{"id":2680,"date":"2012-01-21T11:36:41","date_gmt":"2012-01-21T11:36:41","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2680"},"modified":"2012-01-24T14:48:35","modified_gmt":"2012-01-24T14:48:35","slug":"nisa-suresinin-90-125-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/nisa-suresinin-90-125-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Nisa Suresi’nin 90-125 .Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

90- Yaln\u0131z sizinle aras\u0131nda anla\u015fma bulunan bir gruba s\u0131\u011f\u0131nan ya da sizinle ve tuttuklar\u0131 grupla sava\u015fmay\u0131 i\u00e7lerine sindiremeyerek size ba\u015fvuran Yahudiler bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Allah dileseydi onlar\u0131 \u00fczerinize sald\u0131rt\u0131r, onlar size sava\u015f a\u00e7arlard\u0131.<\/strong><\/p>\n

E\u011fer size sata\u015fmaz, sava\u015f a\u00e7maz, bar\u0131\u015f teklifi getirirlerse Allah onlara kar\u015f\u0131 herhangi bir eyleme giri\u015fmenize izin vermemi\u015ftir.<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmden, temel sistemiyle \u00e7eli\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece imkan buldu\u011fu her durumda \u0130sl\u00e2m’\u0131n bar\u0131\u015f\u0131 tercih etti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak tebli\u011f ve se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bulunmal\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131yla birlikte davet hareketini engelleme s\u00f6z konusu olmamal\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar eziyetlere maruz kalmamal\u0131d\u0131r. Bizzat \u0130sl\u00e2m davas\u0131, donukluk ve tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00fczden -zimmet veya ate\u015fkes gibi- s\u00f6zle\u015fmeli toplumlara s\u0131\u011f\u0131nan, onlara ba\u011flanan ve aralar\u0131nda ya\u015fayan ki\u015filer de bu toplumlar stat\u00fcs\u00fcne tabidirler. Onlar gibi muamele g\u00f6r\u00fcrler. Onlarla yap\u0131lan bar\u0131\u015f\u0131n kapsam\u0131na girerler. Ku\u015fkusuz bu, \u015fu h\u00fck\u00fcmlerde somutla\u015fan a\u00e7\u0131k ve belirgin bar\u0131\u015f ruhudur.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde esir alma ve \u00f6ld\u00fcrme h\u00fckm\u00fcnden bir di\u011fer grup da istisna edilmektedir. Bunlar, kavimleriyle m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda meydana gelen sava\u015fta tarafs\u0131z kalmay\u0131 tercil\u0131 eden ki\u015filer, kabileler ya da toplumlard\u0131r. Bunlar kavimleriyle birlik olup m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fmaktan ho\u015flanmazlar. Ayn\u0131 \u015fekilde m\u00fcsl\u00fcmanlarla birle\u015fip kendi kavimleriyle de sava\u015fmay\u0131 istemezler. Bu y\u00fczden, \u015funlara ya da bunlara dokunmaktan dolay\u0131 duyduklar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131 y\u00fcz\u00fcnden her iki gruptan da ellerini \u00e7ekerler.<\/p>\n

“… Sizinle ve tuttuklar\u0131 grupla sava\u015fmay\u0131 i\u00e7lerine sindiremeyerek size ba\u015fvuran yahudiler bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.”<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m’\u0131n, m\u00fcsl\u00fcmanlara ve davalar\u0131na sald\u0131rmaktan vazge\u00e7enler ile m\u00fcsl\u00fcmanlarla yahut onlarla sava\u015fanlar aras\u0131nda tarafs\u0131z kalmay\u0131 ye\u011fleyenlere kar\u015f\u0131 sava\u015fmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131p bar\u0131\u015f\u0131 istedi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Ne m\u00fcsl\u00fcmanlarla ne de kendi kavimleriyle sava\u015fmaktan ho\u015flanmayan ki\u015filer Yar\u0131mada da, hatta bizzat Kurey\u015f i\u00e7inde de mevcuttu. Ancak \u0130sl\u00e2m, onlar\u0131 yan\u0131nda veya kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almalar\u0131 i\u00e7in zorlamad\u0131. Buna ra\u011fmen kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almalar\u0131n\u0131 da istemiyordu. Kendilerini \u0130sl\u00e2m’a girmekten al\u0131koyan engeller ortadan kalk\u0131nca \u0130sl\u00e2m’a girmelerini istiyordu. Nitekim \u00f6yle de oldu.” (Bu h\u00fck\u00fcmler, pratik denemelerden sonra yar\u0131madada iki dinin bir arada ya\u015fayamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca Tevbe suresindeki ayetlerle de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir (nesh edilmi\u015ftir).)<\/p>\n

Y\u00fcce Allah sava\u015fmaktan ho\u015flanmayan tarafs\u0131zlar hakk\u0131nda bu tavr\u0131 tak\u0131nmay\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara sevdirirken, durumlar\u0131nda olabilecek ikinci bir tavr\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz -bu \u015fekilde sava\u015fmaktan ho\u015flanmayan tarafs\u0131zlar olacaklar\u0131na- y\u00fcce Allah onlar\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara musallat edip d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla birlikte onlarla sava\u015ft\u0131rabilirdi. Ancak y\u00fcce Allah bu \u015fekilde onlar\u0131 vazge\u00e7irdi. O halde bar\u0131\u015f en uygunudur. En iyisi onlar\u0131 bulunduklar\u0131 durumda b\u0131rakmakt\u0131r.<\/p>\n

“Allah dileseydi onlar\u0131 \u00fczerinize sald\u0131rt\u0131r, onlar size sava\u015f a\u00e7arlard\u0131. E\u011fer size sata\u015fmaz, sava\u015f a\u00e7maz, bar\u0131\u015f teklifi getirirlerse Allah onlara kar\u015f\u0131 herhangi bir eyleme giri\u015fmenize izin vermemi\u015ftir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an’\u0131n hikmetli e\u011fitim metodu, bu grup hakk\u0131nda b\u00f6yle bir tav\u0131r tak\u0131nmaktan ho\u015flanmayan yi\u011fit m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ruhlar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde ok\u015famaktad\u0131r. Bu tav\u0131rdaki y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctuf ve plan\u0131n\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n omuzlar\u0131ndaki y\u00fck\u00fc kat kat artt\u0131racak d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve eziyetlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak ok\u015famaktad\u0131r. Onlara, sunulan iyili\u011fi almalar\u0131n\u0131, tepmemelerini ve kendilerinden uzak bir yol tutan k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131 ve onunla kar\u015f\u0131la\u015fmamalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmektedir. Ancak bunlar\u0131n hi\u00e7biri dinlerinde tefrite ka\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131, inan\u00e7lar\u0131nda gev\u015fek olduklar\u0131n\u0131 ve basit bir bar\u0131\u015f u\u011fruna raz\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ifade etmez.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m, ucuz bir bar\u0131\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara yasaklamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m’\u0131n amac\u0131, ne pahas\u0131na olursa olsun sava\u015ftan ka\u00e7\u0131nmak de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m, d\u00e2v\u00e2n\u0131n ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hi\u00e7bir hakk\u0131n\u0131 feda etmeyen bir bar\u0131\u015f\u0131 hedeflemektedir. Ferd\u00ee ve ki\u015fisel haklar\u0131 de\u011fil elbette, y\u00fcklendikleri ve bu sayede m\u00fcsl\u00fcman ismini ald\u0131klar\u0131 bu sistemin haklar\u0131 kastedilmektedir.<\/p>\n

Bu sistemin, yolunda \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n duyurulmas\u0131na ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesinde insanlara ula\u015fmas\u0131na mani olan her engelin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 onun ba\u015fta gelen hakk\u0131d\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her k\u00f6\u015fesinde -kendisine bu \u00e7a\u011fr\u0131 ula\u015fm\u0131\u015f- dileyen her ki\u015fi hi\u00e7bir zarar ve i\u015fkenceye u\u011framaks\u0131z\u0131n bu dine rahatl\u0131kla girebilmelidir. Ayr\u0131ca, ne \u015fekilde olursa olsun ona inananlara zarar vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnenleri korkutacak bir g\u00fcc\u00fcn bulunmas\u0131 da zorunludur. Bundan sonra bar\u0131\u015f esast\u0131r. Cihad ise k\u0131yamete kadar s\u00fcrecektir ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Ancak burada bir di\u011fer grup vard\u0131r ki, \u0130sl\u00e2m onlara ayn\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc g\u00f6stermiyor. Bunlar ilk grup gibi zararl\u0131 bir m\u00fcnaf\u0131k grubudur. Ne bir ant(a\u015fmaya uyuyorlar ne de m\u00fcsl\u00fcmanlarla antla\u015fma bulunan bir kavme ba\u011flan\u0131rlar. O halde \u0130sl\u00e2m serbesttir. Bunlar\u0131 da \u00f6nceki m\u00fcnaf\u0131klar gibi bir uygulamaya tabi tutar.
\n91- Bir de hem sizden ve hem de tuttuklar\u0131 gruptan yana g\u00fcven i\u00e7inde olmak isteyen ba\u015fka birtak\u0131m kimselere rastlayacaks\u0131n\u0131z. Bunlar ne zaman fitneye, bozgunculu\u011fa itilseler ona bal\u0131klama dalarlar. E\u011fer bunlar sizden uzak durmaz size bar\u0131\u015f teklifi getirerek sava\u015ftan el \u00e7ekmezlerse onlar\u0131 yakalay\u0131n\u0131z ve nerede bulursan\u0131z \u00f6ld\u00fcr\u00fcn\u00fcz. Onlara kar\u015f\u0131 size apa\u00e7\u0131k bir yetki verdik.<\/strong><\/p>\n

\u0130bn-i Cerir M\u00fccahit’ten \u015f\u00f6yle nakleder: Bu ayet Mekkeli bir topluluk hakk\u0131nda inmi\u015ftir. Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) gelip g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylerlerdi. Sonra da Kurey\u015flilerin yan\u0131na d\u00f6n\u00fcp tekrar putlara taparlard\u0131. Bu \u015fekilde hem burada hem de orada kendilerini g\u00fcvenceye almak istiyorlard\u0131. \u015eayet vazge\u00e7ip \u0131slah olmazlarsa \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri emredildi. Bunun i\u00e7in y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:<\/p>\n

“E\u011fer bunlar sizden uzak durmaz size bar\u0131\u015f teklifi getirerek sava\u015ftan el \u00e7ekmezlerse onlar\u0131 yakalay\u0131n\u0131z ve nerede bulursan\u0131z \u00f6ld\u00fcr\u00fcn\u00fcz. Onlara kar\u015f\u0131 size apa\u00e7\u0131k bir yetki verdik.”<\/p>\n

B\u00f6ylece ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n yan\u0131nda \u0130sl\u00e2m’\u0131n kesinlik ve ciddiyetten olu\u015fan bir di\u011fer y\u00f6n\u00fcn\u00fc de g\u00f6rm\u00fc\u015f oluyoruz. Tabii ki, bunun yeri ayr\u0131 di\u011ferinin yeri ayr\u0131d\u0131r. Bunu belirleyecek olan durumun \u00f6zelli\u011fi ve realitesidir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n bu ik\u00ef \u00f6zelli\u011fini bu \u015fekilde g\u00f6rmek, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n duygusunda oldu\u011fu kadar \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde de bir denge meydana getirmek i\u00e7in bir g\u00fcvencedir. (Zaten \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin temel ve basl\u0131ca \u00f6zelli\u011fi budur). Baz\u0131 kat\u0131 kimseler \u00e7\u0131k\u0131p olay\u0131 sertlik, yi\u011fitlik, \u015fiddet ve heyecan olarak alg\u0131larsalar ku\u015fkusuz bu \u0130sl\u00e2m de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde, laubali, c\u0131l\u0131z ve \u0130sl\u00e2m i\u00e7in cihad etmekten ka\u00e7\u0131nan baz\u0131 kimseler \u00e7\u0131k\u0131p sanki \u0130sl\u00e2m t\u00f6hmet kafesindeymi\u015f onlar da tehlikeli ithamlar\u0131 bertaraf ediyorlarm\u0131\u015f gibi tav\u0131r tak\u0131n\u0131rlar. \u0130\u015fi; ho\u015fg\u00f6r\u00fc, bar\u0131\u015f\u0131 g\u00f6rmezlikten gelme, ba\u011f\u0131\u015flama ve sal\u0131 \u0130sl\u00e2m yurdunu ve m\u00fcsl\u00fcman toplumu savunmak olarak alg\u0131larlar. Davan\u0131n hi\u00e7bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131na duyurulma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn herhangi bir k\u00f6\u015fesinde \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131 kabul etmek isteyen bir ki\u015finin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131 benimseyen -benimsemeyen t\u00fcm insanlar\u0131n g\u00f6lgesinde g\u00fcvencede oldu\u011fu \u00fcst\u00fcn d\u00fczenin ve kanunun egemen olmas\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemeleri de \u0130sl\u00e2m de\u011fildir.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 ili\u015fkilere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin bir k\u0131sm\u0131 duyurulup a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f oldu b\u00f6ylece.<\/p>\n

\u00d6LD\u00dcRME HUSUSU<\/p>\n

Bunlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n di\u011fer kamplarla ili\u015fkilerinde s\u00f6z konusu olan h\u00fck\u00fcmlerdir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkilerine gelince; \u00fclkeleri farkl\u0131 da olsa -nitekim her zaman m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerde ya\u015famas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr- aralar\u0131nda \u00f6ld\u00fcrme ve sava\u015f s\u00f6z konusu olamaz. \u00d6ld\u00fcrme; ancak hadd veya k\u0131sas cezalar\u0131 nedeniyle olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanla ba\u015fka bir m\u00fcsl\u00fcman aras\u0131ndaki inan\u00e7 ba\u011f\u0131na bask\u0131n \u00e7\u0131kacak hi\u00e7bir neden olamaz. Bu y\u00fczden, aralar\u0131nda bu kadar sa\u011flam bir ba\u011f varken m\u00fcsl\u00fcman\u0131n m\u00fcsl\u00fcman\u0131 \u00f6ld\u00fcrmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Olsa olsa yanl\u0131\u015fl\u0131kla olabilir. Ancak yanl\u0131\u015fl\u0131kla adam \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in birtak\u0131m kanunlar ve h\u00fck\u00fcmler belirlenmi\u015ftir. Bilerek adam \u00f6ld\u00fcrmenin telafisi yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, hesaplar\u0131n \u00f6tesindedir. \u0130sl\u00e2m’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir olayd\u0131r.
\n92- Bir m\u00fcminin di\u011fer bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcrmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu ancak yanl\u0131\u015fl\u0131kla olabilir. Kim yanl\u0131\u015fl\u0131kla bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse m\u00fcmin bir k\u00f6le azad etmesi ve \u00f6l\u00fcn\u00fcn ailesine diyet \u00f6demesi gerekir. E\u011fer \u00f6lenin ailesi diyeti ba\u011f\u0131\u015flarsa bu gereklilik ortadan kalkar. E\u011fer \u00f6l\u00fc size d\u00fc\u015fman bir kavme mensub bir m\u00fcmin ise o zaman m\u00fcmin bir k\u00f6le azad etmek gerekir. E\u011fer anla\u015fmal\u0131 oldu\u011funuz kavimden ise ailesine fidye \u00f6demek ve m\u00fcmin bir k\u00f6le azad etmek gerekir. Bunlar\u0131 bulamayan kimse Allah’\u0131n tevbesini kabul etmesi i\u00e7in aral\u0131ks\u0131z bir ay oru\u00e7 tutar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/p>\n

93- Kim bir m\u00fcmini bile bile \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse onun cezas\u0131 i\u00e7inde ebedi olarak kalmak \u00fczere Cehennemdir. Allah ona gazap etmi\u015f, lanet ya\u011fd\u0131rm\u0131\u015f ve kendisi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck azap haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmler d\u00f6rt durumu kapsamaktad\u0131r. \u00dc\u00e7 tanesi yanl\u0131\u015fl\u0131kla adam \u00f6ld\u00fcrmeyle ilgilidir. Bu da, bir \u00fclkede -\u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde- ya\u015fayan m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda olabilece\u011fi gibi farkl\u0131 uluslardan olu\u015fan de\u011fi\u015fik \u00fclkelerde ya\u015fayanlar aras\u0131nda da olabilecek bir durumdur. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc durum ise, bilerek adam \u00f6ld\u00fcrmeyle ilgilidir. Bunu ise Kur’an’\u0131n \u00fcsl\u00fbbu daha ba\u015ftan uzak bir ihtimal olarak g\u00f6rmektedir. B\u00f6yle bir \u015fey olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu d\u00fcnya hayat\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey, bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bilerek ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 di\u011fer bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131na denk de\u011fildir. D\u00fcnya hayat\u0131ndaki hi\u00e7bir \u015fey, bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n di\u011fer bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131 bilerek \u00f6ld\u00fcrecek kadar aralar\u0131ndaki ili\u015fkiyi gev\u015fetemez. \u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda \u00f6ylesine sa\u011flam, derin, b\u00fcy\u00fck, \u00fcst\u00fcn ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki meydana getirmi\u015ftir ki, hi\u00e7bir zaman bu derece tehlikeli bir \u015fekilde zedelenmesine m\u00fcsaade edilmez. Bu y\u00fczden konuya, yanl\u0131\u015fl\u0131kla adam \u00f6ld\u00fcrmenin h\u00fck\u00fcmlerinden giriliyor.<\/p>\n

“Bir m\u00fcminin di\u011fer bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcrmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bu ancak yanl\u0131\u015fl\u0131kla olabilir.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re olabilecek tek ihtimal budur. Ayn\u0131 zamanda realiteye g\u00f6re de tek ihtimal budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 di\u011fer bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131r. Ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir olay… Son derece b\u00fcy\u00fck bir nimettir. Bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n b\u00f6yle bir nimeti tepmesi, bilerek ve kasten bunu ortadan kald\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \u015eu unsur… M\u00fcsl\u00fcman unsuru yery\u00fcz\u00fcnde var olan en \u00fcst\u00fcn unsurdur. \u0130nsanlar i\u00e7inde bu unsurun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc en iyi alg\u0131layan yine kendisi gibi bir m\u00fcsl\u00fcmand\u0131r ku\u015fkusuz. O halde \u00f6ld\u00fcrmek suretiyle bu unsuru yok etmeye kalk\u0131\u015famaz bir m\u00fcsl\u00fcman. Bunu m\u00fcsl\u00fcmanlar bilir. Ruhlar\u0131nda ve duygular\u0131nda hissederler bu ger\u00e7e\u011fi. Bunu y\u00fcce Allah, bu akide ve ba\u011fla \u00f6\u011fretmi\u015ftir onlara. Onlar\u0131 Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) etraf\u0131nda birle\u015ftirerek yak\u0131nla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f sonra da, kalplerini ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fekilde kayna\u015ft\u0131ran y\u00fcce Allah’\u0131n birli\u011finde toplam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ancak yanl\u0131\u015fl\u0131kla adam \u00f6ld\u00fcrme meydana geldi\u011finde, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmlerini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u015fu \u00fc\u00e7 durum s\u00f6z konusu olur:<\/p>\n

Birinci durum: Ailesi \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde ya\u015fayan bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcrmek. Bu durumda, m\u00fcmin bir k\u00f6le azat etmek ve \u00f6l\u00fcn\u00fcn ailesine diyet vermek gerekmektedir. M\u00fcmin bir k\u00f6le azat etmeye gelince; bu tamamen \u00f6ld\u00fcr\u00fclen m\u00fcmin bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fcsl\u00fcman topluma m\u00fcmin bir ki\u015fi kazand\u0131rmak amac\u0131na y\u00f6neliktir. Ayn\u0131 zamanda bu, \u0130sl\u00e2m’\u0131n k\u00f6leleri h\u00fcrle\u015ftirme hareketinin de bir gere\u011fidir. Diyet ise; ruhlarda intikam duygusunu yat\u0131\u015ft\u0131rmak, bu ac\u0131y\u0131 ya\u015fayanlar\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc almak bir de \u00f6l\u00fcm nedeniyle kaybettikleri baz\u0131 menfaatlerine bir kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. Bununla beraber \u0130sl\u00e2m, \u00f6l\u00fcn\u00fcn ailesine -g\u00f6n\u00fclleri raz\u0131 oluyorsa ba\u011f\u0131\u015flamay\u0131 telkin etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, m\u00fcsl\u00fcman topluma egemen olan \u015fefkat ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc atmosferine daha uygun bir tav\u0131rd\u0131r.<\/p>\n

“Kim yanl\u0131\u015fl\u0131kla bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse m\u00fcmin bir k\u00f6le azad etmesi ve \u00f6l\u00fcn\u00fcn ailesine diyet \u00f6demesi gerekir.”<\/p>\n

\u0130kinci durum: Dar-ul harpte (sava\u015f \u00fclkesinde) ya\u015fay\u0131p \u0130sl\u00e2m’a kar\u015f\u0131 sava\u015fan bir aileye mensup m\u00fcmin bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrmek. B\u00f6yle bir durumda; \u0130sl\u00e2m’\u0131n kaybetti\u011fi \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bir m\u00fcmin ki\u015finin yerine ge\u00e7mesi i\u00e7in m\u00fcmin bir k\u00f6le azat etmek gerektir. Ancak m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fan aileye diyet \u00f6demek do\u011fru de\u011fildir. Bu m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sava\u015flar\u0131nda onlara bir t\u00fcr yard\u0131m olacakt\u0131r. Burada \u00f6l\u00fcn\u00fcn ailesini ho\u015fnut etmenin ve onlar\u0131n sevgisini kazanman\u0131n imkan\u0131 da yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar \u0130sl\u00e2m’la sava\u015f\u0131yorlar, m\u00fcsl\u00fcmanlara d\u00fc\u015fmand\u0131rlar.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc durum: Zimmet ve ate\u015fkes s\u00f6zle\u015fmesiyle m\u00fcsl\u00fcmanlarla anla\u015fm\u0131\u015f bir kavme mensup bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcrmek. Asl\u0131nda b\u00f6yle bir durumda \u00f6ld\u00fcr\u00fclenin m\u00fcmin olmas\u0131 \u015fart\u0131 belirtilmemi\u015ftir. Baz\u0131 m\u00fcfessir ve f\u0131k\u0131h\u00e7\u0131lar ayeti mutlak olarak alg\u0131lam\u0131\u015f ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclen m\u00fcmin olmasa bile, m\u00fcmin bir k\u00f6le azat etmeyi -anla\u015fmal\u0131- ailesine de bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n diyetini vermeyi zorunlu g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcminlerle anla\u015fm\u0131\u015f olmalar\u0131 kanlar\u0131n\u0131 t\u0131pk\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kan\u0131 gibi dokunulmaz k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ancak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla, s\u00f6z bir m\u00fc’minin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. “Bir m\u00fcminin di\u011fer bir m\u00fcmini \u00f6ld\u00fcrmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez; bu ancak yanl\u0131\u015fl\u0131kla olabilir.” sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir m\u00fcmine ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli durumlar a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Her ne kadar ikinci durum i\u00e7in “E\u011fer \u00f6l\u00fc size d\u00fc\u015fman bir kavme mensup bir m\u00fcmin ise o zaman m\u00fcmin bir k\u00f6le azad etmek gerekir.” ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015fsa da bunun burada yinelenmesi \u00f6ld\u00fcr\u00fclenin d\u00fc\u015fman bir kavme mensup olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc durumda m\u00fc’min bir k\u00f6leyi azat etmeye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm de bu anlay\u0131\u015f\u0131 desteklemektedir. Buna g\u00f6re \u00f6ld\u00fcr\u00fclenin m\u00fc’min olmas\u0131 ona kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fc’min bir k\u00f6le azat etmeyi gerektirmektedir. Yoksa iman \u015fart\u0131 aranmaks\u0131z\u0131n mutlak anlamda bir k\u00f6le azat etmekle yetinilirdi.<\/p>\n

Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) anla\u015fmal\u0131 kavimlere mensup \u00f6l\u00fclerin diyetini \u00f6dedi\u011fi haber verilmi\u015ftir. Ancak \u00f6ld\u00fcr\u00fclenler say\u0131s\u0131nca m\u00fc’min bir k\u00f6le azat etti\u011fi anlat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda diyetin zorunlu oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu da Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) pratik uygulamas\u0131yla belirlenmi\u015ftir, bu ayetle de\u011fil. Bu ayetlerin kapsad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm durumlar;’ister \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde ya\u015fayan m\u00fc’min bir kavme mensup olsun, ister d\u00e2r-ul harp’te (sava\u015f \u00fclkesi) ya\u015fayan ve m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fan d\u00fc\u015fman bir kavme mensup olsun, isterse de m\u00fcsl\u00fcmanlarla aralar\u0131nda zimmet ya da ate\u015fkes antla\u015fmas\u0131 bulunan bir kavme mensup olsun bir m\u00fc’minin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine ili\u015fkindirler. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda bu durum a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Yanl\u0131\u015fl\u0131kla adam \u00f6ld\u00fcrmek b\u00f6yle. Bilerek \u00f6ld\u00fcrmeye gelince; bu imanla birlikte i\u015flenmeyecek kadar b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7tur. Diyet \u00f6demek ve k\u00f6le azat etmek keffaret olamaz bu su\u00e7a. Cezas\u0131 da Allah’\u0131n azab\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/p>\n

“Kim bir m\u00fc’mini bile bile \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse onun cezas\u0131 i\u00e7inde ebedi olarak kalmak \u00fczere cehennemdedir. Allah ona gazap etmi\u015f, l\u00e2net ya\u011fd\u0131rm\u0131\u015f ve kendisi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck azap haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Bu su\u00e7 sadece bir ki\u015fiyi -haks\u0131z yere- \u00f6ld\u00fcrmekten ibaret de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda y\u00fcce Allah’\u0131n iki m\u00fcsl\u00fcman\u0131n aras\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc, sevimli, \u015ferefli ve ulu ba\u011flar\u0131 da \u00f6ld\u00fcrmektir. Bu, bizzat iman\u0131 ve akidenin kendisini ortadan kald\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00fczden, bir\u00e7ok konuda \u015firke yak\u0131n kabul edilmi\u015ftir. Baz\u0131lar\u0131 -aralar\u0131nda \u0130bn-i Abbas da olmak \u00fczere- bu su\u00e7tan tevbe etmenin kabul olunmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedirler. Ancak baz\u0131lar\u0131 da y\u00fcce Allah’\u0131n “Allah, kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu kesinlikle ba\u011f\u0131\u015flamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7lar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar..” (Nisa Suresi. 116) ayetine dayanarak tevbe eden katilin de ba\u011f\u0131\u015flanaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedirler. Ayette ge\u00e7en “huld (sonsuzluk)” kelimesini de “uzun zaman” olarak yorumlam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman olmadan \u00f6nce ilk defa \u0130sl\u00e2m’\u0131n e\u011fitimini g\u00f6renler, babalar\u0131n\u0131, o\u011fullar\u0131n\u0131 ve karde\u015flerini \u00f6ld\u00fcrenleri -m\u00fcsl\u00fcman olarak- yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131rken g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Ku\u015fkusuz baz\u0131lar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131nda ac\u0131 bir burukluk ba\u015f g\u00f6sterirdi. Ancak hi\u00e7 biri onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmezdi. Bir kere bile d\u00fc\u015f\u00fcnmezlerdi. Heyecan\u0131n, kahrolman\u0131n ve ac\u0131n\u0131n en \u015fiddetli anlar\u0131nda bile b\u00f6yle bir duyguya kap\u0131lmazlard\u0131. Hatta \u0130sl\u00e2m’\u0131n onlar i\u00e7in belirledi\u011fi herhangi bir hakk\u0131 k\u0131smay\u0131 bile ak\u0131llar\u0131na getirmezlerdi.<\/p>\n

Yanl\u0131\u015fl\u0131kla bile olsa adam \u00f6ld\u00fcrmekten sak\u0131nd\u0131rmak ve m\u00fccahidlerin kalplerini Allah ve O’nun yolunda cihaddan ba\u015fka t\u00fcm duygulardan ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in y\u00fcce Allah, sava\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda biriyle sava\u015fmaya veya onu \u00f6ld\u00fcrmeye ba\u015flamadan \u00f6nce durumun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131na f\u0131rsat vermelerini ve s\u00f6zle ifade edilen \u0130sl\u00e2m’\u0131n zahiriyle yetinmelerini emretmektedir m\u00fcsl\u00fcmanlara. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada dille s\u00f6ylenen kelimeyi yalanlayan fiil\u00ee bir kan\u0131t s\u00f6z konusu de\u011fildir.
\n94- Ey m\u00fcminler Allah yolunda sava\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman iyice emin olmadan silah \u00e7ekmeyiniz. Size selam verene, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n mal\u0131na g\u00f6z dikerek `sen m\u00fc’min de\u011filsin’ demeyiniz. Zira as\u0131l bol ganimetler Allah kat\u0131ndad\u0131r. Bir zamanlar siz de \u00f6yle idiniz de Allah’\u0131n l\u00fctfu ile m\u00fcmin oldunuz. O halde silah \u00e7ekmeden \u00f6nce durumu iyice anlay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ne yaparsan\u0131z Allah ondan haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetin n\u00fcz\u00fbl sebebine ili\u015fkin bir\u00e7ok rivayetler vard\u0131r. \u00d6zetleyecek olursak, m\u00fcsl\u00fcman seriye (m\u00fcfreze)’lerden biri, yan\u0131nda y\u00fckl\u00fcce ganimet bulunan bir adama rast geliyor. Adam onlara selam vererek m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu ifade eder. Baz\u0131lar\u0131 adam\u0131n bunu kendilerinden kurtulmak i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek adam\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n

Bu t\u00fcr uygulamalardan sak\u0131nd\u0131ran ve ganimet arzusu veya h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131rken acele etmek gibi \u0130sl\u00e2m’\u0131n ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 ku\u015fkular\u0131 m\u00fc’minlerin g\u00f6n\u00fcllerinden uzakla\u015ft\u0131ran bu ayet, bu nedenle inmi\u015ftir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Allah yolunda cihad etmeye \u00e7\u0131karken m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131yla ilgili nimetleri hesaba katmalar\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Bunlar cihad i\u00e7in ne bir etken ne de bir neden olu\u015fturamazlar. Ayn\u0131 \u015fekilde ne oldu\u011fu iyice anla\u015f\u0131lmadan birinin kan\u0131n\u0131 ak\u0131tmakta acele etmek de \u00f6yle… \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman\u0131n kan\u0131 azizdir, onu ak\u0131tmak do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, iman edenlere hen\u00fcz kurtulduklar\u0131 cahiliye d\u00f6nemlerini, o zamanki acelecilik ve aptall\u0131klar\u0131n\u0131 ve ganimete olan d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcklerini ve ard\u0131ndan ruhlar\u0131n\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131p hedeflerini y\u00fcceltmek suretiyle l\u00fctufta bulundu\u011funu hat\u0131rlatmaktad\u0131r. O halde cahiliyede yapt\u0131klar\u0131 gibi d\u00fcnya nimeti u\u011fruna sava\u015fa \u00e7\u0131kmamal\u0131d\u0131rlar. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcce Allah, kendilerine bir tak\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fcler belirlemi\u015f ve bir d\u00fczen yerle\u015ftirmi\u015ftir. Cahiliyede oldu\u011fu gibi ilk heyecan nihai h\u00fck\u00fcm olamaz. Ayet-i kerime, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da bir zamanlar zay\u0131fl\u0131k ve korku nedeniyle kavimlerine kar\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlediklerine ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yan\u0131nda kendilerini g\u00fcvencede hissetmedikleri s\u00fcrece m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamad\u0131klar\u0131na i\u015faret ediyor. B\u00f6ylece, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bu adam da m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu kavminden gizledi\u011fini ve m\u00fcsl\u00fcmanlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca da m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klay\u0131p onlara m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n selam\u0131n\u0131 verdi\u011fini belirtiyor:<\/p>\n

“Bir zamanlar siz de \u00f6yle idiniz de Allah’\u0131n l\u00fctfu ile m\u00fc’min oldunuz. O halde silah \u00e7ekmeden \u00f6nce durumu iyice anlay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ne yaparsan\u0131z Allah ondan haberdard\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an’\u0131n metodu; canland\u0131rmak, sak\u0131nd\u0131rmak ve Allah’\u0131n nimetini hat\u0131rlatmak i\u00e7in kalpleri b\u00f6yle ok\u015famaktad\u0131r. Bu titizlik ve takvaya dayand\u0131rmaktad\u0131r, t\u00fcm kanun ve h\u00fck\u00fcmlerini, sonra da bunlar\u0131 iyice a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ayetler, ond\u00f6rt as\u0131r \u00f6nce -bu derece ay\u0131k ve temiz bir \u015fekilde yerle\u015ftirilen uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

\u0130L\u00c2H\u00ce S\u0130STEM<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn, ge\u00e7en ayetler ve ondan \u00f6nceki konu ile g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131 ve s\u0131k\u0131 bir yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, konu bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7en iki dersin tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 konumundad\u0131r. \u015eayet -\u0130sl\u00e2m’\u0131n belirledi\u011fi gibi- uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin ilkelerini yerle\u015ftirme arzusu olmasayd\u0131 ilk iki dersi bu dersle biti\u015fik tek konu kabul edecektik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar bir zincirde yer alan halkalar gibidirler.<\/p>\n

Bu dersin esas konusunu; Dar-ul \u0130slam’a (\u0130sl\u00e2m \u00fclkesine) hicret etmek, Dar-ul k\u00fcf\u00fcr ve Dar-ul harp (k\u00fcf\u00fcr ve sava\u015f \u00fclkesi) de kalan m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 canlar\u0131yla ve mallar\u0131yla Allah yolunda cihad eden m\u00fcsl\u00fcman saf’fa kat\u0131lmay\u0131 ve Mekke’de aile ve mal\u0131n yan\u0131nda kalman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 nisbi rahat ve \u00e7\u0131kardan ar\u0131nmay\u0131 te\u015fvik etmek, olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

“M\u00fc’minlerden \u00f6z\u00fcrs\u00fcz olarak yerlerinde oturanlar ile mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile Allah yolunda cihad edenler bir de\u011fildir. Allah mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad edenleri derece bak\u0131m\u0131ndan oturanlardan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131. Ger\u00e7i Allah her ikisine de Cenneti vaad etmi\u015ftir, ama mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad edenleri, oturanlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafatla \u00fcst\u00fcn tutmu\u015ftur.”<\/p>\n

Oysa Medine’de, kendileri sava\u015fa \u00e7\u0131kmakta a\u011f\u0131r davrand\u0131klar\u0131 gibi ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da al\u0131koyan m\u00fcnaf\u0131klardan ba\u015fkas\u0131 sava\u015ftan geri kal\u0131p oturmam\u0131\u015ft\u0131. Bunlar hakk\u0131nda da ge\u00e7en derste farkl\u0131 bir \u00fcsl\u00fbp kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc, dinleri ve inan\u00e7lar\u0131 u\u011fruna hicret etmeye g\u00fc\u00e7leri yetti\u011fi halde, melekler taraf\u0131ndan “kendilerini zulme mahk\u00fbm edenler” olarak canlar\u0131 al\u0131nana kadar Dar-ul k\u00fcf\u00fcr (k\u00fcf\u00fcr \u00fclkesi) de oturmaya devam edenlere y\u00f6nelik sak\u0131nd\u0131rma ve tehditleri i\u00e7eren di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm takip etmektedir: “Bunlar\u0131n bar\u0131naklar\u0131 Cehennem olacakt\u0131r. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131\u015f yeridir.”<\/p>\n

Bunu da, Allah yolunda hicret edenin kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z olarak Allah i\u00e7in hicret etmeyi ama\u00e7lay\u0131p evinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andan itibaren Allah’\u0131n g\u00fcvencesi alt\u0131nda oldu\u011funa ili\u015fkin ba\u015fka bir b\u00f6l\u00fcm takip etmektedir. B\u00f6ylece tehlikelerle dolu ayn\u0131 zamanda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de \u00e7ok olan bu t\u00fcr bir tehlikeye at\u0131l\u0131rken insan ruhunda ba\u015f g\u00f6steren bir\u00e7ok korku da tedavi edilmektedir.<\/p>\n

Konu; cihad, m\u00fccahitler yurduna hicret ve hicret yurdundaki m\u00fcsl\u00fcmanlarla -aralar\u0131nda hicret etmeyen m\u00fcsl\u00fcmanlar da olmak \u00fczere- bu yurdun d\u0131\u015f\u0131nda kalan gruplar aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ait h\u00fck\u00fcmler \u015feklinde s\u0131ralan\u0131p s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde bu ders -sava\u015f meydan\u0131 veya hicret yolculu\u011fu gibi- korkulu durumlarda k\u0131l\u0131nacak namaz\u0131n nas\u0131l oldu\u011funa da de\u011finmektedir. B\u00f6ylesine zor anlarda namaza g\u00f6sterilen bu \u00f6zen -daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi- \u0130sl\u00e2m’\u0131n namaza bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n tabiat\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca, gaflet ve gurur an\u0131n\u0131 g\u00f6zetleyen d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan kaynaklanan tehlikelerin m\u00fcsl\u00fcman cemaati ku\u015fatmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda tam bir ruhsal seferberlik durumunu meydana getirmek i\u00e7in uygun bir ortam da haz\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ders; M\u00fccahitlerin ba\u015f\u0131na gelen ac\u0131 ve zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah yolunda cihada \u00e7\u0131kma konusunda m\u00fc’minleri cesaretlendirmeye y\u00f6nelik son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkisi olduk\u00e7a derin bir dokunu\u015fla son bulmaktad\u0131r. Bunu da, m\u00fccahit m\u00fc’minlerle, onlarla sava\u015fan d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek durumlar\u0131n\u0131, yol ayr\u0131m\u0131nda tasvir etmekle ger\u00e7ekle\u015ftiriyor:<\/p>\n

“…Onlar\u0131 \u0131srarla kovalamaktan geri durmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer siz ac\u0131 \u00e7ekiyorsan\u0131z, bilin ki onlar da sizin gibi ac\u0131 \u00e7ekiyorlar. Oysa siz Allah’tan onlar\u0131n beklemedi\u011fini bekliyorsunuz.”<\/p>\n

Bu tasvirle iki yol birbirinden ayr\u0131l\u0131yor, iki metod iyice belirginle\u015fiyor. Ac\u0131lar k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcp zorluklar basitle\u015fiyor. Art\u0131k bitkinlik ve yorgunlu\u011fun eseri kalm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc di\u011ferleri de ac\u0131 \u00e7ekiyorlar. \u00dcstelik m\u00fc’minler onlar\u0131n Allah’tan beklemediklerini bekliyorlar.<\/p>\n

Bu ders, -tedavi etti\u011fi t\u00fcm konularla ve ba\u015fvurdu\u011fu t\u00fcm tedavi yollar\u0131yla ger\u00e7ek bir olu\u015fumun zorluklar\u0131 ve pratik bir yap\u0131lanman\u0131n problemleriyle y\u00fczy\u00fcze gelen m\u00fcsl\u00fcman kitlenin b\u00fcnyesinde olup biten \u015feyleri, be\u015feri zaaf etkenleri, ge\u00e7mi\u015f cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131 ile zorluk ve ac\u0131lar\u0131yla \u00f6zellikleri gibi ruhlarda, birbirine kar\u0131\u015fan \u015feyleri de i\u015flemektedir. Bunca zorluk ve ac\u0131larla beraber, \u015fu hikmetli metodun \u00f6rnek g\u00f6sterdi\u011fi ve bu b\u00fcy\u00fck i\u015fi yerine getirmeleri i\u00e7in insan f\u0131trat\u0131nda harekete ge\u00e7irdi\u011fi \u015fevk ve co\u015fkuyla, g\u00f6revi yerine getirmek gibi \u015feyleri de \u00e7izmektedir bu ders.<\/p>\n

Mevcut durumun vasfedili\u015finde, cesaretlendirme ve harekete ge\u00e7irme an\u0131nda, f\u0131tr\u00ee korkular\u0131n ve pratik ac\u0131lar\u0131n tedavisinde, sava\u015f alan\u0131nda namazla sil\u00e2hlanmada, \u00f6zellikle -haz\u0131rl\u0131k ve uyan\u0131kl\u0131kla sil\u00e2hlanman\u0131n yan\u0131nda- namaz ve y\u00fcce Allah’\u0131n muhacirlere verdi\u011fi g\u00fcvenceye, cihad edenlere vaad etti\u011fi sevaba, kendi yolunda sava\u015fa \u00e7\u0131kanlara yapaca\u011f\u0131 azaba g\u00fcvenmede b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00e7izilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Bu arada Kur’an’\u0131n Rabban\u00ee metodunun, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f anlar\u0131nda insan ruhuna, olu\u015fum ve olgunla\u015fma an\u0131nda da insan toplumuna kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tavr\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ayn\u0131 anda ve tek ayette \u00e7\u00f6z\u00fcmlenen \u00e7e\u015fitli hususlar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6zellikle m\u00fcsl\u00fcman cemaatin ruhlar\u0131 tetikte olmak, uyan\u0131k bulunmak ve tehlikeye kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli haz\u0131r bulunmakla doldurulurken bilin\u00e7lerinin de k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck duygusuyla dolduruldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu arada m\u00fcsl\u00fcman cemaata; zaaf noktalar\u0131, ve eksiklik yerleri g\u00f6sterilerek bunlardan \u015fiddetle sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, tek\u00e2m\u00fcl\u00fc ve insan ruhunu kar\u015f\u0131lamas\u0131, bir tek. dokunu\u015fla \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 tellerin ve bu ruhta ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 iplerin say\u0131s\u0131 ve bunlar\u0131n teker teker ses verip kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi bak\u0131m\u0131ndan ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir metoddur.<\/p>\n

E\u011fitim metodu ve dayand\u0131\u011f\u0131 toplumsal d\u00fczen noktas\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, m\u00fcsl\u00fcman toplum ile \u00e7evresindeki di\u011fer toplumlar aras\u0131ndaki farklar\u0131n en belirginidir. Bu a\u00e7\u0131k \u00fcst\u00fcnl\u00fck -hayat\u0131ndaki t\u00fcm \u015fartlar ve zaman zaman ba\u015f g\u00f6steren zaaf ve eksikliklerle beraber- yeni ortaya \u00e7\u0131kan bu gen\u00e7 toplumun yerle\u015fmesinin, di\u011fer toplumlar\u0131 geride b\u0131rak\u0131p onlar\u0131 yenmesinin de en a\u00e7\u0131k sebebidir. Yenmek derken sadece sava\u015f alan\u0131ndaki yenme kastedilmiyor tabiiki. Yepyeni bir uygarl\u0131\u011f\u0131n kartla\u015fm\u0131\u015f uygarl\u0131klara, hayat metodunun di\u011fer metodlara, \u00f6rnek hayat\u0131n ba\u015fka ya\u015fam bi\u00e7imlerine galip gelmesi ve yeni bir insan\u0131n do\u011fumuyla birlikte yepyeni bir \u00e7a\u011f\u0131n do\u011fumu kastedilmektedir.<\/p>\n

Bu kadar\u0131yla yetinip ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele almaya ba\u015flayal\u0131m:
\nC\u0130HADA \u00c7IKANLAR VE EVLER\u0130NDE OTURANLAR<\/p>\n

95- M\u00fcminlerden \u00f6z\u00fcrs\u00fcz olarak yerlerinde oturanlar ile mallar\u0131 ve canlar\u0131yla Allah yolunda cihad edenler bir de\u011fildir. Allah mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad edenleri derece bak\u0131m\u0131ndan oturanlardan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131. Ger\u00e7i Allah her ikisine de cenneti vaad etmi\u015ftir, ama mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad edenleri oturanlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafatla \u00fcst\u00fcn tutmu\u015ftur.<\/p>\n

96- (Cihad edenlere) kendi kat\u0131ndan dereceler, ba\u011f\u0131\u015flama ve rahmet sunmu\u015ftur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu Kur’an ayeti m\u00fcsl\u00fcman toplumu ve \u00e7evresinde meydana gelen \u00f6zel bir durumu ortaya koyuyor. Mal ve canla cihad sorumlulu\u011funu yerine getirmede bu toplumun baz\u0131 elemanlar\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren gev\u015feklik gibi \u00f6zel bir durumu tedavi ediyor. Burada ister m\u00fc\u015frikler, hicret ederken yanlar\u0131nda mallar\u0131ndan herhangi bir \u015fey ta\u015f\u0131malar\u0131na m\u00fcsaade etmedikleri i\u00e7in mallar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla veya hicretin zorlu\u011fundan yahut yoldaki \u00e7e\u015fitli tehlikelerden kurtulmak amac\u0131yla geride kalanlar kastedilsin… Ger\u00e7ekten m\u00fc\u015frikler, hicret edeceklerini anlad\u0131klar\u0131 anda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hicret etmelerine m\u00fcsaade etmiyorlar. \u00c7o\u011fu kere hapsedip i\u015fkence ediyorlard\u0131. Ya da daha do\u011fru bir ifadeyle i\u015fkenceyi art\u0131r\u0131yorlard\u0131. \u0130ster hicret etmekten geri kalanlar kastedilsin -ki biz bunu tercih ediyoruz- ya da Dar-ul \u0130sl\u00e2m’da mallar\u0131 ve canlar\u0131yla cihada ko\u015fmayanlar kastedilsin. Bunlar cihad g\u00f6revini a\u011f\u0131rdan alan m\u00fcnaf\u0131klardan ayr\u0131 bir grupturlar. Ge\u00e7en derste m\u00fcnaf\u0131klardan s\u00f6z edilmi\u015fti. ister bunlar kastedilsin, ister Dar-ul \u0130sl\u00e2m’da mallar\u0131 ve canlar\u0131yla cihada ko\u015fmayan \u015fu ki\u015filer kastedilsin durum de\u011fi\u015fmez.<\/p>\n

