{"id":2678,"date":"2012-01-21T11:28:56","date_gmt":"2012-01-21T11:28:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2678"},"modified":"2012-01-21T11:28:56","modified_gmt":"2012-01-21T11:28:56","slug":"nisa-suresinin126-176-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/nisa-suresinin126-176-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Nisa  Suresi&#8217;nin126-176 .Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u00dcK\u00dcM ALLAH&#8217;INDIR<\/p>\n<p>126- Gerek g\u00f6klerde ve gerekse yery\u00fcz\u00fcnde bulunan t\u00fcm varl\u0131klar Allah&#8217;a aittir. Allah her\u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131kta birlenmesi s\u00f6z konusu edildi\u011fi zaman \u00e7o\u011fu kere beraberinde m\u00fclkiyet, egemenlik, otorite ve eri\u015filmez g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan da belirlenmesi s\u00f6z konusu olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tevhit, s\u0131rf y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n zat\u0131n\u0131n belirlenmesi anlam\u0131nda de\u011fildir. Aktif bir tevhittir \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tevhit. Evrendeki faal ve etkin g\u00fcc\u00fcn birli\u011fidir, otorite ve egemenli\u011fin de.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her\u015feyin Allah&#8217;a ait oldu\u011funu, onun her\u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir \u015feyin onun bilgisinden otoritesinden hari\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 uluhiyet ve ibadette birlemesine, hayat metoduna uymak ve emrini uygulamak suretiyle ho\u015fnutlu\u011funu kazanmak i\u00e7in \u00e7abalamas\u0131na neden olacakt\u0131r. Evet her\u015fey onun m\u00fclk\u00fcd\u00fcr. Her\u015fey onun denetimindedir. Ve o her\u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Baz\u0131 felsef\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015fler y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fini kabul ediyorlar ancak, kimi iradesini, kimi ilmini, kimi otoritesini, kimi de m\u00fclk\u00fcn\u00fc reddediyor. Bu gibi &#8220;felsefi&#8221; denilen, y\u0131\u011f\u0131nlarca g\u00f6r\u00fc\u015f var. Bundan dolay\u0131 hayatta bir faaliyeti, davran\u0131\u015f ve ahl\u00e2klar\u0131nda bir etkisi, duygu ve pratik hayatlar\u0131nda bir de\u011feri bulunmayan edilgen bir tanr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesidir bu. Hepsi de laf! Sadece laf!<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;a g\u00f6re, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunanlar Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. O, her \u015feyin sahibidir. Her\u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Her\u015feyin \u00fczerinde egemendir. Ancak bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin g\u00f6lgesinde vicdanlar do\u011frulur, davran\u0131\u015flar ve hayat \u0131slah olur.<\/p>\n<p>Cahiliye toplumunun, \u00f6zellikle kad\u0131n ve aile, yetim ve \u00e7ocuklar gibi zay\u0131flara yap\u0131lan uygulamalar\u0131na ili\u015fkin tortular\u0131n\u0131 gidermek, m\u00fcsl\u00fcman toplumu bu tortulardan ar\u0131nd\u0131rmak, aileyi insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn iki par\u00e7as\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7\u0131karlar\u0131 esaslar\u0131na oturtmak, ailesel ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve k\u00f6k sal\u0131p bu ba\u011flar\u0131n kopmas\u0131na, aile \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7indekilerin \u00f6zellikle kucakta geli\u015fen zay\u0131f neslin \u00fczerine y\u0131k\u0131lmas\u0131na neden olmadan \u00f6nce, aile ortam\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren sorunlar\u0131 gidermek; yetkilerin g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn elinde olmamas\u0131 ve k\u00f6kl\u00fc \u015feriat\u0131n h\u00fckmetmesi i\u00e7in toplumu da zay\u0131flar\u0131 g\u00f6zeten esaslara dayand\u0131rmak gibi surenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 konular\u0131n b\u00fct\u00fcnleyicisi konumundad\u0131r okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ders.<\/p>\n<p>Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ders, ad\u0131 ge\u00e7en sorunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyip evrenin d\u00fczenine ba\u011flamaktad\u0131r. Bu ayetin muhatab\u0131 b\u00f6ylece anl\u0131yor ki, kad\u0131n, yuva, aile ve toplumda yer alan zay\u0131flar sorunu b\u00fcy\u00fck ve \u00f6nemli bir sorundur. Ger\u00e7ekten de bu sorun olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bu c\u00fczde ve surenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fczdeki ba\u015flang\u0131c\u0131nda bundan s\u00f6z etmi\u015ftik. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n aileye bak\u0131\u015f\u0131na ve m\u00fcsl\u00fcman toplumun cahiliye tortular\u0131ndan kurtulmas\u0131 i\u00e7in ilah\u00ee sistemin sarf etti\u011fi \u00e7abaya yeterince de\u011finmi\u015ftik. \u0130sl\u00e2m toplumunun, psikolojik, sosyal ve ahl\u00e2ksal d\u00fczeyinin y\u00fcksekli\u011finden ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcman toplumun, \u00e7evresindeki t\u00fcm toplumlardan, bu dini kabul etmeyen, bu sistemle e\u011fitilmeyen ve onun e\u015fsiz d\u00fczenine boyun e\u011fmeyen di\u011fer toplumlara \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn garantisi oldu\u011fundan s\u00f6z etmi\u015ftik.<\/p>\n<p>\u015eimdi bu derste yer alan ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alal\u0131m<br \/>\n<strong>127- onlar senden kad\u0131nlara ili\u015fkin fetva isterler. De ki; Allah onlar hakk\u0131nda size \u015fu fetvay\u0131 veriyor: Bu fetva, paylar\u0131na d\u00fc\u015fen miras\u0131 vermedi\u011finiz, yada nikahlamak istemedi\u011finiz yetim kad\u0131nlar, ma\u011fdur \u00e7ocuklar ve yetimlere kar\u015f\u0131 adil davranman\u0131z konusunda, size okunan Kur&#8217;an ayetleridir. Ne iyilik yaparsan\u0131z, ku\u015fkusuz Allah onu bilir.<\/p>\n<p>KADIN VE \u0130NSAN PS\u0130KOLOJ\u0130S\u0130 \u00dcZER\u0130NE<br \/>\n<\/strong><br \/>\nS\u00fbrenin ba\u015flar\u0131nda inen ayetler, kad\u0131nlara ili\u015fkin bir tak\u0131m sorular\u0131 ve onlar\u0131n baz\u0131 durumlar\u0131 hakk\u0131nda fetva istemelerini anlatmaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n soru sormak ve baz\u0131 h\u00fck\u00fcmlere ili\u015fkin fetva istemek gibi giri\u015fimleri m\u00fcsl\u00fcman toplumun geli\u015fimini ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u00ee konularda dinlerinin h\u00fck\u00fcmlerini \u00f6\u011frenme isteklerini g\u00f6stermektedir. Ku\u015fkusuz cahiliyeden \u0130sl\u00e2m&#8217;a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ruhlar\u0131nda meydana getirdi\u011fi sars\u0131nt\u0131 son derece derindi. \u00d6yle ki cahiliyeden kaynaklanan her konudan, \u0130sl\u00e2m&#8217;da ge\u00e7ersiz oldu\u011fu yada de\u011fi\u015ftirildi\u011fi korkusuyla ku\u015fkulan\u0131r ve sak\u0131n\u0131r olmu\u015flard\u0131. Bu y\u00fczden g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan her \u015feye ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerini \u00f6\u011frenmek istiyorlard\u0131. Bu uyan\u0131kl\u0131k ve durumlar\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;a uydurma konusunda duyduklar\u0131 bu arzu, -hayatlar\u0131nda kimi cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n hen\u00fcz bulunmas\u0131na ra\u011fmen- o d\u00f6nemin en belirgin \u00f6zelli\u011fidir. Ku\u015fkusuz \u00f6nemli olan durumlar\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine uydurmada duyduklar\u0131 ger\u00e7ek ve g\u00fc\u00e7l\u00fc arzu ve ayn\u0131 ruhla baz\u0131 h\u00fck\u00fcmlerin yorumlanmas\u0131n\u0131 istemeleridir. Yoksa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir \u00e7o\u011funun m\u00fcft\u00fclere ba\u015fvurdu\u011fu gibi s\u0131rf, bir \u015feyler \u00f6\u011frenmek, bilgin olmak i\u00e7in fetva isteminde bulunmazlard\u0131.<\/p>\n<p>Toplum, dininin h\u00fck\u00fcmlerini \u00f6\u011frenmek zorundayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc yeni hayat d\u00fczenlerini bu \u015fekillendirecekti. Ayr\u0131ca \u00f6\u011frenmeyi \u015fiddetle istiyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ama\u00e7, pratik hayatlar\u0131yla dinlerinin h\u00fck\u00fcmleri aras\u0131nda uygunluk meydana getirmekti. Cahiliyeden yeni yeni soyutlanm\u0131\u015flard\u0131. Cahiliyenin gelenek, al\u0131\u015fkanl\u0131k, sistem ve h\u00fck\u00fcmlerinden ka\u00e7\u0131n\u0131yorlard\u0131. Bu arada \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n hayatlar\u0131nda meydana getirdi\u011fi bu b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimin yada daha do\u011fru bir ifadeyle, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu yeniden do\u011fu\u015fun de\u011ferini de \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Burada, Allah i\u00e7in \u00f6\u011frenmek istemelerinin, bu istekteki i\u00e7tenliklerinin ve \u00f6\u011frendiklerine uymadaki kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n koruma ve g\u00f6zetimini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130stedikleri fetvay\u0131 y\u00fcce Allah \u00fczerine al\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar senden kad\u0131nlara ili\u015fkin fetva isterler. De ki; onlar hakk\u0131nda size fetvay\u0131 Allah veriyor.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar Resulullah&#8217;tan (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) fetva istemi\u015flerdi. Ancak y\u00fcce Allah l\u00fctfedip peygamberine \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemesini emrediyor! Kad\u0131nlar ve ayette zikredilen di\u011fer konular hakk\u0131nda size Allah fetva veriyor. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na \u015fefkati, m\u00fcsl\u00fcman cemaate l\u00fctfu, onlara bizzat hitap etmesi, onlar\u0131 g\u00f6zetmesi, fetva isteklerini ve yeni hayatlar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015feyleri kar\u015f\u0131lamas\u0131 olay\u0131 de\u011feri \u00f6l\u00e7\u00fclemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck bir iltifatt\u0131r.<\/p>\n<p>Fetva; ilah\u00ee sistemin m\u00fcsl\u00fcman toplumu i\u00e7inden \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 cahiliye kal\u0131nt\u0131s\u0131 olguyu tasvir etti\u011fi gibi, m\u00fcsl\u00fcman toplumun hayat d\u00fczeyinin y\u00fckselmesi ve cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan ar\u0131nmas\u0131 i\u00e7in uyulmas\u0131 istenen direktifi de i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p>&#8220;De ki; Allah onlar hakk\u0131nda size \u015fu fetvay\u0131 veriyor! Bu fetva paylar\u0131na d\u00fc\u015fen miras\u0131 vermedi\u011finiz yada nikahlamak istemedi\u011finiz yetim kad\u0131nlar, ma\u011fdur \u00e7ocuklar ve yetimlere kar\u015f\u0131 adil davranman\u0131z konusunda size okunan Kur&#8217;an ayetleridir.<\/p>\n<p>Bu ayet hakk\u0131nda Ali b. Ebu Talha, \u0130bni Abbas (r.a)&#8217;dan \u015f\u00f6yle nakleder: Cahiliye devrinde adam tutar yan\u0131ndaki yetim k\u0131z\u0131n \u00fczerine elbisesini atard\u0131. Bunu yapt\u0131ktan sonra kimse o kad\u0131nla evlenemezdi art\u0131k. \u015eayet g\u00fczel olur da ho\u015funa giderse kendisi evlenip mal\u0131n\u0131 yerdi. Yok e\u011fer \u00e7irkin olursa, \u00f6lene kadar erkek y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmesine m\u00fcsaade etmezdi. \u00d6l\u00fcnce de miras\u0131na konard\u0131. Bunu y\u00fcce Allah haram etti, b\u00f6yle bir \u015fey yapmay\u0131 yasaklad\u0131. &#8220;&#8230; Ma\u011fdur \u00e7ocuklar&#8230; s\u00f6z\u00fc hakk\u0131nda, ibni Abbas, cahiliyede \u00e7ocuklar ve k\u0131zlar varis olamazlard\u0131, der. &#8220;&#8230;paylar\u0131na d\u00fc\u015fen miras\u0131 vermedi\u011finiz&#8230;&#8221; s\u00f6z\u00fc, bunu g\u00f6stermektedir. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah bu durumu yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Her pay sahibinin pay\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. B\u00fcy\u00fck olsun k\u00fc\u00e7\u00fck olsun erke\u011fin pay\u0131, kad\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131n iki kat\u0131d\u0131r, buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;&#8230;Yetimlere kar\u015f\u0131 adil davranman\u0131z&#8230;&#8221; s\u00f6z\u00fc hakk\u0131nda Said b. Cubeyr \u015f\u00f6yle der: &#8220;Nas\u0131l ki, g\u00fczel oldu\u011fu zaman adam, &#8220;onu nikahlad\u0131m kendime se\u00e7tim&#8221; diyorsa, mal ve g\u00fczelli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 zaman da nikah las\u0131n tercih etsin.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetin, &#8220;Onlar senden kad\u0131nlara ili\u015fkin fetva isterler&#8230;&#8221; diye ba\u015flayan ve &#8220;nikahlamak istemedi\u011finiz&#8230;&#8221; s\u00f6z\u00fcne kadarki k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda Hz. Ai\u015fe (r.a) \u015f\u00f6yle der: &#8220;Bu, yan\u0131nda yetim bir k\u0131z bulunan adamd\u0131r. Velisi durumunda oldu\u011fu i\u00e7in ona varis olmaktayd\u0131. K\u0131zca\u011f\u0131z\u0131n t\u00fcm mal\u0131na hatta hurma salk\u0131m\u0131na bile ortak olurdu: Fakat nikahlamak istemezdi. ( Yani, nikahlamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rd\u0131, \u00e7irkin oldu\u011fu i\u00e7in evlenmek istemezdi)<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131n ba\u015fka bir adamla evlenmesini ve b\u00f6ylece orta\u011f\u0131 bulundu\u011fu mala ba\u015fkas\u0131n\u0131n ortak olmas\u0131n\u0131 da istemezdi. Bu y\u00fczden evlenmesine engel olur. Ayet bunun i\u00e7in indi.&#8221; (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n<p>\u0130bn-i Ebu Hatem diyor ki: Muhammed b. Abdullah b. Abd\u00fclhakem&#8217;le okuduk. Bize Vehb anlatt\u0131, ona Yunus, \u0130bn-i \u015eihab&#8217;dan haber verdi, ona Urve b. Z\u00fcbeyr Hz. Ai\u015fe (r.a)&#8217;n\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini aktard\u0131: &#8220;Baz\u0131lar\u0131 kad\u0131nlar hakk\u0131nda inen bu ayetten sonra, Resulullah&#8217;tan fetva istediler. Bunun \u00fczerine, &#8220;Onlar senden kad\u0131nlara ili\u015fkin fetva isterler. De ki; Allah onlar hakk\u0131nda size \u015fu fetvay\u0131 veriyor: Bu fetva.. size okunan Kur&#8217;an ayetleridir.&#8221; ayeti indi. Hz. Ai\u015fe, &#8220;size okunan Kur&#8217;an ayetleri&#8221; ile y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, &#8220;\u015fayet yetimler konusunda adil olamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan korkuyorsan\u0131z kad\u0131nlardan ho\u015fland\u0131klar\u0131n\u0131zla evlenin.&#8221; dedi\u011fi ilk ayete i\u015faret edilmektedir.&#8221; der.<\/p>\n<p>Yine bu isnadla Hz. Ai\u015fe&#8217;den \u015f\u00f6yle rivayet edilir: &#8220;Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n: &#8220;nikahlamak istemedi\u011finiz.&#8221; s\u00f6z\u00fcnden, sizden birinizin himayesindeki yetim k\u0131z\u0131, mal\u0131 ve g\u00fczelli\u011fi az oldu\u011fundan dolay\u0131 nikahlamak istemeyi\u015fi kastedilmektedir. Bu y\u00fczden, adil davranmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece yetim k\u0131zlar\u0131 s\u0131rf mallar\u0131 ve g\u00fczelliklerinden dolay\u0131 nikahlamaktan engellediler. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6n\u00fcls\u00fcz davran\u0131yorlard\u0131 bu konuda.&#8221;<\/p>\n<p>Bu hadisler ve Kur&#8217;an ayetinden cahiliyenin durumu \u00f6zellikle yetim k\u0131zlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durum a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Yetim ki; velisinin g\u00f6z dikmesi ve aldatmas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rd\u0131. Velisi, k\u0131z\u0131n mal\u0131na g\u00f6z dikerdi. Mihrini de vermemek suretiyle aldat\u0131rd\u0131. \u015eayet kendisi evlenecek olsa hem mihrini hem de mal\u0131n\u0131 yerdi. \u00c7irkin oldu\u011fu i\u00e7in evlenmezdi. \u00dcstelik, elinin alt\u0131ndaki mal\u0131na, kocas\u0131n\u0131n ortak olmamas\u0131 i\u00e7in ba\u015fkas\u0131yla evlenmesine izin vermemekle de aldat\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n durumu da b\u00f6yleydi. Miraslar\u0131n\u0131 koruyacak bir g\u00fc\u00e7leri bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in mirastan yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131rlard\u0131. Yada sava\u015facak g\u00fc\u00e7te olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, kabileci d\u00fc\u015f\u00fcncenin etkisiyle mirasta haklar\u0131 bulunmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kabile d\u00fczeninde her\u015fey sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131nd\u0131r. Zay\u0131flar\u0131n hi\u00e7 bir \u015feyi yoktur.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n de\u011fi\u015ftirdi\u011fi yerine \u00fcst\u00fcn, insana yara\u015f\u0131r gelenekler yerle\u015ftirdi\u011fi, bu i\u011fren\u00e7 ve ilkel geleneklerdir. Daha \u00f6nce de dedi\u011fimiz gibi bu s\u0131rf Arap toplumunda s\u00f6z konusu olmu\u015f bir s\u0131\u00e7rama, bir uyan\u0131\u015f de\u011fildir ku\u015fkusuz. Bu ger\u00e7ekte yepyeni bir olu\u015fumdur. Yeni bir do\u011fu\u015ftur. Bu \u00fcmmetin cahiliyedeki realitesinden farkl\u0131 bir ger\u00e7ektir bu.<\/p>\n<p>\u015eunu \u00f6zellikle belirtmemiz gerekir: Bu yeni olu\u015fum, herhangi bir haz\u0131rl\u0131k d\u00f6neminin sonucu bir geli\u015fme de\u011fildir. Yada bu halk\u0131n hayat\u0131nda maddi olgunun ani de\u011fi\u015fikli\u011finden de kaynaklanmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Miras ve m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131k esas\u0131na dayand\u0131rmaktan insanl\u0131k esas\u0131na dayand\u0131rmak, \u00e7ocuk, yetim ve kad\u0131na sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fil de insan olmalar\u0131ndan dolay\u0131 haklar\u0131n\u0131 vermek de\u011fi\u015fimi; toplumun sava\u015f\u00e7\u0131lara de\u011fer vermeyen sa\u011flam kurallar edinmesi, bu y\u00fczden sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131 iptal etmesi ve onlar\u0131n \u00f6ncelikli olmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir durumun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famaya gelmesinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmas\u0131n!<\/p>\n<p>Kesinlikle hay\u0131r. Ku\u015fkusuz bu yeni d\u00f6nemde de sava\u015f\u00e7\u0131lara b\u00fcy\u00fck de\u011fer verilir. Onlara duyulan ihtiya\u00e7 da son derece \u00f6nemlidir. Ancak burada art\u0131k \u0130sl\u00e2m vard\u0131r. Burada insanl\u0131\u011f\u0131n yeniden do\u011fu\u015fu s\u00f6z konusudur. Bir kitaptan, bir hayat sisteminden kaynaklanan bir do\u011fu\u015f, ayn\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde, ayn\u0131 \u015fartlarda; \u00fcretim tarz\u0131nda, ara\u00e7lar\u0131nda ve \u00fcretimde bir devrim meydana getirmeksizin yaln\u0131zca bu yeni do\u011fu\u015fun etkisiyle, bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ink\u0131lab\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirerek bu yeni do\u011fmu\u015f toplumu olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n e\u011fitim metodunun, ruhlarda ve hayat tarz\u0131nda cahiliyenin belirtilerini s\u00f6nd\u00fcr\u00fcp gidermek, ruhlara ve hayat tarz\u0131na \u0130slam&#8217;\u0131n belirtilerini yerle\u015ftirip sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, (hem de uzun bir) m\u00fccadeleye giri\u015fti\u011fi bir ger\u00e7ektir. Di\u011fer bir ger\u00e7ek de cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tekrar hareketlendi\u011fi, baz\u0131 bireysel durumlarda kendisi de\u011fi\u015fik k\u0131l\u0131klara b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fcp yeniden ortaya \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Maddi olgularla m\u00fccadeleye giri\u015fenin, onlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p de\u011fi\u015ftirenin, g\u00f6kten indirilen bu ilah\u00ee sistem ve bu sistemin olu\u015fturdu\u011fu bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin ta kendisi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fidir. Hi\u00e7bir zaman bu de\u011fi\u015fikli\u011fi sa\u011flayan; maddi olgu ve maddenin \u00f6z\u00fcnde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fki yada \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi veya \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu de\u011fi\u015fikli\u011fi d\u00fczenlemek i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, hayat sistemi ve sistemlerinin de\u011fi\u015fmesini zorunlu g\u00f6ren Marksist hezeyanlardan biri olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Burada, bu halk\u0131n hayat\u0131nda yeni ve tek bir\u015fey s\u00f6z konusudur. Y\u00fcceler aleminden indirilmi\u015f bir \u015fey. Ruhlar hemen kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah yerle\u015ftirdi\u011fi f\u0131trat\u0131n derinliklerine hitap ediyordu. Bu y\u00fczden, b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fiklik ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Daha do\u011frusu insanl\u0131\u011f\u0131n bu yeniden do\u011fu\u015fu m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftu. Bu do\u011fu\u015fta; b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle cahiliye de hayat, bilinen g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden tamamen farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Eski ve yeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcm aras\u0131nda bir \u00e7at\u0131\u015fma s\u00f6z konusu olmas\u0131na, bir tak\u0131m sanc\u0131lar ve fedak\u00e2rl\u0131klardan dolay\u0131 ac\u0131lar \u00e7ekilmesine ra\u011fmen, t\u00fcm bunlar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada y\u00fcce bir mesaj, itikad\u00ee bir d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00f6z konusuydu. \u015eu yeniden do\u011fu\u015fta ilk ve son etken oydu. Tabi ki bu dalgay\u0131 \u0130sl\u00e2m toplumuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Ayn\u0131 \u015fekilde t\u00fcm insan topluluklar\u0131na da y\u00f6nelecekti ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p>M\u00fcminlerin kad\u0131nlara ili\u015fkin Resulullah&#8217;tan fetva istedi\u011fi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n da kendilerine fetva verdi\u011fi yetimlerin ve ma\u011fdur \u00e7ocuklar\u0131n haklar\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi \u015fu Kur&#8217;an ayeti, b\u00fct\u00fcn bu haklar\u0131 ve prensipleri, bu sistemin getirdi\u011fi kayna\u011fa ba\u011flamakla son bulmas\u0131n\u0131n nedeni de budur:<\/p>\n<p>&#8220;Ne iyilik yaparsan\u0131z ku\u015fkusuz Allah onu bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Bilinmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kaybolmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Allah kat\u0131nda kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Allah kat\u0131nda kay\u0131tl\u0131 iyili\u011fin kaybolmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>M\u00fcminin yapt\u0131klar\u0131yla d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc son merci buras\u0131d\u0131r. Niyeti ve \u00e7abas\u0131yla g\u00f6zetti\u011fi tek y\u00f6n budur. Bu prensiplerin ve bu metodun ruhlarda, davran\u0131\u015flarda ve t\u00fcm hayatta bu denli g\u00fc\u00e7l\u00fc etkin olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan; bu merciin g\u00fcc\u00fc ve otoritesidir.<\/p>\n<p>O halde bir tak\u0131m direktifler vermek, hayat metodlar\u0131 belirlemek ve sosyal d\u00fczenler kurmak \u00f6nemli de\u011fildir. \u00d6nemli olan bu direktiflerin, metod ve d\u00fczenlerin dayand\u0131\u011f\u0131, g\u00fc\u00e7lerini, insan nefsi \u00fczerindeki etki ve faaliyetlerini ald\u0131klar\u0131 otoritedir. \u0130nsanlar\u0131n otorite ve azamet sahibi y\u00fcce Allah&#8217;tan ald\u0131klar\u0131 prensip, hayat metodu ve d\u00fczenler ile, insanlar aras\u0131ndaki kendileri gibi bir kuldan ald\u0131klar\u0131 prensip, hayat metodu ve d\u00fczenler aras\u0131nda, ne kadar da fark vard\u0131r. Diyelim ki, t\u00fcm s\u0131fat ve \u00f6zellikleri ile de her ikisi ayn\u0131 d\u00fczeyde bulunsun ve b\u00f6ylece birlikte ayn\u0131 zirveye ula\u015fsalar bile -bu da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ya- \u015fu s\u00f6z\u00fcn kaynakland\u0131\u011f\u0131 zat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmem, ruhumda hakketti\u011fi yeri vermem bile, y\u00fccelerin y\u00fccesi Allah&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fc ile insano\u011flunun s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ruhumda hakkettikleri etkiyi, b\u0131rakmalar\u0131 i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, madde aleminde ya da \u00fcretim d\u00fcnyas\u0131nda ge\u00e7erli yery\u00fcz\u00fc men\u015feli de\u011fi\u015fim etkenlerinden \u00e7ok, mele-i a&#8217;ladan -y\u00fcceler aleminden indirilen Allah&#8217;\u0131n sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olu\u015fturdu\u011fu bu toplumda -aile ortam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen sosyal d\u00fczenlemeyle birlikte bir ad\u0131m daha at\u0131yoruz:<br \/>\n<strong>128- E\u011fer kad\u0131n, kocas\u0131n\u0131n ge\u00e7imsizlik \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131ndan veya kendisini ihmal edece\u011finden endi\u015fe ederse bu \u00e7iftin anla\u015fma yolu ile ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczene koymalar\u0131n\u0131n bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Anla\u015fma her zaman hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Nefisler cimrili\u011fe, bencilli\u011fe e\u011filimlidirler. E\u011fer iyi davran\u0131r, Allah&#8217;tan korkarsan\u0131z, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.<\/p>\n<p>129- Ne kadar \u00f6zen g\u00f6sterseniz de e\u015fleriniz aras\u0131nda adaleti sa\u011flayamayacaks\u0131n\u0131z. O halde birine iyice tutulup \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc ortada b\u0131rakmay\u0131n\u0131z. E\u011fer bar\u0131\u015f\u0131r Allah&#8217;tan korkarsan\u0131z, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir ve merhametlidir.<\/p>\n<p>130- E\u011fer e\u015fler birbirinden ayr\u0131l\u0131rlarsa Allah bol nimetleri ile her ikisini de muhta\u00e7 duruma d\u00fc\u015fmekten korur. Allah&#8217;\u0131n nimetleri boldur ve O hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu ilahi sistem -daha \u00f6nce- kad\u0131n taraf\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan ge\u00e7imsizlik durumunu ve aile \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 koruyacak uygulamalar\u0131 -bu c\u00fcz\u00fcn ba\u015flar\u0131nda- ele alm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi de erkek taraf\u0131ndan meydana gelmesinden korkulan b\u00f6ylece kand\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini, onurunu ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ailenin g\u00fcvenli\u011fini tehdit edecek ge\u00e7imsizlik durumu ele al\u0131nmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalpler farkl\u0131la\u015fabilir, duygular de\u011fi\u015fkendir. Bir hayat metodu olan \u0130sl\u00e2m da hayat\u0131n t\u00fcm y\u00f6nlerini ele al\u0131r, hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan her \u015feyi kar\u015f\u0131lar, ilke ve prensipleri \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirir. Yeni ba\u015ftan \u015fekillendirdi\u011fi ve meydana getirdi\u011fi toplumu bu ama\u00e7 do\u011frultusunda sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Kad\u0131n kendisine kaba davran\u0131lmas\u0131ndan korkarsa, bu kabal\u0131\u011f\u0131n; -Allah&#8217;\u0131n hi\u00e7 sevmedi\u011fi ancak helal olan- bo\u015fanmaya yada ne e\u015f, ne de bo\u015fanm\u0131\u015f say\u0131lmayan bo\u015fta kalm\u0131\u015f gibi b\u0131rak\u0131l\u0131p y\u00fcz \u00e7evirilmesinden endi\u015feleniyorsa, mali veya hayati haklar\u0131ndan feragat edip anla\u015fmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnse, kendisi ve kocas\u0131 i\u00e7in bir mahsur yoktur. Nafakas\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yada t\u00fcm\u00fcn\u00fc b\u0131rakmas\u0131, \u015fayet kendisine tercih etti\u011fi di\u011fer bir e\u015fi varsa ve kendisi de e\u015flik i\u00e7in gerekli \u00e7ekicilik ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yitirmi\u015fse pay\u0131n\u0131 ve gecesini ona vermesi gibi. B\u00fct\u00fcn bunlar; bizzat kendisi -t\u00fcm tercihini kullanmas\u0131 ve t\u00fcm \u015fartlar\u0131 de\u011ferlendirmesi sonucu- bo\u015fanmaktan daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funa karar verirse m\u00fcmk\u00fcn olabilir:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer kad\u0131n, kocas\u0131n\u0131n ge\u00e7imsizlik \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131ndan yada kendisini ihmal edece\u011finden endi\u015fe ederse, bu \u00e7iftin, anla\u015fma yolu ile ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczene koymalar\u0131n\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur.&#8221; Bu da az \u00f6nce i\u015faret etti\u011fimiz anla\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu h\u00fckm\u00fcn ard\u0131nd\u00e4n, anla\u015fman\u0131n her zaman i\u00e7in ayr\u0131l\u0131ktan, kabal\u0131ktan, ge\u00e7imsizlik ve bo\u015fanmadan daha iyi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Anla\u015fma her zaman bay\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece i\u00e7inde ge\u00e7imsizlik ve kat\u0131l\u0131k duygular\u0131n\u0131n depre\u015fti\u011fi g\u00f6n\u00fcllere yumu\u015fakl\u0131k, yak\u0131nl\u0131k meltemi estirilmekte; evlilik ili\u015fkisinin ve aile ba\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131na te\u015fvik edilmektedir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m, insan ruhunun t\u00fcm realitesiyle birlikte hareket eder. B\u00fct\u00fcn etkin y\u00f6ntemlerini kullanarak, insan ruhunu ve f\u0131trat\u0131 en \u00fcst\u00fcn d\u00fczeye y\u00fckseltmek i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131r. Ancak, bunu yaparken hi\u00e7bir zaman da insan tabiat\u0131n\u0131n ve f\u0131trat\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmez. G\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetemeyece\u011fi \u015feyi yapmaya zorlamaz. \u0130nsanlara; &#8220;ba\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 duvara vurun. Sizden bunu istiyoruz. \u0130ster g\u00fcc\u00fcn\u00fcz yetsin, ister yetmesin, fark etmez.&#8221; demez.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, insan ruhuna zaaflar\u0131 ve kusurlar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa kalmas\u0131n\u0131 f\u0131s\u0131ldamaz. Batakl\u0131k i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7amur i\u00e7inde \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halde insan ruhunun realitesi budur yutturmacas\u0131yla, insana \u015feref mar\u015flar\u0131n\u0131 s\u00f6yletmez. Ancak boynundan tutup mele-i a&#8217;ladan bir ipe ba\u011flamaz. Yery\u00fcz\u00fcnde ayaklar\u0131 tutunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fckseklik ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck bahanesiyle havada sal\u0131nacak gibi sal\u0131n\u0131p durmas\u0131na izin vermez.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m orta yoldur. F\u0131tratt\u0131r. Realist idealizmdir, ya da idealist realizmdir. \u0130nsana insanl\u0131\u011f\u0131yla muamele eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir yarat\u0131kt\u0131r. Ayaklar\u0131n\u0131 yere koydu\u011fu halde ruhuyla g\u00f6klerde dola\u015fabilen sadece odur. Bir anda ger\u00e7ekle\u015fen bu olayda ruhla cesedin, ayr\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Yerde cesed, g\u00f6kte ruh olarak b\u00f6l\u00fcnmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada bu h\u00fck\u00fcmde de \u0130sl\u00e2m, insanla birlikte hareket etmektedir. Onun bu alandaki \u00f6zelliklerinden birini belirlemektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Nefisler cimrili\u011fe, bencilli\u011fe e\u011filimlidirler.&#8221;<\/p>\n<p>Yani nefislerde cimrilik s\u00fcrekli vard\u0131r. Her zaman orada bulunur. Cimrili\u011fin \u00e7e\u015fitleri vard\u0131r. Malda cimrilik oldu\u011fu gibi duygularda da cimrilik s\u00f6z konusudur. Kar\u0131 kocan\u0131n hayat\u0131n\u0131 etkileyen -ya da kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan- bir tak\u0131m sebepler, kar\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 kocan\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde bu cimrili\u011fi harekete ge\u00e7irebilir. O zaman kad\u0131n\u0131n mehrinin kalan k\u0131sm\u0131ndan yada nafakas\u0131ndan vazge\u00e7mesi konusundaki cimrili\u011fi tatmin edip, nikah\u0131n s\u00fcrmesini sa\u011flayabilir. Kendi gecesinden vazge\u00e7mesi de -\u015fayet kendisine tercih etti\u011fi bir e\u015fi varsa- birincide canl\u0131l\u0131k ve \u00e7ekicilik kalmam\u0131\u015fken bu \u015fekilde kocas\u0131n\u0131n duygu konusundaki cimrili\u011fini ho\u015fnut etmesi, ayn\u0131 \u015fekilde nikah\u0131n s\u00fcrmesini sa\u011flayabilir. Buna ra\u011fmen, her haluk\u00e2rda konu, kad\u0131n\u0131n takdirine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kendi yarar\u0131na uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyi yapmakta serbesttir. \u0130lahi sistem onu hi\u00e7bir \u015fey yapmaya zorlamaz. Sadece ona tasarruf yetkisini tan\u0131r. Kendi i\u015fini g\u00f6rebildi\u011fi gibi bulup de\u011ferlendirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de tan\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m\u00ee hayat metodu, bu cimri tabiatla birlikte hareket ederken, bu tabiat\u0131 insan ruhunun her y\u00f6nden bir \u00f6zelli\u011fi kabul edip durmaz. Ona bir di\u011fer \u00e7a\u011fr\u0131 yapmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir na\u011fme \u00e7almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer iyi davran\u0131r, Allah&#8217;tan korkarsan\u0131z, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130hsan ve takva; en sonunda i\u015fin ba\u011flanaca\u011f\u0131 noktay\u0131 olu\u015fturur. Bunlar ki\u015fiye hi\u00e7bir \u015fey kaybettirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ki\u015finin yapt\u0131\u011f\u0131ndan Allah haberdard\u0131r. Nedenlerini ve gizliliklerini bilir. M\u00fcmin ruhu ihsan ve takvaya \u00e7a\u011f\u0131rmak, yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden haberdar olan Allah&#8217;\u0131n ad\u0131yla ona seslenmek, etkin bir \u00e7a\u011fr\u0131, kabul g\u00f6recek bir sesleni\u015ftir. Hatta ger\u00e7ek anlamda etkin \u00e7a\u011fr\u0131 ve kabul g\u00f6recek sesleni\u015f sadece budur.<\/p>\n<p>Bir kez daha kendimizi e\u015fsiz ilahi sistemin \u00f6n\u00fcnde buluyoruz. \u0130nsan ruhunun realitesini ve insan hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm ko\u015fullar\u0131n\u0131 idealist realizmle yada realist idealizmle kar\u015f\u0131layan ve insan ruhunun gizli sentezini ola\u011fan\u00fcst\u00fc, o e\u015fsiz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 kabul eden sistemi&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Ne kadar \u00f6zen g\u00f6sterirseniz de e\u015fleriniz aras\u0131nda adaleti sa\u011flayamayacaks\u0131n\u0131z, o halde birine iyice tutulup \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc ortada b\u0131rakmay\u0131n\u0131z. E\u011fer bar\u0131\u015f\u0131r Allah&#8217;tan korkarsan\u0131z, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve merhametlidir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer e\u015fler birbirinden ayr\u0131l\u0131rlarsa Allah bol nimetleri ile her ikisini de muhta\u00e7 duruma d\u00fc\u015fmekten korur. Allah&#8217;\u0131n nimetleri boldur ve o hikmet sahibidir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan ruhunu yaratan y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r. F\u0131trat\u0131nda kar\u015f\u0131 koymad\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m e\u011filimlerinin oldu\u011funu bilir. Bu y\u00fczden bu e\u011filimlerini kontrol etmesini sa\u011flayacak bir gem vermi\u015ftir insana. Sadece hareketlerini d\u00fczenleyecek bir gem. Bu e\u011filimleri yok etmek veya \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in de\u011fil.<\/p>\n<p>\u0130nsan g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn e\u015flerden birine kay\u0131p onu di\u011ferlerine tercil\u0131 etmesi de bu e\u011filimlerdendir. Tercih etti\u011fi e\u015fine olan e\u011filimi di\u011ferine veya di\u011ferlerine oranla daha fazla olur. Bu e\u011filimde bir art niyet yoktur. Yok etmek yada \u00f6ld\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir bu e\u011filimi. Nas\u0131l \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir ki?.. \u0130sl\u00e2m insan\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi bir konuda hesaba \u00e7ekmez. Kar\u015f\u0131 koymad\u0131\u011f\u0131 bu e\u011filimi sonu\u00e7ta bir g\u00fcnah olarak g\u00f6rmez. Hakim olamad\u0131\u011f\u0131 e\u011filimde, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmedi\u011fi bir konuda ortada b\u0131rakmaz insan\u0131. Aksine -\u00f6zen g\u00f6stermelerine ra\u011fmen- kad\u0131nlar aras\u0131nda adaleti sa\u011flayamayacaklar\u0131n\u0131 bildirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konu iradesinin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir konudur. Ancak \u015fu bak\u0131mdan istemlerine ba\u011fl\u0131 bir \u015fey vard\u0131r: Uygulamada, payla\u015f\u0131mda, ge\u00e7indirmede, evlilik haklar\u0131nda, hatta, y\u00fcze kar\u015f\u0131 g\u00fcler y\u00fczl\u00fc olmada ve tatl\u0131 dilli olmada adalet sa\u011flanabilir. \u0130\u015fte bunu yapmalar\u0131 istenmektedir. Bu e\u011filimi kontrol alt\u0131nda tutacak gem budur. D\u00fczenlemek i\u00e7in tabii, \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in de\u011fil:<\/p>\n<p>&#8220;O halde birine iyice tutulup \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc ortada b\u0131rakmay\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130\u015fte yasaklanan budur. A\u00e7\u0131k uygulamalarda e\u011filim g\u00f6stermek&#8230; Di\u011fer e\u015fe t\u00fcm evlilik haklar\u0131ndan yoksun b\u0131rakarak, ne e\u015f olabilen ne de bo\u015fanabilen bir durumda b\u0131rak\u0131p, tamam\u0131yle di\u011fer e\u015fe e\u011filim g\u00f6stermek yasakt\u0131r. Bununla beraber m\u00fcmin ruhlarda derin etkisi bulunan bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131l\u0131rken insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fan \u015feylerden dolay\u0131 hesap sorulmayaca\u011f\u0131 da bildirilmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer bar\u0131\u015f\u0131r Allah&#8217;tan korkarsan\u0131z, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir ve merhametlidir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m; bir avu\u00e7 \u00e7amur ve Allah&#8217;\u0131n ruhundan bir nefhan\u0131n e\u015fsiz bile\u015fimiyle birlikte bir b\u00fct\u00fcn olarak insan ruhunu, yetenek ve g\u00fc\u00e7leriyle birlikte ele ald\u0131\u011f\u0131, ayaklar\u0131n\u0131 yere koydu\u011fu halde; \u00e7eki\u015fmeye, ayr\u0131lmaya meydan vermeden ruhunu g\u00f6klerde u\u00e7uran idealist realizmiyle yada realist idealizmiyle birlikte hareket etti\u011fi i\u00e7in&#8230;<\/p>\n<p>Evet \u0130sl\u00e2m b\u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, insanl\u0131\u011f\u0131n m\u00fckemmel bir tablosu olan \u0130sl\u00e2m peygamberi (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fckemmelli\u011fin zirvesine ula\u015fm\u0131\u015fken, b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleri ve yetenekleri insan f\u0131trat\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde dengeli ve eksiksiz bir geli\u015fme g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu peygamber de e\u015flerinin aras\u0131nda g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi konularda payla\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131. Bu payla\u015fmada ku\u015fkusuz adaleti g\u00f6zetmi\u015fti ancak, baz\u0131s\u0131n\u0131 baz\u0131s\u0131na tercih etti\u011fini ve bunun elinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inkar etmiyordu. Bu y\u00fczden \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131m elimden gelen budur. Senin g\u00fcc\u00fcn dahilinde olup benim g\u00fcc\u00fcm yetmedi\u011fi konularda (yani kalbin e\u011filimi konusunda) beni k\u0131nama.&#8221; (Ebu Davud)<\/p>\n<p>Ancak kalpler kat\u0131la\u015f\u0131p, bu ili\u015fkiyi s\u00fcrd\u00fcrmeyecek duruma gelirse ve b\u00f6ylece kar\u0131-kocan\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde hayat\u0131n istikrarl\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrmesini sa\u011flayacak unsurlar kalmam\u0131\u015fsa o zaman, ayr\u0131l\u0131k daha iyidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m e\u015fleri, halatlarla, iplerle, ba\u011flarla ve zincirlerle birbirine ba\u011flamaz. Onlar\u0131 sevgi ve \u015fefkat yada g\u00f6rev sorumlulu\u011fu ve nezaket anlay\u0131\u015f\u0131yla birbirine ba\u011flar. Birbirinden nefret eden g\u00f6n\u00fclleri tedavi etmeye hi\u00e7bir y\u00f6ntemin g\u00fcc\u00fc yetmez olunca, art\u0131k onlar\u0131 zorluk ve nefret zindan\u0131nda tutmaya yada g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde birbirine ba\u011fl\u0131, ger\u00e7ekte ise ayr\u0131 ya\u015fayan kar\u0131-kocay\u0131 bu \u00e7arp\u0131k ili\u015fkiyi s\u00fcrd\u00fcrmeye zorlaman\u0131n hi\u00e7bir yarar\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer e\u015fler birbirinden ayr\u0131l\u0131rlarsa, Allah bol nimetleriyle her ikisini de muhta\u00e7 duruma d\u00fc\u015fmekten korur. Allah&#8217;\u0131n nimetleri boldur ve O hikmet sahibidir.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, her ikisini lutfedip muhta\u00e7 duruma d\u00fc\u015fmekten koruyaca\u011f\u0131n\u0131 ve kat\u0131ndan bol nimetler verece\u011fini vaadediyor. Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na bolluk bah\u015feder, diledi\u011fi \u015feyi, hikmeti ve bilgisi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde her durum i\u00e7in, uygun olacak \u015fekilde kullar\u0131na bolca verir.<\/p>\n<p>Ruhlar\u0131n duygular\u0131n\u0131, tabiatlar\u0131n gizliliklerini ve b\u00fct\u00fcn realitesi ile birlikte hayat tarzlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen ilah\u00ee sistemin pro\u011fram\u0131 insanlar\u0131, bu sistemden uzakla\u015ft\u0131ranlar\u0131n bitmez t\u00fckenmez bencilli\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu ilah\u00ee hayat sistemi, son derece kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r ve insanlar i\u00e7in konulmu\u015ftur. Onlar\u0131n ad\u0131mlar\u0131na yol g\u00f6sterip, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k batakl\u0131ktan kurtar\u0131p daha y\u00fckse\u011fe, f\u0131tratlar\u0131na ve kabiliyetlerine uygun bir \u015fekilde en y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. F\u0131tratlar\u0131nda bunu kabullenecek bir \u00f6zellik, tabiatlar\u0131nda harekete ge\u00e7irece\u011fi bir yetenek, b\u00fcnyelerinde ye\u015fertece\u011fi bir tohum olmaks\u0131z\u0131n y\u00fckselmek ve y\u00fccelmek ad\u0131na hi\u00e7bir zorunluluk y\u00fcklememektedir. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra insanlar\u0131, idealist realizmi ya da realist idealizmi sayesinde, ba\u015fka hi\u00e7bir hayat sisteminin ula\u015ft\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeylere \u00e7\u0131kart\u0131r. Bu da \u015fu e\u015fsiz varl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcnyesine en uygun d\u00fczeydir.