y\u00fcreklerinde iman\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 kaybolan, y\u00fcreklerindeki iman \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 s\u00f6nen her &#8220;kitap ehli&#8221;ne genellenebilecek bir tablodur. Bu duruma gelenler i\u00e7in, inan\u00e7lar\u0131ndan, \u015feriatlar\u0131ndan ve getirilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden kurtulabilmek, bir ama\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. S\u00f6z konusu kimseler art\u0131k, bu ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollara ba\u015fvururlar. Kendileri i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu, bir hile bulabilme umuduyla, fetva aramaya koyulurlar. Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, &#8220;dudaklar\u0131n\u0131n ucuyla inand\u0131k diyen, ama y\u00fcrekleri iman etmemi\u015f olan&#8221;m\u00fcsl\u00fcman yaftal\u0131 ki\u015filerin tutumlar\u0131nda da ayn\u0131 durum g\u00f6ze \u00e7arpm\u0131yor mu? Dini uygulamak de\u011fil de, sadece bir k\u0131l\u0131f bulabilmek i\u00e7in fetva pe\u015fine d\u00fc\u015fm\u00fcyor mu onlar da? Yine onlar da, kendi istemlerini sabitle\u015ftirebilmek, onlar\u0131 onaylayabilmek i\u00e7in, gerekti\u011finde dini bir kalemde silip bir kenara atm\u0131yorlar m\u0131? Dinin, ger\u00e7e\u011fi dile getirmesi, en do\u011fru h\u00fckm\u00fc vermi\u015f olmas\u0131, asl\u0131nda bu t\u00fcr insanlar i\u00e7in bir anlam ifade etmektedir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn de ya\u015fanan, ayn\u0131 olgudur. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, \u0130srailo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n durumunu bu denli geni\u015f, bu denli ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde anlatmas\u0131n\u0131n nedeni de bu olmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah, t\u00fcm bu anlatt\u0131klar\u0131yla &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; ku\u015faklar\u0131 uyarmak istemektedir. Uyan\u0131k m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, do\u011fru yoldan sapmalar\u0131na neden olabilecek tutumlar konusunda g\u00f6zlerini d\u00f6rt a\u00e7malar\u0131 i\u00e7in, \u00f6zenle dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, k\u00fcf\u00fcrde birbirleriyle yar\u0131\u015fan, binbir t\u00fcrl\u00fc entrika ve komplo pe\u015finde olan s\u00f6z konusu kimseler hakk\u0131nda, peygamberimize \u015f\u00f6yle buyuruyor: Onlar\u0131n k\u00fcf\u00fcrde yar\u0131\u015fmalar\u0131, seni \u00fczmesin. Onlar bozgunculuk pe\u015findedirler. Asl\u0131nda i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durum, bozgunun ta kendisidir. Bu durumda, senin yapabilece\u011fin bir \u015fey yoktur. Onlar bozgunculuk pe\u015finde ko\u015ftuklar\u0131 ve bu do\u011frultuda hareket etmekte direttikleri s\u00fcrece senin, onlar\u0131 bu durumdan al\u0131koyman imkans\u0131zd\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer Allah, birini sapt\u0131rmay\u0131 dilerse sen, Allah&#8217;a kar\u015f\u0131, onun i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapamazs\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n y\u00fcrekleri kir ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ve Allah onlar\u0131n y\u00fcreklerini, bu pislikten ar\u0131tmak istememektedir. Onlar\u0131n yardak\u00e7\u0131lar\u0131 da, bu pisli\u011fe batmay\u0131 ye\u011flemi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Allah, bunlar\u0131n kalplerini ar\u0131tmay\u0131 dilememi\u015ftir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah onlar\u0131, d\u00fcnyada rezil olmakla, ahirette de \u00e7etin bir azapla cezaland\u0131racakt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar i\u00e7in d\u00fcnyada peri\u015fanl\u0131k vard\u0131r, ahirette de onlar\u0131 a\u011f\u0131r bir azap beklemektedir.&#8221;<\/p>\n<p>Sen onlardan sorumlu de\u011filsin. Onlar\u0131n k\u00fcfr\u00fc ye\u011flemeleri seni \u00fczmesin. Onlar\u0131n bu durumlar\u0131na, ald\u0131rma sen. Bu meselenin, defteri kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r art\u0131k.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah daha sonra peygamberimize, s\u00f6z konusu kimseler aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermesi i\u00e7in kendisine ba\u015fvurduklar\u0131nda onlara kar\u015f\u0131 nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Yaln\u0131z, bu a\u00e7\u0131klamadan \u00f6nce, s\u00f6z konusu insanlar\u0131n durumlar\u0131, ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015flar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sonu\u00e7ta d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olduklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k d\u00fczey dile getiriliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalana kanarlar ve \u0131srarla haram yerler. E\u011fer sana gelirlerse aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm ver, istersen kendilerinden y\u00fcz \u00e7evir. E\u011fer onlardan y\u00fcz \u00e7evirirsen, sana hi\u00e7 bir zarar dokunduramazlar. E\u011fer aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm verirsen adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm ver. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah adalete ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131 sever.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah onlar\u0131n, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalana kand\u0131klar\u0131n\u0131 vurguluyor. Bunu \u00f6ylesine \u00e7ok yapmaktad\u0131rlar ki s\u00f6z konusu olgu, onlar\u0131n de\u011fi\u015fmez niteli\u011fi haline gelmi\u015ftir. Yalan ve bat\u0131l s\u00f6z konusu oldu\u011funda kulaklar\u0131n\u0131 d\u00f6rt a\u00e7makta, ger\u00e7ek ve do\u011frular s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise kulaklar\u0131n\u0131 \u0131srarla t\u0131kamaktad\u0131rlar&#8230; Bozulan y\u00fcreklerin durumu, parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015f ruhlar\u0131n h\u00e2li budur i\u015fte&#8230; Sap\u0131tm\u0131\u015f toplumlarda, yalan ve bat\u0131l s\u00f6zler ne kadar da ilgi g\u00f6rmektedir. Yine bu toplumlarda, ger\u00e7ek ve do\u011fru s\u00f6zler ne kadar da dayan\u0131lmaz bir \u015feydir. Bu \u00e7a\u011fda, ne kadar da reva\u00e7ta bat\u0131l! Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu i\u011fren\u00e7 d\u00f6nemde, hakk\u0131n destek\u00e7ileri ne kadar da kesat!<\/p>\n<p>Bunlar; k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yalana kanarlar&#8230; Israrla haram yerler&#8230;Buradaki haram; faiz, r\u00fc\u015fvet, \u0131smarlama konu\u015fmalar ve fetvalar i\u00e7in al\u0131nan kar\u015f\u0131l\u0131k da dahil olmak \u00fczere, her t\u00fcrl\u00fc haram mal\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bunlar, onlar\u0131n ve de her d\u00f6nemde Allah&#8217;\u0131n \u00e7izdi\u011fi yolun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f toplumlar\u0131n, yemekte olduklar\u0131 haramlar\u0131n belli ba\u015fl\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu ayette haram i\u00e7in &#8220;suht&#8221; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc kullan\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, bereketin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kurutmaktad\u0131r. Sap\u0131tm\u0131\u015f toplumlarda betin bereketin kalmad\u0131\u011f\u0131 ne kadar da belirgindir. Bug\u00fcn bunu, Allah&#8217;\u0131n sisteminden, \u015feriat\u0131ndan uzakla\u015fm\u0131\u015f olan her toplumda, kendi g\u00f6zlerimizle de g\u00f6rm\u00fcyor muyuz?<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, s\u00f6z konusu ki\u015filer aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verip vermeme konusunda peygamberimizi serbest b\u0131rak\u0131yor. Ona gelip h\u00fck\u00fcm vermesini istediklerinde peygamberimiz dilerse, onlardan y\u00fcz \u00e7evirecektir. B\u00f6yle yapt\u0131\u011f\u0131nda onlar, peygamberimize hi\u00e7bir zarar dokunduramayacaklard\u0131r. Peygamberimiz isterse, onlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verecektir. Ancak, h\u00fck\u00fcm vermeyi ye\u011flerse, -onlar\u0131n arzular\u0131na kap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na k\u00fcfre ko\u015fmalar\u0131ndan, \u00e7evirdikleri dolaplardan, entrikalardan etkilenmeksizin- adalet uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm verecektir.<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, adalete ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131 sever.&#8221;<\/p>\n<p>Bu meselede, peygamber de, m\u00fcsl\u00fcman devlet ba\u015fkan\u0131 da, m\u00fcsl\u00fcman yarg\u0131\u00e7 da, Allah&#8217;\u0131n buyru\u011fu do\u011frultusunda hareket etmekle, adaletin gere\u011fini yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, adalete ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131 sever. \u0130nsanlar zulmetmi\u015f, ihanet etmi\u015f, sap\u0131tm\u0131\u015f olsalar bile adalet, onlar\u0131n bu yapt\u0131klar\u0131ndan do\u011fabilecek her t\u00fcrl\u00fc etkilerine kapal\u0131 tutulmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki adalet, insanlar\u0131n durumlar\u0131na g\u00f6re de\u011fil, Allah&#8217;\u0131n buyru\u011fu do\u011frultusunda belirlenmi\u015ftir&#8230; \u0130\u015fte bu, her yerde ve her \u00e7a\u011fda ge\u00e7erli olan \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131 ve \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n yarg\u0131 sistemindeki kesin g\u00fcvencenin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>Burada, peygamberimizin yahudiler aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verme konusunda serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 bizlere, bu h\u00fckm\u00fcn ilk d\u00f6nemlerde indirilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Zira daha sonralar\u0131, \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131na g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verme ve yarg\u0131lama zorunlu k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. &#8220;Daru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221;da sadece Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 uygulan\u0131r. Orada ya\u015fayan herkes, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re yarg\u0131lanmak durumundad\u0131r. Bununla birlikte, \u0130sl\u00e2m devletinde, \u0130sl\u00e2m toplumu aras\u0131nda ya\u015fayan &#8220;Kitap Ehli&#8221; i\u00e7in \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6zel bir prensibi vard\u0131r. Bu prensibe g\u00f6re &#8220;Kitap Ehli&#8221;, kendi \u015feriatlar\u0131nda bulunan h\u00fck\u00fcmler ve kamu d\u00fczenine ili\u015fkin esaslar d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7bir konuda zorlanamaz. Onlar i\u00e7in, kendi \u015feriatlar\u0131nda serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f her\u015fey, serbesttir. Domuz beslemek, domuz eti yemek, -m\u00fcsl\u00fcmanlara. satmamak ko\u015fuluyla- i\u00e7ki imal etmek ve i\u00e7mek, bunlara \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir. Ancak faiz, onlar i\u00e7in de yasakt\u0131r. Zira bu, onlar\u0131n kitab\u0131nda da haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yine, zina ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin cezalar, -onlar\u0131n kitab\u0131nda da bulunmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc- onlara da uygulan\u0131r. Ayr\u0131ca, devlete ba\u015f kald\u0131rmak ve \u00fclkede bozgunculuk yapmak gibi su\u00e7lar i\u015fleyecek olurlarsa, -t\u0131pk\u0131 m\u00fcsl\u00fcman yurtta\u015flar gibi, onlar da- gereken cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, \u0130sl\u00e2m devletinin ve onun s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilinde ya\u015fayan, m\u00fcsl\u00fcman olsun ya da olmas\u0131n her yurtta\u015f\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama bak\u0131m\u0131ndan bir zorunluluktur. Zaten bu noktada, \u0130sl\u00e2m devletinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 dahilindeki hi\u00e7bir yurtta\u015fa, hi\u00e7bir \u015fekilde g\u00f6z yumulamaz.<\/p>\n<p>Peygamberin, h\u00fck\u00fcm verip vermeme konusunda serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00f6nemde yahudiler, kimi davalar\u0131n\u0131, halletmesi i\u00e7in peygamberimize getirirlerdi. M\u00e2lik&#8217;in, N\u00e2fi&#8217; ve Abdullah bin \u00d6mer&#8217;den naklen bizlere aktarm\u0131\u015f oldu\u011fu bir olay, bu konuda bir \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir: &#8220;Yahudiler, peygamberimize gelerek, kendilerinden bir erkek ile bir kad\u0131n\u0131n zina etti\u011fini s\u00f6ylediler. Bunun \u00fczerine peygamberimiz onlara:&#8221;Recm konusunda Tevrat&#8217;tan nas\u0131l bir h\u00fck\u00fcm \u00e7\u0131kar\u0131yorsunuz?&#8221; diye sordu. Onlar: &#8220;Kendilerini te\u015fhir ederiz ve de k\u0131rba\u00e7lan\u0131rlar&#8221; \u015feklinde yan\u0131tlad\u0131lar. Bu yan\u0131t \u00fczerine Abdullah bin Sel\u00e2m: &#8220;yalan s\u00f6ylediniz! Tevrat&#8217;ta recm cezas\u0131 var!&#8221; dedi. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k yahudiler, Tevrat&#8217;\u0131 getirip a\u00e7t\u0131lar. Aralar\u0131ndan biri, parma\u011f\u0131yla recm ayetini kapatarak, s\u00f6z konusu ayetin \u00f6ncesini ve sonras\u0131n\u0131 okudu. Abdullah bin Sel\u00e2m: &#8220;Parma\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131r oradan&#8221; dedi. Adam parma\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131nca, recm ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.. Bunun \u00fczerine yahudiler: &#8220;Muhammed do\u011fru s\u00f6ylemi\u015f! Tevrat&#8217;ta ger\u00e7ekten recm ayeti varm\u0131\u015f!&#8221; dediler. Peygamberimiz, ilgili h\u00fckm\u00fcn uygulanmas\u0131na karar verdi ve ikisi de recm edildiler. Ben adam\u0131n, ta\u015flardan koruyabilmek i\u00e7in kad\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne kapand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm.&#8221; (Buhari ve M\u00fcslim)<\/p>\n<p>Yine ayn\u0131 konuda bir ba\u015fka \u00f6rnek olarak, \u0130mam Ahmed&#8217;in M\u00fcsned&#8217;inde \u0130bn Abbas&#8217;tan aktard\u0131\u011f\u0131 bir rivayeti g\u00f6relim: &#8220;Bu ayet, yahudilerden iki grup hakk\u0131nda indirilmi\u015ftir. Bu iki gruptan biri, cahiliyye d\u00f6neminde, di\u011ferini yenilgiye u\u011fratm\u0131\u015ft\u0131. Sonunda iki grup, oturup anla\u015fmaya varm\u0131\u015flard\u0131. Anla\u015fma gere\u011fince, yenen grup yenilen gruptan \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc her ki\u015fi i\u00e7in elli ve yenilen grup da yenen gruptan \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc her ki\u015fi i\u00e7in y\u00fcz vesak fidye \u00f6demeye raz\u0131 olmu\u015ftu. Bu arla\u015fma peygamberimiz Medine&#8217;ye geldi\u011finde de halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteydi. Derken yine, yenilen gruptan biri, yenen gruptan birini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun \u00fczerine yenenler, yenilmi\u015f olanlar bir el\u00e7i g\u00f6ndererek, kendilerine y\u00fcz vesak fidye \u00f6denmesini istediler. Ancak yenilenler, kendilerine g\u00f6nderilen el\u00e7iye \u015fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verdiler: &#8220;\u0130ki taraf\u0131n da, dinleri, soylar\u0131 ve yurtlar\u0131 ayn\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, taraflardan birinin \u00f6deyece\u011fi diyet tutar\u0131n\u0131n, di\u011fer taraf\u0131n \u00f6deyece\u011fi diyet tutar\u0131n\u0131n tam iki kat\u0131 olmas\u0131 do\u011fru mu? Sizlere daha \u00f6nceleri fidye \u00f6demi\u015ftik ama bu durum asl\u0131nda, bizlere a\u00e7\u0131k\u00e7a zulmetti\u011finizi ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6steriyor. Art\u0131k, Muhammed geldi. Bundan b\u00f6yle size fidye falan \u00f6demeyece\u011fiz!&#8221; Bu tart\u0131\u015fma, iki grup aras\u0131nda neredeyse yeniden bir sava\u015f\u0131n patlamas\u0131na neden olacakt\u0131. Sonu\u00e7ta her iki grup da peygamberimizi aralar\u0131nda hakem tayin etme noktas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine vard\u0131lar. Bu karar\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, yenen grubun i\u00e7inden birisi, \u00e7evresindekilere: &#8220;Yemin ederim ki Muhammed onlar\u0131n bizlere, bizim onlara \u00f6dedi\u011fimiz tutarda fidye vermelerine karar verecek. Asl\u0131nda onlar do\u011fru s\u00f6ylediler. Bug\u00fcne kadar bizlere fazla fidye vermelerinin nedeni, bizim kar\u015f\u0131m\u0131zda ezilmeleri ve yenilgiye u\u011framalar\u0131yd\u0131. \u0130yisi mi siz, bir adam g\u00f6nderip Muhammed&#8217;in karar\u0131n\u0131 \u00f6nceden \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Bakt\u0131n\u0131z ki sizin bekledi\u011finiz do\u011frultuda karar verecek o zaman, gider onun hakemli\u011fine ba\u015fvurursunuz. Bakt\u0131n\u0131z ki sizin bekledi\u011finiz do\u011frultuda karar vermeyecek,bu durumda, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z karardan cayar ve onun hakemli\u011fine ba\u015fvurmazs\u0131n\u0131z.&#8221; Bu s\u00f6zler \u00fczerine yenen grup, kimi m\u00fcnaf\u0131klar\u0131, peygamberimize gidip, onun bu konuda verece\u011fi karar\u0131 \u00f6nceden \u00f6\u011frenmekle g\u00f6revlendirdiler. S\u00f6z konusu m\u00fcnaf\u0131klar peygamberimizin yan\u0131na geldiklerinde Allah, peygamberimize onlar\u0131n ger\u00e7ek niyetlerini ve neyin pe\u015finde olduklar\u0131n\u0131 haber verdi. Bu olay \u00fczerine Allah, &#8220;Ey peygamber! K\u00fcf\u00fcrde yar\u0131\u015fanlar seni \u00fczmesin&#8230;&#8221; diye ba\u015flayan ve &#8220;&#8230;fas\u0131kt\u0131rlar&#8221; diye son bulan ayetleri indirdi. S\u00f6z konusu ayetler, yukar\u0131daki kimseler hakk\u0131nda inmi\u015ftir. Allah, burada o kimseleri kastetmektedir.&#8221; (Ebu Davud) \u0130bn Cer\u00eer&#8217;den aktar\u0131lan bir ba\u015fka rivayette ise, yenen grubun Ben\u00ee Nadir, yenilen grubun da Ben\u00ee Kurayza oldu\u011fu belirtilmektedir. Buda, -daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi- bu ayetlerin, yahudiler Medine&#8217;den s\u00fcr\u00fclmezden \u00f6nce, ilk d\u00f6nemlerde indirilmi\u015f oldu\u011funu do\u011frulamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yahudilerin asla onaylanamayacak bu tutumlar\u0131, art\u0131k genelle\u015fmi\u015f bir tav\u0131r haline gelmi\u015fti. Ve s\u00f6z konusu ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde, yahudilerin bu ba\u011flamdaki tutumlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, k\u0131nay\u0131c\u0131 bir soru y\u00f6neltiliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren Tevrat ellerindeyken, ni\u00e7in senin hakemli\u011fine ba\u015fvuruyorlar ve sonra da verdi\u011fin h\u00fckme yan \u00e7iziyorlar.?&#8221;<\/p>\n<p>Yahudilerin, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 ve h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren Tevrat ellerindeyken, -Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re h\u00fckmetmekte olan- peygamberimizin hakemli\u011fine ba\u015fvurmalar\u0131, ger\u00e7ekten k\u0131nanacak bir tutumdur. \u00dcstelik, peygamberimizin verece\u011fi h\u00fck\u00fcm, onlar\u0131n elinde bulunan Tevrat&#8217;taki h\u00fck\u00fcmden fark\u0131 olacak de\u011fildir. Zira Kur&#8217;an, Tevrat&#8217;\u0131 onaylay\u0131c\u0131 ve onun i\u00e7eri\u011fini koruyucu olarak indirilmi\u015ftir. \u00dcstelik yahudiler, peygamberimizi hakem tayin etmeye yeltenmeleri yetmiyor gibi, onun verdi\u011fi h\u00fckm\u00fc benimsemeyerek, onun verdi\u011fi h\u00fckme raz\u0131 olmayarak, tam tersine onun verdi\u011fi h\u00fckme yan \u00e7izmektedirler.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in de Kur&#8217;an onlara k\u0131nay\u0131c\u0131 bir soru y\u00f6neltmekle yetinmiyor. Bunun da \u00f6tesine ge\u00e7erek, onlar\u0131n s\u00f6z konusu tutumlar\u0131na ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu kesin bir dille ifade ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar, kesinlikle imans\u0131zd\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Hem iman etmek, hem de Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndaki h\u00fckm\u00fc terk etmek ya da s\u00f6z konusu h\u00fckm\u00fc kabul etmemek&#8230;Bu iki olgunun bir arada olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek, kesinlikle olas\u0131 de\u011fildir. Kendilerinin ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n &#8220;m\u00fcmin&#8221; olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren, ancak ya\u015famlar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen ya da kendilerine s\u00f6z konusu \u015feriat\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131n\u0131 kabul etmeyen insanlar vard\u0131r. Bu t\u00fcr insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131, sadece bir aldatmacad\u0131r. \u0130\u015fte b\u00f6ylesi aldatmac\u0131lara yeltenenler, sonu\u00e7ta Kur&#8217;an&#8217;\u0131n \u015fu ayetine toslamaktad\u0131rlar: &#8220;Onlar, kesinlikle imans\u0131zd\u0131rlar.&#8221; Bu mesele, sadece, y\u00f6neticilerin Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re h\u00fckmetmemeleri ile de\u011fil, ayn\u0131 zamanda y\u00f6netilenlerin, Allah&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine r\u0131za g\u00f6stermemeleri ile de do\u011frudan ilintilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durumda y\u00f6netilenler de, her ne kadar dilleriyle inanm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleseler de sonu\u00e7ta, iman \u00e7er\u00e7evesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Buradaki ayet, Nis\u00e2 suresindeki bir ba\u015fka ayetle de paralellik arz ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Hay\u0131r! Rabbine and olsun ki onlar, aralar\u0131nda do\u011fan anla\u015fmazl\u0131klarda senin hakemli\u011fine ba\u015fvurmad\u0131k\u00e7a, sonra da verece\u011fin karara g\u00f6n\u00fcllerinde hi\u00e7bir burukluk duymaks\u0131z\u0131n kesin bir teslimiyetle uymad\u0131k\u00e7a m\u00fcmin olamazlar.&#8221; (Nisa Suresi, 65) Her iki ayet de, y\u00f6neticilere de\u011fil, y\u00f6netilenlere ili\u015fkindir. Her iki ayette de, Allah&#8217;\u0131n ve peygamberin h\u00fckm\u00fcn\u00fc kabul etmeyen, peygamberden y\u00fcz \u00e7eviren, onun verdi\u011fi h\u00fckme yan \u00e7izen kimselerin iman \u00e7er\u00e7evesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacaklar\u0131 vurgulan\u0131yor.<\/p>\n<p>Konunun ba\u015f\u0131nda da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki mesele temelde, Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131, rabbli\u011fini ve insanlar \u00fczer\u00efndeki egemenli\u011fini kabul edip etmemekle ilgilidir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na boyun e\u011fmek ve s\u00f6z konusu \u015feriat\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine raz\u0131 olmak, O&#8217;nun ilahl\u0131\u011f\u0131na, Rabli\u011fine ve egemenli\u011fine ili\u015fkin kabul\u00fcn ya\u015fama yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 reddetmek ve ondan y\u00fcz \u00e7evirmek ise, O&#8217;nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Rabli\u011finin ve egemenli\u011finin kabul edilmedi\u011finin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n<p>KUR&#8217;AN&#8217;LA H\u00dcKMETMEYEN KAF\u0130RLER<\/p>\n<p>Y\u00f6netilenlerden, ya\u015famlar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmleri kabule yana\u015fmayan kimseler hakk\u0131nda, Allah&#8217;\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm budur&#8230; \u015eimdi ise s\u0131ra Allah&#8217;\u0131n, Allah kat\u0131ndan g\u00f6nderilmi\u015f t\u00fcm semav\u00ee dinlerde mevcut olan h\u00fck\u00fcmler ile, &#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdikleri ile h\u00fckmetmeyen&#8221; y\u00f6neticilere ili\u015fkin verdi\u011fi h\u00fckme geliyor:<br \/>\n<strong>44- Ger\u00e7ekten Tevrat&#8217;\u0131 biz indirdik; bu kitap do\u011fru yol k\u0131lavuzlu\u011fu ve \u0131\u015f\u0131k i\u00e7erir. Gerek \u0130sl\u00e2m&#8217;a ba\u011fl\u0131 peygamberler ve gerekse Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 bilginler ile din adamlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n bu kitab\u0131n\u0131n g\u00f6revli koruyucular\u0131 ve do\u011frulu\u011funun \u015fahitleri s\u0131fat\u0131 ile yahudiler aras\u0131nda buna g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verirler.<\/p>\n<p>buna g\u00f6re insanlardan de\u011fil, benden korkunuz da ayetlerimi bir ka\u00e7 para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmay\u0131n\u0131z. Kim Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermez ise onlar kafirlerin ta kendileridir.<\/p>\n<p>45- Tevrat&#8217;ta, yahudilere yaz\u0131l\u0131 olarak bildirdik ki, can\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 can, g\u00f6z\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z, burnun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 burun, kula\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kulak, di\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u015ftir ve yaralamalarda da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k (k\u0131sas) ilkesi ge\u00e7erlidir. Kim k\u0131sas hakk\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarsa bu onun g\u00fcnahlar\u0131na kefaret olur. Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler ise zalimlerin ta kendileridirler.<\/strong><\/p>\n<p>Allah kat\u0131ndan g\u00f6nderilmi\u015f her dinle ama\u00e7lanan, ya\u015fama y\u00f6n vermektir. Pratik, ger\u00e7ek\u00e7i bir ya\u015fam bi\u00e7imi belirlemekdir. Allah&#8217;\u0131n dine y\u00fckledi\u011fi misyon, insanlar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imlerini belirlemek, d\u00fczenlemek, y\u00f6nlendirmek ve koruma alt\u0131na almakt\u0131r. Dinler insanlar\u0131n, heykellerin, ikonlar\u0131n ya da mihraplar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7erek tap\u0131nmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere, ki\u015finin salt i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik olarak indirilmemi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda ve onlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n e\u011fitiminde bunlar\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur demiyoruz. Ancak bunlar, insanlar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imlerini belirleme, d\u00fczenleme, y\u00f6nlendirme ve koruma alt\u0131na alma konular\u0131nda tek ba\u015f\u0131na yeterli olamaz. \u0130nsanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda pratik bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 gereken bir \u015feriat, bir d\u00fczen, bir sistem salt bunlar \u00fczerine ikame edilemez. Bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 insanlar, yasalar ve otorite \u00e7er\u00e7evesinde belirlerler. Yasalara ve otoriteye ters bir davran\u0131\u015fta bulunduklar\u0131nda bundan sorumlu tutulurlar ve belirli cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 en d\u00fczg\u00fcn bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri ancak, inan\u00e7, idealler ve yasalar\u0131n tek bir kayna\u011fa dayanmas\u0131 durumunda m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Allah, insanlar\u0131n hareketlerine ve davran\u0131\u015flar\u0131na egemen oldu\u011fu gibi, onlar\u0131n y\u00fcreklerine ve i\u00e7lerinde saklad\u0131klar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc s\u0131rra da egemendir. O, insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve tutumlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnya hayat\u0131nda, g\u00f6nderdi\u011fi \u015feriata g\u00f6re, ahiret hayat\u0131nda ise yapaca\u011f\u0131 sorgulamaya g\u00f6re en adil bi\u00e7imde verecektir.