Her haluk\u00e2rda bu ayet \u00f6zel bir durumu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Ancak Kur’an\u0131n ifade tarz\u0131 genel bir kural yerle\u015ftirip onu zaman ba\u011f\u0131ndan ve \u00e7evresel ko\u015fullardan ba\u011f\u0131ms\u0131z k\u0131lar. Bunu, y\u00fcce Allah’\u0131n her zaman ve mekandaki m\u00fc’minlere bah\u015fetti\u011fi bir kural haline getiriyor . Can ile cihad etmeye engel bir acizlik ya da hem can hem de malla cihad etmeye engel acizlik ve fakirlik gibi \u00f6z\u00fcr sahipleri d\u0131\u015f\u0131nda mal ve canla cihad etmekten geri kal\u0131p oturan m\u00fc’minlerle, mallar\u0131yla ve canlar\u0131yla cihad eden di\u011ferlerinin e\u015fit olmayaca\u011f\u0131 mutlak anlamdaki genel kural\u0131n\u0131 yerle\u015ftiriyor:<\/p>\n

“…M\u00fcminlerden \u00f6z\u00fcrs\u00fcz olarak yerlerinde oturanlar ile mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile Allah yolunda cihad edenler bir de\u011fildir.”<\/p>\n

Ancak bu \u015fekilde belirsiz b\u0131rakm\u0131yor. Aksine konuyu a\u00e7\u0131klay\u0131p iyice yerle\u015ftiriyor. \u0130ki grup aras\u0131ndaki e\u015fitsizli\u011fin mahiyeti de bildiriliyor.<\/p>\n

“… Allah mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad edenleri derece bak\u0131m\u0131ndan oturanlardan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131.”<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlar\u0131n cennetteki mekanlar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken bu derecenin \u00f6rne\u011fini vermektedir.<\/p>\n

Sahihayn (Buh\u00e2ri-M\u00fcslim) de Ebu Said el-Hudri’den (Allah Ondan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle rivayet edilir. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun): “Cennette y\u00fcce Allah’\u0131n kendi yolunda cihad edenler i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz derece vard\u0131r. Bunlardan iki tanesinin aras\u0131ndaki mesafe ise g\u00f6kle yer aras\u0131 kadard\u0131r” buyurdu.<\/p>\n

A’me\u015f, Amr b. M\u00fcrre’den, o da Ebu Ubeyde’den, o da Abdullah b. Mes’ud’dan \u015f\u00f6yle rivayet eder: Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Kim bir ok atarsa onun i\u00e7in bir derece m\u00fckafat vard\u0131r.” buyurdu. Adam\u0131n biri: Ya Resulullah derece nedir? diye sordu. Resulullah: “Senin anan\u0131n (evinin) e\u015fi\u011fi de\u011fildir elbette. \u0130ki derece aras\u0131nda y\u00fczy\u0131ll\u0131k mesafe vard\u0131r” buyurdu.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6rnek verdi\u011fi mesafeleri, evrenin baz\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f olmam\u0131zdan dolay\u0131 bug\u00fcn daha iyi tasavvur edebiliriz. \u00d6yle ki \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n bir y\u0131ld\u0131zdan di\u011fer bir y\u0131ld\u0131za y\u00fczlerce \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131nda varabildi\u011fini biliyoruz. O g\u00fcn Resulullah’\u0131 (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) dinleyenler dediklerini do\u011fruluyorlard\u0131. Bizler ise -dedi\u011fim gibi- iman etmenin yan\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f olmaktan dolay\u0131 bu boyutlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, \u00f6z\u00fcrs\u00fcz olarak sava\u015ftan geri kal\u0131p oturan m\u00fc’minlerle mallar\u0131 ve canlar\u0131 ile cihad edenlerin seviyeleri aras\u0131ndaki fark\u0131 belirledikten sonra, y\u00fcce Allah’\u0131n t\u00fcm\u00fcne birden Cenneti vaad etti\u011fini bildiriyor.’<\/p>\n

“… Ger\u00e7i Allah her ikisine de Cenneti vaad etmi\u015ftir…”<\/p>\n

\u0130man edenlerin, mal ve canla cihada ili\u015fkin iman\u0131n sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmedeki \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri oran\u0131nda dereceleri bak\u0131m\u0131ndan birbirlerinden \u00fcst\u00fcn olmalar\u0131na ra\u011fmen her haluk\u00e2rda iman\u0131n bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ve de\u011feri vard\u0131r. Bu sayede, ayette s\u00f6z\u00fc edilen “oturanlar\u0131n” cihad g\u00f6revini a\u011f\u0131rdan alan m\u00fcnaf\u0131klar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Bunlar m\u00fcsl\u00fcman safta yer alan salih ve samimi bir gruptur. Ancak bu y\u00f6nleri eksiktir. \u0130\u015fte Kur’an bu eksikliklerini gidermeleri bundan beklenen iyilikler ve arzular\u0131n cihada ko\u015fmakla ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi konusunda onlar\u0131 te\u015fvik etmektedir.<\/p>\n

Ayet-i kerime bu noktay\u0131 belirledikten sonra ilk kural\u0131 iyice yerle\u015ftirmeye koyuluyor. Vurgulay\u0131p kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletiyor. \u00d6tesindeki b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2fata y\u00f6nelmeyi te\u015fvik ediyor:<\/p>\n

“… Ama mallar\u0131 ve canlar\u0131yla cihad edenleri, oturanlara kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafatla \u00fcst\u00fcn tutmu\u015ftur.”, “(Cihad edenlere) kendi kat\u0131ndan dereceler, ba\u011f\u0131\u015flama ve rahmet sunmu\u015ftur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.”<\/p>\n

Bu vurgu… Bu vaadler… M\u00fccahidleri bu \u015fekilde \u00f6vme’… Geride kal\u0131p oturanlardan \u00fcst\u00fcn tutma. M\u00fc’min ruhun ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck m\u00fckafat\u0131n derecelerini ve y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcnah ve kusurlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p merhamet edece\u011fini \u00f6n plana \u00e7\u0131karma.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar iki \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fe dikkat \u00e7ekmektedir;<\/p>\n

Birinci ger\u00e7ek: Bu ayetler, daha \u00f6nce dedi\u011fimiz gibi m\u00fcsl\u00fcman toplum i\u00e7inde ba\u015f g\u00f6steren durumlar\u0131 kar\u015f\u0131lay\u0131p tedavi ediyordu. Bu da, insan ruhunun ve insan topluluklar\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini daha \u00e7ok alg\u0131lamam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Buna g\u00f6re toplumlar iman ve e\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00fcst\u00fcn bir konumda olsalar bile nefis tamamen Allah i\u00e7in ve O’nun yolunda olsa bile yine de sorumluluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u00f6zellikle mal ve canla cihad sorumlulu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren zaaf, h\u0131rs, cimrilik ve eksiklik noktas\u0131nda s\u00fcrekli bir tedaviye ihtiya\u00e7 duyar. Buna g\u00f6re zaaf, h\u0131rs, cimrilik ve eksiklik gibi insan\u00ee \u00f6zellikler belirdi\u011finde fert ve toplum konusunda, samimiyet, kararl\u0131l\u0131k, m\u00fcsl\u00fcmanlara ba\u011fl\u0131l\u0131k ve y\u00fcce Allah’\u0131n buyruklar\u0131na g\u00f6re hareket etme duygusu bulundu\u011fu s\u00fcrece hakk\u0131nda karamsar olmak ve kendi halinde b\u0131rak\u0131p ho\u015f g\u00f6rmek gerekmez. Ancak bunun anlam\u0131 fert veya toplumu kendilerinden kaynaklanan zaaf, h\u0131rs, cimrilik ve eksiklikle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmak de\u011fildir. Bunlar pratik hayat\u0131n birer par\u00e7as\u0131d\u0131r diye zelilce bir hayat ya\u015famakla bocalamas\u0131 telkin edilmemelidir. Aksine batakl\u0131ktan kurtulmas\u0131 i\u00e7in uyar\u0131, y\u00fcksek zirvelere \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in de y\u00f6nlendirme ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Hem de burada hikmetli ilah\u00ee metodun yapt\u0131\u011f\u0131 gibi her t\u00fcr uyar\u0131 ve y\u00f6nlendirme \u015fekline ba\u015fvurarak.<\/p>\n

\u0130kinci ger\u00e7ek: Allah’\u0131n terazisi ve bu dinin \u00f6l\u00e7\u00fclerine g\u00f6re cihad\u0131n de\u011feri ve bu akidenin ve hayat d\u00fczeninin \u00f6z\u00fcnde bu unsurun temel olu\u015fudur. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6\u011fretti\u011fi, yolun mahiyetinden insan\u0131n \u00f6zelli\u011finden ve her an \u0130sl\u00e2m’a d\u00fc\u015fmanl\u0131k besleyen kamplar\u0131n tabiatlar\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r, bu ger\u00e7ek.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz cihad, o d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir durum de\u011fildir. Bu dava kervan\u0131yla yol alan bir zorunluluktur. Baz\u0131 iyi niyetli ki\u015filerin sand\u0131\u011f\u0131 gibi sorun; \u0130sl\u00e2m’\u0131n imparatorluklar \u00e7a\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, bu y\u00fczden \u00e7evrelerinin etkisinde kalarak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde “Dengeyi korumak i\u00e7in cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 bulundurmak zorunludur” fikrinin yer etmesinden kaynaklanmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu iddialar en az\u0131ndan bu t\u00fcr kehanet ve tahminleri y\u00fcr\u00fctenlerin g\u00f6n\u00fcllerinin \u0130sl\u00e2m’\u0131n tabiat\u0131ndan ne kadar habersiz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

\u015eayet cihad, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131nda sonradan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir durum olsayd\u0131, Allah’\u0131n kitab\u0131nda bunca b\u00f6l\u00fcm yer almazd\u0131, hem de bu \u00fcsl\u00fbpda. Ayn\u0131 \u015fekilde Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) s\u00fcnnetinde de benzeri bir \u00fcsl\u00fbpla bu kadar yer verilmezdi.<\/p>\n

\u015eayet cihad ge\u00e7ici \u015fartlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6rev olsayd\u0131, Hz. Peygamber, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar gelecek t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 kapsayacak \u015fu hadisi irad etmezdi: “Kim cihad etmeden veya cihada niyetlenmeden \u00f6l\u00fcrse bir \u00e7e\u015fit nifak \u00fczere \u00f6l\u00fcr.” (“Mesabihussunne” sahibi, sahih hadislerden tahric etmi\u015ftir.)<\/p>\n

Ger\u00e7i, sahih rivayetlerde nakledilen \u015fu hadiste oldu\u011fu gibi Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6zel ailesel ko\u015fullardan dolay\u0131 baz\u0131 m\u00fccahitleri kimi durumlarda geri \u00e7evirdi\u011fi olmu\u015ftur. Nitekim “cihad edeyim” diye gelen birine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun):<\/p>\n

-Annen-baban hayatta m\u0131?<\/p>\n

-Evet, cevab\u0131n\u0131 al\u0131nca;<\/p>\n

-O halde onlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.”<\/p>\n

Evet, b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu olmu\u015f olsa bile bireysel bir durumdur, genel kural\u0131 bozmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ki\u015fi, \u00e7ok say\u0131daki m\u00fccahitlerden bir \u015fey eksiltmez. Belki de, adeti oldu\u011fu \u00fczere ordusundaki her askerin durumunu teker teker bilen Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu adam\u0131n ve anne-babas\u0131n\u0131n durumunu da bilmesi b\u00f6yle bir emir vermesine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

O halde hi\u00e7 kimse “Cihad ge\u00e7ici \u015fartlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6revdir, bug\u00fcnse \u015fartlar de\u011fi\u015fmi\u015ftir” diyemez.<\/p>\n

Bu \u0130sl\u00e2m k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 \u00e7ekip yoluna devam ederek \u00f6n\u00fcne gelenin kellesini u\u00e7urmaktad\u0131r anlam\u0131na da gelmez. Aksine insan hayat\u0131n\u0131n realitesi ve davet yolunun \u00f6zelli\u011fidir. Bu husus \u0130sl\u00e2m’\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131na sar\u0131lmas\u0131n\u0131 ve her an tetikte olmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah bu i\u015fin krallar\u0131n ho\u015funa gitmeyece\u011fini, iktidar sahiplerinin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc yollar\u0131 bu yoldan farkl\u0131d\u0131r, hayat metodlar\u0131 bu metoda uymaz. Bu durum yaln\u0131zca d\u00fcn i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildi elbette. Bug\u00fcn, yar\u0131n, her yerde ve her nesil i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn her zaman kendini be\u011fendi\u011fini adil olmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve -iyilik ne kadar bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 yollara ba\u015fvursa da- iyili\u011fin geli\u015fmesine m\u00fcsaade etmesinin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu, ku\u015fkusuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyili\u011fin s\u0131rf geli\u015fmesi bile k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u00e7in tehlikedir. Hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, b\u00e2t\u0131l i\u00e7in tehlike olu\u015fturma\u011fa yeterlidir. \u00d6yleyse k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sald\u0131rganl\u0131\u011fa ba\u015fvurmas\u0131 zorunludur. Bat\u0131l\u0131n kendini korumak i\u00e7in, hakk\u0131 yok etmeye ve g\u00fc\u00e7 kullanarak bo\u011fmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu yarat\u0131l\u0131\u015ft\u0131r, ge\u00e7ici bir olgu de\u011fildir.<\/p>\n

F\u0131tratt\u0131r bu, sonradan meydana gelmi\u015f bir durum de\u011fildir. Bu y\u00fczden cihad ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Her \u015fekliyle zorunludur. \u00d6nce vicdan aleminden ba\u015flay\u0131p ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131k\u0131p ger\u00e7ek, pratik ve g\u00f6r\u00fclen alemi de kapsamas\u0131 gerekir. Silahlanm\u0131\u015f k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe, silahlanm\u0131\u015f iyilikle, kar\u015f\u0131 koymak \u015fartt\u0131r. Say\u0131 \u00e7oklu\u011fundan ibaret, z\u0131rh\u0131na b\u00fcr\u00fcnen bat\u0131l\u0131 haz\u0131rl\u0131k k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 ku\u015fanm\u0131\u015f hak ile kar\u015f\u0131lamak zorunludur. Yoksa i\u015f intiharla sonu\u00e7lan\u0131r veya m\u00fc’minlere yak\u0131\u015fmayan komik bir durum s\u00f6z konusu olur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fc’minlerden istedi\u011fi ve canlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 cennet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 gibi mallar\u0131 ve canlar\u0131 feda etmek zorunludur. Bundan sonra ya onlara galibiyet takdir eder ya da \u015fehitlik. Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n bilece\u011fi bir i\u015ftir. \u00d6z\u00fcnde, hep hikmetini bar\u0131nd\u0131ran O’nun kaderi ge\u00e7erlidir. Onlara gelince; Rablerinin kat\u0131ndaki iki g\u00fczellikten biri onlar\u0131nd\u0131r. Zaman\u0131 gelince b\u00fct\u00fcn insanlar \u00f6l\u00fcr. Ancak sadece \u015fehitler, tekrar dirilip \u015fehit olmay\u0131 ister.<\/p>\n

Burada \u015fu akidenin, onun pratik hayat metodunun, belirlenmi\u015f hareket \u00e7izgisinin, bu \u00e7izginin mahiyetinin ve \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesinden etkilenmeyen f\u0131trat\u0131n\u0131n temel odak noktalar\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Baz\u0131 noktalar vard\u0131r ki, \u015fartlar ne olursa olsun m\u00fc’minlerin duygular\u0131nda bu konuda bir c\u0131v\u0131kl\u0131\u011f\u0131n bulunmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Bu noktalar\u0131n ba\u015f\u0131nda, burada y\u00fcce Allah’\u0131n bu \u015fekilde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi, sadece Allah yolunda, yaln\u0131zca O’nun sanca\u011f\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan cihad gelmektedir. Evet, \u00f6l\u00fclerine \u015fehit ismi verilen ve Mele-i A’l\u00e2’da -ruhlar aleminde- onurla kar\u015f\u0131lanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bu cihatt\u0131r.<\/p>\n

Bundan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 geride kal\u0131p oturan gruptan s\u00f6z etmektedir. \u0130steseler ve fedakarl\u0131kta bulunsalar rahatl\u0131kla hicret edebilecekleri halde mallar\u0131n ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ya da hicretin zorluklar\u0131 ve yolun ac\u0131lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama zaaf\u0131n\u0131n k\u00fcf\u00fcr \u00fclkesinde oturmaya devam eden gruptan s\u00f6z etmektedir. \u00d6m\u00fcrleri dolup, melekler canlar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in geldi\u011fi zamandan s\u00f6z etmektedir. Durumlar\u0131n\u0131 o derece ay\u0131play\u0131c\u0131 ve k\u0131nay\u0131c\u0131 bir \u015fekilde tasvir ediyor ki, hicret etmeyip oturanlar; dinleri, inan\u00e7lar\u0131 u\u011fruna ve kendileri i\u00e7in Rabblerinin kat\u0131ndan belirlenen sonuca kavu\u015fmak i\u00e7in ka\u00e7acak gibi oluyorlar:
\nKEND\u0130LER\u0130NE ZULMEDENLER<\/p>\n

97- Melekler, kendilerini zulme mahkum edenlerin canlar\u0131n\u0131 al\u0131rken onlara “D\u00fcnyadaki durumunuz neydi?” diye sorarlar. Onlar da “Ezilmi\u015f zavall\u0131lard\u0131k ” derler. Melekler onlara “Peki Allah’\u0131n topra\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 etmenize yetecek kadar geni\u015f de\u011filmiydi ki? derler. Bunlar\u0131n bar\u0131naklar\u0131 Cehennem olacakt\u0131r. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131\u015f yeridir.<\/p>\n

98- Yaln\u0131z, \u00e7aresiz kalan, hi\u00e7 bir \u00e7\u0131kar yol bulamayan ezilmi\u015f, erkekler, kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n

99- B\u00f6ylelerini umulur ki, Allah affeder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, affedicidir.<\/strong><\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu ayetler, Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) hicretinden ve bir \u0130sl\u00e2m devletinin kurulu\u015fundan sonra Arap yar\u0131madas\u0131nda -Mekke ve ba\u015fka yerlerde- meydana gelen bir durumla ilgiliydi. Buralarda hicret etmeyen m\u00fcsl\u00fcmanlar vard\u0131. Mallar\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131 kimisini engellemi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frikler hicret edenin beraberinde mal\u0131ndan bir\u015fey g\u00f6t\u00fcrmesine m\u00fcsaade etmezlerdi. Hicretin zorluklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kiminin nazikli\u011fi ve korkusu engel olmu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frikler g\u00f6\u00e7 eden bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131 engellemeden veya yolda takip etmeden b\u0131rakmazlard\u0131. Bir grup da vard\u0131 ki, hakikaten \u00e7aresizlikleri hicret etmelerine engel oluyordu. Ya\u015fl\u0131, kad\u0131n ve \u00e7ocuklardan olu\u015fan bu grup ka\u00e7mak i\u00e7in bir kolayl\u0131k, hicret i\u00e7in bir yol bulam\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

M\u00fc\u015frikler, Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ve arkada\u015f\u0131n\u0131 (Hz. Ebu Bekir’i) yakalamaktan ve hicret etmelerine engel olmaktan \u00fcmitlerini kesince geride kalan bu m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 i\u015fkencelerini artt\u0131rmaya ba\u015flad\u0131lar. Ard\u0131ndan \u0130sl\u00e2m Devleti kurulup Bedir’de Kurey\u015f’in ticaret kervan\u0131na sald\u0131r\u0131nca, \u00fcstelik m\u00fcsl\u00fcmanlar bu sald\u0131r\u0131da kesin bir zafer de elde edince,’m\u00fc\u015frikler geride kalan bu zavall\u0131lara i\u015fkence ve cezan\u0131n her \u00e7e\u015fidini uygulamaya ba\u015flad\u0131lar. Korkun\u00e7 bir kinle onlar\u0131 dinlerinden d\u00f6nd\u00fcrmeye u\u011fra\u015ft\u0131lar.<\/p>\n

Nitekim bir k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ekten dinlerini terk etmi\u015fti. Bir k\u0131sm\u0131 niyetlerini gizleyerek kafir olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek ve m\u00fc\u015friklerin ibadetlerine kat\u0131lmak zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131. Ku\u015fkusuz bu gizleme -g\u00fc\u00e7 yetirdikleri zaman- hicret edebilecekleri bir devletleri olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ge\u00e7erliydi. Ancak, devlet kurulup \u0130sl\u00e2m \u00fclkesi olu\u015funca; hicret etmek, \u0130sl\u00e2m’\u0131 a\u00e7\u0131klamak ve \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde ya\u015famak imkan\u0131 bulundu\u011fu halde i\u015fkencelere boyun e\u011fmek veya gizlili\u011fe s\u0131\u011f\u0131nmak kabul edilecek bir i\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

Bu ayetler i\u015fte b\u00f6yle nazil olmu\u015ftur; mallar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak veya hicretin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan, yolun zorluklar\u0131ndan uzak durmak i\u00e7in ecelleri gelene kadar oturup bekleyenleri bu \u015fekilde adland\u0131rmaktad\u0131r. Onlar\u0131 kendilerini zulme mahk\u00fbm edenler” olarak adland\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, \u0130sl\u00e2m \u00fclkesindeki, \u00fcst\u00fcn, p\u00e2k, onurlu, \u00f6zg\u00fcn ve serbest hayattan kendilerini yoksun b\u0131rak\u0131p k\u00fcf\u00fcr \u00fclkesindeki, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, basit, zay\u0131f ve i\u015fkenceli hayata mahk\u00fbm etmi\u015flerdir. Bu y\u00fczden “Bunlar\u0131n bar\u0131naklar\u0131 Cehennem olacakt\u0131r. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc var\u0131\u015f yeridir” diye tehdit edilmektedirler. Bununla fiilen dinlerini terk edenlerin kastedildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ancak Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131 -Kur’an’a \u00f6zg\u00fc y\u00f6ntemle- olay\u0131 bir tablo gibi sunmaktad\u0131r. Hareket ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalarla canland\u0131r\u0131lan bir sahne tasvir etmektedir.<\/p>\n

“Melekler kendilerini zulme mahk\u00fbm edenlerin canlar\u0131n\u0131 al\u0131rken onlara `D\u00fcnyadaki durumunuz neydi’ diye sorarlar. Onlar da `Ezilmi\u015f zavall\u0131lard\u0131k’ derler. Melekler onlara `Peki Allah’\u0131n topra\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 etmenize yetecek kadar geni\u015f de\u011fil miydi?’ derler.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Kur’an, insan ruhunun hastal\u0131klar\u0131n\u0131 bozukluklar\u0131n\u0131 gidermektedir. \u0130\u00e7indeki iyilik, insanl\u0131k ve izzet gibi unsurlar\u0131 harekete ge\u00e7irip zaaf, cimrilik, ihtiras ve a\u011f\u0131rl\u0131k gibi etkenleri d\u0131\u015flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu sahneyi canland\u0131rmas\u0131n\u0131n nedeni de budur. O, bir ger\u00e7e\u011fi tasvir etmektedir. Ancak, bu ger\u00e7e\u011fi kullanabilece\u011fi en g\u00fczel yer olan insan ruhunun tedavisinde kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm\u00fcn yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 an, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na insan ruhunu titreten, o anda meydana gelenleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6nelten sahnedir. Sahnede Meleklerin g\u00f6r\u00fcnmesi ise, insan ruhunu daha bir titretmektedir. D\u00fc\u015f\u00fcnmeye sevk edip duyarl\u0131 hale getirmektedir.<\/p>\n