<\/p>\n<p>HAK\u0130M\u0130YET ALLAH&#8217;INDIR<\/p>\n<p>Evlilik hayat\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesine \u00f6zg\u00fc bu h\u00fck\u00fcmler, hayat\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc d\u00fczenleyen ilah\u00ee hayat sisteminin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu ilah\u00ee sistem, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle evrene egemen yasan\u0131n bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n t\u00fcm evren i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi bu yasa, Allah&#8217;\u0131n evreni yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trata ve bu evrende ya\u015fayan insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131na uygun d\u00fc\u015fmektedir. Bu kapsaml\u0131 ve b\u00fcy\u00fck sistemin derinliklerindeki ger\u00e7ek bu oldu\u011fundan, s\u00fbrenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde aile hayat\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesine \u00f6zg\u00fc h\u00fck\u00fcmlerden sonra onlar\u0131, t\u00fcm evrene egemen yasaya, evren \u00fczerindeki Allah&#8217;\u0131n otoritesine ve O&#8217;nun evren \u00fczerindeki hakimiyetine, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131nda insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiyenin tekli\u011fine, d\u00fcnya ve ahiret sevab\u0131na ba\u011flayan bir a\u00e7\u0131klama yer almaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bunlar, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ilah\u00ee hayat sisteminin dayand\u0131\u011f\u0131 hak, adalet ve takva temelleridir.<br \/>\n<strong>131- Gerek g\u00f6klerde gerekse yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsi Allah&#8217;a aittir. Size ve sizden \u00f6nce kendilerine kitap verilmi\u015flere Allah&#8217;tan korkmay\u0131 emrettik. E\u011fer kafir olursan\u0131z, biliniz ki, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her\u015fey Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. Onun hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktur ve \u00f6vg\u00fcye lay\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>132- Gerek g\u00f6klerde gerekse yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsi Allah&#8217;a aittir. Allah vekil olarak yeterlidir.<\/p>\n<p>133- Ey insanlar, e\u011fer O dilerse sizi ortadan kald\u0131r\u0131r da yerinize ba\u015fkalar\u0131n\u0131 getirir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc bunu yapmaya yeter.<\/p>\n<p>134- Kim d\u00fcnyada m\u00fckafat\u0131n\u0131 elde etmek isterse bilsin ki, d\u00fcnyan\u0131n da ahiretin de m\u00fckafat\u0131 Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndad\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi i\u015fiten ve g\u00f6rendir.<\/strong><\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de h\u00fck\u00fcmler, emir ve nehiyler bildirilirken, ard\u0131ndan &#8220;g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n Allah&#8217;a ait&#8221; oldu\u011fu yada &#8220;g\u00f6klerin ve yerin m\u00fclkiyetinin Allah&#8217;\u0131n&#8221; oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin bildirildi\u011fi \u00e7ok\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Ger\u00e7ekte her ikisi de di\u011ferini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015feye sahip olan m\u00fclk\u00fcnde otorite sahibidir de. Bu m\u00fclk\u00fcn kapsam\u0131ndakiler i\u00e7in kanunlar koyan otorite sahibi de sadece O&#8217;dur. Bunlar da birbirlerini zorunlu k\u0131lan iki ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca burada, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kendilerine kitap indirilen herkese y\u00f6nelik tavsiyesinin takva oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu da, g\u00f6klerin ve yerin m\u00fclk\u00fcn\u00fcn kime ait oldu\u011fu ve m\u00fclk\u00fcnde tavsiye etme yetkisinin kimde oldu\u011fu belirlendikten sonra yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Gerek g\u00f6klerde gerekse yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsi Allah&#8217;a aittir. Size ve sizden \u00f6nceki kendilerine kitap verilmi\u015flere Allah&#8217;tan korkmay\u0131 emrettik.&#8221;<\/p>\n<p>Kendisinden sak\u0131n\u0131lan, azab\u0131ndan korkulan ger\u00e7ek otorite sahibi olan merciidir. Allah korkusu, kalplerin \u0131slah\u0131 ve b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle O&#8217;nun hayat sistemini uygulamaya \u00f6zen g\u00f6stermenin g\u00fcvencesidir.<\/p>\n<p>Bu arada Allah&#8217;\u0131n m\u00fclk\u00fcnde, \u00f6nemsenmeyecek bir grubu olu\u015fturan kafirlere, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p yerlerine ba\u015fkalar\u0131n\u0131 getirmesinin son derece kolay oldu\u011fu bildirilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer kafir olursan\u0131z, biliniz ki, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her \u015fey Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. Onun hi\u00e7 bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktur ve \u00f6vg\u00fcye lay\u0131kt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Gerek g\u00f6klerde gerekse yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsi Allah&#8217;a aittir. Allah vekil olarak yeterlidir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ey insanlar, e\u011fer O dilerse sizi ortadan kald\u0131r\u0131r da yerinize ba\u015fkalar\u0131n\u0131 getirir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fc bunu yapmaya yeterlidir.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na takvay\u0131 tavsiye ediyorsa, bu dinlemeyip kafir olmalar\u0131 durumunda; Ona zarar verecekleri, Onu zahmete sokacaklar\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n kafir olmalar\u0131 Onun m\u00fclk\u00fcnden bir \u015fey eksiltmez.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Biliniz ki, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her\u015fey Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p yerlerine di\u011fer bir \u0130nsan toplulu\u011funu getirebilir ku\u015fkusuz. Yoksa sadece onlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 ve durumlar\u0131n\u0131n \u0131slah\u0131 i\u00e7in takvay\u0131 emretmektedir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, Allah kat\u0131nda insana verdi\u011fi de\u011fer, yery\u00fcz\u00fcnde ve evrende bulunanlardan \u00fcst\u00fcn tutmas\u0131 oran\u0131nda, kafir oldu\u011fu, azg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fcklendi\u011fi ve haks\u0131z yere ilal\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerini iddia etti\u011fi zaman da tehdit etmesi, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, i\u015fin ger\u00e7e\u011finin ve pratik durumun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc dengenin gere\u011fidir.<\/p>\n<p>Bu de\u011ferlendirme, sadece d\u00fcnyay\u0131 isteyen g\u00f6n\u00fcllere y\u00f6nelik y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfunun geni\u015f oldu\u011funa ili\u015fkin bir direktifle son bulmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz d\u00fcnya ve ahiret m\u00fckafat\u0131 onun kat\u0131ndand\u0131r. \u0130deallerini d\u00fcnyayla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutanlar, onun \u00f6tesini bak\u0131\u015flar\u0131yla kavrayabilirler, b\u00f6ylece d\u00fcnya ve ahiret m\u00fckafat\u0131n \u0131 elde edebilirler.<\/p>\n<p>&#8220;Kim d\u00fcnya m\u00fckafat\u0131n\u0131 elde etmek isterse bilsin ki, d\u00fcnyan\u0131n da ahiretin de m\u00fckafat\u0131 Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndad\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n, d\u00fcnya ve ahireti birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi, d\u00fcnya ve ahiret sevab\u0131n\u0131n beraberce elde edebildi\u011fi ve bunu \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n eksiksiz, realist ve idealist hayat sistemi garantiledi\u011fi halde, d\u00fcnya m\u00fckafat\u0131yla yetinmesi, ilgisini d\u00fcnyayla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmas\u0131 ve insan gibi ya\u015famas\u0131; ayaklar\u0131 yerde, ruhu da g\u00f6kte u\u00e7u\u015fan \u015fu yery\u00fcz\u00fcne egemen yasalara uygun hareket edebilen, ayn\u0131 zamanda y\u00fcceler alemindekilerle birlikte ya\u015fayabilen bir varl\u0131k olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken, hayvanlar, s\u00fcr\u00fcngenler ve b\u00f6cekler gibi ya\u015famas\u0131 ahmakl\u0131kt\u0131r, basitliktir.<\/p>\n<p>Son olarak bu \u00e7e\u015fitli de\u011ferlendirmeler \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131nda yer alan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmlerle evrensel hayat sistemi aras\u0131ndaki sa\u011flam ba\u011fa i\u015faret etti\u011fi gibi, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n aile konusunda g\u00f6sterdi\u011fi titizli\u011fe de i\u015faret etmektedir. \u00d6yle ki bu sorunu, \u015fu b\u00fcy\u00fck sorunlara ba\u011flayacak kadar \u00f6nemsemi\u015ftir. Ard\u0131ndan da b\u00fct\u00fcn dinlerde yer alan takva tavsiyesinin yer almas\u0131 da bu y\u00fczdendir. Yoksa y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p yerine tavsiyesine uyan ve \u015feriat\u0131n\u0131 uygulayan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 getirebilir. Bu, son derece \u00f6nemli bir de\u011ferlendirmedir ve aile sorununun y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131nda ve onun hayat sisteminde de \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Gelecek ders, hakk\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n &#8220;Siz insanlar i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetsiniz.&#8221; (Al-i \u0130mran. 110) buyurdu\u011fu bir \u00fcmmet ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ilah\u00ee g\u00f6zetimin alt\u0131ndaki metodla, e\u011fitim zincirinin bir halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu halka; de\u011fi\u015fmez oldu\u011fu kadar, ad\u0131mlar\u0131 s\u00fcrekli olan, insan ruhunu y\u00fcce yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n verdi\u011fi ila\u00e7la tedavi etmek i\u00e7in hedefleri belirlenmi\u015f olan ilah\u00ee sistemin bir halkas\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, insan ruhunun girintilerinden ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan haberdard\u0131r. Onun \u00f6zelliklerini ve hakikatlerini g\u00f6r\u00fcr. Zorunluluk ve isteklerini g\u00fc\u00e7 ve kuvvetini bilir.<\/p>\n<p>Bu halka, her nesilden t\u00fcm insanlar\u0131 -konumlar\u0131na g\u00f6re- cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karmak, en \u00fcst zirveye \u00e7\u0131kma \u00e7abalar\u0131nda daha yukar\u0131ya y\u00fckseltmek i\u00e7in konulmu\u015f ilah\u00ee sistemin kurallar\u0131n\u0131 ve de\u011fi\u015fmez prensiplerini belirledi\u011fi gibi, bu Kur&#8217;an&#8217;la muhatap olmu\u015f ilk m\u00fcsl\u00fcman kitlenin durumunu da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirmektedir. Bu kitlenin tablosunu olu\u015fturan \u00e7izgilerden -oldu\u011fu gibi onlar\u0131n insan olu\u015flar\u0131, insanl\u0131klar\u0131nda mevcut g\u00fc\u00e7 ve zaaf noktalar\u0131, cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ve f\u0131tr\u00ee belirtileri ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu sistemin, m\u00fcsl\u00fcman kitleyi tedavi etme, g\u00fc\u00e7lendirme ve temsil etti\u011fi hak \u00fczere sa\u011flamla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi ile hak u\u011fruna sarf ettikleri \u00e7aba ve fedakarl\u0131klar da belirlenmektedir.<\/p>\n<p>Ders, insanlar aras\u0131nda o ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015fekilde adaleti ayakta tutmalar\u0131 hususundaki g\u00f6revlerinin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeleri i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman kitleye y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131yla ba\u015flamaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu adaleti ancak bu kitle ayakta tutabilir. Kitle, bu i\u015flevini yerine getirirken do\u011frudan, y\u00fcce Allah&#8217;la ili\u015fki i\u00e7indedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc yak\u0131nl\u0131k duygusu, arzu ve \u00e7\u0131kardan uzakt\u0131r. Toplum, millet yada devlet \u00e7\u0131kar\u0131 dedikleri \u015fey de bunun i\u00e7indedir ku\u015fkusuz. Kitle bu adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirirken Allah korkusu ve ho\u015fnutlu\u011fu d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm de\u011fer yarg\u0131lar\u0131ndan soyutlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu adaletin bir \u00f6rne\u011fini, daha \u00f6nce s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yahudi olay\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n pratik olarak Resulullah&#8217;a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ve m\u00fcsl\u00fcman kitleye \u00f6\u011fretti\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n<p>Bu adaleti, bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri i\u00e7in iman edenlere y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131yla ba\u015fl\u0131yor ders. Bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 indiren merci, ku\u015fkusuz adaleti bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zorlu m\u00fccadelenin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc de, bilir. \u0130nsan ruhunun, birtak\u0131m bilinen zaaflar\u0131 oldu\u011funu, kendi \u015fahs\u0131na, akrabalar\u0131na, mahkemele\u015fen taraflardan zay\u0131f veya g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlara, anne-babaya ve yak\u0131nlara, zengin ve fakire, sevgi ve k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 duygular\u0131n\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini bilir. B\u00fct\u00fcn bunlardan soyutlanman\u0131n zorlu bir cihad\u0131 gerektirdi\u011fini bilir. Bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k batakl\u0131ktan kurtulup bu zirveye ula\u015fmak i\u00e7in cihad\u0131n gereklili\u011fini bilir. Art\u0131k o zirvede Allah&#8217;\u0131n ipinden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye ba\u011flanmaz insan.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan, kapsaml\u0131 iman\u0131n unsurlar\u0131na, Allah&#8217;a, meleklerine, kitaplar\u0131na, peygamberlerine ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmalar\u0131 i\u00e7in ikinci bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu unsurlardan her birinin iman\u00ee akidenin ve isl\u00e2m\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin olu\u015fumunda b\u00fcy\u00fck de\u011feri vard\u0131r. \u015e\u00fcphesiz \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insanl\u0131\u011f\u0131n -\u0130sl\u00e2m&#8217;dan \u00f6nce ve sonra- tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm di\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcncelerden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. \u0130lk m\u00fcsl\u00fcman kitlenin hayat\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ahl\u00e2ksal, toplumsal ve sosyal d\u00fczen noktas\u0131ndaki di\u011fer \u00fcst\u00fcnl\u00fckler, bu \u00fcst\u00fcnl\u00fckten kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck, kendisine ger\u00e7ek anlamda inanan ve i\u00e7indekilerle birlikte yery\u00fcz\u00fcne Allah ad\u0131na egemen olana kadar gereklerini eksiksiz yerine getiren toplumlara takva duygusunu bah\u015fetmi\u015ftir. \u00d6yle ki, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bizzat bu derste m\u00fcminlere verdi\u011fi s\u00f6z ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kafirlere, m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelme f\u0131rsat\u0131 vermez.&#8221;<\/p>\n<p>Bu iki \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlere ba\u015fvurarak m\u00fcnaf\u0131klara, -onlardan m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k durumunu s\u00fcrd\u00fcrenlere ve m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra tekrar kafir olanlara- sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7iyor. Bu sald\u0131r\u0131da, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tabiatlar\u0131 tasvir edilmekte, m\u00fcsl\u00fcman safta meydana getirdikleri olaylardan ve \u015fartlara g\u00f6re de\u011fi\u015fen konumlar\u0131ndan hareketle a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 tablolar\u0131 sergilenmektedir. M\u00fcsl\u00fcmanlar zafer elde ettiklerinde onlara yaltaklan\u0131p, yana\u015f\u0131yorlard\u0131. Kafirler galip geldi\u011finde, galibiyete kendilerinin neden oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. \u0130ki taraf aras\u0131nda bocalay\u0131p duruyorlard\u0131, ne bunlardan ne de onlardan oluyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu sald\u0131r\u0131 esnas\u0131nda m\u00fcminlere y\u00f6nelik baz\u0131 direktif ve sak\u0131nd\u0131rmalar da s\u00f6z konusu edilmektedir. Bunlar -o zaman i\u00e7in- m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n m\u00fcsl\u00fcman saftaki marifetlerini g\u00f6sterdi\u011fi gibi, m\u00fcnaf\u0131klar cephesinin ne denli g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu ve m\u00fcsl\u00fcman toplumun hayat\u0131nda ne denli yer ettiklerini de g\u00f6stermektedir. \u00d6yle ki onlar\u0131n durumlar\u0131, b\u00f6yle bir sald\u0131\u011f\u0131 gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortam g\u00f6zetilerek m\u00fcsl\u00fcmanlar ad\u0131m ad\u0131m m\u00fcnaf\u0131klardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, onlardan sak\u0131nmalar\u0131 emredilmi\u015ftir. Bunlar aras\u0131nda, Allah&#8217;\u0131n ayetlerini inkar ettikleri ve alaya ald\u0131klar\u0131 toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmama emri de yer almaktad\u0131r. Ancak o g\u00fcn i\u00e7in b\u00fct\u00fcn\u00fcyle m\u00fcnaf\u0131klarla ili\u015fkilerin kesilmesi emredilmemi\u015fti. Bu da g\u00f6steriyor ki, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k cephesi son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc idi ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7inde yer etmi\u015fti. Bu y\u00fczden t\u00fcm\u00fcyle ili\u015fkileri koparmak m\u00fcsl\u00fcmanlara zor gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu arada, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015fmemeleri i\u00e7in, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellik ve belirtilerinden uzak durmalar\u0131 konusunda m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik sak\u0131nd\u0131rmalar da yer almaktad\u0131r. Bu \u00f6zelliklerin en belirginleri; kafirleri dost edinmek, onlar\u0131n kat\u0131nda \u015feref ve g\u00fc\u00e7 aramakt\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u015ferefin kendisine ait oldu\u011funu belirtiyor ve m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda kafirlere f\u0131rsat vermeyece\u011fini garantiliyor. Bunun yan\u0131nda m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n d\u00fcnya ve ahiretteki durumlar\u0131n\u0131 tasvir eden \u00e7irkin bir tablo da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Ahirette cehennemin en a\u015fa\u011f\u0131 tabakas\u0131nda yer alacaklar\u0131 bildirilmektedir.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir \u00fcslupla y\u00f6neltilen direktif ve sak\u0131nd\u0131rmalar, ilah\u00ee hayat sisteminin, ruhlar\u0131 ve hayat tarzlar\u0131n\u0131 tedavi etme y\u00f6ntemini g\u00f6stermektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde, g\u00fc\u00e7leri ve ko\u015fullar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ya\u015fanan olguyu de\u011fi\u015ftirip son \u015feklini verene kadar, yeni bir olguyu yerle\u015ftirme y\u00f6ntemini de g\u00f6stermektedir. O zamanki m\u00fcsl\u00fcman kitlenin durumunu ve bu kitlenin, yeni din ve m\u00fcsl\u00fcman topluma kar\u015f\u0131 sava\u015fta yard\u0131mla\u015fan k\u00fcf\u00fcr ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k cepheleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumuna da i\u015faret etmektedir.<\/p>\n<p>Bu arada bu direktif ve sak\u0131nd\u0131rmalardan, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n m\u00fcsl\u00fcman toplum ile birlikte giri\u015fti\u011fi \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n, sava\u015fa ve ruhlara \u00f6nc\u00fcl\u00fck ederken ba\u015f vurdu\u011fu sistematik y\u00f6ntemlerin mahiyetlerini de belirtmektedir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu, her zaman ve mekanda \u0130sl\u00e2m ile cahiliye aras\u0131nda kesintisiz s\u00fcren bir \u00e7arp\u0131\u015fmad\u0131r. Bu \u00e7arp\u0131\u015fma, m\u00fcsl\u00fcman toplum ile, \u015fah\u0131slar ve y\u00f6ntemleri de\u011fi\u015fen ancak \u00f6zellikleri ve ilkeleri de\u011fi\u015fmeyen d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131nda her zaman varolmu\u015ftur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan da \u015fu kitab\u0131n, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in hakikat\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcman toplumu y\u00f6nlendirmede \u00fcstlendi\u011fi rol\u00fcn mahiyeti belirginle\u015fmektedir. Sadece d\u00fcn i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildi bu. Kur&#8217;an yaln\u0131zca bir nesle \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmek i\u00e7in gelmemi\u015ftir. Bu \u00fcmmete \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Her nesil ve zamanda ona yol g\u00f6stermek, k\u0131lavuz olmak i\u00e7in gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dersin sonunda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na azap etmeye ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir ifade gelmektedir. Y\u00fcce Allah, sadece onlardan iman etmelerini ve \u015f\u00fckretmelerini istemektedir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, onlar\u0131n iman\u0131na ve \u015f\u00fckr\u00fcne ihtiya\u00e7 duymaz. Bu, sadece durumlar\u0131n\u0131n d\u00fczelmesi, hayat d\u00fczeylerinin y\u00fckselmesi i\u00e7indir. B\u00f6ylece ahiret hayat\u0131na l\u00e2y\u0131k olurlar ve cennet nimetlerinin d\u00fczeyine \u00e7\u0131karlar. Ancak onlar, y\u00fcz \u00e7evirip eski hallerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrlerse cehennem azab\u0131na l\u00e2y\u0131k olurlar. Nitekim m\u00fcnaf\u0131klar katmanlar\u0131n en a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na; ate\u015f tabakas\u0131n\u0131n en alt\u0131na kendilerini mahkum ederler.<br \/>\n<strong>135- Ey -m\u00fcminler, kendinizin, ana-baban\u0131z\u0131n ve akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n aleyhinde bile olsa, adalete s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131n\u0131z ve Allah i\u00e7in \u015fahitlik ediniz. Haklar\u0131nda \u015fahitlik etti\u011finiz kimseler ister zengin, ister fakir olsunlar, Allah kendilerine herkesten daha yak\u0131nd\u0131r. O halde nefsinizin arzusuna uyarak do\u011fruluktan sapmay\u0131n\u0131z. E\u011fer kaypakl\u0131k eder, ya da \u015fahitlik yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rsan\u0131z, ku\u015fku yok ki, Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu iman edenlere y\u00f6nelik yeni s\u0131fatlar\u0131yla yap\u0131lan bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz bu, onlar\u0131n e\u015fsiz s\u0131fat\u0131d\u0131r. Bu s\u0131fatla de\u011fi\u015fik bir olu\u015fum ya\u015fad\u0131lar. Bununla yeniden ve de\u011fi\u015fik bir \u015fekilde do\u011fdular. Ruhlar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, ilke ve hedefleri yeni ba\u015ftan do\u011fdu. Onlarla birlikte, ba\u011fland\u0131klar\u0131 yepyeni bir g\u00f6rev, y\u00fcklendikleri ulu bir emanet de do\u011fdu. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netme ve insanlar aras\u0131nda adaletle h\u00fckmetme emaneti. Bunun i\u00e7in, bu s\u0131fatla yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n bamba\u015fka bir de\u011feri ve \u00f6zel bir anlam\u0131 vard\u0131r. &#8220;Ey m\u00fcminler&#8230;&#8221; Bu s\u0131fatla vas\u0131flanmalar\u0131 nedeniyle bu b\u00fcy\u00fck emaneti y\u00fcklenmi\u015fler, bu b\u00fcy\u00fck emaneti yerine getirmeleri i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131p e\u011fitilmelerinin nedeni de bu s\u0131fatla vas\u0131flanmalar\u0131d\u0131r ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p>Zor ve a\u011f\u0131r sorumluluklar y\u00fcklemeden \u00f6nce, hikmetli ilah\u00ee e\u011fitim metodunun ba\u015fvurdu\u011fu ok\u015fay\u0131c\u0131 y\u00f6ntemlerden birisidir bu:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Kendinizin, ana-baban\u0131z\u0131n ve akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n aleyhinde bile olsa, adalete s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131n\u0131z ve Allah i\u00e7in \u015fahitlik ediniz. Haklar\u0131nda \u015fahitlik etti\u011finiz kimseler ister zengin, ister fakir olsunlar, Allah kendilerine herkesten daha yak\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, &#8220;adaleti yerine getirme emaneti&#8221;dir. Her t\u00fcrl\u00fc durum ve ko\u015fulda, mutlak anlamda adaleti ayakta tutma emanetidir y\u00fcklenen. Yery\u00fcz\u00fcnde azg\u0131nl\u0131k ve zulm\u00fc engelleyen bu adalettir. \u0130nsanlar aras\u0131nda adil olmay\u0131 garantileyen, m\u00fcsl\u00fcman-m\u00fcsl\u00fcman olmayan her hak sahibine hakk\u0131n\u0131 veren budur. Bu hak konusunda -yahudinin hikayesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi- Allah yan\u0131nda m\u00fcminle m\u00fcmin olmayan e\u015fittir. Akraba olsun, uzak olsun, herkes birdir. Arkada\u015f, d\u00fc\u015fman fark etmez. Zengin, fakir ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Adalete s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131n\u0131z ve Allah i\u00e7in \u015fahitlik ediniz.&#8221;<\/p>\n<p>S\u0131rf Allah i\u00e7in. Do\u011frudan do\u011fruya onunla birlikte hareket ederek. Lehinde ya da aleyhinde \u015fahitlik edilen biri i\u00e7in de\u011fil. Bir ki\u015finin, toplumun ya da milletin \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in de\u011fil. Sorunu ilgilendiren herhangi bir unsuru saran ko\u015fullara g\u00f6re hareket etmeksizin, yaln\u0131zca Allah i\u00e7in ve onunla birlikte hareket ederek \u015fahitlik. Her t\u00fcrl\u00fc e\u011filimden, arzudan, \u00e7\u0131kar ve de\u011ferlerden soyutlanarak.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Kendinizin, ana-baban\u0131z\u0131n ve akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n aleyhinde bile olsa..&#8221;<\/p>\n<p>Burada ilah\u00ee sistem ki\u015fiyi kendisine ve duygular\u0131na kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ir meye, \u00f6nce kendi \u015fahs\u0131na, sonra da anne-baba ve akrabalara kar\u015f\u0131 durmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7abalamaktad\u0131r. Bu olduk\u00e7a zor bir \u00e7abad\u0131r. Zorlu\u011fu, dille s\u00f6ylenenden, ak\u0131lla kavranan anlam ve i\u015faretlerinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bunu pratik olarak ya\u015famak, ak\u0131lla kavramaktan \u00e7ok farkl\u0131 bir \u015feydir. Bu deneyimi pratik olarak ya\u015famaya \u00e7abalayandan ba\u015fkas\u0131 dediklerimizi anlayamaz.<\/p>\n<p>Ancak yine de ilah\u00ee sistem, m\u00fcmin ki\u015fiyi bu zorlu deneyimi ya\u015famaya y\u00f6neltmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun bulunmas\u0131 zorunludur. Bu kural\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015famas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130nsanlardan bir toplulu\u011fun bunu ayakta tutmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p>Sonra o, ki\u015fiyi f\u0131tr\u00ee ve toplumsal duygular\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya y\u00f6neltmektedir. Lehinde ya da aleyhinde \u015fahitlik edilen fakir biriyse, ki\u015fi onun aleyhinde do\u011fru \u015fahitlik yapmaktan ka\u00e7\u0131nabilir, zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na yard\u0131m olsun diye \u015fahitli\u011fi lehinde yapabilir. Yahut ki\u015finin fakir olu\u015fu, cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n genel karakterleri \u00fczere, toplumsal bask\u0131lar\u0131n etkisiyle aleyhinde \u015fahitlik edilmesine neden olabilir. Lehinde ya da aleyhinde \u015fahitlik edilenin zengin biri olmas\u0131 durumunda, toplumsal sistem onu ho\u015fnut edecek bir karar verebilir. Ya da zenginli\u011fi ve \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyi aleyhine \u00e7evirebilir, b\u00f6ylece de aleyhine \u015fahitlik etmek s\u00f6z konusu olabilir. Bunlar f\u0131tr\u00ee duygular ve toplumsal zorunluluklard\u0131r. Pratik hayatta insanlar bunlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman bunlar\u0131n etkileri son derece a\u011f\u0131r olur. \u0130\u015fte ilah\u00ee sistem ki\u015fiyi bunlara kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7irdi\u011fi gibi ki\u015filik sevgisine, anne-baba ve akraba sevgisine kar\u015f\u0131 da harekete ge\u00e7irmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Haklar\u0131nda \u015fahitlik etti\u011finiz kimseler ister zengin, ister fakir olsunlar, Allah kendilerine herkesten daha yak\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu olduk\u00e7a zor bir \u00e7abad\u0131r. Son derece zorlu bir \u00e7aba oldu\u011funu hep tekrarl\u0131yoruz. \u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m, m\u00fcmin nefisleri -realite d\u00fcnyas\u0131nda- pratik deneyimlerin tan\u0131k oldu\u011fu ve tarihin kaydetti\u011fi b\u00f6yle bir zirveye y\u00f6neltirken, insanl\u0131k aleminde ger\u00e7ek bir mucize meydana getiriyordu. Bu mucize ancak, ulu ve sa\u011flam ilahi hayat sisteminin g\u00f6lgesinde ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n<p>&#8220;o halde nefsinizin arzusuna uyarak do\u011fruluktan sapmay\u0131n\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Arzular \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fittir. Baz\u0131s\u0131 zikredildi de. Bencillik nefsin bir arzusudur. Aile ve akraba sevgisi arzusudur. \u015eahitlik ve h\u00fck\u00fcm noktas\u0131nda fakire ac\u0131mak bir arzudur. Zengine toleransl\u0131 davranmak nefsin arzusudur. Ona zarar vermek de \u015fahitlik ve h\u00fck\u00fcm konusunda a\u015firet, kabile, \u00fcmmet, devlet ve vatan taraf\u0131n\u0131 tutmak da keyf\u00ef bir arzudur. Ayn\u0131 \u015fekilde -\u015fahitlik ve h\u00fck\u00fcm noktas\u0131nda- din d\u00fc\u015fman\u0131 da olsalar d\u00fc\u015fmanlara antipatik davranmak nefsin keyf\u00ee bir arzusudur. Ku\u015fkusuz arzular ve hevesler s\u0131n\u0131f s\u0131n\u0131f, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fittir. T\u00fcm\u00fc de y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n m\u00fcminleri etkilemekten ve etkilerinde kalarak haktan ve do\u011fruluktan sapmaktan yasaklad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerdir.<\/p>\n<p>Son olarak \u015fahitli\u011fi sapt\u0131rmak ve bu konuda uyulmas\u0131 gereken prensipten y\u00fcz \u00e7evirmek hususunda bir tehdit, bir uyar\u0131, bir korkutma yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; E\u011fer kaypakl\u0131k eder, yada \u015fahitlik yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rsan\u0131z, ku\u015fku yok ki, Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bir m\u00fcmine, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yapt\u0131klar\u0131ndan haberdar oldu\u011funun hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131, bunun arkas\u0131ndaki korkun\u00e7 tehdidi anlay\u0131p titremesi i\u00e7in yeterlidir. Ku\u015fkusuz bu Kur&#8217;an ile, m\u00fcminlere hitab eden y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131.<\/p>\n<p>Rivayet edilir ki; Abdullah b. vaha, (r.a) Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) taraf\u0131ndan, hayberlilerin meyve ve ekinlerden elde ettikleri \u00fcr\u00fcnleri \u00f6l\u00e7\u00fcp yar\u0131s\u0131n\u0131, hayberin fethinden sonra Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine osun)&#8217;a verdikleri s\u00f6z uyar\u0131nca almak \u00fczere g\u00f6nderildi\u011finde, yahudiler, kendilerine yumu\u015fak davranmas\u0131 i\u00e7in r\u00fc\u015fvet teklif ettiler. Bunun \u00fczerine; &#8220;Allah&#8217;a andolsun ki ben yarat\u0131lm\u0131\u015flar i\u00e7in en \u00e7ok sevdi\u011fim ki\u015fi taraf\u0131ndan size g\u00f6nderilmi\u015fim. Sizden ise vallahi de say\u0131n\u0131zca maymun ve domuzdan daha \u00e7ok nefret ederim. Ancak ona kar\u015f\u0131 olan sevgimle, size duydu\u011fum kin sizin hakk\u0131n\u0131zda adaletten sapmama neden olamaz&#8221; dedi. Onlar da &#8220;g\u00f6klerle yer bu sayede ayaktad\u0131r&#8221; dediler.<\/p>\n<p>Abdullah b. Revaha (r.a), e\u015fsiz ilah\u00ee sistemin \u00fczerine kurulu Hz. Peygamberin okulunda, e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. O da bir insand\u0131, b\u00f6ylesine zor bir deneyimden ge\u00e7mi\u015f ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kendisinden ba\u015fka daha bir\u00e7oklar\u0131n\u0131n bu sistemin g\u00f6lgesinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi gibi o da, bu ilah\u00ee hayat sisteminin g\u00f6lgesinden ba\u015fka hi\u00e7bir yerde ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemin ard\u0131ndan \u00e7a\u011flar birbirini kovalad\u0131. K\u00fct\u00fcphaneler f\u0131k\u0131h ve kanun kitaplar\u0131yla doldu. Hayat, yarg\u0131, kurum ve kurulu\u015flar\u0131yla dolup ta\u015ft\u0131. D\u00fczenlemeye ili\u015fkin uygulama ve formaliteler kaydedilir oldu. Kafalar adalete ili\u015fkin s\u00f6zlerle, a\u011f\u0131zlar ise uzun uygulamalar\u0131na ili\u015fkin nutuklarla doldu ta\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 korumak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli kurum ve kurulu\u015flar v\u00fccuda getirildi. Ancak, adaletin ger\u00e7ek tad\u0131na varmak, insanlar\u0131n vicdanlar\u0131nda ve hayatlar\u0131nda bu anlam\u0131n pratik olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi, bu ulu ve bu eri\u015filmez zirveye ula\u015fm\u0131\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekle\u015fmedi. Bir de, tarih boyunca \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n egemen oldu\u011fu topraklarda, bu inanc\u0131n onard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6n\u00fcllerde ve bu essiz ilahi sistemin yeti\u015ftirdi\u011fi fert ve toplumlarda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir<\/p>\n<p>Yeni yarg\u0131 kurumlar\u0131n\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f yarg\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131, geli\u015fen ve iyice kurumla\u015fan yarg\u0131sal d\u00fczenleme ve sistemleri almak isteyenlerin bu ger\u00e7e\u011fi iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerekir. Bu adamlar, yukar\u0131da say\u0131lan \u015feylerin, adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in daha pratik olduklar\u0131n\u0131 ve eski \u00e7a\u011flar\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemdeki sade uygulamalardan daha garantili olduklar\u0131n\u0131, bu g\u00fcnk\u00fc yap\u0131lanlar\u0131n o d\u00f6nemdeki sade \u015feklinden \u00e7ok daha sa\u011flam ve kal\u0131c\u0131 olduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Bu, i\u015flerin formalite ve kabar\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, e\u015fya ve olaylar\u0131n hakikat\u0131n\u0131 kavrayamayanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde meydana getirdi\u011fi, bir vehimdir. \u015eekil ve durumlar\u0131n sadeli\u011fine ra\u011fmen insanlar\u0131 bu d\u00fczeye ula\u015ft\u0131ran sadece bu ilah\u00ee hayat sistemidir. \u015eekil ve kurumlar\u0131n de\u011fi\u015fip yenilenmesine ra\u011fmen insanlar\u0131 tekrar bu d\u00fczeye ula\u015ft\u0131racak da yine bu ilah\u00ee hayat sistemidir.<\/p>\n<p>Bunun anlam\u0131, yeni yarg\u0131 kurumlar\u0131n\u0131 ge\u00e7ersiz k\u0131lmak de\u011fildir. Sadece kurumlar\u0131n hi\u00e7bir de\u011ferinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6nemli olan\u0131n bunun \u00f6tesindeki ruh oldu\u011funu bilmemiz yeterlidir. Bundan sonra \u015fekli ve hacmi ne olursa olsun, hangi zaman ve mekanda s\u00f6z konusu oluyorsa olsun durum de\u011fi\u015fmeyecektir. En \u00fcst\u00fcn olan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc,zaman ve mekana ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fildir ku\u015fkusuz.<br \/>\n<strong>136- Ey m\u00fcminler, Allah&#8217;a, peygamberine, peygamberine indirmi\u015f oldu\u011fu kitaba ve daha \u00f6nce indirilmi\u015f kitaba inanmaya devam ediniz. Kim Allah&#8217;\u0131, meleklerini, kitaplar\u0131n\u0131, peygamberlerini ve ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fc ink\u00e4r ederse koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBu, m\u00fcminlere y\u00f6nelik, onlar\u0131 \u00e7evrelerindeki cahiliyeden ay\u0131ran s\u0131fatlar\u0131yla yap\u0131lan, ikinci bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131da, g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131 belirlenmekte ve onlar\u0131 bu sorumluluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7 ve yard\u0131m bekledikleri kayna\u011fa ba\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler, Allah&#8217;a, peygamberine, peygamberine indirilmi\u015f kitaba ve daha \u00f6nce indirilmi\u015f kitaba inanmaya devam edin.&#8221;<\/p>\n<p>Bu, m\u00fcminlerin inanmak zorunda olduklar\u0131, iman\u0131n unsurlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n inan\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu unsurlardan biri, Allah ve Resul\u00fcne iman etmektir. Bu inan\u00e7, m\u00fcmin g\u00f6n\u00fclleri; kendilerini yaratan ve kendilerine do\u011fru yolu g\u00f6steren, peygamberi g\u00f6nderen Rablerine ba\u011flamaktad\u0131r. Bu, peygambere, peygamberin getirdi\u011fi mesaja inanmak ve O&#8217;nu g\u00f6nderen Rabbinden getirdi\u011fi her \u015feyi do\u011frulamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu unsurlardan biri de; Allah&#8217;\u0131n Resul\u00fcne indirilen kitaba inanmakt\u0131r. Bu inan\u00e7 onlar\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hayatlar\u0131 i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi ve o kitapta a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 sisteme ba\u011flar. Kitapta bulunan her\u015feyi kabullenmektir bu. Kayna\u011f\u0131 birdir bu kitab\u0131n, y\u00f6ntemi de. Bu kitab\u0131n bir k\u0131sm\u0131, al\u0131p kabullenmek, uymak ve uygulamak bak\u0131m\u0131ndan di\u011fer k\u0131sm\u0131na g\u00f6re \u00f6ncelikli de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu unsurlardan bir di\u011feri; daha \u00f6nce indirilmi\u015f kitaba inanmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm kitaplar\u0131n kayna\u011f\u0131 birdir, o y\u00fcce Allah&#8217;t\u0131r. Temelleri ayn\u0131d\u0131r. Tamamen Allah&#8217;a teslim olmak, b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleriyle; ilahl\u0131kta y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 birlemek, hayatta uyulup uygulanmas\u0131 gerekenin sadece, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi sistemin oldu\u011funu kabul etmektir bu temel. Bu birlik, -bozulmadan \u00f6nce- t\u00fcm kitaplar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;tan geldi\u011finin do\u011fal ve kesin gere\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hayat i\u00e7in belirledi\u011fi sistem birdir. \u0130nsanlara y\u00f6nelik iradesi ve yolu birdir. \u00c7evresindeki yollar ayr\u0131lsa da o dosdo\u011frudur ve hedefine var\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn kitaplara inanmak -b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n asl\u0131nda tek bir kitap oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finden hareketle- m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin ay\u0131r\u0131c\u0131 bir \u00f6zelli\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fcmmetin, bir olan y\u00fcce Rabbi, onun biricik sistem ve yolu hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesi, uluhiyet ger\u00e7e\u011fi ve insanl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fi ile uyu\u015fmaktad\u0131r. Birka\u00e7 \u00e7e\u015fidi olmayan ve \u00f6tesinde sap\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka bir\u015fey bulunmayan hakla ayn\u0131 do\u011frultudad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Hak&#8217;tan sonra sap\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka ne var ki?&#8221; (Yunus Suresi, 32)<\/p>\n<p>\u0130man etmeye ili\u015fkin emrin yan\u0131nda, iman\u0131n unsurlar\u0131n\u0131 inkar konusunda; bir de tehdit yer almaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda sonu\u00e7ta verilecek ceza a\u00e7\u0131klan\u0131rken bu unsurlar ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla zikredilmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Kim Allah&#8217;\u0131 meleklerini, kitaplar\u0131n\u0131, peygamberlerini ve ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fc inkar ederse koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.&#8221;<\/p>\n<p>Birinci emirde Allah&#8217;a, kitaplar\u0131na ve peygamberlerine iman zikredilmi\u015f ancak, meleklerden s\u00f6z edilmemi\u015fti. Ancak Allah&#8217;\u0131n kitaplar\u0131, meleklere ve ahit g\u00fcn\u00fcne iman konusunu da i\u00e7ermektedirler. Meleklere ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmak Allah&#8217;\u0131n kitaplar\u0131na inanman\u0131n do\u011fal sonucudur. Fakat burada \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada korkutma ve tehdit s\u00f6z konusu edilmektedir ve her unsur iyice belirginle\u015fmelidir.<\/p>\n<p>&#8220;Koyu sap\u0131kl\u0131k&#8221; deyimi, genellikle sap\u0131kl\u0131kta ileri gitmek anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Art\u0131k hidayet \u00fcmidi bulunmayan bir noktadad\u0131r b\u00f6yle birisi. Bundan sonra d\u00f6nmesi beklenemez.<\/p>\n<p>F\u0131trat\u0131n, derinliklerinde zorunlu bir hareket, do\u011fal bir y\u00f6neli\u015f sonucu inand\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n inkar eden ve bu inkar\u0131n sonucu olarak; Allah&#8217;\u0131n meleklerini, kitaplar\u0131n\u0131, peygamberlerini ve ahiret g\u00fcn\u00fcn\u00fc inkar eden, evet bu k\u00fcfr\u00fc i\u015fleyenin f\u0131trat\u0131, koku\u015fmu\u015fluk, ba\u015f\u0131bo\u015fluk ve bozulmu\u015fluk bak\u0131m\u0131ndan \u00f6yle bir noktaya varm\u0131\u015ft\u0131r ki, do\u011fru yolu bulma \u00fcmidi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonra d\u00f6nmesi beklenemez.<\/p>\n<p>\u0130man edenlere y\u00f6nelik bu iki \u00e7a\u011fr\u0131dan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, nifak ve m\u00fcnaf\u0131klara sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mektedir. O g\u00fcnk\u00fc pratik durumlardan birinin tasviri ile i\u015fe ba\u015flamaktad\u0131r ayet-i kerime. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131n konumunu somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r bu tasvir. K\u00fcf\u00fcr ve kafirlerin s\u00f6z konusu edildi\u011fi konumlara en yak\u0131n bir konumdur bu:<br \/>\n<strong>137- Allah, \u00f6nce iman edip arkas\u0131ndan k\u00fcfredenleri, sonra yine iman edip arkas\u0131ndan k\u00fcfredenleri, sonra da kafirliklerini koyula\u015ft\u0131ranlar\u0131 asla affetmeyecek, kendilerini do\u011fru yola iletmeyecektir.<\/strong><\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz iman etmezden \u00f6nceki k\u00fcf\u00fcr, iman taraf\u0131ndan silinir g\u00fcnah\u0131 ba\u011f\u0131\u015flan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ki\u015fi \u015fayet koyu bir karanl\u0131kta ya\u015f\u0131yorsa ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mamakta mazurdur. Ancak iman ettikten sonra k\u00fcfre d\u00f6nmek, hem de tekrar tekrar&#8230; \u0130\u015fte bu, ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131, mazur g\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir su\u00e7tur. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcf\u00fcr bir perdedir, indi\u011fi zaman f\u0131trat yarat\u0131c\u0131s\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f, oraya buraya da\u011f\u0131lmadan kafileye kat\u0131lm\u0131\u015f, bitki kayna\u011fa ula\u015fm\u0131\u015f ve ruh o unutulmaz tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, iman\u0131n tatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tad\u0131na varm\u0131\u015f demektir. \u0130man ettikten sonra, tekrar tekrar k\u00fcfre d\u00f6nenler bilerek f\u0131trata iftira ediyorlar. \u0130steyerek sap\u0131kl\u0131\u011fa dal\u0131yorlar, \u0131ss\u0131z \u00e7\u00f6llere, koyu sap\u0131kl\u0131\u011fa dalmay\u0131 kendileri istiyorlar demektir.<\/p>\n<p>O halde y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamamas\u0131, do\u011fru yola iletmemesi adaletin ta kendisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yolu tan\u0131d\u0131ktan ve takip ettikten sonra kaybeden kendileridir. S\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bulduktan sonra k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc se\u00e7en onlard\u0131r.