<\/p>\n<p>Ancak otorite par\u00e7alanacak olursa&#8230; Anlay\u0131\u015flar farkl\u0131 kaynaklarla temellendirilecek olursa&#8230; Allah&#8217;\u0131n otoritesi sadece vicdanlara ve insanlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131na indirgenerek, rejim ve yasalar konusundaki otorite Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda birine verilecek olursa&#8230; Ahiretteki ceza ve m\u00fckafatlar konusundaki otorite Allah&#8217;\u0131n, d\u00fcnyadaki cezalar konusundaki otorite ise bir ba\u015fkas\u0131na ait kabul edilirse&#8230; \u0130\u015fte o zaman, insanl\u0131\u011f\u0131n ruhu, farkl\u0131 iki otorite, farkl\u0131 iki y\u00f6nelim, farkl\u0131 iki y\u00f6ntem aras\u0131nda par\u00e7alanm\u0131\u015f demektir. \u0130\u015fte bu durumda insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda aksakl\u0131klar, bozukluklar ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flar. Nitekim, Kur&#8217;an&#8217;da \u00e7e\u015fitli vesilelerle bu ba\u011flamdaki aksakl\u0131klara ve bozukluklara i\u015faret edilmektedir: &#8220;E\u011fer yerle g\u00f6kte Allah&#8217;tan ba\u015fka ilahlar olsayd\u0131 ikisi de bozulurdu&#8221; (Enbiya Suresi, 22) &#8220;E\u011fer ger\u00e7ek, onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na g\u00f6re belirlenseydi, g\u00f6kler, yer ve oralarda bulunanlar bozulup giderdi.&#8221; (M\u00fcminun Suresi, 71) &#8220;(Ey Muhammed!) Seni de din konusunda bir \u015feriat sahibi k\u0131ld\u0131k, ona uy; bilmeyenlerin keyfi arzular\u0131na uyma.&#8221;(Casiye Suresi, 18)<\/p>\n<p>Bu nedenledir ki her din, insanlar i\u00e7in bir ya\u015fam d\u00fczeni olmak \u00fczere g\u00f6nderilmi\u015ftir. Dinin, belirli bir y\u00f6reye, bir ulusa ya da t\u00fcm insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderilmi\u015f olmas\u0131, s\u00f6z konusu olguyu de\u011fi\u015ftirmez. Her dinde, ya\u015fama en do\u011fru yakla\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayacak bir inan\u00e7 sistemi, insanlar\u0131n y\u00fcrekleriyle Allah aras\u0131nda bir ba\u011f olu\u015fturacak ibadet esaslar\u0131 ve bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra, ya\u015fam\u0131 bi\u00e7imlendirecek bir \u015feriat s\u00f6z konusudur. Bu \u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131, Allah&#8217;\u0131n dininin temel direkleri konumundad\u0131r. Allah kat\u0131ndan gelen her dinde bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z mevcuttur. Zira, insanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn bir bi\u00e7imde olmas\u0131, ancak ya\u015fam d\u00fczeninin Allah&#8217;\u0131n dinine g\u00f6re belirlenmesi durumunda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de ilk dinlerin i\u00e7eriklerine ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli g\u00f6stergeler vard\u0131r. Belirli bir y\u00f6renin ya da ulusun mevcut d\u00fczeyiyle uyum i\u00e7erisinde, belirli bir y\u00f6reye ya da bir ulusa g\u00f6nderilmi\u015f olan ilk dinler, yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc tam anlam\u0131yla sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Buradaki ayetlerde, \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck dinde de yani yahudilik, hristiyanl\u0131k ve \u0130sl\u00e2m&#8217;da da s\u00f6z konusu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn tam anlam\u0131yla mevcut oldu\u011fu dile getiriliyor.<\/p>\n<p>Ayetlerde \u00f6nce, bu b\u00f6l\u00fcmde ele almakta oldu\u011fumuz Tevrat&#8217;tan s\u00f6z ediliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ger\u00e7ekten Tevrat&#8217;\u0131 biz indirdik; bu kitap do\u011fru yol k\u0131lavuzlu\u011fu ve \u0131\u015f\u0131k i\u00e7erir.&#8221;<\/p>\n<p>Tevrat, -Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi bi\u00e7imiyle- yahudileri do\u011fru yola iletmek, Allah&#8217;a ula\u015ft\u0131ran yol ve ya\u015fam s\u00fcresince izlenmesi gereken yol konular\u0131nda onlar\u0131 ayd\u0131nlatmak \u00fczere indirilmi\u015f bir ilah\u00ee kitapt\u0131r. Bu kitap, tevhid inanc\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Kapsaml\u0131 bir ibadet sistemi i\u00e7ermektedir. Ve ayn\u0131 zamanda bir \u015feriat i\u00e7ermektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Gerek Allah&#8217;a teslim olmu\u015f peygamberler ve gerekse Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 bilginler ile din adamlar\u0131, Allah&#8217;\u0131n bu kitab\u0131n\u0131n g\u00f6revli koruyucular\u0131 ve do\u011frulu\u011funun \u015fahitleri s\u0131fat\u0131 ile yahudiler aras\u0131nda buna g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bir inan\u00e7 ve ibadet sistemini de beraberinde getirmi\u015f olan Tevrat&#8217;\u0131 Allah, insanlar\u0131n salt vicdanlar\u0131 ve y\u00fcrekleri i\u00e7in do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve \u0131\u015f\u0131k olsun diye indirmedi. Onu, bundan da \u00f6te ayn\u0131 zamanda, pratik hayata Allah&#8217;\u0131n sistemi do\u011frultusunda y\u00f6n verecek ve ya\u015fam\u0131 bu sistem \u00e7er\u00e7evesinde korumaya alacak bir \u015feriat i\u00e7ermesi hasebiyle, bu ba\u011flamda da bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu ve \u0131\u015f\u0131k olmas\u0131 i\u00e7in indirdi. Kendilerini Allah&#8217;a teslim etmi\u015f peygamberler, Tevrat&#8217;la h\u00fck\u00fcm verirler. Onlar ona, kendilerinden bir\u015fey eklemezler. O kitap t\u00fcm\u00fcyle Allah&#8217;a aittir. \u0130lahl\u0131k niteliklerine ili\u015fkin herhangi bir nitelik konusunda, peygamberlerin bir istemi, bir otoritesi ya da bir iddias\u0131 asla yoktur. -\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6zg\u00fcn anlam\u0131 da budur zaten- O peygamberler, yahudilere Tevrat&#8217;a g\u00f6re h\u00fck\u00fcm veriyorlard\u0131. -Tevrat, sadece yahudilere ili\u015fkin indirilmi\u015f bir \u015feriatt\u0131- onlar\u0131n din adamlar\u0131 yani yarg\u0131\u00e7lar\u0131 ve bilginleri de yine Tevrat&#8217;a g\u00f6re h\u00fck\u00fcm ver\u00efyorlard\u0131. Zira onlar, Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131n\u0131 korumakla ve onun do\u011frulu\u011funa tan\u0131kl\u0131k etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcyd\u00fcler. Nitekim, kendi ya\u015famlar\u0131n\u0131 Tevrat&#8217;\u0131n buyruklar\u0131 do\u011frultusunda d\u00fczenleyerek, dinda\u015flar\u0131 aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 hakim k\u0131larak, s\u00f6z konusu tan\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n gere\u011fini de yerine getirmekteydiler.<\/p>\n<p>Burada, Tevrat&#8217;a ili\u015fkin ayetler noktalanmadan \u00f6nce, Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131yla h\u00fck\u00fcm verilmesi ve de s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmleri verirken insanlar\u0131n arzular\u0131ndan, diretmelerinden, sava\u015flar\u0131ndan etkilenilmemesi i\u00e7in gereken \u00f6zeni g\u00f6stermeleri i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n dikkatleri \u00e7ekiliyor. Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131na sahip \u00e7\u0131kan herkes, bu noktada \u00f6zen g\u00f6stermek zorundad\u0131r. Bunun aksini yapanlara ya da bu konuda \u00e7ekingen davrananlara gelince:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlardan de\u011fil, benden korkunuz da ayetlerimi bir ka\u00e7 para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmay\u0131n\u0131z. Kim Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermez ise onlar kafirlerin ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, -her zaman ve her ulustan- kimi insanlar\u0131n, Allah&#8217;\u0131n indirdikleri ile h\u00fck\u00fcm verilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 biliyordu. Bu t\u00fcr insanlar\u0131n \u00f6z benlikleri, Allah&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine raz\u0131 olmaya ve s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmlere boyun e\u011fmeye kesinlikle yana\u015fmayacakt\u0131r. Burjuvalar, ta\u011futlar, tahtlar\u0131 ve \u00fcst makamlar\u0131 ellerinde bulunduran mirasyediler, Allah&#8217;\u0131n indirdikleriyle h\u00fckmedilmesine kesinkes kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacaklard\u0131r. Zira Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmler uyguland\u0131\u011f\u0131nda, onlar\u0131n y\u00fczlerine ge\u00e7irmi\u015f oldu\u011fu ilahl\u0131k maskesi yere d\u00fc\u015fecek ve ilahl\u0131k sadece Allah&#8217;a ait olacakt\u0131r. B\u00f6ylece, insanlar i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n izin vermedi\u011fi kanunlar koyan s\u00f6z konusu kimselerin elindeki egemenlik, yasama ve y\u00fcr\u00fctme yetkisi \u00e7ekilip al\u0131nm\u0131\u015f olacakt\u0131r. S\u00f6m\u00fcr\u00fc, zul\u00fcm ve haram \u00fczerine kurduklar\u0131 d\u00fczene kendilerine maddi ve ekonomik \u00e7\u0131kar sa\u011flamakta olan s\u00f6z konusu kimseler elbette ki Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmamas\u0131 i\u00e7in y\u0131rt\u0131nacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131, onlar\u0131n zul\u00fcm \u00fczerine kurulu \u00e7\u0131kar mekanizmalar\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131yacakt\u0131r. \u015eehvetlerinin, tutkular\u0131n\u0131n, yarmalad\u0131klar\u0131 mallar\u0131n esiri olanlar, ahl\u00e2k\u00ee \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi ya\u015fayanlar, Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmamas\u0131 i\u00e7in elbette ki direneceklerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n dini, onlar\u0131 bu niteliklerinden ar\u0131nmaya zorlayacak, bunu yapmamalar\u0131 durumunda ise onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r. S\u00f6z konusu kimseler, yery\u00fcz\u00fcnde iyili\u011fin, adaletin, bar\u0131\u015f\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131ndan rahats\u0131z olduklar\u0131ndan dolay\u0131, her t\u00fcrl\u00fc yola ba\u015fvurarak, Allah&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in \u00e7abalayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Allah, indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmler y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmak istendi\u011finde, her cephede bu t\u00fcr direni\u015flerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Bu durumda, Allah&#8217;\u0131n dinini sahiplenenlerin ve dinin do\u011frulu\u011funa tan\u0131kl\u0131k edenlerin yapaca\u011f\u0131 i\u015f, kar\u015f\u0131t-g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 direnmek, onlar\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslemek, mal ve can pahas\u0131na da olsa m\u00fccadele etmektir. Allah, onlara hitaben diyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlardan de\u011fil, benden korkunuz!&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 uygulamalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir korkular\u0131 olamaz insanlardan. Bu insanlar ister, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na boyun e\u011fmemekte direten ve ilahl\u0131\u011f\u0131n sadece ama sadece Allah&#8217;a ait oldu\u011funu kabullenmeye yana\u015fmayan ta\u011futlar olsun&#8230; \u0130ster, Allah&#8217;a isyan i\u00e7erisinde olmakla birlikte, O&#8217;nun \u015feriat\u0131n\u0131 kendi ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kullanmakta olan kimseler olsun&#8230; \u0130ster, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmleri a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran ve \u00e7arp\u0131tan sap\u0131k g\u00fcruhlar olsun&#8230; Her haluk\u00e2rda, durum de\u011fi\u015fmemektedir. Ayette kendilerine hitap edilenlerin, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz kimselerden ve onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlardan, ya\u015famda Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 hakim k\u0131lmak i\u00e7in didinme d\u0131\u015f\u0131nda korkmalar\u0131 s\u00f6z konusu olamaz. As\u0131l korkulmas\u0131 gerekenin, Allah oldu\u011fu hi\u00e7 bir zaman unutulmamal\u0131d\u0131r. Allah d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimseden korkulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yine Allah, kitab\u0131n\u0131n koruyucular\u0131 ve kitab\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funun tan\u0131klar\u0131 durumundaki din bilginlerinden kimilerinin, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n \u00e7ekicili\u011fine kap\u0131l\u0131p ba\u015ftan \u00e7\u0131kabileceklerini de biliyordu. Bu t\u00fcr din bilginlerinden, Allah&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerini istemeyen devlet yetkilileri, zenginler ve \u015fehvet d\u00fc\u015fk\u00fcnleri ile diyalog i\u00e7inde bulunanlar ve de d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n cazibesine kap\u0131larak onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131na hi\u00e7 ses \u00e7\u0131karmamay\u0131 ye\u011fleyenler de olacakt\u0131r. Zaten bu t\u00fcr yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f din adamlar\u0131na her zaman, her toplumda rastlayabilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Nitekim bu t\u00fcr din adamlar\u0131 yahudiler aras\u0131nda da vard\u0131. \u0130\u015fte Allah, b\u00f6ylesi bir tutum i\u00e7erisine girmi\u015f din bilginlerine diyor ki:<\/p>\n<p>&#8220;Ayetlerimi birka\u00e7 paral\u0131k \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131z u\u011fruna satmay\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Burada suskun kalanlara, ayetleri \u00e7arp\u0131tanlara, yamama fetvalar \u00fcrete bilmek i\u00e7in \u00e7aba harcayanlara sesleniliyor!<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten de bu t\u00fcr kimselerin, yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak alacaklar\u0131 para ya da sa\u011flayacaklar\u0131 \u00e7\u0131kar ne olursa olsun, neticede bir &#8220;hi\u00e7&#8221;tir. Maa\u015f, g\u00f6rev, makam, unvan, tit\u0131r ya da birtak\u0131m \u00e7\u0131karlar u\u011fruna, dini sat\u0131p bile bile cehennemi sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, kazan\u00e7lar\u0131 ger\u00e7ekten de bir hi\u00e7 de\u011fil midir?<\/p>\n<p>Bir emanet y\u00fcklenmi\u015f ki\u015finin, tutup ihanet etmesinden daha k\u00f6t\u00fc bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. koruyucu konumundaki birinin, vurdumduymazla\u015fmas\u0131ndan daha korkun\u00e7 bir\u015fey yoktur. Tan\u0131k konumundaki birinin, ger\u00e7e\u011fi. sapt\u0131rmas\u0131ndan daha i\u011fren\u00e7 bir \u015fey olamaz. Ne var ki &#8220;din adam\u0131&#8221; kisvesi alt\u0131nda pek \u00e7ok kimse, dine ihanet etmekte, bu konuda vurdumduymazla\u015fmakta ve ger\u00e7ekleri sapt\u0131rmaktad\u0131r. Allah&#8217;\u0131n indirdikleriyle h\u00fckmetmeleri gerekirken, suskun kalmay\u0131 ye\u011flemektedirler. Y\u00f6neticilere ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmeyi Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131na tercil\u0131 ederek, ayetleri \u00e7arp\u0131tmaktad\u0131rlar&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdikleri ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler, kafirlerin ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu son derece kesin ve su g\u00f6t\u00fcrmez bir ifadedir. Gerek ayetin orijinalinde \u015fart edat\u0131 olarak &#8220;men&#8221;in kullan\u0131lmas\u0131 ve gerek cevap c\u00fcmlesi, bu h\u00fckm\u00fcn, herkesi kapsayabilece\u011finin g\u00f6stergesidir. Ayette herhangi bir kapakl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu h\u00fck\u00fcm, zaman ve mekan s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da a\u015fmaktad\u0131r. Bu, hangi ku\u015fakta ve hangi ulusta olursa olsun, Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen herkesi kapsam\u0131na alan genel bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr&#8230;<\/p>\n<p>Bunun nedenini ise daha \u00f6nce a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. Zira, Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen, Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddediyor demektir. Oysa ilahl\u0131k zorunlu olarak, egemenli\u011fi ve yasamay\u0131 da i\u00e7ermektedir. Allah&#8217;\u0131n :ayetlerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen bir kimse ise bir yandan, Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n niteliklerini reddetmekte, di\u011fer yandan da ilahl\u0131k hakk\u0131n\u0131 ve ilahl\u0131\u011f\u0131n niteliklerini kendisine mal etmeye kalk\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de k\u00fcf\u00fcr bu de\u011fil de nedir? Pratik -ki bu teoriden \u00e7ok daha \u00f6nemlidir- s\u0131rf k\u00fcf\u00fcr kokuyorsa, dil ile m\u00fcmin ya da m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu savlaman\u0131n anlam\u0131 nedir?<\/p>\n<p>Son derece kesin olan bu h\u00fck\u00fcm konusunda demagoji yapmak, ger\u00e7ekten ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. B\u00f6ylesi bir h\u00fckm\u00fc tevil etmeye \u00c7abalamak, ayeti \u00e7arp\u0131tmaktan ba\u015fka bir \u015fey olamaz. Bu ba\u011flamda yap\u0131lan demogojiler ya da teviller, s\u00f6z konusu ayetin muhatab\u0131 konumundaki kimseler hakk\u0131nda Allah&#8217;\u0131n koydu\u011fu h\u00fckm\u00fc hi\u00e7bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftiremez.<\/p>\n<p>KISAS<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n t\u00fcm dinlerindeki bu temel prensibin a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra, Tevrat&#8217;taki \u015feriattan \u00f6rnekler s\u0131ralan\u0131yor. Ki Allah Tevrat&#8217;\u0131 gerek Allah&#8217;a teslim olmu\u015f peygamberler, gerekse Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 bilginler ile din adamlar\u0131 -Allah&#8217;\u0131n bu kitab\u0131n\u0131n koruyucular\u0131 ve do\u011frulu\u011funun \u015fahitleri s\u0131fat\u0131yla- yahudiler aras\u0131nda ondaki ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm versinler diye indirmi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;Tevrat&#8217;ta yahudilere yaz\u0131l\u0131 olarak indirdik ki, can\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 can, g\u00f6z\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z, burnun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 burun, kula\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kulak, di\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u015ftir ve yaralanmalarda da k\u00e2r\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 (k\u0131sas) ilkesi ge\u00e7erlidir.&#8221;<\/p>\n<p>Tevrat&#8217;ta belirtilen bu h\u00fck\u00fcmler, \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131nda da aynen muhafaza edilmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcmler, k\u0131yamete dek t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n \u015feriat\u0131 olmak \u00fczere indirilmi\u015f bulunan, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftur. Ger\u00e7i bunlar, pratik zorunluluklar\u0131n gere\u011fi olarak sadece &#8220;daru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221;da uygulanabilir. Zira, &#8220;daru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221; olmayan yerlerde, bu h\u00fck\u00fcmleri uygulayabilecek bir \u0130sl\u00e2m\u00ee otorite yoktur. Ancak, madem ki \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131 Allah&#8217;\u0131n iradesiyle her zaman ve t\u00fcm insanlar i\u00e7in ge\u00e7erli olacak bir \u015feriat olarak indirilmi\u015ftir, bu durumda her nerede olursa olsun \u0130sl\u00e2m\u00ee bir y\u00f6netim i\u015f ba\u015f\u0131na geldi\u011finde, s\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcmleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak ve uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Tevrat&#8217;ta da ge\u00e7en bu h\u00fck\u00fcmlere \u0130sl\u00e2m, bir h\u00fck\u00fcm daha ekliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Kim k\u0131sas hakk\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarsa bu, onun g\u00fcnahlar\u0131na kefaret olur.&#8221;<\/p>\n<p>Tevrat&#8217;ta bu h\u00fck\u00fcm yer al\u0131n\u0131yordu. Tevrat&#8217;taki h\u00fckme g\u00f6re k\u0131sas, mutlaka uygulan\u0131rd\u0131. Bu konuda \u00f6d\u00fcn vermek, k\u0131sas hakk\u0131ndan vazge\u00e7mek ve bu o ki\u015finin g\u00fcnahlar\u0131na kefaret olmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n<p>Burada, k\u0131sas cezalar\u0131na bir par\u00e7a da olsa de\u011finmekte yarar var.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131nda k\u0131sasla getirilen ilk \u015fey, e\u015fitlik prensibidir. \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131nda, kanda ve cezada e\u015fitlik prensibi esast\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n makamlar\u0131, s\u0131n\u0131flar\u0131, soylar\u0131, \u0131rklar\u0131 ne olursa olsun, onlar aras\u0131nda cana canla ve yaralara da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6de\u015fmeyi getirmek, can konusunda t\u00fcm insanlar\u0131 e\u015fit kabul etmek, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 bir \u015feriatta s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131nda can\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 cand\u0131r. G\u00f6z\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zd\u00fcr. Burnun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 burundur. Kula\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kulakt\u0131r. Di\u015fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u015ftir. Yaralamalarda da kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131l\u0131k ilkesi ge\u00e7erlidir. Bu h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131nda insanlar aras\u0131nda hi\u00e7bir ayr\u0131m yap\u0131lmaz. Ki\u015fi hangi \u0131rka, hangi s\u0131n\u0131fa mensup olursa olsun, ister y\u00f6netici, ister y\u00f6netilen olsun, gerekti\u011finde bu h\u00fck\u00fcmler kendisine uygulanacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her insan, Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 \u00f6n\u00fcnde, herkes e\u015fittir.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131nda getirilen bu y\u00fcce prensip, ger\u00e7ekten de &#8220;insan&#8221;\u0131n yeniden do\u011fu\u015funu mu\u015ftulamaktad\u0131r. Art\u0131k, her insan e\u015fittir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015feriat sayesinde insanlar, birincisi ayn\u0131 kanun ve ayn\u0131 yarg\u0131 huzurunda mahkemele\u015fme, ikincisi ise ayn\u0131 esasla ve ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6de\u015fme imkan\u0131na kavu\u015fmu\u015f bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu prensibi ilk kez \u0130sl\u00e2m getirmi\u015ftir. As\u0131rlar boyunca be\u015fer taraf\u0131ndan pek \u00e7ok g\u00f6rece \u015feriatlar belirlenmi\u015fti. Bu \u015feriatlarda, kanun bak\u0131m\u0131ndan teorik d\u00fczlemde olduk\u00e7a iyi d\u00fczeyde bulunanlar olduysa da, pratikte ayn\u0131 d\u00fczeyin korunabilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.<\/p>\n<p>Yahudiler, kendilerine indirilen Tevrat&#8217;ta da bulunan bu y\u00fcce prensipten sapm\u0131\u015flard\u0131. Kendileri ile di\u011fer insanlar aras\u0131nda bu y\u00fcce prensibi bir kenara b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131: &#8220;\u00dcmmilere (kendi dinimizden olmayanlara) kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir sorumlulu\u011fumuz yoktur.&#8221; (Ali \u0130mran Suresi, 75) diyorlard\u0131. Hatta kendi aralar\u0131ndaki ili\u015fkilerde bile bu y\u00fcce prensibi unutmu\u015flard\u0131. Ben\u00ee Kurayza ile Beni Nadir kabileleri aras\u0131nda olup bitenler bunun en g\u00fczel \u00f6rne\u011fiydi. Sonunda peygamberimiz geldi de onlar\u0131 tekrar Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na e\u015fitlik ilkesini getiren \u015feriata d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc ve de peri\u015fan durumdaki Ben\u00ee Kurayza ile \u00fcst\u00fcn durumdaki Ben\u00ee Nadir aras\u0131nda tam bir e\u015fitlik sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Bu y\u00fcce prensiple belirlenen k\u0131sas, -insan\u0131n yeniden do\u011fu\u015funu mu\u015ftulamas\u0131ndan da \u00f6te- bir insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeye, yaralamaya ya da onun bir organ\u0131na zarar vermeye kalk\u0131\u015fabilecek ki\u015filere kar\u015f\u0131, ayn\u0131 zamanda cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir cezad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131sas s\u00f6z konusuysa, bunlar\u0131 yapmaya kalk\u0131\u015fan ki\u015fi, b\u00f6yle bir eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirmezden \u00f6nce, olay\u0131 kendi kendine, nedeniyle ni\u00e7iniyle, defalarca d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda kalacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilir ki kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde; -g\u00f6revi, soyu-sopu, s\u0131n\u0131f\u0131, \u0131rk\u0131 ne olursa olsun- kendisi de \u00f6ld\u00fcr\u00fclecektir. Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insana ne yaparsa, ayn\u0131s\u0131 kendisine de yap\u0131lacakt\u0131r. Bilir ki kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131n elini ya da aya\u011f\u0131n\u0131 kesse, kendi eli ya da aya\u011f\u0131 da kesilecektir. Kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin g\u00f6z, kulak, burun ya da di\u015fine zarar verse, kendi organ\u0131n\u0131n da ayn\u0131 \u015fekilde zarara u\u011framas\u0131na neden olacakt\u0131r. Ama ki\u015fi bu su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011finde, sadece hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 biliyorsa, bu durumda cezan\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131sastakiyle hi\u00e7 bir zaman e\u015fde\u011fer olamaz. Hapis cezas\u0131 uzun olmu\u015f, k\u0131sa olmu\u015f bir\u015fey fark etmez. Bedende ya\u015fanan ac\u0131 ya da bir organ\u0131n yitirilmesiyle duyulan \u0131st\u0131rap ile hapiste yatman\u0131n verdi\u011fi ac\u0131 kesinlikle e\u015f de\u011fildir. Bunlar\u0131, h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n cezas\u0131na ili\u015fkin ayetin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda da a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<p>Bu y\u00fcce prensiple belirlenen k\u0131sas, -yine insan\u0131n yeniden do\u011fu\u015funu mu\u015ftulamas\u0131ndan da \u00f6te- ayn\u0131 zamanda, insan\u0131n \u00f6z benli\u011fini rahatlatan, i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki sars\u0131nt\u0131lar\u0131 ve y\u00fcre\u011findeki yaralar\u0131 gideren, g\u00f6z\u00fc k\u00f6r bir \u00f6fkeyle harekete ge\u00e7en dayan\u0131lmaz intikam tutkusunu yat\u0131\u015ft\u0131ran bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Kimi insanlar bir yak\u0131nlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, diyet almaya ya da yaraland\u0131klar\u0131nda sadece tazminat almaya raz\u0131 olabilirler. Ama kimi insanlar da ac\u0131lar\u0131n\u0131, ancak ayn\u0131 \u015feyin su\u00e7luya da yap\u0131lmas\u0131yla, yani k\u0131sas\u0131n uygulanmas\u0131yla dindirebilirler.