Onlar -geride kal\u0131p oturanlar- kendilerine haks\u0131zl\u0131k ettiler. Durumlar\u0131 buyken Melekler canlar\u0131n\u0131 almaya gelmi\u015flerdir. Kendilerini zulme mahkum etmi\u015flerdir. \u0130nsan\u0131n, kendini zulme mahkum etmi\u015fken Meleklerin can\u0131n\u0131 almaya geldiklerini, hem de bu son anda kendine kar\u015f\u0131 adil davranma imkan\u0131n\u0131n da olmay\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi tek ba\u015f\u0131na vicdan\u0131 harekete ge\u00e7irip titretmeye yeterlidir.<\/p>\n

Ancak melekler, kendilerini zulme mahkum edenlerin can\u0131n\u0131 sessizce al\u0131p gitmiyorlar. Aksine ge\u00e7mi\u015flerini soru\u015fturuyorlar, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 k\u0131n\u0131yorlar. G\u00fcnd\u00fczlerini ve gecelerini nas\u0131l ge\u00e7irdiklerini, d\u00fcnyadayken neyle u\u011fra\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve neyle ilgilendiklerini soruyorlar:<\/p>\n

“D\u00fcnyadaki durumunuz neydi?” diye sorarlar.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durum zarar \u00fcst\u00fcne zarar. Sanki bu zarardan ba\u015fka bir u\u011fra\u015flar\u0131 olmam\u0131\u015f.<\/p>\n

\u015eu \u00f6lmek \u00fczere bulunanlar, \u00f6l\u00fcm an\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 bu k\u0131namaya cevap veriyorlar. Ancak b\u00fct\u00fcn\u00fcyle zillet dolu bir cevap. Bunun, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k durum i\u00e7in mazeret olaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorlar.<\/p>\n

“Yery\u00fcz\u00fcnde ezilmi\u015f zavall\u0131lard\u0131k” derler.”<\/p>\n

Bizler ezilmi\u015flerdik (mustaz’af), g\u00fc\u00e7l\u00fcler bizi eziyordu. Yery\u00fcz\u00fcnde a\u015fa\u011f\u0131lan\u0131yorduk. Yapabilecek bir \u015feyimiz yoktu.<\/p>\n

Bu cevapta yer alan horlanm\u0131\u015fl\u0131\u011fa ek olarak bir de ay\u0131plama yer almaktad\u0131r. \u0130nsan \u00f6l\u00fcm an\u0131nda b\u00f6yle bir konumda bulunmaktan nefret eder duruma geliyor. Nerde kald\u0131 ki, t\u00fcm hayat\u0131 boyunca b\u00f6yle bir konumda bulunsun. Ancak Melekler, kendilerini zulme mahkum etmi\u015f bu ezilmi\u015fleri bu \u015fekilde b\u0131rakm\u0131yorlar. Onlar\u0131 pratik ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze getiriyorlar. Art\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma imkan\u0131 ve f\u0131rsat\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek serzeni\u015fte bulunuyorlar.<\/p>\n

“… Melekler onlara “peki Allah’\u0131n topra\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 etmenize yetecek kadar geni\u015f de\u011filmiydi ki?” derler.”<\/p>\n

O halde onlar. i\u00e7in; a\u015fa\u011f\u0131lanmaya, horlanmaya, ezilmeye ve imandan d\u00f6nmeyi kabul etmeye zorlayan ger\u00e7ek bir \u00e7aresizlikleri s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ortada ba\u015fka bir neden olsa gerektir. \u015eurac\u0131kta \u0130sl\u00e2m \u00fclkesi varken, k\u00fcf\u00fcr \u00fclkesinde kalmalar\u0131na neden olan; mallar\u0131na, \u00e7\u0131karlar\u0131na ve canlar\u0131na olan d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fckleridir. Allah’\u0131n topra\u011f\u0131 geni\u015f oldu\u011fu halde, bir tak\u0131m ac\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fma, baz\u0131 fedakarl\u0131klarda bulunma ihtimali varsa bile bu geni\u015f topra\u011fa g\u00f6\u00e7 etme imkan\u0131 varken kendilerini s\u0131k\u0131nt\u0131ya atmalar\u0131n\u0131n nedeni bu olsa gerektir. \u0130\u015fte o etkileyici sahne, korkun\u00e7 sonucu anmakla son buluyor:<\/p>\n

“Bunlar\u0131n bar\u0131naklar\u0131 cehennem olacakt\u0131r. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131\u015f yeridir.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan ayet-i kerime, k\u00fcf\u00fcr \u00fclkesinde kalmak, dinden d\u00f6nmek zorunda b\u0131rak\u0131lmak ve \u0130sl\u00e2m \u00fclkesinde ya\u015famaktan yoksun olmak konusunda bir art niyetleri bulunmayan \u00e7aresiz ya\u015fl\u0131lar\u0131, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131, a\u00e7\u0131k \u00f6z\u00fcrl\u00fcleri, ka\u00e7maktan yoksun olu\u015flar\u0131 nedeniyle bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda tutmaktad\u0131r. Onlar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n aff\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131\u015flama ve rahmetini umut etmekle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Yaln\u0131z \u00e7aresiz kalan, hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar yol bulamayan ezilmi\u015f erkekler kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar.”<\/p>\n

“B\u00f6ylelerini umulur ki Allah affeder. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, affedicidir.”<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcm; ayet-i kerimenin belli bir tarihte, belli bir ortamda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan fakat \u015fu \u00f6zel durumun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p ve k\u0131yamete kadar s\u00fcrecek olan bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn herhangi bir b\u00f6lgesinde, dininden d\u00f6nmek zorunda b\u0131rak\u0131lan, mal ve \u00e7\u0131kar\u0131n veya akrabal\u0131k ve arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n ya da hicretin ac\u0131 ve zorluklar\u0131na katlanmaman\u0131n al\u0131koydu\u011fu her m\u00fcsl\u00fcman\u0131 kapsayan genel bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc -yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn neresinde bulunursa bulunsun- g\u00f6\u00e7 edece\u011fi bir \u0130sl\u00e2m \u00fclkesi varsa, art\u0131k din\u00ee bak\u0131m\u0131ndan g\u00fcvencededir, inanc\u0131n\u0131 istedi\u011fi gibi a\u00e7\u0131klayabilir, ibadetlerini rahatl\u0131kla yerine getirebilir, Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde islami bir hayat s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir. Hayat\u0131n bu eri\u015filmez nimetinden kolayl\u0131kla yararlanabilir, demektir.<\/p>\n

H\u0130CRET<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ise; hicretin do\u011furdu\u011fu s\u0131k\u0131nt\u0131lar, zorluk ve korkularla y\u00fczy\u00fcze gelen, bunlarla kar\u015f\u0131la\u015fmaya katlanamayan insan ruhunu tedavi etmeye devam ediyor. Ge\u00e7en ayetlerde, nefret ve korkuyu birlikte uyand\u0131ran etkin sahneyle tedavi y\u00f6n\u00fcne gidilmi\u015fti. \u015eimdi de g\u00fcven etkenlerini ak\u0131tmak, Allah yolunda hicret durumunda olan ki\u015filere -hicret eden gerek gitmek istedi\u011fi yere ula\u015fs\u0131n gerek ula\u015fmadan yolda \u00f6ls\u00fcn- Allah yolunda hicret etmek amac\u0131yla evinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andan itibaren Allah’\u0131n g\u00fcvencesinde olduklar\u0131n\u0131 bildirmek, yery\u00fcz\u00fcnde vadiler ve ge\u00e7itler daralmaks\u0131z\u0131n geni\u015flik, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve serbestlik vaad etmekle tedavi etmektedir bu ruhlar\u0131.
\n100- Kim Allah yolunda g\u00f6\u00e7 ederse bir \u00e7ok bar\u0131nak ve elveri\u015fli ge\u00e7im imkanlar\u0131 bulur. Kim Allah ve peygamber u\u011fruna evini-bark\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p g\u00f6\u00e7 ederse de sonra bu yolda \u00f6l\u00fcme yakalan\u0131rsa onun m\u00fckafat\u0131 Allah’\u0131n g\u00fcvencesi alt\u0131ndad\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah affedici ve merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Kur’an’\u0131n ilah\u00ee metodu, hicretin do\u011furdu\u011fu tehlikelerle y\u00fczy\u00fcze gelen ruhun \u00e7e\u015fitli korkular\u0131n\u0131 gidermektedir. O \u015fartlarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 gibi her zaman i\u00e7in ya bizzat ya da benzeri \u015fekillerde ortaya \u00e7\u0131kan korkular\u0131…<\/p>\n

Kur’an insan ruhunu gayet a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde ele almaktad\u0131r. Korkuyu hi\u00e7 gizlemiyor. -Aralar\u0131nda \u00f6l\u00fcm tehlikesi de olmak \u00fczere- hi\u00e7bir tehlike konusunda yan\u0131ltm\u0131yor. Aksine ba\u015fka ger\u00e7ekleri s\u00f6yleyip y\u00fcce Allah’\u0131n garantisiyle g\u00fcven duygusunu yerle\u015ftiriyor.<\/p>\n

Bir kere, Kur’an-\u0131 Kerim; hicret kavram\u0131n\u0131 \u00f6ncelikle “Allah yolunda” olmas\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131rmaktad\u0131r. \u0130sl\u00e2m’a g\u00f6re ge\u00e7erli olan hicret budur. Bol mal elde etmek veya zorluklardan kurtulmak yahut zevk ve \u015fehvetlere ula\u015fmak ya da hayat\u0131n herhangi bir nimetine kavu\u015fmak i\u00e7in hicret etmek \u0130sl\u00e2m nazar\u0131nda ge\u00e7ersizdir. Kim bu \u015fekilde -Allah yolunda- hicret ederse kurtulu\u015f, r\u0131z\u0131k ve ya\u015fama f\u0131rsat ve yollar\u0131ndan yoksun olmaks\u0131z\u0131n ve yery\u00fcz\u00fcnde bir darl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeksizin bir geni\u015flik ve serbestlik bulur.<\/p>\n

“Kim Allah i\u00e7in g\u00f6\u00e7 ederse yery\u00fcz\u00fcnde bir\u00e7ok bar\u0131nak ve elveri\u015fli ge\u00e7im imk\u00e2nlar\u0131 bulur.”<\/p>\n

Ya\u015faman\u0131n ve r\u0131z\u0131k bulma imkan\u0131n\u0131n herhangi bir toprak par\u00e7as\u0131nda bulunmakla elde edilece\u011fi belli \u015fartlara ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fundan, belirgin ortamlarla ili\u015fkili oldu\u011fu ve insanda bunlar\u0131 b\u0131rakmakla ya\u015fama imkan\u0131n\u0131n olamayaca\u011f\u0131 hissini uyand\u0131ran, insan ruhunun zaaf, ihtiras ve cimrili\u011fidir.<\/p>\n

\u0130\u015fte vicdanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lanma ve haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kabullenmeye iten, dinlerinden d\u00f6nmeye zorlanmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda susmalar\u0131na yol a\u00e7an sonra da meleklerin “kendilerini zulme mahkum edenler” olarak canlar\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin varaca\u011f\u0131 bu k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7la y\u00fczy\u00fcze gelmelerine neden olan; r\u0131z\u0131k, ya\u015famak ve kurtulu\u015fun ger\u00e7ek sebeplerine ili\u015fkin bu d\u00fczmece d\u00fc\u015f\u00fcncedir.<\/p>\n

Oysa y\u00fcce Allah, kendisi u\u011fruna hicret edenlere vaad olunan ger\u00e7e\u011fi bildirmektedir. Ku\u015fkusuz hicret eden, Allah’\u0131n topra\u011f\u0131nda serbestlik ve geni\u015flik bulacakt\u0131r. Gitti\u011fi her yerde kendini ya\u015fatan\u0131n ve r\u0131z\u0131k verip kurtaran\u0131n y\u00fcce Allah oldu\u011funu g\u00f6recektir.<\/p>\n

Fakat ecel, Allah yolunda hicret yolculu\u011fu esnas\u0131nda gelebilir. -Surenin ak\u0131\u015f\u0131nda daha \u00f6nce de de\u011finildi\u011fi gibi- \u00f6l\u00fcm\u00fcn g\u00f6r\u00fcnen sebeplerle hi\u00e7 bir ili\u015fkisi yoktur. Belirlenen zaman\u0131 gelince meydana gelmesi kesin olan bir olgudur \u00f6l\u00fcm. Zaman\u0131 geldi\u011finde insan\u0131n evinde oturuyor olmas\u0131 ya da g\u00f6\u00e7 halinde olmas\u0131 durumu de\u011fi\u015ftirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ecelin \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 ya da geciktirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Bununla beraber insan ruhunun kendine \u00f6zg\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve g\u00f6r\u00fcnen \u015fartlardan etkilenmesi de s\u00f6z konusudur. Kur’an’\u0131n metodu bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurup \u00f6ylece tedavi y\u00f6n\u00fcne gitmektedir. Allah ve Resul\u00fc u\u011fruna hicret etmek amac\u0131yla evinden ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131\u011f\u0131 andan itibaren m\u00fckafat\u0131n Allah’\u0131n kat\u0131nda tahakkuk etti\u011fini bildirerek y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcvencesini telkin etmektedir.<\/p>\n

“…Kim Allah ve peygamber u\u011fruna evini-bark\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p g\u00f6\u00e7 eder de sonra da bu yolda \u00f6l\u00fcme yakalan\u0131rsa onun m\u00fckafat\u0131 Allah’\u0131n g\u00fcvencesi alt\u0131ndad\u0131r.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn m\u00fckafat\u0131… Hicret ve yolculuk m\u00fckafat\u0131, \u0130sl\u00e2m \u00fclkesine var\u0131p islami bir hayat ya\u015fama m\u00fckafat\u0131… Art\u0131k Allah’\u0131n g\u00fcvencesinden sonra ba\u015fka g\u00fcvence aran\u0131r m\u0131?<\/p>\n

Bunun yan\u0131nda, g\u00fcnahlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131 hesapta merhamet edilece\u011fini i\u00e7eren bir ba\u015fka g\u00fcvence de yer almaktad\u0131r. Bu da ilk al\u0131\u015fveri\u015fe ek bir m\u00fckafatt\u0131r.<\/p>\n

“…Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah affedici ve merhametlidir.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu k\u00e2rl\u0131 bir al\u0131\u015fveri\u015ftir. Hicret eden daha ilk ad\u0131mda yani Allah Resul\u00fc u\u011fruna hicret etmek amac\u0131yla evinden \u00e7\u0131k\u0131p att\u0131\u011f\u0131 ilk ad\u0131mdan itibaren b\u00fcy\u00fck bir kazan\u00e7 elde etmektedir. \u00d6l\u00fcmse ayn\u0131 \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Ertelenmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan zaman geldi\u011finde vuku bulacakt\u0131r ku\u015fkusuz. Hicret etmek yahut evde oturup kalmakla hi\u00e7bir ilgisi yoktur.<\/p>\n

\u015eayet hicret eden evinde oturmu\u015f olsayd\u0131 yine de \u00f6l\u00fcm belirlenen s\u00fcresinde meydana gelecekti. O zaman da k\u00e2rl\u0131 al\u0131\u015fveri\u015fi kaybedecekti. Ne bir m\u00fckafat, ne bir ba\u011f\u0131\u015flanma ne de merhamet s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131. Hatta melekler kendini zulme mahkum etmi\u015f biri olarak can\u0131n\u0131 alacakt\u0131.<\/p>\n

\u0130ki al\u0131\u015fveri\u015f birbirinden ne kadar da uzak.<\/p>\n

Var\u0131lan sonu\u00e7lar ne kadar da farkl\u0131.<\/p>\n

Bu derste -\u015fimdiye kadar- sundu\u011fumuz ayetlerden birtak\u0131m de\u011ferlendirmeler \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bulunuyoruz. Dersin geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 ve i\u00e7erdi\u011fi konulara ge\u00e7meden \u00f6nce bu de\u011ferlendirmeleri \u00f6zetle aktaral\u0131m.<\/p>\n

a) Bir kere, Allah yolunda cihad etmekten ve cihad eden m\u00fcsl\u00fcman saffa kat\u0131lmaktan geri kalman\u0131n \u0130sl\u00e2m nazar\u0131nda ne denli nefret uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir olay oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak, hicret etmek i\u00e7in bir plan kurmak ya da \u00e7\u0131kar yol bulmak konusunda \u00e7aresiz olanlardan ve y\u00fcce Allah’\u0131n mazeretini kabul etti\u011fi kimseler bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n

b) \u0130sl\u00e2m inanc\u0131nda, \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde ve bu ilah\u00ee metodun pratik gereklerinde cihad unsurunun derinli\u011finin ve k\u00f6kl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6yle ki \u015eia mezhebi cihad\u0131 \u0130sl\u00e2m’\u0131n bir \u015fart\u0131 saym\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar “\u0130sl\u00e2m be\u015f esas \u00fczerine kurulmu\u015ftur” hadisinde cihaddan s\u00f6z edilmese de bu g\u00f6r\u00fc\u015flerini destekleyen bir \u00e7ok h\u00fck\u00fcm ve pratik yorumdan g\u00fc\u00e7 almaktad\u0131rlar. Ayr\u0131ca cihad emrinin kesinli\u011fi, canl\u0131l\u0131k dolu \u0130sl\u00e2m\u00ee hayatta bu unsurun k\u00f6kl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve her zaman ve her yerde ortaya \u00e7\u0131kan zorunlulu\u011fu -zorunluluk f\u0131tr\u00ee gerek\u00e7elere dayanmaktad\u0131r, ge\u00e7ici ko\u015fullara de\u011fil.- b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bu unsurun ciddiyet ve k\u00f6kl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin bu derin bilinci desteklemektedir.<\/p>\n

c) Ayn\u0131 \u015fekilde insan ruhunun ayn\u0131 ruh oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. En iyi d\u00f6nemlerde ve en hay\u0131rl\u0131 toplumlarda bile zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda geriledi\u011fini, tehlikeleri g\u00f6r\u00fcnce korkuya kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, engellerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca, tembelle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu gibi durumlarda, tedavi y\u00f6nteminin bu nefisler konusunda \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmak, olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Kur’an’\u0131n, il\u00e2h\u00ee ve hikmetli metoduna uygun olarak, ayn\u0131 anda onlar( harekete ge\u00e7irmenin, cesaretlendirmenin, sak\u0131nd\u0131rman\u0131n ve kendilerine g\u00fcvenmelerini sa\u011flaman\u0131n ge\u00e7erli yol oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

d) Son olarak, bu Kur’an’\u0131n hayat\u0131n realitesini nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcsl\u00fcman topluma nas\u0131l \u00f6nderlik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fta insan ruhu, f\u0131tr\u00ee \u00f6zellikleri ve cahiliyeden kaynaklanan tortular\u0131 olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli alanlarda bu toplumla birlikte nas\u0131l sava\u015fa giri\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. insanlar\u0131 Allah’a davet etmek suretiyle hayat\u0131n ve ruhun realiteleriyle y\u00fczy\u00fcze gelen bizlerin Kur’an’\u0131 ne \u015fekilde okuyup uygulamam\u0131z gerekti\u011fini de g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

C\u0130HAD VE NAMAZ<\/p>\n

Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, kafirlerin kendilerini esir al\u0131p dinlerinden d\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131ndan korktuklar\u0131 durumlarda, hicret edenlere ya da cihad veya ticaret amac\u0131yla yola \u00e7\u0131kanlara tan\u0131nan bir kolayl\u0131\u011fa de\u011finmektedir. Bu; kafirlerin bask\u0131s\u0131ndan korksun-korkmas\u0131n mutlak anlamda yolculara verilen namaz\u0131 k\u0131saltma izninin d\u0131\u015f\u0131nda verilen bir namaz\u0131 k\u0131saltma iznidir ve bu \u00f6zel bir izindir.
\n101- Yery\u00fcz\u00fcnde herhangi bir y\u00f6resinde sava\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman e\u011fer size tuzak kuracaklar\u0131ndan \u00e7ekiniyorsan\u0131z namaz\u0131 k\u0131saltarak k\u0131lman\u0131z\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur. \u015e\u00fcphe yok ki, kafirler sizin a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde sava\u015f i\u00e7in sefere \u00e7\u0131kan biri, Rabbi ile s\u00fcrekli bir ba\u011f kurmaya son derece muhta\u00e7t\u0131r. Bu ba\u011f, i\u00e7inde bulundu\u011fu durumda kendisine yard\u0131mc\u0131 olur. Kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 tehlikeler ve yol boyunca kurulan tuzaklara kar\u015f\u0131 m\u00fchimmat ve cephanesini tamamlar. Ku\u015fkusuz namaz, y\u00fcce Allah’la kurulan en yak\u0131n ba\u011fd\u0131r. Namaz, zor. ve ac\u0131l\u0131 anlarda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n onunla Allah’tan yard\u0131m dilemeleri .istenen bir silaht\u0131r. Bir korku veya s\u0131k\u0131nt\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 an y\u00fcce All\u00e4h onlara. \u015f\u00f6yle seslenmektedir: “Sabrederek ve namaz k\u0131larak Allah’tan yard\u0131m dileyin.” (Bakara Suresi, 45)<\/p>\n

Bu y\u00fczden burada yerinde bir m\u00fcnasebetle; kendisine ihtiya\u00e7 duyulan \u00e7aresizlik an\u0131nda namaz hat\u0131rlat\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yolculuk esnas\u0131nda korkuya kap\u0131lan birinin kalbi Allah’\u0131 anmakla kendini g\u00fcvencede hissetmeye son derece muhta\u00e7t\u0131r. Topra\u011f\u0131n\u0131 terk edip g\u00f6\u00e7 eden biri Allah’\u0131n himayesine s\u0131\u011f\u0131nmaya ne kadar muhta\u00e7t\u0131r. Bununla beraber -i\u00e7indeki k\u0131yam, ruk\u00fb ve secdelerle birlikte eksiksiz bir namaz yolcuyu yak\u0131n\u0131ndaki tuzaklardan kurtulmaktan al\u0131koyabilir. Yahut d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ektirip tan\u0131nmas\u0131na neden olabilir. Ruk\u00fb ve secdeye giderken yakalay\u0131p esir alabilirler onu. D\u00fc\u015fmanlar\u0131n tuza\u011f\u0131ndan korktu\u011fu anda yolcuya namaz\u0131 k\u0131saltmas\u0131 izninin verilmesinin nedeni bu olsa gerektir.<\/p>\n