<\/p>\n<p>Ki\u015fi Allah i\u00e7in her \u015feyden soyutlanmad\u0131k\u00e7a, de\u011fer ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n zorunluluk ve \u00e7\u0131karlar\u0131n, ihtiras ve cimrili\u011fin bask\u0131s\u0131ndan kurtulamayacakt\u0131r. Hi\u00e7bir zaman \u00e7\u0131kar ve servetin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kamayacakt\u0131r. De\u011fer ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n, ki\u015fi ve olaylar\u0131n, yery\u00fcz\u00fc g\u00fc\u00e7lerinin, iktidar ve otorite sahiplerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda; Allah ile dolan g\u00f6n\u00fcllerin hissetti\u011fi; serbestlik, onurluluk ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusuna kesinlikle sahip olamayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k tohumu burada geli\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor. Ger\u00e7ekte nifak; bat\u0131lla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelinirken, hakta diretmekte zaaf g\u00f6stermekten ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Bu zaaf da, korku ve arzunun, bunlar\u0131 Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131na ba\u011flaman\u0131n meyvesidir. Allah&#8217;\u0131n hayat i\u00e7in koydu\u011fu sistemden ayr\u0131l\u0131p, co\u011fraf\u00ef ko\u015fullara ve insanlar\u0131n geleneklerine ba\u011flan\u0131p kalman\u0131n do\u011fal sonucudur.<\/p>\n<p>AZABLA M\u00dcJDELENENLER<\/p>\n<p>Burada, Allah&#8217;a iman ve onun i\u00e7in her\u015feyden soyutlanarak \u015fahitlik etme ile m\u00fcnaf\u0131kl\u0131ktan s\u00f6z edilmesi aras\u0131nda bir m\u00fcnasebet vard\u0131r. Bu m\u00fcnasebet s\u00fbrenin ana konusunu olu\u015fturan genel m\u00fcnasebetin yan\u0131nda yer almaktad\u0131r. S\u00ee:renin ana konusunu; m\u00fcsl\u00fcman kitleyi \u0130sl\u00e2m sistemiyle e\u011fitmek, cahiliyeden arta kalan tortular\u0131 gidermek ve ruhlar\u0131 insanlar\u0131n f\u0131tr\u00ee zaaflar\u0131na kar\u015f\u0131 haz\u0131rlamak sonra da, bu kitle ile birlikte \u00e7evrelerindeki m\u00fc\u015friklerle i\u00e7lerindeki m\u00fcnaf\u0131klara kar\u015f\u0131 sava\u015fa tutu\u015fmak olu\u015fturmaktad\u0131r. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, s\u00fbrenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan sonuna kadar bu genel hedefe y\u00f6neliktir.<\/p>\n<p>Bu dersin geri kalan k\u0131sm\u0131 nifak ve m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k konusuna de\u011finmektedir. Bu, ayn\u0131 zamanda c\u00fcz\u00fcn sonunu da olu\u015ft\u00f9rmaktad\u0131r. Daha \u00f6nce de ge\u00e7en ayetin g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi; \u00f6nce iman edip, sonra inkar eden, tekrar inan\u0131p, yine inkar eden, en sonunda k\u00fcf\u00fcrlerini koyula\u015ft\u0131ran m\u00fcnaf\u0131klara ili\u015fkin bir tablo yer alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u015eimdi de daha \u00f6nce i\u015faret edildi\u011fi gibi, nifak ve m\u00fcnaf\u0131klara y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flamaktad\u0131r. Hayat\u0131n ve g\u00f6n\u00fcllerin realitesi i\u00e7inde tabiata uygun hareket eden ilah\u00ee hayat sisteminin mahiyetini anlamak i\u00e7in, .\u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler kullan\u0131larak ba\u015flat\u0131lan bu sald\u0131r\u0131y\u0131 incelemek, iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir.<br \/>\n<strong>138- M\u00fcnaf\u0131klara ac\u0131 bir azab\u0131n kendilerini bekledi\u011fini m\u00fcjdele. &#8221;<\/p>\n<p>139- Onlar m\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p kafirleri dost ediniyorlar. Acaba onlar\u0131n yan\u0131nda \u015feref mi ar\u0131yorlar? Oysa \u015feref b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>140- Allah size indirdi\u011fi kitapta onun ayetlerinin inkar edildi\u011fini ya da alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fitti\u011finizde ba\u015fka bir konuya ge\u00e7medikleri s\u00fcrece onlarla bir arada oturmaman\u0131z\u0131, yoksa sizin de onlar gibi olaca\u011f\u0131n\u0131z! bildirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah m\u00fcnaf\u0131klar ile kafirleri cehennemde bir araya getirecektir.<\/p>\n<p>141- Onlar\u0131n G\u00f6zleri hep sizin \u00fczerinizdedir. E\u011fer Allah size zafer nasip ederse, &#8220;Biz sizinle beraber de\u011fil miydik?derler. Ama e\u011fer kafirler \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarsa, (bu kez de onlara) &#8220;Sizin taraf\u0131n\u0131z\u0131 tutmad\u0131k m\u0131, m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 size destek vermedik mi?&#8221; derler. Allah k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ar\u0131n\u0131zdaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kafirlere, m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelme f\u0131rsat\u0131 vermez.<\/p>\n<p>142- M\u00fcnaf\u0131klar, Allah&#8217;\u0131 aldatmaya yeltenirler, ama as\u0131l Allah onlar\u0131 aldat\u0131r. Namaz k\u0131larken isteksiz ve ciddiyetsiz bi\u00e7imde ayakta dikilirler. Ama\u00e7lar\u0131 insanlara g\u00f6steri\u015f yapmakt\u0131r, Allah&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 pek az anarlar.<\/p>\n<p>143- \u0130ki taraf aras\u0131nda yalpalarlar. Ne bu tarafa ve ne de o tarafa yar olurlar. Allah&#8217;\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kimseye sen \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulamazs\u0131n.<\/strong><\/p>\n<p>Sald\u0131r\u0131 &#8220;korkut&#8221; kelimesinin yerine &#8220;m\u00fcjdele&#8221; kelimesini kullanmak ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 bekleyen ac\u0131kl\u0131 azab\u0131 &#8220;m\u00fcjde&#8221; \u015feklinde ifade etmek suretiyle, a\u00e7\u0131k\u00e7a alay ederek ba\u015fl\u0131yor. Sonra da bu ac\u0131kl\u0131 azab\u0131n nedenini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. M\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p kafirleri dost edinmeleri, Allah kat\u0131ndaki k\u00f6t\u00fc zanlar\u0131, \u015feref ve g\u00fcc\u00fcn kayna\u011f\u0131na ili\u015fkin hatal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin buna neden oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcnaf\u0131klara ac\u0131 bir azab\u0131n kendilerini bekledi\u011fini m\u00fcjdele.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar m\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p k\u00e2firleri dost ediniyorlar. Acaba onlar\u0131n yan\u0131nda \u015feref mi ar\u0131yorlar? Oysa \u015feref b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;\u0131nd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Burada s\u00f6z konusu edilen kafirler, tercil\u0131 edilen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re yahudilerdir. M\u00fcnaf\u0131klar onlara s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlard\u0131. Onlar\u0131n yan\u0131nda gizlice bulu\u015furlard\u0131. Birlikte m\u00fcsl\u00fcman kitlenin aleyhinde \u00e7e\u015fitli komplolar haz\u0131rlarlard\u0131.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah k\u0131nay\u0131c\u0131 bir \u00fcslupla soruyor: \u0130man ettiklerini iddia etmelerine ra\u011fmen ni\u00e7in kafirleri dost ediniyorlar? Kendilerini niye b\u00f6yle bir duruma sokuyorlar? Ni\u00e7in b\u00f6yle bir konumda bulunmay\u0131 tercih ediyorlar`? Yoksa kafirlerin yan\u0131nda \u015feref ve g\u00fc\u00e7 m\u00fc ar\u0131yorlar?<\/p>\n<p>Fakat y\u00fcce Allah t\u00fcm \u015ferefi tekeline alm\u0131\u015ft\u0131r. Onu dost edinen, kat\u0131ndan isteyen ve himayesine s\u0131\u011f\u0131nandan ba\u015fkas\u0131 elde edemez bu \u015ferefi.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bu ilk vurguyla m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tabiat\u0131 ve ba\u015fta gelen s\u0131fatlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor: M\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p kafirleri dost edinmek&#8230; Ayn\u0131 zamanda g\u00fcc\u00fcn hakikat\u0131na ili\u015fkin hatal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n \u015feref ve g\u00fc\u00e7 beklentisi i\u00e7inde bulunduklar\u0131 kafirlerin \u015feref ve g\u00fc\u00e7ten yoksun olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fi de ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015f oluyor. Bu arada, \u015ferefin yaln\u0131zca y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n icad\u0131nda oldu\u011fu ve sadece O&#8217;ndan istenece\u011fi yoksa hi\u00e7 kimsede ne \u015feref ne de g\u00fc\u00e7 bulunmayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi de yerle\u015ftirilmektedir.<\/p>\n<p>Dikkat edin, insan ruhunun kat\u0131nda \u015feref buldu\u011fu tek dayanak budur. Buna dayand\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece herkese \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayacakt\u0131r. Dikkat edin, insan ruhunu y\u00fccelten, onu \u00f6zg\u00fcr k\u0131lan tek kulluk \u015fekli budur. Bir olan Allah&#8217;a kulluk&#8230; \u015eayet ki\u015fi bu kullukla tatmin olmazsa bitmez t\u00fckenmez de\u011ferlerin, \u00e7e\u015fitli \u015fah\u0131slar\u0131n y\u0131\u011f\u0131nlarca gelene\u011fin ve sonsuz korkular\u0131n kulu olacakt\u0131r. Herkese, her \u015feye ve her de\u011fere kulluk yapmaktan kimse koruyamaz onu art\u0131k.<\/p>\n<p>Ya b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u015feref ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olan y\u00fcce Allah&#8217;a kulluk&#8230; Ya da tamam\u0131yle al\u00e7akl\u0131k ve mahkumiyet olan Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na kulluk.. Dileyen diledi\u011fini se\u00e7sin.<\/p>\n<p>\u0130man etti\u011fi halde, Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131ndan \u015feref beklentisi i\u00e7inde olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez m\u00fcminin. Allah&#8217;a inand\u0131\u011f\u0131 halde Allah&#8217;\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan \u015feref, yard\u0131m ve g\u00fc\u00e7 isteyemez. Yery\u00fcz\u00fcnde Allah&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan yard\u0131m istedikleri halde, m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k iddias\u0131nda bulunan ve m\u00fcsl\u00fcman ismini alanlar bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131 anlamaya ne kadar muhta\u00e7t\u0131rlar! \u015eayet hen\u00fcz m\u00fcsl\u00fcman olmay\u0131 istiyorlarsa.. Yoksa y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n alemlere ihtiyac\u0131 yoktur.<\/p>\n<p>K\u00fcf\u00fcr \u00fczere \u00f6lm\u00fc\u015f soy-sopla iftihar duymak, onlarla m\u00fcsl\u00fcman nesil aras\u0131nda soy birli\u011fi ve yak\u0131nl\u0131k oldu\u011funa de\u011fer vermek, kafirlerin yan\u0131nda \u015feref aramakt\u0131r; m\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p onlar\u0131 dost edinmektir. Nitekim baz\u0131 insanlar Firavunlar, Asurlular, Babilliler ve cahiliye Araplar\u0131yla iftihar duyuyorlar, cahili bir tav\u0131rla onlardan onurlan\u0131p b\u00fcy\u00fckleniyorlar.<\/p>\n<p>\u0130mam Ahmed rivayet ediyor: Bize H\u00fcseyin b. Muhammed, bize Ebu Bekir b. Abbas, Hamid el-Kindi&#8217;den, O da Ubade b. Nesi&#8217;den, O da Ebu Reyhane&#8217;den, Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu anlatt\u0131: &#8220;Kim \u015feref ve iftihar duyarak kendini kafir olan dokuz g\u00f6bek atas\u0131na dayand\u0131r\u0131rsa, o da cehennemde onlar\u0131n onuncusudur.&#8221;<\/p>\n<p>Bu da g\u00f6steriyor ki, \u0130sl\u00e2m&#8217;da, etraf\u0131nda birle\u015filecek ba\u011f, inan\u00e7 ba\u011f\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m&#8217;da millet, tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda ve her nesilden m\u00fcminlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Eskiden ba\u015flayarak nesillerin birle\u015fmesinden, ya da yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn herhangi bir b\u00f6lgesinde, herhangi bir nesilde bir araya gelmesinden olu\u015fmamaktad\u0131r millet.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n birinci derecesi; bir m\u00fcminin, Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin inkar edildi\u011fini, alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fitti\u011fi halde bir mecliste oturmas\u0131, bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda susmas\u0131 ve umursamamas\u0131d\u0131r. Buna ho\u015fg\u00f6r\u00fc diyorlar, ya da ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck diyorlar. \u0130nsan\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn ve ufkunun geni\u015fli\u011fine yoruyorlar. Ki\u015finin fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131l\u0131 olu\u015fu kabul ediyorlar.<\/p>\n<p>\u0130liklerine kadar i\u015flemi\u015f i\u00e7 bozgundur bu. Bir kere o, daha ba\u015ftan kendisine g\u00fcvenini yitirmi\u015ftir. Zay\u0131fl\u0131k ve korkakl\u0131kla adland\u0131r\u0131lmaktan \u00e7ekinmektedir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz hamiyet (taraf tutmak) Allah i\u00e7indir. Onun dini ve ayetleri u\u011frunad\u0131r. \u0130\u015fte iman\u0131n belirtisi budur. Bu duygu zay\u0131flad\u0131 m\u0131, bundan sonra t\u00fcm setler y\u0131k\u0131l\u0131r, her engel ortadan kalkar. Zay\u0131f k\u0131r\u0131nt\u0131lar ufak bir dalgaya kap\u0131l\u0131p giderler.<\/p>\n<p>Hamiyet (taraf tutmak) duygusu, \u00f6ncelikle bilerek bast\u0131r\u0131l\u0131r, gittik\u00e7e s\u00f6ner, etkisi azal\u0131r, en sonunda da \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n<p>Kim bir toplant\u0131da diniyle alay edildi\u011fini duyarsa, ya dinini savunmal\u0131 ya , da toplant\u0131y\u0131 ve orada bulunanlar\u0131 terk etmelidir. G\u00f6rmezlikten gelmek ve susmak ise, ruh\u00ee bozgunun ilk a\u015famas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle birisi iman ve k\u00fcf\u00fcr aras\u0131ndaki nifak k\u00f6pr\u00fcs\u00fcne ad\u0131m\u0131n\u0131 atm\u0131\u015f demektir. Medine&#8217;de baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar, toplum i\u00e7inde etkin kimi m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131l\u0131yorlard\u0131. Bunun da \u00fczerlerinde etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Ancak Kur&#8217;an&#8217;\u0131n e\u011fitim metodu, bu i\u015fin ger\u00e7e\u011fine dikkat \u00e7ekiyordu. B\u00f6yle toplant\u0131lara kat\u0131lman\u0131n, orada olup bitenlere kar\u015f\u0131 susman\u0131n i\u00e7 bozgunun ilk a\u015famas\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine parmak bas\u0131yordu. Onlar\u0131n bundan sak\u0131nmalar\u0131n\u0131 istiyordu. Ancak o zamanki ko\u015fullar, onlar\u0131n toplant\u0131lara b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kat\u0131lmamay\u0131 emretmeye m\u00fcsait de\u011fildi. Bu y\u00fczden, Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin inkar edildi\u011fini ve alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyduklar\u0131nda, bu toplant\u0131lar\u0131 terk etmeleri emredilmi\u015fti \u00f6ncelikle. Aksi bir davran\u0131\u015f\u0131n m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k olaca\u011f\u0131 bildirilmi\u015fti. M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ve kafirlerin sonu ise, son derece korkun\u00e7 bir sonu\u00e7tur.<\/p>\n<p>&#8220;Allah size indirdi\u011fi kitapta onun ayetlerinin inkar edildi\u011fini ya da alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fitti\u011finizde ba\u015fka bir konuya ge\u00e7medikleri s\u00fcrece onlarla bir arada oturmaman\u0131z\u0131, yoksa sizin de onlar gibi olaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bildirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz .Allah m\u00fcnaf\u0131klar ile kafirleri cehennemde bir araya getirecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayet-i kerimede, kitapta daha \u00f6nce indirilmi\u015f diye i\u015faret edilen, Mekke&#8217;de indirilmi\u015f En&#8217;am suresindeki \u015fu ayet-i kerimedir: &#8220;Ayetlerimizi dillerine dolayanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015fka bir konuya dalana kadar onlardan y\u00fcz \u00e7evir.&#8221; (En&#8217;am Suresi, 68)<\/p>\n<p>\u0130\u015fte m\u00fcmini iliklerine kadar titreten tehdit! &#8220;&#8230; Siz de onlar gibi olursunuz.&#8221;<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan hi\u00e7bir teredd\u00fcte yer b\u0131rakmayan uyar\u0131 da \u015fudur:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, m\u00fcnaf\u0131klar ile kafirleri cehennemde bir araya getirecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Ancak yasaklamay\u0131, Allah&#8217;\u0131n ayetlerinin inkar edildi\u011fi, alaya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131larla s\u0131n\u0131rl\u0131 tutup, m\u00fcsl\u00fcmanlarla bu m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n aras\u0131ndaki her t\u00fcrl\u00fc ili\u015fkilerini kapsayacak \u015fekilde geni\u015f tutmamak -daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi m\u00fcsl\u00fcman kitlenin o g\u00fcn i\u00e7in a\u015fmak zorunda oldu\u011fu a\u015faman\u0131n \u00f6zelli\u011fini g\u00f6stermektedir. Daha sonraki nesillerin de ba\u015fka ortamlarda, b\u00f6yle bir a\u015famadan ge\u00e7meleri her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayn\u0131 \u015fekilde ilah\u00ee hayat sisteminin \u00f6zelli\u011fini; i\u015fleri yava\u015f yava\u015f ele al\u0131\u015f\u0131n\u0131, realite d\u00fcnyas\u0131ndaki pratik izlerini, duygu ve ko\u015fullar\u0131 g\u00f6zeti\u015fini, bu arada realiteyi de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in s\u00fcrekli ve kal\u0131c\u0131 ad\u0131mlar atmay\u0131 da ihmal etmeyi\u015fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131klamaya ba\u015fl\u0131yor. Ay\u0131play\u0131c\u0131 ve nefret uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir tablolar\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ba\u015fka bir y\u00fcz, kafirleri ba\u015fka bir y\u00fczle kar\u015f\u0131l\u0131yorlar. De\u011fne\u011fi ortas\u0131ndan tutuyorlar. Y\u0131lan gibi, s\u00fcr\u00fcngen gibi davran\u0131yorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n g\u00f6zleri hep sizin \u00fczerinizdedir. E\u011fer Allah size zafer nasip ederse, `&#8221;Biz sizinle beraber de\u011filmiydik?&#8221;, derler. Ama e\u011fer kafirler \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarsa (bu kez onlara), &#8220;Sizin taraf\u0131n\u0131z\u0131 tutmad\u0131k m\u0131, m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 size destek vermedik mi?&#8221; derler. Allah k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, aran\u0131zdaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kafirlere, m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelme f\u0131rsat\u0131 vermez.&#8221;<\/p>\n<p>Bu son derece antipatik bir tablodur. \u00d6nce m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n gizliden m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aleyhinde k\u00f6t\u00fcl\u00fckler tasarlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ba\u015flar\u0131na belalar a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Buna ra\u011fmen onlar, \u015fayet Allah m\u00fcsl\u00fcmanlara zafer ve nimet nasip ederse onlara sevgi g\u00f6sterisinde bulunuyorlar ve o zaman \u015f\u00f6yle diyorlar:<\/p>\n<p>&#8220;Biz sizinle beraber de\u011fil miydik?&#8221;<\/p>\n<p>Bazan \u00e7\u0131k\u0131p saflar\u0131 yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131yorlarsa, birtak\u0131m kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar \u00e7\u0131kar\u0131yorlarsa bile, sava\u015f alan\u0131na beraberce \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131 kastediyorlar. Ya da kalplerinin onlarla birlikte oldu\u011funu s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Arkadan yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131n\u0131, kendilerini koruduklar\u0131n\u0131 kastediyorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Ama e\u011fer kafirler \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarsa (bu kez onlara), &#8220;Sizin taraf\u0131n\u0131z\u0131 tutmad\u0131k m\u0131, m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 size destek vermedik mi?&#8221; derler.&#8221;<\/p>\n<p>Kendilerine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131, yard\u0131mc\u0131 olduklar\u0131n\u0131, geriden destek olduklar\u0131n\u0131, m\u00fcminleri yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131p saflar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 kastediyorlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte b\u00f6yle, bukalemun gibi, y\u0131lan gibi renkten renge giriyorlar. \u0130\u00e7lerinde zehir, dillerindeyse ya\u011f. Ancak onlar buna ra\u011fmen olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131rlar. Bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, bu i\u011fren\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri, m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerin i\u011frenmesine neden oluyor. Ku\u015fkusuz bu da ilahi sistemin m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllere \u00f6zg\u00fc kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n<p>Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fcnaf\u0131klar konusunda Rabbinin direktifiyle ba\u015fvurdu\u011fu taktik; g\u00f6rmezlikten gelerek y\u00fcz \u00e7evirerek, m\u00fcminleri sak\u0131nd\u0131rarak, onlara kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kamp\u0131 etkisiz hale getirmekti. Bununla beraber burada, onlar\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ahiretteki h\u00fckm\u00fcne havale etmektedir. B\u00f6ylece \u00fczerlerindeki perde kalk\u0131p, m\u00fcsl\u00fcmanlara kurduklar\u0131 tuzaklar\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekeceklerdir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc aran\u0131zdaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecektir.&#8221;<\/p>\n<p>O zaman hile yapman\u0131n, gizli bulu\u015fmalar\u0131n, komplolar kurman\u0131n imkan\u0131 yoktur. G\u00f6\u011f\u00fcslerde gizli duygular\u0131 saklamak, m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>M\u00fcminler, art\u0131k Allah&#8217;\u0131n kesin vaadi ile mutmain oluyorlar. Gizlice kurulan hile ve tuzaklar\u0131n, kafirlerle sergilenen bu dayan\u0131\u015fman\u0131n, kuvvet dengesini bozmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorlar. Allah, m\u00fcminlere kar\u015f\u0131, kafirlere zafer ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck imkan\u0131 tan\u0131mayacakt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kafirlere, m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelme f\u0131rsat\u0131 vermez.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ayetin tefsirine ili\u015fkin bir rivayete g\u00f6re, s\u00f6z konusu olan k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr bu ayette. O zaman y\u00fcce Allah, m\u00fcminlerle m\u00fcnaf\u0131klar hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecek ve kafirlere, m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermeyecektir.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer rivayette ise; s\u00f6z konusu olan\u0131n d\u00fcnyadaki durum oldu\u011fu anlat\u0131lmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re kimi zaman \u00e7arp\u0131\u015fmalarda yenilmi\u015f olsalar da m\u00fcminler \u00fczerinde kafirlerin, s\u00fcrekli bir egemenlik kurmalar\u0131na f\u0131rsat vermeyecektir.<\/p>\n<p>Ayetin hem d\u00fcnyadaki hem de ahiretteki duruma g\u00f6re genelle\u015ftirmesi daha do\u011frudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc herhangi bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma yoktur ayette.<\/p>\n<p>Ancak ahiretteki durum, a\u00e7\u0131klama ve vurguyu gerektirmeyecek kadar kesindir. D\u00fcnyadaki duruma gelince; kimi zaman ba\u015f g\u00f6steren olaylar bunun tersini g\u00f6steriyor. Fakat bunlar aldat\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerdir, .iyice ara\u015ft\u0131r\u0131p incelemek gerekir bunlar\u0131.<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z kesindir. Onun h\u00fckm\u00fc geneldir. Buna g\u00f6re; ne zaman iman ger\u00e7e\u011fi m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerde iyice yer etmi\u015fse ve bu iman hayatlar\u0131nda bir sistem ve bir sosyal d\u00fczen olarak somutla\u015fm\u0131\u015fsa, her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015ftan Allah i\u00e7in tamamen soyutlanm\u0131\u015flarsa ve b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck, ibadeti tamamen Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc k\u0131lm\u0131\u015flarsa; o zaman y\u00fcce Allah, m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 kafirlere bir f\u0131rsat vermeyecektir.<\/p>\n<p>Bu, \u0130sl\u00e2m tarihinin, aksine ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f en ufak bir olay\u0131 bile kaydetmedi\u011fi bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>Ben, \u015f\u00fcpheye yer bulunmayan Allah&#8217;\u0131n vaadine g\u00fcvenerek \u015funu kesinlikle s\u00f6yleyebilirim: M\u00fcminler hi\u00e7bir zaman yenilgi y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmeyeceklerdir. D\u00fc\u015f\u00fcnce ya da davran\u0131\u015f alan\u0131nda inan\u00e7lar\u0131nda bir gedik s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, tarihlerinde de b\u00f6yle bir yenilgiye rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc eklemeden ve \u015faibeden uzak yaln\u0131zca Allah yolunda, sadece bu sancak alt\u0131nda cihad etmek amac\u0131yla haz\u0131rl\u0131k yapmak ve g\u00fc\u00e7 bulundurmak iman\u0131n gere\u011fidir. Bundan sonra, a\u00e7\u0131lan bu gedik oran\u0131nca, ge\u00e7ici bir yenilgi almalar\u0131na ra\u011fmen zafer tekrar m\u00fcminlerin olacakt\u0131r; \u015fayet hen\u00fcz varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlarsa.<\/p>\n<p>&#8220;Uhut&#8221;da \u00f6rne\u011fin, gedik, Resulullah&#8217;a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) itaat etmeyi b\u0131rak\u0131p, ganimet arzusuna kap\u0131lmak noktas\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. &#8220;Huneyn&#8221;de ise, say\u0131 \u00e7oklu\u011fuyla \u00f6v\u00fcnmek, gurura kap\u0131l\u0131p as\u0131l dayana\u011f\u0131 unutmak \u015feklinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131 gedik. \u015eayet tarihleri boyunca, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aleyhinde meydana gelen her olay\u0131 inceleyecek olursak, buna benzer bir\u015fey g\u00f6rmemiz her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130ster olay\u0131 bilelim ister bilmeyelim durum de\u011fi\u015fmeyecektir. Allah&#8217;\u0131n vaadi ise, her zaman do\u011frudur.<\/p>\n<p>Evet, imtihan i\u00e7in baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00e7ekilir. Ancak bunun da bir hikmeti vard\u0131r. O da iman ger\u00e7e\u011finin ve pratik ger\u00e7eklerinin iyice oturmas\u0131d\u0131r. &#8220;Uhut&#8221; sava\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi. Nitekim y\u00fcce Allah m\u00fcsl\u00fcmanlara anlatm\u0131\u015ft\u0131 bunu. Ne zaman bu ger\u00e7ek imtihanlar sonucu olgunla\u015f\u0131p ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015fsa, zafer gelmi\u015f ve Allah&#8217;\u0131n vaadi kesinlikle ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bununla beraber ben yenilgiden, herhangi bir \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n sonunda elde edilen bozgundan daha kapsaml\u0131 bir anlam kastediyorum. Kasteddi\u011fim, ruhsal bozgundur, azmin k\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ruhlarda bir gev\u015fekli\u011fe, bir bezginli\u011fe ve \u00fcmitsizli\u011fe neden olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sava\u015f alan\u0131nda al\u0131nan yenilgi, bozgun say\u0131lmaz. Bir co\u015fku uyand\u0131\u011f\u0131nda, bir k\u0131v\u0131lc\u0131m tutu\u015ftu\u011funda, hatalar fark edildi\u011finde, inanc\u0131n, sava\u015f\u0131n ve uygulanacak y\u00f6ntemin mahiyeti a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015funca.. Ku\u015fkusuz bu, kesin bir zaferin kesin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Yol uzun s\u00fcrse de.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde Kur&#8217;an ayeti, &#8220;&#8230; Allah kafirlere, m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelme f\u0131rsat\u0131 vermeyecektir.&#8221; derken, m\u00fcmin ruhun muzaffer oldu\u011funa ve iman d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7ekmektedir. Ayr\u0131ca m\u00fcsl\u00fcman kitleyi, iman ger\u00e7e\u011fini, kalplerinde d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilin\u00e7, hayatlar\u0131nda da realite ve uygulama olarak tamamlamaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Yoksa, s\u0131rf isimlerine g\u00fcvenmemelerini bildirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zafer, isimle de\u011fil, onun \u00f6tesindeki ger\u00e7ekle elde edilir.<\/p>\n<p>Bizimle zafer aras\u0131nda, her zaman ve her yerde iman ger\u00e7e\u011fini olgunla\u015ft\u0131rmak ve bu ger\u00e7e\u011fin gereklerini hayat\u0131m\u0131zda ve realitemizde uygulamaktan ba\u015fka bir \u015fey olmam\u0131\u015ft\u0131r. Haz\u0131rl\u0131k yapmak, g\u00fc\u00e7 bulundurmak iman\u0131n gereklerindendir. Ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015fmanlara dayanmamak, Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131ndan \u015feref beklememek de iman ger\u00e7e\u011finin gereklerindendir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu kesin vaadi, evrendeki iman ve k\u00fcf\u00fcr ger\u00e7e\u011fine tamamen uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz iman, zay\u0131flamas\u0131, yok olmas\u0131 s\u00f6z konusu olmayan en b\u00fcy\u00fck g\u00fcce ba\u011flanmaktad\u0131r. K\u00fcf\u00fcr ise, bu g\u00fc\u00e7ten kopmak ondan ayr\u0131lmakt\u0131r. Bu nedenle s\u0131n\u0131rl\u0131, kopuk, par\u00e7alanm\u0131\u015f ve yok olmaya mahkum bir g\u00fcc\u00fcn t\u00fcm evrendeki g\u00fc\u00e7lerin kayna\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bir g\u00fcce galip gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bununla beraber, iman\u0131n ger\u00e7e\u011fi ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc birbirinden ay\u0131rd etmemiz gerekir. Ku\u015fkusuz iman ger\u00e7e\u011fi, evrensel yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fi gibi de\u011fi\u015fmez ve ger\u00e7ek bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Hem ki\u015fi hem de ki\u015fiden kaynaklanan fiil ve davran\u0131\u015flar \u00fczerinde etkilidir. Bu, kopuk, kesik ve s\u0131n\u0131rl\u0131 k\u00fcf\u00fcr ger\u00e7e\u011fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca, onu bertaraf etmeyi garantileyen, b\u00fcy\u00fck ve heybetli bir ger\u00e7ektir. Ancak iman, bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnce, k\u00fcf\u00fcr ger\u00e7e\u011fi ona \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o esnada kendi tabiat\u0131na uygun ve imkanlar\u0131 dahilinde hareket eden k\u00fcf\u00fcr ger\u00e7e\u011fidir. Ku\u015fkusuz herhangi bir \u015feyin ger\u00e7e\u011fi, herhangi bir \u015feyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden her zaman g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bu &#8220;ger\u00e7ek&#8221; k\u00fcf\u00fcr, &#8220;g\u00f6r\u00fcnt\u00fc&#8221;de iman olsa yine durum de\u011fi\u015fmeyecektir.<\/p>\n<p>Bat\u0131l\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in sava\u015fman\u0131n kural\u0131 hakk\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Ne zaman ki, hak, t\u00fcm ger\u00e7e\u011fi ve t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle varolmu\u015f o zaman hak ile bat\u0131l aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131n gidi\u015fi belirlenmi\u015f demektir. Bu bat\u0131l, aldat\u0131c\u0131 ve kabar\u0131k bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahip olabilir.<\/p>\n<p>Aksine biz hakk\u0131, bat\u0131l\u0131n \u00fczerine atar\u0131z da onu darmada\u011f\u0131n eder. Bir de bakars\u0131n\u0131z bat\u0131l yok oluvermi\u015f. (En&#8217;am Suresi, 18)<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Allah kafirlere; m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcn gelme f\u0131rsat\u0131 vermez.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fcminleri g\u00fcvene sevk eden, yanlar\u0131nda \u015feref buluruz d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kafirleri dost edinen m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 yapayaln\u0131z, \u00fcmitsiz b\u0131rakan bu kesin vaadden sonra, s\u00fbrenin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir portrelerini daha \u00e7izerek devam ediyor. Bunun yan\u0131nda durumlar\u0131n\u0131n ne kadar i\u011fren\u00e7 oldu\u011fu ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara y\u00f6nelik tehdidi de ifade edilmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;M\u00fcnaf\u0131klar Allah&#8217;\u0131 aldatmaya yelteniyorlar, ama as\u0131l Allah onlar\u0131 aldat\u0131r. Namaz k\u0131larken isteksiz ve ciddiyetsiz bi\u00e7imde ayakta dikilirler. Ama\u00e7lar\u0131 insanlara g\u00f6steri\u015f yapmakt\u0131r. Allah&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 pek az anarlar.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ki taraf aras\u0131nda yalpalarlar. Ne bu tarafa ne de o tarafa yar olurlar. Allah&#8217;\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kimseye sen \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulamazs\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Bu da ilah\u00ee hayat sisteminin m\u00fcmin g\u00f6n\u00fclleri ok\u015fay\u0131c\u0131 bir di\u011fer ata\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6n\u00fcllerin Allah&#8217;\u0131 aldatmaya kalk\u0131\u015fan bir toplumdan nefret etmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sonra bu g\u00f6n\u00fcller, gizli, kapal\u0131 her \u015feyi bilen y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n aldatamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilirler. Allah&#8217;\u0131 aldatmaya kalk\u0131\u015fan birinin k\u00f6t\u00fcl\u00fck, bilgisizlik ve b\u00fcy\u00fck bir gaflet i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu \u00e7ok iyi kavrarlar. Bu y\u00fczden Allah&#8217;\u0131 aldatmaya yeltenen bu adamlardan nefret ederler. onlar\u0131 hor g\u00f6r\u00fcrler, k\u00fc\u00e7\u00fcmserler.<\/p>\n<p>Bu ataktan sonra, onlar\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 aldatmaya kalk\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. Oysa &#8220;As\u0131l Allah onlar\u0131 aldat\u0131r.&#8221; Yani onlara s\u00fcre tan\u0131r, sap\u0131kl\u0131klar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r. Kendilerine gelmelerini sa\u011flayacak bir musibetle onlar\u0131 uyarmaz. G\u00f6zlerini a\u00e7acak bir felaketle onlar\u0131 uyand\u0131rmaz. U\u00e7urumdan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fene kadar kendi hallerinde b\u0131rak\u0131r. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 aldatmas\u0131 budur. \u00c7o\u011fu zaman felakettir ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar y\u00fcce Allah&#8217;tan birer rahmettir; kullar\u0131n ba\u015f\u0131na gelince \u00e7abucak hatadan d\u00f6nmelerini sa\u011flayan veya daha \u00f6nce bilmediklerini \u00f6\u011freten&#8230; Ayn\u0131 \u015fekilde sap\u0131k g\u00fcnahkarlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde bolluk i\u00e7inde hayat s\u00fcrd\u00fcrmeleri, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara s\u00fcre tan\u0131mas\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r \u00e7o\u011fu zaman. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, g\u00fcnah ve sap\u0131kl\u0131kta \u00f6yle bir noktaya gelmi\u015fler ki, bir musibet, bir uyar\u0131 almaks\u0131z\u0131n en k\u00f6t\u00fc sonuca ula\u015f\u0131ncaya kadar \u00f6ylece b\u0131rak\u0131lmay\u0131 hakketmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerde, nefret ve horlamadan ba\u015fka hi\u00e7bir etki b\u0131rakmayan ay\u0131play\u0131c\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir portrelerini \u00e7izmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;Namaz k\u0131larken isteksiz ve ciddiyetsiz bi\u00e7imde ayakta dikilirler. Ama\u00e7lar\u0131 insanlara g\u00f6steri\u015f yapmakt\u0131r. Allah&#8217;\u0131n ad\u0131n\u0131 pek az anarlar.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar Allah ile bulu\u015fman\u0131n onun huzurunda durman\u0131n, ona ba\u011flanman\u0131n, ondan yard\u0131m istemenin arzu ve hararetiyle namaza durmuyorlar. \u0130nsanlara g\u00f6steri\u015f yapmak i\u00e7in namaz k\u0131l\u0131yorlar. Bu y\u00fczden, a\u011f\u0131r bir i\u015fi yapan ya da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir i\u015fe ko\u015fturulan biri gibi ciddiyetsiz ve isteksiz ayakta dikilirler. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah&#8217;\u0131 da pek az anarlar. Onlar bir \u015fey yaparken Allah&#8217;a y\u00f6nelmezler, ama\u00e7lar\u0131 insanlara g\u00f6steri\u015f yapmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu, hi\u00e7 ku\u015fkusuz m\u00fcminin zihninde nefret uyand\u0131ran bir tablodur. G\u00f6n\u00fcllerinde k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ve tiksinti duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irir. Bu bilincin bir gere\u011fi olarak, m\u00fcnaf\u0131klara mesafeli davranmal\u0131d\u0131rlar. Ki\u015fisel ve \u00e7\u0131kara dayal\u0131 ili\u015fkilere \u00f6nem vermemelidirler. M\u00fcminlerle m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ili\u015fkilerini kesmede, hikmetli e\u011fitim metodunun bir a\u015famas\u0131d\u0131r bu.<\/p>\n<p>Ayetin ak\u0131\u015f\u0131, ay\u0131play\u0131c\u0131 ve nefret uyand\u0131r\u0131c\u0131 tabloyu \u00e7izmeye devam ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ki taraf aras\u0131nda yalpalarlar. Ne bu tarafa ne de o tarafa yar olurlar. Allah&#8217;\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kimseye sen yol bulamazs\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Yalpalay\u0131p duran, karars\u0131z, sallant\u0131l\u0131, istikrars\u0131z ve dayanaks\u0131z bir konum. \u0130ki saftan birine; m\u00fcmin ya da kafir saffa yar olmama&#8230; B\u00f6yle bir konum m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerde, ayn\u0131 \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ve tiksintiden ba\u015fka bir etki b\u0131rakmaz. Ayn\u0131 zamanda m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ki\u015filik bak\u0131m\u0131ndan da zay\u0131f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu tarafta ya da o tarafta, kesin bir konum edinememelerine neden olan, bu ki\u015filik zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Gerek bu tarafta gerek o tarafta yer al\u0131p, a\u00e7\u0131k\u00e7a bir g\u00f6r\u00fc\u015f, bir inan\u00e7 ya da konum belirlemelerine engel te\u015fkil etmektedir bu zay\u0131fl\u0131k.<\/p>\n<p>Bu a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 portrelerin ve bu karars\u0131z konumlar\u0131n ard\u0131ndan, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n azab\u0131n\u0131 hakketmelerine, hidayete ermeleri i\u00e7in yard\u0131m edilmeye lay\u0131k olmad\u0131klar\u0131na, bu y\u00fczden kimsenin onlar\u0131 do\u011fru yola iletemeyece\u011fini ve esas\u0131nda do\u011fru bir yolda bulunmalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir ifade yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kimseye sen \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulamazs\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Buraya kadar ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fcnaf\u0131klardan tiksinmeleri, onlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeleri ve onlar\u0131 ki\u015filik bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zay\u0131f g\u00f6rmeleri konusunda m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerde, b\u00fcy\u00fck bir etki b\u0131rakmaktad\u0131r. \u015eimdi de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yoluna uymamalar\u0131 konusunda uyarmak i\u00e7in, hitap m\u00fcminlere y\u00f6nelmektedir.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yolu ise -daha \u00f6nce s\u00f6ylendi\u011fi gibi- m\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p kafirleri dost edinmektir. Ayet-i kerime, onlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yakalay\u0131p intikam almas\u0131ndan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bu arada ahirette m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n varaca\u011f\u0131 yer de tasvir etmektedir. Bu, deh\u015fet verici, korkun\u00e7 bir yerdir. K\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcc\u00fc oldu\u011fu kadar a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir yerdir de.<br \/>\n<strong>144- Ey m\u00fcminler, sak\u0131n m\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p kafirleri dost edinmeyiniz. Yoksa Allah&#8217;a, aleyhinize i\u015fleyecek a\u00e7\u0131k bir delil mi vermek istiyorsunuz?<\/p>\n<p>145- Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yeri cehennemin en alt kat\u0131d\u0131r. Onlara yard\u0131m edecek hi\u00e7 birini bulamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>146- Ancak tevbe edenler, durumlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltenler, Allah&#8217;\u0131n ipine sar\u0131lanlar, s\u0131rf Allah&#8217;a ba\u011flananlar bir dindarl\u0131\u011f\u0131 benimseyenler i\u015fte bunlar, m\u00fcminlerle beraberdirler. Allah ilerde m\u00fcminlere b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verecektir.<br \/>\n<\/strong><br \/>\nBurada, m\u00fcminleri, \u00e7evrelerinde bulunan insanlardan ay\u0131ran, onlar\u0131 farkl\u0131 k\u0131lan s\u0131fatlar\u0131yla yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131 tekrarlanmaktad\u0131r. Bununla hayat sistemleri, davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri ve realiteleri iyice belirginle\u015fmektedir. Bu s\u0131fatla \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131l\u0131k vermektedirler, direktiflere bununla uymaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yoluna uymaktan, m\u00fcminleri b\u0131rak\u0131p kafirleri dost edinmekten sak\u0131nd\u0131r\u0131lmalar\u0131 konusunda, bu s\u0131fatla yap\u0131lan bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz o g\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman toplum da b\u00f6yle bir \u00e7a\u011fr\u0131ya ihtiya\u00e7 duyuluyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman toplum i\u00e7inde yer alan kimi m\u00fcsl\u00fcmanlarla; Medine&#8217;deki yahudiler, duygusal y\u00f6nden de olsa kimisiyle de; Kurey\u015fliler aras\u0131ndaki ba\u011flar hen\u00fcz devam ediyordu. Kimi m\u00fcsl\u00fcmanlar diyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc cahiliye toplumuyla -babalar\u0131, o\u011fullar\u0131 dahi olsa- t\u00fcm ba\u011flar\u0131n\u0131 koparan ba\u015fka m\u00fcsl\u00fcmanlar da vard\u0131. Etraf\u0131nda birle\u015ftirecek tek ba\u011f, korunacak tek ilgi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi gibi sadece inan\u00e7t\u0131 onlar\u0131n yan\u0131nda.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte nifak ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n o a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131, nefret uyand\u0131r\u0131c\u0131 ve i\u011frendirici tablolar\u0131 \u00e7izildikten ve Allah&#8217;\u0131n gazab\u0131ndan, yakalay\u0131p intikam almas\u0131ndan sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra, nifak ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yolu budur, uyar\u0131s\u0131na s\u00fcrekli ihtiya\u00e7 duyan bu kimi m\u00fcsl\u00fcmanlard\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Yoksa Allah&#8217;a aleyhinize i\u015fleyecek a\u00e7\u0131k bir delil mi vermek istiyorsunuz?&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n yakalay\u0131p intikam almas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmaktan korktu\u011fu ve titredi\u011fi kadar hi\u00e7bir \u015fey, m\u00fcmin bir kalbi korkutup titretemez. \u0130fadenin soru \u015feklinde sunulmas\u0131 bu y\u00fczdendir. M\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllere ula\u015fmak i\u00e7in, soru \u015feklindeki bir iman yeterlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n<p>M\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllere do\u011fru uzanan bir yola daha ba\u015fvuruluyor. Ancak do\u011frudan onlara y\u00f6nelmiyor, sadece ima ederek y\u00f6neliyor. M\u00fcnaf\u0131klar\u0131 bekleyen korkun\u00e7, deh\u015fet verici ve a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 sonucu a\u00e7\u0131klamaktan ibarettir bu yol:<\/p>\n<p>&#8221; . Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yeri cehennemin en alt kat\u0131d\u0131r. onlara yard\u0131m edecek hi\u00e7 birini bulamazs\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>En alt kat&#8230; Kendilerini kurtaramad\u0131klar\u0131, \u00fczerine \u00e7\u0131kamad\u0131klar\u0131, topra\u011f\u0131n \u00fczerlerine yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131, yery\u00fcz\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na uygun bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir bu. Arzu ve isteklerin, ihtiras ve korkunun, zaaf ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu a\u011f\u0131rl\u0131k onlar\u0131, m\u00fcminleri oyalay\u0131p kafirleri dost edinme \u00e7ukuruna yuvarlatm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece hayatta bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k konumu benimsemi\u015flerdir. &#8220;\u0130ki taraf aras\u0131nda yalpalarlar. Ne bu tarafa ve ne de o tarafa yar olurlar.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar daha d\u00fcnya hayat\u0131ndayken kendilerini bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k yere haz\u0131rlay\u0131p al\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131: &#8220;Cehennemin en alt kat\u0131&#8230;&#8221; Burada ne bir yard\u0131mc\u0131lar\u0131 ne de bir kurtar\u0131c\u0131lar\u0131 s\u00f6z konusudur. Onlar d\u00fcnyadayken kafirleri dost edinmi\u015flerdi. \u015eimdi kafirler onlara yard\u0131m etseler ya?<\/p>\n<p>Bu korkun\u00e7 sahneden sonra kurtulu\u015f kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor onlar i\u00e7in. Kurtulmak isteyenlere tevbe kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k tutuluyor:<\/p>\n<p>&#8220;Ancak tevbe edenler, durumlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltenler, Allah&#8217;\u0131n ipine sar\u0131lanlar, s\u0131rf Allah&#8217;a ba\u011flanan bir dindarl\u0131\u011f\u0131 benimseyenler, i\u015fte bunlar, m\u00fcminler ile beraberdirler. Allah ilerde m\u00fcminlere b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Ba\u015fka yerlerde &#8220;Tevbe edenler, durumlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltenler bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar.&#8217; denmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tevbe ve durumu d\u00fczeltmek; Allah&#8217;a ba\u011flanmak ve dini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak da belirtilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayet, yalpalay\u0131p duran, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k yapan ve Allah&#8217;tan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost edinen ruhlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordu. Bu y\u00fczden, tevbe ve durumu d\u00fczeltmenin yan\u0131nda, Allah i\u00e7in her \u015feyden soyutlanman\u0131n, sadece ona ba\u011flanman\u0131n ve bu ruhlar\u0131n \u015fu karars\u0131z duygulardan, kaypak huylardan kurtulmalar\u0131n\u0131n da belirtilmesi son derece uygun d\u00fc\u015fmektedir. B\u00f6ylece sadece Allah&#8217;\u0131 ba\u011flamakla, g\u00fc\u00e7 ve birlik sa\u011flayabilirler. Allah i\u00e7in her \u015feyden kurtulmakla, samimi ve ar\u0131nm\u0131\u015f olabilirler.<\/p>\n<p>Bununla, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda yere yap\u0131\u015ft\u0131ran, ahiret hayat\u0131nda da cehennemin en alt tabakas\u0131na yuvarlatan a\u011f\u0131rl\u0131k hafiflemi\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Bununla, tevbe eden m\u00fcnaf\u0131klar, sadece Allah&#8217;\u0131n ,\u015ferefi ile \u015fereflenen, imanla y\u00fccelen, iman g\u00fcc\u00fcyle yery\u00fcz\u00fc a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulan m\u00fcminlerin saff\u0131na y\u00fckselirler. M\u00fcminlerin -ve onlarla birlikte olanlar\u0131n- m\u00fckafat\u0131 ise bellidir.<\/p>\n<p>&#8220;Allah ilerde m\u00fcminlere b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u00e7e\u015fitli mesajlarla; m\u00fcsl\u00fcman toplumda yer alan m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ger\u00e7ek durumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, etkileri azalt\u0131lm\u0131\u015f, m\u00fcminler, nifak d\u00f6neme\u00e7lerine sapmaktan uyar\u0131lm\u0131\u015f ve onlar\u0131 bekleyen sonu\u00e7tan sak\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Bu arada, i\u00e7inde iyilik bulunanlar\u0131n kendini kurtarmaya, sadakatle, isteklice ve i\u00e7tenlikle m\u00fcsl\u00fcman saffa kat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in, m\u00fcnaf\u0131klara da tevbe kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k tutuluyor.<\/p>\n<p>Son olarak \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc, duyguland\u0131r\u0131c\u0131 ve derin etkili ifade yer almaktad\u0131r. O, korkun\u00e7 cezay\u0131 ve b\u00fcy\u00fck m\u00fckafat\u0131 bildirdikten sonra. Bununla, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kullar\u0131na azap etmeye ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, insanlara kavratma amac\u0131 g\u00fcd\u00fclmektedir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlara \u015fahsi bir kinimi var ki, bunun i\u00e7in \u00fczerlerine azap ya\u011fd\u0131rs\u0131n? Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve otoritesini bu yolla g\u00f6stermeye ihtiyac\u0131 yoktur. Ayn\u0131 \u015fekilde, insanlar\u0131 cezaland\u0131rmak i\u00e7in de bir arzusu s\u00f6z konusu de\u011fildir. Nitekim putperest efsaneleri, bu t\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncelerle doludur. Aksine, Allah&#8217;a iman edip, O&#8217;na \u015f\u00fckretmek insanlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131nad\u0131r. \u0130man ve Allah&#8217;a \u015f\u00fck\u00fcr atmosferinde birbirlerini sevmeleridir istenen. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, salih amel i\u015fleyenlere kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verir ve O ruhlar\u0131n gizliliklerini \u00e7ok iyi bilir:<br \/>\n<strong>147- E\u011fer Allah&#8217;a \u015f\u00fckreder, inan\u0131rsan\u0131z, O sizi niye azaba \u00e7arpt\u0131rs\u0131n ki? Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, \u015f\u00fckre kar\u015f\u0131l\u0131k verir ve her \u015feyi bilir.<\/strong><\/p>\n<p>Evet, \u015fayet \u015f\u00fckreder ve inan\u0131rsan\u0131z, Allah sizi niye cezaland\u0131rs\u0131n? O, inkar ve nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak azap verir. Belki \u015f\u00fckretmeye ve inanmaya y\u00f6neltir diye, bir tehdit olarak kullan\u0131r azab\u0131n\u0131. Azap etmek istedi\u011fi, i\u015fkenceye arzusu, ac\u0131 \u00e7ektirmekten zevk almak, g\u00fc\u00e7 ve otorite g\u00f6sterisinde bulunmak, s\u00f6z konusu de\u011fildir. Y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn bunlardan y\u00fccedir, uludur. Ne zaman \u015f\u00fck\u00fcr ve iman ile korunursan\u0131z, Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve ho\u015fnutlu\u011fu ile kar\u015f\u0131la\u015facaks\u0131n\u0131z. Allah&#8217;\u0131n, kuluna kar\u015f\u0131l\u0131k veri\u015fini ve kullar\u0131ndan haberdar olu\u015funu g\u00f6receksiniz.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, kuluna te\u015fekk\u00fcrle kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi, g\u00f6\u00e7\u00fcle derin \u015fefkat duygular\u0131n\u0131 ak\u0131tmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n te\u015fekk\u00fcr etmesinin ho\u015fnutluk anlam\u0131nda oldu\u011fu bilinmektedir. Ho\u015fnutlu\u011fun gerektirdi\u011fi sebep anlam\u0131 da vard\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n te\u015fekk\u00fcr etmesi, ifade olarak derin etkileri s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p>Yoktan var eden, l\u00fctfedip nimetler veren, alemlere ihtiyac\u0131 bulunmayan y\u00fcce yarat\u0131c\u0131&#8230; \u0130yi davran\u0131\u015flar\u0131, imanlar\u0131 ve iyilikleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kullara te\u015fekk\u00fcr ediyorsa&#8230; Onlara, imanlar\u0131na, \u015f\u00fck\u00fcr ve iyiliklerine ihtiyac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde yoktan var eden, l\u00fctfedip nimetler veren ve alemlere ihtiyac\u0131 bulunmayan y\u00fcce yarat\u0131c\u0131 te\u015fekk\u00fcr ediyorsa&#8230; R\u0131z\u0131klar\u0131 veren, l\u00fctfedip nimet bah\u015feden, yarat\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, yarat\u0131lm\u0131\u015f, sonradan var edilmi\u015f ve Allah&#8217;\u0131n nimetleri i\u00e7inde y\u00fczen kullar\u0131n ne yapmas\u0131 gerekir?<\/p>\n<p>Dikkat edin, bu kalpleri harekete ge\u00e7iren, utand\u0131ran ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermesini sa\u011flayan, derin oldu\u011fu kadar \u015fefkatli bir ifadedir.<\/p>\n<p>Dikkat edin bu, yolun belirtilerine y\u00f6nelik ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir i\u015farettir. Bah\u015feden, nimetler veren, kullar\u0131na te\u015fekk\u00fcr eden ve her\u015feyi bilen y\u00fcce Allah&#8217;a giden yolun..<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n otuz c\u00fcz\u00fcnden biri olan bu c\u00fcz, m\u00fcsl\u00fcman toplum hayat\u0131nda giri\u015filen uygulama, in\u015fa, onar\u0131m, ar\u0131nd\u0131rma ve sa\u011flamla\u015ft\u0131rma faaliyetlerinin \u015fu ola\u011fan\u00fcst\u00fc k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. B\u00f6ylece ruhsal alanda, toplum prati\u011finde ve sosyal d\u00fczende \u015fu muazzam, uyumlu ve geni\u015f yap\u0131y\u0131 meydana getirmektedir. Yeni bir insan\u0131n do\u011fu\u015funu ilan etmektedir. \u0130dealistlik ve realistlik her alanda be\u015feri enerjisini sarf etmesine yard\u0131mc\u0131 olmakla beraber ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve temizlik bak\u0131m\u0131ndan, bundan \u00f6nce ve sonra, insanl\u0131k bu do\u011fu\u015fun bir benzerini g\u00f6rmemi\u015ftir. \u0130lah\u00ee hayat sisteminin cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131; yava\u015f, yava\u015f daha y\u00fckse\u011fe, eri\u015filmez zirveye kolayl\u0131k, \u015fefkat ve yumu\u015fakl\u0131kla \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 insan\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>6. C\u00dcZ<\/p>\n<p>Bu c\u00fcz iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. Birinci b\u00f6l\u00fcm d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fcz\u00fcn sonlar\u0131nda ba\u015flayan be\u015finci c\u00fcz\u00fcn t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayan son k\u0131sm\u0131 da, \u015fu c\u00fczde yer alan Nisa s\u00fbresini b\u00fct\u00fcnlemektedir. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm ise -kalan c\u00fcz\u00fcn \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r- Maide s\u00fbresinin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Burada birinci b\u00f6l\u00fcm hakk\u0131nda s\u00f6z\u00fc k\u0131sa tutaca\u011f\u0131z. Amac\u0131m\u0131z Maide s\u00fbresinin &#8220;ki\u015fili\u011fini&#8221; ve konular\u0131n\u0131 bu kitapta uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6ntem uyar\u0131nca bir b\u00fct\u00fcn olarak sunmaktad\u0131r, Allah&#8217;\u0131n yard\u0131m\u0131 ile&#8230;<\/p>\n<p>Nisa s\u00fbresinin geri kalan k\u0131sm\u0131 da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fczde yer alan giri\u015finde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fbrenin genel metodu do\u011frultusunda devam etmektedir. Ancak \u00e7ok \u00f6zel bir \u015fekilde de olsa burada s\u00fbrenin sunu\u015f metoduna de\u011finmemiz yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu s\u00fbre, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, daha y\u00fckse\u011fe, eri\u015filmez zirveye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu m\u00fcsl\u00fcman toplumun vicdan\u0131nda, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tutarl\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 kurmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde bu vicdanlarda \u00e7\u00f6reklenen cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 gidermektedir. Yada daha \u00f6nce dedi\u011fimiz gibi cahiliyenin izlerini silip yerine \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n belirtilerini yerle\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>Sonra bu s\u00fbre, -yeni d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda- m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin vicdan\u0131n\u0131, ahl\u00e2ki yap\u0131s\u0131n\u0131 ve toplumsal geleneklerini; yeni ba\u015ftan d\u00fczenlemek, gerek ahl\u00e2k, gerekse gelenek bak\u0131m\u0131ndan cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan kurtarmaktad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7 noktas\u0131nda cahiliye tortular\u0131n\u0131 giderdi\u011fi gibi, sa\u011flam yap\u0131l\u0131 ilahi sistem uyar\u0131nca toplumsal hayat\u0131n\u0131 ve ailesel ili\u015fkilerini de d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n<p>S\u00fbre, -bunlar\u0131n yan\u0131nda- bozuk inan\u00e7lar\u0131 ve bu inan\u00e7lar\u0131 benimseyen m\u00fc\u015frikleri, yahudi ve h\u0131ristiyanlardan olu\u015fan Ehl-i Kitab&#8217;\u0131 kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Bu inan\u00e7lar\u0131 d\u00fczeltme y\u00f6n\u00fcne gitmekte ve bu inan\u00e7lar\u0131n bozulmas\u0131na neden olan sap\u0131kl\u0131klar\u0131 giderip, do\u011frusunu yerle\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan s\u00fbre, m\u00fcsl\u00fcman toplumla birlikte genelde Ehl-i Kitab, \u00f6zelde yahudilere kar\u015f\u0131, \u015fiddetli bir sava\u015fa tutu\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rasulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;\u0131n Medine&#8217;ye varmas\u0131ndan beri, bu yeni \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan onlard\u0131r. Yahudiler, bu yeni \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n, Medine&#8217;deki varl\u0131klar\u0131na ve se\u00e7kin konumlar\u0131na, Allah&#8217;a yak\u0131nl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ncelikli olma iddialar\u0131na ve kendilerini Allah&#8217;\u0131n se\u00e7kin halk\u0131 olarak kabul etmelerine kar\u015f\u0131 bir tehlike olu\u015fturdu\u011funu anlad\u0131klar\u0131 andan itibaren kar\u015f\u0131 koymu\u015flard\u0131. Her t\u00fcrl\u00fc silaha ba\u015fvurarak, yeni \u00e7a\u011fr\u0131ya kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131klar\u0131 sava\u015f\u0131n nedeni budur. Bu arada s\u00fbre, onlar\u0131n ger\u00e7ek \u00f6zelliklerini, ba\u015fvurduklar\u0131 y\u00f6ntemleri ve kendi peygamberleriyle ge\u00e7irdikleri tarihi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Temsilcisi kim olursa olsun, kendilerinden olan bir peygamber, bir komutan bir uyar\u0131c\u0131 dahi olsa, hak \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca s\u00fbre -b\u00fct\u00fcn bunlardan sonra- m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmete omuzlar\u0131na y\u00fcklenen sorumlulu\u011fun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kendisine takdir edilen rol\u00fcn \u00f6nemini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Bu arada, haz\u0131rlanmalar\u0131n\u0131n, ar\u0131nd\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131n, vicdanlar\u0131nda ve hayatlar\u0131nda cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n giderilmesinin hikmetini, bu i\u015fin gerektirdi\u011fi uyan\u0131kl\u0131k ve g\u00fc\u00e7 haz\u0131rlama zorunlulu\u011funun nedenini ve bu \u00f6nemli rol\u00fcn istedi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebebini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ruh aleminde, realite d\u00fcnyas\u0131nda verilen cihad ve katlan\u0131lan a\u011f\u0131r fedakarl\u0131klar bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcm b\u00f6l\u00fcmleriyle s\u00fbre bu do\u011frultuda devam ediyor. S\u00fbrenin bu c\u00fczde yer alan k\u0131sm\u0131 da ayn\u0131 y\u00f6ntemin bir par\u00e7as\u0131 olarak yoluna devam etmektedir.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcz, vicdan ve toplum temizli\u011finin bir y\u00f6n\u00fcyle ba\u015flamaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman toplum atmosferinde, g\u00fcven duygusunu yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakta, haks\u0131zl\u0131\u011fa misillemede bulunurken adaletli olmay\u0131, affetmeye ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranmaya te\u015fvik etmenin yan\u0131nda, toplum i\u00e7inde dedikodu \u00e7\u0131karmay\u0131 da \u00f6nlemektedir. Bu arada zulme u\u011fram\u0131\u015f birinin misillemede bulunmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131ndan ho\u015fnut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamakla birlikte, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc affetmeyi sevdi\u011fini de a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.<\/p>\n<p>Sonra \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin mahiyeti a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re, Allah&#8217;\u0131n dini tektir. Tarih boyunca gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm peygamberler de bu tek dinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 ve s\u00fcrekli bir kafile konumundad\u0131rlar. Peygamberler aras\u0131na bir ay\u0131r\u0131m koyman\u0131n, getirdiklerine farkl\u0131 g\u00f6zle bakman\u0131n a\u00e7\u0131k k\u00fcf\u00fcr oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r c\u00fcz. Bu a\u00e7\u0131klama, kendi peygamberleri d\u0131\u015f\u0131nda \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve kindarl\u0131k nedeniyle peygamberli\u011fi inkar eden -Ehl-i Kitap&#8217;tan- yahudilerin ele\u015ftirildi\u011fi bir s\u0131rada yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu noktada; yahudilerin kendi peygamberleri, \u00f6nderleri ve uyar\u0131c\u0131lar\u0131 olan Musa (a.s)&#8217;ya verdikleri eziyetleri ortaya \u00e7\u0131karan bir gezinti ba\u015fl\u0131yor. Bu sayede k\u00f6t\u00fc hareketleri, en b\u00fcy\u00fck peygamberleri Musa (a.s) da dahil olmak \u00fczere hakka ve hak davet\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Hz. \u0130sa (a.s)&#8217;ya ve annesine kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131 -Allah&#8217;\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 ve sevmedi\u011fi dedikodular\u0131 \u00e7\u0131karmalar\u0131- da g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Bu arada peygamberimize \u0130slam&#8217;a ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcm olarak hakk\u0131n son davetine kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r da g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yahudilerin Mesih (a.s)&#8217;e att\u0131klar\u0131 iftiralar ve O&#8217;nu \u00f6ld\u00fcrmekle \u00f6v\u00fcnmeleri m\u00fcnasebetiyle, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, bu iddian\u0131n mahiyetini bildirmektedir. Haks\u0131zl\u0131k yapmalar\u0131, insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yolundan al\u0131koymalar\u0131, kendilerine yasakland\u0131\u011f\u0131 halde faiz almalar\u0131 ve insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 gayr-i me\u015fru yollarla yemeleri nedeniyle y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n yahudileri nas\u0131l cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnyada kendilerine daha \u00f6nce helal k\u0131l\u0131nan baz\u0131 \u015feylerin haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ahirette kendilerine bekleyen ac\u0131kl\u0131 azab\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Bu arada ilimde derinle\u015fenler ve hakk\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra iman edip hakka uyanlar bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda tutulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, yahudilerin Hz. Peygamberin peygamberli\u011fini inkar etmelerine cevap verirken, bunun son derece tabii ve al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fey oldu\u011funu hayret edilecek, garipsenecek ya da inkar etmeyi gerektirecek bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hz. Peygamberimiz Nuh (a.s)&#8217;dan sonra \u0130brahim, \u0130smail, \u0130shak, Yakub ve torunlar\u0131 \u0130sa, Eyy\u00fcb, Yunus, Harun, S\u00fcleyman ve Davud (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) gibi yahudilerin kimini kabul ettikleri kimini de taassub ve kinlerinden dolay\u0131 kabul etmedikleri peygamberlerden buyana, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insanlara el\u00e7i g\u00f6nderme kanunu uyar\u0131nca gelmi\u015fti Resulullah. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na m\u00fcjdeleyici ve korkutucu peygamberler g\u00f6ndermesi de son derece do\u011fald\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberlerden sonra insanlar\u0131n ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri olmamas\u0131 i\u00e7in.&#8221; (Nisa Suresi, 165) Bu do\u011fall\u0131\u011f\u0131n \u00f6tesinde zorunlu bir i\u015ftir de.<\/p>\n<p>Ancak yahudilerin inkar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ve meleklerin \u015fahitli\u011fi yer almaktad\u0131r ayet-i kerimede. Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fi yeterlidir ku\u015fkusuz. Bunun yan\u0131nda kafir olanlar ve Allah&#8217;\u0131n yolundan insanlar\u0131 al\u0131koyanlar; kafir ve zalimler, tehdit edilmektedirler. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamayaca\u011f\u0131, i\u00e7inde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 cehennemin yolundan ba\u015fka bir yola hidayet etmeyece\u011fi bildirilmektedir. Bunun ard\u0131ndan t\u00fcm insanlara y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131 yer almaktad\u0131r. Onlara bu peygamberin hak \u00fczere Rableri taraf\u0131ndan g\u00f6nderildi\u011fi bildirilmektedir. Ayr\u0131ca bu peygambere inanmalar\u0131 istenmektedir, aksi takdirde g\u00f6klerde ve yerde bulunan her\u015feyin Allah&#8217;a ait oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ilan edilmektedir. Ku\u015fkusuz insanlar bu peygamberli\u011fin do\u011frulu\u011funu g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fcler ve bu \u00e7a\u011fr\u0131yla da muhatap oldular. O halde, g\u00f6klerin ve yerin sahibinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tavr\u0131n sonucuna da katlanacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Ehl-i Kitab&#8217;tan yahudilerle yap\u0131lan gezinti de sona ermi\u015f oluyor. Bu sayede \u00f6zellikleri, ba\u015fvurduklar\u0131 y\u00f6ntemleri, eskiden beri al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirdikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Bu \u015fekilde hile ve tuzaklar\u0131 etkisiz hale getirilmi\u015f ve Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;in peygamberli\u011fi hakk\u0131nda ger\u00e7ek s\u00f6z s\u00f6ylenmi\u015f oluyor. Bu konuda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fi insanlara bir delil olarak sunuluyor. Bunun yan\u0131nda peygamberlerin ve hak davet\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck sorumluluklar\u0131 da bildirilmektedir. Bir taraftan insanlar i\u00e7in kan\u0131t olu\u015fturmak, \u00f6te taraftan t\u00fcm insanlar\u0131n sorumlulu\u011funun peygamberlerin ve m\u00fcminlerin boynunda olmas\u0131, bu sorumluluk i\u00e7inde yer almaktad\u0131r. Bunun nedeni, insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n azab\u0131ndan kurtarmak ya da cezay\u0131 hakk edenin, bir delilden sonra hakketmesini sa\u011flamakt\u0131r. Ku\u015fkusuz bu son derece \u00f6nemli ve a\u011f\u0131r bir sorumluluktur.<\/p>\n<p>Yahudilerle yap\u0131lan bu gezinti sona erdikten, y\u00fcce Allah, Meryem o\u011flu \u0130sa (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ve annesi hakk\u0131nda \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 s\u00f6ylentileri yalanlad\u0131ktan sonra, \u0130sa (sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;ya uyan h\u0131ristiyanlarla yap\u0131lan ikinci bir gezinti ba\u015flamaktad\u0131r. Bununla, Allah&#8217;\u0131n kulu ve peygamberi olan Mesih&#8217;e ili\u015fkin a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek, onlar\u0131 bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klardan el \u00e7ektirmek ve bu konuda ger\u00e7e\u011fi yerle\u015ftirmek ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz Mesih (a.s) Allah&#8217;\u0131n kuludur ve ona kul olmaktan da ka\u00e7\u0131nmaz. Melekler de \u00f6yle. B\u00f6ylece Ruhul Kud\u00fcs&#8217;e ili\u015fkin iddialar\u0131 d\u00fczeltilmi\u015f, teslis inanc\u0131 ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n baba oldu\u011fu sav\u0131 reddedilmi\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczeltme i\u015flemi esnas\u0131nda, dosdo\u011fru \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesi de yerle\u015ftirilmi\u015f oluyor. B\u00f6ylece sorun tamam\u0131yle ilahl\u0131k ve kulluk \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131n\u0131yor. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, ilahl\u0131\u011f\u0131, O&#8217;ndan ba\u015fka herkesin ve her\u015feyin kullu\u011fu&#8230; Ku\u015fkusuz bu \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kural\u0131, a\u00e7\u0131k bir \u00f6zelli\u011fi ve temel bir ilkesidir.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in m\u00fcminlere y\u00f6nelik m\u00fcjdeleme yer al\u0131rken, Allah&#8217;a kul olmaktan ka\u00e7\u0131nan kafirlere y\u00f6nelik de bir korkutma yer almaktad\u0131r. Yahudilerle birlikte \u00e7\u0131k\u0131lan birinci gezintinin sonunda oldu\u011fu gibi burada da Rabbleri taraf\u0131ndan bir kan\u0131t, apa\u00e7\u0131k bir nur geldi\u011fine, bundan sonra kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n ileri s\u00fcrebilecekleri bir bahanenin, ku\u015fku ve mazeretin olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin, t\u00fcm insanlara y\u00f6nelik bir duyuru yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sure (Kalale: Babas\u0131 ve \u00e7ocu\u011fu olmayan \u00f6l\u00fc) konusunda, miras\u0131n geri kalan h\u00fck\u00fcmlerini i\u00e7eren bir ayetle son bulmaktad\u0131r. Kalale&#8217;nin baz\u0131 durumlar\u0131 daha \u00f6nce s\u00fbrede a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Bu ayet Kalaleye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bununla \u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcman toplumu -s\u00fbrenin ba\u015flar\u0131nda dedi\u011fimiz gibi- kendine \u00f6zg\u00fc belirgin \u00f6zellikleri ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir d\u00fczeni olan bir \u00fcmmete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6ylece be\u015fer hayat\u0131nda, insanl\u0131k aleminde \u00fcstlendi\u011fi \u00f6nemli rol\u00fc yerine getirmi\u015f oluyor. \u0130nsanl\u0131\u011fa \u00f6nc\u00fcl\u00fck, \u00f6nderlik ve yol g\u00f6stericilik yapmak&#8230;<\/p>\n<p>S\u00fbrenin b\u00fct\u00fcn\u00fcnde ve ondan bir par\u00e7a olan \u015fu k\u0131s\u0131mdan, toplumsal ve ekonomik d\u00fczenleme ile ahl\u00e2k\u0131 g\u00fczelle\u015ftirme, inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi d\u00fczeltme, m\u00fcsl\u00fcman cemaate pusu kuran d\u00fc\u015fmanlarla sava\u015fa tutu\u015fmak, bu toplumun yerine getirmek zorunda oldu\u011fu sorumluluk ve rol\u00fcn \u00f6nemini vurgulamak bir arada y\u00fcr\u00fctebilece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bir de -bu davan\u0131n kitab\u0131 ve bu \u00fcmmetin anayasas\u0131 olan- Kur&#8217;an&#8217;\u0131n, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 son derece kapsaml\u0131, eksiksiz, dengeli ve \u00f6zenli bir \u015fekilde yerine getirdi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 bu y\u00f6ntem, yeni ba\u015ftan sorumlulu\u011funu ve rol\u00fcn\u00fc y\u00fcklenmesi i\u00e7in bu \u00fcmmeti, yeniden in\u015fa etmek, ya\u015fatmak ve diriltmek isteyen herkesin, davet metodunu ve hareket metodunu, Kur&#8217;an&#8217;dan almas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Kur&#8217;an, ilk defa oldu\u011fu gibi \u015fimdi de rol\u00fcn\u00fc yerine getirmeye haz\u0131rd\u0131r. O, her zaman a\u015famas\u0131nda, insan ruhuna y\u00f6nelik Allah&#8217;\u0131n kitab\u0131d\u0131r. Onu en iyi anlayan, onunla kafirlere, m\u00fcnaf\u0131klara, sap\u0131k Ehl-i Kitab&#8217;a kar\u015f\u0131 cihad eden ve insanl\u0131k tarihinde onunla e\u015fine rastlan\u0131lmayan bir \u00fcmmet meydana getiren zat\u0131n dedi\u011fi gibi, tekrarlamakla ola\u011fan \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri t\u00fckenmez, y\u0131pranmaz, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n.<\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an, yeni bir \u00fcmmet meydana getiriyordu. \u0130sl\u00e2m, i\u00e7inde, y\u00fczd\u00fckleri cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman toplumlardan, bir \u00fcmmet olu\u015fturuyordu. B\u00f6ylece elinden tutup daha y\u00fckse\u011fe, eri\u015filmez, zirveye \u00e7\u0131karmay\u0131, -olu\u015fumunu tamamlad\u0131ktan sonra- insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderli\u011fini teslim etmeyi ve bu \u00f6nderlikle birlikte \u00fcstlendi\u011fi \u00f6nemli rol\u00fc a\u00e7\u0131klamay\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu in\u015fa s\u00fcrecinin ba\u015fka etkenlerinin aras\u0131nda, toplum vicdanlar\u0131n\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan toplumsal atmosferin temizlenmesi ve ahl\u00e2ksal, ruhsal d\u00fczeyin olgunla\u015facak bir noktaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu toplum, bu d\u00fczeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, itikad\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc oran\u0131nda, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn di\u011fer sakinlerine kar\u015f\u0131, bireysel ve toplumsal ahlak bak\u0131m\u0131ndan da \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. O zaman y\u00fcce Allah, yapabildikleri kadar yery\u00fcz\u00fcnde onlarla diledi\u011fini yapm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131, dininin ve hayat metodunun koruyucular\u0131, sap\u0131k insanl\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nl\u0131\u011fa ve hidayete g\u00f6t\u00fcren \u00f6nderler; insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderleri ve do\u011fru yolu bulmas\u0131 i\u00e7in g\u00fcvenilir ki\u015filer k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu toplum, bu \u00f6zellikleriyle sivrildi\u011fi s\u00fcrece, b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcne \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k bunun insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmas\u0131 son derece tabii, f\u0131tr\u00ee ve d\u00fczg\u00fcn temellerine dayanan bir i\u015fti. Bu se\u00e7kin konumu nedeniyle de bilim, uygarl\u0131k, ekonomi ve siyaset alan\u0131nda da \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu son \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de inan\u00e7 ve ahl\u00e2ksal d\u00fczey noktas\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n fert ve toplumlara ili\u015fkin de\u011fi\u015fmez yasas\u0131 i\u015fte budur.<\/p>\n<p>Fert ve toplumun, ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bir y\u00f6n\u00fc, \u015fu iki ayette s\u00f6z konusu edilmektedir.<br \/>\n<strong>148- Allah zulme u\u011frayanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemesini sevmez. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi i\u015fiten ve g\u00f6rendir.<\/p>\n<p>149- Bir iyili\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa vursan\u0131z da gizli tutsan\u0131z da veya bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011f\u0131\u015flasan\u0131z da biliniz ki, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r ve g\u00fcc\u00fc her \u015feye yetendir.<\/strong><\/p>\n<p>Toplum olduk\u00e7a duyarl\u0131 olur ve bu y\u00fczden bu duyarl\u0131\u011f\u0131na uygun toplumsal davran\u0131\u015f kurallar\u0131na ihtiya\u00e7 duyar. Kimi s\u00f6zler vard\u0131r ki, s\u00f6yleyen \u00f6tesini hi\u00e7 hesaplamaz. \u00c7o\u011fu s\u00f6ylentiler de onu \u00e7\u0131karan sadece bir insan\u0131 kastetmi\u015ftir. Ancak bu toplumun ki\u015fili\u011fi, ahl\u00e2k\u0131, gelenek ve atmosferi \u00fczerinde \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc etkiler b\u0131rak\u0131r. Art\u0131k olay hedeflenen bireyi a\u015fm\u0131\u015f toplumun alan\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Her ne \u015fekilde olursa olsun dille k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemek, vicdanda sak\u0131nma ve Allah korkusu yoksa, dile kolay gelir. Bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131, toplum vicdan\u0131nda derin etkiler b\u0131rak\u0131r. Bu toplumda \u00e7o\u011fu zaman kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcven yok olur. \u0130nsanlar gittik\u00e7e k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn her taraf\u0131 kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. \u0130\u00e7lerinde k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleme iste\u011fi bulunmas\u0131na ra\u011fmen, bunu yapmaktan \u00e7ekinen \u00e7o\u011fu kimsenin, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn toplumun al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 haline geldi\u011fini ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi onu i\u015flemesine neden olur. Art\u0131k b\u00f6yle bir durumda \u00e7ekinmelerine ve saklamalar\u0131na gerek yoktur. \u0130lk defa onlar\u0131 yapm\u0131yorlar ki! \u00c7o\u011fu zaman k\u00f6t\u00fcl\u00fckten tiksinti duyman\u0131n nedeni k\u00f6t\u00fcl\u00fckle, fazlaca i\u00e7i\u00e7e ya\u015famakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6t\u00fcl\u00fckten \u015fiddetli bir \u015fekilde i\u011frenir. Ancak yap\u0131lmas\u0131 ya da s\u00f6ylenmesi s\u0131kla\u015ft\u0131k\u00e7a i\u011frenmenin ve tiksinmenin oran\u0131 d\u00fc\u015fer. Giderek k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015fitmek -hatta g\u00f6rmek bile- basit gelir kalplere. Art\u0131k k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in harekete ge\u00e7mez olurlar.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar, -k\u00f6t\u00fcl\u00fckten uzak olduklar\u0131 halde- k\u00f6t\u00fcl\u00fckle itham edilen ve haklar\u0131nda dedikodu \u00e7\u0131kar\u0131lan insanlara yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda olmaktad\u0131r. Ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fck yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 zaman, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klamak kolay ve al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fey oldu\u011fu zaman, iyilerin de k\u00f6t\u00fcler gibi haklar\u0131nda dedikodu \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. \u0130ftira ve ithamdan \u00e7ekinmeksizin, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u0131\u015f\u0131r iyiler de. Dilleri k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemekten al\u0131koyan ve \u00e7o\u011fu kimsenin k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmas\u0131na engel olan ki\u015fisel ve toplumsal utanma duygusu kaybolup gider.<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vurmak -s\u00f6vmek ve iftira etmek \u015feklinde- ki\u015fisel ithamlarla ba\u015flar. Toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fclme ve ahl\u00e2k\u00ee bozulma ile sonu\u00e7lan\u0131r. Fert olsun toplum olsun insanlar\u0131n birbirlerini de\u011ferlendirme \u00f6l\u00e7ekleri sap\u0131t\u0131r. Art\u0131k insanlar\u0131n birbirlerine olan g\u00fcvenleri sars\u0131l\u0131r. \u0130thamlar \u00f6ylesine yayg\u0131nla\u015f\u0131r ki, diller \u00e7ekilmeksizin geveleyip dururlar bu s\u00f6ylentileri.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan dolay\u0131 y\u00fcce Allah, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin i\u00e7inde dedikodunun yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 ho\u015f kar\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Sadece zulme u\u011frayan birinin kendini savunmak i\u00e7in, zalime kar\u015f\u0131 s\u00f6yleyebilece\u011fi k\u00f6t\u00fc s\u00f6zle s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r; k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klama hakk\u0131n\u0131. Tabii ki bu hak, u\u011fran\u0131lan zulm\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olacakt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah zulme u\u011frayanlar d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemesini sevmez.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir durumda -hukuk terminolojisinde s\u00f6vme ve iftira kapsam\u0131na girmekle beraber- k\u00f6t\u00fcl\u00fckle vasfetme, zul\u00fcmden intikam almak, d\u00fc\u015fman\u0131 savmak, bizzat ki\u015finin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131l\u0131k vermek i\u00e7indir. Ayr\u0131ca toplumun mazluma yard\u0131m etmesini, zalimi zulmetmekten al\u0131koymas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7indir. B\u00f6yle olunca zalim yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonucundan \u00e7ekinir, bir daha yapma konusunda teredd\u00fct ge\u00e7irir. O zaman da k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klayacak kaynak s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Zulme u\u011frayan ki\u015fi sebebi de s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. O da mazlumun nitelendirdi\u011fi belli bir zul\u00fcmd\u00fcr. Kendisinden zul\u00fcm kaynaklanan ki\u015fiye kar\u015f\u0131 bizzat s\u00f6ylenebilir. O zaman bu a\u00e7\u0131klama sonucu ger\u00e7ekle\u015fen iyilik, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f olur. S\u0131rf te\u015fhir etmek de\u011fil de adalet ve hakkaniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi hedeflenmi\u015f olur b\u00f6yle bir durumda.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m -zulmetmedikleri s\u00fcrece- insanlar\u0131n nam\u0131na ve \u015fan\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterir. Ancak zulmettikleri zaman bu sayg\u0131y\u0131 hakketmezler. Ancak o zaman zulme u\u011frayana, zulmedenin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klama izni verir. Dillerin k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemesine ili\u015fkin yasa\u011f\u0131n tek istisnas\u0131 budur.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, zulme imkan tan\u0131mayan adaleti korumas\u0131 i\u00e7in ferd ya da toplumun utanma duygusunun y\u0131rt\u0131lmas\u0131na izin vermeyen ahlak\u00ee korumas\u0131 birbirine uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131nda Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda \u015fu de\u011ferlendirme yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi i\u015fiten ve g\u00f6rendir.&#8221;<\/p>\n<p>Ama\u00e7, bu i\u015fi ba\u015flang\u0131\u00e7ta Allah&#8217;\u0131n sevgi ve ho\u015fnutsuzlu\u011funa ba\u011flad\u0131ktan sonra, sonu\u00e7ta da Allah&#8217;a ba\u011flamakt\u0131r. Allah hi\u00e7 kimsenin a\u00e7\u0131k\u00e7a k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylemesini sevmez. Maksad; insan kalbinin, niyet ve sebeplerin, s\u00f6z ve ithamlar\u0131n de\u011ferlendirilmesinin, s\u00f6ylenen her \u015feyi i\u015fiten ve bunlar\u0131n \u00f6tesinde g\u00f6\u011f\u00fcslerin gizlediklerini bilen y\u00fcce Allah&#8217;a ait oldu\u011funu bilmesidir.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klamay\u0131 yasaklamakla pasif bir pozisyonda durmuyor aksine, genel ve aktif bir iyili\u011fe y\u00f6neltiyor insan\u0131. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc affetmeye sevk ediyor ki\u015fiyi. \u0130nsan\u0131 tutup hesaba \u00e7ekebildi\u011fi halde, insanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayan y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu s\u0131fat\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131n amac\u0131, ellerinden geldi\u011fi ve &#8216; yapabildikleri kadariyle m\u00fcminlerin Allah&#8217;\u0131n ahl\u00e2k\u0131 ile ahl\u00e2klanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Bir iyili\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa vursan\u0131z da gizli tutsan\u0131z da veya bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011f\u0131\u015flasan\u0131z da biliniz ki, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r ve g\u00fcc\u00fc her \u015feye yetendir.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece ilah\u00ee e\u011fitim sistemi, m\u00fcmin bireyi ve m\u00fcsl\u00fcman toplumu bir \u00fcst dereceye daha y\u00fckseltmektedir. \u0130lk derecede, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan ho\u015fnut olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. Bu arada zulme u\u011frayan ; birinin intikam almak ya da adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesini istemesi durumunda, zulme u\u011frad\u0131\u011f\u0131 konuda ve u\u011frad\u0131\u011f\u0131 oranda, zulmedenin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamas\u0131na i\u00e7in verilmektedir. \u0130kinci derecede ise, hepsini birlikte iyilik yapmaya y\u00f6neltmektedir. Zulme u\u011frayan ki\u015fiyi de -zulm\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vurmak \u015feklinde intikam almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken- affetmeye ve vazge\u00e7meye y\u00f6neltmektedir. Ancak g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi zaman, yoksa g\u00fcc\u00fc dahilinde olmayan \u015feyi affetmek s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ki\u015fiyi intikam almaktan vazge\u00e7irip, ho\u015f g\u00f6recek bir d\u00fczeye y\u00fckseltmektedir bu. Ku\u015fkusuz bu, \u00e7ok daha y\u00fcce ve \u00fcst\u00fcn bir d\u00fczeydir.<\/p>\n<p>Bu durumda, iyilik a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 zaman, m\u00fcsl\u00fcman toplum i\u00e7inde yayg\u0131nl\u0131k kazan\u0131r. Gizli tutuldu\u011fu zaman ise, ruh terbiyesindeki rol\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirir. -\u00c7\u00fcnk\u00fc, iyili\u011fin gizlisi de a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da g\u00fczeldir- B\u00f6yle bir durumda ba\u011f\u0131\u015flamak duygusu, insanlar aras\u0131nda yayg\u0131nla\u015f\u0131r. Art\u0131k k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vurmaya imkan kalmaz. Ancak bu ba\u011f\u0131\u015flama olgusu insan\u0131n elinde olmal\u0131d\u0131r. Ki\u015finin ho\u015f g\u00f6r\u00fcs\u00fcnden kaynaklanmal\u0131d\u0131r, acizli\u011fin verdi\u011fi zilletten de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda, g\u00fcc\u00fc yetti\u011fi halde ba\u011f\u0131\u015flayan\u0131n amac\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ahl\u00e2k\u0131 ile ahl\u00e2klanmaya y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Biliniz ki, Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r ve g\u00fcc\u00fc her \u015feye yetendir.&#8221;<\/p>\n<p>YAHUD\u0130LER<\/p>\n<p>Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 genel olarak Ehl-i Kitap&#8217;la yeni bir gezintiye ba\u015fl\u0131yor. Sonra bir turda yahudilere ge\u00e7iyor, di\u011fer turda da hristiyanlarla yol al\u0131yor. Yahudiler -yalan ve iftira ederek- Meryem ve \u0130sa hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fc s\u00f6zler sarf ediyorlard\u0131. Bu dedikodulara gezinti esnas\u0131nda de\u011finilmektedir. B\u00f6ylece bu gezinti ile s\u00fbrenin ak\u0131\u015f\u0131nda ge\u00e7en iki ayetin i\u00e7erdi\u011fi bu a\u00e7\u0131klama, birbirine ba\u011flanmaktad\u0131r. Gezinti t\u00fcm\u00fcyle ba\u015flang\u0131\u00e7ta Kur&#8217;an&#8217;\u0131n, Medine&#8217;de m\u00fcsl\u00fcman kitlenin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n di\u011fer y\u00f6nleri bu surede, Bakara suresinde ve Al-i \u0130mran suresinde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi sunmaya ba\u015flayal\u0131m:<br \/>\n<strong>150-151- Allah&#8217;\u0131 ve peygamberlerini inkar edenler, Allah ile peygamberleri aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m yaparak; `Buna inan\u0131r, fakat \u015funa inanmay\u0131z&#8217; diyenler b\u00f6ylece, iman ile k\u00fcf\u00fcr aras\u0131 bir yol tutturmak isteyenler var ya, onlar ger\u00e7ek anlam\u0131 ile kafirdirler. Biz kafirler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n<p>152- Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Allah&#8217;a ve peygamberlerine inananlara ve peygamberler aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m yapmayanlara gelince, Allah onlar\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 ilerde verecektir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir, merhametlidir.