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u0130sl\u00e2m&#8217;la belirledi\u011fi \u015feriat -t\u0131pk\u0131 Tevrat&#8217;la belirledi\u011fi \u015feriat gibi insan\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek, k\u0131sas hakk\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, insanlar\u0131n vicdanlar\u0131na ve ho\u015fg\u00f6r\u00fclerine seslenerek, k\u0131sas uygulanmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahip olan ki\u015fileri, yine de ba\u011f\u0131\u015flamaya \u00f6zendirir:<\/p>\n<p>&#8220;Kim k\u0131sas hakk\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarsa bu, onun g\u00fcnahlar\u0131na kefaret olur..&#8221;<\/p>\n<p>Ki\u015finin kendi arzusuyla, k\u0131sas hakk\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131nda durum bu \u015fekildedir. \u0130ster bir yak\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kan sahibi olsun, (Bu durumda ba\u011f\u0131\u015flama, kan sahibinin, k\u0131sas yerine diyet almas\u0131 ya da hem k\u0131sas hem de diyet hakk\u0131ndan vazge\u00e7mesiyle olur. Her ikisi de kan sahibinin hakk\u0131d\u0131r. Zira, cezay\u0131 uygulatmak ya da ba\u011f\u0131\u015flamak ona b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onun ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 durumunda h\u00fck\u00fcmdara d\u00fc\u015fen, k\u00e2til i\u00e7in uygun bir tazir cezas\u0131 belirlemektir.) isterse yaralanm\u0131\u015f durumdaki hak sahibi olsun, dilerlerse k\u0131sas\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 istemeyebilirler. Ki\u015finin, k\u0131sas hakk\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 durumunda bu, onun g\u00fcnahlar\u0131na kefaret olur ve Allah, onun g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 affeder.<\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131 daha \u00e7ok, insanlar\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve ba\u011f\u0131\u015flamaya, \u00f6zendirmeye ve y\u00fcrekleri Allah&#8217;\u0131n aff\u0131na ve ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131na, e\u011fitmeye y\u00f6neliktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle insanlar olabilir ki, yitirdikleri ki\u015fi ya da u\u011frad\u0131klar\u0131 zarar sonucu duyduklar\u0131 ac\u0131y\u0131, ne ald\u0131klar\u0131 tazminat ne de uygulatt\u0131klar\u0131 k\u0131sas dindiremeyecektir&#8230; \u00d6ld\u00fcr\u00fclen ki\u015finin velisi, katili \u00f6ld\u00fcrtse bile, giden geri gelecek midir? Yitirdi\u011fi ki\u015fi i\u00e7in tazminat alacak olsa da bunun ne k\u0131ymeti olacakt\u0131r? Burada as\u0131l ama\u00e7, yery\u00fcz\u00fcnde azami d\u00fczeyde adaleti sa\u011flayabilmek ve toplumu g\u00fcvenlik alt\u0131na almakt\u0131r. Bu durumu ya\u015fayan bir ki\u015finin, y\u00fcre\u011finde elbette bir ac\u0131 olacakt\u0131r. Ancak bu ac\u0131y\u0131, y\u00fcre\u011fini, Allah kat\u0131ndan gelecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011fa ba\u011flamaktan ba\u015fka hi\u00e7bir bi\u00e7imde dindiremez&#8230;<\/p>\n<p>\u0130mam Ahmed&#8217;in rivayetine g\u00f6re: &#8220;Vek\u00ee&#8217; ve Yunus bin Eb\u00ee \u0130shak&#8217;\u0131n aktard\u0131klar\u0131na g\u00f6re Eb\u00fb Sufr \u015f\u00f6yle dedi: &#8220;Kurey\u015fli bir erkek, Ensar&#8217;dan bir erke\u011fin di\u015fini k\u0131r\u0131nca, Muaviye&#8217;den yard\u0131m istedi. Muaviye de: `Onu ikna ederiz&#8217; dedi. Ancak di\u015fi k\u0131r\u0131lan ki\u015fi ikna olmuyordu. Muaviye bunun \u00fczerine: `Meseleni arkada\u015f\u0131nla hallet&#8217; dedi. O arada, orada oturmakta olan Eb\u00fb Derd\u00e2 dedi ki; Peygamberimizin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini i\u015fitmi\u015ftim: `Bedeni zarara u\u011frat\u0131lan bir m\u00fcsl\u00fcman e\u011fer hakk\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayacak olursa, Allah da onun derecesini y\u00fckseltir ya da bir g\u00fcnah\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar&#8217;. Bunun \u00fczerine Ensardan olan ki\u015fi de: `\u00d6yleyse ba\u011f\u0131\u015flad\u0131m&#8217; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, kendisine Muaviye&#8217;nin tazminat olarak \u00f6nerdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kabul etmeyip k\u0131sasta direten s\u00f6z konusu ki\u015fi, bu hadisi duyar duymaz rahatlam\u0131\u015f ve hakk\u0131ndan vazge\u00e7meye raz\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, yarat\u0131klar\u0131n, onlar\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131ndak\u00ef duygular\u0131 ve k\u0131m\u0131lt\u0131lar\u0131, y\u00fcreklerinin derinliklerinde neler oldu\u011funu ve nas\u0131l huzur bulaca\u011f\u0131n\u0131 en iyi bi\u00e7imde bilen Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 budur. O, belirledi\u011fi h\u00fck\u00fcmleriyle, insanlar\u0131n y\u00fcreklerinde ger\u00e7ek huzur ve g\u00fcvenceyi en iyi bi\u00e7imde sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 haline gelen, Tevrat&#8217;tan bu par\u00e7alar aktar\u0131ld\u0131ktan sonra, genel bir h\u00fck\u00fcm belirtiliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler, zalimlerin ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, genel bir ifadedir. Bunu \u00f6zele indirgeyebilece\u011fimiz herhangi bir dayanak s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ancak burada, &#8220;zalimler&#8221; diye yeni bir nitelik daha ekleniyor.<\/p>\n<p>Bu yeni nitelik, daha \u00f6nce ge\u00e7en &#8220;kafirler&#8221; bi\u00e7imindeki nitelikten farkl\u0131 bir durumun oldu\u011fu anlam\u0131nda de\u011fildir. Bu, Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen ki\u015fiye sadece yeni bir niteli\u011fin eklenmesinden ibarettir. Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen ki\u015fi, Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kullar \u00fczerindeki yasama yetkisinin ona \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu reddetmesinden ve de insanlar \u00fczerinde yasama yetkisini kendisine mal ederek ilahl\u0131k iddias\u0131na kalk\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kafirdir. Yine, insanlar\u0131, -onlar i\u00e7in en uygun olan- Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan kopar\u0131p ba\u015fka bir \u015feriata uymaya zorlamas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc de zalimdir. Asl\u0131nda bu t\u00fcr bir ki\u015fi, tehlikeli bir yola at\u0131lmakla, k\u00fcfr\u00fcn cezas\u0131na \u00e7arp\u0131lmay\u0131 haketmekle ve -aralar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131- insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 karga\u015faya, bozguna maruz b\u0131rakmakla, bizzat kendisine de zulmetmektedir.<\/p>\n<p>G\u00f6nderme yap\u0131lan nokta ve &#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler&#8221; bi\u00e7imindeki \u015fart c\u00fcmlesi, ayeti b\u00f6yle anlamam\u0131z\u0131 gerektiriyor. \u0130kinci \u015fart c\u00fcmlesinin cevab\u0131, birinci \u015fart c\u00fcmlesinin cevab\u0131na ekleniyor. Her ikisinde de, mutlakl\u0131k ve genellik ifade eden \u015fart edat\u0131 &#8220;men (kim ki&#8230;)&#8221; kullan\u0131lm\u0131\u015f ve ayn\u0131 noktaya g\u00f6nderme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n<strong>46- Bu peygamberlerin ard\u0131ndan kendisinden \u00f6nce gelen Tevrat&#8217;\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;y\u0131 g\u00f6nderdik; O&#8217;na do\u011fru yol bilgisi ile \u0131\u015f\u0131k i\u00e7eren, \u00f6n\u00fcndeki Tevrat&#8217;\u0131 onaylayan, takval\u0131lar i\u00e7in yol g\u00f6sterici ve \u00f6\u011f\u00fct olan \u0130ncil&#8217;i verdik.<\/p>\n<p>47- \u0130ncil \u00fcmmeti, Allah&#8217;\u0131n bu kitapta indirdiklerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm versin. Kim Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermez ise onlar fas\u0131klar\u0131n, do\u011fru yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131n ta kendileridir.<\/strong><\/p>\n<p>Meryemo\u011flu \u0130sa, \u0130ncil&#8217;i bir ya\u015fam d\u00fczeni, h\u00fck\u00fcm verilecek bir \u015feriat olsun diye getirmi\u015fti. \u0130ncil&#8217;de, Tevrat \u015feriat\u0131ndaki baz\u0131 meselelerde k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler d\u0131\u015f\u0131nda yasamaya ili\u015fkin yeni esaslar bulunmuyordu. Ama \u0130ncil, \u00f6n\u00fcndeki Tevrat&#8217;\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirilmi\u015fti. S\u00f6z konusu meselelerdeki k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler aras\u0131nda, Tevrat \u015feriat\u0131n\u0131 da yine kabul ediyordu. \u0130ncil de, bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir ayd\u0131nlat\u0131c\u0131, bir \u00f6\u011f\u00fct olarak indirilmi\u015fti. Ama kimlere? Elbette ki takval\u0131 insanlara&#8230; Takval\u0131lar, Allah&#8217;\u0131n kitaplar\u0131n\u0131n birer do\u011fru yol k\u0131lavuzu, birer \u0131\u015f\u0131k, birer \u00f6\u011f\u00fct oldu\u011funu kavrayanlard\u0131r. Onlar, y\u00fcrekleri Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131 sayesinde do\u011fru yolu bulmu\u015f, ayd\u0131nlanm\u0131\u015f kimselerdir. Onlar, y\u00fcrekleri bu kitaptaki do\u011fru yolu ve \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alg\u0131layabilmi\u015f kimselerdir. Ancak, y\u00fcrekleri ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f, k\u00f6relmi\u015f ve alg\u0131lama g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirmi\u015f ki\u015filere gelince&#8230; Onlar \u00f6\u011f\u00fctten anlamazlar. Ayetlerin anlam\u0131n\u0131 kavrayamazlar. Ayetlerdeki buyruklar\u0131n esprisini kavrayamazlar. \u0130nanc\u0131n ne denli g\u00fczel oldu\u011funu bilemezler. Kitab\u0131n do\u011fru yol k\u0131lavuzu olu\u015fundan, ayd\u0131nlat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan faydalanamazlar. Do\u011fru yolu bulamazlar. Ger\u00e7ek bilgiye kavu\u015famazlar. Kitab&#8217;\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na olumlu yan\u0131t vermezler. Ger\u00e7i \u0131\u015f\u0131k, \u00f6nlerindedir. Ama, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rebilmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir g\u00f6z gerekir. Do\u011fru yol, \u00f6nlerindedir. Ama onu kavrayabilmek i\u00e7in ayd\u0131nlanm\u0131\u015f bir ruh gerekir. \u00d6\u011f\u00fct, \u00f6nlerindedir. Ama ondan yararlanabilmek i\u00e7in bilin\u00e7li bir kalp gerekir.<\/p>\n<p>Allah, \u0130ncil&#8217;i bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir ayd\u0131nlat\u0131c\u0131, takval\u0131lar i\u00e7in bir \u00f6\u011f\u00fct, \u0130ncil \u00fcmmeti i\u00e7in bir ya\u015fam d\u00fczeni, h\u00fck\u00fcm verebilecekleri bir \u015feriat olsun diye indirmi\u015ftir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle bu kitap sadece \u0130ncil \u00fcmmetine \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. T\u00fcm insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderilmi\u015f bir kitap de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m dininden \u00f6nceki, her kitap, her peygamber i\u00e7in ayn\u0131 olgu s\u00f6z konusudur. Ancak \u0130ncil&#8217;de -ki bu bir bak\u0131ma Tevrat&#8217;ta demektir- Kur&#8217;an&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcne uyan \u015feriat esaslar\u0131, yine \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131 demektir. Nitekim, bunu k\u0131sas cezas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerde g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ncil&#8217;e inananlar\u0131n, Allah&#8217;\u0131n \u0130ncil&#8217;de belirledi\u011fi ve Tevrat&#8217;taki \u015feriattan da onaylad\u0131\u011f\u0131 esaslar do\u011frultusunda h\u00fck\u00fcm vermeleri gerekiyordu:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ncil \u00fcmmeti, Allah&#8217;\u0131n bu kitapta indirdiklerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm versin.&#8221;<\/p>\n<p>Bu konuda kural, sadece Allah&#8217;\u0131n indirdiklerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermektir.<\/p>\n<p>Hristiyanlar ve yahudiler -\u0130sl\u00e2m \u00f6ncesinde- Tevrat ve \u0130ncil&#8217;in gereklerini yerine getirmemi\u015flerse ve -\u0130sl\u00e2m sonras\u0131nda- Allah kat\u0131ndan g\u00f6nderilen Kur&#8217;an do\u011frultusunda harek\u00e2t etmemi\u015flerse, neticede bir hi\u00e7tirler. T\u00fcm bu kitaplarda tek bir \u015feriat s\u00f6z konusudur. Onlar bu \u015feriata uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Allah&#8217;\u0131n, tek bir harfi bile olmaks\u0131z\u0131n korunmu\u015f son \u015feriat\u0131 da \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler, fas\u0131klar\u0131n, do\u011fru yoldan \u00e7\u0131kanlar\u0131n ta kendileridirler.&#8221;<\/p>\n<p>Buradaki nassta da yine genel ve kesin bir ifade kullan\u0131l\u0131yor. Yaln\u0131z burada, daha \u00f6nceki &#8220;k\u00e2firler&#8221; ve &#8220;zalimler&#8221; bi\u00e7imindeki niteliklere, &#8220;fas\u0131klar&#8221; diye bir yenisi daha ekleniyor. Bu, daha \u00f6nceki ayetlerde bahsedilenlerden farkl\u0131 bir topluluk ya da de\u011fi\u015fik bir durum s\u00f6z konusu oldu\u011fu anlam\u0131nda de\u011fildir. Durum yine ayn\u0131d\u0131r. Olay, bu ayetle, hangi ulustan ve hangi ku\u015faktan olursa olsun Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyen ki\u015fiye, daha \u00f6nceki iki niteli\u011fe ek olarak, yeni bir niteli\u011fin daha eklenmesinden ibarettir.<\/p>\n<p>K\u00fcf\u00fcr, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 reddederek O&#8217;nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r ederek olur. Zul\u00fcm, insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi \u015feriat d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feriata uymaya zorlamak ve onlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda karga\u015faya, bozguna neden olmakla i\u015flenir. Fas\u0131kl\u0131k ise, Allah&#8217;\u0131n sistemini b\u0131rak\u0131p ba\u015fka bir sisteme tabi olmak demektir. \u0130\u015fte ilk fiil, bu niteliklerin her \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc de kapsamakta ve s\u00f6z konusu fiili i\u015fleyen ki\u015fi her \u00fc\u00e7 niteli\u011fi de -aralar\u0131nda hi\u00e7bir ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n- b\u00fct\u00fcn\u00fcyle haketmektedir.<\/p>\n<p>N\u0130HA\u0130 MESAJ<\/p>\n<p>Nihayet s\u0131ra, Allah&#8217;\u0131n insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderdi\u011fi son mesaja, son \u015feriata gelmi\u015ftir. Bu \u015feriat insanl\u0131\u011fa &#8220;\u0130sl\u00e2m&#8221;\u0131 niha\u00ee bi\u00e7imiyle sunmaktad\u0131r. \u0130sl\u00e2m, kendi \u015femsiyesi alt\u0131nda toplayan bir nih\u00e2\u00ee kaynak olmak \u00fczere g\u00f6nderilmi\u015ftir. \u0130nsanlar\u0131n ya\u015fam\u0131nda Allah&#8217;\u0131n sistemini egemen k\u0131lmak \u00fczere indirilmi\u015ftir. Ya\u015fam\u0131n her alan\u0131 bu sistem \u00fczerine oturtulacakt\u0131r. Ya\u015famda bu \u015feriat eksen kabul edilecek, onun buyruklar\u0131 do\u011frultusunda hareket edilecektir. \u0130nan\u00e7 esaslar\u0131, sosyal d\u00fczen, bireysel ya da toplumsal davran\u0131\u015flar\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131, bu \u015feriata g\u00f6re belirlenecektir. \u0130sl\u00e2m, sadece okunsun \u00f6\u011frenilsin ve sonu\u00e7ta defterler ve kitaplar aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f bir k\u00fclt\u00fcr olsun diye de\u011fil, tam tersine Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayetlerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verilsin diye g\u00f6nderilmi\u015ftir. \u0130sl\u00e2m her \u015feyi dikkatle inceleyen, k\u0131l\u0131 k\u0131rk yaran bir dindir. Ya\u015fama ili\u015fkin hi\u00e7 bir meselede bo\u015fluk b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fama ili\u015fkin hi\u00e7bir meselede onun koydu\u011fu h\u00fck\u00fcmler, \u015fu ya da bu \u015fekilde kesinlikle de\u011fi\u015ftirilemez&#8230; Bu konuda ya \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc vard\u0131r, ya da keyf\u00ef arzular do\u011frultusunda belirlenen cahiliyye h\u00fckm\u00fc&#8230; \u0130nsanlar\u0131 uzla\u015ft\u0131rabilmek, biraraya getirebilmek i\u00e7in dini kolayla\u015ft\u0131rmak yaftas\u0131 alt\u0131nda da olsa hi\u00e7 kimsenin \u0130sl\u00e2m&#8217;a ayk\u0131r\u0131 davranmaya hakk\u0131 yoktur. Allah, dileseydi insanlar\u0131 tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Ancak Allah, \u015feriat\u0131n\u0131n egemen olmas\u0131n\u0131 istemektedir. Gerisi insanlara kalm\u0131\u015f bir i\u015ftir:<br \/>\n<strong>48- Sana da daha \u00f6nceki kutsal kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 ve i\u00e7eri\u011fini koruyucu olan bu hak kitab\u0131 indirdik. Buna g\u00f6re onlar\u0131n aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm ver, sana gelen ger\u00e7ekten saparak onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma.<\/p>\n<p>Her \u00fcmmet i\u00e7in ayr\u0131 bir \u015feriat, ayr\u0131 bir ana yol belirledik. Allah dileseydi, sizi tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Fakat belirledi\u011fi yolda sizleri denemeyi diledi. Buna g\u00f6re hay\u0131rl\u0131 i\u015flerde yar\u0131\u015f\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepiniz Allah&#8217;a d\u00f6neceksiniz ve O anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz meselelerin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc size haber verecektir.<\/p>\n<p>49- O halde onlar\u0131n aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm ver, onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma, onlar\u0131n seni Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131ndan bile \u015fa\u015f\u0131rtmalar\u0131ndan sak\u0131n, e\u011fer sana s\u0131rt \u00e7evirirlerse bil ki, Allah, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n baz\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 cezaland\u0131rmak istiyor. Ku\u015fku yok ki, insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu fas\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>50- Yoksa istedikleri cahiliye d\u00fczeni midir? Kesin inan\u00e7l\u0131lara g\u00f6re Allah&#8217;\u0131n d\u00fczeninden, Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden daha iyisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi hi\u00e7?<\/strong><\/p>\n<p>Anlat\u0131mdaki bu netlik, ifadedeki kesinlik, kimi durumlarda ve ko\u015fullarda ki\u015fiyi bu \u015feriattan -k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta da olsa- herhangi bir h\u00fckm\u00fc terk etmeye \u00f6zendirebilecek aldat\u0131c\u0131 gerek\u00e7eler kar\u015f\u0131s\u0131nda bu denli kesin \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, insan\u0131 ister istemez duraksat\u0131yor&#8230; Bu ayetler kar\u015f\u0131s\u0131nda insan elinde olmaks\u0131z\u0131n oturup d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda kal\u0131yor. Kimi insanlar, ko\u015fullar ve durumlar bunu gerektiriyor diyerek Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle inkar etmelerine kar\u015f\u0131n, h\u00e2l\u00e2 nas\u0131l oluyor da m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k iddias\u0131nda bulunabiliyorlar, \u015fa\u015f\u0131rmamak elde de\u011fil!.. Ki\u015fi, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle terk etmesine kar\u015f\u0131n, nas\u0131l oluyor da h\u00e2l\u00e2 m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu iddia edebiliyor? Bu t\u00fcr insanlar kendilerini, nas\u0131l oluyor da h\u00e2l\u00e2 &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; olarak niteleyebiliyor? \u0130sl\u00e2m&#8217;la hi\u00e7bir ba\u011flar\u0131 kalmamas\u0131na kar\u015f\u0131n, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 tamamen terk etmelerine kar\u015f\u0131n, her ko\u015fulda her durumda ge\u00e7erlili\u011fini koruyan ve her ko\u015fulda her durumda uygulanmak zorunda olan Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 reddederek O&#8217;nun ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmi\u015f olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, h\u00e2l\u00e2 nas\u0131l &#8220;m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k&#8221; iddias\u0131nda bulunabiliyorlar? Bu t\u00fcr insanlara, \u015fa\u015f\u0131rmamak, hayret etmemek elde de\u011fil..<\/p>\n<p>&#8220;Sana da bu hak kitab (Kur&#8217;an)&#8217;\u0131 indirdik&#8221;..<\/p>\n<p>Ayetteki &#8220;bak&#8221; kelimesine, ilahl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan yani \u015feriat belirleme, kanunlar koyma yetkisinin Allah&#8217;a ait olaca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmam\u0131z gerek. &#8220;Hak&#8221;, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n i\u00e7eri\u011finde, ondaki inan\u00e7 ve \u015feriat esaslar\u0131nda, orada anlat\u0131lan her olayda ve verilen her buyrukta somut bir bi\u00e7imde ortadad\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an, &#8220;daha \u00f6nceki kutsal kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 ve i\u00e7eri\u011fini koruyucu&#8221; olarak indirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an, Allah&#8217;\u0131n dininin, nih\u00e2\u00ee bi\u00e7imidir. Allah&#8217;\u0131n dini ve de ya\u015fam bi\u00e7imi ile insanlar\u0131n uyacaklar\u0131 \u015feriat ve sistem noktas\u0131nda nihai kaynak, Kur&#8217;an&#8217;d\u0131r. Art\u0131k Allah&#8217;\u0131n dininde hi\u00e7 bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmeyecektir.<\/p>\n<p>Semavi dinlere mensup insanlar aras\u0131nda, ister inan\u00e7 esaslar\u0131, isterse \u015feriat prensipleri noktas\u0131nda bir anla\u015fmazl\u0131k ba\u015f g\u00f6sterdi\u011finde, bunu \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilmek i\u00e7in m\u00fcracaat edilmesi gereken kitap Kur&#8217;an&#8217;d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda bir anla\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131karsa ba\u015fvurulacak kitap Kur&#8217;an&#8217;d\u0131r. Ya\u015fama ili\u015fkin herhangi bir meselede g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011funda, m\u00fcracaat edilmesi gereken kitap, Kur&#8217;an&#8217;d\u0131r. Bu noktalarda, temelde s\u00f6z konusu nihai kaynaktan beslenmeyen ki\u015filerin sunaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin hi\u00e7bir &#8220;k\u0131ymet-i harbiye&#8221;si yoktur.<\/p>\n<p>Ayette hemen ard\u0131ndan, bu ger\u00e7e\u011fin getirdi\u011fi zorunluluklar ekleniyor:<\/p>\n<p>&#8220;Buna g\u00f6re onlar\u0131n aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re b\u00fck\u00fcm ver, sana gelen ger\u00e7ekten saparak onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma!&#8221;.<\/p>\n<p>Bu buyruk, kendisine o d\u00f6nemde aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermesi i\u00e7in ba\u015fvurmakta olan hristiyanlar hakk\u0131nda, \u00f6ncelikle peygamberimize y\u00f6neliktir. Ancak, ayeti salt bu olaya \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak do\u011fru de\u011fildir. Madem ki art\u0131k nihai kaynak olan Kur&#8217;an&#8217;\u0131 de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere yeni bir peygamber ya da yeni bir \u015feriat g\u00f6nderilmeyecektir, \u00f6yleyse bu ayetteki h\u00fck\u00fcm, k\u0131yamete dek ge\u00e7erlili\u011fini koruyacak genel bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n dini Kur&#8217;an&#8217;la tamamlanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Allah&#8217;\u0131n bu noktada kendisine teslim olanlara verdi\u011fi nimet Kur&#8217;an&#8217;la son bulmu\u015ftur. Allah, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n t\u00fcm insanlar i\u00e7in bir ya\u015fam d\u00fczeni olmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;\u0131 de\u011fi\u015ftirmek, onun h\u00fck\u00fcmlerinden herhangi birini terk etmek, ya da ba\u015fka bir \u015feriat\u0131 bu \u015feriata ye\u011fleyebilmek i\u00e7in, art\u0131k hi\u00e7bir gerek\u00e7e b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Allah bu dini insanlara uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, onun t\u00fcm insanlar\u0131 kapsayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Yine Allah, bu kitab\u0131 nihai kaynak olarak uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, bunun t\u00fcm insanlar\u0131n yarar\u0131na olaca\u011f\u0131n\u0131, k\u0131yamete dek b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 kapsayaca\u011f\u0131 biliyordu. Bu kitaptan, de\u011fil uzakla\u015fmak, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmek bile, \u0130sl\u00e2m&#8217;a ili\u015fkin bu bilginin bulunmas\u0131 hasebiyle, ki\u015fiyi inkara g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Buna yeltenen bir ki\u015fi, diliyle bin kez m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu s\u00f6ylese bile dinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f demektir.<\/p>\n<p>Allah, baz\u0131 insanlar\u0131n, Allah&#8217;\u0131n indirdiklerinden \u00f6d\u00fcn vermeye g\u00f6t\u00fcrecek kimi mazeretler ileri s\u00fcreceklerini ve de y\u00f6netenlerin ya da y\u00f6netilenlerin keyf\u00ef arzular\u0131na kap\u0131labileceklerini biliyordu. Kitab\u0131nda belirtti\u011fi h\u00fck\u00fcmleri -hi\u00e7bir \u00f6d\u00fcn vermeksizin- y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymak, zorunlu olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, baz\u0131 insanlar\u0131n kimi durumlarda kendi duygular\u0131na kap\u0131larak bu zorunlulu\u011fun gere\u011fini ihmal edebileceklerini biliyordu. Bu nedenle de s\u00f6z konusu ayetlerde peygamberimizi, y\u00f6netilenlerin keyf\u00ee arzular\u0131na kap\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131yor ve de kendisinden, insanlar\u0131n onu Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131ndan bile \u015fa\u015f\u0131rtmalar\u0131ndan sak\u0131nmas\u0131n\u0131 istiyor&#8230;<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131 buna yeltenmeye iten fakt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda, ayn\u0131 \u00fclkedeki de\u011fi\u015fik gruplar\u0131, fraksiyonlar\u0131 ve \u00f6\u011fretileri benimsemi\u015f olan farkl\u0131 kimselerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc uzla\u015ft\u0131r\u0131p biraraya toplama noktas\u0131nda insanlar\u0131n i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc gelmektedir. Buna kap\u0131lan kimseler, kar\u015f\u0131lar\u0131ndaki insanlar\u0131n istemleriyle \u015feriat\u0131n h\u00fck\u00fcmleri \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda i\u015fi basitle\u015ftirme ya da ayr\u0131nt\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnen meselelerde \u2013bunlar anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla \u015feriat\u0131n temel meselelerinden de\u011fildir deyip- i\u015fi kolayla\u015ft\u0131rma yoluna ba\u015fvururlar.