Burada s\u00f6z\u00fc edilen k\u0131saltmadan, \u0130mam Cassas’\u0131n tercil\u0131 etti\u011fi anlam\u0131 kabul ediyoruz. Buna g\u00f6re d\u00f6rt rekatl\u0131k namazlar\u0131 iki rekat k\u0131lmak \u015feklindeki k\u0131saltma kastedilmiyor. Bu izin, korku ve yakalanma endi\u015fesi olsun olmas\u0131n mutlak anlamda her yolcuya verilen bir izindir. Hatta yolcunun -Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) her yolculu\u011funda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi- namaz\u0131n\u0131 k\u0131saltmas\u0131 tercih edilir. \u00d6yle ki en tercihe \u015fayan g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re yolcunun namaz\u0131 tam k\u0131lmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n

O halde -korku ve yakalanma endi\u015fesi durumunda- ge\u00e7erli olan bu izin, her yolcuya verilen k\u0131saltma izninin d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir anlam ta\u015f\u0131yan yeni bir ruhsatt\u0131r. Bu izin, namaz\u0131n \u015feklinde bir k\u0131saltmay\u0131 getirmektedir. Hareketsiz, ruk\u00fbsuz, secdesiz ve te\u015fehh\u00fcd i\u00e7in oturmaks\u0131z\u0131n k\u0131lmak gibi. Yolcu; ister ayakta, ister y\u00fcr\u00fcrken, ister binek hayvan\u0131 s\u0131rt\u0131ndayken ruk\u00fb ve secdesini ima ederek namaz\u0131n\u0131 k\u0131labilir.<\/p>\n

B\u00f6ylece, korku ve yakalanma endi\u015fesi durumunda Allah ile ba\u011f\u0131n\u0131 koparmam\u0131\u015f, sava\u015f alan\u0131nda en ba\u015fta gelen sil\u00e2h\u0131n\u0131 b\u0131rakmam\u0131\u015f ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmu\u015f olur:<\/p>\n

“\u015e\u00fcphe yok ki, kafirler sizin a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131zd\u0131r.”<\/p>\n

Kafirlerin tuza\u011f\u0131ndan korkan yolcunun namaz\u0131ndan s\u00f6z edilmi\u015fken, \u015fimdi sava\u015f alan\u0131nda k\u0131l\u0131nacak korku namaz\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.
\n102- E\u011fer sen m\u00fcmin sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n aras\u0131nda bulunur da onlara namaz k\u0131ld\u0131r\u0131rsan onlar\u0131n bir grubu senin arkanda namaza dursun ve silahlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na als\u0131nlar. Bu grup secdeden kalk\u0131nca arkan\u0131za (n\u00f6bet yerine) ge\u00e7sin. Bu kez namaz k\u0131lmam\u0131\u015f olan \u00f6teki grup gelerek arkanda namaz k\u0131ls\u0131n, bunlar da silahlar\u0131n\u0131 ve te\u00e7hizatlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na als\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kafirler isterler ki, silahlar\u0131n\u0131z\u0131 ve kumanyalar\u0131n\u0131z\u0131 akl\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karas\u0131n\u0131z da ans\u0131z\u0131n \u00fczerinize bask\u0131n d\u00fczenlesinler. E\u011fer ya\u011fmurdan zarar g\u00f6recekseniz ya da hasta iseniz silahlar\u0131n\u0131z\u0131 yere b\u0131rakman\u0131z\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Bununla birlikte uyan\u0131k ve tedbirli olunuz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah kafirler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

103- Namaz\u0131 bitirdikten sonra ayaktayken, otururken ve yere uzanm\u0131\u015fken Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131n\u0131z. Tehlikeyi savu\u015fturup g\u00fcvene kavu\u015ftu\u011funuzda namaz\u0131 tam olarak k\u0131l\u0131n\u0131z. Zira namaz m\u00fcminlere, vakitleri belirli bir farzd\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu Kur’an’\u0131n ve onda somutla\u015fan ilahi e\u011fitim metodunun inceliklerini d\u00fc\u015f\u00fcnenler, insan ruhunun derinliklerine etki eden ola\u011fan\u00fcst\u00fc psikolojik dikkat \u00e7ekmeleri g\u00f6rebilir. Sava\u015f alan\u0131nda namaza dikkat \u00e7ekilmesi de bunlardan biridir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, bu ayeti s\u0131rf tehlike an\u0131nda namaz\u0131n \u015fekline ili\u015fkin “f\u0131kh\u00ee” h\u00fck\u00fcmleri a\u00e7\u0131klamak amac\u0131yla s\u00f6z konusu etmektedir. Aksine bu nass\u0131, m\u00fcsl\u00fcman saff ve m\u00fcsl\u00fcman kitlenin; e\u011fitim, direktif, \u00f6\u011fretim ve haz\u0131rlanma at\u0131l\u0131m\u0131nda kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk \u00f6nce, sava\u015f alan\u0131nda namaza verilen bu \u00f6nem dikkat \u00e7ekmektedir. Ancak bu, son derece do\u011fald\u0131r, hatta, iman\u00ee de\u011ferlendirmede ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zorunluluktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz, sava\u015f alan\u0131nda ba\u015fvurulan silahlardan biridir. Hem de ger\u00e7ek bir silah. O halde sava\u015f\u0131n \u00f6zelli\u011fine ve atmosferine uygun bir \u015fekilde bu silah\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek gerekir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ilah\u00ee metod uyar\u0131nca Kur’an’la e\u011fitilen bu sava\u015f\u00e7\u0131lar, her \u015feyden \u00f6nce d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 kendilerine kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131klar\u0131 bu silahla kar\u015f\u0131l\u0131yorlard\u0131. Onlar ger\u00e7ek anlamda bildikleri tek bir ilaha inanmalar\u0131yla \u00fcst\u00fcnd\u00fcler. Rablerinin sava\u015f alan\u0131nda kendileriyle birlikte oldu\u011funun bilincindeydiler. U\u011fruna sava\u015ft\u0131klar\u0131 amaca olan inan\u00e7lar\u0131yla da \u00fcst\u00fcnd\u00fcler. Bunun t\u00fcm ama\u00e7lardan daha y\u00fcce oldu\u011funu \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, evren, hayat ve insan olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131n gayesine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile de \u00fcst\u00fcnd\u00fcler. Toplumsal d\u00fczenlerindeki \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri ilah\u00ee hayat metodlar\u0131ndaki \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerinden kaynaklan\u0131yordu. \u0130\u015fte namaz b\u00fct\u00fcn bunlara bir sembol konumundad\u0131r. Bunlar\u0131 hat\u0131rlatmak i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Bu y\u00fczden sava\u015f alan\u0131nda bir silah i\u015flevini g\u00f6r\u00fcr. Hem de ger\u00e7ek bir silah.<\/p>\n

\u0130kinci olarak bu ayette, d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu eksiksiz psikolojik haz\u0131rl\u0131k dikkat \u00e7ekmektedir. Ans\u0131z\u0131n \u00fczerlerine kullanmak i\u00e7in silah ve m\u00fchimmatlar\u0131ndan bir anl\u0131k gafletlerini g\u00f6zetleyen d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fcminlere tavsiye edilen bu haz\u0131rl\u0131k. Bu haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olma uyar\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer alan bu korkutma, “Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah kafirler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.” ayetinde belirtildi\u011fi gibi y\u00fcce Allah’\u0131n kendi paylar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131lanma yazd\u0131\u011f\u0131 bir kavimle kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 haber verilerek g\u00f6n\u00fcllerine ak\u0131t\u0131lan bu g\u00fcven, bu kararl\u0131l\u0131k duygusu. Haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olma uyar\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan bu g\u00fcven duygusu. Haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olma uyar\u0131s\u0131nda bulunup sonra da g\u00f6n\u00fcllere g\u00fcven duygusunu ak\u0131tmakla sa\u011flanan bu denge. Hileci, inat\u00e7\u0131 ve al\u00e7ak d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan m\u00fcmin fert ve m\u00fcsl\u00fcman saff\u0131n e\u011fitim metodunun gere\u011fidir.<\/p>\n

Tehlike an\u0131ndaki namaz\u0131n nas\u0131l k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131na gelince; f\u0131k\u0131h bilginlerinin bu ayetten kaynaklanan g\u00f6r\u00fc\u015fleri aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k vard\u0131r. Ancak biz, \u00e7e\u015fitli \u015fekillerine ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lara girmeksizin genel \u015feklini aktarmakla yetinece\u011fiz.<\/p>\n

“E\u011fer sen m\u00fcmin sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n aras\u0131nda bulunur da onlara namaz k\u0131ld\u0131r\u0131rsan onlar\u0131n bir grubu senin arkanda namaza dursun ve silahlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na als\u0131nlar. Bu grup secdeden kalk\u0131nca arkan\u0131za (n\u00f6bet yerine) ge\u00e7sin. Bu kez namaz k\u0131lmam\u0131\u015f \u00f6teki grup gelerek arkanda namaz k\u0131ls\u0131n, bunlar da silahlar\u0131n\u0131 ve te\u00e7hizatlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na als\u0131nlar.”<\/p>\n

Ayetin anlam\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

Sen aralar\u0131nda bulunur, namazda imaml\u0131k yaparsan bir grup sana uyarak birinci rekat\u0131 k\u0131ls\u0131nlar. O esnada di\u011fer grup sizi korumak amac\u0131yla arkan\u0131zda silahlar\u0131yla beklesinler. Birinci grup ilk rekat\u0131 tamamlay\u0131nca d\u00f6n\u00fcp n\u00f6bet yerinde beklesinler. N\u00f6bet yerinde bekleyen namaz k\u0131lmam\u0131\u015f grup da sana uyarak bir rekat k\u0131ls\u0131nlar. (Burada iki rekatl\u0131k namaz\u0131n\u0131 tamamlay\u0131nca imam selam verir.)<\/p>\n

Daha sonra imamla birlikte k\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ikinci rekat\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in birinci grup gelir rekat\u0131 tamamlar ve selam verir. Bu arada ikinci grup onlar\u0131 korumaktad\u0131r. Ard\u0131ndan k\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ikinci rekat\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in ikinci grup gelip rekat\u0131 k\u0131larak selam verir. Birinci grup da onlar\u0131 bu arada korur.<\/p>\n

Bu \u015fekilde her iki grup ta Resulullah’\u0131n imaml\u0131\u011f\u0131nda namazlar\u0131n\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olurlar. Ondan sonra da halifelerinin tayin etti\u011fi komutanlar\u0131n\u0131n ve her sava\u015f alan\u0131ndaki -kendilerinden olan- m\u00fcsl\u00fcman komutanlar\u0131n\u0131n ard\u0131nda k\u0131lm\u0131\u015f olurlar.<\/p>\n

“…Silahlar\u0131n\u0131 ve te\u00e7hizatlar\u0131n\u0131 yanlar\u0131na als\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kafirler isterler ki, silahlar\u0131n\u0131z\u0131 ve kumanyalar\u0131n\u0131z\u0131 akl\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karas\u0131n\u0131z da ans\u0131z\u0131n \u00fczerinize bask\u0131n d\u00fczenlesinler.”<\/p>\n

Bu arzu, kafirlerin g\u00f6n\u00fcllerinden m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 besledikleri s\u00fcrekli bir duygudur. Birbirinin ard\u0131nca ge\u00e7en y\u0131llar ve as\u0131rlar, y\u00fcce Allah’\u0131n ilk m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6n\u00fcllerine yerle\u015ftirdi\u011fi bu ger\u00e7e\u011fi do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah onlara, sava\u015f konusunda genel bir strateji belirliyor. Ancak tehlike an\u0131nda namaz \u00f6rne\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi zaman zaman ba\u015f vuracaklar\u0131 hareket planlar\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Bu uyar\u0131, bu psikolojik haz\u0131rl\u0131k ve bu s\u00fcrekli silahlanma, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokma amac\u0131na y\u00f6nelik de\u011fildir. Bu y\u00fczden g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda bunlar\u0131 yerine getirmekten sorumludurlar:<\/p>\n

“E\u011fer ya\u011fmurdan zarar g\u00f6recekseniz ya da hasta iseniz silahlar\u0131n\u0131z\u0131 yere b\u0131rakman\u0131z\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur.” \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle durumlarda silah\u0131 ta\u015f\u0131mak s\u0131k\u0131nt\u0131 verdi\u011fi gibi yarar\u0131 da yoktur. Dikkatli olmak ve Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 ve zaferi beklemek yeterlidir.<\/p>\n

“Bununla birlikte uyan\u0131k ve tedbirli olunuz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah kafirler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Bu tedbirlilik, bu uyan\u0131kl\u0131l\u0131k ve bu dikkatlilik y\u00fcce Allah’\u0131n kafirler i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 onur k\u0131r\u0131c\u0131 azab\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bir sebep ve bir ara\u00e7 olabilir. B\u00f6ylece m\u00fcminler O’nun g\u00fcc\u00fcne bir perde ve dilemesine arac\u0131 olurlar. Ku\u015fkusuz bu, dikkatli olman\u0131n yan\u0131nda g\u00fcven duyman\u0131n da belirtisidir. Y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine onur k\u0131r\u0131c\u0131 azap haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 kavme kar\u015f\u0131 zafer bah\u015fedece\u011fine g\u00fcvenmektir bu.<\/p>\n

“Namaz\u0131 bitirdikten sonra ayaktayken, otururken ve yere uzanm\u0131\u015fken Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131n\u0131z. Tehlikeyi savu\u015fturup g\u00fcvene kavu\u015ftu\u011funuzda namaz\u0131 tam olarak k\u0131l\u0131n\u0131z. Zira namaz m\u00fcminlere vakitleri belli bir farzd\u0131r.”<\/p>\n

B\u00f6ylece onlar\u0131 her durumda ve her konumda namaz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcce Allah ile kurulacak ba\u011fla y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck haz\u0131rl\u0131k ve y\u0131pranmaz silah budur.<\/p>\n

Kendinizi g\u00fcvenlikte hissetti\u011finiz zaman da “namaz\u0131 k\u0131l\u0131n.” K\u0131saltmadan s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz korku nedeniyle ba\u015fvurulan k\u0131saltma olmaks\u0131z\u0131n tam ve eksiksiz k\u0131l\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz eda edilecek zaman\u0131 belirlenmi\u015f bir farzd\u0131r.<\/p>\n

“… Namaz m\u00fc’minlere vakitleri belirli bir tarzd\u0131r.” ayetinden hareketle Zahir\u00eeler, vakti ge\u00e7mi\u015f namaz\u0131n kazas\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne varm\u0131\u015flard\u0131r. Onlara g\u00f6re, kaza, namaz yerine ge\u00e7medi\u011fi gibi sahih de de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz ancak belirlenen vaktinde sahih olabilir. \u015eayet namaz\u0131n vakti ge\u00e7mi\u015fse onu k\u0131lman\u0131n art\u0131k imk\u00e2n\u0131 yoktur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7o\u011funluk, ge\u00e7en namazlar\u0131n kazas\u0131n\u0131n olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemektedir. Bununla beraber erkence k\u0131lman\u0131n daha iyi ve geciktirmenin ise mekruh oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir. Bundan ba\u015fka teferruat\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde aktarmaya girmiyoruz.<\/p>\n

Bu ders ac\u0131, bitkinlik ve yorgunlu\u011fa ra\u011fmen cihad\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi te\u015fvik etmekle son bulmaktad\u0131r. Bu te\u015fvik, m\u00fcmin kalpleri derinden ve canland\u0131r\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ok\u015famakta, sonu\u00e7lara, hedeflere v\u00eb y\u00f6neli\u015flere \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r.
\n104- O d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131n pe\u015fini b\u0131rakmay\u0131n\u0131z, onlar\u0131 \u0131srarla kovalamaktan geri durmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer siz ac\u0131 \u00e7ekiyorsan\u0131z bilin ki, onlar da sizin gibi ac\u0131 \u00e7ekiyorlar. Oysa siz Allah’tan onlar\u0131n beklemedi\u011fini bekliyorsunuz. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n

Bu bir ka\u00e7 kelime, kesin \u00e7izgiler belirliyor. \u00c7arp\u0131\u015fan iki cephe aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck mesafeyi ve fark\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz m\u00fcminler, sava\u015fta birtak\u0131m ac\u0131lar ve yaralara katlan\u0131rlar. Fakat bunca s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 sadece kendileri \u00e7ekmiyor. Ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015fmanlar\u0131 da ac\u0131 \u00e7ekiyorlar. Birtak\u0131m yaralar ve \u0131zd\u0131raplara d\u00fc\u00e7ar oluyorlar. Fakat \u015funlarla onlar bir mi? M\u00fcminler cihad etmekle Allah’a y\u00f6nelirler, m\u00fckafatlar\u0131n\u0131 da O’nun kat\u0131ndan beklerler. K\u00e2firlere gelince, onlar hepten kaybetmi\u015fler, Allah’a y\u00f6nelmedikleri gibi, hayatta ve hayat sonras\u0131nda O’nun kat\u0131ndan bir beklentileri de yoktur.<\/p>\n

\u015eayet kafirler sava\u015fta diretiyorlarsa m\u00fcminlerin daha \u00e7ok diretmesi gerekir. Kafirler sava\u015f\u0131n getirdi\u011fi ac\u0131lara katlan\u0131yorlarsa m\u00fcminlerin ba\u015flar\u0131na gelen ac\u0131lara daha \u00e7ok sabretmeleri laz\u0131m. D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc yok edinceye, fitne ortadan kalk\u0131p din tamamen Allah i\u00e7in oluncaya kadar, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 kovalamaktan, sava\u015fmak i\u00e7in pe\u015flerinden gitmekten ve izlerini takip etmekten geri kalmamalar\u0131 gerekir.<\/p>\n

Bu da, her sava\u015fta Allah’a iman etmenin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fckt\u00fcr ku\u015fkusuz. Kimi anlarda zorluklar dayanma g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015far. Ac\u0131lar dayan\u0131lmaz olur. \u0130nsan kalbi \u00fcst\u00fcn bir yard\u0131ma ve bir az\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duyar. \u0130\u015fte burada y\u00fcce Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 gelir. Beklenen az\u0131k O Rah\u00eem olan koruyucudan gelir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu prensip, denk ve a\u00e7\u0131k g\u00fc\u00e7lerin \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumlarda ge\u00e7erlidir. Sava\u015fta, bu sava\u015fan her iki grup da birtak\u0131m yaralar alacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de silahlanm\u0131\u015f olarak sava\u015f\u0131yor.<\/p>\n

M\u00fcmin toplum, birbirine denk olmayan ve a\u00e7\u0131ktan yap\u0131lmayan bir sava\u015f i\u00e7inde de kendini bulabilir. Ancak kural yine de\u011fi\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bat\u0131l hi\u00e7bir zaman huzur bulamaz. Hatta galip gelmi\u015f olsa da. O her zaman kendi b\u00fcnyesinde i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinden ve farkl\u0131 gruplar\u0131n\u0131n \u00e7eki\u015fmesinden ve bizzat kendisinin e\u015fyan\u0131n f\u0131trat\u0131 ve tabiat\u0131na ters d\u00fc\u015fmesinden kaynaklanan ac\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r.<\/p>\n

Bu durumda m\u00fcmin toplumun yapaca\u011f\u0131 \u015fey, ac\u0131lara katlanmas\u0131 ve y\u0131k\u0131lmamas\u0131d\u0131r. \u015eunu iyice bilmelidir ki, \u015fayet kendisi ac\u0131 \u00e7ekiyorsa, ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015fman\u0131 da ac\u0131 \u00e7ekiyordur. Ac\u0131 \u00e7ekmenin \u00e7e\u015fitli yollar\u0131 vard\u0131r. Yaralar birbirinden farkl\u0131d\u0131r.. “Oysa siz Allah’tan onlar\u0131n beklemedi\u011fini bekliyorsunuz.”<\/p>\n

\u0130\u015fte derin teselli budur. \u0130ki grup aras\u0131ndaki yol ay\u0131r\u0131m\u0131 buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Kalplerin duygular\u0131n\u0131 nas\u0131l tedavi edece\u011fini bilir. Ac\u0131 ve y\u00e4ralar\u0131n\u0131 dindirecek \u015feyi ki\u015fiye g\u00f6sterir.<\/p>\n

\u0130NSANLIK TAR\u0130H\u0130NDE BENZER\u0130 OLMAYAN B\u0130R OLAY<\/p>\n

Ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayetler grubu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir benzerini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, insanl\u0131\u011f\u0131n e\u015fine rastlamad\u0131\u011f\u0131 bir hikaye anlatmaktad\u0131r. Tek ba\u015f\u0131na bu bile Kur’an’\u0131n ve bu dinin y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131ndan olmas\u0131n\u0131n zorunlulu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ne kadar y\u00fcksek, ruhlar\u0131 ne kadar saf ve tabiatlar\u0131 ne kadar d\u00fczg\u00fcn olursa olsun insanl\u0131\u011f\u0131n Allah’tan gelen vahiy olmaks\u0131z\u0131n kendili\u011finden \u015fu ayetlerin i\u015faret etti\u011fi d\u00fczeye y\u00fckselmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu d\u00fczey, insanl\u0131\u011f\u0131n ancak bu ilah\u00ee metodun g\u00f6lgesinde y\u00fckselebildi\u011fi bir \u00e7izgi \u00e7izmektedir ufka. Bu il\u00e2h\u00ee metodun d\u0131\u015f\u0131nda ona ula\u015fmak hi\u00e7bir zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu olay, Medine’deki yahudilerin o a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k da\u011farc\u0131klar\u0131ndaki zehirli oklar\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m ve m\u00fcsl\u00fcmanlara f\u0131rlatt\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada ger\u00e7ekle\u015fiyordu. Nitekim bu s\u00fbrede, Bakara suresinde ve Al-i \u0130mran suresinde yahudilerin m\u00fcsl\u00fcman safta \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 fitnelerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne de\u011finilmektedir.<\/p>\n

Yahudilerin yalanlamalar\u0131n\u0131 yayd\u0131klar\u0131, m\u00fc\u015friklerle birle\u015ftikleri, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 cesaretlendirdikleri, onlara yol g\u00f6sterdikleri, birtak\u0131m s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131kar\u0131p kafalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131; Hz. Peygamber’in \u00f6nderli\u011fi vahiy ve peygamberlik konusunda ku\u015fkular yayd\u0131klar\u0131, d\u0131\u015far\u0131dan d\u00fc\u015fmanlar\u0131 \u00fczerine \u00e7ullanmaya haz\u0131rlanm\u0131\u015fken i\u00e7erden \u0130sl\u00e2m toplumunu bozmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada… \u0130sl\u00e2m hen\u00fcz Medine’de yeni yeni geli\u015fiyorken, cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131 baz\u0131 ruhlar\u0131 etkilemeye devam ediyorken, baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlarla m\u00fc\u015frik m\u00fcnaf\u0131k ve bizzat yahudiler aras\u0131ndaki akrabal\u0131k ve \u00e7\u0131kar ba\u011flar\u0131, m\u00fcsl\u00fcman saff\u0131n kaynamas\u0131 ve uyumu noktas\u0131nda ger\u00e7ek bir tehlike olmaya devam ediyorken…<\/p>\n