<\/strong><\/p>\n<p>Yahudiler kendi peygamberlerine inand\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyorlard\u0131. Ancak, \u0130sa ve Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) peygamberliklerini inkar ediyorlard\u0131. H\u0131ristiyanlar, Hz. \u0130sa&#8217;y\u0131 ilahla\u015ft\u0131rmalar\u0131na ek olarak; Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) peygamberli\u011fini de inkar ediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte Kur&#8217;an hem onlar\u0131 hem de bunlar\u0131 reddediyor. Allah ve peygamberlerinin, ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn peygamberlerin aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmaks\u0131z\u0131n iman etmeye ili\u015fkin kapsaml\u0131 ve eksiksiz \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesini yerle\u015ftiriyor. \u0130\u015fte bu kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla &#8220;din&#8221;, \u0130sl\u00e2m&#8217;d\u0131r. Allah, bunun d\u0131\u015f\u0131nda insanlardan ba\u015fkas\u0131n\u0131 kabul etmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fine ve bu birli\u011fin gereklerine uygun tek din budur.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n mutlak birli\u011fi, onunla peygamberlerin insanlara g\u00f6nderildi\u011fi &#8220;dinin&#8221; tekli\u011fini gerektirmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde bu emaneti insanl\u0131\u011fa ta\u015f\u0131yan peygamberlerin birli\u011fini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Peygamberlerin ya da peygamberli\u011fin birli\u011fini inkar edenler, ger\u00e7ekte Allah&#8217;\u0131n birli\u011fini inkar etmektedirler. Ayr\u0131ca bu durum onlar\u0131n, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011finin gerekleri hakk\u0131ndaki yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerini g\u00f6stermektedir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n \u00efnsanl\u0131\u011fa g\u00f6nderdi\u011fi dininin ve onlar i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi hayat&#8217; sisteminin kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmedi\u011fi gibi esaslar\u0131 da de\u011fi\u015fmez.<\/p>\n<p>Bu nedenle, Allah ile peygamberlerinin aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmak isteyenler, ayetin ak\u0131\u015f\u0131nda; &#8220;Allah&#8217;a inanan fakat peygamberleri inkar edenler&#8221; olarak, ifade edilmektedir. Peygamberlerin aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmak isteyenler de; &#8220;baz\u0131s\u0131na inanan ancak baz\u0131s\u0131na inanmayan&#8221; olarak tabir edilmektedirler. Her iki grup da, &#8220;Allah&#8217;\u0131 peygamberlerini inkar edenler&#8221; olarak; nitelendirilmektedirler. B\u00f6ylece, Allah ve peygamberlerini ay\u0131rmak ve peygamberlerinin baz\u0131s\u0131n\u0131 baz\u0131s\u0131ndan ay\u0131rmak; Allah ve peygamberlerini inkar etmek olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz iman b\u00f6l\u00fcnmez bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Allah&#8217;a iman etmek O&#8217;nun birli\u011fine inanmakt\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi de, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 (bir birlik gibi) esaslar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlemelerini istedi\u011fi dinin, birli\u011fini gerektirmektedir. Ayn\u0131 zamanda bu dini, kendi yanlar\u0131nda yada onun irade ve vahyinin d\u0131\u015f\u0131nda bir kaynaktan getirmeyip, O&#8217;nun kat\u0131ndan getiren peygamberlerin ve onlara kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lacak tavr\u0131n birli\u011fini gerektirmektedir. Mutlak k\u00fcf\u00fcr olmadan, bu birli\u011fi par\u00e7alamak imkans\u0131zd\u0131r. Taraftarlar\u0131 kimine inand\u0131klar\u0131n\u0131 kimini de inkar ettiklerini zannetseler de Allah kat\u0131nda cezalar\u0131, hepsine birlikte haz\u0131rlanan onur k\u0131r\u0131c\u0131 azapt\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar ger\u00e7ek anlam\u0131 ile kafirdirler. Biz kafirler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir aza haz\u0131rlad\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlara gelince, onlar\u0131n itikad\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, Allah&#8217;a ve peygamberlerine aralar\u0131n\u0131 ay\u0131rmaks\u0131z\u0131n topluca iman etmeyi kapsamaktad\u0131r. Her peygamber onlar\u0131n yan\u0131nda inan\u0131lmas\u0131 ve sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi gereken ki\u015fidir. Semavi t\u00fcm dinler hakt\u0131r, bozulmalar\u0131 s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece. \u00c7\u00fcnk\u00fc bozulmam\u0131\u015f taraflar\u0131 kalm\u0131\u015f olsa bile art\u0131k, Allah&#8217;\u0131n dini olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yoksa Allah&#8217;\u0131n dini tektir -Onlar, konuyu ger\u00e7ekte oldu\u011fu gibi- \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar: Bir tek ilah vard\u0131r ve bu ilah, insanlar i\u00e7in ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 tek bir din g\u00f6ndermi\u015ftir. Hayatlar\u0131 i\u00e7in bir tek sistem koymu\u015ftur. Peygamberleri bu din ve bu sistemle g\u00f6ndermi\u015ftir insanlara. M\u00fcminlerin d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re iman kervan\u0131, birbirine ba\u011fl\u0131 bir kervand\u0131r. \u00d6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Nuh, \u0130brahim, Musa, \u0130sa, Muhammed ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n karde\u015fleri olan di\u011fer peygamberler (Allah&#8217;\u0131n sal\u00e2t ve sel\u00e2m\u0131 hepsinin \u00fczerine olsun) yapmaktad\u0131r. Onlar kendilerini bu k\u00f6kl\u00fc kervana dayand\u0131r\u0131rlar. Onlar da bu b\u00fcy\u00fck emanetin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. \u015eu kutlu yol boyunca uzanan iyili\u011fin varisleridir onlar. Ne bir ayr\u0131l\u0131k, ne bir farkl\u0131l\u0131k ne de kopukluk&#8230; Bu ger\u00e7ek dinin miras\u0131 sadece onlara aittir. Onlar\u0131n yan\u0131nda bulunanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc bat\u0131l ve sap\u0131kl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ondan ba\u015fkas\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi &#8220;\u0130sl\u00e2m&#8221; budur. Yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Allah kat\u0131nda m\u00fckafat ve yapt\u0131klar\u0131 kusurlardan dolay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma ve merhamet hakkeden &#8220;m\u00fcsl\u00fcmanlar&#8221; bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah onlar\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 ilerde verecektir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah affedicidir, merhametlidir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, Allah ve peygamberlerine ili\u015fkin birlik inanc\u0131n\u0131 son derece s\u0131k\u0131 tutar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu birlik, m\u00fcminin ilah anlay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesine yak\u0131\u015f\u0131r bir temeldir. Ayr\u0131ca ayr\u0131l\u0131\u011fa, karga\u015faya terk edilmemi\u015f bir d\u00fczenin varl\u0131\u011f\u0131na da yara\u015f\u0131r bir temeldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu nereye bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n, varl\u0131k alemine egemen yasan\u0131n birli\u011fini g\u00f6ren insana lay\u0131k bir inan\u00e7t\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, m\u00fcminleri k\u00fcf\u00fcr saflar\u0131na kar\u015f\u0131 duracak tek bir kafilede toplamay\u0131, \u015feytan\u0131n hizbine kar\u015f\u0131 duracak bir hizipte bir araya getirmeyi garantileyen bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Ancak bu tek saf, -semavi bir temele dayansa bile- sap\u0131k inan\u00e7lar\u0131n taraftarlar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu saf de\u011fildir. Bu saf, dosdo\u011fru iman\u0131n ve sap\u0131kl\u0131k bula\u015fmam\u0131\u015f inanc\u0131n taraftarlar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu saft\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun i\u00e7in &#8220;din&#8221; &#8220;\u0130sl\u00e2m&#8221;d\u0131r ve m\u00fcsl\u00fcmanlar da &#8220;insanlar i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmettir.&#8221; Do\u011fru akideyi benimseyen ve bu akideyi uygulayan m\u00fcsl\u00fcmanlar kastedilmektedir. Yoksa bir m\u00fcsl\u00fcman aileden do\u011fan yada \u0130sl\u00e2m kelimesini geveleyip duranlar de\u011fil elbette.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, Allah&#8217;\u0131n ve peygamberlerinin aras\u0131n\u0131 ay\u0131ranlar, peygamberlerden baz\u0131s\u0131n\u0131 baz\u0131s\u0131ndan ay\u0131ranlar, iman kervan\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015f, Allah&#8217;\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 birlikten ayr\u0131lm\u0131\u015f ve Allah&#8217;a iman etmenin dayand\u0131\u011f\u0131 birli\u011fi inkar etmi\u015f olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n<p>Peygamberler ve peygamberli\u011fe ili\u015fkin iman ve k\u00fcf\u00fcr ger\u00e7e\u011fi hakk\u0131nda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yer alan bu ba\u015fl\u0131ca kural yerle\u015ftirildikten sonra, yahudilerin, bu alanda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 kimi tav\u0131rlar\u0131n\u0131 ve dersin ba\u015flang\u0131c\u0131nda yer alan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klama hususunda sergiledikleri hareketlerini sunmaya ba\u015fl\u0131yor. Yahudilerin, peygamber (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;e ve O&#8217;nun peygamberli\u011fine kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r -mucize ve i\u015faretler istemek suretiyle incitmeleri- k\u0131nanmaktad\u0131r. B\u00f6ylece bu tutumlar\u0131 ile kendi peygamberleri Musa&#8217;ya (a.s.) ve ondan sonra Allah&#8217;\u0131n peygamberi \u0130sa (a.s)&#8217;a kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r aras\u0131ndaki benzerli\u011fe i\u015faret edilmi\u015f oluyor. Bu, onlar\u0131n ardarda gelen t\u00fcm nesillerinden belirginle\u015fen karakterleridir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;\u0131 kar\u015f\u0131layan nesil ile, Hz. \u0130sa (a.s)&#8217;\u0131 kar\u015f\u0131layan nesli ve daha \u00f6nce Hz. Musa (a.s)&#8217;y\u0131 kar\u015f\u0131layan nesli bu noktada birle\u015ftirmektedir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bu anlam peki\u015ftirilmi\u015f ve bu karakterleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Yahudiler Arap yar\u0131madas\u0131nda \u0130sl\u00e2m ve \u0130sl\u00e2m peygamberine kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanca; kat\u0131 ve inat\u00e7\u0131 bir tutum i\u00e7inde bulunuyorlard\u0131. Ona kar\u015f\u0131 Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131; bizim de birka\u00e7 \u00f6rne\u011fini Bakara s\u00fbresinde, Al-i \u0130mran s\u00fbresinde ve bu s\u00fbrede -be\u015finci c\u00fczde- sundu\u011fumuz gibi, inat\u00e7\u0131 ve s\u00fcrekli tuzaklar kuruyorlard\u0131. Ayetlerin burada ele ald\u0131\u011f\u0131 da bu tuzaklardan bir ba\u015fkas\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>153- Ehl-i Kitap senden kendilerine g\u00f6kten kitap indirmeni isterler. Onlar vaktiyle Musa&#8217;dan bundan daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc isteyerek, `Bize Allah&#8217;\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6ster&#8217; demi\u015flerdi. Bu zalimce tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kendilerini y\u0131ld\u0131r\u0131m \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. Arkas\u0131ndan kendilerine a\u00e7\u0131k belgeler geldikten sonra buza\u011f\u0131ya tapt\u0131lar. Bunu da ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k ve Musa&#8217;ya a\u00e7\u0131k bir mesaj verdik.<\/p>\n<p>154- Kesin s\u00f6z vermeleri \u00fczerine, ba\u015flar\u0131 \u00fczerinde as\u0131l\u0131 duran kayay\u0131 yukar\u0131 \u00e7ektik. Kendilerine, o kasaban\u0131n kap\u0131s\u0131ndan secde ederek i\u00e7eri giriniz ve `Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeyiniz&#8217; dedik, bu konularda onlardan sa\u011flam bir s\u00f6z ald\u0131k.<\/p>\n<p>155- Yahudiler verdikleri s\u00f6zlerinden cayd\u0131lar. Allah&#8217;\u0131n ayetlerini inkar ettiler, Peygamberlerini, sebepsiz yere \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ve `Bizim kalplerimiz k\u0131l\u0131\u00e7ta kapl\u0131d\u0131r&#8217; dediler. Oysa Allah kafirlikleri sebebiyle kalplerini m\u00fch\u00fcrlemi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 onlar, pek az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda iman etmezler.<\/p>\n<p>156- Kafirliklerinden dolay\u0131 ve Meryem&#8217;e b\u00fcy\u00fck iftira atmalar\u0131ndan dolay\u0131.<\/p>\n<p>157- Ve `Biz Allah&#8217;\u0131n resul\u00fc Meryemo\u011flu \u0130sa-Mesihi \u00f6ld\u00fcrd\u00fck&#8217; demelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc. Oysa O&#8217;nu ne \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ne de \u00e7arm\u0131ha gerdiler. Fakat kendilerine \u00f6yle g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Onun hakk\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler bu konuda tam bir ku\u015fku i\u00e7indedirler, bu konudaki bilgileri sadece san\u0131ya uymaktan ibarettir. Yoksa onu kesinlikle \u00f6ld\u00fcrmediler.<\/p>\n<p>158- Tersine Allah, O&#8217;nu kendi kat\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.<\/p>\n<p>159- Kitap Ehli&#8217;nden hi\u00e7 kimse yoktur ki, \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn e\u015fi\u011finde \u0130sa&#8217;ya iman etmemi\u015f olsun. Fakat k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc \u0130sa, onlar\u0131n aleyhinde \u015fahitlik edecektir.<\/p>\n<p>160-161- \u0130\u015fte yapt\u0131klar\u0131 bunca zul\u00fcmlerden, bir \u00e7ok kimsenin Allah yoluna girmesini engellemelerinden, men edilmi\u015f olan faizi almalar\u0131ndan ve insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yollara ba\u015fvurarak yemelerinden dolay\u0131, daha \u00f6nce helal olan baz\u0131 temiz maddeler Yahudilere haram k\u0131l\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca onlar\u0131n aras\u0131ndaki kafirlere ac\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.<\/strong><\/p>\n<p>Onlar Resulullah&#8217;\u0131 (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p kendilerine, g\u00f6kten bir kitap indirmesini istiyorlard\u0131. Yaz\u0131lm\u0131\u015f, somut, elleriyle dokunabilecekleri yaz\u0131l\u0131 bir kitap indirmesini istiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Ehl-i Kitap senden kendilerine g\u00f6kten kitap indirmeni isterler.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, peygamberinin yerine cevap vermeyi \u00fczerine al\u0131yor. Yahudilere kar\u015f\u0131, O&#8217;na ve m\u00fcsl\u00fcman topluma, onlar\u0131n tarihinden; peygamberleri, \u00f6nderleri ve uyar\u0131c\u0131lar\u0131 Musa (a.s)&#8217;\u0131 ve k\u0131ssalar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Yahudiler Musa&#8217;ya iman ettiklerini iddia ediyorlard\u0131. \u0130sa&#8217;n\u0131n ve Peygamberimizin peygamberli\u011fini do\u011frulam\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu karakterleri yeni ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. Sadece onlar\u0131n bu nesline de \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Tersine bu, onlar\u0131n eskiden beri var olan karakterleridir.<\/p>\n<p>Onlar peygamberleri, \u00f6nderleri ve uyar\u0131c\u0131lar\u0131 Musa (a.s) d\u00f6neminde ne idilerse \u015fimdi de \u00f6yledirler. Duygular\u0131 son derece kabad\u0131r. Somut \u015feylerden ba\u015fkas\u0131n\u0131 alg\u0131layamazlar. Onlar, hep s\u0131k\u0131nt\u0131 verirler, bask\u0131 ve g\u00fc\u00e7ten ba\u015fkas\u0131na teshiri olmayacak kadar bozulmu\u015flar. Onlar, k\u00fcf\u00fcr ve ihanette son derece ileri gitmi\u015flerdir. Verdikleri s\u00f6zden \u00e7ok \u00e7abuk d\u00f6nerler ve yine aksini yaparlar. -Sadece insanlara kar\u015f\u0131 de\u011fil, Rabblerine kar\u015f\u0131 da \u00f6yledirler- Onlar olduk\u00e7a kaba ve iftirac\u0131d\u0131rlar. Verdikleri s\u00f6zden d\u00f6nmek pek de zor de\u011fildir onlar i\u00e7in. \u00c7irkin \u015feyleri a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemekten de utanmazlar. D\u00fcnya nimetlerine de \u00e7ok d\u00fc\u015fk\u00fcnd\u00fcrler. Haks\u0131z yollarla insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 yemek isterler. Bu arada Allah&#8217;\u0131n emrinden ve O&#8217;nun kat\u0131nda bulunan sevaptan da y\u00fcz \u00e7evirirler.<\/p>\n<p>Ayet-i Kerime&#8217;nin bu giri\u015fimi, onlar\u0131n i\u00e7 y\u00fczlerini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p rezil etmektedir. \u0130fadenin g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc o zamanlar yahudilerin, \u0130sl\u00e2m ve \u0130sl\u00e2m peygamberine kar\u015f\u0131 kurduklar\u0131 i\u011fren\u00e7 tuzaklar kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken tavr\u0131 g\u00f6stermektedir. Onlar, bu i\u011fren\u00e7 tuzaklar\u0131n\u0131 bu g\u00fcn bile bu din ve bu dine inananlara kar\u015f\u0131 kurmaktan geri kalm\u0131yorlar.<\/p>\n<p>&#8220;Ehl-i Kitap senden kendilerine g\u00f6kten kitap indirmeni istiyorlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bu istekleri seni s\u0131kmas\u0131n. Bunda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey yok. Garip bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>&#8220;Onlar vaktiyle Musa&#8217;dan daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc isteyerek &#8220;Bize Allah&#8217;\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6ster&#8221; demi\u015flerdi.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, peygamberi Musa&#8217;n\u0131n eliyle g\u00f6sterdi\u011fi apa\u00e7\u0131k mucizeler; yahudilerin duygular\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7irmeye, vicdanlar\u0131n\u0131 uyand\u0131rmaya ve g\u00f6n\u00fcllerini g\u00fcven ve teslimiyete y\u00f6neltmeye yetmemi\u015ftir. \u00dcstelik y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmeyi istemi\u015flerdir. Bu istek, iman\u0131n sevecenli\u011finden nasibini alm\u0131\u015f yada inanma yetene\u011fini kaybetmemi\u015f bir karakterden \u00e7ok, kendini be\u011fenmi\u015f bir karakterden gelebilir.<\/p>\n<p>&#8220;Bu zalimce tutumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kendilerini y\u0131ld\u0131r\u0131m \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131.&#8221;<\/p>\n<p>Buna ra\u011fmen y\u00fcce Allah onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. \u0130\u00e7lerinden Musa&#8217;n\u0131n duas\u0131n\u0131, bir ba\u015fka s\u00fbrede yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi de kabul etti:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar bir titreme tutunca: `Rabbim, dileseydin daha \u00f6nce onlar\u0131 da beni de yok ederdin. Bizden beyinsizlerin yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 bizi yok eder misin? Bu ancak senin bir denemendir. Bununla diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r, diledi\u011fini do\u011fru yola iletirsin. Bizim dostumuz sensin. O halde bizi ba\u011f\u0131\u015fla, bize merhamet et. Sen ba\u011f\u0131\u015flayanlar\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131s\u0131n. Bu d\u00fcnyada ve ahirette bize iyilik ver. Biz sana y\u00f6neldik&#8230;&#8217; dedi.&#8221; (A&#8217;raf Suresi, 155-156)<\/p>\n<p>&#8220;Arkas\u0131ndan kendilerine a\u00e7\u0131k belgeler geldikten sonra buza\u011f\u0131ya tapt\u0131lar.&#8221;<\/p>\n<p>Samiri&#8217;nin, M\u0131s\u0131r&#8217;dan \u00e7\u0131karken M\u0131s\u0131r&#8217;l\u0131 kad\u0131nlar\u0131 aldatarak toplad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcs e\u015fyas\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n buza\u011f\u0131n\u0131n, etraf\u0131nda toplan\u0131p, Musa&#8217;n\u0131n Rabbine dua etmek \u00fczere ve i\u00e7inde nur ve hidayet bulunan levhalar\u0131 indirmek i\u00e7in kendisine kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrede yoklu\u011fundan yararlanarak onu tanr\u0131 edinmi\u015flerdi.<\/p>\n<p>&#8220;Bunu da ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Ancak yahudi yahudidir. Zor ve korku olmazsa iflah olmaz.<\/p>\n<p>&#8220;Musa&#8217;ya a\u00e7\u0131k bir mesaj verdik.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Kesin s\u00f6z vermeleri \u00fczerine ba\u015flar\u0131 \u00fczerinde as\u0131l\u0131 duran kayay\u0131 yukar\u0131 \u00e7ektik. Kendilerine o kasaban\u0131n kap\u0131s\u0131ndan secde ederek i\u00e7eri giriniz ve &#8220;Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeyiniz&#8221; dedik, bu konularda onlardan sa\u011flam bir s\u00f6z ald\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Musa&#8217;ya (a.s) verdi\u011fi yetkin mesaj, genel kan\u0131ya g\u00f6re, levhalar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi \u015feriatt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131 O&#8217;nun yetkisine sahiptir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131ndan ba\u015fka y\u00fcce Allah hi\u00e7bir \u015feriata, bu yetkiyi vermemi\u015ftir. Bu nedenle, insanlar\u0131n kendileri i\u00e7in koyduklar\u0131 \u015feriat ve kanunlar\u0131n kalpler \u00fczerinde hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olmaz. Bir g\u00f6zetleyici yada cellat\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131 olmaks\u0131z\u0131n bu kanunlar\u0131 uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na gelince; kalpler ona boyun e\u011fer ve itaat eder. G\u00f6n\u00fcllerde bir heybeti ve \u00fcrpertisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ancak kalpleri iman\u0131 alg\u0131lamayan yahudiler, levhalarda belirtilen teslimiyetten y\u00fcz \u00e7eviriyorlar. O zaman da kaba haraketlerine uygun d\u00fc\u015fen maddi bir yapt\u0131r\u0131m geliyor. Birden bire tepeleri \u00fczerinde as\u0131l\u0131 duran bir kaya g\u00f6r\u00fcyorlar. Teslim olmad\u0131klar\u0131, Allah&#8217;\u0131n kendilerinden ald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 kalmad\u0131klar\u0131 ve levhalarda yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011fi sorumluluklar\u0131 yerine getirmedikleri takdirde bu kaya, tepelerine d\u00fc\u015fecek gibi duruyor. \u015eimdi teslim oluyorlar. S\u00f6zle\u015fmeye yana\u015f\u0131p s\u00f6z veriyorlar. Hem de sa\u011flam bir s\u00f6z. Destekli ve kesin bir s\u00f6z. Ayet-i Kerime, verilen s\u00f6z\u00fc, tepelerinde as\u0131l\u0131 duran kayan\u0131n ve g\u00f6\u011f\u00fcslerindeki kalbin kat\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun d\u00fc\u015fs\u00fcn diye bu \u015fekilde nitelendiriyor. \u00d6te yandan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n, olaylar\u0131 tasvir eden, hissettiren, somutla\u015ft\u0131rarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren y\u00f6ntemi uyar\u0131nca; bu anlam uygunlu\u011funun yan\u0131nda ifadede bir irilik, bir dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, bir sa\u011flaml\u0131k yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Beyt&#8217;ul Mukaddes&#8217;e secde ederek girmeleri, kendileri i\u00e7in bayram olmas\u0131n\u0131 istedikleri Cumartesi g\u00fcn\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6stermeleri, verdikleri s\u00f6zler aras\u0131ndayd\u0131. Ama sonra ne oldu? Sadece korku ortadan kalk\u0131nca, bask\u0131 kaybolunca kesin s\u00f6zden yan \u00e7izip aksine davranmaya ba\u015flad\u0131lar. Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ettiler. Haks\u0131z yere peygamberlerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Ard\u0131ndan \u00f6v\u00fcnerek: &#8220;Kalplerimiz \u00f6\u011f\u00fct dinlemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc her s\u00f6ze kar\u015f\u0131 k\u0131l\u0131fla kapl\u0131d\u0131r kalplerimiz&#8221; dediler. Sonra, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yahudilere kar\u015f\u0131 peygamberine ve&#8217; m\u00fcsl\u00fcmanlara anlatt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm marifetleri de sergilediler.<\/p>\n<p>&#8220;Yahudiler verdikleri s\u00f6zden cayd\u0131lar. Allah&#8217;\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ettiler, peygamberlerini sebepsiz yere \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ve &#8220;Bizim kalplerimiz k\u0131l\u0131fla kapl\u0131d\u0131r&#8221; dediler.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Bizim kalplerimiz k\u0131l\u0131fla kapl\u0131d\u0131r&#8221; s\u00f6zlerinin yan\u0131nda, inanmamalar\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131k vermemeleriyle gerek O&#8217;nu \u00fczmek, gerekse O&#8217;nu, kendilerini davet etmesinden dolay\u0131 alaya almak; yalanlay\u0131p, s\u00f6zlerine kulak vermemekle, \u00f6v\u00fcnmek amac\u0131yla sarf ettikleri bu s\u00f6z\u00fcn yan\u0131nda, ayetin ak\u0131\u015f\u0131, onlara cevap vermek i\u00e7in kesiliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Oysa Allah, kafirlikleri sebebi ile kalplerini m\u00fch\u00fcrlemi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 onlar pek az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda iman etmezler.&#8221;<\/p>\n<p>Kalpleri tabii olarak k\u0131l\u0131fl\u0131 de\u011fildir elbette. Tersine kendi kafirlikleridir ki y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kalplerini m\u00fch\u00fcrlemesine neden olan. B\u00f6ylece kalpleri donuk, perdeli bir kayaya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ne iman\u0131n g\u00fczelli\u011fini alg\u0131layabilirler ne de tad\u0131na varabilirler. Bu y\u00fczden pek az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7biri iman etmemi\u015ftir. Onlar da kendi davran\u0131\u015flar\u0131 sonucu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kalplerini m\u00fch\u00fcrlemesini hakketmeyen kimselerdi. Yada kalplerini, hakk\u0131 alg\u0131layacak \u015fekilde a\u00e7an ve onunla onurlanan ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayete erdirip, iman\u0131 nasip etti\u011fi kimselerdi bunlar. Yahudilerin i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturur bunlar da. Abdullah b. Selam, Sa&#8217;lebe b. Sa&#8217;ye, Esed b. Sa&#8217;ye ve Esed b. Ubeydullah gibi.<\/p>\n<p>Bu d\u00fczeltme ve de\u011ferlendirmeden sonra, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131; d\u00fcnyada baz\u0131 g\u00fczel \u015feylerin kendilerine haram edilmesini, ahirette onlar\u0131 beklemesi i\u00e7in cehennemin kendilerine haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 hakketmelerine neden olan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 saymaya devam ediyor:<\/p>\n<p>&#8220;Kafirliklerinden dolay\u0131 ve Meryem&#8217;e b\u00fcy\u00fck iftira atmalar\u0131ndan dolay\u0131&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ve `Biz Allah&#8217;\u0131n Rasul\u00fc Meryem o\u011flu \u0130sa-Mesihi \u00f6ld\u00fcrd\u00fck&#8217; demelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri zikredildi\u011finde yan\u0131nda k\u00fcf\u00fcr s\u0131fat\u0131 da zikredilmektedir. Peygamberleri haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcrmeleri hat\u0131rlat\u0131l\u0131rken bu s\u0131fat da zikredilmi\u015fti. -Peygamberlerin hakl\u0131 olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri asl\u0131nda hi\u00e7bir zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil- Bu \u015fekilde ifade edilmesi ise olay\u0131 belirlemek amac\u0131na y\u00f6neliktir. Burada, Meryem&#8217;e b\u00fcy\u00fck bir iftira atmalar\u0131 m\u00fcnasebetiyle de, tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r bu s\u0131fat. Tertemiz Meryem hakk\u0131nda, yahudilerin ba\u015fkas\u0131n\u0131n s\u00f6yleyemeyece\u011fi bir dedikodu \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131. -Allah hepsine lanet etsin- Sonra Mesih&#8217;i \u00f6ld\u00fcrmek ve \u00e7arm\u0131ha germekle \u00f6v\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n peygamberli\u011fini alaya alarak, `Allah&#8217;\u0131n peygamberi Meryem o\u011flu \u0130sa-Mesih&#8217;i \u00f6ld\u00fcrd\u00fck&#8217; diyorlard\u0131.<\/p>\n<p>HR\u0130ST\u0130YANLAR<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bu iddialar\u0131n\u0131 aktar\u0131rken, onlara cevap vermek ve do\u011frusunu bildirmek i\u00e7in tekrar kesiliyor:<\/p>\n<p>&#8220;Oysa onu ne \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ne de \u00e7arm\u0131ha gerdiler. Fakat kendilerine \u00f6yle g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Onun hakk\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler bu konuda tam bir ku\u015fku i\u00e7indedirler, bu konudaki bilgileri sadece bir san\u0131ya uymaktan ibarettir. Yoksa onu kesinlikle \u00f6ld\u00fcrmediler.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Tersine Allah O&#8217;nu kendi kat\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibidir.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130sa (a.s)&#8217;n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve \u00e7arm\u0131ha gerilmesi sorunu, yahudilerin ve h\u0131ristiyanlar\u0131n zanna dayanarak dillerine dolad\u0131klar\u0131 bir sorundur. Yahudiler; O&#8217;nu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerini s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Allah&#8217;\u0131n peygamberi oldu\u011funa dair s\u00f6z\u00fcn\u00fc alaya al\u0131yorlar ve bu s\u0131fat\u0131, dalga ge\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131yorlard\u0131. H\u0131ristiyanlar ise; onun \u00e7arm\u0131ha gerildi\u011fini, ard\u0131ndan defnedildi\u011fini, ancak \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra mezar\u0131ndan do\u011fruldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Tarih ise; bu konu kendisini ilgilendirmiyormu\u015f gibi, Hz. Mesih&#8217;in ne do\u011fumundan ne de ak\u0131betinden s\u00f6z etmektedir.<\/p>\n<p>Ne bunlardan ne de onlardan hi\u00e7 biri kesin bir bilgiye dayanarak konu\u015fmuyordu. Olaylar \u00e7eli\u015fkili geli\u015fiyordu. S\u00f6ylentiler birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00f6yle bir d\u00f6neme gelinmi\u015fti ki; do\u011fruyu bulmak son derece zor olmu\u015ftu, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda..<\/p>\n<p>\u0130sa (a.s)&#8217;\u0131n yakalanmas\u0131n\u0131, \u00e7arm\u0131ha gerilmesini, defnedilmesini ard\u0131ndan mezar\u0131ndan do\u011frulmas\u0131n\u0131 rivayet eden \u0130ncillerin d\u00f6rd\u00fc de \u0130sa (a.s)&#8217;dan \u00e7ok sonra yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde \u0130sa (a.s)n\u0131n dinine ve talebelerine b\u00fcy\u00fck i\u015fkenceler yap\u0131l\u0131yordu. Olaylar b\u00fcy\u00fck bir gizlilik ve peri\u015fanl\u0131k atmosferi i\u00e7inde ara\u015ft\u0131r\u0131labiliyordu. Bunlar\u0131n yan\u0131nda bir\u00e7ok \u0130ncil daha yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak miladi ikinci y\u00fczy\u0131lda bu d\u00f6rd\u00fc se\u00e7ilmi\u015f, resmen kabul edilmi\u015f ve her zaman ku\u015fku g\u00f6t\u00fcren nedenlerden dolay\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>O d\u00f6nem yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u00e7ok \u0130ncil aras\u0131nda, \u00f6ld\u00fcrme ve \u00e7arm\u0131ha germe olay\u0131nda itibar edilen d\u00f6rt \u0130ncille \u00e7eli\u015fen bir \u0130ncil daha yer almaktad\u0131r; Barnabas \u0130ncili. Barnabas bu konuda \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p>&#8220;Yahuda ile birlikte askerler \u0130sa&#8217;n\u0131n bulundu\u011fu yere yakla\u015f\u0131nca, \u0130sa b\u00fcy\u00fck bir kalabal\u0131\u011f\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydu. Bu y\u00fczden korkarak eve \u00e7ekildi. o arada onbir havarisi de evde uyuyordu. Allah kulunun ba\u015f\u0131ndaki tehlikeyi g\u00f6r\u00fcnce, Cibril, Mihail, Refail ve Evril adl\u0131 el\u00e7ilerine \u0130sa&#8217;y\u0131 d\u00fcnyadan almalar\u0131n\u0131 emretti. Bu temiz Melekler gelerek, \u0130sa&#8217;y\u0131 g\u00fcney tarafta a\u00e7\u0131k pencereden \u00e7\u0131kar\u0131p \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00f6\u011fe ta\u015f\u0131d\u0131lar. S\u00fcrekli Allah&#8217;\u0131 tesbih eden Meleklerin aras\u0131na b\u0131rakt\u0131lar. Yahuda \u00f6fkeyle \u0130sa&#8217;n\u0131n g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 odaya girdi. Talebelerinin t\u00fcm\u00fc uyuyordu. O esnada y\u00fcce Allah, harikul\u00e2de bir olay meydana getirdi. Yahuda&#8217;n\u0131n, konu\u015fmas\u0131n\u0131 ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirerek tamamen \u0130sa&#8217;ya benzetti. \u00d6yle ki bizler bile O&#8217;nun \u0130sa oldu\u011funa inanmaya ba\u015flad\u0131k. Ancak O bizi uyand\u0131rd\u0131ktan sonra, Hocan\u0131n (\u0130sa) nerede oldu\u011funu ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Bunun \u00fczerine \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k ve `Hocam\u0131z sensin ey efendimiz, \u015fimdi bizi unuttun mu?&#8217; diye cevap verdik.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece hi\u00e7bir ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131, \u015fafak \u00f6ncesi gecenin zifiri karanl\u0131\u011f\u0131nda meydana gelmi\u015f bu olaya ili\u015fkin kesin bir belgeyi bulacak durumda de\u011fildiler. Bu konuda ihtilafa d\u00fc\u015fenler de bir rivayeti di\u011ferine tercih ettirecek bir dayana\u011fa sahip de\u011fildirler:<\/p>\n<p>&#8220;Onun hakk\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler bu konuda tam bir ku\u015fku i\u00e7indedirler, bu konudaki bilgileri sadece san\u0131ya uymaktan ibarettir.&#8221;<\/p>\n<p>Ancak Kur&#8217;an net ger\u00e7e\u011fi bildiriyor:<\/p>\n<p>&#8220;O&#8217;nu ne \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler ne de \u00e7arm\u0131ha gerdiler. Fakat kendilerine \u00f6yle g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Yoksa O&#8217;nu kesinlikle \u00f6ld\u00fcrmediler..&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Tersine Allah O&#8217;nu kendi kat\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, \u00fcst\u00fcn iradeli\u00b0ve hikmet sahibidir.&#8221;<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, bu g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131lma olay\u0131na, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla dal\u0131n\u0131yor. Daha hayattayken ruh ve cesetle birlikte mi g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 yoksa \u00f6ld\u00fckten sonra sadece ruh olarak m\u0131? Ve bu \u00f6l\u00fcm ne zaman ve nerede meydana geldi? Bunlara de\u011finmiyor. Buna g\u00f6re onlar O&#8217;nu \u00f6ld\u00fcrmediler, \u00e7arm\u0131ha germediler, sadece O&#8217;na benzettikleri birini \u00f6ld\u00fcr\u00fcp \u00e7arm\u0131ha gerdiler.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu ger\u00e7e\u011fin \u00f6tesinde ba\u015fka bir ayr\u0131nt\u0131ya girmiyor. Sadece ba\u015fka bir s\u00fbrede \u015f\u00f6yle demektedir: &#8220;Ey \u0130sa ben senin can\u0131n\u0131 alacak ve kat\u0131ma y\u00fckseltece\u011fim.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 55) Bu da di\u011fer ayet gibi \u0130sa&#8217;n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131 vermiyor. Bu \u00f6l\u00fcm\u00fcn mahiyetini ve vaktini de a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Biz de bu tefsirde, uydu\u011fumuz y\u00f6ntem uyar\u0131nca, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n g\u00f6lgesinden ayr\u0131lmak istemiyoruz. Elimizde bir kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, b\u00f6yle bir kan\u0131t\u0131 elde etmek imkan\u0131na da sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde, \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylentilerin ve efsanelerin aras\u0131na dalmam\u0131za gerek yoktur.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131yla birlikte konunun geri kalan k\u0131sm\u0131na d\u00f6n\u00fcyoruz: &#8220;Kitap Ehli&#8217;nden hi\u00e7 kimse yoktur ki, \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn e\u015fi\u011finde \u0130sa&#8217;ya iman etmemi\u015f olsun. Fakat k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc \u0130sa, onlar\u0131n aleyhinde \u015fahitlik edecektir.<\/p>\n<p>\u0130lk ku\u015fak tefsirleri, &#8220;\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn&#8230;&#8221; kelimesindeki zamirin kime d\u00f6n\u00fck olaca\u011f\u0131 konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerden hareketle, ayetin anlam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 sonu\u00e7lara varm\u0131\u015flard\u0131r. Bir grup, &#8220;kitap Ehli&#8217;nden hi\u00e7 kimse yoktur ki, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00f6nce (yani \u0130sa&#8217;n\u0131n) \u0130sa&#8217;ya iman etmemi\u015f olsun&#8221; anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. Bu da k\u0131yamet \u00f6ncesi d\u00fcnyaya ini\u015fine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fe uygun d\u00fc\u015fmektedir. Ba\u015fka grub tefsir bilgini de ayetten \u015fu anlam\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r: &#8220;Kitap Ehli&#8217;nden hi\u00e7 kimse yoktur ki, \u00f6lmeden \u00f6nce (yani Kitap Ehli&#8217;nden olan ki\u015fi) \u0130sa&#8217;ya iman etmemi\u015f olsun.&#8221; Bu da -\u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011finde olan ki\u015fiye, ger\u00e7e\u011fin t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne ancak, bu bilmenin yarar sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fe kan\u0131t te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n<p>Biz bu ikinci g\u00f6r\u00fc\u015fe e\u011filimliyiz. Ubeyy okuyu\u015f tarz\u0131nda; ayetin, &#8220;illa leyu&#8217;minenne bihi kable mevtih\u0131in&#8221; \u015feklinde okunmas\u0131 da, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc desteklemektedir. Bu okuyu\u015f tarz\u0131nda, fiildeki zamirin kime d\u00f6n\u00fck oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durumda anlam \u015f\u00f6yle olur! \u0130sa (a.s)&#8217;\u0131 inkar eden yahudiler, bu inkarlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri, onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerini ve \u00e7arm\u0131ha gerdiklerini s\u00f6yledikleri halde, bunlardan birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda can bo\u011faza dayand\u0131\u011f\u0131 anda, kendisine ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcnmekte, \u0130sa&#8217;n\u0131n do\u011fru s\u00f6yledi\u011fini, peygamberli\u011finin hak oldu\u011funu g\u00f6rmekte ve O&#8217;na iman etmektedir. Ancak b\u00f6ylesi bir iman\u0131n hi\u00e7bir yarar sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada&#8230; K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de \u0130sa, bunlar\u0131n aleyhine \u015fahitlik yapacakt\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, \u00e7arm\u0131ha gerilme (Ha\u00e7) hikayesinin as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu kestirip atmaktad\u0131r. Ard\u0131ndan yahudilerin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini ve gerek d\u00fcnyada gerekse ahirette bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k hakkettikleri deh\u015fetli cezalar\u0131n\u0131 s\u0131ralamaya devam etmektedir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130\u015fte yapt\u0131klar\u0131 bunca zul\u00fcmlerden, bir\u00e7ok kimsenin Allah yoluna girmesini engellemelerinden, men edilmi\u015f faizi almalar\u0131ndan ve insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yollara ba\u015fvurarak yemelerinden dolay\u0131, daha \u00f6nce hel\u00e2l olan baz\u0131 temiz maddeler yahudilere haram k\u0131l\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca onlar\u0131n aras\u0131ndaki k\u00e2firlere ac\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.&#8221;<\/p>\n<p>Burada daha \u00f6nce anlat\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine yenileri eklenmektedir; zul\u00fcm, bir\u00e7oklar\u0131n\u0131 Allah yolundan al\u0131koymak ve bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrmek. Faiz almalar\u0131, bilgisizlik yada az uyar\u0131lmalar\u0131ndan dolay\u0131 de\u011fil elbette, yasak edildi\u011fi halde s\u00fcrd\u00fcrmeleri. \u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131, faiz ve di\u011fer gayri me\u015fru yollarla yemeleri&#8230;<\/p>\n<p>Bu ve daha \u00f6nce ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda anlat\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri nedeniyle, daha \u00f6nce helal olan baz\u0131 temiz maddeler onlara haram k\u0131l\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah, onlardan k\u00e2fir olanlar i\u00e7in ac\u0131 bir azap haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece bu sald\u0131r\u0131yla, yahudilerin karakterleri ve tarihleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. Resulullah&#8217;a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenmeleri O&#8217;na olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermemeleri ve O&#8217;nu s\u0131kmalar\u0131 k\u0131nanmaktad\u0131r. Peygamberleri, \u00f6nderleri ve uyar\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 da s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokmakla itham edilmektedirler. Kendi i\u015fledikleri k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri gizlerken, peygamberler ve salih kimseler hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fc s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131karmalar\u0131, hatta bunlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeleri ve bununla da \u00f6v\u00fcnmeleri, ay\u0131play\u0131c\u0131 bir uslupla g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir. B\u00f6ylece yahudilerin, m\u00fcsl\u00fcman safta meydana getirdikleri desiseleri, kurduklar\u0131 tuzaklar\u0131, hile ve komplolar\u0131 etkisiz hale gelmekte, bo\u015fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu sayede m\u00fcsl\u00fcman kitle, yahudilerin \u00f6zelliklerine, karakterlerine ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerine gerek kendilerinden olmayan birinin gerekse, kendilerinden birinin temsil etti\u011fi hakka kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutuma ili\u015fkin -m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin her zaman bilmek zorunda oldu\u011fu- \u015feyler \u00f6\u011frenmektedir. Onlar hakka ve taraftarlar\u0131na d\u00fc\u015fmand\u0131rlar.<\/p>\n<p>Dost, d\u00fc\u015fman kim olursa olsun, t\u00fcm hak temsilcilerine ve her zaman hidayet ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131na d\u00fc\u015fman olmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc f\u0131tratlar\u0131 bizzat hakka d\u00fc\u015fmand\u0131r. Kalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6n\u00fclleri ta\u015f kesilmi\u015ftir. Tepelerine balyoz inmedik\u00e7e boyun e\u011fmezler. Boyunlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde kuvvetin k\u0131l\u0131c\u0131 as\u0131l\u0131 durmad\u0131k\u00e7a hakka teslim olmazlar.