<\/p>\n<p>Rivayete g\u00f6re yahudiler peygamberimize gelerek, recm h\u00fckm\u00fc ba\u015fta olmak \u00fczere belirli h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131nda kendilerine ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranacak olursa, iman edebileceklerini s\u00f6ylediler. Peygamberimizi bu noktada uyaran ayet de, yahudilerin bu \u00f6nerileri \u00fczerine indirilmi\u015fti.. Ama meseleye -a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere- daha genel bazda bakmak gerekir. Zira bu \u015feriata inananlar da de\u011fi\u015fik vesilelerle her zaman i\u00e7in bu meseleyle kar\u015f\u0131la\u015fabilirler. Bu nedenle Allah, meseleyi son derece net bir bi\u00e7imde ortaya koymay\u0131 ve de belirli ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ya da farkl\u0131 istemlerle, farkl\u0131 arzularla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir orta yol bulup insanlar\u0131 uzla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z diyerek ihmalkarl\u0131\u011fa itebilecek be\u015fer\u00ee i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin yolunu kesinkes kapatmay\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015f ve peygamberimize \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: Allah, dileseydi insanlar\u0131 tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Ama O, onlar\u0131n her biri i\u00e7in ayr\u0131 bir yol, ayr\u0131 bir y\u00f6ntem belirledi. O, g\u00f6nderdi\u011fi din ve \u015feriatla, ya\u015fam boyunca verdi\u011fi nimetlerle, insanlar\u0131 s\u0131namay\u0131 diledi. Her insan kendi se\u00e7ti\u011fi yolda y\u00fcr\u00fcyecektir. Sonunda ise t\u00fcm insanlar Allah&#8217;a d\u00f6neceklerdir. Orada, ger\u00e7ek, kendilerine bildirilecektir. Her biri d\u00fcnyada se\u00e7tikleri yol ve benimsedikleri sistem konusunda sorguya \u00e7ekilecektir. \u00d6yleyse, de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015flerdeki de\u011fi\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcncelerdeki kimseleri birle\u015ftirebilmek i\u00e7in \u015feriattaki herhangi bir h\u00fckm\u00fc kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek do\u011fru de\u011fildir. Onlar zaten birle\u015fmezler:<\/p>\n<p>&#8220;Her \u00fcmmet i\u00e7in ayr\u0131 bir \u015feriat, ayr\u0131 bir anayol belirledik. Allah dileseydi sizi tek bir \u00fcmmet yapard\u0131. Fakat belirledi\u011fi yolda, sizleri denemeyi diledi. Buna g\u00f6re hay\u0131rl\u0131 i\u015flerde yar\u0131\u015f\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepiniz Allah&#8217;a d\u00f6neceksiniz ve O, anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz meselelerin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc size haber verecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 b\u00e2k\u00eedir, her\u015feyden daha de\u011ferlidir. Onun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de olsa, Allah&#8217;\u0131n uygun g\u00f6rmedi\u011fi bir \u015fey u\u011fruna kurban etmeye de\u011fmez! \u0130nsanlar Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her birinin kendine g\u00f6re bir yetene\u011fi, mizac\u0131, kafa yap\u0131s\u0131 ve se\u00e7ti\u011fi bir yol vard\u0131r. \u0130nsanlar, Allah&#8217;\u0131n hikmeti gere\u011fi, birbirlerinden farkl\u0131 yap\u0131larda yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Allah onlara do\u011fru yolu g\u00f6stermi\u015f ve bu noktada onlar\u0131 serbest b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, onlar\u0131 s\u0131namak istedi\u011findendir. \u0130nsanlar sonu\u00e7ta Allah&#8217;a d\u00f6neceklerdir. Ve o g\u00fcn d\u00fcnyada benimsedikleri yola g\u00f6re, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receklerdir.<\/p>\n<p>\u00d6yleyse bir kimsenin, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 g\u00f6zetme ad\u0131na, bir ba\u015fka deyi\u015fle insanlar\u0131n yarar\u0131n\u0131 ve kurtulu\u015funu g\u00f6zetme ad\u0131na, t\u00fcm insanlar\u0131 ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirebilmek i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nmas\u0131, bo\u015fa k\u00fcrek \u00e7ekmek demektir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan \u00f6d\u00fcn vermek yada onda baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yapmak, neticede, yery\u00fcz\u00fcnde bozguna neden olmak, biricik sapasa\u011flam sistemi b\u0131rak\u0131p sap\u0131tmak, insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131nda adaleti ortadan kald\u0131rmak, insanlar\u0131n birbirlerine k\u00f6le olmalar\u0131na, Allah&#8217;\u0131 b\u0131rak\u0131p birbirlerini rabb edinmelerine zemin haz\u0131rlamak d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir i\u015fe yaramayacakt\u0131r. Bu ise en b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fck, en b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131md\u0131r..: Sonu gelmeyecek, olmayacak giri\u015fimler pe\u015finde ko\u015fmak, do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n do\u011fas\u0131 i\u00e7in Allah, bu t\u00fcr giri\u015fimleri uygun g\u00f6rmemi\u015ftir. Bu, Allah&#8217;\u0131n hikmeti gere\u011fi insanlar\u0131n farkl\u0131 kafa yap\u0131lar\u0131na, farkl\u0131 miza\u00e7lara, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere, farkl\u0131 e\u011filimlere sahip olmalar\u0131na da terstir. \u0130nsanlar\u0131 yaratan Allah&#8217;t\u0131r. Onlar\u0131n ge\u00e7mi\u015flerini de geleceklerini de \u00e7ok iyi bilmektedir. Sonu\u00e7ta herkes O&#8217;na d\u00f6necektir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi bir ama\u00e7la, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndaki herhangi bir h\u00fckm\u00fc kolayla\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmak -bu ayetten anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve de ya\u015fam\u0131n her noktas\u0131nda- g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla, bo\u015fa yorulmakt\u0131r. B\u00f6ylesi bir giri\u015fim, realiteyle ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r. Allah&#8217;\u0131n iradesine de uymamaktad\u0131r. B\u00f6yle bir giri\u015fimi, -Allah&#8217;\u0131n isteklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in didinen- m\u00fcsl\u00fcmanlar da onaylayamaz. Bu durumda, kendilerini &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; olarak yaftalayan baz\u0131 kimseler, nas\u0131l oluyor da \u00f6rne\u011fin \u015f\u00f6yle laflar edebiliyorlar: &#8220;Turistleri kaybetmek istemiyorsak,\u015feriat\u0131 tatbik etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz hi\u00e7 de do\u011fru olmaz&#8221; Abartm\u0131yorum! Aynen b\u00f6yle laflar eden insanlar var bug\u00fcn!<\/p>\n<p>Burada, daha net bir bi\u00e7imde, ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fin alt\u0131 bir kez daha \u00e7iziliyor. Bu konudaki ilk ayette: &#8220;Buna g\u00f6re onlar\u0131n aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re b\u00fck\u00fcm ver, sana gelen ger\u00e7ekten saparak onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma!&#8221; denilmi\u015ftir. K\u0131sacas\u0131, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle onlar\u0131n keyf\u00ee arzusuna terk etmek yasaklanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi ise peygamberimiz, insanlar\u0131n kendisini Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131ndan bile \u015fa\u015f\u0131rtmalar\u0131ndan sak\u0131nmas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131l\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;O halde onlar\u0131n aras\u0131nda Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm ver, onlar\u0131n keyfi arzular\u0131na uyma, onlar\u0131n seni Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi b\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131ndan bile \u015fa\u015f\u0131rtmalar\u0131ndan sak\u0131n!&#8221;<\/p>\n<p>Buradaki uyar\u0131, daha kesin ve daha vurguludur. Burada mesele, t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya koyuluyor. Bu fitneden, b\u00f6ylesi \u015fa\u015f\u0131rtmacalara kanmaktan, \u00f6zenle ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Bu meselede iki olay s\u00f6z konusudur: Ya Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi h\u00fckm\u00fc aynen vermek ya da insanlar\u0131n -Allah taraf\u0131ndan sak\u0131n\u0131lmas\u0131 istenen- keyf\u00ee arzular\u0131na ve \u015fa\u015f\u0131rtmacalar\u0131na t\u00e2b\u00ee olmak.<\/p>\n<p>Ayette daha sonra keyf\u00ee arzulara uyma konusuna a\u00e7\u0131kl\u0131k getirilerek, peygamberimizin, kendisine gelen yahudilerin \u00f6nerileri meselesini \u00e7\u00f6z\u00fcmleyebilmesi kolayla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Art\u0131k s\u00f6z konusu yahudiler, bu \u015feriattaki k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fcy\u00fck her\u015feye b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ba\u011flanmazlarsa, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 benimsemeyip s\u0131rt d\u00f6nerlerse, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131yla yarg\u0131lanmaktan y\u00fcz \u00e7evirirlerse, peygamberimizin yapaca\u011f\u0131 bellidir. (O d\u00f6nemde, bu konuda serbestlik vard\u0131. Ancak daha sonra, &#8220;daru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221;da \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131yla h\u00fck\u00fcm vermek zorunlu k\u0131l\u0131nd\u0131):<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer sana s\u0131rt \u00e7evirirlerse bil ki, Allah, g\u00fcnahlar\u0131n baz\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 cezaland\u0131rmak istiyor. Ku\u015fku yok ki, insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu fas\u0131kt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Sana s\u0131rt \u00e7evirirlerse, yapabilece\u011fin bir \u015fey yoktur. Onlar\u0131n bu tutumlar\u0131 seni, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcne ve \u015feriat\u0131na b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sar\u0131lmaktan \u00f6d\u00fcn vermeye itmesin. Onlar\u0131n getirdikleri \u00f6neri, senin g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rmas\u0131n, tavr\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesin. Onlar, s\u0131rtlar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp y\u00fcz \u00e7evirmekteler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah onlar\u0131, i\u015fledikleri kimi g\u00fcnahlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc cezaland\u0131rmak istiyor. Bu tutumlar\u0131 nedeniyle ba\u015f\u0131 derde girecek olanlar, onlard\u0131r. Onlar\u0131n bu tav\u0131rlar\u0131 ne sana zarar getirir, ne Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na, ne dinine; ne de dinlerine ba\u011fl\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara&#8230; \u0130nsan\u0131n yap\u0131s\u0131 b\u00f6yledir:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, fas\u0131kt\u0131r&#8221;..<\/p>\n<p>Onlar dinden \u00e7\u0131karlar, sap\u0131t\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc yap\u0131lar\u0131 b\u00f6yledir. Bu noktada sen, onlar\u0131n bu durumuna bir \u00e7are bulamazs\u0131n. Bunda \u015feriat\u0131n da g\u00fcnah\u0131 yoktur. Onlar\u0131n do\u011fru yolu bulmalar\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece \u015feytan\u0131n, m\u00fcsl\u00fcman y\u00fcre\u011fine girebilece\u011fi t\u00fcm pencereler kapat\u0131l\u0131yor. Hangi ama\u00e7la ve hangi durumda olursa olsun, bu \u015feriat\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinden herhangi birini terk etmeye yol a\u00e7abilecek t\u00fcm gerek\u00e7eler, ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunuyor.<\/p>\n<p>Sonra insanlar, bu yol ayr\u0131m\u0131 \u00fczerinde iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk ediliyor. Ya Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ya da cahiliyyenin h\u00fckm\u00fc&#8230; Bu ikisinin ortas\u0131 olamaz. Bu ikisi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir alternatif yoktur. Ya, yery\u00fcz\u00fcnde Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc egemen olacak, insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131nda Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konacak, insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131 Allah&#8217;\u0131n sistemine g\u00f6re y\u00f6nlenecek&#8230; Ya da, cahiliyye h\u00fckm\u00fc, keyf\u00ef arzulara g\u00f6re belirlenmi\u015f bir \u015feriat, k\u00f6lelik sistemi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olacak&#8230; Bu iki alternatiften hangisini istiyorlar?<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa istedikleri, cahiliyye d\u00fczeni midir? Kesin inan\u00e7l\u0131lara g\u00f6re Allah&#8217;\u0131n d\u00fczeninden, Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden daha iyisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi hi\u00e7?&#8221;<\/p>\n<p>Cahiliyyenin anlam\u0131 bu ayette belirgin bir bi\u00e7imde ortaya konuluyor. Cahiliyye -Allah&#8217;\u0131n belirtti\u011fi, Kur&#8217;an&#8217;da ifade edildi\u011fi \u00fczere- insanlar\u0131n insanlar i\u00e7in h\u00fck\u00fcm belirlemesi, insan\u0131n insana k\u00f6le k\u0131l\u0131nmas\u0131, Allah&#8217;a kullu\u011fun b\u0131rak\u0131lmas\u0131, Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131n\u0131n reddedilmesi ve de buna kar\u015f\u0131l\u0131k, kimi insanlar\u0131n ilah kabul edilmesi ve -Allah&#8217;a de\u011fil- onlara tap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Olaya bu ayetin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, cahiliyyenin tarihsel bir s\u00fcre\u00e7ten ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Cahiliyye, bir olgudur. Ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanm\u0131\u015f olan bu olguyla, bug\u00fcn de yar\u0131n da yine kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacakt\u0131r. Cahiliyyenin niteli\u011fi, \u0130sl\u00e2m la \u00e7eli\u015fme, \u0130sl\u00e2m`a kar\u015f\u0131 olmad\u0131r.<\/p>\n<p>Nerede ve hangi zamanda olursa olsun e\u011fer insanlar, tek bir konuda bile \u00f6d\u00fcn vermeksizin Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na g\u00f6re h\u00fckmediyorlarsa, bu \u015feriat\u0131 benimsiyorlar ve ona ger\u00e7ek anlamda teslim oluyorlarsa, Allah&#8217;\u0131n dinine mensup olmu\u015f demektirler. Yok e\u011fer, be\u015fer akl\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bir \u015feriat, bir \u00f6\u011fretiye g\u00f6re h\u00fck\u00fcm veriyorlarsa -hangi \u015fekilde olursa olsun- s\u00f6z konusu \u00f6\u011fretiyi benimsiyorlarsa, onlar cahiliyye s\u0131n\u0131f\u0131ndad\u0131rlar. Onlar, \u00f6\u011fretisi do\u011frultusunda h\u00fck\u00fcm verdikleri ki\u015finin dinini benimsemi\u015f durumdad\u0131rlar, Allah&#8217;\u0131n dinini de\u011fil! Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc istemeyen, cahiliyye h\u00fckm\u00fcn\u00fc istiyor demektir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 reddeden, cahiliyye d\u00fczenini kabul ediyor, cahiliyyeyi ya\u015f\u0131yor demektir.<\/p>\n<p>Bu, yollar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r. Allah bu noktada, insanlardan iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmelerini istiyor. Gerisi insanlara kalm\u0131\u015ft\u0131r. Diledikleri yolu se\u00e7mekte \u00f6zg\u00fcrd\u00fcrler.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan Allah bu t\u00fcr insanlara, cahiliyye d\u00fczenini istemelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc k\u0131nay\u0131c\u0131 bir soru y\u00f6neltmektedir. Yine bu soru, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu vurgulamaya y\u00f6neliktir:<\/p>\n<p>&#8220;Kesin inan\u00e7l\u0131lara g\u00f6re Allah&#8217;\u0131n d\u00fczeninden, Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden daha iyisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi hi\u00e7?&#8221;<\/p>\n<p>Evet! Allah&#8217;tan daha iyi h\u00fck\u00fcm koyabilecek olan kim vard\u0131r?<\/p>\n<p>\u0130nsanlar i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan ve h\u00fckm\u00fcnden daha iyi bir \u015feriat ve h\u00fck\u00fcm belirleyebilece\u011fi iddias\u0131nda bulunmaya kim kalk\u0131\u015fabilir?<\/p>\n<p>B\u00f6ylesi b\u00fcy\u00fck bir iddiaya kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, bunu hangi gerek\u00e7eyle a\u00e7\u0131klayabilir?<\/p>\n<p>Bu iddiaya kalk\u0131\u015fan, insanlar\u0131, onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131ndan daha iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir mi? \u0130nsanlara kar\u015f\u0131, onlar\u0131n rabbinden daha ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilir mi? \u0130nsanlar i\u00e7in en uygun olan\u0131, onlar\u0131n yarar\u0131n\u0131 Allah&#8217;tan daha iyi g\u00f6zetiyorum diyebilir mi? Nihai \u015feriat\u0131n\u0131 g\u00f6nderen, son peygamberini g\u00f6nderen, onu peygamberlerin sonuncusu, getirdi\u011fi mesaj\u0131 kitaplar\u0131n sonuncusu k\u0131lan, \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131n\u0131 k\u0131yamete dek ge\u00e7erli olarak niteleyen Allah&#8217;\u0131n durumlar\u0131n de\u011fi\u015febilece\u011fini, yeni gereksinimlerin ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131, farkl\u0131 ko\u015fullar s\u00f6z konusu olabilece\u011fini bilemedi\u011fini iddia edebilir mi? Bir insan, Allah t\u00fcm bunlar\u0131 bilemedi\u011fi i\u00e7in \u015feriat\u0131nda belirtmemi\u015fti, ancak bug\u00fcn i\u015fte t\u00fcm bunlar bizler taraf\u0131ndan kavranm\u0131\u015ft\u0131r diyebilir mi?<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 ya\u015famdan koparan, onun yerine cahiliyye \u015feriat\u0131n\u0131, cahiliyye h\u00fckm\u00fcn\u00fc ikame eden, kendi keyf\u00ee arzusunu ya da herhangi bir halk\u0131n veya neslin keyf\u00ee arzular\u0131n\u0131 Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan, Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcnden \u00fcst\u00fcn tutan kimseler, bu t\u00fcr s\u00f6zler s\u00f6yleme c\u00fcretini nas\u0131l g\u00f6sterebiliyorlar?<\/p>\n<p>\u00d6zellikle de kendini m\u00fcsl\u00fcman olarak adland\u0131ran bir insan, bu t\u00fcrden s\u00f6zler edebilir mi?<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz ko\u015fullarm\u0131\u015f. Durum \u00e7ok de\u011fi\u015fmi\u015fmi\u015f! \u0130nsanlar\u0131n istememesiymi\u015f! D\u00fc\u015fmanlardan \u00e7ekinmemiz gerekirmi\u015f! Allah m\u00fcsl\u00fcmanlardan kendi aralar\u0131nda \u015feriat\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymalar\u0131n\u0131, Kur&#8217;an do\u011frultusunda hayat s\u00fcrmelerini, onlardan kimi insanlar\u0131n kendilerini indirdi\u011fi \u015feriat\u0131ndan ufac\u0131k bir noktada bile \u015fa\u015f\u0131rtmalar\u0131ndan sak\u0131nmalar\u0131n\u0131 isterken, daha sonra olup bitecek her\u015feyi bilmiyor muydu?<\/p>\n<p>Beklenmedik gereksinimler, yenilenen ko\u015fullar ve g\u00f6rmezlikten gelinemeyecek durumlar\u0131, Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 ihata edemeyecek denli eksikmi\u015f! Bu nas\u0131l iddia edilebilir? \u015eeriat\u0131ndan \u00f6d\u00fcn verilmemesi i\u00e7in bu denli kesin bir ifade &#8216; kullanan ve insanlar\u0131 \u00f6zenle uyaran Allah, t\u00fcm bunlar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor muydu?<\/p>\n<p>Bu konuda, m\u00fcsl\u00fcman olmayan bir kimse diledi\u011fince konu\u015fabilir. Ama m\u00fcsl\u00fcman olan ya da m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu iddia eden bir kimse bu t\u00fcrden s\u00f6zler edebilirmi? Bu t\u00fcrden s\u00f6zler edebiliyorsa onun \u0130sl\u00e2m&#8217;la art\u0131k ne ilgisi kalm\u0131\u015ft\u0131r? T\u00fcm bunlardan sonra, onda \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n en ufak bir izi g\u00f6r\u00fclebilir mi?<\/p>\n<p>Bu, tam bir yol ayr\u0131m\u0131d\u0131r. Ki\u015fi se\u00e7imini yapmak zorundad\u0131r. Se\u00e7imini yapm\u0131\u015fsa art\u0131k tart\u0131\u015fman\u0131n gere\u011fi yoktur.<\/p>\n<p>Ya \u0130sl\u00e2m, ya cahiliyye! Ya iman, ya k\u00fcf\u00fcr. Ya Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fc ya cahiliyye d\u00fczeni.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ayetlere g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vermeyenler, kafirlerin, zalimlerin, fas\u0131klar\u0131n ta kendileridirler. Y\u00f6netilenlere kar\u015f\u0131 Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcyle h\u00fckmetmeyenler, kesinlikle m\u00fcmin de\u011fildirler.<\/p>\n<p>Bu meseleyi m\u00fcsl\u00fcman, kesin ve net bir bi\u00e7imde kafas\u0131na yerle\u015ftirmelidir. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fda, insanlara kar\u015f\u0131 Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygulama noktas\u0131nda asla teredd\u00fcde d\u00fc\u015fmemelidir. Bu ger\u00e7e\u011fin zorunlu sonucu olarak, dosta da d\u00fc\u015fmana da Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 uygulamal\u0131 ve de bunun neticesine katlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman bu meseleyi kafas\u0131na net olarak yerle\u015ftiremezse, bir t\u00fcrl\u00fc istikrara kavu\u015famayacak, kendini y\u00f6ntem karga\u015fas\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulacak, hak ile bat\u0131l\u0131 birbirinden ay\u0131ramayacak, do\u011fru yolda bir ad\u0131m bile ilerleme kaydedemeyecektir&#8230; Bu meselenin s\u0131radan insanlar\u0131n kafas\u0131nda bu denli netle\u015ftirilemeyece\u011fi do\u011fru kabul edilse bile, &#8220;m\u00fcsl\u00fcman&#8221; olmay\u0131 isteyen, m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n gereklerini yerine getirmeye azmeden insanlar\u0131n kafas\u0131nda iyice netle\u015ftirmeyi savsaklamak asla do\u011fru de\u011fildir&#8230;<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerin t\u00fcm\u00fc, surenin ba\u015f\u0131nda belirttiklerimizi do\u011frulamaktad\u0131r. Orada da ifade etti\u011fimiz \u00fczere, bu suredeki ayetlerin t\u00fcm\u00fc, hicretin alt\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131nda Hudeybiye&#8217;de indirilen Fetih suresinden sonra indirilmi\u015f olamaz. Tam tersine bu surenin pek \u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fc, -Uhud sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Ben\u00ee Naz\u00eer, Bedr sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan da Ben\u00ee Kaynuka yahudilerinin s\u00fcr\u00fclmelerinden \u00f6nce indirilmemi\u015fse de- Fetih suresinden -en az\u0131ndan- Ahzab sava\u015f\u0131n\u0131n meydana geldi\u011fi hicr\u00ee d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u0131lda Ben\u00ee Kureyza yahudilerinin Medine&#8217;den s\u00fcr\u00fclmelerinden \u00f6nce indirilmi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerde, birtak\u0131m olaylara, Medine&#8217;deki \u0130sl\u00e2m toplumunun tan\u0131k oldu\u011fu geli\u015fmelere, ayr\u0131ca yahudilerin, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tutumlar\u0131na ve konjonkt\u00fcrel durumlar\u0131na de\u011finiliyor. S\u00f6z konusu tutumlar ve konjonkt\u00fcrel durumlar, yahudilerin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn k\u0131r\u0131lmas\u0131yla bertaraf edilecekti. Bunun son \u00f6rne\u011fi Beni Kureyza sorunuydu.<\/p>\n<p>Bu ayet, yahudilerin ve hristiyanlar\u0131n dost edinilmelerine ili\u015fkindir. Ayetteki uyar\u0131da -hatta tehditte- onlar\u0131 dost edinenin onlardan biri olaca\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. Bu vurgu, onlarla dostluk kuran ve bunu ba\u015flar\u0131na bir bela gelece\u011finden korkmakla gerek\u00e7elendiren, kalpleri hastal\u0131kl\u0131 ki\u015filere y\u00f6neliktir. Yine ayette m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, dinlerini hafife al\u0131p alay konusu yapan kimselerle dostluktan nefret etmeleri istenmektedir. Bununla da, -m\u00fcsl\u00fcmanlar namaza durduklar\u0131nda- onlar\u0131n namaz k\u0131lmalar\u0131n\u0131 hafife alan ve alay konusu yapan kimselere i\u015faret ediliyor. T\u00fcm bu olumsuzluklar, Medine&#8217;de yahudilerin g\u00fc\u00e7l\u00fc, etkin ve \u00e7e\u015fitli imkanlara sahip olu\u015flar\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla, bu t\u00fcr karga\u015falar\u0131n olmas\u0131, b\u00f6ylesi olaylar\u0131n ya\u015fanmas\u0131, ayr\u0131ca ayetlerde b\u00f6ylesine sert bir uyar\u0131 ve tekrar tekrar tehdide gerek g\u00f6r\u00fclmesi, ard\u0131ndan yahudilerin ger\u00e7ek durumlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131, te\u015fhir edilip k\u0131nanmalar\u0131, bu ba\u011flamdaki binbir komplolar\u0131n\u0131n, entrikalar\u0131n\u0131n, manevralar\u0131n\u0131n, her t\u00fcrl\u00fc kirli \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131n\u0131n ortaya d\u00f6k\u00fclmesi son derece ola\u011fand\u0131r.<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerin ini\u015f nedenlerine ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli rivayetler vard\u0131r. Bunlar\u0131n kimisinde bu ayetlerin, Bedir sava\u015f\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan Ben\u00ee Kaynuka sorunu, Abdullah bin Ubey bin Sel\u00fbl&#8217;un tavr\u0131 ve kendisi ile yahudiler aras\u0131ndaki dostluk ili\u015fkisini, &#8220;Do\u011frusu ben ba\u015f\u0131m\u0131 belaya sokmak istemiyorum, bu nedenle de onlarla dostlu\u011fumu kesemem&#8221; diyerek aklamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerine indi\u011fi belirtilir.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda, bu rivayetler olmaks\u0131z\u0131n da, ayetlerin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve i\u00e7eri\u011fini nesnel bir yakla\u015f\u0131mla incelemek ve de bu ayetleri peygamberimizin Medine&#8217;deki ya\u015fam\u0131nda tan\u0131k oldu\u011fu olaylar\u0131n kronolojik s\u0131ras\u0131na g\u00f6re ele almak bile, s\u00f6z konusu ayetlerin ini\u015f zaman\u0131na ili\u015fkin bu surenin giri\u015findeki tesbitlerimizi do\u011frulamaya yeterlidir.<\/p>\n<p>\u0130SL\u00c2M TOPLUMUNUN ANA \u0130LKELER\u0130<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerde, \u0130sl\u00e2m toplumunun e\u011fitimine ve bu toplumun, kendilerine Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f misyonu yerine getirmeye haz\u0131rlanmas\u0131na ili\u015fkin Kur&#8217;an&#8217;\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc metod dile getiriliyor. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu metodun, m\u00fcsl\u00fcman bireyin ve \u0130sl\u00e2m toplumunun kimli\u011finde her zaman i\u00e7in kesinkes yarle\u015fmesi istenen ana ilkeleri ve prensipleri belirtiliyor. Bu ana ilkeler ve prensipler, sabittir. Bunlar, sadece tek bir ulusa ya da tek bir ku\u015fa\u011fa \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Tam tersine bu ana ilkeler ve prensipler, her ku\u015fakta m\u00fcsl\u00fcman bireyin ve \u0130sl\u00e2m toplumunun olu\u015fumunun temeli niteli\u011findedir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;da m\u00fcsl\u00fcman bireyin e\u011fitimine ili\u015fkin belirlenen metot temelde \u015f\u00f6yledir: M\u00fcsl\u00fcman, rabbine, peygamberine, inanc\u0131na ve \u0130sl\u00e2m toplumuna i\u00e7tenlikle ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 saftaki insanlar ile Allah&#8217;\u0131n sanca\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mayan, peygamberimizi \u00f6nder kabul etmeyen, Allah&#8217;\u0131n taraftarlar\u0131 konumundaki gruba kat\u0131lmayan saftaki insanlar aras\u0131nda mutlaka kesinkes bir ayr\u0131m yapmal\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman, Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcne bir \u00f6rt\u00fc, ayr\u0131ca insanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fam\u0131 ve tarihsel olaylara ili\u015fkin Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f yazg\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in bir ara\u00e7 olmak \u00fczere, Allah&#8217;\u0131n se\u00e7ti\u011fi bir kimse konumunda bulundu\u011funu bilmelidir. Ona b\u00f6ylesi bir konum belirlenmi\u015f olmas\u0131 -t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerle birlikte- Allah&#8217;\u0131n diledi\u011fi kimselere verdi\u011fi bir l\u00fctfu, bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman olmayan kimselerle dost olmak, Allah&#8217;\u0131n dininden d\u00f6n\u00fc\u015f, o y\u00fcce konumdan ka\u00e7\u0131\u015f ve Allah&#8217;\u0131n o g\u00fczelim l\u00fctfunu bir kenara b\u0131rak\u0131\u015f demektir..