Evet bu denli zor, tehlikeli, hem de \u00e7ok tehlikeli bir d\u00f6nemde, haks\u0131z yere h\u0131rs\u0131zl\u0131kla su\u00e7lanan bir yahudiyi temize \u00e7\u0131karmak ve bu yahudiyi itham alt\u0131nda tutan Medineli Ensar’dan bir aileyi cezaland\u0131rmak i\u00e7in bu ayetler Resulullah’a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara iniyordu. Oysa gerek kendi \u015fahs\u0131, gerekse peygamberli\u011fi, dini ve getirdi\u011fi yeni inanc\u0131 \u00e7evresinde kurulan tuzaklara kar\u015f\u0131 koymada kulland\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ordusunu da Ensar olu\u015fturuyordu.<\/p>\n

Hangi, temizlik, adalet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck bu d\u00fczeye ula\u015fabilir? Sonra hangi s\u00f6z bu d\u00fczeyi vasfedecek bir dereceye ula\u015fabilir. B\u00fct\u00fcn s\u00f6zler, b\u00fct\u00fcn yorumlar b\u00fct\u00fcn de\u011ferlendirmeler bu eri\u015filmez zirvenin a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda kalacakt\u0131r. Bu zirveye insanlar kendi kendilerine ula\u015famazlar, hatta b\u00f6yle bir \u015feyden haberleri bile olamaz. Bu y\u00fcce, ulu ve nurlu ufka ula\u015fmak i\u00e7in Allah’\u0131n metoduna uymalar\u0131 hari\u00e7.<\/p>\n

Bu ayetlerin indirili\u015f sebebine ili\u015fkin bir ka\u00e7 kaynakta rivayet edilen hikaye \u015f\u00f6yledir: Ensar’dan baz\u0131lar\u0131 -Katade b. Nu’man ve amcas\u0131 Rufae Resulullah’la (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) birlikte baz\u0131 sava\u015flara kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Onlardan birinin (Rufae’nin) z\u0131rh\u0131 \u00e7al\u0131n\u0131r. T\u00fcm ku\u015fkular, Ubeyrik o\u011fullar\u0131 denilen Ensar’dan bir aileye mensup birinin \u00fczerinde toplan\u0131yordu. Z\u0131rh\u0131n sahibi gelip, `Ta’me b. Ubeyrik z\u0131rh\u0131m\u0131 \u00e7ald\u0131’ diye Resulullah’a \u015fikayet eder. (Bir rivayete g\u00f6re bu adam Be\u015fir b. Ubeyrik’tir. Yine ba\u015fka bir rivayete g\u00f6re bu adam, Sahabe’yi yeren \u015fiirler s\u00f6yleyen sonra da bunlar\u0131 baz\u0131 araplar\u0131n \u00fczerine atan bir m\u00fcnaf\u0131kt\u0131r.) H\u0131rs\u0131z bunu g\u00f6r\u00fcnce, z\u0131rh\u0131 al\u0131p Zeyd bin Semin ad\u0131nda bir yahudinin evine atar. Sonra da A\u015firetinden bir gruba “Z\u0131rh\u0131 gizledim, onu falan\u0131n evine att\u0131m. Orda bulurlar” der. Bunlar da Resulullah’a gidip ve “Ey Allah’\u0131n peygamberi, arkada\u015f\u0131m\u0131z bu ithamdan uzakt\u0131r. Z\u0131rh\u0131 \u00e7alan falancad\u0131r. Bunu kesinlikle biliyoruz. \u0130nsanlar\u0131n huzurunda arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n su\u00e7suz oldu\u011funu bildir ve onu savun. \u015eayet senin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131nla y\u00fcce Allah onun su\u00e7suzlu\u011funu belirtmese helak olur” derler. Resulullah z\u0131rh\u0131n yahudinin evinde bulundu\u011funu \u00f6\u011frenince kalk\u0131p \u0130bn-i Ubeyrik’i aklar ve insanlar\u0131n huzurunda su\u00e7suzlu\u011funu bildirir. Hen\u00fcz z\u0131rh Yahudinin evinde bulunmam\u0131\u015fken h\u0131rs\u0131z\u0131n ailesi Resulullah’a \u015f\u00f6yle diyordu: “Katade b. Nu’man ve amcas\u0131, bir delil, bir ispat s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n m\u00fcsl\u00fcman ve iyiliksever ailemizin baz\u0131 fertlerini h\u0131rs\u0131zl\u0131kla su\u00e7luyorlar.” Katade diyor ki, `Resulullah’\u0131n yan\u0131na gidip anlatmaya ba\u015flad\u0131m.’ Ancak Resulullah `M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131 ve iyiliksever ki\u015filer olduklar\u0131 bilinen bir aileyi, delilsiz ispats\u0131z h\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 su\u00e7luyorsun?’ buyurdu. Katade `Bunun \u00fczerine geri d\u00f6nd\u00fcm ve ke\u015fke mal\u0131m\u0131n bir k\u0131sm\u0131 gitseydi de bu konuda Resulullah’la konu\u015fmasayd\u0131m dedim’ der. Sonra amcam bana gelip `Ne yapt\u0131n ye\u011fenim?’ dedi. Ben de Resulullah’\u0131n bana s\u00f6yledi\u011fini ona s\u00f6yledim. Bunun \u00fczerine “Allah’tan yard\u0131m istenir” dedi. \u00c7ok ge\u00e7meden \u015fu ayetler nazil oldu: “Biz sana bu hak i\u00e7erikli kitab\u0131 indirdik ki, insanlar aras\u0131nda Allah’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi h\u00fck\u00fcm veresin. Sak\u0131n hainlerin savunucusu olma.” Yani Ubeyrik o\u011fullar\u0131n\u0131n. Ayetteki `Hasimen: koruyan, savunan ve m\u00fccadelesini yapan demektir. “Allah’tan af dile”. Yani Katade’ye dediklerin i\u00e7in. “Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.”<\/p>\n

“Kendilerine h\u0131yanet edenleri temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fma. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, h\u0131yanete dalm\u0131\u015f g\u00fcnahkarlar\u0131 sevmez.”<\/p>\n

“Bu kimseler Allah’\u0131n raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc geceleyin bulu\u015farak karara ba\u011flarken insanlardan sakl\u0131 tutuyorlar, ama yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda olan Allah’tan saklayamazlar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatacak g\u00fc\u00e7tedir…<\/p>\n

“Diyelim ki, siz onlar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda savundunuz. Peki k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc Allah’a kar\u015f\u0131 kim savunacak ya da kim onlar\u0131n vekilli\u011fini \u00fczerine alacak.”<\/p>\n

“Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler ya da kendine zulmeder de Allah’tan af dilerse Allah’\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve esirgeyici olarak kar\u015f\u0131s\u0131nda bulur.” Yani Allah’tan af dilerse onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n

“Kim bir kusur ya da bir su\u00e7 i\u015fler de onu bir masumun \u00fczerine atarsa a\u00e7\u0131k bir iftira, bir g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fcn alt\u0131na girmi\u015f olur.”<\/p>\n

“E\u011fer Allah’\u0131n sana y\u00f6nelik l\u00fctfu ve esirgemesi olmasayd\u0131, onlar\u0131n bir tak\u0131m\u0131 seni yan\u0131ltmaya yeltenmi\u015flerdir. Oysa onlar sadece kendilerini yan\u0131lt\u0131rlar, sana hi\u00e7bir zarar dokunduramazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah sana kitab\u0131 ve hikmeti indirerek sana daha \u00f6nce bilmedi\u011fin ger\u00e7ekleri \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n sana y\u00f6nelik l\u00fctfu son derece b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

“Onlar\u0131n aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 -\u00e7o\u011fu gizli konu\u015fmalarda hay\u0131r yoktur. Me\u011fer ki, bu f\u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 toplant\u0131lar\u0131n\u0131n amac\u0131 sadaka vermeyi, iyili\u011fi, insanlar aras\u0131nda dirli\u011fi emretmek olsun. Kim bunlar\u0131 Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak amac\u0131yla yaparsa ilerde kendisine b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verece\u011fiz.” (Nisa Suresi, 112-114)<\/p>\n

Bu Kur’an ayetleri nazil olunca Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) silah\u0131 getirip Rufae’ye iade eder. Katade diyor ki, `Amcama, silah\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcnce (ki o, cahiliyede k\u00f6r -ya da gece g\u00f6rmez- birisiydi: \u00dcstelik ben onu zay\u0131f bir m\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcyordum) ey karde\u015fimin o\u011flu, onu Allah yolunda ba\u011f\u0131\u015flad\u0131m” dedi. O zaman anlad\u0131m ki ger\u00e7ek anlamda bir m\u00fcsl\u00fcmand\u0131r.’ Bu ayetler nazil olunca Be\u015fir gidip m\u00fc\u015friklere kat\u0131l\u0131r. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi: “Kim do\u011fru yolu iyice tan\u0131d\u0131ktan sonra peygambere z\u0131t d\u00fc\u015fer de m\u00fcminlerin yolundan ba\u015fka bir yola koyulursa kendisini koyuldu\u011fu yolla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r, sonra da cehenneme atar\u0131z. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir.”<\/p>\n

“Allah kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu ba\u011f\u0131\u015flamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7lar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa ger\u00e7ekten koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz sorun, bir grup insan\u0131n t\u00f6hmet alt\u0131nda tuttu\u011fu su\u00e7suz birinin aklanmas\u0131 de\u011fildir. Her ne kadar Allah’\u0131n terazisinde su\u00e7suz birinin aklanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olay ise de sorun bundan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Bu, \u015fartlar ve durumlar ne olursa olsun, insanlar\u0131n arzusuna ve soyuna e\u011filim g\u00f6stermeyen, sevgi ve \u00f6fkeye g\u00f6re de\u011fi\u015fmeyen bir kriter yerle\u015ftirme sorunudur.<\/p>\n

Sorun, bu yeni toplumun ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, cahiliye ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n giderilmesinin yan\u0131nda i\u00e7indeki be\u015feri zaaflar\u0131n tedavi edilmesi sorunuydu. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f insanlar aras\u0131nda adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirmeyle ilgili olunca akide konusunda bile hi\u00e7bir ay\u0131r\u0131ma gidilmemeliydi. Ayn\u0131 zamanda, insanl\u0131k tarihinde e\u015fine rastlanmayan bu yeni toplumun; arzu, \u00e7\u0131kar ve tarafgirlik lekesini ta\u015f\u0131mayan, arzulara, e\u011filim ve \u015fehvetlere g\u00f6re de\u011fi\u015fmeyen, iyi, temiz, sars\u0131lmaz ve sa\u011flam bir temele dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 sorunuydu.<\/p>\n

Olay\u0131 g\u00f6rmezlikten gelmek, bu kadar s\u0131k\u0131 tutmamak, ay\u0131plamamak, t\u00fcm g\u00f6zlerin g\u00f6rebilece\u011fi \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131karmamak, daha do\u011frusu bu \u015fekilde sert ve belirgin bir \u015fekilde insanlar i\u00e7inde utand\u0131rmamak i\u00e7in sebep \u00e7oktu.<\/p>\n

Sebep \u00e7oktu; \u015fayet yery\u00fcz\u00fc de\u011ferleri egemen olsayd\u0131, onlara ba\u015fvurulsayd\u0131. Ya da bu metodun ba\u015fvurdu\u011fu insanlar\u0131n mizan ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri o olsayd\u0131.<\/p>\n

Bir kere ortada a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik bir sebep vard\u0131. \u0130tham edilen bir yahudiydi. “Yahudi” ulusundan… O yahudi ki, sahip oldu\u011fu hi\u00e7bir zehirli okunu \u0130sl\u00e2m ve m\u00fcsl\u00fcmanlara a\u00e7\u0131lan sava\u015fta onlar\u0131n aleyhinde kullanmas\u0131n. O yahudiler ki, o sene m\u00fcsl\u00fcmanlara iki ac\u0131 birden tatt\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. (Y\u00fcce Allah bunun b\u00f6yle olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir.) O yahudi ki, ne hak, ne adalet ne de insaf bilir. O yahudi ki, m\u00fcsl\u00fcmanlarla ili\u015fkilerinde kesinlikle bir tek ahl\u00e2k\u00ee de\u011fere itibar etmez.<\/p>\n

Bir di\u011fer sebep de s\u00f6z konusuydu. Bu da Ensar’la ilgili bir konuydu. Muhacirleri bar\u0131nd\u0131ran ve onlara yard\u0131mc\u0131 olan Ensar. Bu olay nedeniyle baz\u0131 aileleri aras\u0131nda \u015fiddetli kin ba\u015f g\u00f6steren Ensar. Oysa Yahudi’nin t\u00f6hmet alt\u0131nda tutulmas\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k g\u00f6lgesini uzakla\u015ft\u0131rabilirdi.<\/p>\n

Burada bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sebep de vard\u0131: Yahudiye, Ensara y\u00f6neltece\u011fi zehirli bir ok vermemek. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131s\u0131 baz\u0131s\u0131ndan mal\u0131n\u0131 \u00e7alm\u0131\u015f sonra da yahudiyi itham etmi\u015flerdi. Yahudiler te\u015fhir etmek ve tehlike yaratmak i\u00e7in bu f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmazlard\u0131.<\/p>\n

Ancak sorun bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden de \u00f6nemliydi. Bu t\u00fcr basit \u00e7\u0131karlardan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fckt\u00fc. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc \u0130sl\u00e2m’a g\u00f6re son derece de\u011fersiz \u015feylerdir. S\u00f6z konusu olan, yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011finden ve insanl\u0131\u011fa \u00f6nder olu\u015fundan kaynaklanan sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirebilmesi i\u00e7in bu yeni kitlenin e\u011fitimiydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n bildi\u011fi her \u015feyden \u00fcst\u00fcn olan bu ilahi metod iyice netle\u015fmedi\u011fi ve pratik hayat\u0131na yerle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, bu kitlenin yery\u00fcz\u00fcne halife olmas\u0131 ve insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00fcnyesini iyice ar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, be\u015feri zaaftan ve cahiliye kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan kaynaklanan bulan\u0131kl\u0131klar\u0131 gidermedi\u011fi ve insanlar aras\u0131nda adaletle h\u00fckmetmesi i\u00e7in, t\u00fcm yery\u00fcz\u00fc de\u011ferlerinden, basit ve y\u00fczeysel \u00e7\u0131karlar\u0131ndan ve insanlar\u0131n g\u00f6rmezlikten gelinmeyecek denli b\u00fcy\u00fck bir \u015fey kabul ettikleri t\u00fcm ko\u015fullardan soyutlanm\u0131\u015f, adil bir kriteri kendi b\u00fcnyesinde olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu fonksiyonunu yerine getirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, o zaman bir yahudinin ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en bu olay\u0131 \u00f6zellikle se\u00e7mi\u015ftir. O g\u00fcne kadar Medine’de m\u00fcsl\u00fcmanlara iki defa ihanet eden, onlar\u0131n aleyhlerine m\u00fc\u015frikleri bir araya getiren, aralar\u0131ndaki m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 destekleyen, da\u011farc\u0131\u011f\u0131ndaki hile, deneyim ve bilgileri bu dinin aleyhinde kullanmak i\u00e7in f\u0131rsat kollayan yahudi. Hem de m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Medine’deki hayatlar\u0131n\u0131n en zor d\u00f6neminde. Her y\u00f6nden d\u00fc\u015fmanl\u0131klarla ku\u015fat\u0131ld\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada ve b\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n arkas\u0131nda yahudinin bulundu\u011fu bilindi\u011fi halde.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, b\u00f6yle bir ortamda meydana gelen bu olay\u0131 se\u00e7mekle, m\u00fcsl\u00fcman cemaate aktarmak istedi\u011fini s\u00f6ylemek ve \u00f6\u011fretmek istedi\u011fini bu m\u00fcnasebetle \u00f6\u011fretmek istiyordu.<\/p>\n

Bu y\u00fczden burada; yalana, uydurmaya, \u00f6rtmeye ve s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermeye imkan yoktur. \u0130\u015flenen hatay\u0131 \u00f6rtbas etmek, yap\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6rmezlikten gelmek i\u00e7in dalavere yapmaya imkan yoktur.<\/p>\n

Burada, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve bu kitleyi ku\u015fatan ge\u00e7ici ko\u015fullar\u0131 g\u00f6zetmeye de imkan yoktur.<\/p>\n

Buradaki sorun son derece cidd\u00ee ve nettir. Ya\u011fc\u0131l\u0131\u011fa ve c\u0131v\u0131kl\u0131\u011fa tahamm\u00fcl etmez. Ku\u015fkusuz bu ciddiyet \u015fu ilah\u00ee metodun gere\u011fi ve temelidir. Bu il\u00e2h\u00ee metodu yery\u00fcz\u00fcnde tatbik edip yaymak, haz\u0131rlanan bu \u00fcmmetin g\u00f6revidir. \u0130nsanlar aras\u0131nda adaleti uygulama, evet Allah’tan gelen vahiy ve onun yard\u0131m\u0131 olmadan insanlar\u0131n ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 hatta varl\u0131\u011f\u0131ndan bile habersiz olduklar\u0131 \u015fu y\u00fcksek adaleti uygulamak onun g\u00f6revidir.<\/p>\n

\u0130nsan \u015fu eri\u015filmez zirveden, tarih boyunca gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f t\u00fcm toplumlar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duruma bak\u0131nca… her y\u00f6n\u00fcyle, \u00e7ok al\u00e7ak bir hayat ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Ayr\u0131ca bu ulu zirve ile \u015fu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k durum aras\u0131nda; kurnazl\u0131k, iki y\u00fczl\u00fcl\u00fck, politika, toplum menfaati gibi bir s\u00fcr\u00fc isim ve etiket alt\u0131nda y\u0131\u011f\u0131nlarca a\u015f\u0131lmaz kayan\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. \u0130nsan biraz dikkatlice bak\u0131nca bunun alt\u0131nda k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin gizlendi\u011fini g\u00f6r\u00fcr. \u0130nsan bir daha bak\u0131nca, sadece m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet \u00f6rne\u011finin bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k d\u00fczeyden y\u00fcce zirveye \u00e7\u0131kabildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr. Tarih boyunca zaman zaman \u00f6rnekleri g\u00f6r\u00fclen bu \u00fcmmetin, e\u015fsiz ilahi metodun y\u00f6neltti\u011fi bu zirveye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015f ve \u00e7a\u011fda\u015f cahiliye toplumlar\u0131nda “adalet” ismini verdikleri koku\u015fmu\u015f batakl\u0131\u011fa gelince; b\u00f6ylesine temiz ve \u00fcst\u00fcn bir havada \u00fcst\u00fcndeki \u00f6rt\u00fcy\u00fc kald\u0131r\u0131p ortal\u0131\u011f\u0131 kokutman\u0131n yarar\u0131 yoktur.<\/p>\n

\u015eimdi de bu derste ge\u00e7en ayetleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ele alal\u0131m:
\n105- Biz sana bu hak i\u00e7erikli kitab\u0131 indirdik ki, insanlar aras\u0131nda Allah’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi h\u00fck\u00fcm veresin. Sak\u0131n hainlerin savunucusu olma.<\/p>\n

106- Allah’tan af dile, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.<\/p>\n

107- Kendilerine h\u0131yanet edenleri temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fma. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah h\u0131yanete dalm\u0131\u015f g\u00fcnahkarlar\u0131 sevmez.<\/p>\n

108- Bu kimseler Allah’\u0131n raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc geceleyin bulu\u015farak karara ba\u011flarken insanlardan sakl\u0131 tutuyorlar, ama yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda olan Allah’tan saklayamazlar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisi ile ku\u015fatacak g\u00fc\u00e7tedir.<\/p>\n

109- Diyelim ki, siz onlar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda savundunuz. Peki k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131 Allah’a kar\u015f\u0131 kim savunacak ya da kim onlar\u0131n vekilli\u011fini \u00fczerine alacak.<\/strong><\/p>\n

\u015eu ifadede bir kesinlik alg\u0131l\u0131yoruz. Hakk\u0131n yerini bulmas\u0131 i\u00e7in bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k, adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in bir \u00e7aba beliriyor bu kesinlikten. Ayetin atmosferinden bu husus ilk anda belirmekte ve etrafa yay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6ncelikle bu husus, Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) hak i\u00e7erikli kitab\u0131n insanlar aras\u0131nda Allah’\u0131n kendisine g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekilde adaletle h\u00fckmetmesi i\u00e7in indirildi\u011finin hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131ndan ve bu hat\u0131rlatman\u0131n ard\u0131ndan onlar\u0131 savunmak ve temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmak suretiyle hainlere taraf olmaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ve bu giri\u015fimden dolay\u0131 Allah’tan ba\u011f\u0131\u015flanma dilemeye y\u00f6neltilmesinden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Biz sana bu hak i\u00e7erikli kitab\u0131 indirdik ki, insanlar aras\u0131nda Allah’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi h\u00fck\u00fcm veresin. Sak\u0131n hainlerin savunucusu olma”<\/p>\n

“Allah’tan af dile, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, merhametlidir.”<\/p>\n

Sonra, bu sak\u0131nd\u0131rman\u0131n tekrarlanmas\u0131ndan ve Peygamberin temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu hainlerin kendilerine ihanet etmi\u015f ki\u015filer olarak nitelendirilmesinden ve y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcnahkar hainleri sevmedi\u011fi sonucuna ba\u011flanmas\u0131ndan da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Kendilerine h\u0131yanet edenleri temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fma. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah h\u0131yanete dalm\u0131\u015f g\u00fcnahkarlar\u0131 sevmez.”<\/p>\n

Onlar g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde ba\u015fkalar\u0131na ihanet etmi\u015fler ama ger\u00e7ekte kendi kendilerine h\u0131yanet etmi\u015fler. Onlar topluma ve ilahi sisteme ihanet etmi\u015flerdir. Bu metodun onlarla sivrildi\u011fi ve belirginle\u015fti\u011fi ilkelerine ihanet etmi\u015flerdir. Mensubu bulunduklar\u0131 topluma verilen emanete ihanet etmi\u015flerdir. Sonra onlar bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan da kendilerine ihanet etmi\u015flerdir. Sonucunda \u015fiddetli bir cezay\u0131 gerektiren g\u00fcnaha dalmakla kendilerine ihanet etmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah onlar\u0131 k\u0131namakta ve i\u015fledikleri g\u00fcnahtan dolay\u0131 cezaland\u0131rmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu, kendi kendine ihanettir. Kendi kendilerine ihanetlerinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fekli de, ki\u015filiklerini, ba\u015fkalar\u0131na iftira atmak \u00fczere s\u00f6zbirli\u011fi yapmak, yalan ve ihanetle kirletmeleridir.<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah h\u0131yanete dalm\u0131\u015f g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131 sevmez.”<\/p>\n

Bu ceza, di\u011fer t\u00fcm cezalardan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Ayn\u0131 zamanda, beraberinde ba\u015fka bir anlam da ta\u015f\u0131maktad\u0131r bu ifade. Buna g\u00f6re Allah’\u0131n sevmedi\u011fi ki\u015fileri savunmak ve onlar\u0131 korumak de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnah ve ihanetlerinden dolay\u0131 y\u00fcce Allah onlar\u0131 k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

G\u00fcnah ve ihanetle vas\u0131fland\u0131rmay\u0131, bu g\u00fcnahk\u00e2r hainlerin tuttu\u011fu yolun tasvir edilmesi takip etmektedir:<\/p>\n