<\/p>\n<p>\u0130nsanlardan bir gruba ili\u015fkin bu tan\u0131m\u0131, Medine&#8217;deki ilk m\u00fcsl\u00fcman kitlenin hayat\u0131na \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur&#8217;an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu \u00fcmmetin kitab\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015fmanlar\u0131na ili\u015fkin bir \u015fey \u00f6\u011frenmek istedi\u011finde bu \u00fcmmeti ayd\u0131nlat\u0131r Kur&#8217;an. Bir konuda \u00f6\u011f\u00fct almak isterse \u00f6\u011f\u00fct verir. Yolunu ayd\u0131nlatmas\u0131n\u0131 isterse, yolunu g\u00f6sterir kendisine. Nitekim yahudiler konusunda bu \u00fcmmeti ayd\u0131nlatm\u0131\u015f, \u00f6\u011f\u00fct vermi\u015f ve yol g\u00f6stermi\u015fti. Onlar da bu \u00fcmmetin egemenli\u011fini kabul ettiler. Sonra ne zaman ki Kur&#8217;an&#8217;dan uzakla\u015ft\u0131lar, bu sefer kendileri yahudilere boyun e\u011fmek zorunda kald\u0131lar. Nitekim g\u00f6r\u00fcyoruz, k\u00fc\u00e7\u00fck bir yahudi \u00e7etesi onlar\u0131 yeniyor. Onlar da hal\u00e2 kitaplar\u0131ndan; Kur&#8217;an&#8217;dan habersiz, onun yol g\u00f6stericili\u011finden uzakta ya\u015famaktad\u0131rlar. Kur&#8217;an&#8217;\u0131 arkalar\u0131na atm\u0131\u015f, falan\u0131n filan\u0131n s\u00f6z\u00fcne uyuyorlar. Ku\u015fkusuz Kur&#8217;an&#8217;a d\u00f6nmedikleri s\u00fcrece, yahudilerin tuza\u011f\u0131nda ve bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda bo\u011fulmaya mahkum olacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fcmin bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 onlardan ay\u0131rmadan konuyu bitirmiyor. Onlar\u0131n g\u00fczel bir m\u00fckafat alacaklar\u0131n\u0131 bildirerek, onlar\u0131 soylu iman kervan\u0131na katmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bilgi ve iman sahibi olduklar\u0131na \u015fahitlik etmektedir. Ayn\u0131 zamanda dinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc, yani hem Resulullah&#8217;a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) indirilen hem de ondan \u00f6nce indirilenleri do\u011frulamalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan\u0131n bilgide derinle\u015fmek ve iman oldu\u011funu bildirmektedir.<br \/>\n<strong>162- Fakat onlardan bilim alan\u0131nda derinle\u015fenlere, hem sana ve hem de senden \u00f6ncekilere indirilen kitaba inanan m\u00fcminlere, namaz k\u0131lanlara, zekat verenlere, Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inananlara b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verece\u011fiz.<\/strong><\/p>\n<p>Derinle\u015fmi\u015f bilgi ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 iman.. Bu ikisi ki\u015fiyi dinin t\u00fcm\u00fcne inanmaya y\u00f6neltir. Bir olan Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan gelen dinin tek oldu\u011fu sonucuna g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Derinle\u015fmi\u015f bilginin, iman gibi, kalbi nura a\u00e7an dosdo\u011fru tan\u0131maya bir yol olarak tavsif edilmesi, o g\u00fcnk\u00fc pratik durumu tasvir etti\u011fi kadar, insan ruhunun her zamanki olgusunu da tasvir eden Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ifade tarz\u0131n\u0131n bir \u00f6zelli\u011fidir. Buna g\u00f6re y\u00fczeysel bilgi inat\u00e7\u0131 k\u00fcf\u00fcr gibidir. Bu ikisi, kalp ile sa\u011flam bilgi aras\u0131na girip engel olu\u015fturur. Bunu her zaman g\u00f6rmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc ilimde derinle\u015fenler ve ondan ger\u00e7ek bir pay alanlar, kendilerini iman\u0131n evrensel kan\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bulurlar. Yada en az\u0131ndan bu evrenin, bir tek ilah\u0131n\u0131n oldu\u011funa, bu ilah\u0131n her \u015feye egemen oldu\u011funa, diledi\u011fi gibi evirip-\u00e7evirip tasarrufta bulundu\u011funa, biricik irade sahibi oldu\u011funa ve bu evrensel tek yasa\u011f\u0131 koydu\u011funa inanmaktan ba\u015fka cevab\u0131 bulunmayan, bir\u00e7ok evrensel sorular\u0131n belirtilerin kar\u015f\u0131s\u0131nda bulacaklard\u0131r kendilerini. B\u00f6ylece, hidayet arzusu g\u00f6n\u00fcllerine dolan bu m\u00fcminlerin, kalplerini y\u00fcce Allah a\u00e7ar ve ruhlar\u0131n\u0131 hidayete ba\u011flar. Ancak s\u0131rf bu bilgi pe\u015finde ko\u015fup kendini bilgin zannedenler, kabukta kal\u0131n\u0131\u015f bilgiyi, kalpleri ile iman kan\u0131tlar\u0131n\u0131 kavrama aras\u0131na engel yaparlar. Yada eksik ve y\u00fczeysel bilgileri nedeniyle, kafalar\u0131nda soru uyand\u0131racak i\u015faretleri g\u00f6remezler. Bunlar, kalpleri do\u011fru yolu bulmak i\u00e7in \u00e7arpmayan ve b\u00f6yle bir arzu duymayan kimseler gibidirler. Her iki durumda da kalp, iman noktas\u0131nda tatmin olmak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma ihtiyac\u0131 duymaz. Yada bir dine ba\u011fl\u0131 bulunmay\u0131 bilgisizlik saplant\u0131s\u0131 kabul ederler. Yahut da her\u015feye tek ba\u015f\u0131na hakim y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan birbirine ba\u011fl\u0131 Resuller (Allah&#8217;\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerlerine olsun) kervan\u0131n\u0131n eliyle gelen ger\u00e7ek dinleri birbirinden ay\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yayg\u0131n rivayete g\u00f6re, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bu i\u015faretinden en ba\u015fta, Resulullah&#8217;\u0131n (s\u00e2lat ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyan yahudi grubu kastedilmektedir. Bunlar\u0131n da isimlerini daha \u00f6nce belirtmi\u015ftik. Ancak ayet geneldir. Her zaman onlardan, derin bilginin yada ger\u00e7e\u011fi g\u00f6ren inanc\u0131n yol g\u00f6stericili\u011finde, bu dini kabul edenleri kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 hem bunlar\u0131 hem de onlar\u0131, s\u0131fatlar\u0131n\u0131 belirledi\u011fi m\u00fcminler kervan\u0131na kat\u0131yor:<\/p>\n<p>&#8220;Namaz k\u0131lanlar, zekat verenler, Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inananlar.&#8221;<\/p>\n<p>Bunlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 s\u0131fatlar\u0131d\u0131r; namaz k\u0131lmak, zekat vermek Allah&#8217;a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmak. Bunlar\u0131n m\u00fckafat\u0131 da y\u00fcce Allah&#8217;\u0131 belirledi\u011fidir:<\/p>\n<p>`&#8230; B\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verece\u011fiz.&#8221;<\/p>\n<p>Ayette ge\u00e7en `Mukiymines-salah (Namaz k\u0131lanlar)&#8217; deyimi, al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kal\u0131pta yer almaktad\u0131r. Bunun nedeni, bir yoruma g\u00f6re namaz k\u0131lman\u0131n \u00f6nemini iyice vurgulamal\u0131d\u0131r. \u00d6zel bir m\u00fcnasebetle ak\u0131\u015f i\u00e7inde \u00f6zel bir anlam\u0131 belirginle\u015ftirmek i\u00e7in, bu tur ifade tarz\u0131na Arap \u00fcslubunda ve Kur&#8217;an`da rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her ne kadar \u0130bn-i Mes&#8217;ud (r.a) mushaf\u0131nda, &#8220;Mukiymunes-salah&#8221; \u015feklinde merfu olarak yer alm\u0131\u015fsa da di\u011fer t\u00fcm mushaflarda bu \u015fekildedir.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 Ehl-i Kitap&#8217;la -burada \u00f6zellikle yahudilerle- yeniden kar\u015f\u0131la\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) peygamberli\u011fine kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131na ve y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kendisini peygamber olarak g\u00f6ndermedi\u011fini iddia etmelerine kar\u015f\u0131l\u0131k vermektedir. Peygamberleri birbirinden ay\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve peygamberli\u011fine delil olarak \u00fczerlerine g\u00f6kten bir kitap ind\u00efrmesini istemek suretiyle O&#8217;nu s\u0131kmalar\u0131n\u0131 dile getirmektedir. B\u00f6ylece peygambere val\u0131yin gelmesinin, \u015fimdiye kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve garip bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Bu, Nuh (a.s)&#8217;dan Hz. Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;a kadar t\u00fcm peygamberlerin g\u00f6nderili\u015finde uygulanan bir kurald\u0131r. Bu peygamberlerin t\u00fcm\u00fc de m\u00fcjdelemek ve korkutmak i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015flerdir. Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na kar\u015f\u0131 rahmeti b\u00f6yle gerektirmi\u015ftir. B\u00f6ylece onlara kar\u015f\u0131 bir delil ve hesap g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce bir uyar\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r bunu. T\u00fcm peygamberler bir tek hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in, bir tek vahiyle gelmi\u015flerdir. Onlar\u0131n aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmak, hi\u00e7bir kan\u0131ta dayanmayan s\u0131rf inat\u00e7\u0131l\u0131ktan kaynaklanan bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Ancak onlar inat ediyorlarsa, Allah \u015fahittir. -Zaten O \u015fahit olarak yeterlidir- Melekler de \u015fahittir.<br \/>\n<strong>163- Nuh&#8217;a ve ondan \u00f6nce gelen peygamberlere indirdi\u011fimiz gibi sana da vahiy indirdik. Nitekim \u0130brahim&#8217;e, \u0130smail&#8217;e, \u0130shak&#8217;a, Yakub&#8217;a, Yakub&#8217;un torunlar\u0131na, \u0130sa&#8217;ya, Eyyub&#8217;a, Harun&#8217;a, S\u00fcleyman&#8217;a vahiy indirmi\u015f, Davud&#8217;a da Zebur&#8217;u vermi\u015ftik.<\/p>\n<p>164- Daha \u00f6nce baz\u0131lar\u0131n\u0131 sana anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, baz\u0131lar\u0131n\u0131 da anlatmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z peygamberler g\u00f6nderdik. Allah, Musa ile de bizzat konu\u015ftu.<\/p>\n<p>165- Bu peygamberleri m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik ki, bu peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri .s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri kalmas\u0131n. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n<p>O halde bu, insanl\u0131k tarihi boyunca yol alan, birbirine ba\u011fl\u0131 tek bir kervand\u0131r. Uyar\u0131 ve m\u00fcjdelemek i\u00e7in, bir tek hidayetle gelmi\u015f bir mesajd\u0131r bu. Kervanda insanl\u0131\u011f\u0131n \u015fu \u00fcst\u00fcn ve se\u00e7kin ki\u015fileri yer almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>Nuh, \u0130brahim, \u0130smail, \u0130shak, Yakub ve torunlar\u0131, \u0130sa, Eyy\u00fcb, Yunus, Harun, S\u00fcleyman, Davud, Musa&#8230; Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Kur&#8217;an&#8217;da peygamberine anlatt\u0131\u011f\u0131 ve anlatmad\u0131\u011f\u0131 daha nice peygamber. Bu, \u00e7e\u015fitli kavim ve \u0131rktan, de\u011fi\u015fik b\u00f6lge ve k\u0131tadan farkl\u0131 zamanlarda ortaya \u00e7\u0131kan kafiledir. Ne soy, ne \u0131rk, ne toprak, ne vatan, ne zaman ne de ortam bunlar\u0131 birbirinden ay\u0131ramaz. Hepsi de o y\u00fcce kaynaktan gelmi\u015flerdir. T\u00fcm\u00fc de o yol g\u00f6sterici nurun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Uyar\u0131 ve m\u00fcjdeleme \u00f6devini yerine getiriyorlar. T\u00fcm\u00fc de insanl\u0131\u011f\u0131 bu nura s\u00fcr\u00fcklemeye \u00e7abal\u0131yorlar. Bir a\u015firete, bir kavme, bir \u015fehire, bir b\u00f6lgeye yada peygamberlerin sonuncusu Hz. Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) gibi t\u00fcm insanl\u0131\u011fa g\u00f6nderilmi\u015f olmalar\u0131, bu durumu de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n<p>Hepsi de vahyi Allah&#8217;tan alm\u0131\u015flard\u0131r. Kendilerinden hi\u00e7bir \u015fey katm\u0131\u015f de\u011fillerdir. \u015eayet y\u00fcce Allah Musa (a.s) ile do\u011frudan konu\u015fmu\u015fsa bu da nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini kimsenin bilmedi\u011fi bir vahiy \u00e7e\u015fididir. Do\u011frulu\u011fundan \u015f\u00fcphe edilmeyen tek do\u011fru kaynak olan Kur&#8217;an, bu konuda herhangi bir ayr\u0131nt\u0131ya girmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun bir konu\u015fma oldu\u011fundan \u00f6te bir \u015fey bilmiyoruz. Bu konu\u015fman\u0131n mahiyeti nedir? Nas\u0131l meydana gelmi\u015ftir? Musa bunu hangi duyu ve g\u00fc\u00e7le kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r, bilmiyoruz. B\u00fct\u00fcn bunlar Kur&#8217;an&#8217;\u0131n bize s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmedi\u011fi bir gaybd\u0131r. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda -bu konuda- hi\u00e7bir kan\u0131ta dayanmayan efsanelerden ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, peygamberine anlatt\u0131\u011f\u0131 ve anlatmad\u0131\u011f\u0131 \u015fu peygamberlerin g\u00f6nderilmesini O&#8217;nun adaleti ve merhameti gerektirmi\u015ftir. Bunlar\u0131, itaat eden m\u00fcminler i\u00e7in haz\u0131rlanan nimet ve ho\u015fnutluklar\u0131 m\u00fcjdelemek ve isyanc\u0131 kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanan cehennem ve gazaptan korkutmak i\u00e7in g\u00f6ndermi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n nedeni de&#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Peygamb\u00e8rlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri kalmas\u0131n&#8221; diyedir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131nda, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, do\u011fru yola iletici kan\u0131tlar\u0131 vard\u0131r. Ayn\u0131 zamanda y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyas\u0131ndaki bu kan\u0131tlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecek akl\u0131 da insanlara vermi\u015ftir. Ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na y\u00f6nelik merhameti ve onlara bah\u015fetti\u011fi yetene\u011fe bu ak\u0131l yetene\u011fine arzular\u0131n galip gelece\u011fini takdir etmesi nedeniyle O&#8217;nun rahmeti ve hikmeti, &#8220;m\u00fcjdeci ve uyar\u0131c\u0131&#8221; peygamberlerin g\u00f6nderilmesini gerektirmi\u015ftir. Bu peygamberler insanlara hat\u0131rlatm\u0131\u015f, ger\u00e7e\u011fi onlara g\u00f6stermi\u015ftir. F\u0131tratlar\u0131n\u0131 uyand\u0131rmaya ve ak\u0131llar\u0131n\u0131 \u015fehvetlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim bu \u015fehvetler, ya insanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131na perde olmu\u015flar ya da i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada yer alan hidayet kan\u0131tlar\u0131na ve iman belirtilerine \u00f6rt\u00fc olmu\u015flard\u0131r:<\/p>\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ve hikmet sahibidir.&#8221;<\/p>\n<p>G\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr; yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k kullar\u0131n\u0131 hesaba \u00e7ekecek g\u00fc\u00e7tedir. Hikmet sahibidir; her i\u015fi hikmetle planlar ve her \u015feyi yerli yerine koyar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n takdir edip ho\u015fnut oldu\u011fu bu i\u015fte, O&#8217;nun, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve hikmetinin etkisi vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130SLAM&#8217;DA AKLIN YER\u0130<\/p>\n<p>\u015eu ayetin \u00f6n\u00fcnde bir miktar dural\u0131m:<\/p>\n<p>&#8221; . Peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri kalmas\u0131n diye&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Kendimizi latif ve derin ilhamlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde buluyoruz. Bu ilhamlardan sadece \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc se\u00e7iyoruz, bizi Kur&#8217;an g\u00f6lgesinden \u00e7\u0131karmayacak bir \u00f6zetle.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle insan akl\u0131n\u0131n, &#8220;insanl\u0131\u011f\u0131n&#8221; en \u00f6nemli problemi olan Allah&#8217;a iman problemi konusundaki de\u011ferini, g\u00f6rev ve rol\u00fcn\u00fc ele alal\u0131m. Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat, t\u00fcm y\u00f6nleriyle, ilke ve prensipleriyle, realite ve uygulamalar\u0131yla bu probleme dayanmaktad\u0131r. Nitekim yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n devam\u0131 olan fakat ondan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck ve sonsuz olan ahiret hayat\u0131 da buna dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131 ve t\u00fcm yeteneklerini en iyi bilen y\u00fcce Allah, insana bah\u015fetti\u011fi akl\u0131n, d\u00fcnya ve ahirette kendisi i\u00e7in do\u011fru yolu bulmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 d\u00fczeltmesi i\u00e7in yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 bilseydi i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada yer alan hidayet kan\u0131tlar\u0131n\u0131 ve iman belirtilerini ara\u015ft\u0131r\u0131p b\u00f6ylece, hayat\u0131n\u0131 dayand\u0131raca\u011f\u0131 bir sistemi belirlemeyi, sonu\u00e7ta hak ve do\u011fruluk \u00fczere bulunmay\u0131 sadece insan akl\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015f olsayd\u0131, tarih boyunca bunca peygamberi g\u00f6ndermezdi. Rablerinden getirdiklerini tebli\u011f eden peygamberleri g\u00f6ndermeyi, onlara kar\u015f\u0131 bir belge k\u0131lmazd\u0131. Ayr\u0131ca peygamberin g\u00f6nderilmeyi\u015fini de kendi kat\u0131nda bir mazeret olarak kabul etmezdi:<\/p>\n<p>&#8220;Peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri bulunmas\u0131n diye&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Ancak y\u00fcce Allah, insana verdi\u011fi akl\u0131n, peygamberli\u011fin direktifleri, yard\u0131m\u0131 ve korumas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kendi ba\u015f\u0131na do\u011fru yolu bulmak i\u00e7in yetersiz oldu\u011funu, ayn\u0131 zamanda insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131 i\u00e7in bir sistem belirleyemeyece\u011fini, bu sistemin insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131nda do\u011frulu\u011fu ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fini, d\u00fcnya ve ahirette kendisine mensup olan k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7tan kurtaramayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmektedir. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hikmeti ve rahmeti insanlara peygamber g\u00f6ndermeyi \u00fcstelik peygamber ve tebli\u011fle kar\u015f\u0131la\u015fmadan insanlar\u0131 sorumlu tutmamay\u0131 dilemi\u015ftir: &#8220;&#8230; Biz peygamber g\u00f6ndermeden azap edecek de\u011filiz.&#8221; (\u0130sra Suresi, 15)<\/p>\n<p>Bu husus \u015fu Kur&#8217;an ayetinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen ger\u00e7eklerden biridir neredeyse. \u015eayet o kadar net olmasa bile ayetin tart\u0131\u015fmas\u0131z ger\u00e7eklerinden biridir.<\/p>\n<p>O halde&#8230; \u0130nsan akl\u0131n\u0131n g\u00f6revi nedir? \u0130man ve hidayet, hayat sistemi ve d\u00fczeni konusundaki rol\u00fc nedir?<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz insan akl\u0131n\u0131n rol\u00fc; peygamberin mesaj\u0131n\u0131 almak, g\u00f6revi ise; peygamberlerden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamakt\u0131r. Peyga\u0131nberin g\u00f6revi ise; anlatmak, a\u00e7\u0131klamak ve insan f\u0131trat\u0131n\u0131 \u00fczerine \u00e7ullanan a\u011f\u0131rl\u0131klardan kurtarmakt\u0131r. \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada yer alan hidayet kan\u0131tlar\u0131n\u0131 ve iman belirtilerini d\u00fc\u015f\u00fcnmesi i\u00e7in insan akl\u0131n\u0131 uyarmakt\u0131r. Ona do\u011fru bir alg\u0131lama ve bak\u0131\u015f metotlu belirlemi\u015ftir. D\u00fcnya ve ahirette iyili\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayan pratik hayat sisteminin dayand\u0131\u011f\u0131 temeli atmakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan akl\u0131n\u0131n g\u00f6revi, dine hakim olmak de\u011fildir. Allah&#8217;tan geldi\u011finden emin olduktan ve maksad\u0131n\u0131 da anlad\u0131ktan sonra, yani dil ve kavram olarak ayetin anlam\u0131n\u0131 kavrad\u0131ktan sonra do\u011frulu\u011funa, yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na kabul edilmesine yada reddine karar vermek de\u011fildir.. Kabul veya reddetmekte serbest oldu\u011fu halde, anlam\u0131n\u0131 kavrad\u0131ktan sonra reddediyorsa, bu anlam\u0131 iyice \u00f6z\u00fcmsememi\u015f yada kendisine y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kafirlere haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 azap a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermemi\u015f demektir. O halde do\u011fru bir kanalla kendisine ula\u015ft\u0131ktan ve akl\u0131n da anlam ve maksad\u0131n\u0131 kavrad\u0131ktan sonra insan, dinin h\u00fck\u00fcmlerini kabul etmek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu mesaj, akla hitap etmektedir. Onu uyand\u0131rmak, y\u00f6nlendirmek ve kendisine do\u011fru bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rmak anlam\u0131nda elbette, yoksa bu mesaj\u0131n do\u011frulu\u011funa yada yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na karar vermesi yada kabul veya red yetkisine sahip olmas\u0131 anlam\u0131nda de\u011fildir. Gelen nass\u0131n h\u00fckm\u00fc kesin olarak anla\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra, ister al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir anlama sahip olsun ister al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f, insan akl\u0131na d\u00fc\u015fen; kabul etmek, uyup uygulamakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan akl\u0131n\u0131n -bu alandaki- fonksiyonu, h\u00fckm\u00fcn amac\u0131n\u0131 anlamakt\u0131r. S\u00f6zc\u00fck ve terim bak\u0131m\u0131ndan metnin i\u00e7erdi\u011fi i\u015faretleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak anlam\u0131n\u0131 kavramakt\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada insan akl\u0131n\u0131n fonksiyonu bitmektedir. Ku\u015fkusuz bu h\u00fckm\u00fcn do\u011fru anlam\u0131, ak\u0131l taraf\u0131ndan y\u00fckselen yanl\u0131\u015fl\u0131k ve red itirazlar\u0131n\u0131 kabul etmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu h\u00fck\u00fcm, Allah&#8217;tan gelmi\u015ftir. Ak\u0131l ise; Allah kat\u0131ndan gelen \u015feyin do\u011frulu\u011funa, yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na, kabul edilmesine veya reddedilmesine karar verecek bir ilah de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu hassas noktada bir tak\u0131m yanl\u0131\u015fl\u0131klar yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu ister insan akl\u0131n\u0131 ilahla\u015ft\u0131r\u0131p, ger\u00e7ek dinin h\u00fck\u00fcmlerinin do\u011fruluk veya yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa karar verecek bir hakem konumuna getirmek isteyenler taraf\u0131ndan i\u015flensin, isterse insan akl\u0131n\u0131 tamamen fonksiyonsuz b\u0131rak\u0131p, iman ve hidayet konusundaki rol\u00fcn\u00fc inkar etmek isteyenlerce i\u015flensin fark etmez. Bu hususta orta ve do\u011fru yol burada a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r. Peygamberlik akla hitap etmektedir, h\u00fck\u00fcmlerini kavramas\u0131 i\u00e7in. Hem bu h\u00fck\u00fcmlere hem de t\u00fcm hayatta do\u011fru bir bak\u0131\u015f y\u00f6ntemi kazand\u0131rmas\u0131 i\u00e7in. Ak\u0131l bu h\u00fck\u00fcmleri kavray\u0131nca yani kastedileni anlay\u0131nca; \u00f6n\u00fcnde do\u011frulamak, uyup ve uygulamaktan ba\u015fka se\u00e7enek kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc anlay\u0131p anlamad\u0131\u011f\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n, insandan, bu h\u00fck\u00fcmleri uygulamas\u0131 beklenemez. Ayetlerin anlam\u0131na uygun olarak h\u00fck\u00fcmler kavrand\u0131ktan sonra tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na, izin verilmez. Haktan ba\u015fka bir\u015fey anlatmayan, iyilikten ba\u015fka bir\u015fey emretmeyen y\u00fcce Allah&#8217;tan geldi\u011fi kesinle\u015ftikten sonra; kabul edilmesini yada reddedilmesini, do\u011frulu\u011funu yahut yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak yersizdir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;tan geleni kar\u015f\u0131laman\u0131n do\u011fru y\u00f6ntemi, insan akl\u0131n\u0131n -amac\u0131n\u0131 kavrad\u0131ktan sonra- dinin ger\u00e7ek h\u00fck\u00fcmlerine; mant\u0131ksal s\u00f6zlerden, s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011ferlendirmelerden yada eksik deneyimlerden kaynaklanan h\u00fck\u00fcmlerle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamas\u0131d\u0131r. Do\u011fru y\u00f6ntem; insan akl\u0131n\u0131n do\u011fru h\u00fck\u00fcmleri; kabul edilmesi gereken h\u00fck\u00fcmler olduklar\u0131 i\u00e7in kabul etmesidir: \u00c7\u00fcnk\u00fc bu h\u00fck\u00fcmler ki\u015fisel h\u00fck\u00fcmlerden daha do\u011frudurlar. Dosdo\u011fru dinsel g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn terazisiyle \u00f6l\u00e7\u00fclmeden \u00f6nce onun metodu ki\u015fisel metodtan \u00e7ok sa\u011flamd\u0131r. Bu y\u00fczden -y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan geldi\u011fini anlad\u0131ktan sonra- insan akl\u0131n\u0131n, kendi \u00fcr\u00fcn\u00fc herhangi bir h\u00fckme g\u00f6re, dinin h\u00fck\u00fcmlerine hakemlik yapmas\u0131 s\u00f6z konusu olamaz.<\/p>\n<p>Ak\u0131l, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bildirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmleri, kendine \u00f6zg\u00fc ilkelerle de\u011ferlendirecek bir ilah de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ancak, insan akl\u0131, Allah&#8217;tan gelmi\u015f h\u00fck\u00fcm hakk\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen akla dayanan be\u015feri anlama kendisine ait akl\u0131 ve be\u015feri bir anlamla itiraz edebilir. Bu onun sahas\u0131d\u0131r. Yorum ve farkl\u0131 anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 temellere dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece de hi\u00e7bir zorluk ve engelle kar\u015f\u0131la\u015fmaz. Bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 temellere ve bizzat dinin belirledi\u011fi kurallara dayanmas\u0131 ko\u015fuluyla, farkl\u0131 bak\u0131\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bu alanda, insan akl\u0131na tan\u0131nan en geni\u015f aland\u0131r. Hi\u00e7bir grup, otorite veya ki\u015fi, insan akl\u0131n\u0131, do\u011fru h\u00fckm\u00fcn maksad\u0131n\u0131 ve uygulama alan\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekten al\u0131koyamaz. De\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fleri her zaman ileri s\u00fcrebilir. Dinin h\u00fck\u00fcmlerinden gelen do\u011fru bir kayna\u011f\u0131n ve sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, kendisine bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 belirleyebilir. \u0130\u015fte risaletin akla hitap etti\u011finin anlam\u0131 budur.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m ak\u0131l dinidir&#8230; Evet&#8230; H\u00fck\u00fcmler ve ilkeleriyle akla hitab eden anlam\u0131nda, kabul etmekten ba\u015fka se\u00e7enek b\u0131rakmayan ve maddi harikalarla bask\u0131 alt\u0131nda tutmak anlam\u0131nda de\u011fil. Ona do\u011fru bir bak\u0131\u015f metodu kazand\u0131r\u0131p, i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada bulunan hidayet kan\u0131tlar\u0131n\u0131 ve iman i\u015faretlerini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece f\u0131trat\u0131; al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n, geleneklerin, aptall\u0131klar\u0131n, ak\u0131l ve f\u0131trat\u0131 sapt\u0131ran ihtiraslar\u0131n bask\u0131s\u0131ndan kurtar\u0131r. Ayetlerin anlamlar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 prensipleri anlamay\u0131 ona b\u0131rakmak \u015feklinde akla hitab eder bu din. Anlamad\u0131\u011f\u0131 yada kavramad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feye inanmaya zorlamak anlam\u0131nda de\u011fil. Anlamlar\u0131 kavrayacak ve h\u00fck\u00fcmleri anlayacak a\u015famaya geldikten sonra art\u0131k \u00f6n\u00fcnde iki se\u00e7enek vard\u0131r; ya teslim olup m\u00fcmin olacakt\u0131r yada isyan edip kafir olacakt\u0131r. Yoksa do\u011frulu\u011funa yada yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na karar verecek bir hakem de\u011fildir ak\u0131l. Akl\u0131 tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p, dosdo\u011fru dinin h\u00fck\u00fcmlerinden kimisini kabul edip kimisini reddeden, diledi\u011fini se\u00e7ip diledi\u011fini b\u0131rakan bir konuma \u00e7\u0131karmak isteyenlerin s\u00f6yledi\u011fi gibi; kabul ve red yetkisine sahip de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hakk\u0131nda &#8220;Siz kitab\u0131n bir k\u0131sm\u0131na inan\u0131p bir k\u0131sm\u0131n\u0131 inkar m\u0131 ediyorsunuz?&#8221; (Talak Suresi, 22) dedi\u011fi durumdur bu. Bunu k\u00fcf\u00fcr olarak nitelendiriyor ve o korkun\u00e7 azapla tehdit ediyor.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, evren konusunda, insan yada di\u011fer bir yarat\u0131k hakk\u0131nda bir ger\u00e7e\u011fi belirledikten yahut farzlar veya yasaklara ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm verdikten sonra, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi bu h\u00fckm\u00fcn anlam\u0131n\u0131 kavrar-kavramaz kendisine ula\u015fan herkesin, kabul edip uymas\u0131 zorunludur.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah:<\/p>\n<p>&#8220;Allah odur ki, yedi g\u00f6k yaratm\u0131\u015f, onlar\u0131n benzerini de yerden aratm\u0131\u015f. (Talak Suresi, 12)<\/p>\n<p>&#8220;Kafirler, g\u00f6klerle yerin biti\u015fikken ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve her \u015feye sudan hayat verdi\u011fimizi g\u00f6rmediler mi?&#8221; (Enbiya Suresi, 30)<\/p>\n<p>&#8220;Allah her canl\u0131y\u0131 sudan yaratm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; (Nur Suresi, 45)<\/p>\n<p>&#8220;O insan\u0131 pi\u015fmi\u015f \u00e7amur gibi kuru bal\u00e7\u0131ktan yaratt\u0131. Cinleri de yal\u0131n bir alevden yaratm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; (Rahman Suresi, 14-15)<\/p>\n<p>Bunun gibi evrenin canl\u0131lar ve e\u015fyan\u0131n mahiyetine ili\u015fkin s\u00f6yledikleri ger\u00e7e\u011fin ta kendisidir.<\/p>\n<p>Ayetlerin anlam\u0131n\u0131 ve bunlardan kaynaklanan prensipleri anlad\u0131ktan sonra, insan akl\u0131n\u0131n kalk\u0131p da; ilkelerime, bilgime ve deneyimine uymuyor diyemez. \u00e7\u00fcnk\u00fc insan akl\u0131n\u0131n bu alanda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 her d\u00fczey, do\u011fruluk ve yanl\u0131\u015fl\u0131k ihtimaline a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi h\u00fck\u00fcm ise b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hak ve do\u011frudur.<\/p>\n<p>Yine Y\u00fcce Allah:<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fi ile h\u00fckmetmeyenler kafirlerin ta kendileridir.&#8221; (Maide Suresi, 14)<\/p>\n<p>&#8220;Ey m\u00fcminler, Allah&#8217;tan korkun ve faizden arta kalandan vazge\u00e7in, \u015eayet m\u00fcminseniz. E\u011fer bunu yapmazsan\u0131z Allah ve Resul\u00fcn\u00fcn ilan edece\u011fi sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131n. E\u011fer tevbe ederseniz ana mallar\u0131n\u0131z sizindir. Bu \u015fekilde ne haks\u0131zl\u0131k edersiniz ne de haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frars\u0131n\u0131z.&#8221; (Bakara Suresi, 278-279)<\/p>\n<p>&#8220;Evlerinizde oturun. \u0130lk cahiliyedeki gibi s\u00fcslenip, p\u00fcslenip sokaklara d\u00f6k\u00fclmeyin.&#8221; (Ahzab Suresi, 33)<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015f\u00f6rt\u00fclerini yakalar\u0131n\u0131n \u00fczerine koysunlar ve s\u00fcslerini g\u00f6stermesinler.&#8221; (Nur Suresi, 31)<\/p>\n<p>Bunun gibi hayat sistemine ili\u015fkin s\u00f6yledikleri tart\u0131\u015fmas\u0131z ger\u00e7ektir. Hi\u00e7 bir ak\u0131l, yarar\u0131n\u0131n y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrine muhalif olan yada insanlara izin vermedi\u011fi ve h\u00fckmetmedi\u011fi \u015fu hususta oldu\u011funu s\u00f6yleyemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc akl\u0131n yararl\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fey do\u011fru da olabilir yanl\u0131\u015f da. \u0130htiras ve i\u00e7g\u00fcd\u00fclere a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n h\u00fckm\u00fcnde yarar ve iyilikten ba\u015fka ihtimal s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere yada hayat sistemi ve d\u00fczenine ili\u015fkin belirledi\u011fi h\u00fck\u00fcmler, akl\u0131n ortaya koyduklar\u0131yla ayn\u0131 de\u011ferde de\u011fildir. H\u00fckm\u00fcn y\u00fcce Allah&#8217;tan geldi\u011fi do\u011fruland\u0131ktan ve anlam\u0131 kesinle\u015ftikten sonra, herhangi bir zamanla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz. O halde ak\u0131l \u015funu ileri s\u00fcremez: \u0130nan\u00e7 ve kullukla ilgili k\u0131sm\u0131n\u0131 kabul ediyorum ancak, hayat sistemi ve d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan zaman de\u011fi\u015fmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131\u015f\u0131n\u0131 belli bir zamana s\u0131n\u0131rland\u0131rmay\u0131 dileseydi bunu yapard\u0131. H\u00fck\u00fcm mutlak oldu\u011fu s\u00fcrece, ilk nazil oldu\u011fu d\u00f6nem ile k\u0131yamete kadar ki her hangi bir d\u00f6nem aras\u0131nda fark yoktur. Bunun nedeni, Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 gelmekten sak\u0131nmak ve O&#8217;nun ilmini eksiklik ve kusur t\u00f6hmetinden uzak tutmakt\u0131r. Ku\u015fkusuz O, s\u00f6ylenenlerden m\u00fcnezzehtir, y\u00fccedir, uludur. \u0130\u00e7tihada gelince; bu, genel h\u00fckm\u00fcn uygulan\u0131\u015f\u0131 esnas\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren somut ayr\u0131nt\u0131larda s\u00f6z konusu olabilir. Herhangi bir nesil i\u00e7inde akl\u0131n etkisinde kalarak, genel ilkeyi kabul veya reddetmek konusunda i\u00e7tihada ba\u015fvurulmaz.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylediklerimizden insan hayat\u0131nda akl\u0131n de\u011ferini ve rol\u00fcn\u00fc az\u0131msamak anlam\u0131 \u00e7\u0131kmaz. Allah&#8217;\u0131n dini ve onun do\u011fru \u00f6\u011fretisinden beslenen \u00f6l\u00e7\u00fc ve bak\u0131\u015f y\u00f6ntemine ba\u011fl\u0131 kald\u0131ktan sonra, yenilenen durumlara g\u00f6re h\u00fckm\u00fc uygulama konusunda insan akl\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde olduk\u00e7a geni\u015f bir alan vard\u0131r. \u015eu evrenin mahiyetini, oradaki gizli enerji ve g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131, i\u00e7indeki varl\u0131k ve canl\u0131lar\u0131n \u00f6zelliklerini bilme\u011fe ili\u015fkin \u00f6n\u00fcnde son derece geni\u015f imkanlar vard\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n emrine sundu\u011fu evren, varl\u0131k ve canl\u0131lardan yararlanma ve hayat\u0131 geli\u015ftirme, y\u00fcceltme ve ilerletme bak\u0131m\u0131ndan, b\u00fcy\u00fck bir ortama sahiptir. Ancak Allah&#8217;\u0131n sisteminin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalmak \u015fart\u0131yla. Yoksa akl\u0131 sapt\u0131ran, f\u0131trat\u0131 birtak\u0131m tortularla \u00f6rten, ihtiraslar\u0131n ve arzular\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7imde de\u011fil.<\/p>\n<p>TEBL\u0130\u011e<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri kalmas\u0131n diye&#8230;&#8221; Bu ayetin \u00fczerinde biraz daha dural\u0131m.<\/p>\n<p>Kendimizi, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 peygamberlerin (Allah&#8217;\u0131n sel\u00e2m\u0131 \u00fczerlerine olsun) ve peygamberlerin getirdi\u011fi mesaja inananlar\u0131n omuzlar\u0131na y\u00fcklenen b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fun \u00f6n\u00fcnde buluyoruz. Ku\u015fkusuz bu, b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu kadar a\u011f\u0131r bir sorumluluktur da.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz insanl\u0131\u011f\u0131n ak\u0131beti, gerek d\u00fcnyada gerekse ahirette; peygamberlere, onlardan sonra da m\u00fcminlere ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n, bu i\u015fi tebli\u011f etmeleri esas\u0131na dayan\u0131r, insanlar\u0131n mutluluklar\u0131 yada bedbahtl\u0131klar\u0131, sevap yada g\u00fcnahlar\u0131&#8230; Hem d\u00fcnyada hem de ahirette&#8230;<\/p>\n<p>Bu son derece b\u00fcy\u00fck ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir i\u015ftir. \u00d6yle olmas\u0131 gerekir de. Bu y\u00fczden peygamberler sorumluluklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah kendilerine teslim etti\u011fi y\u00fck\u00fcn ger\u00e7ek mahiyetini onlara g\u00f6stermi\u015fti. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, peygamberine s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6z bunu g\u00f6stermektedir: &#8220;\u015e\u00fcphesiz biz sana a\u011f\u0131r bir s\u00f6z vahyedece\u011fiz.&#8221; (M\u00fczzemmil Suresi, 5) Sonra buna nas\u0131l haz\u0131rlanaca\u011f\u0131n\u0131, ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretiyor: &#8220;Ey \u00f6rt\u00fcnen, gecenin az bir k\u0131sm\u0131 hari\u00e7, kalk namaz k\u0131l. Gecenin yar\u0131s\u0131nda kalk yada yar\u0131s\u0131ndan biraz eksilt, yahut ilave et. Kur&#8217;an&#8217;\u0131 da a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r oku. \u015e\u00fcphesiz biz sana ayr\u0131 bir s\u00f6z vahyedece\u011fiz.&#8221; (M\u00fczzemmil Suresi, 1-5) &#8220;Biz sana Kur&#8217;an&#8217;\u0131 a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r indiriyoruz. \u00d6yleyse Rabbinin h\u00fckm\u00fcne sabret. Onlardan g\u00fcnahkarlara veya kafirlere uyma. Sabah ak\u015fam Rabbinin ad\u0131n\u0131 an. Gecenin bir k\u0131sm\u0131nda da O&#8217;na secde et. Bir de geceleyin uzun s\u00fcre O&#8217;nu tesbih et.&#8221; (\u0130nsan Suresi, 23-26) \u0130\u015fte y\u00fcce Allah, peygamberine bunu \u00f6\u011fretiyordu. S\u00f6ylemesini ancak s\u00f6ylediklerinin ger\u00e7ek mahiyetini bilmesini emrediyordu: &#8220;De ki, Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 beni kimse savunamaz. O&#8217;ndan ba\u015fka bir s\u0131\u011f\u0131nak da bulamaz. Benim yapt\u0131\u011f\u0131m yaln\u0131z Allah&#8217;\u0131n kat\u0131ndan olan ve mesaj\u0131n\u0131 tebli\u011f etmektir.&#8221; (Cin Suresi, 22-23)<\/p>\n<p>&#8220;G\u00f6r\u00fclmeyeni bilendir. G\u00f6r\u00fclmeyeni kimseye a\u00e7maz. Ancak peygamberlerden diledi\u011fi bunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Rablerinin mesaj\u0131n\u0131 tebli\u011f etmelerini ortaya koymak i\u00e7in her peygamberin \u00f6n\u00fcnden ve ard\u0131ndan g\u00f6zc\u00fcler salar; onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ilmiyle ku\u015fat\u0131r ve her\u015feyi bir bir sayar.&#8221; (Cin Suresi, 26-28)<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu \u00fcrpertici ve b\u00fcy\u00fck bir sorumluluktur. \u0130nsanlar\u0131 g\u00f6zetme sorumlulu\u011fu&#8230; Onlar\u0131n hayatlar\u0131, \u00f6l\u00fcmleri, mutluluklar\u0131 ve mutsuzluklar\u0131, m\u00fckafat ve cezalar\u0131yla ilgili olmaktad\u0131r. T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendiren bir y\u00fck. Ya, bu mesaj onlara iletilecek, onlarda kabul edip uygulayacaklar dolay\u0131s\u0131yla da sonu\u00e7ta d\u00fcnya ve ahiret mutlulu\u011funa erecekler yada, bu mesaj onlara iletilecek ancak onlar kabul etmeyip bir kenara atacaklar, o zaman da, d\u00fcnya ve ahirette bedbahtl\u0131k i\u00e7inde ya\u015fayacaklard\u0131r yahut da mesaj kendilerine ula\u015fmam\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ancak bu durumda Rablerine kar\u015f\u0131 mazeretleri olacakt\u0131r. D\u00fcnyadaki bedbahtl\u0131klar\u0131n\u0131n ve sap\u0131tmalar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu da; tebli\u011fle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu halde, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmeyenlerin boynunda olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Peygamberlere gelince; onlar emaneti yerine getirip mesaj\u0131 tebli\u011f ettiler ve bu a\u011f\u0131r sorumluluktan kurtulup Rablerine kavu\u015ftular. Onlar sadece dilleriyle tebli\u011f etmediler -bununla beraber- pratik hayatta somutla\u015fan bir \u00f6rnek olmakla da tebli\u011f ettiler. Engelleri ve zorluklar\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in, gece g\u00fcnd\u00fcz giri\u015ftikleri cihadla duyurdular \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131. \u0130nsan\u0131n i\u00e7ini yiyip bitiren ku\u015fkulardan, t\u00fcrl\u00fc sap\u0131kl\u0131klardan olu\u015fan engel ve zorluklarla u\u011fra\u015ft\u0131lar. \u0130nsanlar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131ya uymaktan al\u0131koyan ve dinden d\u00f6nmeye zorlayan azg\u0131n g\u00fc\u00e7lerle sava\u015ft\u0131lar. Risaletin sonuncusunu getiren son tebli\u011fci, peygamberlerin sonuncusu Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) yapt\u0131\u011f\u0131 gibi. Ku\u015fkusuz Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) engelleri dille ortadan kald\u0131rmakla yetinmedi. &#8220;Fitne ortadan kalk\u0131p, Allah&#8217;\u0131n dini tam anlam\u0131yla egemen oluncaya kadar.&#8221; diye, zorluklar\u0131 m\u0131zrakla da ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ondan sonra bu a\u011f\u0131r g\u00f6rev peygamberimize iman edenlere kald\u0131. Ondan sonra nesiller birbirinden ard\u0131nca gelip ge\u00e7tiler. Bu nesillere mesaj\u0131 iletecek de ona tabi olanlard\u0131r ku\u015fkusuz. Onlar\u0131n bu a\u011f\u0131r sorumluluktan, insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 bahanelerin kalmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktan insanlar\u0131 ahiret azab\u0131na ve d\u00fcnya mutsuzlu\u011funa kar\u015f\u0131 uyarmak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtulmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak, Resulullah&#8217;\u0131n tebli\u011f edip uygulad\u0131\u011f\u0131 sistem uyar\u0131nca, tebli\u011f yap\u0131p g\u00f6revlerini yerine getirmi\u015f olmalar\u0131 hari\u00e7. Bu g\u00fcn de mesaj ayn\u0131 mesajd\u0131r. \u0130nsanlar da ayn\u0131 insanlar. Ortal\u0131kta sap\u0131kl\u0131k, azg\u0131nl\u0131k, ku\u015fku ve ihtiraslar kol geziyor. \u0130nsanlar\u0131n ve davan\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fen azg\u0131n ve zorba g\u00fc\u00e7ler eskisi gibi insanlar\u0131 sapt\u0131rmakla, g\u00fc\u00e7 kullanmakla, dinlerinden d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. Konum ayn\u0131 konum. Zorluklar ayn\u0131, hi\u00e7 de\u011fi\u015fmemi\u015f, insanlar da ayn\u0131 insanlar.<\/p>\n<p>Tebli\u011f ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. G\u00f6revi yerine getirmek zorunludur. S\u00f6zle a\u00e7\u0131klamak suretiyle tebli\u011f yapmak gerekti\u011fi gibi tebli\u011fciler tebli\u011f ettikleri davan\u0131n birer canl\u0131 ve red terc\u00fcman\u0131 olana kadar pratik uygulama \u015feklinde tebli\u011f etmek de bir zorunluluktur. Davet yolunu t\u0131kayan, insanlar\u0131 bat\u0131l davalar ve g\u00fc\u00e7 kullanarak sapt\u0131ran engelleri bertaraf etmek suretiyle, tebli\u011f g\u00f6revini yapmak gerekir. Yoksa tebli\u011f yap\u0131lm\u0131\u015f, g\u00f6rev yerine getirilmi\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Bu g\u00f6revi y\u00fcklenmekten geri durmak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmez. yoksa b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk alt\u0131na girilmi\u015f olur. T\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyadaki bedbahtl\u0131klar\u0131, ahirette onlara kar\u015f\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kan\u0131t\u0131 olu\u015fturamaman\u0131n sorumlulu\u011fu. B\u00fct\u00fcn bu sorumluluklar\u0131n yan\u0131nda cehennemden kurtulamamak sorumlulu\u011fu da vard\u0131r.<\/p>\n<p>Kim k\u00fc\u00e7\u00fcmseyebilir ki, belleri k\u0131ran, y\u00fcrekleri hoplatan, kemikleri titreten bu sorumlulu\u011fu?<\/p>\n<p>Ben &#8220;m\u00fcsl\u00fcman\u0131m&#8221; diyen ki\u015fi ya, bu \u015fekilde tebli\u011f edip g\u00f6revini yerine getirecektir yada, d\u00fcnya ve ahirette kurtulma \u00fcmidini yitirecektir. O, ben &#8220;m\u00fcsl\u00fcman\u0131m&#8221; dedi\u011fi halde tebli\u011f yapmay\u0131p bizzat ya\u015famay\u0131nca, b\u00fct\u00fcn tebli\u011f ve uygulama y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmay\u0131nca, mensubu oldu\u011funu iddia etti\u011fi \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n lehine \u015fahitlik yapmas\u0131 bir yana, aleyhine \u015fahitlik yapm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>Nitekim \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n lehinde \u015fahitlik i\u00e7in y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: &#8220;B\u00f6ylece sizi orta yolu benimseyen bir \u00fcmmet yapt\u0131k ki, siz insanlara \u00f6rnek olas\u0131n\u0131z ve peygamber de size \u00f6rnek olsun.&#8221; (Bakara Suresi, 143)<\/p>\n<p>Ki\u015finin \u0130sl\u00e2m&#8217;a \u015fahitli\u011fi kendisinden ba\u015flar \u00f6ncelikle. Sonra evinden ve ailesinden, akraba ve a\u015firetinden iddia etti\u011fi \u0130sl\u00e2m&#8217;a ili\u015fkin realist bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bu \u015fahitlik. Bu \u015fahitli\u011fin ikinci ad\u0131m\u0131, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131, t\u00fcm hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in ev, aile ve a\u015firetin \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131ndan sonra b\u00fct\u00fcn milleti davet etmektir. Bireysel toplumsal, ekonomik ve politik olarak \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. \u015eahitli\u011fin son a\u015famas\u0131 da insanlar\u0131 sapt\u0131ran ve fitneye d\u00fc\u015f\u00fcren her t\u00fcr engeli ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in cihad etmektir. Burada da \u015fahitli\u011fini hakk\u0131yla yerine getirince, i\u015fte o zaman, &#8220;\u015fahit&#8221; diye adland\u0131r\u0131l\u0131r&#8230; Dini i\u00e7in \u015fahitli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, Rabbine do\u011fru yol alm\u0131\u015f demektir ve &#8220;\u015fahit&#8221; ancak buna denir ku\u015fkusuz.