<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman bireyin, yukar\u0131da anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z do\u011frultuda y\u00f6nlendirildi\u011fi, buradaki ayetlerin \u00e7o\u011funda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler! Yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz. Onlar, birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar. Sizden kim onlar\u0131 dost .edinirse o, onlardan olur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, zalimleri do\u011fru yola iletmez.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler! \u0130\u00e7inizden kim dinden d\u00f6nerse bilsin ki, yak\u0131nda Allah \u00f6yle bir grup ortaya \u00e7\u0131karacak ki, Allah onlar\u0131 sevdi\u011fi gibi onlar da O&#8217;nu severler. bunlar m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc, k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 onurlu davran\u0131rlar, Allah yolunda cihad ederler, bi\u00e7 kimsenin yergisinden ve k\u0131namas\u0131ndan \u00e7ekinmezler. Bu Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r, onu diledi\u011fine verir. Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu geni\u015ftir, O her \u015feyi bilir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Sizin dostunuz ancak Allah, O&#8217;nun peygamberi ve namaz k\u0131lan, zekat veren, r\u00fckua varan m\u00fcminlerdir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Kim Allah&#8217;\u0131, Peygamber&#8217;i ve m\u00fcminleri dost edinirse bilsin ki galip gelecek olanlar, yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutanlar\u0131n grubudur.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra Kur&#8217;an, d\u00fc\u015fmanlara ili\u015fkin ger\u00e7ek, kendisinin onlara ve onlar\u0131n da ona kar\u015f\u0131 verecekleri sava\u015fa ili\u015fkin ger\u00e7ek konusunda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bilincini kristalize ediyor. Bu sava\u015f, bir inan\u00e7, bir \u00f6\u011freti sava\u015f\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman ile d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131ndaki bitmeyen sorun, inan\u00e7t\u0131r. Kar\u015f\u0131s\u0131ndakiler ona, her \u015feyden \u00f6nce inanc\u0131ndan ve dininden \u00f6t\u00fcr\u00fc d\u00fc\u015fmand\u0131r. Onlar\u0131n bu durmak bilmeyen d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131, fas\u0131kl\u0131klar\u0131ndan, Allah&#8217;\u0131n dininden sapmalar\u0131ndan, Allah&#8217;\u0131n dinine uyup do\u011fru yol \u00fczere y\u00fcr\u00fcyenlerden ho\u015flanmamalar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Ey kitap ehli! Bizden ho\u015flanmaman\u0131z\u0131n tek sebebi Allah&#8217;a, bize indirilen kitaba ve daha \u00f6nce indirilmi\u015f olan kitaplara inanmam\u0131z de\u011fil mi? Ger\u00e7ekten \u00e7o\u011funuz fas\u0131k, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f kimselersiniz.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, meselenin d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131 budur. \u0130\u015fte, temel fakt\u00f6rler bunlard\u0131r! Bu metodun, bu temel direktiflerin de\u011feri ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu do\u011frultuda Allah&#8217;a, dinine, peygamberine ve \u0130sl\u00e2m toplumuna ba\u011fl\u0131l\u0131ktaki i\u00e7tenlik ve de sava\u015f\u0131n, ayr\u0131ca d\u00fc\u015fmanlar\u0131n niteli\u011fini kavramak, iman\u0131n gere\u011fini yerine getirme, m\u00fcsl\u00fcman bireyin e\u011fitme ve \u0130sl\u00e2mc\u0131 grubun \u00f6rg\u00fctsel etkinlikleri a\u00e7\u0131lar\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. \u0130sl\u00e2m sanca\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan kimseler, kendileri ile kendilerinin ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 sanca\u011f\u0131 ta\u015f\u0131mayan kar\u015f\u0131t komplolar aras\u0131nda kesinkes bir ayr\u0131m\u0131 benliklerine yerle\u015ftiremedikleri, sadece Allah&#8217;a, peygamberine ve kendi m\u00fcmin liderlerine ba\u011fl\u0131 kalamad\u0131klar\u0131, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n, bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 do\u011furan nedenlerin, onlarla aralar\u0131ndaki sava\u015f\u0131n niteli\u011fini kavrayamad\u0131klar\u0131, onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlara d\u00fc\u015fman, m\u00fcsl\u00fcmanlara ve \u0130sl\u00e2m inanc\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele konusunda ise birbirlerine dost olduklar\u0131n\u0131 anlayamad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, ger\u00e7ekte iman etmi\u015f olamayacak, m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir de\u011fer ifade etmeyecek ve yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir \u015fey ger\u00e7ekle\u015ftiremeyeceklerdir.<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerde, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fa iten fakt\u00f6rlerin ortaya koyulmas\u0131yla yetinilmiyor. Buna ek olarak, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 kimseyi ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcyle tan\u0131mas\u0131, girece\u011fi sava\u015fta vicdan\u0131n\u0131n rahat olmas\u0131, vicdan\u0131nda bu sava\u015f\u0131n zorunlulu\u011funa ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ku\u015fku kalmamas\u0131 i\u00e7in, s\u00f6z konusu d\u00fc\u015fmanlar\u0131n nitelikleri ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n boyutlar\u0131 da dile getiriliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler, yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz. Onlar birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar..&#8221; &#8220;Ey m\u00fcminler, sak\u0131n sizden \u00f6nce kendilerine kitap verilmi\u015f olanlar ile k\u00e2firlerden dininizi alaya alanlar\u0131 e\u011flence konusu yapanlar\u0131 dost edinmeyiniz. E\u011fer ger\u00e7ekten m\u00fcmin iseniz, Allah&#8217;tan korkunuz. Birbirinizi namaza \u00e7a\u011f\u0131rmak i\u00e7in ezan okudu\u011funuz zaman onlar, bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131z\u0131 alaya al\u0131rlar, e\u011flence konusu yaparlar. Bu davran\u0131\u015f, onlar\u0131n akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olmayan kimseler olmalar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar yan\u0131n\u0131za geldiklerinde, &#8220;inand\u0131k&#8221; dediler. Oysa yan\u0131n\u0131za k\u00e2fir olarak girmi\u015f ve yine k\u00e2fir olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Allah onlar\u0131n gizli tuttuklar\u0131 duygular\u0131 herkesten iyi bilir. Onlardan \u00e7o\u011funun g\u00fcnahta, \u00f6l\u00e7\u00fcleri a\u015fmakta ve haram yemekte birbirleri ile yar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Yapt\u0131klar\u0131 \u015fey ne kadar k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!&#8221;.. &#8220;Yahudiler, &#8220;Allah&#8217;\u0131n eli s\u0131k\u0131d\u0131r&#8221; dediler. Bu s\u00f6zlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc elleri ba\u011flans\u0131n, onlara lanet olsun! Tersine, O&#8217;nun iki eli de a\u00e7\u0131kt\u0131r, diledi\u011fi gibi verir. Rabbin taraf\u0131ndan sana indirilen ayetler, onlar\u0131n \u00e7o\u011funun azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kafirli\u011fini artt\u0131racakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, s\u00f6z konusu niteliklerinden, \u0130sl\u00e2m toplumuna kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131rlardan, m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 olu\u015flar\u0131ndan, onlar\u0131n dinleriyle, namazlar\u0131yla alay etmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc m\u00fcsl\u00fcmana d\u00fc\u015fen, vicdan\u0131 rahat bir bi\u00e7imde onlar\u0131 kesinkes ba\u015f\u0131ndan defetmektir&#8230;<\/p>\n<p>Yine ayetlerde, m\u00fcminler ile kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n sonucunun ne olaca\u011f\u0131 ve de -ahirette herkesin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesinden \u00f6nceki bu d\u00fcnya hayat\u0131nda toplumlar\u0131n ak\u0131betleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da iman\u0131n ne denli de\u011ferli oldu\u011fu ifade ediliyor: &#8220;Kim Allah&#8217;\u0131, Peygamber&#8217;i ve m\u00fcminleri dost edinirse bilsin ki, galip gelecek olanlar, yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutanlar\u0131n ruhudur.&#8221; &#8220;E\u011fer kitap ehli, iman edip k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sak\u0131nsalar, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 siler, onlar\u0131 nimetlerle dolu cennetlere koyard\u0131k.&#8221;&#8230; &#8220;E\u011fer onlar Tevrat&#8217;a, \u0130ncil&#8217;e ve Rabbleri taraf\u0131ndan kendilerine indirilen Kur&#8217;an&#8217;a uygun ya\u015fasalard\u0131, ba\u015flar\u0131 \u00fczerinden ve ayaklar\u0131 alt\u0131ndan kaynaklanan nimetler yerlerdi&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Buradaki ayetlerde, Allah&#8217;\u0131n, kendi dini i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi, b\u00f6ylece y\u00fcce bir misyon y\u00fckleyerek b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctufta bulundu\u011fu m\u00fcsl\u00fcman\u0131n niteli\u011fi de dile getiriliyor: &#8220;Ey m\u00fcminler, i\u00e7inizden kim dinden d\u00f6nerse bilsin ki yak\u0131nda Allah b\u00f6yle bir grup ortaya \u00e7\u0131karacak ki, Allah onlar\u0131 sevdi\u011fi gibi onlar da O&#8217;nu severler, bunlar m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc, k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 onurlu davran\u0131rlar, Allah yolunda cihad ederler, hi\u00e7 kimsenin yergisinden ve k\u0131namas\u0131ndan \u00e7ekinmezler. Bu, Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r, onu diledi\u011fine verir. Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu geni\u015ftir, O her\u015feyi bilir.&#8221;<br \/>\n<strong>51- Ey m\u00fcminler yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz. Onlar birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar. Sizden kim onlar\u0131 dost edinirse o onlardan olur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, zalimleri do\u011fru yola iletmez.<\/p>\n<p>52- Kalpleri hasta olanlar\u0131n &#8220;Ba\u015f\u0131m\u0131za bela gelir diye korkuyoruz &#8221; diyerek onlara ko\u015ftuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Olur ki Allah yak\u0131nda size fetih nasib eder ya da kendi taraf\u0131ndan s\u00fcpriz bir geli\u015fme g\u00f6sterir de o zaman bu kimseler kalplerinde gizli tuttuklar\u0131 duygulardan pi\u015fman olurlar.<\/p>\n<p>53- O zaman m\u00fcminler onlara &#8220;B\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leri ile sizin yan\u0131n\u0131zda olacaklar\u0131na Allah ad\u0131na yemin edenler bunlar m\u0131?&#8221; derler. Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131 bo\u015fa gitmi\u015f ve h\u00fcsrana u\u011frayanlardan olmu\u015flard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6ncelikle m\u00fcminler ile yahudi ve hristiyanlar aras\u0131nda, Allah&#8217;\u0131n yasaklamay\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc dostlu\u011fun neyi ifade etti\u011fine de\u011finmemiz yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu dostluk, onlar\u0131n dinine tabi olmay\u0131 de\u011fil, onlarla i\u015fbirli\u011fi ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 ifade etmektedir. Zaten, din konusunda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, yahudilere ve hristiyanlara tabi olmaya e\u011filim duymalar\u0131 ger\u00e7ekten \u00e7ok uzak bir olas\u0131l\u0131kt\u0131r. Buradaki dostluktan kast olunan, kar\u0131\u015f\u0131k bir meseleydi. M\u00fcsl\u00fcmanlar, \u00e7\u0131karlar\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fcklerin giriftli\u011fi, gerek \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesinde, gerekse Medine&#8217;de \u0130sl\u00e2m devletinin kurulu\u015funun ilk y\u0131llar\u0131nda kimi yahudi gruplarla dostluk kurmu\u015f olmalar\u0131 gibi olgulardan yola \u00e7\u0131karak, bu t\u00fcr ili\u015fkilerin kendileri i\u00e7in bir sak\u0131ncas\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ancak, Medine&#8217;de m\u00fcsl\u00fcmanlar ile yahudiler aras\u0131nda herhangi bir dayan\u0131\u015fma, i\u015fbirli\u011fi ve dostlu\u011fun olamayaca\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca Allah, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 onlarla dostluktan men etti ve kendilerinden onlarla dostluklar\u0131n\u0131 kesmelerini istedi&#8230;<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifadelerinde bu anlam, son derece belirgin ve net olarak ortadad\u0131r. Allah, Kur&#8217;an&#8217;da, Medine&#8217;deki m\u00fcsl\u00fcmanlar ile &#8220;daru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221;a hicret etmemi\u015f m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiden s\u00f6z ederken \u015f\u00f6yle buyuruyor: &#8220;(Ey m\u00fcminler!) \u0130nan\u0131p hicret etmeyenlerle, kendileri hicret edene dek hi\u00e7bir dostlu\u011funuz olmaz.&#8221; (Enfal Suresi, 72) Do\u011fal olarak burada kast olunan, din konusunda dostluk de\u011fildir. Zira m\u00fcsl\u00fcman, din konusunda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n her hal\u00fbkarda dostudur. Burada kast olunan dostluk, i\u015fbirli\u011fi ve yard\u0131mla\u015fma konusundad\u0131r. Buna g\u00f6re, &#8220;d\u00e2ru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221;daki m\u00fcsl\u00fcmanlar ile &#8220;d\u00e2ru&#8217;l-\u0130sl\u00e2m&#8221;a hicret etmeyen m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda bu ba\u011flamda bir dostluk kurulamaz. \u0130\u015fte burada ele almakta oldu\u011fumuz ayetlerde, m\u00fcsl\u00fcmanlar ile yahudi ve hristiyanlar aras\u0131nda -Medine&#8217;deki \u0130sl\u00e2m devletinin ilk y\u0131llar\u0131nda var olan, ancak sonradan- yasaklanan dostluk da bu ba\u011flamda, yani i\u015fbirli\u011fi ve dayan\u0131\u015fma ba\u011flam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n kitap ehline kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc ayr\u0131 bir \u015feydir. onlarla dost olmak ayr\u0131 bir \u015feydir. Ancak kimi m\u00fcsl\u00fcmanlar bu iki olguyu birbiriyle kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar. Bu da onlar\u0131n, metodolojik ve ger\u00e7ek\u00e7i bir yap\u0131ya sahip olan dinin \u00f6z\u00fcn\u00fc ve misyonunu net olarak kavrayamamalar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bu din, insanl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131k oldu\u011fu t\u00fcm \u00f6\u011fretilerden farkl\u0131 bir yap\u0131ya sahip olan \u0130sl\u00e2m\u00ee anlay\u0131\u015f do\u011frultusunda, yery\u00fcz\u00fcnde yeni bir yap\u0131lanman\u0131n sa\u011flanmas\u0131, insanlar\u0131n keyf\u00ee arzular\u0131n\u0131n, Allah&#8217;\u0131n sisteminden sapmalar\u0131n\u0131n, ayr\u0131ca d\u00eene ayk\u0131r\u0131 \u00f6\u011fretiler ve tutumlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda bir engel olu\u015fturmas\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bu yeni yap\u0131lanman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in de hi\u00e7 bir k\u0131v\u0131rmaya yeltenilmeksizin, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak m\u00fccadele verilmesi, bu ba\u011flamda insanlar\u0131n olumlu, etkin ve yap\u0131c\u0131 eylemlere giri\u015febilmesi i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dostluk konusunda yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz iki olguyu birbirine kar\u0131\u015ft\u0131ranlar\u0131n eksiklikleri, inanc\u0131n \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin sa\u011fduyudan ve de sava\u015f\u0131n bu kitap ehline kar\u015f\u0131 izlenecek tutumun niteli\u011fini bilin\u00e7lice kavrayabilmekten yoksun olu\u015flar\u0131d\u0131r. Onlar, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu konudaki son derece net olan buyruklar\u0131ndan habersizdirler. Bu nedenle de \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, t\u00fcm haklar\u0131 garanti alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olarak \u0130sl\u00e2m toplumunda ya\u015famakta olan kitap ehline kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davran\u0131lmas\u0131n\u0131 ve onlara iyilik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen buyruklar\u0131 ile dostlu\u011fun sadece Allah, peygamberi ve m\u00fcsl\u00fcmanlara \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 isteyen buyruklar\u0131n\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131rlar. Onlar Kur&#8217;an&#8217;da kitap ehline ili\u015fkin yap\u0131lan tespitleri unutmaktad\u0131rlar. Onlar Kur&#8217;an&#8217;da belirtildi\u011fi \u00fczere, onlar \u0130sl\u00e2m toplumuna kar\u015f\u0131 sava\u015fma noktas\u0131nda birbirlerinin dostudurlar. Bu, onlar i\u00e7in sabitle\u015fmi\u015f bir olgudur. Onlar, ne m\u00fcsl\u00fcmandan ho\u015flan\u0131rlar, ne de onun dini olan \u0130sl\u00e2m&#8217;dan. M\u00fcsl\u00fcmandan, kendi dinini terk edip onlar\u0131n dinine ge\u00e7medik\u00e7e de ho\u015flanmayacaklard\u0131r. Onlar, \u0130sl\u00e2m&#8217;a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fmakta son derece \u0131srarl\u0131d\u0131rlar. Onlar\u0131n bu noktada i\u00e7lerinde gizledikleri \u00f6fke ve kin, a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6zlerdekinden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr&#8230; Burada ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayetlerin bitimine dek, onlar\u0131n nitelikleri dile getirilmektedir.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, kitap ehline ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle davranmaktan yanad\u0131r. Ancak onlarla, yard\u0131mla\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi anlam\u0131nda bir dostluk kurmas\u0131n\u0131n yasaklanm\u0131\u015f oldu\u011funun da bilincindedir. Onun yapaca\u011f\u0131, dinini pratize etmek ve \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n e\u015fsiz sistemini ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. Bu noktada onun yolu ile kitap ehlinin yolu kesinlikle ayn\u0131 de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcman her ne kadar onlara ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve sevgiyle davransa da bu, onlar\u0131n kendisinin dinine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp \u0130sl\u00e2m sistemini ger\u00e7ekle\u015ftirmesinden ho\u015fnut olmalar\u0131na, onlar\u0131n ona kar\u015f\u0131 sava\u015fmak, komplolar haz\u0131rlamak noktas\u0131nda birbirlerinin dostu olmaktan vazge\u00e7melerine yetmeyecektir.<\/p>\n<p>Kafirler ve ateistlere kar\u015f\u0131, dini yayma amac\u0131yla bizler ile kitap ehlinin ayn\u0131 kulvarda y\u00fcr\u00fcyebilecekleri gibi bir san\u0131ya kap\u0131lmam\u0131z, ne kadar korkun\u00e7 bir bilgisizlik, ne kadar b\u00fcy\u00fck bir budalal\u0131kt\u0131r. Kitap ehlinin, m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fmak s\u00f6z konusu oldu\u011funda kafirlerin ve ateistlerin saf\u0131nda yer ald\u0131klar\u0131n\u0131 bile bile, b\u00f6ylesi bir san\u0131ya nas\u0131l kap\u0131labiliriz?<\/p>\n<p>Her \u00e7a\u011fda oldu\u011fu gibi bu \u00e7a\u011fda da aram\u0131zdaki saf ki\u015filer s\u00f6z konusu uyar\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleri kavrayam\u0131yorlar. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n buyruklar\u0131n\u0131, ya\u015fanan tarih\u00ee olaylar\u0131 t\u00fcmden unutarak, kitap ehliyle -hepimiz dine inan\u0131yoruz diyerek- elele tutup materyalizme ve ateizme kar\u015f\u0131 birlikte m\u00fccadele verebilece\u011fimizi ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Oysa, k\u00e2fir olan m\u00fc\u015frikleri g\u00f6stererek &#8220;Bunlar\u0131n yolu m\u00fcminlerin yolundan daha do\u011frudur.&#8221; (Nisa Suresi, 51) diyenler kitap ehlinin ta kendileriydi. Medinedeki m\u00fc\u015frikleri destekleyip m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtanlar, kitap ehlinin ta kendileriydi. Yine ikiy\u00fcz y\u0131l s\u00fcren ha\u00e7l\u0131 sava\u015flar\u0131yla m\u00fcsl\u00fcmanlara sald\u0131ranlar kitap ehlinin ta kendileriydi. End\u00fcl\u00fcs&#8217;te ya\u015fanan korkun\u00e7 trajedinin sorumlular\u0131 onlar de\u011fil midir? Ateistlerin ve materyalistlerin de yard\u0131m\u0131n\u0131 alarak, Filistin&#8217;deki m\u00fcsl\u00fcman araplar\u0131 peri\u015fan edenler, onlar\u0131n yurdunu yahudilere verenler kitap ehlinin ta kendileri de\u011fil midir? Habe\u015fistan, Somali, Eritre ve Cezayir&#8217;de k\u0131sacas\u0131 her yerde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n peri\u015fan olmalar\u0131n\u0131n nedeni onlar de\u011fil midir? Yugoslavya, \u00c7in, T\u00fcrkistan ve Hindistan&#8217;da, k\u0131sacas\u0131 her yerde, ateistlerle, materyalistlerle ve paganistlerle de i\u015fbirli\u011fi yaparak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na binbir \u00e7orap \u00f6renler kitap ehlinin ta kendileri de\u011filmidir?<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131n bug\u00fcn aram\u0131zdan kimileri kalk\u0131p, -Kur&#8217;an&#8217;daki kesin buyruklar\u0131n tamamen tersine- m\u00fcsl\u00fcmanlarla kitap ehli aras\u0131nda dostluk ve i\u015fbirli\u011finin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor! Neymi\u015f! B\u00f6ylece materyalizme ve ateizme kar\u015f\u0131 dini korumu\u015f olacakm\u0131\u015f\u0131z!<\/p>\n<p>Bunlar\u0131 s\u00f6yleyenler, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 okumam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131rlar. Okuduysalar bile, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcndeki ho\u015fg\u00f6r\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n yasaklamakta oldu\u011fu dostlu\u011fa \u00e7a\u011fr\u0131 bi\u00e7iminde yanl\u0131\u015f anlam\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr kimseler \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n Allah kat\u0131nda kabul g\u00f6recek tek inan\u00e7 oldu\u011funu kavrayamam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, yery\u00fcz\u00fcnde yeni bir yap\u0131lanmay\u0131 hedefleyen, d\u00fcn oldu\u011fu gibi, bug\u00fcn de kitap ehlinin d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131na ve sald\u0131r\u0131lar\u0131na g\u00f6\u011f\u00fcs gerilmesini sa\u011flayacak olan, yap\u0131c\u0131 bir hareket niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayamam\u0131\u015flard\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;da kitap ehline kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lmas\u0131 istenen tutum, kesinlikle de\u011fi\u015ftirilemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu son derece do\u011fal ve alternatifi olmayan bir tutumdur.<\/p>\n<p>Biz, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 yanl\u0131\u015f anlam\u0131\u015f ve kavrayamam\u0131\u015f ve s\u00f6z konusu kimseleri bir kenara b\u0131rak\u0131p, Kur&#8217;an&#8217;a kulak verelim:<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler! Yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz. Onlar birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar. Sizden kim onlar\u0131 dost edinirse o, onlardan olur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, zalimleri do\u011fru yola iletmez.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131 Medine&#8217;deki \u0130slam toplumuna y\u00f6neliktir. Ama ayn\u0131 zamanda bu, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hangi k\u00f6\u015fesinde olursa olsun, k\u0131yamete dek gelip ge\u00e7ecek olan t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. &#8220;Ey m\u00fcminler!&#8221; hitab\u0131n\u0131n muhatab\u0131 durumunda olan herkese y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri gelmi\u015fken bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n &#8220;iman eden kimseler&#8221;e y\u00f6nelik olu\u015funun nedenine de de\u011finelim. Bu ayet indi\u011fi s\u0131rada, Medine&#8217;deki kimi m\u00fcsl\u00fcmanlar ile kitap ehline -\u00f6zellikle de yahudilere- mensup kimi insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kopmu\u015f de\u011fildi. Bu iki kesim aras\u0131nda, birtak\u0131m dostlu:. ve dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri, kimi ekonomik ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler, kimi de kom\u015fuluk ve arkada\u015fl\u0131k ili\u015fkileri s\u00f6z konusuydu. Medine&#8217;de araplar ile \u00f6zellikle yahudiler aras\u0131nda bu t\u00fcr ili\u015fkilerin bulunmas\u0131, kentin \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesindeki tarihsel, ekonomik ve sosyal durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nacak olursa son derece do\u011fald\u0131. Bu durum, yahudilerin \u0130sl\u00e2m&#8217;a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 komplolar haz\u0131rlayabilmelerini kolayla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Onlar\u0131n haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 bu komplolar\u0131n her biri Kur&#8217;an&#8217;daki bir \u00e7ok ayette (ki biz bunlar\u0131n kimisini bu kitab\u0131m\u0131z\u0131n daha \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinde a\u00e7\u0131klad\u0131k) ortaya konulup s\u0131raland\u0131\u011f\u0131 gibi, buradaki ayetlerde de bunlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc dile getirilmektedir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an, ya\u015famda yeni bir d\u00fczeni ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in inanc\u0131 u\u011fruna verece\u011fi m\u00fccadelede m\u00fcsl\u00fcmana gerekli bilinci kazand\u0131rmak, m\u00fcsl\u00fcmanlar ile \u0130sl\u00e2m toplumundan olmayan, \u0130sl\u00e2m sanca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda toplanmayan di\u011fer insanlar aras\u0131nda kesinkes bir ayr\u0131m g\u00f6zetmeyi m\u00fcsl\u00fcman\u0131n benli\u011fine yerle\u015ftirmek \u00fczere indirilmi\u015ftir. Buradaki ayr\u0131m g\u00f6zetme, insanlara kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranmay\u0131 engellemek anlam\u0131nda de\u011fildir. Ho\u015fg\u00f6r\u00fc, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n s\u00fcrekli sahip olaca\u011f\u0131 bir niteliktir. Buradaki ayr\u0131m g\u00f6zetme meselesi dostluk, ba\u011flam\u0131ndad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n y\u00fcre\u011findeki dostluk duygusu, Allah&#8217;a, peygamberine ve m\u00fcminlere tahsis edilmi\u015ftir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bilinci kazanmak ve istenilen ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmek meselesi, her yerde ve her ku\u015faktaki m\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in mutlak bir gerekliliktir.<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler! Yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz. Onlar birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar. Sizden kim onlar\u0131 dost edinirse o, onlardan olur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, zalimleri do\u011fru yola iletmez.