“Baz\u0131 kimseler Allah’\u0131n raz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc geceleyin bulu\u015farak karara ba\u011flarken insanlardan sakl\u0131 tutuyorlar, ama yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda bulunan Allah’tan saklayamazlar.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ve alaya almay\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran bir maskaral\u0131k tablosudur. \u0130\u00e7indeki basitlik ve \u00e7arp\u0131kl\u0131ktan dolay\u0131 maskaral\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, hile, komplo ve ihanetlerini tasarlarken bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kendilerine hi\u00e7 bir yarar ya da zarar dokundurma imkanlar\u0131 bulunmayan insanlardan sakl\u0131yorlar. Bu arada yapacaklar\u0131n\u0131 tasarlarken ger\u00e7ek anlamda yarar ya da zarar dokundurmaya g\u00fcc\u00fc yeten y\u00fcce Allah yanlar\u0131ndad\u0131r. Niyetlerini saklay\u0131p etraflar\u0131na a\u00e7\u0131klamazken, s\u00f6zlerini O’nun ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde s\u00fcslerken onlardan haberdard\u0131r. Bu derece rezil olmay\u0131 ve alaya al\u0131nmay\u0131 hakkeden ba\u015fka bir konum var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilgisiyle ku\u015fatacak g\u00fc\u00e7tedir.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn\u00fcyle ve kesinlikle… O halde tasarlad\u0131klar\u0131yla nereye gidecekler? Onlar yapmay\u0131 tasarlarken bile Allah yanlar\u0131ndad\u0131r. Allah her\u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar da O’nun g\u00f6zetimi alt\u0131ndad\u0131rlar, O’nun denetimindedirler. Hainleri savunan herkese k\u0131zg\u0131nl\u0131k kokan bu sald\u0131r\u0131 b\u00f6ylece s\u00fcrmektedir:<\/p>\n

“Diyelim ki, siz onlar\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda savundunuz, peki k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar\u0131 Allah’a kar\u015f\u0131 kim savunacak ya da kim onlar\u0131n vekilli\u011fini \u00fczerine alacak.”<\/p>\n

“K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc bir savunucular\u0131 ya da vekilleri bulunmayacakt\u0131r.”<\/p>\n

O halde o deh\u015fetli g\u00fcnde kendilerini savunmad\u0131ktan sonra d\u00fcnyada savunman\u0131n ne yarar\u0131 vard\u0131r?<\/p>\n

G\u00fcnahkar hainlere y\u00f6nelik bu k\u0131zg\u0131n sald\u0131r\u0131dan, onlar\u0131 savunan ve temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fanlara y\u00f6nelik bu sert azarlamadan sonra; bu t\u00fcr davran\u0131\u015f ve sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin genel bir kural\u0131n belirlenmesi yer almaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 yap\u0131lacak sorgu ve verilecek cezan\u0131n ayn\u0131 zamanda t\u00fcm cezalar\u0131n dayanmas\u0131 gereken adalet kural\u0131 yerle\u015ftirilmektedir. Y\u00fcce Allah bu kural uyar\u0131nca kullar\u0131na muamele etmektedir. Kullar\u0131ndan da aralar\u0131ndaki uygulamalarda bu kural\u0131 eksen edinmelerini istemektedir. Bu konuda Allah’\u0131n ahl\u00e2k\u0131 -adalet ahl\u00e2k\u0131- ile ahl\u00e2klanmalar\u0131n\u0131 istemektedir.
\n110- Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler ya da kendine zulmeder de Allah’tan af dilerse Allah’\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve esirgeyici olarak kar\u015f\u0131s\u0131nda bulur.<\/p>\n

111- Kim bir su\u00e7 i\u015flerse onu kendi aleyhine i\u015flemi\u015f olur. Ku\u015fkusuz Allah bilir ve hakimdir.<\/p>\n

112- Kim bir kusur ya da bir su\u00e7 i\u015fler de onu bir masumun \u00fczerine atarsa a\u00e7\u0131k bir iftira, bir g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fcn alt\u0131na girmi\u015f olur.<\/strong><\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 ayet, y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131yla olan ili\u015fkisinin dayand\u0131\u011f\u0131 genel prensipleri belirlemektedir. Kullar da birbirleriyle ili\u015fkilerinde bu prensiplere uyabilirler. Allah ile olan ili\u015fkilerinde bunlara uymu\u015f olsalar hi\u00e7 bir zarara u\u011framazlar.<\/p>\n

Birinci ayet, tevbe kap\u0131s\u0131n\u0131n iki kanad\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fiyle ba\u011f\u0131\u015flanma kap\u0131s\u0131n\u0131 sonuna kadar a\u00e7\u0131yor. B\u00f6ylece tevbe eden her g\u00fcnahk\u00e2rda ba\u011f\u0131\u015flanma ve kabul g\u00f6rme \u00fcmidi do\u011furuyor: “Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fler ya da kendine zulmeder de Allah’tan af dilerse Allah’\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve esirgeyici olarak kar\u015f\u0131s\u0131nda bulur.”<\/p>\n

Tevbe edip ba\u011f\u0131\u015flanma dileyerek Allah’a y\u00f6nelenler onu ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhamet edici g\u00f6r\u00fcrler. Ku\u015fkusuz bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyen ba\u015fkas\u0131na ve kendisine haks\u0131zl\u0131k eder. \u015eayet k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u015fahs\u0131n\u0131 a\u015f\u0131n\u0131yorsa o zaman da yaln\u0131zca kendisine haks\u0131zl\u0131k eder. Her iki durumda da ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p esirgeyen y\u00fcce Allah her an i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dileyenleri kabul eder, ona tevbe ederek y\u00f6neldikleri s\u00fcrece onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar, merhamet eder. Bu \u015fekilde kay\u0131ts\u0131z, \u015farts\u0131z, engelsiz ve kap\u0131c\u0131s\u0131z… Tevbe edip ba\u011f\u0131\u015flanma dileyenler her zaman Allah’\u0131 affedici ve merhamet edici bulacaklard\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci ayet, bireyin sorumlulu\u011funu yerle\u015ftirmekte ve ceza konusunda \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi bu kurala dayanmaktad\u0131r. Bu da her kalbe, korku ve g\u00fcven duygusunu bah\u015fetmektedir. \u0130\u015fledi\u011finden ve kazand\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 da kendisini g\u00fcvencede hissetmesini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

“Kim bir su\u00e7 i\u015flerse onu kendi aleyhine i\u015flemi\u015f olur. Ku\u015fkusuz Allah bilir ve hakimdir.”<\/p>\n

Kilise d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde s\u00f6z\u00fc edildi\u011fi gibi, \u0130sl\u00e2m’da, miras kalan bir su\u00e7 anlay\u0131\u015f\u0131 yoktur. Ki\u015finin kendi cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekmesi d\u0131\u015f\u0131nda, ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na ceza \u00e7ekmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu durumda her ki\u015fi, yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyden sak\u0131nmak ve yapmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyden dolay\u0131 sorgulanmayaca\u011f\u0131ndan emin olmak \u00fczere \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr. \u0130\u015fte bu e\u015fsiz d\u00fc\u015f\u00fcncede yer alan ola\u011fan\u00fcst\u00fc denge. Ku\u015fkusuz bu, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6zelliklerinden ve ilkelerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m, f\u0131trat\u0131 tatmin eder, insano\u011flunun davran\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in mihenk edinmesi istenen mutlak adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ayet de bir su\u00e7 i\u015fleyip sonra da onu su\u00e7suz birine y\u00fckleyenin sorumlulu\u011funu belirlemektedir. Bu durum s\u00f6z konusu grubun durumuna uygun d\u00fc\u015fmektedir:<\/p>\n

“Kim bir kusur ya da bir su\u00e7 i\u015fler de onu bir masumun \u00fczerine atarsa a\u00e7\u0131k bir iftira, bir g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fcn alt\u0131na girmi\u015f olur.”<\/p>\n

Hem masum birine iftira atman\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131, hem de o su\u00e7u bizzat i\u015flemenin y\u00fck\u00fcn\u00fc birlikte ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Manay\u0131 iyice \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131p g\u00fc\u00e7lendiren Kur’an’\u0131n tasvirli ifadesinin somutla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi bunlar, ta\u015f\u0131nacak y\u00fckt\u00fcrler sanki.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim belirledi\u011fi bu \u00fc\u00e7 kural ile, her ferdin yapt\u0131klar\u0131 ile hesaba \u00e7ekilece\u011fi adalet terazisini tablola\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu terazi, su\u00e7unu ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00fczerine atmakla hi\u00e7 bir su\u00e7lunun yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmaz. Ayn\u0131 zamanda tevbe ve ma\u011ffiret kap\u0131s\u0131n\u0131 sonuna kadar a\u00e7\u0131k tutmaktad\u0131r. Kap\u0131lar\u0131 \u00e7al\u0131p duran \u015fu ba\u011f\u0131\u015flanma dileyen tevbek\u00e2rlar, her an Allah’la bulu\u015fabilirler. Hatta izin istemeden bile huzura girip rahmet ve ba\u011f\u0131\u015flanma dilerler.<\/p>\n

Son olarak y\u00fcce Allah, geceleyin komplolar kuranlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fmekten korumas\u0131, anla\u015fmalar\u0131ndan haberdar etmesinden dolay\u0131 peygamberine yapt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fi belirtiyor. \u00d6yle ki, bu adamlar anla\u015fmalar\u0131n\u0131 t\u00fcm insanlardan gizleyebildikleri halde Allah’tan gizleyememi\u015flerdi. -\u00c7\u00fcnk\u00fc ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc tasarlarlarken y\u00fcce Allah yanlar\u0131ndayd\u0131- Ard\u0131ndan y\u00fcce Allah, kendisine kitap ve hikmet indirmekle ve bilmedi\u011fini \u00f6\u011fretmekle yapt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck iyili\u011fi hat\u0131rlatmaktad\u0131r peygamberine. Ku\u015fkusuz bu, \u00f6ncelikle Allah yan\u0131nda en \u015ferefli ve ona en yak\u0131n olan\u0131n \u015fahs\u0131nda t\u00fcm insanl\u0131\u011fa yap\u0131lm\u0131\u015f bir iyiliktir:
\n113- E\u011fer Allah’\u0131n sana y\u00f6nelik l\u00fctfu ve esirgemesi olmasayd\u0131, onlar\u0131n bir tak\u0131m\u0131 seni yan\u0131ltmaya yeltenmi\u015flerdi. Oysa onlar sadece kendilerini yan\u0131lt\u0131rlar, sana hi\u00e7bir zarar dokunduramazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, kitab\u0131 ve hikmeti indirerek sana, daha \u00f6nce bilmezli\u011fin ger\u00e7ekleri \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n sana y\u00f6nelik l\u00fctfu son derece b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu \u00e7aba, peygamberin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n onu haktan, adaletten ve do\u011fruluktan sapt\u0131rmak i\u00e7in sarf ettikleri \u00e7e\u015fitli renkten ve t\u00fcrden \u00e7aban\u0131n sadece bir tanesidir. Ancak her defas\u0131nda y\u00fcce Allah, l\u00fctfu ve rahmetiyle onu korumu\u015ftur: D\u00fczenbaz komplocular hep kendilerini yan\u0131ltm\u0131\u015f, kendileri sap\u0131kl\u0131\u011fa dal\u0131p gitmi\u015flerdir. Peygamberimizin hayat\u0131 bu t\u00fcr \u00e7abalarla doludur. Onun kurtulu\u015fu ve do\u011fruyu bulmas\u0131, komplolar d\u00fczenleyenlerin de sap\u0131tmalar\u0131 ve zarar etmesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f t\u00fcm \u00e7abalar…<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah bu l\u00fctfu ve rahmetini hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Allah’\u0131n l\u00fctfu ve rahmeti sayesinde, kendisine hi\u00e7bir zarar veremeyeceklerini bildirerek g\u00fcven vermektedir ona.<\/p>\n

Bu son komplodan korumas\u0131, masum birine haks\u0131zl\u0131k etmekten, su\u00e7luyu da aklamaktan kurtarmas\u0131, kendisi i\u00e7in ger\u00e7e\u011fi oldu\u011fu gibi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p komplocular\u0131 g\u00f6stermek s\u00fbretiyle yapt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fi hat\u0131rlat\u0131yor. Hz. Peygambere bu m\u00fcnasebetle, daha b\u00fcy\u00fck olan peygamberlik nimeti de hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

“Allah kitab\u0131 ve hikmeti indirerek sana, daha \u00f6nce bilmedi\u011fin ger\u00e7ekleri \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n sana y\u00f6nelik l\u00fctfu son derece b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n “insan” t\u00fcr\u00fcne yapt\u0131\u011f\u0131 bir l\u00fctuftur bu. \u0130nsanl\u0131k bu ! l\u00fctufla birlikte yeniden do\u011fmu\u015ftur adeta. Bu l\u00fctuf, ilk ruhun nefesiyle ilk defa nas\u0131l meydana gelmi\u015fse \u00f6ylesine, yeni ba\u015ftan meydana gelmesidir insanl\u0131\u011f\u0131n.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 e\u015fsiz ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc ilahi hayat metodu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan eri\u015filmez zirveye \u00e7\u0131kma \u00e7abas\u0131na daha da y\u00fckselten bir nimettir bu.<\/p>\n

Bu nimetin de\u011ferini, hem \u0130sl\u00e2m’\u0131 hem de -eskisi ve \u00e7a\u011fda\u015f\u0131yla- cahiliyeyi tan\u0131yan; \u0130sl\u00e2m’\u0131 da cahiliyeyi de tadan bilebilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bu nimeti, Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)’a hat\u0131rlatmas\u0131na gelince; bunun nedeni, Resulullah’\u0131n bu nimeti ilk defa \u00f6\u011frenen ve tan\u0131yan olmas\u0131d\u0131r. Bunu bilip tadan en b\u00fcy\u00fck insan olmas\u0131d\u0131r. En iyi bileni ve en \u00e7ok tad\u0131na varan\u0131 olmas\u0131d\u0131r. “Daha \u00f6nce bilmedi\u011fin ger\u00e7ekleri \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n sana y\u00f6nelik l\u00fctfu son derece b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

\u015eEYTANIN DOSTLARI<\/p>\n

Bu ders, bir\u00e7ok noktada, ge\u00e7en dersle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bir kere baz\u0131 ayetleri, Be\u015fir b. Ubeyrik’in irtidat etmesi, Resulullah’a z\u0131t d\u00fc\u015fmesi ve bu derste d\u00fc\u015f\u00fcncesi, ahmakl\u0131\u011f\u0131, \u015feytanla ili\u015fkileri ve \u015feytan\u0131n \u00fczerindeki etkinli\u011fi, s\u00f6z konusu edilen cahiliye hayat\u0131na yeniden d\u00f6nmesi gibi yahudi olay\u0131ndan sonra meydana gelen olaylar\u0131 yorumlamak ve de\u011ferlendirmek i\u00e7in nazil olmu\u015ftur ayetler. Bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine ortak ko\u015fulmas\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamad\u0131\u011f\u0131, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcnahlar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 da bildirilmektedir. \u0130kinci olarak bu ders; f\u0131s\u0131lda\u015fma ve komplolar\u0131 s\u00f6z konusu etmektedir. Geceleyin kararla\u015ft\u0131r\u0131p f\u0131s\u0131lda\u015ft\u0131klar\u0131, bu olayda oldu\u011fu gibi, gizli konu\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda iyilik nam\u0131na bir\u015feyin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. Bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n sevdi\u011fi f\u0131s\u0131lda\u015fma \u00e7e\u015fitlerini de a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, hay\u0131r, iyilik ve insanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulmak amac\u0131yla f\u0131s\u0131lda\u015fmak y\u00fcce Allah’\u0131n ho\u015fnud oldu\u011fu bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu ve di\u011fer f\u0131s\u0131lda\u015fman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131nda oldu\u011funu da belirtmektedir. Son olarak, y\u00fcce Allah’\u0131n, yap\u0131lan i\u015fleri onlarla de\u011ferlendirdi\u011fi adil kurallar\u0131 bildirmektedir. Bu kurallar hi\u00e7bir insan\u0131n arzu ve iste\u011fine uymaz. Ne m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne de Ehl-i Kitab’\u0131n… Yaln\u0131zca y\u00fcce Allah’\u0131n mutlak adaletine ve \u015fayet insanlar\u0131n arzusuna uyacak olursa, g\u00f6klerle yerin d\u00fczeninin bozulaca\u011f\u0131 belirtilen hakka d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan ders, konu ve y\u00f6neli\u015f bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7en dersle ayn\u0131 yollarda birle\u015fmektedir.<\/p>\n

Sonra ders, e\u011fitsel ve toplumsal d\u00fczenden kaynaklanan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle, insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapan bir \u00fcmmet olmas\u0131 hedeflenen bu kitlenin haz\u0131rlanmas\u0131, i\u00e7indeki be\u015feri zaaf ve cahiliye toplumu kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n giderilmesi ve her alanda birlikte sava\u015fa giri\u015fmesi amac\u0131na y\u00f6nelik hikmetli e\u011fitim metodu a\u015famalar\u0131ndan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu, \u00e7e\u015fitli konular\u0131yla s\u00fbrenin \u00fczerinde durdu\u011fu ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Kur’an’\u0131n e\u011fitim metodunun y\u00f6neldi\u011fi bir ama\u00e7t\u0131r.
\n114- Onlar\u0131n aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 \u00e7o\u011fu gizli konu\u015fmalarda hay\u0131r yoktur. Me\u011fer ki, bu f\u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 toplant\u0131lar\u0131n\u0131n amac\u0131 sadaka vermeyi, iyili\u011fi ve insanlar aras\u0131nda dirli\u011fi emretmek olsun. Kim bunlar\u0131 Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak amac\u0131yla yaparsa ilerde kendisine b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verece\u011fiz.<\/strong><\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’de, m\u00fcsl\u00fcman toplum ve m\u00fcsl\u00fcman \u00f6nderlikten uzak, geceleyin herhangi bir \u015fey kararla\u015ft\u0131rmak \u00fczere toplanmak \u015feklindeki f\u0131s\u0131lda\u015fmaya ili\u015fkin yasak, s\u0131k s\u0131k tekrarlanmaktad\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u00ee e\u011fitim, ayn\u0131 \u015fekilde \u0130sl\u00e2m d\u00fczeni; her insan\u0131n problemini ya da derdini getirip peygambere a\u00e7mas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Ancak \u015fayet, insanlar aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fi \u00f6zel bir i\u015fse, bunu gizlice a\u00e7acakt\u0131r. Yok e\u011fer bu, ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc bir durum olmay\u0131p genel konulara ili\u015fkin olursa o zaman da a\u00e7\u0131k\u00e7a soracakt\u0131r.<\/p>\n

Bu prensibin hikmeti; m\u00fcsl\u00fcman toplumda “hiziple\u015fmenin” olu\u015fmamas\u0131 ve \u00e7e\u015fitli gruplar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve problemleriyle ya da fikir ve ama\u00e7lar\u0131yla b\u00fct\u00fcnden ayr\u0131lmamalar\u0131d\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman toplumda bir grubun geceleri herhangi bir \u015fey kararla\u015ft\u0131rmamas\u0131, dolay\u0131s\u0131yla toplumun \u00f6nceden kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015fmamas\u0131, ya da gizlice bir \u015fey kararla\u015ft\u0131r\u0131p onu toplumdan saklamamalar\u0131 i\u00e7indir bu prensip. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne yaparlarsa yaps\u0131nlar onu Allah’tan saklayamazlar. O’nun ho\u015funa gitmeyen s\u00f6z\u00fc geceleyin kararla\u015ft\u0131r\u0131rken de onlar\u0131n yan\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n

Bu konu, m\u00fcsl\u00fcman toplumdan ve onun \u00f6nderli\u011finden ayr\u0131, f\u0131s\u0131lda\u015fmay\u0131 ve geceleri bir \u015feyler kararla\u015ft\u0131rmak \u00fczere bulu\u015fmay\u0131 yasaklayan konulardan biridir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz m\u00fcsl\u00fcman toplumun meclisi mescitti. Orada bulu\u015fur, namaz k\u0131lmak ve hayat sorunlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmek i\u00e7in orada toplan\u0131rlard\u0131. M\u00fcsl\u00fcman toplum b\u00fct\u00fcn\u00fcyle a\u00e7\u0131k bir toplumdu; sava\u015f ve di\u011fer d\u00f6nemlerdeki askeri s\u0131rlar ve sahibinin dillerde dola\u015fmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fi \u00e7ok \u00f6zel sorunlar d\u0131\u015f\u0131nda, t\u00fcm problemler genele sunulurdu. Bu y\u00fczden bu a\u00e7\u0131k toplum, son derec\u00e8 temiz ve serbest bir atmosfere sahipti. Toplumun ya da prensiplerinden birinin aleyhinde komplolar haz\u0131rlamak isteyen genellikle m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse, toplumdan habersiz geceleri bir \u015feyler kararla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir kenara \u00e7ekilemez. Bu y\u00fczden \u00e7o\u011fu yerlerde f\u0131s\u0131lda\u015fma, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011fa yak\u0131n bir davran\u0131\u015f kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek bizim i\u00e7in son derece yararl\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re m\u00fcsl\u00fcman toplum, b\u00f6yle bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmden uzak bulunmal\u0131d\u0131r. Her ferd, d\u00fc\u015f\u00fcncesini ya da kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan bir plan, bir hedef veya bir problemi, topluma ve onun genel liderli\u011fine a\u00e7mal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kur’an ayeti, burada bir \u00e7e\u015fit f\u0131s\u0131lda\u015fmay\u0131 bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda tutmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fcm itibariyle f\u0131s\u0131lda\u015fmaya benzese bile asl\u0131nda ayr\u0131 bir \u015feydir bu:<\/p>\n

“Me\u011ferki bu f\u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 toplant\u0131lar\u0131n amac\u0131 sadaka vermeyi, iyili\u011fi ve insanlar aras\u0131nda dirli\u011fi emretmek olsun.”<\/p>\n

Bunun anlam\u0131; iyilik sever bir insan\u0131n di\u011fer bir iyilik sever insana, “Gel falancaya yard\u0131m edelim, kimsenin bilmedi\u011fi bir ihtiyac\u0131n\u0131n fark\u0131na vard\u0131m.” Ya da “Gel \u015fu iyili\u011fi yapal\u0131m veya insanlar\u0131 iyilik yapmaya te\u015fvik edelim.” Ya da “Gel falanca ile falancay\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131ral\u0131m, ikisinin darg\u0131n oldu\u011funu biliyorum” demesidir. \u0130yiliksever ki\u015filerden olu\u015fan bir grubun, yukarda sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flerden birini yerine getirmek i\u00e7in bir araya gelmesi ve gizlice bir i\u015fi yapmak \u00fczere anla\u015fmalar\u0131, f\u0131s\u0131lda\u015fma ve gizli bulu\u015fma de\u011fildir. \u0130yiliksever bir insan\u0131n, kendisi gibi iyiliksever insanlara gizlice bildi\u011fi ya da d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir iyili\u011fi yapmalar\u0131n\u0131 emretmesi, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde gizli f\u0131s\u0131lda\u015fmaya benzemesine ra\u011fmen, “emr” olarak isimlendirilmesi bu y\u00fczdendir.<\/p>\n