<\/p>\n<p>Bu turun sonunda, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilminde, adaletinde, g\u00f6zetiminde ve \u015fu inat\u00e7\u0131 ve azg\u0131n insan denen varl\u0131\u011fa y\u00f6nelik l\u00fctfunda, rahmet ve iyili\u011finde beliren \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ve ululu\u011fun \u00f6n\u00fcnde \u00fcrpererek duruyoruz.<\/p>\n<p>VAHY\u0130N \u00d6NDERL\u0130\u011e\u0130NDEK\u0130 AKIL<\/p>\n<p>\u015eu varl\u0131\u011fa ili\u015fkin muazzam bilgisinin kar\u015f\u0131s\u0131nda hayretle duruyoruz. Ona verdi\u011fi g\u00fc\u00e7 ve enerjilerin, b\u00fcnyesinde yerle\u015ftirdi\u011fi hidayet ve sap\u0131kl\u0131k yeteneklerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz kendimizi. Bu sonsuz bilgisinin bir sonucu olarak kendisine bah\u015fetti\u011fi ak\u0131l mekanizmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne, i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada bir \u00e7ok hidayet kan\u0131tlar\u0131n\u0131n ve iman\u0131 zorlay\u0131c\u0131 i\u015faretlerin bulunmas\u0131na ra\u011fmen , insan\u0131 sadece akl\u0131na havale etmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, arzu ve heveslerin bu b\u00fcy\u00fck mekanizmay\u0131 etkiledi\u011fini biliyordu. Varl\u0131\u011f\u0131n evrelerine ve nefsin gizliliklerine yerle\u015ftirilen kan\u0131tlar\u0131n, heva ve hevesler, bilgisizlik ve kusurluluk taraf\u0131ndan perdelendi\u011fini biliyordu. Bu y\u00fczden -peygamber g\u00f6nderip a\u00e7\u0131klamadan- hidayet ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n sorumlulu\u011funu insana y\u00fcklemi\u015ftir. Tebli\u011f ve hidayetten sonra da hayat sistemini belirlemeyi de insana b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n belirledi\u011fi hayat sistemini uygulamay\u0131 insana b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonras\u0131n\u0131 da insan\u0131n akl\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz bu da, geni\u015f alan\u0131 insana bah\u015fetmi\u015f olmas\u0131ndan yararlanarak, diledi\u011fi \u015feyin bile\u015fimini yada analizini yapabilir. Ku\u015fkusuz insan akl\u0131 yan\u0131labilir de do\u011fruyu bulabilir de. Yolda aya\u011f\u0131 kayabildi\u011fi gibi dosdo\u011fru da y\u00fcr\u00fcyebilir.<\/p>\n<p>\u015eayet m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 peygamberler g\u00f6nderilmi\u015f olmasayd\u0131, bunun, Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n ileri s\u00fcrebilecekleri bir mazeret olaca\u011f\u0131n\u0131 gerektiren ilah\u00ee adaletin kar\u015f\u0131s\u0131nda duruyoruz. Bir yarat\u0131c\u0131ya, onun birli\u011fine tedbir ve takdirine, g\u00fc\u00e7 ve bilgisine \u015fahitlik eden kan\u0131tlarla dolu a\u00e7\u0131k evren kitab\u0131na ve gizli nefis kitab\u0131na, f\u0131trata yarat\u0131c\u0131s\u0131na kavu\u015fma, onu bilme iste\u011fi ve e\u011filimine, onunla evren ve nefislerde yer alan yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren kan\u0131tlar aras\u0131ndaki uyuma, \u00e7ekicili\u011fe de denkli\u011fe ra\u011fmen. Ayn\u0131 zamanda insana bah\u015fedilen bu alan, kan\u0131tlar bulup sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karacak \u015fekilde yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, y\u00fcce Allah, t\u00fcm bu g\u00fc\u00e7lerin \u00fczerine \u00e7ullan\u0131p i\u015f g\u00f6rmez hale getiren, bozan yada bast\u0131ran yada h\u00fckm\u00fcne yan\u0131lg\u0131 ve \u00e7eli\u015fki bula\u015ft\u0131ran zaaf ve etkenlerini bildi\u011finden, kendisine g\u00f6r\u00fclen \u015feylerle kar\u015f\u0131 bu mekanizmaya b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uyand\u0131rmak i\u00e7in peygamber g\u00f6ndermedi\u011fi s\u00fcrece insan\u0131 evren, f\u0131trat ve akl\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan muaf saym\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7 bu mekanizman\u0131n peygamberlikte somutla\u015fan hak terazisine ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r ku\u015fkusuz. \u0130lah\u00ee sistemi g\u00f6zetti\u011fi s\u00fcrece h\u00fck\u00fcmleri do\u011fru olacakt\u0131r. \u0130\u015fte ancak o zaman insan\u0131 kabullenmeye, uyup uygulamaya zorlar. Aksi takdirde hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirerek cezaya lay\u0131k olur.<\/p>\n<p>Son derece zay\u0131f ve eksik oldu\u011funu bilmesine ra\u011fmen, kendisine bu geni\u015f alan\u0131 b\u0131rakmakla ikramda bulunup, se\u00e7ti\u011fi insan denen bu yarat\u0131\u011fa y\u00f6nelik y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00f6zetimi; l\u00fctfu, rahmeti ve iyili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz kendimizi. Y\u00fcce Allah yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hilafetini insana vermi\u015ftir. Her ne kadar Allah&#8217;\u0131n geni\u015f m\u00fclk\u00fcnde bir zerre konumundaysa da insana g\u00f6re, son derece geni\u015f bir aland\u0131r bu. Allah&#8217;\u0131n himayesine s\u0131\u011f\u0131n\u0131p bu b\u00fcy\u00fck m\u00fclkte kaybolmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n insana y\u00f6nelik himayesi; l\u00fctfu, rahmet ve iyili\u011fi, onu, b\u00fcnyesine yerle\u015ftirdi\u011fi k\u0131lavuz olan ancak, zamanla i\u015flevsiz hale gelebilen, f\u0131trat\u0131 ve do\u011fruyu bulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi sap\u0131tmas\u0131 da muhtemel olan ak\u0131lla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmay\u0131 dilememi\u015ftir. Aksine Rabbi ona, ardarda peygamberler g\u00f6ndermi\u015ftir. Buna ra\u011fmen insan, Rabbinden gelen mesaj\u0131 yalanl\u0131yor, kabul etmemekte direniyor. Ka\u00e7\u0131p uzakla\u015f\u0131yor. Ancak y\u00fcce Allah, kendisine mesaj\u0131 tebli\u011f edecek peygamberler g\u00f6ndermedik\u00e7e, hata ve g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 hesaba \u00e7ekmiyor. \u0130yilik ve l\u00fctfunu kesmiyor. Peygamberlerin eliyle hidayet bulmaktan yoksun b\u0131rakm\u0131yor. Ard\u0131ndan tebli\u011fe muhatap olmad\u0131k\u00e7a, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p kafir olmad\u0131k\u00e7a, o haliyle tevbe etmeden Allah&#8217;a d\u00f6nmeden \u00f6lmedik\u00e7e, d\u00fcnya ve ahirette cezaland\u0131rm\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin garip taraf\u0131; bu insan\u0131n, bir ara kalk\u0131p Allah&#8217;a ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesidir. O&#8217;nun himayesine, l\u00fctfuna, rahmet ve iyili\u011fine muhta\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesidir. Hem de y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n -ilah\u00ee sisteme dayanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi ve peygamber g\u00f6nderip a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece cezaland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 ak\u0131l mekanizmas\u0131na g\u00fcvenerek. Bacaklar\u0131nda biraz g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu sezen \u00e7ocuk canlan\u0131yor g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde. D\u00fc\u015fmemesi i\u00e7in kendisine dayanak yapt\u0131\u011f\u0131 ellerini yerden kesmeye \u00e7abal\u0131yor bu \u00e7ocuk. Ancak \u00f6rnekteki \u00e7ocuk, daha do\u011fru ve f\u0131trata daha uygun hareket etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk, f\u0131trat\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyarak, ellerden kurtulma \u00e7abas\u0131ndad\u0131r. B\u00f6ylece, b\u00fcnyesinde gizli enerji harekete ge\u00e7ecek, \u00f6z\u00fcnde sakl\u0131 kuvvet geli\u015fme sa\u011flayacakt\u0131r. Al\u0131\u015ft\u0131rma yapa yapa kaslar ve sinirler geli\u015fip g\u00fc\u00e7lenecektir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Allah&#8217;a dayanmak istemeyen ve O&#8217;nun yol g\u00f6stericili\u011finden ka\u00e7an insana gelince, onun b\u00fcnyesinin, -i\u00e7inde gizli t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle birlikte- Allah&#8217;\u0131n deste\u011fine ve yol g\u00f6stericili\u011fine ihtiya\u00e7 duymayacak yeterlilikte olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah biliyor. \u0130nsan\u0131n sahip oldu\u011fu yetenekler olsa olsa Allah&#8217;\u0131n peygamberlerinin duyurdu\u011fu mesajla olgunlu\u011fa eri\u015febilir, d\u00fczelir ve istikamet bulabilir. Yok e\u011fer kendi ba\u015f\u0131na davran\u0131p, Allah&#8217;\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fini kabul etmezse sap\u0131t\u0131r, derin bir bo\u015fluk i\u00e7ine girer, bir bunal\u0131m hayat\u0131 ya\u015far.<\/p>\n<p>\u015eayet hile ve yan\u0131ltma de\u011filse, hata ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kt\u0131r \u015fu iddia; &#8220;B\u00fcy\u00fck ak\u0131llar, peygamberli\u011fin ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, peygamberlik olmadan ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler.&#8221; \u00c7\u00fcnk\u00fc ak\u0131l, peygamberlik sayesinde do\u011fru bir bak\u0131\u015f metodu edinir. Bundan sonra uygulama alan\u0131nda bir hata yapacak olursa bu, uyarlanm\u0131\u015f ancak; hava \u015fartlar\u0131ndan, birtak\u0131m etkenlerden ve bu etkenlerin etkisinde kalan madeninin \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 yan\u0131lan bir saatin hatas\u0131 gibidir. Ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa ve tesad\u00fcflere b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ayars\u0131z bir saatin hatas\u0131 gibi de\u011fil. \u0130kisinin aras\u0131ndaki farksa \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>Peygamberli\u011fin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u015feyin -bizzat akl\u0131n y\u00f6ntemine g\u00f6re- ba\u015fka bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve insan akl\u0131n\u0131n hi\u00e7bir zaman kendi kendine yeterli olamayaca\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131, insanl\u0131k tarihi boyunca, az bulunur b\u00fcy\u00fck bir akl\u0131n, do\u011frulu\u011fu bulma bak\u0131m\u0131ndan peygamberli\u011fe ba\u011fl\u0131 s\u0131radan bir akl\u0131n d\u00fczeyine \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ne itikad\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce bak\u0131m\u0131ndan, ne bireysel ahl\u00e2k a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ne hayat d\u00fczeni ne de bu d\u00fczenin tek yasama merciine inanma bak\u0131m\u0131ndan&#8230;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Eflatun ve Aristo&#8217;nun ak\u0131llan b\u00fcy\u00fck ak\u0131llard\u0131r. Hatta, Aristo&#8217;nun akl\u0131n\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck ak\u0131l oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Tabii ki, peygamberlikten ve onun yol g\u00f6stericili\u011finden uzak bir ak\u0131ld\u0131r bu. Ancak biz Aristo&#8217;un, -kendi nitelendirmesi ile- tanr\u0131s\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ile, peygamberli\u011fin yol g\u00f6stericili\u011fi do\u011frultusunda do\u011fru yolu bulmu\u015f s\u0131radan bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ilah\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesi aras\u0131nda korkun\u00e7 u\u00e7urumlar g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n<p>Eski M\u0131s\u0131r&#8217;da Akhenaton, tevhid inanc\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Buna ra\u011fmen, Akhenaton&#8217;un `tevhid&#8217; inanc\u0131ndaki -Bu konuda Hz. \u0130brahim ve Hz. Yusuf&#8217;un getirdikleri tevhid inanc\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan etkilenmedi\u011fi ihtimalini zay\u0131f g\u00f6rsek bile- bo\u015fluk ve efsanelerden \u00f6t\u00fcr\u00fc, s\u0131radan bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ilah\u0131 inanc\u0131, birbirinden fersah fersah uzakla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle egemen oldu\u011fu ilk d\u00f6nemlerde, Resulullah&#8217;\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) e\u011fitiminden ge\u00e7mi\u015f ortalama insanlarda ahl\u00e2k bak\u0131m\u0131ndan nice \u00f6rnekler vard\u0131r ki, tarih boyunca semavi bir mesaj\u0131n e\u011fitiminden ge\u00e7memi\u015f ancak, \u00f6rnek say\u0131lan hi\u00e7bir ki\u015fi bunlar\u0131n d\u00fczeyine y\u00fckselememi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin ilke ve kanunlar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve g\u00f6rkemin yan\u0131nda yer alan bu uyum ve dengeyi, hi\u00e7bir yerde bulmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n meydana getirdi\u011fi bu toplumun, ne kendi d\u00f6neminde ne kendisinden \u00f6nce, ne de sonra, hi\u00e7bir b\u00f6lgede, dengelilik, uyum, hayat kolayl\u0131\u011f\u0131 ve zenginlik bak\u0131m\u0131ndan tekrar meydana geldi\u011fini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz maddi uygarl\u0131k d\u00fczeyine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verilmez hi\u00e7bir zaman. Maddi uygarl\u0131k, kendisini meydana getiren ileri bilimin y\u00f6ntemlerinin geli\u015fmesiyle geli\u015fme kaydeder. Ancak herhangi bir d\u00f6nemin hayat \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc; t\u00fcm par\u00e7alar\u0131n\u0131n, ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerinin aras\u0131ndaki uyum ve dengedir. \u0130nsana mutluluk ve doygunluk kazand\u0131ran bu dengedir. Say\u0131s\u0131z y\u00f6nleriyle insan enerjisini engellemeden, bask\u0131 alt\u0131nda tutmadan hareket etmesini sa\u011flayan bu uyumdur. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n eksiksiz \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin d\u0131\u015f\u0131nda, -peygamberlik kurumu olmaks\u0131z\u0131n- hi\u00e7bir d\u00f6nemde b\u00f6yle bir \u015feye rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Karga\u015fa ve d\u00fczensizlik de \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n g\u00f6lgesinde s\u00fcrmeyen ancak, hayat\u0131n s\u00fcrekli \u00f6zelli\u011fidir. Baz\u0131 y\u00f6nlerden g\u00f6z kama\u015ft\u0131rsa da, g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnse de, durum b\u00f6yledir. Ku\u015fkusuz bir \u00e7ok y\u00f6nden s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr o, parlak g\u00f6r\u00fcnmesine ra\u011fmen. Bir \u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fc zay\u0131f b\u0131rakarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde g\u00fc\u00e7lenmi\u015ftir. B\u00f6yle bir hayatta insanl\u0131\u011f\u0131n pay\u0131na bunal\u0131m, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve mutsuzluk d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n<p>G\u00f6lgelerin ak\u0131\u015f\u0131na uyarak, kalpte derin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc etkiler b\u0131rakan, \u015fu ayetin yayd\u0131\u011f\u0131 ilhamlara ili\u015fkin s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc burada kesiyoruz.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Bu peygamberleri m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik ki, bu peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri kalmas\u0131n.&#8221;<\/p>\n<p>Bundan sonra Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131yla birlikte yolumuza devam ediyoruz:<br \/>\n<strong>ALLAH&#8217;IN \u015eAH\u0130TL\u0130\u011e\u0130<\/p>\n<p>166- Fakat Allah sana indirdi\u011fi kitab\u0131n kendi bilgisi alt\u0131nda indirilmi\u015f oldu\u011funa \u015fehadet eder. Melekler de buna \u015fahitlik ederler. Asl\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fi yeterlidir.<\/strong><\/p>\n<p>\u015eayet Ehl-i Kitap, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131na peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri hi\u00e7bir bahaneleri kalmas\u0131n diye peygamber g\u00f6ndermesine uygun cereyan eden, son peygamberli\u011fi inkar ediyorsa&#8230;<\/p>\n<p>Ehl-i Kitap Muhammed&#8217;den (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6nceki peygamberleri kabul ettikleri halde, -yahudiler \u0130sa (a.s)&#8217;dan \u00f6ncekileri kabul ediyorlard\u0131. H\u0131ristiyanlar da hem onlar\u0131 hem de \u0130sa (a.s)&#8217;\u0131 kabul ediyorlard\u0131 senin peygamberli\u011fini ey Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) inkar ediyorlarsa, olara ald\u0131r\u0131\u015f etme, vars\u0131n inkar etsinler.<\/p>\n<p>&#8220;Fakat Allah sana indirdi\u011fi kitab\u0131n kendi bilgisi alt\u0131nda indirilmi\u015f oldu\u011funa \u015fehadet eder. Melekler de buna \u015fahitlik ederler. Asl\u0131nda Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fi yeterlidir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n bu \u015fahitli\u011fi&#8230; Aralar\u0131nda kitab\u0131 insanlara ta\u015f\u0131yan da olmak \u00fczere meleklerin \u015fahitli\u011fi&#8230; Ehl-i Kitab&#8217;\u0131n t\u00fcm s\u00f6ylediklerini bo\u015fa \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Allah \u015fahitlik ettikten sonra onlar da kim oluyor? \u00dcstelik melekler de \u015fahitlik ed\u00efyor. Asl\u0131nda sadece Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011fi yeterlidir:<\/p>\n<p>Bu \u015fahitlikte, yahudilerin kurduklar\u0131 tuzak ve verdikleri s\u0131k\u0131nt\u0131lara kar\u015f\u0131 resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;a y\u00f6nelik bir rahatlatma yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Medine&#8217;de \u0130sl\u00e2m&#8217;a yeni girmi\u015f m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, yahudilerin sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 do\u011frulamak, sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak ve kendilerine g\u00fcveni sa\u011flamak amac\u0131 da g\u00fcd\u00fclmektedir. Yahudilerin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ne denli \u00f6nemli oldu\u011funu, onlara cevap vermek ve kesin h\u00fckm\u00fc belirlemek i\u00e7in, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n de\u011fi\u015fik y\u00f6ntemler ve ilhamlar kullanarak ge\u00e7ti\u011fi kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>K\u00dcFRED\u0130P ZULMEDENLER<\/p>\n<p>\u015eimdi de Allah&#8217;\u0131n \u015fahitli\u011finden ve yalanc\u0131l\u0131kla inat\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131na ve kaypakl\u0131klar\u0131na ili\u015fkin meleklerin \u015fahitli\u011find\u00e8n sonra, inkarc\u0131lara y\u00f6nelik yerinde ve ayn\u0131 \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir tehdit yer almaktad\u0131r:<br \/>\n<strong>167- Kafir olup ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da Allah yolundan al\u0131koyanlar, hi\u00e7 ku\u015fkusuz koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n<p>168- Allah kafirleri ve zalimleri ne ba\u011f\u0131\u015flayacak ne de do\u011fru yola iletecektir.<\/p>\n<p>169- Onlar\u0131n iletilecekleri tek yol cehennem yoludur. Orada ebedi olarak kalacaklard\u0131r. Bunu yapmak Allah i\u00e7in pek kolayd\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u0131fatlar ve bu h\u00fck\u00fcmler genel olmakla beraber \u00f6ncelikle, yahudilerin durumuna uymaktad\u0131rlar. Bu dine ve mensuplar\u0131na kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Hatta t\u00fcm ger\u00e7ek dinlere kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u0130ster Medine&#8217;deki davetin ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131llar\u0131ndakiler olsun, ister bundan \u00f6nce Musa (a.s) d\u00f6neminde ya\u015fayanlar olsun, ya da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelenleri olsun, kalplerini hidayete a\u00e7an ve b\u00f6ylece y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n hidayetine erdirdi\u011fi \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131 m\u00fcstesna, her zamanki tutumlar\u0131 bu olagelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bunlar -k\u00fcf\u00fcr ve engelleme s\u0131fat\u0131na uyan herkes- koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa dalm\u0131\u015flard\u0131r. Allah&#8217;\u0131n hidayetinden sapm\u0131\u015flard\u0131r. Hayatta en g\u00fcvenilir yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Hayat tarz\u0131, toplumsal yap\u0131 ve sistem olarak sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. Hem d\u00fcnyada hem de ahirette sap\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6yle bir sap\u0131kl\u0131\u011fa dalm\u0131\u015flard\u0131r ki, art\u0131k do\u011fru yolu bulmalar\u0131 beklenemez. &#8220;&#8230;Koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 zul\u00fcm s\u0131fat\u0131n\u0131 da eklemek i\u00e7in burada k\u00fcf\u00fcr s\u0131fatlar\u0131n\u0131 tekrar zikrediyor!<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Kafirleri ve zalimleri&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Asl\u0131nda k\u00fcf\u00fcr zulm\u00fcn ta kendisidir. Ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 zul\u00fcmd\u00fcr. Nefse ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 zul\u00fcmd\u00fcr. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim kimi zaman k\u00fcfr\u00fc, zul\u00fcm olarak ifade etmektedir. \u015eu ayetlerde oldu\u011fu gibi:<\/p>\n<p>&#8220;Ku\u015fkusuz \u015firk b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcmd\u00fcr.&#8221; (Lokman Suresi, 13)<\/p>\n<p>&#8220;Allah&#8217;\u0131n indirdi\u011fiyle h\u00fckmetmeyenler zalimlerin ta kendileridirler.&#8221; (Maide Suresi, 45) Ancak ayetten \u00f6nce bunlar\u0131n kafir olduklar\u0131 belirlenmi\u015fti. (Bu c\u00fczde, Maide suresinde yeri gelince de\u011finece\u011fiz.) Bunlar sadece \u015firk zulm\u00fcn\u00fc i\u015flemediler, bunun yan\u0131nda, insanlar\u0131 Allah&#8217;\u0131n yolundan al\u0131koyma haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da i\u015flediler. K\u00fcf\u00fcrlerini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Yahut zul\u00fcmlerini i\u015flemeye devam ettiler. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, adaletine uygun d\u00fc\u015fen son cezalar\u0131n\u0131 belirliyor!<\/p>\n<p>&#8220;Allah k\u00e2firleri ve zalimleri ne ba\u011f\u0131\u015flayacak ve ne de do\u011fru yola iletecektir.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Onlar\u0131n iletilecekleri tek yol cehennem yoludur, orada ebedi olarak kalacaklard\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa dal\u0131p \u00fczerlerine t\u00fcm ba\u011f\u0131\u015flanma kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapad\u0131ktan sonra, b\u00f6ylelerini ba\u011f\u0131\u015flamaz y\u00fcce Allah. Cehennemin yolundan ba\u015fka bir yola da iletmez onlar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc yine kendileri t\u00fcm hidayet yollar\u0131n\u0131 \u00fczerlerine kapam\u0131\u015flard\u0131. Cehennemin yolundan ba\u015fka t\u00fcm yollar\u0131 kendi y\u00fczlerine bizzat kendileri kapam\u0131\u015flard\u0131. Bu yola dal\u0131p gitmi\u015flerdi. Sap\u0131kl\u0131k, k\u00fcf\u00fcr, haktan al\u0131koyma ve zul\u00fcmde koyula\u015fmalar\u0131 nedeniyle, cehennemde sonsuza dek kalmay\u0131 hak etmi\u015flerdi. \u00d6yle ki, bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan geriye d\u00f6nme ihtimalleri kalmam\u0131\u015ft\u0131 art\u0131k.<\/p>\n<p>&#8220;Bunu yapmak Allah i\u00e7in pek kolayd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc O, kullar\u0131na kar\u015f\u0131, sonsuz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011fe sahiptir. Onlar\u0131 bu adil ve hakkettikleri cezaya g\u00f6re sorgulamalar\u0131n zorla\u015ft\u0131racak kullar\u0131ndan hi\u00e7 kimseyle, bir h\u0131s\u0131ml\u0131\u011f\u0131 veya akrabal\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 cezaland\u0131rmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131racak bir g\u00fc\u00e7, bir plan, hi\u00e7bir kulda mevcut de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz yahudiler, -h\u0131ristiyanlar gibi- &#8220;Biz Allah&#8217;\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve sevdikleriyiz&#8221; (Maide Suresi, 18) diyorlard\u0131. &#8220;Say\u0131l\u0131 bir ka\u00e7 g\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda ate\u015f bize dokunmayacakt\u0131r&#8221; (Bakara Suresi, 184) diyorlard\u0131. Ayr\u0131ca &#8220;Biz Allah&#8217;\u0131n se\u00e7kin halk\u0131y\u0131z&#8221; diyorlard\u0131. \u0130\u015fte Kur&#8217;an t\u00fcm bunlar\u0131 reddedip onlar\u0131n, ger\u00e7ek konumlar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Onlar da herkes gibi kuldurlar. \u015eayet iyilik yaparlarsa sevap kazanacaklard\u0131r. Ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleseler -af dileyip d\u00f6nmezlerse- azaba u\u011frayacaklard\u0131r. Elbette ki bunu yapmak, Allah i\u00e7in son derece kolay bir i\u015ftir.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalardan sonra, b\u00fct\u00fcn insanlara y\u00f6nelik bu peygamberin Rableri kat\u0131ndan ger\u00e7e\u011fi getirdi\u011fine ili\u015fkin kapsaml\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n nedeni budur. Kim ona inan\u0131rsa ku\u015fkusuz bu, kendisi i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Kim de inanmazsa, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne ihtiyac\u0131 yoktur. Hepsinin \u00fczerine kadirdir. G\u00f6klerde ve yerde bulunanlar O&#8217;nundur. Her\u015feyi bilir ve her\u015fey onun bilgisi ve hikmeti uyar\u0131nca meydana gelir!<br \/>\n<strong>170- Ey insanlar, peygamber size Rabbinizden ger\u00e7e\u011fi getirdi. Buna inan\u0131n\u0131z, yarar\u0131n\u0131za olan budur. Ama e\u011fer inkar ederseniz, biliniz ki, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde ne varsa hepsi Allah&#8217;\u0131nd\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131dan \u00f6nce Ehl-i Kitab&#8217;\u0131n iftiralar\u0131n\u0131n bo\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, t\u00fcm tarihleri boyunca yahudilerin ortak karakterlerinin ve hilelerinin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve peygamberleri, \u00f6nderleri ve uyar\u0131c\u0131lar\u0131 Musa (a.s)&#8217;dan beri yerle\u015fmi\u015f inatla\u015fma \u00f6zelliklerinin tasvir edilmesi yer alm\u0131\u015ft\u0131. Peygamberli\u011fin mahiyetinin ve hedefinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 da yer alm\u0131\u015ft\u0131. Peygamberli\u011fin bu mahiyeti ve hedefi, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamber g\u00f6ndermesini gerektirmi\u015ftir. Bu durum ayn\u0131 \u015fekilde, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, Hz. Muhammedi de peygamber olarak g\u00f6ndermesini de gerektiriyor kesinlikle. \u00c7\u00fcnk\u00fc O t\u00fcm alemlere g\u00f6nderilmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa peygamber olarak gelmi\u015ftir. Her peygamberin kendi kavmiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 peygamberlikleri d\u00f6nemi bittikten sonra, peygamberli\u011fin sonunda, t\u00fcm insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik genel bir duyuru ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc. &#8220;Peygamberlerden sonra insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcrebilecekleri bir bahaneleri kalmas\u0131n diye&#8230;&#8221; \u015eayet t\u00fcm insanlar\u0131 i\u00e7ine alan bu son mesaj olmasayd\u0131, pe\u015f pe\u015fe gelen milletler ve nesiller i\u00e7inde insanlar\u0131n Allah&#8217;a kar\u015f\u0131 bahaneleri olurdu. T\u00fcm insanlar\u0131 ve t\u00fcm zamanlar\u0131 kapsayan bu genel mesajla, bu bahane, ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Bu mesaj da Hz. Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;in duyurdu\u011fu \u015fu son mesaj\u0131d\u0131r. \u0130srailo\u011fullar\u0131 peygamberleri d\u0131\u015f\u0131ndaki peygamberlikleri -\u0130sa&#8217;n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yada ondan sonras\u0131n\u0131- inkar etmek, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n tebli\u011f olmadan insanlar\u0131 cezaland\u0131rmamaya ili\u015fkin adaletine uygun d\u00fc\u015fmez. Bundan \u00f6nce t\u00fcm insanlar\u0131 kapsayan genel bir risalet gelmemi\u015fti. Oysa bu risaletin gelmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Allah&#8217;\u0131n adaleti ve kullar\u0131na y\u00f6nelik rahmeti bunu gerektiriyordu. Ku\u015fkusuz Allah&#8217;\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc ger\u00e7e\u011fin ta kendisiydi: &#8220;Biz seni ancak alemlere rahmet olarak g\u00f6nderdik.&#8221; (Enbiya Suresi, 107)<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klamadan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, peygamberimizin g\u00f6nderili\u015fi hem d\u00fcnyada hem de ahirette rahmettir.<\/p>\n<p>ALLAH&#8217;IN KEL\u0130MES\u0130<\/p>\n<p>Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ders, Ehl-i Kitap&#8217;tan h\u0131ristiyanlarla yap\u0131lan bir gezintiden ibarettir. \u00d6nceki dersin, yahudilerle yap\u0131lan bir gezintiden ibaret oldu\u011fu gibi. Onlar ve bunlar, Ehl-i Kitap olarak, bu Kur&#8217;an&#8217;la muhatap olmu\u015flard\u0131.<\/p>\n<p>Ge\u00e7en derste, Kur&#8217;an-\u0131 Kerim; Hz. \u0130sa&#8217;y\u0131 ve tertemiz annesi Meryem&#8217;i yahudilerin iftiralar\u0131ndan, ger\u00e7ek akideyi de, Mesih (a.s.)&#8217;in \u00e7arm\u0131ha gerilmesi hikayesinden ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu arada bizzat ger\u00e7e\u011fi yahudilerden, onlar\u0131n davran\u0131\u015f ve inat\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na yerle\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu derste de ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ek inanc\u0131 ve Meryemo\u011flu \u0130sa&#8217;y\u0131, h\u0131ristiyanlar\u0131n Mesih hakk\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131ndan temizliyor. \u00c7e\u015fitli kavimlerden ve uluslardan h\u0131ristiyanl\u0131\u011fa bula\u015fan ve gittik\u00e7e yereden putperest efsaneleri ay\u0131kl\u0131yor. H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 Yunan ve Roma mitolojisinden, Eski M\u0131s\u0131r ve Hind efsanelerinden kurtar\u0131yor.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, geldi\u011fi d\u00f6nemde bozulmalar ve hurafelerle dolup ta\u015fan Ehl-i Kitab&#8217;\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frultmay\u0131 \u00fczerine al\u0131yordu. \u0130brahim (a.s)&#8217;in \u015firkten uzak dinin Arap yar\u0131madas\u0131ndaki kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan arta kalan\u0131 ile, bunlar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u00f6ken insan uydurmalar\u0131ndan ve cahiliye sa\u00e7mal\u0131klar\u0131ndan ibaret m\u00fc\u015friklerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frultmay\u0131 da \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Hay\u0131r, daha do\u011frusu \u0130sl\u00e2m, t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n Allah&#8217;a ili\u015fkin inan\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011frultmay\u0131 ve onu t\u00fcm insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yer eden her t\u00fcrl\u00fc bozulmadan, karga\u015fadan, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ve tefritten kurtarmay\u0131 \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Milattan \u00f6nce Atina&#8217;da Aristo&#8217;nun, Milattan sonra da \u0130skenderiye&#8217;de Eflatun&#8217;un d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltti\u011fi kadar\u0131yla d\u00fczeltmi\u015ftir. Bir de bu iki filozof aras\u0131nda ve bunlardan sonra gelen ve \u00e7\u00f6llerde yolunu bulmas\u0131 i\u00e7in kesinlikle peygamberli\u011fin yard\u0131m\u0131na muhta\u00e7 olan, zavall\u0131 insan akl\u0131na dayanarak yol bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7e\u015fitli felsefelerde yer alan tevhid d\u00fc\u015f\u00fcncesini bu t\u00fcr saplant\u0131lardan ay\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ayetlerde ele al\u0131nan sorun ise, &#8220;teslis&#8221; sorunu ile bunun i\u00e7erdi\u011fi; &#8220;Mesih&#8217;in o\u011fullu\u011fu&#8221; efsanesidir. Bununla, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ger\u00e7ek ve dosdo\u011fru bir birli\u011finin zihinlere yerle\u015ftirilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m geldi\u011fi zaman h\u0131ristiyanlar\u0131n benimsedi\u011fi inan\u00e7; \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131yla beraber \u00fc\u00e7 uknumdan olu\u015fan tanr\u0131n\u0131n birli\u011fi inanc\u0131yd\u0131. Baba, o\u011ful, kutsal ruh. Buradaki `o\u011ful&#8217;, Hz. Mesih&#8217;tir. Bundan sonra Mesih hakk\u0131nda \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ba\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Acaba O, biri tanr\u0131sal di\u011feri be\u015fer\u00ee olmak \u00fczere iki tabiata mi sahiptir? Yoksa sadece tanr\u0131sal bir tabiata m\u0131 sahiptir? Veya iki ayr\u0131 tabiata sahip olmakla beraber bir tek dileyi\u015fe mi sahiptir? O da baba gibi \u00f6ncesiz mi yoksa, sonradan m\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r? Bunun gibi, mezheplerin ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gruplar aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmelerin dayand\u0131\u011f\u0131 daha bir s\u00fcr\u00fc sorun. (Maide suresinde yeri gelince bu konu ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ele al\u0131nacakt\u0131r.)<\/p>\n<p>Hristiyanl\u0131k inanc\u0131n\u0131n geli\u015fme s\u00fcrecinden, teslis inanc\u0131n\u0131n ve ayn\u0131 \u015fekilde Mesih&#8217;in o\u011fullu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin (ve O&#8217;nun annesi Meryem&#8217;in tanr\u0131\u00e7al\u0131\u011f\u0131, O&#8217;nun da, \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde teslis inanc\u0131na sokulmas\u0131) ilk hristiyanl\u0131kta yer almad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar, hristiyan olan ancak, put\u00e7uluktan ve \u00e7ok tanr\u0131c\u0131l\u0131ktan iyice kurtulamam\u0131\u015f ki\u015filerin etkisiyle tarihin \u00e7e\u015fitli evrelerinde hristiyanl\u0131\u011fa sokulan inan\u00e7lard\u0131r. \u00d6zellikle &#8220;teslis&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncesinin eski M\u0131s\u0131r dinlerinden, &#8220;Oziris, \u0130zis ve Huris&#8221; teslisinden ve bu dinlerdeki de\u011fi\u015fik &#8220;teslis&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 kuvvetle muhtemeldir.<\/p>\n<p>Tevhit inanc\u0131n\u0131 savunan hristiyanlar, Roma Patrikleri ve bu devleti destekleyen din adamlar\u0131n\u0131n (Melukaniler) bask\u0131 ve i\u015fkencelerine kar\u015f\u0131 uzun s\u00fcre direndiler. Bu durum, t\u00fcm dayan\u0131lmaz i\u015fkencelere ve Romal\u0131lar\u0131n bask\u0131s\u0131ndan ka\u00e7\u0131p saklanmalara ra\u011fmen, Milad\u00ee alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Teslis d\u00fc\u015f\u00fcncesi zamanla hristiyan ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine de ters gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Kilise \u00e7evreleri &#8220;teslis&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncesini kabul ettirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollara ba\u015fvuruyorlard\u0131. Bunlar aras\u0131nda &#8220;teslis&#8221;i g\u00f6klerin ve yerin \u00fczerindeki perdenin kalkaca\u011f\u0131 g\u00fcne kadar s\u0131rr\u0131n\u0131 hi\u00e7 kimsenin bilemeyece\u011fi bir bilinmezli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abalar\u0131 da yer al\u0131yordu.<\/p>\n<p>&#8220;K\u00f6kler ve dallar&#8221; kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131, hristiyan inanc\u0131n\u0131n yorumcular\u0131ndan biri olan Rahip Poetre bu konuda \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p>&#8220;Bunu akl\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda anlam\u0131\u015f\u0131z. Gelecekte; g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar \u00fczerindeki perde kalkt\u0131\u011f\u0131 zaman, daha iyi anlayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 umuyoruz.<\/p>\n<p>Biz belli ba\u015fl\u0131 tevhit dinlerinden biri olan h\u0131ristiyanl\u0131\u011fa, bu inanc\u0131n giri\u015f s\u00fcrecinin, tarihsel a\u015famalar\u0131n\u0131 ve yollar\u0131m a\u00e7\u0131klamaya girmeden, tevhit dinlerine giren bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi bertaraf etmeye ili\u015fkin s\u00fbrenin ak\u0131\u015f\u0131nda yer alan Kur&#8217;an ayetlerini sunmakla yetiniyoruz.<br \/>\n<strong>171- Ey Kitap Ehli, dininiz konusunda a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa sapmay\u0131n\u0131z, Allah hakk\u0131nda ger\u00e7ek olmayan s\u00f6zler s\u00f6ylemeyiniz. Meryem o\u011flu \u0130sa-Mesih, Allah&#8217;\u0131n sadece bir peygamberi, Meryem&#8217;e sundu\u011fu bir kelimesi ve ondan gelen bir ruhtur. Allah&#8217;a ve peygamberine inan\u0131n\u0131z. Allah &#8220;\u00fc\u00e7t\u00fcr&#8221; demeyiniz. Bundan vazge\u00e7iniz, hayr\u0131n\u0131za olan budur. Allah ancak tek bir ilaht\u0131r, \u00e7ocu\u011fu olmaktan m\u00fcnezzehtir, g\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her\u015fey onundur. Allah insan i\u00e7in yeterli bir vekildir.<\/strong><\/p>\n<p>O halde bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kt\u0131r, s\u0131n\u0131r\u0131 ve hakk\u0131 a\u015fmakt\u0131r. Bu Ehl-i Kitab&#8217;\u0131, Allah hakk\u0131nda ger\u00e7ek olmayan \u015feyleri s\u00f6yleten bir saplant\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden O&#8217;nun \u00e7ocu\u011fu oldu\u011funu zannediyorlar. -Allah \u00e7ocuk edinmekten m\u00fcnezzehtir- Allah \u00fc\u00e7\u00fcn biridir dedikleri gibi.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcnsel geli\u015fme ve gerilemeyle orant\u0131l\u0131 olarak &#8220;o\u011ful&#8221; ve &#8220;teslis&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncesi de a\u015fama kaydediyordu onlarda. Bununla beraber, Allah&#8217;a o\u011ful isnat etmekten dolay\u0131 f\u0131tr\u00ee tiksinti kar\u015f\u0131s\u0131nda zorland\u0131klar\u0131 da kesindir. Akl\u0131n geli\u015fmesiyle bu tiksinti gittik\u00e7e art\u0131yordu. Bunun i\u00e7in bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc; &#8220;insanlar\u0131n do\u011fumu gibi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir&#8221; \u015feklinde yorumlad\u0131lar. Bunun, baba ile o\u011ful aras\u0131ndaki sevgi anlam\u0131na geldi\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fcler. \u00dc\u00e7 uknumdan ibaret tek ilah anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da yorumlad\u0131lar. Bunlar Allah&#8217;\u0131n farkl\u0131 durumlardaki &#8220;s\u0131fat&#8221;lar\u0131d\u0131r, demeye ba\u015flad\u0131lar. Buna ra\u011fmen bu \u00e7eli\u015fen d\u00fc\u015f\u00fcnceleri insan idrakine s\u0131\u011fd\u0131rmaya g\u00fc\u00e7leri yetmiyordu. Bu y\u00fczden, g\u00f6klerle yeri \u00f6rten perde kalkmad\u0131k\u00e7a, mahiyeti bilinmeyecek bir bilmece olarak sindirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Allah ortaklardan m\u00fcnezzehtir. Benzerlerinin olmas\u0131ndan uzakt\u0131r O. O&#8217;nun yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131 yarat\u0131klardan farkl\u0131 olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Hi\u00e7bir idrak yaratanla yarat\u0131lan, Malikle m\u00fclk aras\u0131nda ba\u015fkal\u0131\u011f\u0131, bundan ba\u015fka bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnemez. Kur&#8217;an ayetinin g\u00f6sterdi\u011fi de budur:<\/p>\n<p>&#8220;Allah ancak tek bir ilaht\u0131r. \u00c7ocu\u011fu olmaktan m\u00fcnezzehtir. G\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her\u015fey onundur.&#8221;<\/p>\n<p>\u015eayet \u0130sa&#8217;n\u0131n babas\u0131z d\u00fcnyaya geli\u015fi, insanlar\u0131n adet ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na uymayan garip ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olay olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa, bu gariplik al\u0131\u015f\u0131lagelen durumdan farkl\u0131 olu\u015fundan kaynaklanmaktad\u0131r. Ancak insanlar\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fc demek de\u011fildir. S\u00fcnnetullah, insanlar\u0131n bildi\u011fi tabiat kanunlar\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Kanunu yaratan ve uygulayan Allah&#8217;t\u0131r. \u00dczerinde diledi\u011fi gibi tasarrufta bulunan O&#8217;dur. Dilemesi de s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaz.<\/p>\n<p>Ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yleyen y\u00fcce Allah, Hz. Mesih hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Meryem o\u011flu \u0130sa-Mesih, Allah&#8217;\u0131n sadece bir peygamberi, Meryem&#8217;e sundu\u011fu bir kelimesi ve ondan gelen bir ruhtur.&#8221;<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, O, &#8220;Allah&#8217;\u0131n peygamberidir&#8221;<\/p>\n<p>O&#8217;nun durumu da di\u011fer peygamberlerin durumu gibidir. Nuh, \u0130brahim, Musa ve Muhammed (Allah&#8217;\u0131n selam\u0131 \u00fczerlerine olsun) gibi zaman boyunca gelen \u015ferefli kafilenin durumu gibidir.<\/p>\n<p>&#8220;Meryem&#8217;e sundu\u011fu bir kelimesidir.&#8221;<\/p>\n<p>Bu ifadenin en akla yak\u0131n yorumu \u015f\u00f6yledir: Y\u00fcce Allah, \u0130sa&#8217;y\u0131 Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in \u00e7e\u015fitli yerlerinde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi do\u011frudan evrensel emriyle yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu emir &#8220;Ol&#8230; O da oluverirdi&#8221; \u015feklinde ifade edilmektedir. Y\u00fcce Allah bu kelimeyi Meryem&#8217;e sunmu\u015f, Adem&#8217;in d\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131n al\u0131\u015fa geldikleri gibi bir baban\u0131n nutfesi olmaks\u0131z\u0131n onun karn\u0131nda \u0130sa&#8217;y\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ku\u015fkusuz her\u015feyi yoktan var eden kelimenin, \u0130sa&#8217;y\u0131, Meryem&#8217;in karn\u0131nda bir &#8220;nefes&#8221;ten yaratmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey de\u011fildir. Y\u00fcce Allah bu nefesi \u015f\u00f6yle ifade etmektedir:<\/p>\n<p>&#8220;Ondan gelen bir ruhtur.&#8221;<\/p>\n<p>Bundan \u00f6nce y\u00fcce Allah, Adem&#8217;in \u00e7amurdan kal\u0131b\u0131na ruhundan \u00fcflemi\u015f O da &#8220;insan&#8221; oluvermi\u015fti. Bu konuda y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: &#8220;Hani Rabbin Meleklere ben \u00e7amurdan bir insan yarataca\u011f\u0131m, ona \u015fekil verip ruhumdan \u00fcfledi\u011fim zaman siz hemen onun i\u00e7in secdeye kapan\u0131n, demi\u015fti&#8221; (Hicr Suresi, 28-29)<\/p>\n<p>Yine \u0130sa&#8217;n\u0131n k\u0131ssas\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: &#8220;Irz\u0131n\u0131 koruyan Meryem&#8217;i hat\u0131rla ki, biz O&#8217;na ruhumuzdan \u00fcflemi\u015ftik.&#8221; (Enbiya Suresi, 59) Bu i\u015f daha \u00f6nce de meydana gelmi\u015fti. Oradaki ruhla bu ruh ayn\u0131d\u0131r. Adem&#8217;in k\u0131ssas\u0131n\u0131 kabul eden ve Allah&#8217;\u0131n ruhundan \u00fcfledi\u011fine inanan hi\u00e7bir Ehl-i Kitap mensubu kimse, Adem&#8217;in ilah oldu\u011funa ya da \u0130sa i\u00e7in s\u00f6ylendi\u011fi gibi yada tanr\u0131sal uknumlardan biri oldu\u011funu kabul etmeyecektir. Oysa ruh ve \u00fcfleme noktas\u0131nda birbirine benzemektedir, her iki olay. \u00dcstelik Adem (a.s), annesiz-babas\u0131z yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sa&#8217;n\u0131n ise bir annesi vard\u0131r. Nitekim y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah kat\u0131nda \u0130sa \u00f6rne\u011fi, Allah&#8217;\u0131n topraktan yaratt\u0131ktan sonra &#8220;ol&#8221; demesiyle &#8220;oluveren&#8221; Adem \u00f6rne\u011fi gibidir.&#8221; (Al-i \u0130mran Suresi, 59)<\/p>\n<p>Sorunun son derece a\u00e7\u0131k ve basit oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fckten sonra, heva ve heveslerin, putperest kal\u0131nt\u0131lar\u0131n, \u0130sa (a.s)&#8217;\u0131n olay\u0131n\u0131 pe\u015f pe\u015fe gelen nesillerin kafas\u0131nda, nas\u0131l i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir d\u00fc\u011f\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne \u015fa\u015f\u0131r\u0131yor insan. Oysa -Kur&#8217;an&#8217;\u0131n tasvir etti\u011fi gibi- olay son derece basittir. Apa\u00e7\u0131k ve nettir.