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar, birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar.. Bu, \u00e7a\u011flar \u00fcst\u00fc bir ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, e\u015fyan\u0131n do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan bir ger\u00e7ektir. Onlar, hi\u00e7bir yerde, hi\u00e7bir tarihte m\u00fcsl\u00fcmanlara dost olmayacaklard\u0131r. Nitekim geride kalan bunca y\u00fczy\u0131llarda, Allah&#8217;\u0131n bu \u015fa\u015fmaz s\u00f6z\u00fcndeki do\u011frulu\u011fu per\u00e7inlemi\u015ftir. Onlar Medine&#8217;de peygamberimiz ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fma noktas\u0131nda birbirlerinin dostlar\u0131yd\u0131lar. Bu noktada, tarih boyunca da birbirlerinin dostlar\u0131 oldular. Bu kural, tarih boyunca bir kez de olsa delinmemi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcnde meydana gelen olaylar\u0131n t\u00fcm\u00fc, Kur&#8217;an&#8217;\u0131 Kerim&#8217;in tek bir olay de\u011fil, s\u00fcrekli bir nitelik bi\u00e7iminde ortaya koydu\u011fu tespitler do\u011frultusundad\u0131r. Ayette, &#8220;Onlar birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar&#8221; bi\u00e7iminde bir isim c\u00fcmlesi kullan\u0131lmas\u0131, sadece bir ifade tarz\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. \u0130sim c\u00fcmlesi kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni, ayetin de\u011fi\u015fmez ve s\u00fcrekli bir niteli\u011fi vurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek i\u00e7indir.<\/p>\n<p>Bu temel ger\u00e7e\u011fin ard\u0131ndan, bunun sonu\u00e7lar\u0131 anlat\u0131l\u0131yor&#8230; Yahudiler ve h\u0131ristiyanlar birbirlerinin dostlar\u0131 olduklar\u0131na g\u00f6re, ancak kendilerinden olan bir kimseyi dost edinirler. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saflar\u0131 aras\u0131ndaki bir kimse yahudi ve hristiyanlar\u0131 dost edindi\u011finde, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131n\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015f, kendini &#8220;\u0130sl\u00e2m&#8221; niteli\u011finden soyutlam\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131t safa kat\u0131lm\u0131\u015f demektir. B\u00f6ylesi bir davran\u0131\u015f\u0131n, ger\u00e7ek ve do\u011fal sonucu da budur:<\/p>\n<p>&#8220;Sizden kim onlar\u0131 dost edinirse o, onlardan olur.&#8221;<\/p>\n<p>O bu tutumuyla, kendine, Allah&#8217;\u0131n dinine ve m\u00fcsl\u00fcman topluma zulmetmi\u015ftir. Bu zul\u00fcmden \u00f6t\u00fcr\u00fc de Allah onu, kendisine dost bildi\u011fi yahudiler ve hristiyanlar kategorisine sokmu\u015ftur. Allah onu, art\u0131k do\u011fru yola iletmeyecek, yeniden m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmeyecektir:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, zalimleri do\u011fru yola iletmez.&#8221;<\/p>\n<p>Bu Medine&#8217;deki \u0130sl\u00e2m toplumuna sert bir uyar\u0131yd\u0131. Ancak, abart\u0131l\u0131 bir uyar\u0131 de\u011fildi. Sert bir uyar\u0131yd\u0131. Ancak b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ger\u00e7e\u011fi dile getiren bir uyar\u0131yd\u0131. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n, hem -birbirlerinin dostlar\u0131 olan- yahudiler ve h\u0131ristiyanlarla dostluk kurmas\u0131, hem de m\u00fcsl\u00fcman ve m\u00fcmin kalabilmesi, ayr\u0131ca -sadece Allah&#8217;\u0131, peygamberi ve m\u00fcminleri dost bilen- m\u00fcsl\u00fcmanlar saf\u0131ndaki yerini kaybetmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir&#8230; Bu mesele tam bir yol ayr\u0131m\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, kendisi ile \u0130sl\u00e2m\u00ee sistem d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir sistem benimsemi\u015f insanlar ya da kendisi ile \u0130sl\u00e2m sanca\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir sancak ta\u015f\u0131yan insanlar aras\u0131nda tam bir ayr\u0131m g\u00f6zetme noktas\u0131nda gev\u015feklik g\u00f6sterdi\u011fi s\u00fcrece, -her\u015feyden \u00f6ce yery\u00fcz\u00fcnde di\u011fer t\u00fcm sistemlerden farkl\u0131, e\u015fsiz ve ger\u00e7ek\u00e7i bir sistemi yerle\u015ftirmeyi ama\u00e7lam\u0131\u015f ve de di\u011fer t\u00fcm g\u00f6r\u00fc\u015flerden, farkl\u0131, e\u015fsiz bir anlay\u0131\u015f\u0131 temel alm\u0131\u015f olan- g\u00f6rkemli \u0130sl\u00e2m\u00ee hareket ad\u0131na, kayda de\u011fer hi\u00e7bir eylem ortaya koyamaz&#8230;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, -hi\u00e7bir ku\u015fkuya, en k\u00fc\u00e7\u00fck bir teredd\u00fcte yer kalmayacak bi\u00e7imde- \u015funlara kesinkes ve mutlak surette kafas\u0131na yerle\u015ftirmek durumundad\u0131r: Allah&#8217;\u0131n, Hz. Muhammed&#8217;i (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) peygamber olarak g\u00f6nderdikten sonra, insanlar i\u00e7in kabul edece\u011fi tek din \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r. Allah&#8217;\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 kendisine g\u00f6re belirlememizi istedi\u011fi \u0130sl\u00e2m sistemi, e\u015fsiz bir sistemdir. Di\u011fer sistemlerin hi\u00e7biri onunla e\u015f d\u00fczey de\u011fildir. Ba\u015fka bir sistemi al\u0131p, onsuz yapabilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Onun yerine, ba\u015fka bir sistemi ikame etmek olas\u0131 de\u011fildir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fam\u0131, sadece ve sadece \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n sistemi \u00fczerine oturtulmad\u0131k\u00e7a, bir t\u00fcrl\u00fc d\u00fczelmeyecek ve kesinlikle yola girmeyecektir. M\u00fcsl\u00fcman t\u00fcm \u00e7abas\u0131n\u0131, gerek \u00f6\u011fretisel, gerek sosyal a\u00e7\u0131lardan, k\u0131sacas\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle \u0130sl\u00e2m sistemini yerle\u015ftirebilmek i\u00e7in harcamad\u0131k\u00e7a, Allah kat\u0131nda, affedilmeyecek, ba\u011f\u0131\u015flanmayacak ve kabul g\u00f6rmeyecektir. M\u00fcsl\u00fcman, bu u\u011furda \u00e7aba harcama konusunda hi\u00e7bir gev\u015feklik g\u00f6stermemelidir. En ufak bir noktada bile olsa Allah&#8217;\u0131n sistemi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir alternatif kabul etmemelidir. Ne inan\u00e7 esaslar\u0131, ne sosyal d\u00fczen, ne de ya\u015famaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler konusunda -Allah&#8217;\u0131n kitap ehlinin bizden \u00f6nceki \u015feriatlar\u0131ndan bizler i\u00e7in de ge\u00e7erli olmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmler hari\u00e7- \u0130sl\u00e2m sistemi ile di\u011fer sistemleri birbirin;. kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman\u0131n t\u00fcm bunlar\u0131 kesinkes ve mutlak bi\u00e7imde kafas\u0131na yerle\u015ftirmesi sonu\u00e7ta, her t\u00fcrl\u00fc amans\u0131z engellere, a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere, \u0131srarl\u0131 bir direni\u015fe, haz\u0131rlanan komplolara, \u00e7o\u011fu kez dayan\u0131lmaz bir noktaya varacak binbir ac\u0131ya kar\u015f\u0131 onu, Allah&#8217;\u0131n insanlara uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sistemi ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere gereken haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapmak i\u00e7in harekete ge\u00e7meye itecektir. Ayetlerde, gerek \u015firk ko\u015fanlar\u0131n paganizmi, gerek kitap ehlinin sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131, gerekse apa\u00e7\u0131k ateizm bi\u00e7iminde olsun cahiliyyenin, yery\u00fcz\u00fcnde halen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan t\u00fcrlerinden herhangi birine mensup olan kimselerden hi\u00e7 birinin gereksinim duymayaca\u011f\u0131 bir meseleden s\u00f6z edilmesinin anlam\u0131 ne olabilir ki? Yine, \u0130sl\u00e2m sistemi ile kitap ehlinin ya da daha ba\u015fka gruplar\u0131n sistemleri aras\u0131ndaki farklar e\u011fer ger\u00e7ekten fazla de\u011filse ve de m\u00fcsl\u00fcman s\u00f6z konusu kesimlerle bar\u0131\u015f ve uzla\u015fma yoluyla belirli noktalarda anla\u015fmaya varabilecekse, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n sistemini yerle\u015ftirmek i\u00e7in didinmekten s\u00f6z etmenin ne anlam\u0131 olabilir ki?<\/p>\n<p>Semavi dinlere mensup insanlar aras\u0131nda yak\u0131nla\u015fma ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc ad\u0131na, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n belirledi\u011fi \u00fczere, onlarla ili\u015fkilerin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kesilmesi ilkesini yumu\u015fat\u0131p suland\u0131rmaya kalk\u0131\u015fanlar, dinlerin anlam\u0131n\u0131 kavrayamad\u0131klar\u0131 gibi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn anlam\u0131n\u0131 da bilmemektedirler. Zira Allah kat\u0131nda niha\u00ee din sadece \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r. Kitap ehline kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranmak, inan\u00e7 sistemi ve sosyal d\u00fczen ba\u011flamlar\u0131nda de\u011fil, sadece g\u00fcnl\u00fck insan\u00ee ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131ndad\u0131r. Onlar, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n benli\u011fine tamamen yerle\u015ftirdi\u011fi kimi ger\u00e7eklere ili\u015fkin kesin bilgiyi zay\u0131flatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ancak m\u00fcsl\u00fcman bilir ki Allah din olarak sadece \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 kabul edecektir. Kendisine d\u00fc\u015fen, Allah&#8217;\u0131n \u0130slam&#8217;la belirlemi\u015f oldu\u011fu sistemi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymakt\u0131r. Allah&#8217;\u0131n sisteminin hi\u00e7 bir alternatifi olamaz. Allah&#8217;\u0131n sisteminde en k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik bile s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. T\u00fcm bu kesin bilgiler Kur&#8217;an&#8217;dan kaynaklanmaktad\u0131r: &#8220;Allah kat\u0131nda ge\u00e7erli olan din \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 19) &#8220;Kim \u0130slam&#8217;dan ba\u015fka bir din ararsa, o din ondan kabul edilmez.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 85) &#8220;Ey m\u00fcminler! Yahudileri ve h\u0131ristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz. Onlar birbirlerinin dostlar\u0131d\u0131rlar. Sizden kim onlar\u0131 dost edinirse o, onlardan olur.&#8221; Bu konularda Kur&#8217;an, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn tam anlam\u0131yla bir mihenk ta\u015f\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcsl\u00fcmana d\u00fc\u015fen, kendisinde bu kesin bilgiye ili\u015fkin ku\u015fku uyand\u0131rmak isteyenlerin bu ba\u011flamdaki s\u00f6zlerine kap\u0131lmamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde ayr\u0131ca, o g\u00fcn ya\u015fanmakta olan bir olguya de\u011finiliyor. Zaten bu ayetler de bu ba\u011flamda bir uyar\u0131 olmak \u00fczere indirilmi\u015fti:<\/p>\n<p>&#8220;Kalpleri hasta olanlar\u0131n, `Ba\u015f\u0131m\u0131za bela gelir diye korkuyoruz&#8217; diyerek onlara ko\u015ftuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn&#8221;<\/p>\n<p>Bu konuda \u0130bn Cer\u00eer&#8217;in rivayetine bak\u0131yoruz: &#8220;bizlere Eb\u00fb Kureyb ile \u0130dris&#8217;in aktard\u0131klar\u0131 bir hadise g\u00f6re, \u0130dris \u015f\u00f6yle dedi: Babam\u0131n bana aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re At\u0131yye bin Said \u015fu olay\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r: H\u00e2ris bin Hazrec o\u011fullar\u0131ndan Ubade bin S\u00e2mit peygamberimizin yan\u0131na gelerek; &#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n Rasul\u00fc&#8221; dedi, &#8220;Benim \u00e7ok say\u0131da yahudi dostum var. Ama ben yahudilerle dost olmaktan Allah&#8217;a ve peygamberine s\u0131\u011f\u0131n\u0131r ve de kendime sadece Allah&#8217;\u0131 ve peygamberini dost bilirim&#8221;. (M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken) Abdullah bin Ubeyy ise \u015f\u00f6yle dedi: &#8220;Ben ba\u015f\u0131ma bir bela gelmesinden korkan bir ki\u015fiyim. Bu nedenle arkada\u015flar\u0131mla mevcut dostlu\u011fumu bozamam.&#8221; Bunun \u00fczerine peygamberimiz ise \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Ey Abdullah bin Ubey! Ubade bin S\u00e2mit&#8217;e kar\u015f\u0131 cimrilik edip, yahudilerle dost olmay\u0131 tercih ediyorsun. Oysa onlar\u0131n dostlu\u011fu senin i\u00e7in daha \u00f6nemsizdir.&#8221; Abdullah bin Ubey ise peygamberimizin bu s\u00f6z\u00fcn\u00fc &#8220;Kabul\u00fcmd\u00fcr&#8221; diyerek yan\u0131tlad\u0131. Allah da bu olay \u00fczerine, &#8220;Ey m\u00fcminler! Yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyiniz&#8221; ayetini indirdi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130bn Cer\u00eer dedi ki: &#8220;Hann\u00e2d, Yunus bin Bukeyr ve Osman bin Abdurrahman, el-Zuhr\u00ee&#8217;nin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini rivayet ettiler: Bedir sava\u015f\u0131na kat\u0131lan m\u00fc\u015frikler yenilgiye u\u011fray\u0131nca m\u00fcsl\u00fcmanlar, yahudi dostlar\u0131na; `&#8217;Bedir&#8217;in benzeri bir g\u00fcn\u00fc Allah size de tatt\u0131rmazdan \u00f6nce m\u00fcsl\u00fcman olunuz.'&#8221; dediler. Bunun \u00fczerine Malik bin Sayf \u015f\u00f6yle dedi: &#8220;Sava\u015fmas\u0131n\u0131 bilmeyen Kurey\u015f toplulu\u011funu yendik diye mi gururlan\u0131yorsunuz? \u015eu var ki, e\u011fer bizler kesinkes karar vererek sizlere kar\u015f\u0131 kuvvet toplayacak olursak, bizimle \u00e7arp\u0131\u015fmaya g\u00fcc\u00fcn\u00fcz yetmez&#8221;.. Ubade bin Samit de dedi ki: &#8220;Ey All\u00e2h&#8217;\u0131n Res\u00fbl\u00fc! Ger\u00e7ekten de yahudilerden olan dostlar\u0131m kuvvet ve silah bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcrler. Ama ben yahudilerle dost olmaktan uzakla\u015f\u0131p Allah&#8217;a ve Resul\u00fcne s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum. Benim, Allah ve Resul\u00fcnden ba\u015fka dostum olamaz&#8221; Abdullah bin Ubey ise; &#8220;Ama ben, yahudilerle dost olmaktan uzak kalamam. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara ihtiyac\u0131m var&#8221; dedi. Bunun \u00fczerine peygamberimiz \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Ey Abdullah bin Ubey! Yahudilerle olan dostlu\u011funu, Ubade bin Samit&#8217;e ye\u011flemekte oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor musun? Oysa onlar\u0131n dostlu\u011fu senin i\u00e7in daha \u00f6nemsizdir:&#8221; Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Abdullah bin Ubey de; &#8220;\u00d6yleyse dedi\u011fini kabul ediyorum&#8221; dedi.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130bn \u0130shak dedi ki: &#8220;Peygamberle yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 antla\u015fmay\u0131 ihlal eden ilk yahudi kabilesi Ben\u00ee Kaynuka&#8217;d\u0131r. Asim Bin \u00d6mer Bin Kat\u00e2de bana \u015funu rivayet etti: Rasul\u00fcllah onlar\u0131 ku\u015fatma alt\u0131na ald\u0131. Sonunda Resulullah&#8217;\u0131n verece\u011fi h\u00fckme raz\u0131 oldular. Abdullah bin Ubey bin Sel\u00fbl aya\u011fa kalkarak, -Allah kendisine, olar i\u00e7in imkan tan\u0131y\u0131nca- dedi ki: &#8220;Ey Muhammed! Dostlar\u0131na kar\u015f\u0131 iyi davran. Onlar Hazre\u00e7&#8217;le dayan\u0131\u015fma i\u00e7indeydiler.&#8221; Rasulullah onu, duymazl\u0131ktan geldi. O yine, &#8220;Ey Muhammed! Dostlar\u0131ma kar\u015f\u0131 iyi davran!&#8221; dedi. Rasul\u00fcllah ondan y\u00fcz \u00e7evirdi. O da gelip elini, Resulullah&#8217;\u0131n z\u0131rh\u0131n\u0131n yenine soktu. Bunun \u00fczerine Resulullah: &#8220;B\u0131rak beni!&#8221; dedi ve \u00f6fkelendi. \u00c7evresindekiler peygamberin \u00f6fkesinin y\u00fcz\u00fcne yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler. Ard\u0131ndan Rasulullah: &#8220;Yaz\u0131klar olsun sana! B\u0131rak beni!&#8221; dedi. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Abdullah bin Ubey \u015f\u00f6yle dedi: &#8220;Allah&#8217;a yemin olsun ki dostlar\u0131ma iyi davranana dek seni b\u0131rakmam. Beni, arab\u0131yla acemiyle herkese kar\u015f\u0131 korumu\u015f olan d\u00f6rty\u00fcz z\u0131rhs\u0131z ve \u00fc\u00e7y\u00fcz z\u0131rhl\u0131 ki\u015fiyi, sen bir g\u00fcn do\u011fumluk s\u00fcre i\u00e7inde bi\u00e7ip at\u0131yorsun. Ben onlar\u0131n bana d\u00fc\u015fman kesil\u0131nelerinden korkuyorum.&#8221; Bunun \u00fczerine Rasulullah da: &#8220;Onlar senindir&#8221; buyurdu.<\/p>\n<p>Muhammed bin \u0130shak dedi ki: &#8220;Babam \u0130shak bin Yesar&#8217;\u0131n Ubade&#8217;den naklen anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Velid bin Ubade bin Samit \u015f\u00f6yle dedi: Beni Kaynuka, Rasulullah&#8217;a kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7\u0131nca Abdullah bin Ubey, onlar\u0131n i\u015fleriyle ilgilenmek i\u00e7in giri\u015fimlere ba\u015flad\u0131. Ubade bin Samit ise Rasulullah&#8217;\u0131n yan\u0131na gitti. Avf bin Hazrec o\u011fullar\u0131ndan olan Ubade&#8217;nin de t\u0131pk\u0131 Abdullah bin Ubey gibi yahudilerle antla\u015fmas\u0131 vard\u0131. Ancak o, yahudilerle olan antla\u015fmas\u0131na, Allah&#8217;\u0131 ve Resul\u00fcn\u00fc ye\u011fleyerek: &#8220;Ey Allah&#8217;\u0131n Rasul\u00fc! Allah&#8217;\u0131 ve seni, onlarla olan antla\u015fmama tercih ederim. Kendime dost olarak Allah&#8217;\u0131, seni ve m\u00fcminleri bilir. Kafilerle uzla\u015fmaktan, onlar\u0131 dost edinmekten uzak dururum&#8221; dedi. \u0130\u015fte bu olay \u00fczerine Ubade ile Abdullah bin Ubey hakk\u0131nda \u015fu ayet indirildi: &#8220;Ey m\u00fcminler! Yahudileri ve hristiyanlar\u0131 dost edinmeyin! Onlar birbirlerinin dostudurlar.&#8221; Bu olay \u00fczerine inen ayetler, &#8220;kim Allah&#8217;\u0131, peygamberini ve inananlar\u0131 dost edinirse bilsin ki, zafer Allah&#8217;tan yana olanlar\u0131nd\u0131r&#8221; ayetiyle noktalanmaktad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130mam Ahmed dedi ki: &#8220;Bize Kuteybe bin Said, ona Yahya bin Zekeriyya bin Ebi Ziyade, ona Muhammed bin \u0130shak, ona Z\u00fchr\u00ee, ona da Avde&#8217;nin nakletti\u011fine g\u00f6re \u00dcsame bin Zeyd \u015f\u00f6yle buyurdu: &#8220;Rasulullah&#8217;la birlikte Abdullah bin Ubey&#8217;in yan\u0131na gittik. Peygamber ona; &#8220;Seni yahudilerle olan dostluktan men etmi\u015ftim&#8221; dedi. Abdullah bin Ubey de: &#8220;Esad bin Zurare onlar\u0131 k\u0131zd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 ama, \u00f6l\u00fcverdi!&#8221; \u015feklinde kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.&#8221; (Ebu Davud)<\/p>\n<p>Bu belgelerin t\u00fcm\u00fc, m\u00fcsl\u00fcman toplumdaki reel duruma ve Medine&#8217;de \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesinde mevcut olan \u00e7e\u015fitli ko\u015fullara i\u015faret etmekte ve ayn\u0131 zamanda, m\u00fcsl\u00fcmanlar ile yahudiler aras\u0131nda belirli ili\u015fkilerin olup olamayaca\u011f\u0131 meselesine ili\u015fkin kesin bir g\u00f6r\u00fc\u015f bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Buradaki ayetlerde tamamen yahudilerden bahsedildi\u011fi, hristiyanlarla ilgili olaylardan ise s\u00f6z edilmedi\u011fi dikkat \u00e7ekiyor. Ancak buradaki nasslar, hem yahudileri hem de hristiyanlar\u0131 kapsar. Zira burada, m\u00fcsl\u00fcmanlar ile kitap ehli ve (ilerde gelece\u011fi \u00fczere) m\u00fc\u015frikler de dahil olmak \u00fczere di\u011fer cemaatler aras\u0131nda, s\u00fcrekli bir anlay\u0131\u015f, s\u00fcrekli bir ili\u015fki ve s\u00fcrekli bir davran\u0131\u015f bi\u00e7imi tesis edilmektedir. Ger\u00e7i peygamber d\u00f6neminde, hristiyanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, yahudilerin tutumlar\u0131ndan farkl\u0131yd\u0131. Nitekim Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de bir ba\u015fka ayette bu farkl\u0131l\u0131k \u015f\u00f6yle dile getiriliyor: &#8220;\u0130nsanlar aras\u0131nda m\u00fcminlerin en yaman d\u00fc\u015fman\u0131 olarak yahudileri ve (Allah&#8217;a) ortak ko\u015fanlar\u0131 bulacaks\u0131n. \u0130nananlara sevgice ve en yak\u0131n olanlar\u0131 ise, `Biz hristiyan\u0131z&#8217; diyenleri bulacaks\u0131n.&#8221; (Maide Suresi, 82) O g\u00fcnlerdeki bu tutum farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n buradaki ayette, yahudiler ile hristiyanlar ayn\u0131 kategoriye sokulmaktad\u0131r. Nitekim bir sonraki ayette de onlar ile kafirler yine ayn\u0131 kategoriye sokulacakt\u0131r. Bu durum, dostluk ve anla\u015fma ba\u011flam\u0131ndad\u0131r. Zira bu meselede, temel bir prensip s\u00f6z konusudur. Bu da, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ancak m\u00fcsl\u00fcmanla dost olabilece\u011fi, m\u00fcsl\u00fcmanla anla\u015fabilece\u011fidir. M\u00fcsl\u00fcman sadece ve sadece Allah&#8217;\u0131, peygamberi ve m\u00fcsl\u00fcman cemaati dost bilmelidir. Bu konuda, di\u011fer gruplar, m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumlarda farkl\u0131l\u0131k olsa da neticede t\u00fcm\u00fc ayn\u0131 kategoridedir.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman toplum i\u00e7in bu konuda b\u00f6ylesine kesinkes ve son derece net bir kural koyan Allah&#8217;\u0131n ilmi, sadece Resulullah&#8217;\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi ve o d\u00f6nemdeki konjonkt\u00fcrel durumlar\u0131 de\u011fil, t\u00fcm zamanlar\u0131 ku\u015fat\u0131r niteliktedir. Tarihte, daha sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn pek \u00e7ok yerinde ya\u015fanan olaylar, \u0130sl\u00e2m&#8217;a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara d\u00fc\u015fmanl\u0131k konusunda hristiyanlar\u0131n da, yahudilerden a\u015fa\u011f\u0131 kalmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcyle kar\u015f\u0131layan Arap ve M\u0131s\u0131r hristiyanlar\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131rsak, bat\u0131daki hristiyan camias\u0131n\u0131n, tarih boyunca bu dine kar\u015f\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k g\u00fctt\u00fcklerini, -yahudilerin her zaman kurduklar\u0131 komplolardan, a\u00e7t\u0131klar\u0131 sava\u015flardan hi\u00e7 de farkl\u0131l\u0131k arz etmeyecek bi\u00e7imde onlar\u0131n da \u0130sl\u00e2m&#8217;a kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, komplolar haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Krallar\u0131 m\u00fcsl\u00fcman muhacirlere ve \u0130sl\u00e2m&#8217;a kucak a\u00e7an Habe\u015fistan&#8217;l\u0131lar\u0131n bile, \u00e7ok ge\u00e7meden, yahudileri hi\u00e7 de aratmayacak bi\u00e7imde, \u0130sl\u00e2m&#8217;a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 amans\u0131z bir sava\u015f ba\u015flatt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, t\u00fcm bunlar\u0131 biliyordu. Bu nedenle de, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n indi\u011fi d\u00f6nemdeki olgulara ve o d\u00f6nemin ge\u00e7ici konjonkt\u00fcrlerine bakmaks\u0131z\u0131n, k\u0131yamete dek \u015furada ya da burada ya\u015fanabilecek muhtemel olgulara \u00f6nem vermeksizin, bu meselede m\u00fcminler i\u00e7in genel bir kural koyuyordu.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ve -ger\u00e7ekte pek ilintileri olmasa bile- kendilerinden m\u00fcsl\u00fcman diye bahsedilen insanlar\u0131n bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her yan\u0131nda yahudiler ve hristiyanlarca tutu\u015fturulan sava\u015f ate\u015fine maruz kalmaya devam etmeleri, Allah&#8217;\u0131n &#8220;Onlar birbirlerinin dostudurlar&#8221; bi\u00e7imindeki s\u00f6z\u00fcn\u00fcn do\u011frulu\u011funu per\u00e7inlemektedir. Bilin\u00e7li m\u00fcsl\u00fcmanlara d\u00fc\u015fen, rabblerinin bu \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fc iyice \u00f6z\u00fcmsemektir. Bunun da \u00f6tesinde, emirdeki ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve yasaklamadaki kesinli\u011fin gere\u011fi olarak, Allah ve peygamberin dostlar\u0131 ile Allah ve resul\u00fcn\u00fcn sanca\u011f\u0131na sar\u0131lmayan di\u011fer kamplara mensup insanlar aras\u0131nda dostluk, konusunda tam bir ayr\u0131m g\u00f6zetmektir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcman\u0131, t\u00fcm insanlarla ili\u015fkisini inan\u00e7 temeli \u00fczerine oturtmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman gerek d\u00fc\u015f\u00fcncesinde gerekse pratikte, dostunu ve d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 inan\u00e7 esas\u0131na g\u00f6re belirlemek durumundad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcsl\u00fcman ile m\u00fcsl\u00fcman olmayan bir kimse aras\u0131nda herhangi bir dostluk yard\u0131mla\u015fma s\u00f6z konusu olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki kimsenin, inan\u00e7 baz\u0131nda yard\u0131mla\u015fabilmeleri olas\u0131 de\u011fildir. Bu iki insan\u0131n, -kimi ahmaklar\u0131n ve Kur&#8217;an&#8217;\u0131 okumayanlar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri alternatifin tam tersine- ateistlere kar\u015f\u0131 bile i\u015fbirli\u011fine gidebilecekleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu iki insan aras\u0131nda, ortak inan\u00e7 esaslar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, b\u00f6ylesi bir i\u015fbirli\u011finin ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir?<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131 okumam\u0131\u015f, \u0130sl\u00e2m ger\u00e7e\u011fini kavrayamam\u0131\u015f baz\u0131 insanlar ve kimi kand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f saf insanlar, \u015fu t\u00fcrden d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00fcretiyorlar: &#8220;Din, dindir. Yani t\u00fcm dinler ayn\u0131 kefededir. Dinsizlikte, hangi ad alt\u0131nda olursa olsun dinsizliktir. \u00d6yleyse dindarlar dinsizli\u011fe kar\u015f\u0131 birlikte m\u00fccadele verebilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc ateizm, t\u00fcm dinleri reddetmekte ve t\u00fcm dindarlara sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r!&#8221;<\/p>\n<p>Oysa, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine ve de \u0130sl\u00e2m ger\u00e7e\u011fini \u00f6z\u00fcmsemi\u015f bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re, kaz\u0131n aya\u011f\u0131 hi\u00e7 de b\u00f6yle de\u011fildir. Bir kimse, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 inan\u00e7 olarak benimsemedik\u00e7e ve \u0130sl\u00e2m d\u00fczenini kurmak i\u00e7in bu inan\u00e7 do\u011frultusunda \u00e7abalamad\u0131k\u00e7a, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayamaz.<\/p>\n<p>Bu mesele, gerek \u0130sl\u00e2m&#8217;da ve gerekse \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 \u00f6z\u00fcmsemi\u015f m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kafas\u0131nda, son derece net olarak ortadad\u0131r. Din, sadece \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka bir din daha bulunmamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah: &#8220;Allah kat\u0131nda ge\u00e7erli olan din \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 19) buyuruyor. &#8220;kim \u0130sl\u00e2m&#8217;dan ba\u015fka bir din ararsa, o din ondan kabul edilmez.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 85) buyuruyor. Peygamberimizin g\u00f6nderilmesinin ard\u0131ndan art\u0131k, Allah&#8217;\u0131n \u0130sl\u00e2m d\u0131\u015f\u0131nda kabul edece\u011fi, raz\u0131 olaca\u011f\u0131 hi\u00e7 bir din yoktur. Hz. Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u0130sl\u00e2m \u00fczere g\u00f6nderilmi\u015fti. Peygamber oldu\u011fu bildirilmezden \u00f6nce hristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmedi\u011fi gibi, peygamberli\u011fini \u00f6\u011frendikten sonra da kabul edecek de\u011fildi. Nitekim Hz. \u0130sa&#8217;da da ayn\u0131 olgu s\u00f6z konusudur. O da, peygamber oldu\u011funu \u00f6\u011frendikten sonra yahudili\u011fi kabul etmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Hz. Muhammed&#8217;in peygamberli\u011finden sonra da, -ehl-i kitap olarak- yahudilerin ve hristiyanlar\u0131n h\u00e2l\u00e2 var olmalar\u0131, bu onlar\u0131n dinlerinin Allah kat\u0131nda kabul g\u00f6rece\u011fi ya da onlar\u0131n dinlerinin de bir ilah\u00ee din olarak tan\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bunlar sadece Hz. Muhammed&#8217;in peygamberlik \u00f6ncesi d\u00f6nemi i\u00e7in do\u011frudur. Ama, -\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re- Hz. Muhammed&#8217;in peygamberlikle g\u00f6revlendirilmesinin ard\u0131ndan, art\u0131k sadece bir tek din s\u00f6z konusudur: \u0130sl\u00e2m. Ayette, tevil g\u00f6t\u00fcrmez bir bi\u00e7imde bu ger\u00e7ek ifade edilmektedir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m onlar\u0131, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p ille de \u0130sl\u00e2m&#8217;a gelmeleri i\u00e7in zorlam\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;Dinde zorlama yoktur&#8221; (Bakara Suresi, 256) Ancak bu, onlar\u0131n gittikleri yolun da bir &#8220;din&#8221; olarak g\u00f6r\u00fclmesi, &#8220;din&#8221; olarak tan\u0131nmas\u0131 anlam\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, ateizme kar\u015f\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n s\u00f6z konusu kimselerle din ba\u011flam\u0131nda ortak bir cephesi olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olanlar, &#8220;dine mensup olmayanlar&#8221; s\u00f6z konusudur. Onlar\u0131n din dedikleri, \u0130sl\u00e2m nazar\u0131nda din de\u011fildir. Bu dinsizlik, ister k\u00f6keni semav\u00ee olan sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir inan\u00e7, ister put\u00e7uluk \u00fczerine kurulmu\u015f paganizm, isterse dinleri yads\u0131yan ateizm bi\u00e7iminde olsun hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015fmemektedir. Bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n kendi aralar\u0131nda birtak\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n, anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n oldu\u011fu do\u011frudur. Ancak ayn\u0131 zamanda bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc \u0130sl\u00e2m&#8217;a terstir. Bu nedenle bunlar ile \u0130sl\u00e2m aras\u0131nda ne bir dayan\u0131\u015fma s\u00f6z konusu olabilir, ne de bir dostluk&#8230;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman, kendisine din konusunda eziyet etmedikleri s\u00fcrece, -daha \u00f6nce ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere- onlara iyi muamele etmesi istendi\u011fi i\u00e7in ehl-i kitap olanlara kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131r. Onlardan namuslu kad\u0131nlarla evlenebilir. -Ger\u00e7i Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131na ve Allah&#8217;\u0131n o\u011flu oldu\u011funa ya da teslise inanan bir kimsenin ehl-i kitab\u0131n\u0131 yoksa m\u00fc\u015frik mi oldu\u011fu f\u0131k\u0131h bilginleri aras\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r ama- genel h\u00fckme g\u00f6re namuslu ehl-i kitap kad\u0131nlarla nikahlanabilir. Onlara iyi muamele etme gere\u011fi ve onlarla nikahlanman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olu\u015fu, din konusunda onlarla yard\u0131mla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 ya da dostluk kurulaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Bu durum, m\u00fcsl\u00fcmanlar nezdinde Allah&#8217;\u0131n -Hz. Muhammed&#8217;i peygamber olarak g\u00f6nderdikten sonra- Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 da bir din olarak onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve hristiyanlarla ortak bir cephe olu\u015fturarak ateizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermelerinin, m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi olarak alg\u0131lanamaz.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz ki \u0130sl\u00e2m, gerek ehl-i kitab\u0131n, gerek m\u00fc\u015friklerin ve paganistlerin, putperestlerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in gelmi\u015f ve onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc m\u00fcsl\u00fcman olmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kat\u0131nda kabul g\u00f6recek biricik ve tek &#8220;din&#8221;, \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r. Yahudiler, \u0130sl\u00e2m&#8217;a, \u00e7a\u011fr\u0131lmad\u0131klar\u0131 san\u0131s\u0131na kap\u0131lacaklard\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131, onlara a\u011f\u0131r gelecektir. Bunun i\u00e7indir ki Kur&#8217;an, onlar\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde \u0130sl\u00e2m&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak asmad\u0131klar\u0131 takdirde kafir durumundad\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman ateistleri ve paganistleri \u0130sl\u00e2m&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131rmakla g\u00f6revlendirilmi\u015f oldu\u011fu gibi, ayn\u0131 zamanda ehl-i kitab\u0131 da \u0130sl\u00e2m&#8217;a davet etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ama, ne ateistleri ve paganistleri, ne de ehl-i kitab\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;a girmeleri i\u00e7in zorlama yetkisi yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, insanlar\u0131n kalplerinde inan\u00e7,zor kullan\u0131larak olu\u015fturulamaz. Din konusunda zor kullanmak, -b\u0131rak\u0131n\u0131z yasaklanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131- hi\u00e7 bir olumlu sonu\u00e7 da do\u011furmaz.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman\u0131n, ehl-i kitab\u0131n dininin -Hz. Muhammed&#8217;in peygamberli\u011finden sonra- Allah kat\u0131nda yine kabul g\u00f6recek bir din oldu\u011funu iddia etmesi ile ard\u0131ndan onlar\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 kesinlikle ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lamaz. Onlar\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olu\u015fu ancak, onlar\u0131n benimsedi\u011fi yolun din olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de bu nedenle onlar\u0131 dine-\u0130slam&#8217;a \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ger\u00e7ek tesbit edilirse, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n, yery\u00fcz\u00fcnde dini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma ad\u0131na \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 din olarak benimsememi\u015f ki\u015filerle bir dostluk, bir dayan\u0131\u015fma ili\u015fkisine girmesinin \u0130sl\u00e2m inanc\u0131yla mant\u0131ken de ba\u011fda\u015famayaca\u011f\u0131 daha kolay anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;da bu mesele, bir \u00f6rg\u00fctlenme, organizasyon meselesi olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra, bir iman, bir inan\u00e7 meselesidir.<\/p>\n<p>Bunun bir iman ve inan\u00e7 meselesi oldu\u011funu, m\u00fcsl\u00fcmanlar ile ehl-i kitap aras\u0131nda dostluk oldu\u011fu da son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin t\u00fcm \u00e7abas\u0131n\u0131, -\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n belirledi\u011fi ve peygamberimizin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bizlere iletilen- Allah&#8217;\u0131n nizam\u0131n\u0131, t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ve de insanlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde ya\u015fama aktarmak, uygulamak i\u00e7in yo\u011funla\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bu durumda, bu konuda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n, \u0130sl\u00e2m, din, y\u00f6ntem, sistem ve d\u00fczen olarak inanmam\u0131\u015f bir kimseyle dayan\u0131\u015fma i\u00e7erisine girip yard\u0131mla\u015fabilece\u011fi nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir? Bunun m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini s\u00f6yleyenlerin ama\u00e7lar\u0131 ba\u015fkad\u0131r. -Bu t\u00fcr kimselerin ama\u00e7lar\u0131n\u0131n \u0130sl\u00e2m&#8217;a ve \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n hedeflerine zarar vermediklerini varsaysak bile, onlar\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n hedefleri aras\u0131nda kesinlikle yerle\u015ftirilemez.- \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m, inan\u00e7 esas\u0131yla temellendirilmemi\u015f hi\u00e7 bir hedefi, hi\u00e7bir eylemi -ba\u015flang\u0131\u00e7 itibar\u0131yla olumluymu\u015f gibi bir izlenim yaratsa da kesinlikle onaylamamaktad\u0131r. &#8220;Rabblerini inkar edenlerin iyi i\u015fleri, f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir g\u00fcnde, r\u00fczgar\u0131n \u015fiddetle savurdu\u011fu k\u00fcle benzer.&#8221; (\u0130brahim Suresi, 18)<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcman\u0131 t\u00fcm \u00e7abas\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m i\u00e7in harcamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tutmu\u015ftur. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n ya\u015fam\u0131nda, g\u00fcnl\u00fck faaliyetlerinde en k\u00fc\u00e7\u00fck bir noktada bile \u0130sl\u00e2m&#8217;dan kopukluk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bunu ancak, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ve \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin esprisini kavrayamam\u0131\u015f olanlar d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. M\u00fcsl\u00fcman\u0131n, hayatta \u0130sl\u00e2m nizam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan (!) baz\u0131 noktalarda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla yard\u0131mla\u015fabilece\u011fi ya da \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n m\u00fcsl\u00fcmandan -dinini terk etmedi\u011fi halde- ho\u015fnut olabilecekleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Nitekim, yahudilerin ve hristiyanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmandan ho\u015fnut olabilmeleri i\u00e7in ondan ne isteyecekleri Kur&#8217;an&#8217;da da a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki b\u00f6ylesi bir yard\u0131mla\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi, gerek inan\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan, gerekse pratik bak\u0131m\u0131ndan kesinlikle imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Kalplerinde hastal\u0131k bulunan ki\u015filerden biri olan Abdullah bin Ubey bin Sel\u00fbl, yahudilerle dost kalma \u00e7abas\u0131na ve sevgisine, ayr\u0131ca onlarla dayan\u0131\u015fmas\u0131na mazeret olarak; &#8220;Bir insan olarak ben ba\u015f\u0131m\u0131 belaya sokmak istemekten korkar\u0131m&#8221; diyordu. Bunlar, kalpteki hastal\u0131\u011f\u0131n, imandaki zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6stergesidir. Dost, Allah&#8217;t\u0131r. Yard\u0131m edecek olan Allah&#8217;t\u0131r. O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131na bel ba\u011flamak sap\u0131kl\u0131kt\u0131r, bo\u015fa k\u00fcrek \u00e7ekmektir. Ne var ki \u0130bn Sel\u00fbl&#8217;\u00fcn ileriye s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc mazeretler, tarih boyunca pek \u00e7ok kimse taraf\u0131ndan yinelenecektir. Kalplerinde hastal\u0131k bulunan her m\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi, \u0130bn Ubey&#8217;in d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ayn\u0131 olacakt\u0131r. Hi\u00e7bir m\u00fcnaf\u0131k, iman ger\u00e7e\u011fini kavrayamayacakt\u0131r. Ama \u00f6te yandan Ubade bin Samit, yahudilerin yap\u0131p ettiklerini g\u00f6r\u00fcnce onlara dostluktan nefret ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbinde iman vard\u0131r. Bunun i\u00e7in yahudilerle dostlu\u011fu tamamen b\u0131rakt\u0131. O kalbini Allah&#8217;\u0131n&#8217; buyruklar\u0131na a\u00e7arken Abdullah bin Ubey bin Selul ise onun bu tutumuna tepki olarak \u00f6fkeyle di\u015flerini g\u0131c\u0131rdat\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte iki farkl\u0131 anlay\u0131\u015ftan, iki farkl\u0131 duygudan kaynaklanan iki fakl\u0131 tutum. \u0130man eden kalpler ile iman\u0131 bilmeyen kalpler aras\u0131nda, bu iki olgu tarih boyunca s\u00fcrgit ya\u015fanacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an, dinlerine d\u00fc\u015fman olan ki\u015filerle yard\u0131mla\u015fanlar\u0131, onlarla s\u0131k\u0131 f\u0131k\u0131 olanlar\u0131, Allah&#8217;a i\u00e7tenlikle inan\u0131p, ba\u011flan\u0131p g\u00fcvenmeyen m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 tehdit ediyor. Onlar\u0131 fethin yakla\u015fmas\u0131yla, Allah&#8217;\u0131n, onlar\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 ortaya koyacak, gizledikleri nifak tohumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vuracak buyru\u011fuyla tehdit ediyor.<\/p>\n<p>&#8220;Olur ki Allah yak\u0131nda size fetih nasib eder ya da kendi taraf\u0131ndan s\u00fcrpriz bir geli\u015fme g\u00f6sterir de o zaman bu kimseler, kalplerinde gizli tuttuklar\u0131 duygulardan pi\u015fman olurlar.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte o zaman (yani ister Mekke&#8217;nin fethi, ister konumlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa vurulmas\u0131, isterse Allah kat\u0131ndan gelen bir buyruk anlam\u0131nda olsun, &#8220;fetih&#8221; ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi zaman, kalplerinde hastal\u0131k bulunanlar, yahudilerle ve hristiyanlarla yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na dostluk kurabilmek i\u00e7in \u00e7abalamalar\u0131ndan ve de bozgunculuklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc pi\u015fman olacaklard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n durumuna imrenecekler, yapt\u0131klar\u0131 bozgunculuktan ve sonu\u00e7ta i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri utan\u00e7 verici durumdan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendilerini k\u0131nayacaklard\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;O zaman m\u00fcminler onlara, `B\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle sizin yan\u0131n\u0131zda olacaklar\u0131na Allah ad\u0131na yemin edenler bunlar m\u0131?&#8217; derler. Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131 bo\u015fa gitmi\u015f ve h\u00fcsrana u\u011frayanlardan olmu\u015flard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Nitekim Allah sonunda, fethi nasip etmi\u015ftir. Onlar\u0131n niyetleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f, amelleri bo\u015fa gitmi\u015ftir. Kaybedenler onlar olmu\u015ftur. Allah&#8217;\u0131n vaadi h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erlidir. Sadece Allah&#8217;\u0131n ipine sar\u0131l\u0131rsak, sadece Allah&#8217;\u0131 dost bilirsek, Allah&#8217;\u0131n sistemini g\u00f6zetir ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi, tav\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 ona g\u00f6re belirlersek, Allah taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen do\u011fru yol \u00fczere m\u00fccadeleye devam edersek Allah, bizlere de zaferi nasib edecektir. Yeter ki Allah ve Rasul\u00fc ile iman eden kimseler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimseyi dost bilmeyelim.<\/p>\n<p>Ayetlerde iman edenlere y\u00f6nelik ilk \u00e7a\u011fr\u0131, yahudiler ve hristiyanlarla dostlu\u011fun kesilmesi, bu dostlu\u011fu s\u00fcrd\u00fcrerek -fark\u0131na var\u0131p anlayamadan \u0130sl\u00e2m&#8217;dan \u00e7\u0131k\u0131p onlardan biri haline gelmekten ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 isteniyor. \u0130kinci \u00e7a\u011fr\u0131da ise, Allah&#8217;\u0131n dininden -Bu t\u00fcr bir dostluk ya da ba\u015fka bir nedenle d\u00f6nenler, t\u00fcm amellerinin bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ile tehdit ediliyor. Onlar\u0131n bu tutumlar\u0131yla, Allah&#8217;\u0131 aciz b\u0131rakamayacaklar\u0131, O&#8217;nun dinine bir zarar veremeyecekleri, \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n dini i\u00e7in -O&#8217;nun ezel\u00ee ilminde mahfuz- dostlar\u0131n ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131n bulunaca\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n dinden d\u00f6nmeleri durumunda, onlar\u0131n yerine ba\u015fkalar\u0131n\u0131n getirilece\u011fi belirtiliyor. Ard\u0131ndan, -Allah&#8217;\u0131n ezel\u00ee ilminde mahfuz- bu se\u00e7kin insanlar\u0131n, \u00f6zelliklerinden s\u00f6z ediliyor. Onlar, sevimli, iyi ve p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l \u00f6zelliklere sahiptirler. Sonra, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n dostluklar\u0131n\u0131 y\u00f6neltecekleri yegane y\u00f6n a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Ve bu ikinci \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n sonunda, Allah&#8217;\u0131n taraftarlar\u0131 ile kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucu dile getiriliyor. S\u00f6z konusu sava\u015f\u0131 kazananlar, Allah&#8217;\u0131, Rasul\u00fcn\u00fc ve m\u00fcminleri i\u00e7tenlikle dost bilenler olacakt\u0131r.<br \/>\n<strong>54- Ey m\u00fcminler, i\u00e7inizden kim dininden d\u00f6nerse bilsin ki, yak\u0131nda Al!ah \u00f6yle bir grup ortaya \u00e7\u0131karacak ki, Allah onlar\u0131 sevdi\u011fi gibi onlar da O&#8217;nu severler, bunlar m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc, kafirlere kar\u015f\u0131 onurlu davran\u0131rlar, Allah yolunda cihad ederler, hi\u00e7 kimsenin yergisinden ve k\u0131namas\u0131ndan \u00e7ekinmezler. Bu Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r, onu diledi\u011fine verir. Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu geni\u015ftir, O her\u015feyi bilir.<\/p>\n<p>55- Sizin dostunuz ancak Allah, O&#8217;nun peygamberi ve namaz k\u0131lan, zekat veren r\u00fckua varan m\u00fcminlerdir.<\/p>\n<p>56- kim Allah&#8217;\u0131, Peygamberi ve m\u00fcminleri dost edinirse bilsin ki, galip gelecek olanlar, yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutanlar\u0131n grubudur.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130man eden kimselerden dinden d\u00f6nenlere burada, bu \u015fekilde ve bu ba\u011flamda y\u00f6neltilen tehdit, yahudiler ve hristiyanlarla dostluk ile \u0130sl\u00e2m&#8217;dan d\u00f6nmek aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Daha \u00f6nce, onlar\u0131 dost edinen bir kimsenin, m\u00fcsl\u00fcman toplumdan kopup, onlardan biri haline gelece\u011finin belirtilmi\u015f olmas\u0131 da bunu do\u011fruluyor: &#8220;Sizden kim onlar\u0131 dost edinirse o, onlardan olur.&#8221; Buna g\u00f6re, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde ikinci \u00e7a\u011fr\u0131, birinci \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 vurgulamakta ve kesinle\u015ftirmektedir. Yine ayn\u0131 \u015fekilde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131da da ayn\u0131 olguya de\u011finiliyor. Burada kafirler ile ehl-i kitap ayn\u0131 kategoriye sokularak, onlarla dost olunmas\u0131 yasaklan\u0131yor. Ehl-i kitabla dostluk, kafirlerle dostlukla ayn\u0131 ba\u011flamda de\u011ferlendiriliyor. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ehl-i kitab ile kafirleri onlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gereken muamele bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 de\u011ferlendirmesinin, dostluk meselesiyle bir ilintisi yoktur. Ehl-i kitab ile kafirler aras\u0131ndaki s\u00f6z konusu farkl\u0131l\u0131k, dostluk ba\u011flam\u0131nda de\u011fil, daha ba\u015fka meselelerdedir.<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler, i\u00e7inizden kim dininden d\u00f6nerse bilsin ki yak\u0131nda Allah \u00f6yle bir grup ortaya \u00e7\u0131karacak ki, Allah onlar\u0131 sevdi\u011fi gibi onlar da O&#8217;nu severler, bunlar m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc, kafirlere kar\u015f\u0131 onurlu davran\u0131rlar, Allah yolunda cihad ederler, hi\u00e7 kimsenin yergisinden ve k\u0131namas\u0131ndan \u00e7ekinmezler. Bu Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r, onu diledi\u011fine verir. Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu geni\u015ftir, O her\u015feyi bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n m\u00fcmin grubu se\u00e7mesi, yery\u00fcz\u00fcnde Allah&#8217;\u0131n dininin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyulmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda &#8220;takdir-i ilahi&#8221;nin ger\u00e7ekle\u015fmesine vesile olmalar\u0131, insanlar\u0131n ya\u015famlar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n otoritesini egemen k\u0131lmalar\u0131, tav\u0131r ve d\u00fczenleri O&#8217;nun sistemine g\u00f6re belirlemeleri, her meselede, her sorunda O&#8217;nun \u015feriat\u0131n\u0131 uygulamalar\u0131 ve de bu sistem bu \u015feriat sayesinde yery\u00fcz\u00fcnde kurtulu\u015fu, iyili\u011fi, temizli\u011fi :e geli\u015fmeyi sa\u011flamalar\u0131 i\u00e7indir. Bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere m\u00fcminlerin se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131, Allah&#8217;\u0131n bir l\u00fctfu, bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bir ki\u015fi bu l\u00fctfu reddeder ve kendini bundan yoksun k\u0131lmay\u0131 dilerse, -her kim olursa olsun Allah&#8217;\u0131n ne ona ne de bir ba\u015fkas\u0131na ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamal\u0131d\u0131r. Allah kendilerinin bu y\u00fcce l\u00fctfa lay\u0131k olduklar\u0131n\u0131 bilen kullar\u0131n\u0131, elbette ki se\u00e7ecektir.<\/p>\n<p>Ayet-i Kerime&#8217;nin burada \u00e7izdi\u011fi se\u00e7kin toplulu\u011fun bu tablosu, karakteristik \u00f6zellikleri son derece belirgin, \u00e7izgileri de olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tablodur. Parlak ve \u00e7ekici oldu\u011fu kadar, kalplere de son derece sempatik gelmektedir.<\/p>\n<p>&#8221; ..Allah \u00f6yle bir grup ortaya \u00e7\u0131karacak ki, Allah onlar\u0131 sevdi\u011fi gibi onlar da O&#8217;nu severler.&#8221;<\/p>\n<p>Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sevgi ve ho\u015fnutluk, onlarla Rableri aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu toplulu\u011fu \u015fefkatli Rablerine ba\u011flayan bu ak\u0131c\u0131, yumu\u015fak, ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcce ve tatl\u0131 duygudur.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kullar\u0131ndan birini sevmesi; O&#8217;nu, kendisine vasfetti\u011fi bi\u00e7imde tan\u0131yan, s\u0131fatlar\u0131yla birlikte bilen, bir de bu s\u0131fatlar\u0131n melodisini; duygusunda, benli\u011finde, bilincinde ve varl\u0131\u011f\u0131nda hissedenden ba\u015fka hi\u00e7bir idrakin de\u011ferini \u00f6l\u00e7medi\u011fi bir \u015feydir. Evet, bu l\u00fctfun ger\u00e7ek de\u011ferini, onu ba\u011f\u0131\u015flayan\u0131n hakikat\u0131n\u0131 bilen takdir edebilir. Kimdir Allah? Bu deh\u015fet verici evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 kimdir? K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir bedene sahip oldu\u011fu halde koca evrenin bir \u00f6zeti say\u0131lan insan\u0131 kim yaratm\u0131\u015ft\u0131r? Bu y\u00fcceli\u011fe, bu g\u00fcce ve bu birli\u011fe sahip olan kimdir? Kimdir tek ba\u015f\u0131na egemen olan? Kimdir O ve sevgisinden l\u00fctfetti\u011fi kul kimdir? Evet, bunlar\u0131 kavrayan \u00fcst\u00fcn, ulu, daima diri, \u00f6ncesiz ve sonras\u0131z ilk ve son, a\u00e7\u0131k ve gizli olan Allah&#8217;\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu kula ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetin de\u011ferini de bilir.<\/p>\n<p>Kulun Rabbini sevmesi de ancak tad\u0131na varan birinin alg\u0131layabilece\u011fi bir nimettir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan herhangi birine y\u00f6nelik sevgisi, ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve b\u00fcy\u00fck bir olgudur. \u0130nsan\u0131 b\u00fcr\u00fcyen bol bir l\u00fctuf oldu\u011fu gibi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kuluna do\u011fru yolu g\u00f6stermesi, kendini sevdirmesi ve hi\u00e7bir sevgide e\u015fi ve benzeri bulunmayan bu g\u00fczel ve e\u015fsiz lezzeti tatt\u0131rmas\u0131 da, ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve b\u00fcy\u00fck bir nimet, insan\u0131 b\u00fcr\u00fcyen bol bir l\u00fctuftur.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan herhangi birine y\u00f6nelik sevgisi, ifadenin vasfedemeyece\u011fi bir olay olunca; kullar\u0131ndan birinin O&#8217;na y\u00f6nelik sevgisi de zaman zaman sevenlerin s\u00f6zlerinde \u00f6rneklerini g\u00f6rmekle beraber, ifade ve tasvir edebilmesi son derece g\u00fc\u00e7 bir olayd\u0131r. \u0130\u015fte ger\u00e7ek tasavvuf adamlar\u0131n\u0131n y\u00fckseldi\u011fi kap\u0131 buras\u0131d\u0131r. -Ancak bunlar da, tasavvuf kisvesine b\u00fcr\u00fcnen ve uzun tarihlerinden bilinen bu,toplulu\u011fun i\u00e7inde son derece azd\u0131rlar- Rabia el-Adeviye&#8217;nin \u015fu beyitleri h\u00e2l\u00e2 o e\u015fsiz sevginin ger\u00e7ek tad\u0131n\u0131 duygular\u0131ma ta\u015f\u0131maktad\u0131r!<\/p>\n<p>Sen tatl\u0131 ol da, koca hayat ac\u0131larla dolsun,<\/p>\n<p>Yeter ki sen ho\u015fnut ol da, isterse t\u00fcm yarat\u0131klar darg\u0131n olsun.<\/p>\n<p>Seninle aram\u0131z iyi olduktan sonra<\/p>\n<p>Alemler bozuk olsa ne \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Senin sevgin olduktan sonra, gerisi bo\u015ftur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc topra\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde olan her\u015fey toprakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu Allah&#8217;tan, kullar\u0131ndan birine ve bu kuldan, nimetleri veren, l\u00fctuf sahibi Allah&#8217;a y\u00f6nelik bu sevgi, varl\u0131k alemini b\u00fcr\u00fcy\u00fcp koca evrene yay\u0131l\u0131yor. Her canl\u0131n\u0131n, her\u015feyin \u00f6z\u00fcne i\u015fliyor. Hava ve g\u00f6lge gibi varl\u0131k alemini seven, sevilen \u015fu kul da somutla\u015fan insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcr\u00fcyor adeta.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi, m\u00fcminle Rabbini, bu harikulade ve sevimli ba\u011fla birbirine ba\u011flamaktad\u0131r. Bir kereye \u00f6zg\u00fc ge\u00e7ici bir duygu de\u011fildir bu. Aksine bu sa\u011flam yap\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncede yer alan bir \u00f6z, bir ger\u00e7ek ve bir \u00f6\u011fedir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130man edip salih ameller i\u015fleyenlere, Rahman; onlara bir sevgi k\u0131lacakt\u0131r.&#8221; (Meryem Suresi, 96)<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Ku\u015fkusuz Rabbim merhametlidir, sevendir.&#8221; (Hud Suresi, 90) &#8221;<\/p>\n<p>O, ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r, sevendir&#8221; (Buru\u00e7 Suresi, 14)<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer kullar\u0131m sana benden sorarlarsa, onlara de ki; ben kendilerine yak\u0131n\u0131m, bana dua edenin duas\u0131n\u0131, dua edince kabul ederim.&#8221; (Bakara Suresi, 186)<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;M\u00fcminler en \u00e7ok Allah&#8217;\u0131 severler.&#8221; (Bakara Suresi, 165)<\/p>\n<p>&#8220;De ki; E\u011fer Allah&#8217;\u0131 seviyorsan\u0131z bana uyunuz ki, Allah sizi sevsin.