<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz, annesiz-babas\u0131z Adem&#8217;e ruhundan \u00fcfleyerek di\u011fer yarat\u0131klardan farkl\u0131 bir hayat bah\u015feden, \u0130sa&#8217;ya da, babas\u0131z olarak bu insan\u00ee hayat\u0131 bah\u015feden Rabt\u0131r. Bu basit ve a\u00e7\u0131k s\u00f6zler s\u0131rf babas\u0131z d\u00fcnyaya geldi diye \u0130sa&#8217;y\u0131 tanr\u0131la\u015ft\u0131ran ve \u00fc\u00e7 uknumun tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z eden efsanelerden daha akla yak\u0131nd\u0131r. Y\u00fcce Allah bu efsanelerden beri ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Allah&#8217;a ve peygamberlerine inam\u0131z, Allah &#8220;\u00fc\u00e7t\u00fcr&#8221; demeyiniz. Bundan vazge\u00e7iniz, bayr\u0131n\u0131za olan budur.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;a, -aralar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n peygamberi s\u0131fat\u0131yla \u0130sa ve peygamberlerin sonuncusu s\u0131fat\u0131yla Muhammed&#8217;e (sal\u00e2t ve sef\u00e2m \u00fczerine olsun) olmak \u00fczere peygamberlerine iman etmeye ve bu t\u00fcr iddia ve efsanelerden uzakla\u015fmaya : ili\u015fkin bu \u00e7a\u011fr\u0131dan sonra, yerinde bir m\u00fcnasebetle \u015fu net a\u00e7\u0131klama ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bildirim ver almaktad\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Allah ancak tek bir ilaht\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bunu evrene egemen yasan\u0131n birli\u011fi, yarad\u0131\u015f\u0131n birli\u011fi ve y\u00f6ntemin birli\u011fi -&#8220;ol&#8221; ve &#8220;oluverir&#8221;- \u015fahittir. \u0130nsan akl\u0131 da \u015fahittir buna. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sorunu kavrayabilecek kapasitededir. Ve ak\u0131l yarat\u0131klara benzeyen bir yarat\u0131c\u0131y\u0131, yada bir i\u00e7inde \u00fc\u00e7 tanr\u0131y\u0131, yada \u00fc\u00e7 i\u00e7inde bir tanr\u0131y\u0131 tasavvuru edemez.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; \u00c7ocu\u011fu almaktan m\u00fcnezzehtir.&#8221;<\/p>\n<p>\u00c7ocuk sahibi olmak fani birisi i\u00e7in s\u00fcreklilik unsurudur. Nesil \u015feklinde kal\u0131c\u0131 olma \u00e7abas\u0131d\u0131r. Oysa Allah bakidir. Fanilerin \u015fekline b\u00fcr\u00fcn\u00fcp kal\u0131c\u0131 olmaya ihtiya\u00e7 duymaz. G\u00f6klerde ve yerde bulunanlar hep birlikte onun m\u00fclk\u00fcd\u00fcrler:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; G\u00f6klerde ve yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her \u015fey onundur.&#8221;<\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcce mabutlar\u0131na kulluk ba\u011f\u0131 ile ba\u011flanmalar\u0131 yeterlidir. O hepsini g\u00f6zetecektir. Aralar\u0131ndan birini O&#8217;nun o\u011flu ilan etmekle, O&#8217;nunla aralar\u0131nda akrabal\u0131k icad etmeye ihtiya\u00e7 yoktur. G\u00f6zetme ve koruma olma seklinde bu ba\u011f her zaman mevcuttur:<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Allah insan i\u00e7in yeterli bir vekildir.&#8221;<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, akideye ili\u015fkin ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klay\u0131p bildirmekle yetinmiyor. Ayn\u0131 zamanda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n onlar\u0131 g\u00f6zetti\u011fini, onlar\u0131n, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve yararlar\u0131n\u0131 bildi\u011fini de ekliyor. Bu \u015fekilde insanlar\u0131n her\u015feyini g\u00fcvenle Allah&#8217;a havale etmesini sa\u011flamay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n<p>Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 tutarl\u0131 itik\u00e2d\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin, en b\u00fcy\u00fck sorununu belirlemekle s\u00fcr\u00fcyor. Birlik ger\u00e7e\u011finin ruhta iyice yer etmesinden kaynaklanan inan\u00e7 ger\u00e7e\u011fidir bu. Bu ger\u00e7e\u011fe g\u00f6re; yarat\u0131c\u0131n\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131klar\u0131n kullu\u011funu gerektirir. Ortada sadece ilahl\u0131k ve kulluk ger\u00e7e\u011fi vard\u0131r. Bir tek ilahl\u0131k ve varl\u0131k aleminde yer alan her\u015feyi ve herkesi kapsayan kulluk vard\u0131r.<\/p>\n<p>Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, burada \u0130sa&#8217;n\u0131nki gibi meleklere de o\u011fulluk isnat eden ya da \u0130sa&#8217;da oldu\u011fu gibi onlar\u0131 da ilahl\u0131\u011fa ortak sayan her inanc\u0131 do\u011frulttu\u011fu gibi, h\u0131ristiyanlar\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131 da d\u00fczeltiyor:<br \/>\n<strong>172- Ne Mesih Allah&#8217;a kul olmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r ve nede Allah&#8217;a yak\u0131n melekler. Kim ona kul olmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslarsa, bils\u00een ki, Allah hepsini huzurunda bir araya getirecektir.<\/p>\n<p>173- \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenlere m\u00fckafatlar\u0131n\u0131 eksiksiz \u00f6deyecek, hatta l\u00fctfundan onlara daha fazlas\u0131n\u0131 verecektir. Kul olmay\u0131 kendisine yedirmeyip b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131 da ac\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131racakt\u0131r. Bunlar Allah&#8217;tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost, hi\u00e7bir yard\u0131m edici bulamazlar.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftirmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015ftir. \u00d6yle ki bu birli\u011fe \u015firk yada herhangi bir \u015fekliyle m\u00fc\u015fahebet (benzerlik) ku\u015fkusu bula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca hi\u00e7bir \u015feyin y\u00fcce Allah gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmeye \u00f6nem vermi\u015ftir. Ne mahiyet, ne s\u0131fat ne de \u00f6zellik bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey O&#8217;na ortak olamaz. Nitekim aralar\u0131nda t\u00fcm canl\u0131larda olmak \u00fczere evrende yer alan her\u015feyle y\u00fcce Allah aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n ger\u00e7e\u011fini de belirlemeye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015ftir. Bu, ilahl\u0131k ve kulluk ba\u011f\u0131d\u0131r. Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131 ve her\u015feyin O&#8217;na y\u00f6nelik kullu\u011fu. Kur&#8217;an&#8217;\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc gere\u011fi gibi inceleyenler bu ger\u00e7eklerin -yada \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle bu ger\u00e7e\u011fin- yerle\u015ftirilmesi \u00fczerinde \u00f6nemle duruldu\u011funu g\u00f6recektir. B\u00f6ylece nefiste bir ku\u015fku, bir \u015f\u00fcphe veya kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131n kalmas\u0131na imkan b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca Kur&#8217;an, t\u00fcm peygamberlerin, bu ger\u00e7e\u011fi getirdiklerini bildirmektedir. Her peygamberin hayat\u0131nda ve davet s\u00fcrecinde bu ger\u00e7e\u011fi \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131r. Bunu Nuh (Allah&#8217;\u0131n selam\u0131 \u00fczerine olsun)&#8217;un zaman\u0131ndan Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;in zaman\u0131na kadar ki risaletlerin ekseni k\u0131lar. Her peygamberin dilinden bu ger\u00e7e\u011fi tekrarlar: &#8220;Ey kavmim Allah&#8217;a kulluk edin, sizin ondan ba\u015fka ilah\u0131n\u0131z yoktur.&#8221; (Araf Suresi, 59)<\/p>\n<p>Esas \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan, bu ger\u00e7e\u011fin yerle\u015fmesi konusunda bu kadar kesin ve kat\u0131 olan semavi dinlere mensup olanlardan kimisinin bu ger\u00e7e\u011fi bozmas\u0131, y\u00fcce Allah&#8217;a o\u011ful yada k\u0131z yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 yada cahiliye toplumlar\u0131nda ya\u015fayan put\u00e7uluktan esinlenerek y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n uknumlar \u015feklinde yaratt\u0131klar\u0131ndan biriyle sentez olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6ylemesidir.<\/p>\n<p>\u0130lahl\u0131k ve kulluk. Bu ger\u00e7e\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir\u015fey ve bu temelin d\u0131\u015f\u0131nda bir temelin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130lahl\u0131kla kulluk yada kullukla ilahl\u0131k aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u011f mevcut de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu ger\u00e7ek, her t\u00fcrl\u00fc bulan\u0131kl\u0131ktan, \u015f\u00fcphe ve g\u00f6lgeden kurtulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece -hayatlar\u0131 istikamet bulamayaca\u011f\u0131 gibi- insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri istikrara kavu\u015famaz.<\/p>\n<p>Evet, Rableriyle aralar\u0131ndaki ba\u011f\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini iyice kavramad\u0131klar\u0131 &#8221; s\u00fcrece insanlar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri istikamet bulamaz, bilin\u00e7leri yerine oturamaz.<\/p>\n<p>O, ilahlar\u0131d\u0131r, onlar da O&#8217;nun kulu. O, yarat\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r onlar da yarat\u0131k. O, sahipleridir onlar da O&#8217;nun m\u00fclk\u00fcd\u00fcr. T\u00fcm\u00fc de bu ba\u011fda e\u015fit durumdad\u0131r. &#8216;. Hi\u00e7 kimsenin o\u011fullu\u011fu s\u00f6z konusu de\u011fildir. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n herhangi biriyle &#8216; birle\u015fmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu y\u00fczden herkesin sahip oldu\u011fu ve istedi\u011fi &#8216; zaman y\u00f6nelip elde edebildi\u011fi bir \u015feyin d\u0131\u015f\u0131nda, herhangi birinin O&#8217;na yak\u0131nl\u0131k . kurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu da, takva ve salih ameldir. Bu ise, herkesin g\u00fcc\u00fc dahilindeki bir \u015feydir. Ancak onun o\u011flu olmak ve O&#8217;nunla birle\u015fmek. \u0130\u015fte bunlar olmayacak \u015feylerdir.<\/p>\n<p>Hayatlar\u0131, ili\u015fkileri ve hayattaki g\u00f6revleri hi\u00e7bir zaman istikamet bulamaz, hep birlikte bir tek Rabbin kullar\u0131 olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6n\u00fcllerinde yer etmedi\u011fi s\u00fcrece. Bu nedenle biricik otorite sahibinin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131 birdir. O&#8217;na yak\u0131nl\u0131k kurmak ise herkesin g\u00fcc\u00fc dahilindedir. Bu durumda Allah ile insanlar aras\u0131ndaki t\u00fcm arac\u0131l\u0131k iddialar\u0131 ge\u00e7ersiz olur. Herhangi bir fert, toplum yada insanlardan bir grup nesilden nesile ge\u00e7en haklar\u0131 iddias\u0131 da bo\u015fta kalm\u0131\u015f olur. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131n toplumsal hayatlar\u0131nda, d\u00fczenlerinde ve bu d\u00fczen i\u00e7indeki konumlar\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir e\u015fitlik d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n<p>O halde sorun sadece bu sa\u011flam temel \u00fczerinde kalbin huzurunu sa\u011flayan soyut bir inan\u00e7 sorunu de\u011fildir. Bunun yan\u0131nda, hayat d\u00fczeni, toplumsal ba\u011flar, uluslar ve nesiller olarak insanlar\u0131n birbiriyle ili\u015fkileri sorunudur da.<\/p>\n<p>Bu, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015fen insanl\u0131k i\u00e7in bir yeniden do\u011fu\u015ftur. Kullar\u0131n Rabbine kul olmak suretiyle, kullara kul olmaktan kurtulmu\u015f \u00f6zg\u00fcr insan\u0131n do\u011fu\u015fu. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m tarihinde Allah&#8217;\u0131n o\u011flu yada tanr\u0131sal uknumlar\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 uknum ad\u0131na insanlar\u0131 ezen, kendine kul-k\u00f6le edinen bir &#8220;kilise&#8221; olay\u0131 ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bilindi\u011fi gibi kilise, otoritesini o\u011fulun yada uknumun otoritesinden al\u0131yordu. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130sl\u00e2m tarihinde, egemenlik yada kanun koyma hakk\u0131n\u0131n, Allah&#8217;a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ve O&#8217;nun onay\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek &#8220;tanr\u0131sal hak&#8221;la egemenlik s\u00fcrd\u00fcren kutsal bir otoritenin de izine rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bir yandan kilisenin ve papalar\u0131n \u00f6te yandan, kilisede oldu\u011fu gibi kendileri i\u00e7in kutsal bir hak iddia eden Patriklerin Avrupa&#8217;da o\u011ful yada uknum birle\u015fimi ad\u0131na ileri s\u00fcrd\u00fckleri &#8220;kutsal hak&#8221; iddialar\u0131, &#8220;Ha\u00e7l\u0131lar&#8221;\u0131n \u0130sl\u00e2m topra\u011f\u0131n talan etmek i\u00e7in sald\u0131rmalar\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc. \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinden, &#8220;kutsal hak&#8221;ka kar\u015f\u0131 devrim fikrini edinerek, geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. Reform ad\u0131yla &#8220;Martin Luter&#8221; &#8220;Kalvin&#8221; ve &#8220;Zenceli&#8221; hareketleri bundan sonra ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hareketler, temelde \u0130sl\u00e2m&#8217;dan \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin berrakl\u0131\u011f\u0131ndan, insano\u011flundan kutsall\u0131\u011f\u0131 ve egemenlik ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131ran \u00f6zelli\u011finden etkilenerek ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m inanc\u0131nda sadece ilahl\u0131k ve kulluk ger\u00e7e\u011fi yer al\u0131yordu.<\/p>\n<p>Burada Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, \u0130sa&#8217;n\u0131n tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve o\u011fullu\u011fu, (Uknumlardan biri olan) kutsal ruhun tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Allah&#8217;la birlikte her t\u00fcr o\u011fulluk ve t\u00fcm \u015fekilleriyle tanr\u0131l\u0131k iddialar\u0131na ili\u015fkin net cevab\u0131 veriliyor. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim Hz. \u0130sa&#8217;n\u0131n Meryem&#8217;in o\u011flu ve Allah&#8217;\u0131n kulu oldu\u011funu ayr\u0131ca, Allah&#8217;a kul olmaktan ka\u00e7\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131, Allah&#8217;a yak\u0131n meleklerin de onun kullar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ve O&#8217;na kul olmaktan ka\u00e7\u0131nmayacaklar\u0131n\u0131 bildirerek do\u011fru ile yanl\u0131\u015f\u0131 ay\u0131r\u0131c\u0131 s\u00f6z\u00fc yerle\u015ftiriyor. Ayn\u0131 zamanda t\u00fcm yarat\u0131klar\u0131n Allah&#8217;\u0131n huzurunda toplanaca\u011f\u0131n\u0131, ona kul olmay\u0131 kendilerine yediremeyenleri ac\u0131kl\u0131 bir azab\u0131n bekledi\u011fini ve O&#8217;na i\u00e7ten kul olanlar\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat\u0131n bekledi\u011fini bildiriyor:<\/p>\n<p>&#8220;ne Mesih Allah&#8217;a kul olmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r ve nede Allah&#8217;a yak\u0131n melekler. Kim Allah&#8217;a kul olmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslarsa bilsin ki, Allah hepsini huzurunda bir araya getirecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Meryemo\u011flu \u0130sa-Mesih, Allah&#8217;a kul olmaktan b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak ka\u00e7\u0131nmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc O -Allah&#8217;\u0131n peygamberi ve el\u00e7isi oldu\u011fundan- ilahl\u0131k ve kulluk ger\u00e7e\u011fini ve bu ikisinin bir araya gelmez mahiyetlerinin farkl\u0131 oldu\u011funu \u00e7ok iyi bilir. Yine O, Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00e7ok iyi bilir. Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131n, Allah gibi yada O&#8217;nun bir par\u00e7as\u0131 gibi olamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilir. Tek ve peki\u015ftirilmi\u015f ger\u00e7ek olmakla beraber Allah&#8217;a kul olman\u0131n de\u011ferinden bir \u015fey eksiltmedi\u011fini ve Allah&#8217;a kullu\u011fun yarat\u0131lma ve meydana gelme nimetini inkar eden kafirlerden ba\u015fkas\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip ka\u00e7\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 bir mertebe oldu\u011funu da en iyi bilenlerden birisidir. Allah&#8217;a kulluk, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n peygamberlerini nitelendirdi\u011fi bir mertebedir. \u00dcstelik peygamberlerin durumu son derece \u00fcst\u00fcn ve O&#8217;nun kat\u0131nda olduk\u00e7a onurlu bir durumdur. Aralar\u0131nda Ruhul Kud\u00fcs, Cebrail&#8217;de olmak \u00fczere Allah&#8217;\u0131n yak\u0131n meleklerin durumu da \u0130sa ve di\u011fer peygamberlerin durumu gibidir. O halde \u0130sa&#8217;ya tabi olanlar, O&#8217;nun kendisi i\u00e7in ho\u015fnut oldu\u011fu ve \u00e7ok iyi de bildi\u011fi bir \u015feyden ni\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131yorlar?<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Kim O&#8217;na kul olmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131r, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslarsa bilsin ki Allah hepsini huzurunda bir araya getirecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Onlar\u0131n ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamalar\u0131 y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n g\u00fcc\u00fcyle onlar\u0131 huzurunda toplamas\u0131na engel olamaz. Kullar \u00fczerindeki mutlak ilahl\u0131k otoritesidir bu. Bu konuda onlarla, y\u00fcce Allah&#8217;a i\u00e7tenlikle kul olup ona teslim olanlar aras\u0131nda bir fark s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ancak ger\u00e7e\u011fi bilip, Allah&#8217;a ger\u00e7e\u011fi gibi kul olanlar\u0131n ve bu bilgi ve kabullenmenin do\u011fal sonucunun salih amel oldu\u011funu bilerek hareket edenlerin m\u00fckafatlar\u0131 fazlas\u0131yla verilecektir.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Kul olmay\u0131 kendilerine yediremeyip b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayanlar\u0131 da ac\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131racakt\u0131r. Bunlar Allah&#8217;tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost, hi\u00e7bir yard\u0131m edici bulamazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, kulluklar\u0131na ve ibadetlerine muhta\u00e7 oldu\u011fundan yada m\u00fclk\u00fcnde bir artma veya eksilme s\u00f6z konusu oldu\u011fundan kullar\u0131n\u0131n i\u00e7tenlikle kullukta bulunmalar\u0131n\u0131 ve sadece kendisine ibadet etmelerini istemiyor. Aksine, hayatlar\u0131 ve konumlar\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular\u0131n\u0131n da do\u011frulmas\u0131 i\u00e7in ilahl\u0131k ve kulluk ger\u00e7e\u011fini bilmelerini istemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, duygular\u0131n, hayat ve konumlar\u0131n istiklal bulmas\u0131 ancak, bu sa\u011flam temele dayanmakla m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu ger\u00e7e\u011fi bilmek; ard\u0131ndan kabullenmek, sonra da hayata ge\u00e7irmekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah, bu ger\u00e7e\u011fin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm boyutlar\u0131yla insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinde ve hayatlar\u0131yla yerle\u015fmesini dilemektedir. Kullar\u0131n kullu\u011fundan kurtulup bir tek Allah&#8217;\u0131n kullu\u011funa y\u00fckselmeleri ancak bu \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcn olur \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu evrende ve yery\u00fcz\u00fcnde ger\u00e7ek otoritenin kime ait oldu\u011funu bilmelerini istemektedir. B\u00f6ylece sadece O&#8217;na ve O&#8217;nun hayat sistemine ve \u015feriat\u0131na bir de, hayatlar\u0131na sadece onun sistemi ve \u015feriat\u0131yla h\u00fckmedene boyun e\u011ferler. Herkesin O&#8217;na kul olduklar\u0131n\u0131 bilmelerini istemektedir. Sadece O&#8217;nun i\u00e7in y\u00fczlerini ve al\u0131nlar\u0131n\u0131 e\u011fip ve O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nlar\u0131n\u0131 dik tutmalar\u0131 i\u00e7in. O&#8217;nun i\u00e7in secde ve rukuya varmakla yaln\u0131zca, Allah&#8217;\u0131 an\u0131p O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131 zikretmemekle, despotlar\u0131n ve ta\u011futlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck duymalar\u0131n\u0131 istemektedir. O&#8217;na yak\u0131nl\u0131k kurman\u0131n h\u0131s\u0131ml\u0131k yada soy bak\u0131m\u0131ndan olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aksine, takva ve salih amelle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu bilmelerini istemektedir. B\u00f6ylece Allah&#8217;a yakla\u015fmak i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcn\u00fc bay\u0131nd\u0131r hale getirip salih ameller i\u015flemi\u015f olurlar. \u0130lahl\u0131k ve kulluk ger\u00e7e\u011fini gere\u011fi gibi bilmelerini istemektedir. Bu sayede yery\u00fcz\u00fcnde Allah&#8217;\u0131n otoritesini korumu\u015f olurlar. Allah ad\u0131na bu otoriteyi ele ge\u00e7irmek isteyenlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p, her i\u015fi Allah&#8217;a d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015f olurlar. B\u00f6ylece hayatlar\u0131 d\u00fczelir, bu temel \u00fczerinde y\u00fccelir, onurlan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi de\u011ferlendirmek, insanlar\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sadece Allah&#8217;a ba\u011flamak, kalplerini O&#8217;nun ho\u015fnutlu\u011funa, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 takvas\u0131na veya, hayat d\u00fczenlerini sadece O&#8217;nun iznine \u015feriat ve sistemine ba\u011flamak, insanlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayatlar\u0131na iyilik, \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve do\u011fruluk sa\u00e7an bir hazinedir. \u0130yilik, \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve do\u011fruluktan ibaret bir besin kayna\u011f\u0131d\u0131r. T\u00fcm yery\u00fcz\u00fc hayat boyu yararlan\u0131r. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, i\u00e7tenlikle kul olan ve salih ameller i\u015fleyenlere ahirette verece\u011fi m\u00fckafata gelince, ku\u015fkusuz bu, O&#8217;ndan bir onur ve \u00fcst\u00fcnl\u00fckt\u00fcr. Allah&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan bir bolluktur.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n getirdi\u011fi ve mensuplar\u0131 taraf\u0131ndan bozulmadan, nesillerin ge\u00e7mesiyle de\u011fi\u015ftirilmeden \u00f6nce t\u00fcm risaletlerin ve t\u00fcm peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n temeli oldu\u011funu bildirdi\u011fi net \u015fekliyle iman sorununa bakmam\u0131z gerekmektedir. Bu olaya, onunla birlikte onur, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet ve do\u011fruluk bulduklar\u0131 ve hem sembolik kulluk davran\u0131\u015flar\u0131nda hem de hayat nizam\u0131nda kullara kulluktan kurtulup, tek bas\u0131na Allah&#8217;a kul olduklar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n yeniden do\u011fu\u015fu g\u00f6z\u00fcyle bakmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Allah&#8217;a kul olmaktan ka\u00e7\u0131nanlar, s\u0131n\u0131rs\u0131z mercilere kul olma zilletini ya\u015farlar. Arzu ve ihtiraslar\u0131n, kuruntu ve hurafelerin kulu olmak al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tadarlar. Kendileri gibi olan insanlara kul olurlar. Onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde e\u011filme al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015farlar. Kendileri gibi insan olan kullar\u0131n d\u00fczenlerini, \u015feriat ve kanunlar\u0131n\u0131, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini, hayatlar\u0131na uygulamak suretiyle a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir hayat s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Bunlar ve onlar Allah&#8217;\u0131n kat\u0131nda bir olduklar\u0131 halde, onlar\u0131 bu d\u00fcnyada Allah&#8217;\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ilahlar edinirler. Ahirette ise;<\/p>\n<p>&#8220;&#8230;Ac\u0131 bir azaba \u00e7arpt\u0131racakt\u0131r. Bunlar Allah&#8217;tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost, hi\u00e7bir yard\u0131m edici bulamazlar.&#8221;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz bu, Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde \u015fu ayetin Ehl-i Kitap&#8217;tan h\u0131ristiyanlar\u0131n o zamanki ve k\u0131yamete kadarki tahriflerine kar\u015f\u0131l\u0131k sunulan semavi inan\u00e7larda yer alan \u00f6nemli bir sorundur.<\/p>\n<p>SON \u00c7A\u011eRI<\/p>\n<p>Bu y\u00fczden -ge\u00e7en derste Ehl-i Kitap&#8217;tan yahudilerle kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n sonunda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi- t\u00fcm insanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik bir \u00e7a\u011fr\u0131 yer almaktad\u0131r. Son risaletin Allah&#8217;tan bir kan\u0131t ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve onun karanl\u0131klar\u0131 ve ku\u015fkular\u0131 da\u011f\u0131tan bir nur oldu\u011funu bildirmektedir. Kim bu nur arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011fru yolu bulur ve Allah&#8217;a sar\u0131l\u0131rsa, Allah&#8217;\u0131n rahmeti taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recek kendini, Allah&#8217;\u0131n l\u00fctfu i\u00e7inde bulacakt\u0131r. B\u00f6ylece bu nur sayesinde Allah&#8217;\u0131n dosdo\u011fru yolunu bulacakt\u0131r:<br \/>\n<strong>174- Ey insanlar size Rabbinizden kesin kan\u0131t geldi ve size apa\u00e7\u0131k bir \u0131\u015f\u0131k indirdik.<\/p>\n<p>175- Allah kendisine inan\u0131p sar\u0131lanlar\u0131 rahmetine, bol ba\u011f\u0131\u015f\u0131na kavu\u015fturacak, onlar\u0131 do\u011fru yola iletecektir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu Kur&#8217;an, insanlar\u0131n Rabbinden insanlara, bir kan\u0131t ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Ey insanlar size Rabbinizden kesin bir kan\u0131t geldi.&#8221;<\/p>\n<p>Onu insan s\u00f6z\u00fcnden ve insan sanat\u0131ndan ay\u0131ran ilah\u00ee sanat\u0131n m\u00fchr\u00fc orada a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hem s\u00f6z hem d:. anlam bak\u0131m\u0131ndan. Bu olay o denli a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, kimi zaman Arap\u00e7a&#8217;dan bir tek harf bile anlamayanlar bile, insan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrecek \u015fekilde kavrayabilirler.<\/p>\n<p>Bir geminin g\u00fcvertesinde Atlas okyanusunda Newyork&#8217;a do\u011fru yol al\u0131yorduk. Bu arada \u00e7e\u015fitli Arap \u00fclkelerinden m\u00fcsl\u00fcman yolculardan alt\u0131 ki\u015fi ve gemide \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e7ok Sudanl\u0131&#8217;yla birlikte g\u00fcvertede Cuma namaz\u0131 k\u0131ld\u0131k. Kur&#8217;an&#8217;dan ayetler de i\u00e7eren Cuma hutbesi okundu. \u00c7e\u015fitli \u00fclkelere mensup di\u011fer yolcular da etraf\u0131m\u0131zda halka tutup seyrediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Namaz\u0131n sonunda -\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n namaz\u0131ndan duydu\u011fu derin etkiyi ifade etmeye gelenler aras\u0131ndan, Yugoslavya&#8217;daki kom\u00fcnist rejimden ka\u00e7\u0131p Amerika&#8217;ya gitmekte olan bir bayan yan\u0131m\u0131za yana\u015ft\u0131. G\u00f6zleri ya\u015f doluydu, kendini zor tutuyordu. Konu\u015furken sesi titriyordu. Zay\u0131f bir \u0130ngilizceyle bile &#8220;K\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z namazda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen hu\u015fuya hayran olmaktan kendimi tutamad\u0131m. Ancak ben bunun i\u00e7in gelmedim. Sizin dilinizden bir tek harf bile anlam\u0131yorum fakat, ba\u015fka hi\u00e7bir dilde bulamad\u0131\u011f\u0131m m\u00fczikal bir ahenge sahip oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum. Bu arada hatibin konu\u015fmas\u0131nda baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler vard\u0131 ki sesler aras\u0131nda uyum daha belirgindi. Bu b\u00f6l\u00fcmler ruhumda apayr\u0131 bir etki b\u0131rak\u0131yordu. dedi.<\/p>\n<p>Tabii belirgin bir uyuma ve \u00f6zel bir etkileme g\u00fcc\u00fcne sahip b\u00f6l\u00fcmlerin Kur&#8217;an ayetleri oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Arap\u00e7a bilmeyen herkes i\u00e7in bu, ge\u00e7erli bir kurald\u0131r demek istemiyorum. Ancak bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n, belirgin bir \u00f6zelli\u011fi oldu\u011fu da ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n<p>Bu dilin tad\u0131na varanlar ve onun \u00fcsluplar\u0131n\u0131 kavrayacak \u00f6zellikte olanlar\u0131n durumu, Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)&#8217;in bu Kur&#8217;an&#8217;la y\u00fczy\u00fcze getirdi\u011fi insanlar\u0131n durumu gibidir. Ahnes b. \u015eureyk, Ebu S\u00fcfyan b. Harb, Ebu Cehil Amr b. Hi\u015fam&#8217;\u0131n ay\u0131pland\u0131klar\u0131 halde gizlice Kur&#8217;an&#8217;\u0131 dinlemeye gelmeleri olay\u0131 me\u015fhurdur. (\u0130bn-i Hi\u015fam siretinin Mektebeti Ticariyenin Hicaz bask\u0131s\u0131n\u0131n 1. c., 337. sayfas\u0131nda \u0130bn-i \u0130shak der ki; Bana Muhammed bin M\u00fcslim b. \u015eihab b. ez-Z\u00fchr\u00ee anlatt\u0131. Ona da \u015f\u00f6yle anlat\u0131lm\u0131\u015f: Ebu S\u00fcfyan b. Harb Ebu Cehil b. Hi\u015fam ve Beni Z\u00fchre m\u00fcttefiki Ahnes b. \u015e\u00fbreyk b. Amr Vehb es-Sakafi bir gece Resulullah&#8217;\u0131 evinde namaz k\u0131larken dinlemek \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131lar. Herbiri bir yerde oturup O&#8217;nu dinlemeye koyuldu. Hi\u00e7 kimse di\u011ferinin yerini bilmiyordu. Geceyi O&#8217;nu dinlemekle ge\u00e7irdiler. \u015eafak s\u00f6k\u00fcncede oradan ayr\u0131ld\u0131lar. Ancak yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Birbirlerini k\u0131nayarak \u015f\u00f6yle dediler: &#8220;Bir daha b\u00f6yle bir\u015fey yapmay\u0131n, aptal\u0131n biri sizi g\u00f6r\u00fcrse i\u00e7ine ku\u015fku d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.&#8221;<\/p>\n<p>Sonra da da\u011f\u0131ld\u0131lar. \u0130kinci gece herbiri tekrar ayn\u0131 yerine gelip geceyi onu dinlemekle ge\u00e7irdi. \u015eafak s\u00f6k\u00fcnce de da\u011f\u0131ld\u0131lar. Yine yolda birbirleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. \u00d6nceki sefer birbirlerine s\u00f6ylediklerini tekrarlay\u0131p da\u011f\u0131ld\u0131lar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc gece tekrar gelip sabaha kadar O&#8217;nu dinlediler. Oradan ayr\u0131l\u0131rlarken tekrar yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Bu sefer &#8220;Bir daha gelmemek \u00fczere anla\u015fal\u0131m&#8221; dediler. B\u00f6ylece anla\u015f\u0131p da\u011f\u0131ld\u0131lar.) Bu \u00f6rneklerden sadece bir tanesidir. Hangi nesilde olursa olsun zevk sahibi olanlar bu y\u00f6nden Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de bir \u00f6zellik, bir g\u00fc\u00e7 ve apa\u00e7\u0131k bir kan\u0131t oldu\u011funu anlarlar.<\/p>\n<p>Ancak Kur&#8217;an&#8217;\u0131n anlam\u0131na, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye, belirledi\u011fi hayat sistemine, yerle\u015ftirdi\u011fi d\u00fczene ve hayat i\u00e7in koydu\u011fu plana gelince; onlar\u0131 burada ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele almam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak i\u00e7indeki kan\u0131tlar, geldi\u011fi kayna\u011f\u0131 ve bunun da insan sanat\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, insan\u0131n m\u00fchr\u00fcnden farkl\u0131 eksiksiz bir sanat\u0131n m\u00fchr\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca bu Kur&#8217;an&#8217;\u0131n ayd\u0131nlat\u0131c\u0131l\u0131k \u00f6zelli\u011fi de vard\u0131r: &#8220;&#8230; Size apa\u00e7\u0131k bir \u0131\u015f\u0131k indirdik.&#8221;<\/p>\n<p>Bu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda e\u015fyan\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar. Hak ile bat\u0131l aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131 belirlenmi\u015f ve \u00e7izilmi\u015f olarak, hem ruhun derinliklerinde hem de pratik hayatta belirir. \u00d6ncelikle nefis bu \u0131\u015f\u0131k sayesinde her yan\u0131n\u0131n ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Karanl\u0131k da\u011f\u0131l\u0131p yok olur. Ger\u00e7ek olanca \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>\u00d6yle ki insan, bu kadar a\u00e7\u0131k ve kolay anla\u015f\u0131l\u0131r olmas\u0131na ra\u011fmen nas\u0131l olur da bu ger\u00e7e\u011fin g\u00f6r\u00fclmedi\u011fine hayret eder.<\/p>\n<p>\u0130nsan, bir d\u00f6nem ruhuyla Kur&#8217;an atmosferinde ya\u015farsa, d\u00fc\u015f\u00fcncesini, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini ondan al\u0131rsa alg\u0131lar, kar\u015f\u0131s\u0131nda bir kolayl\u0131k bir basitlik ve a\u00e7\u0131kl\u0131k hisseder. `<\/p>\n<p>Kendisine s\u0131k\u0131nt\u0131 veren bir \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcncenin ferahl\u0131\u011fa kavu\u015ftu\u011funu ve kolayl\u0131kla ger\u00e7ek durumunu alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Allah&#8217;\u0131n elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnk\u00fc gibi f\u0131tr\u00ee ar\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve temizli\u011fine yeniden kavu\u015fmak i\u00e7in \u00fczerine bula\u015fan parazit fazlal\u0131klar\u0131 bir kenara atar.<\/p>\n<p>&#8220;Size apa\u00e7\u0131k bir \u0131\u015f\u0131k indirdik&#8221; ifadesi i\u00e7in s\u00f6ylediklerimiz her ne kadar az ise de, bunun tad\u0131na varmayana, onu i\u00e7inde hissetmeyene s\u00f6zlerimle bu ger\u00e7e\u011fi tasvir etmem imkans\u0131z. O halde bu anlamlar\u0131 kavramak i\u00e7in zorluklara katlanmak gerek. Bizzat tatmak zorunludur. Do\u011frudan do\u011fruya denemek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Allah kendisine inan\u0131p sar\u0131lanlar\u0131 rahmetine bol ba\u011f\u0131\u015f\u0131na kavu\u015fturacak, onlar\u0131 do\u011fru yola iletecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Allah&#8217;a sar\u0131lmak O&#8217;na inanman\u0131n zorunlu bir sonucudur. \u0130man sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu zaman, ki\u015fi hem Allah&#8217;\u0131n hem de O&#8217;na y\u00f6nelik her\u015feyin kullu\u011funun ger\u00e7e\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131nda \u00f6n\u00fcnde sadece Allah&#8217;a ba\u011flanmaktan ba\u015fka yol kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc tek ba\u015f\u0131na otorite ve g\u00fc\u00e7 sahibi odur. \u0130\u015fte b\u00f6ylelerini y\u00fcce Allah rahmetine ve l\u00fctfuna kavu\u015fturuyor. Ahiret hayat\u0131ndan \u00f6nce bu d\u00fcnyada rahmetine sokuyor onlar\u0131. O sonsuz alemdeki l\u00fctuftan \u00f6nce \u015fu fani d\u00fcnyada bolluk l\u00fctfediyor. \u0130man, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, bunal\u0131m ve hi\u00e7li\u011fin \u00e7\u00f6l\u00fcnde yer alan yemye\u015fil bir vahad\u0131r. Ruh sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kavurucu s\u0131ca\u011f\u0131ndan ka\u00e7\u0131p, iman g\u00f6lgesine s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Ayn\u0131 zamanda iman, toplumsal hayat d\u00fczenin -daha \u00f6ncede de\u011findi\u011fimiz gibi onurluluk, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, temizlik ve do\u011frulukla dayand\u0131\u011f\u0131 bir temeldir. Bu sayede insan ger\u00e7ek konumunu bilir, Allah&#8217;\u0131n kulu, O&#8217;ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n efendisi&#8230; \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n getirdi\u011fi \u015fekliyle iman d\u00fczeninden ba\u015fka hi\u00e7bir d\u00fczende b\u00f6yle bir\u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu d\u00fczen, insanlar\u0131 kullara kulluk yapmaktan kurtar\u0131p yaln\u0131zca Allah&#8217;a kul yapar. \u0130lahl\u0131k birlendi\u011fi zaman, t\u00fcm yarat\u0131klar kullukta e\u015fitle\u015fir. Otorite ve hakimiyet tek ba\u015f\u0131na Allah&#8217;a verildi\u011fi ki\u015fi kendisi gibi bir insan\u0131n koydu\u011fu kanuna boyun e\u011fmez. B\u00f6yle bir durumda ne kadar \u00f6zg\u00fcr oldu\u011funu s\u00f6ylese de ona kulluk yapm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>\u0130man edenlerse, hem \u015fu andaki hayatlar\u0131nda hemde ahiretteki hayatlar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n rahmeti ve l\u00fctfu ile ku\u015fat\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Onlar\u0131 do\u011fru yola iletecektir.&#8221;<\/p>\n<p>Ayette ge\u00e7en &#8220;ileyhi&#8221; kelimesi ifadeye bir tasvir unsurunu katmaktad\u0131r. M\u00fc&#8217;minleri Allah&#8217;\u0131n eli taraf\u0131ndan Allah&#8217;a y\u00f6nelik do\u011fru yolda hareket ettirilirken ad\u0131m ad\u0131n\u0131 O&#8217;na yakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken \u00e7izmektedir adeta. G\u00f6rerek Allah&#8217;a inanan ve g\u00fcvenle O&#8217;na sar\u0131lan birinin ruhunda hissedece\u011fi bir ifadedir bu. Her an do\u011fru yolda oldu\u011funu \u00f6n\u00fcn\u00fcn apa\u00e7\u0131k oldu\u011funu hissediyor. \u0130nsan do\u011fru yolda O&#8217;na do\u011fru yol al\u0131rken Allah taraf\u0131ndan yakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyor.<\/p>\n<p>Bu tad\u0131na var\u0131larak anla\u015f\u0131labilen bir anlamd\u0131r. Tadmadan anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<br \/>\n<strong>176- Senden fetva isterler. Onlara deki; geride ne ana-baba ve ne de \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len kimsenin miras\u0131n\u0131n nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclece\u011fi hakk\u0131nda Allah size \u015fu h\u00fckm\u00fc \u00f6neriyor: E\u011fer geride \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len erke\u011fin k\u0131z karde\u015fi varsa miras\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 k\u0131z karde\u015fine d\u00fc\u015fer. Fakat kendisi, \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len k\u0131z karde\u015finin miras\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>E\u011fer adam\u0131n iki k\u0131z karde\u015fi varsa bunlara miras\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi verilir. E\u011fer hem erkek hemde k\u0131z karde\u015fleri varsa erke\u011fin pay\u0131 k\u0131z\u0131n pay\u0131n\u0131n iki kat\u0131 olur. Allah \u015fa\u015f\u0131rmayas\u0131n\u0131z diye h\u00fckm\u00fcn\u00fc b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Al\/ah her\u015feyi bilir.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece, aile ili\u015fkileri ve onun do\u011furdu\u011fu toplumsal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerle ba\u015flayan s\u00fbre, di\u011fer birtak\u0131m toplumsal d\u00fczenlemeler de i\u00e7ererek son buluyor. &#8220;Kalale&#8221;ye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri tamamlayarak son buluyor. -Kalale aralar\u0131nda Hz. Ebu Bekir&#8217;in (r.a) de bulundu\u011fu bir grup bilginin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re \u00e7ocu\u011fu ve babas\u0131 olmayan kimsedir-.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131 surenin ba\u015flar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131. Soyu bulunmad\u0131\u011f\u0131 zaman akrabal\u0131k y\u00f6n\u00fcyle kalale&#8217;nin miras\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7eriyordu. Ayet \u015f\u00f6yleydi:<\/p>\n<p>&#8220;Geride \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len e\u015flerinizin vasiyetlerini yerine getirildikten ve bor\u00e7lar\u0131 \u00f6dendikten sonra artakalacak miraslar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 size d\u00fc\u015fer. E\u011fer \u00f6len e\u015flerinizin \u00e7ocuklar\u0131 varsa miraslar\u0131n\u0131n d\u00f6rtte biri sizin olur.<\/p>\n<p>E\u011fer siz geride \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcrseniz vasiyetiniz yerine getirildikten sonra ve borcunuz \u00f6dendikten sonra artakalacak miras\u0131n\u0131z\u0131n d\u00f6rtte biri e\u015finize d\u00fc\u015fer. E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz varsa e\u015finizin miras\u0131n\u0131zdaki pay\u0131 sekizde birdir.<\/p>\n<p>E\u011fer bir erkek yada kad\u0131n geride ne ana-baba ve nede \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcr (Kalale) de erkek yada k\u0131z karde\u015fi bulunursa vasiyyeti yerine getirildikten ve borcu \u00f6dendikten sonra artakalacak miras\u0131n\u0131n alt\u0131da birlik b\u00f6l\u00fcm\u00fc karde\u015flerine d\u00fc\u015fer. E\u011fer karde\u015flerinin say\u0131s\u0131 ikiden fazla ise miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri, hi\u00e7birine haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karde\u015flerine b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu h\u00fck\u00fcmler size Allah taraf\u0131ndan emredilmi\u015ftir. Allah her\u015feyi bilir ve kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yumu\u015fakt\u0131r.&#8221; (Nisa Suresi, 12)<\/p>\n<p>\u015eimdi kalalenin miras\u0131na ili\u015fkin k\u0131s\u0131m tamamlanmaktad\u0131r. \u015eayet ne \u00e7ocugu ne de babas\u0131 olan \u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00f6z ya da babas\u0131 bir k\u0131z karde\u015fi varsa, k\u0131z, karde\u015finin b\u0131rakt\u0131g\u0131 miras\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde erkek de \u015fayet \u00e7ocu\u011fu ve babas\u0131 yoksa -hak sahiplerinden sonra- k\u0131z karde\u015finin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na varis olur. \u015eayet iki tane \u00f6z yada baba bir k\u0131z karde\u015flerse o zaman karde\u015flerinin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras\u0131n \u00fc\u00e7te birine varis olurlar. Erkek ve k\u0131zlar\u0131n say\u0131s\u0131 fazlaysa -mirastaki genel kural uyar\u0131nca- erkek kad\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131n iki kat\u0131n\u0131 al\u0131r. Hem \u00f6z hem de baba bir erkek ve k\u0131z karde\u015fleri mirastan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n<p>Miras ayeti ve onunla birlikte sure, her \u015feyi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah&#8217;a d\u00f6nd\u00fcren, hak ve g\u00f6revlerin d\u00fczenlenmesini, mal\u0131 olsun olmas\u0131n her \u015feyi Allah&#8217;\u0131n \u015feriat\u0131na ba\u011flayan Kur&#8217;an&#8217;\u0131n de\u011ferlendirmesiyle son bulmaktad\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;&#8230; Allah \u015fa\u015f\u0131rmayas\u0131n\u0131z diye size h\u00fckm\u00fcn\u00fc b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Allah her \u015feyi bilir.&#8221;<\/p>\n<p>Genel ve kapsay\u0131c\u0131 bir ifade &#8220;her\u015feyin mirasla ilgili olsun olmas\u0131n her\u015feyi bilir. Aile ve toplum ili\u015fkilerini, h\u00fck\u00fcm ve yasalar\u0131n\u0131 bilir. Bundan sonra ya her\u015feyi kapsayan Allah&#8217;\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 uymak vard\u0131r ya da sap\u0131kl\u0131k. \u0130nsan hayat\u0131 i\u00e7in bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc bulunmayan iki yol:<\/p>\n<p>Hidayetin ta kendisi olan Allah&#8217;\u0131n yolu ve say\u0131kl\u0131ktan ibaret olan ondan ba\u015fkas\u0131n\u0131n yolu&#8230;<\/p>\n<p>Ku\u015fkusuz Allah do\u011frusunu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>&#8220;Haktan sonra sap\u0131kl\u0131kta ba\u015fka ne var ki?&#8221;<\/p>\n<p>N\u0130SA SURES\u0130N\u0130N SONU<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00dcK\u00dcM ALLAH&#8217;INDIR 126- Gerek g\u00f6klerde ve gerekse yery\u00fcz\u00fcnde bulunan t\u00fcm varl\u0131klar Allah&#8217;a aittir. Allah her\u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;de, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ilahl\u0131kta birlenmesi s\u00f6z konusu edildi\u011fi zaman \u00e7o\u011fu kere beraberinde m\u00fclkiyet, egemenlik, otorite ve eri\u015filmez g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan da belirlenmesi s\u00f6z konusu olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tevhit, s\u0131rf y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n zat\u0131n\u0131n belirlenmesi anlam\u0131nda de\u011fildir. Aktif bir tevhittir &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1583,1597,343,344,1727,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2678","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-nisa","tag-nisa-suresi","tag-nisa-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2678\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}