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 31) Benzeri ayetler \u00e7oktur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri halde, &#8220;\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi, kuru ve kat\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Allah ile insan aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi, bask\u0131, zor, azap, ceza, kabal\u0131k ve kopukluk \u015feklinde tasvir etmektedir. \u0130sa-Mesih&#8217;i Allah&#8217;\u0131n ve tanr\u0131sal unsurlardan biri kabul eden ve b\u00f6ylece sentezle Allah ile insan\u0131 birbirine ba\u011flayan d\u00fc\u015f\u00fcnce gibi de\u011fildir&#8221; diyenlere \u015fa\u015fmamak elde de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde, ilahl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7e\u011fi ile kullu\u011fun ger\u00e7e\u011finin ba\u015fkal\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin netlik, Allah ile kul aras\u0131ndaki sevimli yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131 kurutmaz. Bu, adalete dayal\u0131 bir ili\u015fki oldu\u011fu gibi merhamete dayal\u0131 bir ili\u015fkidir. Bu \u015fefkate dayal\u0131 ili\u015fkidir, soyutlanmaya dayal\u0131 oldu\u011fu gibi. Ve o sevgi ili\u015fkisidir, Allah&#8217;\u0131 tenzih etmeye dayal\u0131 bir ili\u015fki oldu\u011fu gibi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu, insan b\u00fcnyesinin alemlerin Rabb&#8217;iyle ili\u015fkisinde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu, her\u015feyi kapsayan eksiksiz bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir.<\/p>\n<p>Bu dine inanm\u0131\u015f se\u00e7kin m\u00fcminler toplulu\u011funun s\u0131fatlar\u0131 s\u0131ralan\u0131rken, \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ifade yer almaktad\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131 sevdi\u011fi gibi onlar da O&#8217;nu severler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ifade, a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn alt\u0131nda b\u00fck\u00fclen m\u00fcmin g\u00f6nl\u00fcn ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir hava estiriyor. Art\u0131k, m\u00fcmin nimetleri veren y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan se\u00e7ildi\u011fini, kendisine l\u00fctfedildi\u011fini ve Rabbine yakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yor.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan ayetin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fcminlerin, karakteristik \u00f6zelliklerinden geri kalanlar\u0131n\u0131, sunmaya devam ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Bunlar m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcd\u00fcrler.&#8221;<\/p>\n<p>Bu itaatkarl\u0131ktan, uysall\u0131k ve yumu\u015fakl\u0131ktan kaynaklanan bir s\u0131fatt\u0131r. Buna g\u00f6re m\u00fcmin bir di\u011fer m\u00fcmine kar\u015f\u0131, son derece al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcd\u00fcr. Ona kar\u015f\u0131 serke\u015f de\u011fildir. Hi\u00e7bir zaman zorluk \u00e7\u0131karmaz. Son derece rahat ve uysald\u0131r. Kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r, karde\u015finin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterir. Olduk\u00e7a ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ve \u015fefkatlidir. M\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olman\u0131n anlam\u0131 budur.<\/p>\n<p>M\u00fcminlere kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmada bir al\u00e7akl\u0131k, bir a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu karde\u015fliktir. Engellerin ortadan kalkmas\u0131, zorluklar\u0131n bertaraf edilmesidir. G\u00f6n\u00fcl g\u00f6n\u00fcle kar\u0131\u015f\u0131r, art\u0131k ba\u015fkas\u0131na kar\u015f\u0131 serke\u015flik ve ayr\u0131l\u0131k duygular\u0131na yer kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ki\u015fiyi inat\u00e7\u0131, isyanc\u0131 ve karde\u015fine kar\u015f\u0131 cimri k\u0131lan, toplumdan uzak durman\u0131n ve ba\u011flar\u0131 koparman\u0131n do\u011furdu\u011fu bireyselliktir. Ancak g\u00f6nl\u00fcn\u00fc m\u00fcmin toplulu\u011fun g\u00f6n\u00fclleriyle birle\u015ftirince art\u0131k, kendisini engelleyen ve isyan olu\u015fturmas\u0131na neden olan duygulardan kurtulur. Onlar hakk\u0131nda ba\u015fka bir duygu yer edebilir mi ki g\u00f6nl\u00fcnde?<\/p>\n<p>Allah i\u00e7in karde\u015f olup bir araya gelmi\u015fler. Allah onlar\u0131 seviyor, onlar da Allah&#8217;\u0131. Bu y\u00fcce sevgi aralar\u0131nda yay\u0131lm\u0131\u015f, onu payla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Kafirlere kar\u015f\u0131 onurlu davran\u0131rlar.&#8221;<\/p>\n<p>Kafirlere kar\u015f\u0131 diren\u00e7li, y\u00fcz vermez ve \u00fcst\u00fcn bir konumdad\u0131rlar. Bu \u00f6zelliklerinin burada ayr\u0131 bir yeri vard\u0131r. Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck ki\u015fisel onurdan kaynaklanm\u0131yor. \u0130nsan\u0131n kendi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flama amac\u0131na da y\u00f6nelik de\u011fildir. Aksine bu, inanc\u0131n onurudur. Kafirlere kar\u015f\u0131, alt\u0131nda birle\u015ftikleri sanca\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck, sahip olduklar\u0131 inanc\u0131n tamamen iyilik oldu\u011funa olan g\u00fcvenlerinden kaynaklanmaktad\u0131r. G\u00f6revlerinin, sahip olduklar\u0131 iyili\u011fe! ba\u015fkalar\u0131n\u0131n boyun e\u011fmesini sa\u011flamak oldu\u011funu biliyorlar. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendilerine boyun e\u011fmesini sa\u011flamak ya da kendilerinin ba\u015fkalar\u0131na ve sap\u0131k inan\u00e7lar\u0131na boyun e\u011fmesine meydan vermek de\u011fildir. Sonra bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck; Allah&#8217;\u0131n dininin ihtiraslar\u0131n dinine, Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn onlar\u0131n g\u00fcc\u00fcne ve Allah&#8217;\u0131n hizbinin cahiliye hiziplerine galip gelece\u011fine olan sonsuz g\u00fcvenlerinden kaynaklanmaktad\u0131r. O halde yol boyunca kimi \u00e7arp\u0131\u015fmalardan bozguna u\u011fram\u0131\u015f olsalar bile, her zaman \u00fcst\u00fcnd\u00fcrler.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Allah yolunda cihad ederler, hi\u00e7 kimsenin yergisinden ve k\u0131namas\u0131ndan \u00e7ekinmezler.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n sistemini yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmek, insanlar \u00fczerinde Allah&#8217;\u0131n otoritesini duyurmak ve insanlar ad\u0131na iyilik, do\u011fruluk ve geli\u015fme sa\u011flamak i\u00e7in, O&#8217;nun \u015feriat\u0131n\u0131 hayata egemen k\u0131lmak u\u011fruna yap\u0131lan Allah yolunda cihad; onlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yery\u00fcz\u00fcnde diledi\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n se\u00e7ti\u011fi m\u00fcmin toplulu\u011fun s\u0131fat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar Allah yolunda cihad ederler. Kendileri, uluslar\u0131, \u00fclkeleri ve \u0131rklar\u0131 u\u011fruna de\u011fil, Allah yolunda, O&#8217;nun sistemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek, O&#8217;nun otoritesini yerle\u015ftirmek, O&#8217;nun \u015feriat\u0131n\u0131 uygulamak ve bu yolla t\u00fcm insanl\u0131k ad\u0131na iyili\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in&#8230; Bu i\u015fte kendileri i\u00e7in bir\u015fey yok. Kendilerine bir pay da \u00e7\u0131karmazlar. Her\u015fey tamamen Allah i\u00e7in ve hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n O&#8217;nun yolunda yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar Allah yolunda cihad ederler, bu y\u00fczden k\u0131nayan\u0131n k\u0131namas\u0131ndan korkmazlar. Hem sonra insanlar\u0131n k\u0131namas\u0131ndan nas\u0131l korkarlar ki; onlar, insanlar\u0131n Rabbinin sevgisini garantilemi\u015flerdir. Allah&#8217;\u0131n kanununa uyduklar\u0131 ve O&#8217;nun sistemini hayata egemen k\u0131ld\u0131klar\u0131na g\u00f6re, insanlar\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131, ulusal geleneklerini ve cahiliyenin genel ge\u00e7er t\u00f6relerini dikkate al\u0131rlar m\u0131 hi\u00e7? Hayat \u00f6l\u00e7\u00fclerini ve h\u00fck\u00fcmlerini insanlar\u0131n arzular\u0131na dayand\u0131ranlar, yard\u0131m ve deste\u011fi insanlardan bekleyenler, insanlar\u0131n yergisinden \u00e7ekinirler. Ancak insanlar\u0131n arzular\u0131na, ihtiras ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na hakim olmas\u0131 i\u00e7in Allah&#8217;\u0131n terazisine, kriter ve de\u011ferlerine ba\u015fvuranlar\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve onurunu Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcnden ve O&#8217;nun verdi\u011fi onurdan alanlar\u0131, insanlar\u0131n ne s\u00f6yledikleri ve ne yapt\u0131klar\u0131 hi\u00e7 ilgilendirmez. Bu insanlar\u0131n durumu ne olursa olsun, realiteleri ne olursa olsun. Bu insanlar\u0131n uygarl\u0131klar\u0131, bilim ve k\u00fclt\u00fcrleri ne d\u00fczeyde olursa olsun, durum de\u011fi\u015fmeyecektir.<\/p>\n<p>Biz insanlar\u0131n s\u00f6ylediklerini, yapt\u0131klar\u0131n\u0131, sahip olduklar\u0131 \u00fczerinde uzla\u015fma sa\u011flad\u0131klar\u0131 \u015feyleri, pratik hayatlar\u0131nda edindikleri de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri, her zaman g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundururuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz; \u00f6l\u00e7\u00fc, kriter ve de\u011ferlendirme konusunda ba\u015f vuraca\u011f\u0131m\u0131z temelden habersiz ya da yan\u0131lg\u0131 i\u00e7indeyiz. Bunun Allah&#8217;\u0131n sistemi, \u015feriat\u0131 ve h\u00fckm\u00fc oldu\u011fundan haberimiz yok. Oysa sadece O ger\u00e7ektir. Ona kar\u015f\u0131t olan her\u015fey de bat\u0131ld\u0131r, bo\u015ftur. \u0130sterse milyarlar\u0131n gelene\u011fi olsun, onlarca as\u0131r boyunca gelip ge\u00e7en uluslar\u0131n \u00fczerinde birle\u015ftikleri bir\u015fey olsun.<\/p>\n<p>S\u0131rf \u015fu anda mevcuttur, realite budur, milyonlarca insan taraf\u0131ndan benimsemektedir. Ona g\u00f6re ya\u015famakta ve hayatlar\u0131 i\u00e7in bir temel edinmektedir diye, hi\u00e7bir kurum, gelenek ve g\u00f6renek ya da de\u011fer yarg\u0131s\u0131 bir anlam ifade etmez. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi kabul etmez. Herhangi bir durumun, gelenek ve g\u00f6rene\u011fin veya de\u011fer yarg\u0131s\u0131n\u0131n bir anlam ifade etmesi i\u00e7in, Allah&#8217;\u0131n sisteminden bir temele dayanmas\u0131 gerekmektedir. De\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tek kaynak budur.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden, m\u00fcmin topluluk, Allah yolunda cihad ederken k\u0131nayanlar\u0131n k\u0131namas\u0131ndan korkmaz. Bu, se\u00e7kin m\u00fcminlerin karakteristik \u00f6zellikleridir.<\/p>\n<p>Sonra, Allah taraf\u0131ndan se\u00e7ilmeleri, O&#8217;nunla se\u00e7kin m\u00fcminler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sevgi, onlar\u0131n \u00f6zellikleri ve \u00fcnvanlar\u0131 haline getirdi\u011fi bu karakteristik \u00e7izgiler, onlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde yer eden Allah&#8217;a g\u00fcven duygusu, cihada giri\u015firken O&#8217;nun yol g\u00f6stericili\u011fine g\u00f6re hareket etmeleri&#8230; Evet t\u00fcm bunlar Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfudur.<\/p>\n<p>&#8220;Bu Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131d\u0131r, onu diledi\u011fine verir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu l\u00fctfundan ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bilgisinden verir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilminden ve takdirinden diledi\u011fi i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi bu ba\u011f\u0131\u015ftan daha bol ne olabilir ki?<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, iman s\u0131fat\u0131na uygun d\u00fc\u015fen tek dostluk y\u00f6n\u00fcn\u00fc de m\u00fcminlere g\u00f6stererek, dost olacaklar\u0131 kimseleri a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Sizin dostunuz ancak Allah, O&#8217;nun peygamberi ve namaz k\u0131lan, zekat veren, rukua varan m\u00fcminlerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayet bu \u015fekilde kesin ifadelidir. Bir demogojiye ve tevile imkan b\u0131rakmamaktad\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u00ee hareketin ya da \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin c\u0131v\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na f\u0131rsat vermemektedir.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekte i\u015fin b\u00f6yle olmas\u0131 zorunludur da. \u00c7\u00fcnk\u00fc sorun -dedi\u011fimiz gibi \u00f6z\u00fcnde inan\u00e7 sorunudur, bu inanca g\u00f6re hareket etme sorunudur. Dostlu\u011fun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc olmas\u0131 i\u00e7in, mutlak anlamda O&#8217;na g\u00fcvenilmesi i\u00e7in, &#8220;din&#8221; olarak \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n benimsenmesi i\u00e7in, sorunun m\u00fcsl\u00fcman saf ile \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 din edinmeyen, onu hayat d\u00fczeni olarak benimsemeyen, di\u011fer s\u0131fatlar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 sorunu olarak alg\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in ve \u0130sl\u00e2m\u00ee hareket, ciddiyet ve d\u00fczen bulunmas\u0131 i\u00e7in. Biricik \u00f6nderlikten ve yegane sancaktan ba\u015fka kimsenin dostlu\u011fu s\u00f6z konusu de\u011fildir. M\u00fcmin topluluktan ba\u015fkas\u0131yla yard\u0131mla\u015fma m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n hayat d\u00fczeninde i\u015fbirli\u011fi, inan\u00e7tan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n s\u0131rf isimden ibaret olmamas\u0131, bir arma ve sembol olarak kalmamas\u0131, dille s\u00f6ylenen bir kelimeden, nesilden nesile ge\u00e7en bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131ndan ya da herhangi bir b\u00f6lgede oturanlara \u00f6zg\u00fc bir s\u0131fattan ibaret olmamas\u0131 i\u00e7in, ayetin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcminlerin belli ba\u015fl\u0131 karakteristik \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: v<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Namaz k\u0131lan, zekat veren, rukua varan m\u00fcminler..&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n belirgin s\u0131fatlar\u0131ndan biri namaz k\u0131lmakt\u0131r. -S\u0131rf eda etmek de\u011fil namaz k\u0131lmaktan, eksiksiz eda edilmesi kastedilmektedir. Bu \u015fekilde k\u0131lmaktan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fu ayette belirledi\u011fi sonu\u00e7lar do\u011fmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Ku\u015fkusuz namaz, insan\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ve \u00e7irkin \u015feyleri yapmaktan al\u0131koyar.&#8221; (Ankebut Suresi, 45)<\/p>\n<p>K\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namaz ki\u015fiyi k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ve \u00e7irkin \u015feyleri yapmaktan al\u0131koymuyorsa bu, namaz dosdo\u011fru k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015f demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fayet Allah&#8217;\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u015fekilde k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olsayd\u0131, ku\u015fkusuz onu bunlardan al\u0131koyard\u0131.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer s\u0131fatlar\u0131 da zekat vermektir. Yani g\u00f6n\u00fcl ho\u015fnutlu\u011fu ve iste\u011fiyle Allah&#8217;\u0131n emrine itaat etmek ve O&#8217;na yakla\u015fmak amac\u0131yla mal\u0131n hakk\u0131n\u0131 vermektir. Ku\u015fkusuz zekat yaln\u0131zca m\u00e2li bir vergi de\u011fildir. O, ayn\u0131 zamanda ibrettir de. Ya da ibadettir. Bu da bir tarzda de\u011fi\u015fik hedefleri g\u00f6zeten \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin belirgin bir \u00f6zelli\u011fidir. Bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirirken, birka\u00e7 hedefi g\u00f6z ard\u0131 eden yery\u00fcz\u00fc d\u00fczenlerinin hi\u00e7biri b\u00f6yle de\u011fildir.<\/p>\n<p>Toplumun durumunu d\u00fczeltmek i\u00e7in, uygar anlamda ve mal\u0131n vergisini toplamak veya devlet ad\u0131na, ya da halk ad\u0131na yahut herhangi bir yery\u00fcz\u00fc mercii ad\u0131na zenginlerden al\u0131p fakirlere vermek yeterli de\u011fildir. Bu haliyle sadece bir tek hedef ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olur; ihtiya\u00e7 sahiplerine mal ula\u015ft\u0131rmak.<\/p>\n<p>Zekat ise; ismi ve anlam\u0131, amac\u0131n\u0131 belirlemektir. Her\u015feyden \u00f6nce zekat, temizlik ve geli\u015fmedir. Allah&#8217;a y\u00f6nelik bir kulluk \u015fekli olmakla ve beraberinde fakir karde\u015flerine kar\u015f\u0131 insana g\u00fczel duygular ilham ettirmekle, vicdan temizli\u011fini sa\u011flamaktad\u0131r. Allah i\u00e7in a\u00e7\u0131lan bir kulluk olmas\u0131ndan dolay\u0131, bu eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirende ahirette g\u00fczel bir m\u00fckafat alma \u00fcmidini do\u011furmaktad\u0131r. Bereketle ve bereketli ekonomik d\u00fczenle, mal\u0131n\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131nda artaca\u011f\u0131n\u0131 ummas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi. Sonra, zekat\u0131 alan fakirlerin g\u00f6n\u00fcllerinde g\u00fczel duygular uyand\u0131r\u0131r. Zenginlerin mallar\u0131nda kendileri i\u00e7in bir hak belirlemekle y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kendilerine l\u00fctfetti\u011fini anlarlar. Art\u0131k zengin karde\u015flerine kar\u015f\u0131 kin ve \u00e7ekemezlik duygular\u0131na kap\u0131lamazlar. -Bununla beraber \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde zenginlerin helal yollarla mal kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, maldan paylar\u0131na d\u00fc\u015feni toplarken hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmediklerini de hat\u0131rlatal\u0131m. Son olarak bu ho\u015fnut, iyi, g\u00fczel atmosferde; zekat, temizlik ve geli\u015fme atmosferinde mal\u00ee bir vergiyi de yerine getirmi\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Zekat vermek, m\u00fcminlerin hayat\u00ee i\u015flerde Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na uyduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren en belirgin \u00f6zelliklerinden biridir. Bu, ayn\u0131 zamanda her i\u015flerinde, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n otoritesini kabul ettiklerini de g\u00f6stermektedir. \u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m budur.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Rukua varan m\u00fcminler..&#8221;<\/p>\n<p>Bu onlar\u0131n karakteristik durumudur. Sanki s\u00fcrekli olarak as\u0131l durumlar\u0131 budur. Bu nedenle, &#8220;namaz k\u0131lanlar&#8221; s\u0131fat\u0131yla yekinilmemektedir. Bu yeni \u00f6zellik, daha genel ve daha kapsay\u0131c\u0131 bir \u00f6zelliktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6n\u00fcllerde s\u00fcrekli durumlar\u0131 buymu\u015f gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce uyand\u0131r\u0131yor. Onlar\u0131n en belirgin \u00f6zellikleri ve onunla tan\u0131nd\u0131klar\u0131 bu \u00f6zelliktir.<\/p>\n<p>Bu t\u00fcr m\u00fcnasebetlerle, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131n\u0131n uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ilhamlar, ne kadar da etkileyicidir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, kendisine g\u00fcvenmelerine, O&#8217;na s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131na, s\u0131ras\u0131yla yaln\u0131zca O&#8217;na, peygamberine ve m\u00fcminlere dost olmalar\u0131na ve tamamen Allah i\u00e7in olu\u015fmu\u015f saff\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm saflardan b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ayr\u0131lmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, m\u00fcminlere yard\u0131m ve galibiyet vaad etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Kim Allah&#8217;\u0131, peygamberi ve m\u00fcminleri dost edinirse bilsin ki, galip gelecek olanlar, yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutanlar\u0131n grubudur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu galibiyet s\u00f6z\u00fc, imandan kaynaklanan bir kural\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra yer almaktad\u0131r. Bu kural Allah&#8217;a, peygamberine ve m\u00fcminlere y\u00f6nelik dostluktur. Ayr\u0131ca bu, yahudi ve hristiyanlar\u0131 dost edinmemeye, bunun m\u00fcsl\u00fcman saftan ayr\u0131l\u0131p yahudi ve hristiyanlar\u0131n saf\u0131na kat\u0131lmak oldu\u011funa, ayn\u0131 zamanda dinden d\u00f6nmek anlam\u0131na geldi\u011fine ili\u015fkin bir uyar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Burada Kur&#8217;an&#8217;\u0131n genel bir yakla\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah, sadece \u0130sl\u00e2m daha iyidir diye teslim olmalar\u0131n\u0131 istemektedir m\u00fcsl\u00fcmanlardan. \u0130leride galip gelece\u011fi, yery\u00fcz\u00fcne egemen olaca\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil. Bunlar zaman\u0131 gelince ger\u00e7ekle\u015fecek sonu\u00e7lard\u0131r. Sadece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, bu dini yerle\u015ftirmesine ili\u015fkin takdirini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in meydana gelirler, insanlar\u0131 bu dine girmeye te\u015fvik etmek i\u00e7in de\u011fil. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n galip gelmelerinde kendileri i\u00e7in herhangi bir\u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ne benlikleri ne de ki\u015filikleri i\u00e7in bir pay \u00e7\u0131karmazlar. Bu, sadece onlar\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015fen Allah&#8217;\u0131n kaderidir. Bunu, akideleri i\u00e7in bah\u015fetmi\u015ftir y\u00fcce Allah, \u015fah\u0131slardan dolay\u0131 de\u011fil. Elbette bu u\u011furda sarf ettikleri \u00e7aban\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 alacaklard\u0131r. Bu dinin yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015fmesinin ve bu yerle\u015fmeden dolay\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u0131slah olmas\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar\u0131n sevab\u0131n\u0131 alacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah, kalplerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak, onlar\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan red engellerden kurtarmak i\u00e7in, m\u00fcsl\u00fcmanlara galibiyet vaad etmektedir. -Bunlar \u00e7o\u011fu zaman son derece \u00e7\u00fcr\u00fck engellerdir- Sonu\u00e7tan emin olunca, s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u015fma ve zorluklar\u0131 atlama konusunda kalpleri daha bir g\u00fc\u00e7lenir. Allah&#8217;\u0131n m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmete vaadetti\u011fi galibiyetin, kendi elleriyle ger\u00e7ekle\u015fmesini isterler. B\u00f6ylece bu u\u011furda yapt\u0131klar\u0131 cihad\u0131n, Allah&#8217;\u0131n dinini yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmenin ve bu yerle\u015ftirmenin do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 hakketmi\u015f olurlar.<\/p>\n<p>Bu ayetin burada yer almas\u0131, o g\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman kitlenin durumunu ve Allah&#8217;\u0131n taraftarlar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu grubun galip gelece\u011fine ili\u015fkin kural\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gibi m\u00fcjdelere ne kadar ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bunu da s\u00fbrenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn indirili\u015f tarihine ili\u015fkin tercih etti\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015ften anl\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta zaman ve mekanla bir ili\u015fkisi bulunmayan \u015fu kural\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f oluyoruz. Bu kural\u0131n, Allah&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fmez yasalar\u0131ndan biri olmas\u0131yla g\u00fcven duyuyoruz. Kimi \u00e7arp\u0131\u015fmalarda ve baz\u0131 konumlarda m\u00fcmin topluluk bozguna u\u011fram\u0131\u015f olsa da, durum de\u011fi\u015fmeyecektir. Hi\u00e7bir zaman de\u011fi\u015fmeyen yasa; Allah&#8217;\u0131n hizbini (taraftarlar\u0131n\u0131) olu\u015fturanlar\u0131n galip olacaklar\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n kesin vaadi, yolun kimi a\u015famalar\u0131nda beliren durumlardan daha do\u011frudur. Allah&#8217;\u0131, peygamberi ve m\u00fcminleri dost edinmek, yolun sonunda Allah&#8217;\u0131n vaadinin yerine gelmesine bir ara\u00e7 konumundad\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra&#8230; Kur&#8217;an&#8217;\u0131n sunu\u015f tarz\u0131, m\u00fcminleri inan\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Kitap Ehli ve m\u00fc\u015friklerin dostlu\u011fundan al\u0131koymak ve bu imana dayal\u0131 kural\u0131, vicdanlar\u0131na, duygu ve ak\u0131llar\u0131na yerle\u015ftirmek i\u00e7in, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ve \u0130sl\u00e2m\u00ee harekette, bu kural\u0131n \u00f6nemine i\u015faret eden \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlere ba\u015fvurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Birinci \u00e7a\u011fr\u0131da; do\u011frudan yasaklama ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan bir fetih veya olayla m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 \u015feklindeki korkutma y\u00f6ntemine ba\u015fvurmu\u015ftu. \u0130kinci \u00e7a\u011fr\u0131da; Allah&#8217;\u0131n, peygamberinin ve m\u00fcminlerin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 dost edinmek suretiyle dinden d\u00f6nmekten (irtidat) sak\u0131nd\u0131rma ve Allah taraf\u0131ndan sevilen ve Allah&#8217;\u0131 sevenlerin olu\u015fturdu\u011fu se\u00e7kinler toplulu\u011fundan olmalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek ve Allah&#8217;\u0131n her zaman galip hizbine yard\u0131m vaad etme y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmu\u015ftu.<\/p>\n<p>\u015eimdi ise; Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in bu derste yeralan, m\u00fcminlere y\u00f6nelik \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7a\u011fr\u0131yla; g\u00f6n\u00fcllerine, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n e\u011flence ve alaya ald\u0131klar\u0131 dinlerini, ibadetlerini ve namazlar\u0131n\u0131 koruma duygusunu serpti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Dostluklar\u0131ndan al\u0131koyma noktas\u0131nda Ehli Kitap ile di\u011fer kafirleri de bir tuttu\u011funu, bunu Allah&#8217;tan korkmaya ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu arada bu \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak vermeyi, iman s\u0131fat\u0131yla irtibatland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, kafirlerin ve Ehli Kitab&#8217;\u0131n marifetlerini k\u0131nad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 ak\u0131l etmezler olarak niteledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>35- Ey m\u00fcminler, Allah&#8217;tan korkunuz, sizi ona yak\u0131nla\u015ft\u0131rabilecek her yolu aray\u0131n\u0131z, onun yolunda cihad ediniz ki, kurtulu\u015fa eresiniz. 36- Kafirlere gelince e\u011fer yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 bir kat fazlas\u0131 ile birlikte kendilerinin olsa da bu servetlerini k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in fidye olarak verseler bu fidyelere kabul edilmez. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir. 37- Onlar cehennemden &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1583,1597,1725,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2672","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-maide-suresi-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2672"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2672\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}