Ancak bir tek \u015fartla; o da Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Kim bunlar\u0131 Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak amac\u0131 ile yaparsa ilerde kendisine b\u00fcy\u00fck bir m\u00fckafat verece\u011fiz.”<\/p>\n

Bu gizli f\u0131s\u0131lda\u015fma, falana yard\u0131m etmek ve falanca ile falancay\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak konusunda nefsin arzular\u0131na alet olmamal\u0131d\u0131r. Ki\u015finin, -vallahi \u00e7ok iyi adamd\u0131r- yard\u0131m etmeyi ve iyili\u011fi te\u015fvik ediyor, insanlar\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in didiniyor diye \u00fcn salmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6nelik olmamal\u0131d\u0131r. Bu iyilikle, Allah’a yap\u0131lan i\u00e7ten y\u00f6neli\u015f, hi\u00e7 bir leke ile bula\u015fmamal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte buras\u0131, bir i\u015f yapan ve bununla Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanan O’nun sevab\u0131n\u0131 hak eden bir adamla, ayn\u0131 i\u015fi yapmas\u0131na ra\u011fmen Allah’\u0131n gazab\u0131n\u0131 hakkeden ve bu i\u015fi k\u00f6t\u00fcl\u00fckler hanesine kaydedilen di\u011fer bir adam aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131d\u0131r.
\n115- Kim bu yolu iyice tan\u0131d\u0131ktan sonra, peygambere z\u0131t d\u00fc\u015fer de m\u00fcminlerin yolundan ba\u015fka bir yola koyulursa, kendisini koyuldu\u011fu yolla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r, sonra da cehenneme atar\u0131z. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir.<\/p>\n

116- Allah kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu ba\u011f\u0131\u015flamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7lar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa ger\u00e7ekten koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetler grubunun indirili\u015f sebebine ili\u015fkin; Be\u015fir b. Ubeyrik’in “do\u011fru yolu iyice tan\u0131d\u0131ktan sonra” irtidat edip m\u00fc\u015friklere kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, m\u00fcsl\u00fcman saflarda yer al\u0131yorken, m\u00fcminlerin yolundan ba\u015fka bir yola koyuldu\u011fu anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak h\u00fck\u00fcm geneldir. Peygamberimize (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) z\u0131t d\u00fc\u015fmenin her \u00e7e\u015fidine uygulan\u0131r ve hepsini de kar\u015f\u0131lar. Ona z\u0131t d\u00fc\u015fmek k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr, \u015firktir, irtidatt\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm, ad\u0131 ge\u00e7en eski olaya uyguland\u0131\u011f\u0131 gibi benzeri her duruma da uygulan\u0131r.<\/p>\n

Me\u015fakke “\u015fakke” kelimesi s\u00f6zl\u00fckte, birinin ba\u015fkas\u0131n\u0131n tuttu\u011fu taraf\u0131n z\u0131dd\u0131n\u0131 tutmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Buna g\u00f6re, peygambere z\u0131t d\u00fc\u015fen, O’nun tuttu\u011fu, saff, taraf ve yana kar\u015f\u0131t bir yan, taraf ve saff edinmi\u015f demektir. Bunun anlam\u0131, t\u00fcm hayat\u0131 i\u00e7in onun hayat metodundan ba\u015fka bir hayat metodu edinmesi ve O’nun yolundan ba\u015fka bir yol se\u00e7mesidir. Oysa peygamber (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun); Allah kat\u0131ndan inan\u00e7 ve kulluk belirtilerini kapsad\u0131\u011f\u0131 kadar, insan hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nlerine y\u00f6nelik bir \u015feriat ve realist d\u00fczen de kapsayan eksiksiz bir hayat metodu getirmi\u015ftir. \u0130nan\u00e7 ve kulluk belirtileri ile \u015feriat ve hayat d\u00fczeni, bu metodun g\u00f6vdesini olu\u015ftururlar. \u00d6yle ki, g\u00f6vdesi b\u00f6l\u00fcn\u00fcp bir taraf\u0131 al\u0131n\u0131r di\u011fer taraf\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, bu ilahi hayat metodunun ruhu yok olur. Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) z\u0131t d\u00fc\u015fenler; b\u00fct\u00fcn\u00fcyle O’nun getirdi\u011fi metodu inkar edenler yada bir taraf\u0131n\u0131 al\u0131p di\u011fer taraf\u0131n\u0131 b\u0131rakmak suretiyle bir k\u0131sm\u0131na inanan di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131 reddeden herkestir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara y\u00f6nelik rahmeti; kendilerine bir peygamber g\u00f6ndermeden, onlara do\u011fru yolu a\u00e7\u0131klamadan, kendileri iyice tan\u0131madan sonra da sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7meden insanlara, azap etmemeyi ve onlar\u0131 en k\u00f6t\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f yeri olan cehenneme atmamay\u0131 gerektirmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz bu, \u015fu zay\u0131f yarat\u0131\u011fa y\u00f6nelik, y\u00fcce Allah’\u0131n geni\u015f ve engin rahmetidir. Do\u011fru yolu iyice tan\u0131d\u0131ktan, yeni sistemin Allah kat\u0131ndan geldi\u011fini \u00f6\u011frendikten sonra, bu konuda Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) z\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcp, ona uymazsa, itaat etmezse ve kendisine bildirilen ilah\u00ee sistemden ho\u015fnut olmazsa o zaman y\u00fcce Allah, kendisine sap\u0131kl\u0131k nasip eder; koyuldu\u011fu tarafa do\u011fru gitmek \u00fczere b\u0131rak\u0131r ve onu y\u00f6neldi\u011fi kafirlere, m\u00fc\u015friklere katar. B\u00f6ylece ayette anlat\u0131lan azab\u0131 hakkeder.<\/p>\n

“Kim do\u011fru yolu iyice tan\u0131d\u0131ktan sonra, peygambere z\u0131t d\u00fc\u015fer de m\u00fcminlerin yolundan ba\u015fka bir yola koyulursa, kendisini koyuldu\u011fu yolla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r, sonra da cehenneme atar\u0131z. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131\u015f yeridir.”<\/p>\n

Ayet-i kerime, bu k\u00f6t\u00fc ve i\u011fren\u00e7 d\u00f6n\u00fc\u015f yerini hakketmenin nedenini \u015fu \u015fekilde belirtmektedir: Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 \u015firk d\u0131\u015f\u0131nda her \u015feyi kapsamaktad\u0131r ve m\u00fc\u015frik olarak \u00f6len ba\u011f\u0131\u015flanmayacakt\u0131r:<\/p>\n

PUTPEREST EFSANELER\u0130<\/p>\n

“Allah kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu kesinlikle ba\u011f\u0131\u015flamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki su\u00e7lar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa ger\u00e7ekten koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.”<\/p>\n

Bu c\u00fczde daha \u00f6nce ge\u00e7en benzeri ayetin a\u00e7\u0131klamas\u0131nda s\u00f6yledi\u011fimiz gibi Allah’a ortak ko\u015fma; Arap cahiliyesinde ve di\u011fer eski cahiliyelerde g\u00f6r\u00fclen; a\u00e7\u0131k\u00e7a Allah’la beraber ba\u015fka ilahlar edinmek \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015febildi\u011fi gibi, y\u00fcce Allah’\u0131 ilahl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerinde birlememek ve bu \u00f6zellikleri baz\u0131 insanlara tan\u0131mak \u015feklinde de ger\u00e7ekle\u015febilir. Kur’an-\u0131 Kerim’in “Hahamlar\u0131n\u0131 ve papazlar\u0131n Allah’tan ba\u015fka rabler edindiler.” (Tevbe Suresi, 31) dedi\u011fi yahudi ve h\u0131ristiyanlar\u0131n \u015firki bu t\u00fcr bir \u015firktir. Onlar, hahamlar\u0131na ve papazlar\u0131na Allah’la birlikte ibadet emiyorlard\u0131. Sadece Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda onlara kanun koyma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yorlar, kendilerine haramlar ve helaller belirliyorlard\u0131. \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fta gelen \u00f6zelliklerinden birini onlara vermi\u015flerdi. B\u00f6ylece \u015firk s\u0131fat\u0131n\u0131 hakketmi\u015flerdi. Bu y\u00fczden onlar hakk\u0131nda, emredildikleri tevhide muhalefet ettiler denmi\u015fti. “Oysa bir tek ilaha kulluk etmekten ba\u015fka bir \u015feyle emr olunmam\u0131\u015flard\u0131.” (Beyyine Suresi, 5)<\/p>\n

Allah diledik\u00e7e, t\u00fcm di\u011fer g\u00fcnahlar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma kap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131na ra\u011fmen, -ki\u015fi bu inan\u00e7 \u00fczere \u00f6l\u00fcrse- \u015firk su\u00e7u i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u015eirk su\u00e7unun bu denli b\u00fcy\u00fct\u00fclmesinin, ba\u011f\u0131\u015flanma dairesinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni; Allah’a ortak ko\u015fan\u0131n, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle iyilik ve do\u011frulu\u011fun s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan \u00e7\u0131kmas\u0131, f\u0131trat\u0131n\u0131n hi\u00e7 bir zaman d\u00fczeltilmeyecek \u015fekilde bozulmu\u015f olmas\u0131d\u0131r:<\/p>\n

“kim Allah’a ortak ko\u015farsa ger\u00e7ekten koyu bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur.”<\/p>\n

\u015eayet f\u0131tratta bozulmam\u0131\u015f bir tek ip kalm\u0131\u015f olsayd\u0131, \u00f6l\u00fcmden bir saat \u00f6nce de olsa onu, Rabbinin birli\u011fini kavramaya zorlard\u0131. Ancak can bo\u011faza dayand\u0131\u011f\u0131 halde, h\u00e2l\u00e2 \u015firkte \u0131srar ediyorsa, i\u015fi bitmi\u015ftir ve art\u0131k azab\u0131 hakketmi\u015f demektir.<\/p>\n

“Sonra da cehenneme atar\u0131z. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir.”<\/p>\n

Daha sonra ayet-i kerime, Arap cahiliyesinin \u015firki ile beraber saplant\u0131lardan ibaret baz\u0131 inan\u00e7lar\u0131na de\u011finmektedir. Y\u00fcce Allah”\u0131n -Melekleri- k\u0131z edindi\u011fi ve \u015feytana ibadet etmeleri konusunda uydurduklar\u0131 masallar\u0131 s\u0131ralamaktad\u0131r. Araplar, Meleklere ve onlar\u0131 temsilen diktikleri putlara ibadet ettikleri gibi, \u015feytana da ibadet ediyorlard\u0131. Bu arada ayet-i kerime, il\u00e2hlara adanm\u0131\u015f hayvanlar\u0131n kulaklar\u0131n\u0131 yarmak veya kesmek gibi baz\u0131 ibadetlerini de vasfetmektedir. Y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmelerini ve Allah’a \u015firk ko\u015fmalar\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r. Bu durumun, y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trata ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu belirtmektedir:
\n117- Onlar Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p di\u015fi putlara (tanr\u0131\u00e7alara) yalvar\u0131yorlar. Asl\u0131nda onlar\u0131n yalvard\u0131klar\u0131 \u015firret \u015feytandan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

118- O \u015feytan ki, Allah’\u0131n lanetine u\u011fray\u0131nca “Kesinlikle kullar\u0131n\u0131n belirli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi taraf\u0131ma alaca\u011f\u0131m. ”<\/p>\n

119- Onlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m, as\u0131ls\u0131z kuruntulara dald\u0131raca\u011f\u0131m, kendilerine davarlar\u0131n kulaklar\u0131n\u0131 yarmalar\u0131n\u0131 emredece\u011fim, Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fratmalar\u0131n\u0131 emredece\u011fim ” demi\u015ftir. Kim Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p \u015feytan\u0131 dost edinirse apa\u00e7\u0131k bir h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f olur.<\/p>\n

120- \u015eeytan onlara vaadler yapar, kendilerini kuruntulara dald\u0131r\u0131r. Fakat \u015feytan\u0131n onlara yapt\u0131\u011f\u0131 vaadler aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

Cahiliye d\u00f6neminde Araplar, Meleklerin Allah’\u0131n k\u0131zlar\u0131 oldu\u011funu iddia ediyorlard\u0131. Sonra da bu Melekler ad\u0131na heykeller dikip; “Lat, Uzza, Menat” gibi kad\u0131n isimlerini tak\u0131yorlard\u0131 bu heykellere. Allah’\u0131n k\u0131zlar\u0131n\u0131n heykelleri olduklar\u0131 gerek\u00e7esiyle ve dolay\u0131s\u0131yla onlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Allah’a yakla\u015fmay\u0131 umarak kulluk yap\u0131yorlard\u0131 bu putlara. Bu durum en az\u0131ndan i\u015fin ba\u015f\u0131nda b\u00f6yleydi. Ancak giderek efsanenin asl\u0131n\u0131 unutmu\u015flar, bu putlara direk ibadet etmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Hatta \u015fu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fczde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi her t\u00fcrl\u00fc ta\u015fa ibadet edecek duruma gelmi\u015flerdi.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde baz\u0131lar\u0131 do\u011frudan do\u011fruya \u015feytana tap\u0131yordu. Nitekim Kelbi; Hazze’den Meliho\u011fullar\u0131n\u0131n cinlere ibadet etti\u011fini anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ancak buradaki ayetin anlam\u0131 daha geni\u015ftir. Buna g\u00f6re onlar, b\u00fct\u00fcn \u015firklerinde \u015feytana yalvarmak ve ondan yard\u0131m dilemek durumundayd\u0131lar. Oysa bu \u015feytan, babalar\u0131 Adem’in ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en k\u0131ssan\u0131n kahraman\u0131d\u0131r. Allah’\u0131n emrine isyan etmesinden ve insanlara d\u00fc\u015fman olmas\u0131ndan dolay\u0131 Allah’\u0131n lanetine u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Kovulup lanete u\u011frad\u0131ktan sonra, insanlara olan kini, Allah’\u0131n himayesine s\u0131\u011f\u0131nmayanlar\u0131 sapt\u0131rmak i\u00e7in y\u00fcce Allah’tan izin istemeye s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir onu:<\/p>\n

“Onlar Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p di\u015fi putlara (tanr\u0131\u00e7alara) yalvar\u0131yorlar. Asl\u0131nda onlar\u0131n yalvard\u0131klar\u0131 \u015firret \u015feytandan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir.”<\/p>\n

“O \u015feytan ki, Allah’\u0131n lanetine u\u011fray\u0131nca, “Kesinlikle kullar\u0131n\u0131n belirli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi taraf\u0131ma alaca\u011f\u0131m.”<\/p>\n

“Onlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m, as\u0131ls\u0131z kuruntulara dald\u0131raca\u011f\u0131m, kendilerine davarlar\u0131n kulaklar\u0131n\u0131 yarmalar\u0131n\u0131 emredece\u011fim, Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fratmalar\u0131n\u0131 emredece\u011fim” demi\u015ftir.”<\/p>\n

Onlar, -eski d\u00fc\u015fmanlar\u0131- \u015feytana yalvar\u0131yorlar. Ondan ilham al\u0131yorlar. Bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 ondan destek istiyorlar. Oysa bu \u015feytan\u0131, y\u00fcce Allah lanetlemi\u015ftir. O da Ademo\u011fullar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc sapt\u0131rmak istedi\u011fin\u00ef, yalanc\u0131 lezzetlerden, bo\u015f mutluluklardan ve sonu\u00e7ta cezadan kurtarmaktan s\u00f6z edip, azg\u0131nl\u0131k yolunda yalanc\u0131 kuruntularla oyalayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemi\u015fti. Ayr\u0131ca insanlar\u0131 \u00e7irkin davran\u0131\u015flara; efsaneleri s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermek suretiyle, ak\u0131l almaz tap\u0131nmalar uydurmaya s\u00fcr\u00fckleyece\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Bu t\u00fcr ibadetler aras\u0131nda, Allah’\u0131n yasaklamas\u0131 s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n bundan b\u00f6yle binilmesini veya yenmesini yasaklamak i\u00e7in baz\u0131 hayvanlar\u0131n kulaklar\u0131n\u0131 kesmek, v\u00fccudun baz\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 kesmek \u015feklinde Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve f\u0131trat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek yada k\u00f6leleri i\u011fdi\u015f etmek ve cilde d\u00f6vme yapmak, hayvan ve insan v\u00fccudunda bir tak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler yapmak gibi \u0130sl\u00e2m’\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ok de\u011fi\u015fiklik ve bozmalar yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n, kendisine bu \u015firki ve onun do\u011furdu\u011fu put\u00e7u ibadetleri emredenin -eski d\u00fc\u015fman\u0131- \u015feytan oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, en az\u0131ndan d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n kurdu\u011fu tuza\u011fa kar\u015f\u0131 i\u00e7inde bir sak\u0131nma duygusunun uyanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u0130sl\u00e2m, en ba\u015fta gelen sava\u015f\u0131, insanla \u015feytan aras\u0131nda ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcminin t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u015feytan\u0131 ve onun yery\u00fcz\u00fcnde yayd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc savmaya, Allah’\u0131n sanca\u011f\u0131 alt\u0131nda, onun hizbinde yer al\u0131p \u015feytan ve hizbine kar\u015f\u0131 koymaya y\u00f6neltmektedir. Bu, silahlar\u0131n susmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli bir sava\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan, kovuldu\u011fu ve lanete u\u011frad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden beri, ilan etti\u011fi bu sava\u015ftan usanmaz. M\u00fcmin de bu ger\u00e7e\u011fi unutmaz, sava\u015ftan vazge\u00e7mez. O, ya Allah’\u0131n dostu ya da \u015feytan\u0131n dostu olmas\u0131 gerekti\u011fini, bunun ortas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilmektedir. \u015eeytan onun nefsinde, nefse verdi\u011fi \u015fehvet ve ta\u015fk\u0131nl\u0131k duygular\u0131nda, kendisine uyan m\u00fc\u015friklerin ve t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fck taraftarlar\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda da ona kar\u015f\u0131 sava\u015fa giri\u015fir. Bu, hayat boyu kesintisiz s\u00fcrecek tek bir sava\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kim dost olarak Allah’\u0131 tercih etmi\u015fse ku\u015fkusuz kurtulmu\u015f ve b\u00fcy\u00fck kazan\u00e7 elde etmi\u015ftir. Kim dost olarak \u015feytan\u0131 se\u00e7mi\u015fse o da zarara u\u011fram\u0131\u015f ve mahvolmu\u015ftur.<\/p>\n

“Kim Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p \u015feytan\u0131 dost edinirse apa\u00e7\u0131k bir h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f olur.”<\/p>\n

Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131, \u015feytan\u0131n dostlar\u0131na kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131n\u0131, oyalama durumunu \u00f6rnek olarak, tasvir etmektedir.<\/p>\n

“\u015eeytan onlara vaadler yapar, kendilerini kuruntulara dald\u0131r\u0131r. Fakat \u015feytan\u0131n onlara yapt\u0131\u011f\u0131 vaadler aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

\u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131, iman ve tevhitten sapt\u0131r\u0131p k\u00fcf\u00fcr ve \u015firke bula\u015ft\u0131ran bu belirgin oyalamad\u0131r. \u015eayet bu oyalama olmasayd\u0131 f\u0131trat yoluna devam edecek, yol g\u00f6stericisi, k\u0131lavuzu iman olacakt\u0131.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, apa\u00e7\u0131k bir oyalamad\u0131r. Bu durumda \u015feytan, insana k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcsleyip bu davran\u0131\u015f\u0131m, g\u00fczel g\u00f6rmesine neden olmakta, isyan yoluna kazan\u00e7 ve mutluluk vaadlerinde bulunmakta, yol boyunca azg\u0131nl\u0131k yapmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131 sonucunda kurtulaca\u011f\u0131 kuruntusuna dald\u0131rmakta, b\u00f6ylece g\u00fcven verip helak edici yola devam ettirmektedir:<\/p>\n

“Fakat \u015feytan\u0131n onlara verdi\u011fi vaadler aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

Sahne bu \u015fekilde canland\u0131r\u0131l\u0131p, eski d\u00fc\u015fman ipleri ba\u011flayarak, tuzaklar kurarak kurbanlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesini bekler durumda g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirilince, eksik ve s\u00f6n\u00fck tabiatlardan ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrmez, uykuda kalmaz. Hi\u00e7 bir \u015feye ald\u0131rmadan, hangi yolu tutaca\u011f\u0131n\u0131, Hangi \u0131\u015f\u0131kla yolunu bulaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeye \u00e7al\u0131\u015fmadan oldu\u011fu gibi kalmaz.<\/p>\n

Bu uyar\u0131c\u0131 mesaj, vicdanlarda etkisini g\u00f6sterip, sava\u015f\u0131n ve bulunulan konumunun ger\u00e7ek durumunu tasvir ettikten sonra, yolun sonunda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak ak\u0131beti a\u00e7\u0131klayan ayetin devam\u0131 gelmektedir. \u015eeytan\u0131n oyalad\u0131\u011f\u0131, kendi zann\u0131n\u0131 do\u011frulatt\u0131\u011f\u0131 ve daha \u00f6nce a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 i\u011fren\u00e7 niyetini uygulatt\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerle, Allah’a kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekten inanmalar\u0131ndan dolay\u0131 onun iplerinden kurtulanlar\u0131 bekleyen sonu\u00e7 a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Ger\u00e7ek anlamda Allah’a inananlar, bu \u015feytandan \u00fcst\u00fcnd\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytana -Allah’\u0131n laneti \u00fczerine olsun- yaln\u0131zca sap\u0131klar\u0131 azd\u0131rma izni verilmi\u015ftir. Allah’\u0131n samimi kullar\u0131na dokunmas\u0131na m\u00fcsade edilmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n sa\u011flam ipine iyice yap\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, bu kullar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015feytan son derece zay\u0131ft\u0131r:<\/p>\n

Kim Allah’\u0131 b\u0131rak\u0131p \u015feytan\u0131 dost edinirse apa\u00e7\u0131k bir h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f olur.”<\/p>\n

“\u015eeytan onlara vaadler yapar, kendilerini kuruntulara dald\u0131r\u0131r. Fakat \u015feytan\u0131n onlara yapt\u0131\u011f\u0131 vaadler aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”
\n121- \u0130\u015fte bunlar\u0131n varacaklar\u0131 yer cehennemdir. Ondan kurtulma imkan\u0131 bulamazlar.<\/p>\n

122- \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenleri ise alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan, i\u00e7inde ebedi olarak kalacaklar\u0131 cennetlere yerle\u015ftirece\u011fiz. Bu Allah’\u0131n vaadidir. Kim Allah’tan daha do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olabilir.<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fte cehennem!.. \u015eeytan\u0131n dostlar\u0131n\u0131n oradan kurtulmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u015eu da sonsuzluk cennetleri… Allah’\u0131n dostlar\u0131n\u0131n oradan \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil… Bunu Allah vaad etmi\u015ftir.<\/p>\n

“Kim Allah’tan daha do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olabilir?”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bu s\u00f6z\u00fcndeki mutlak do\u011fruluk, \u015feytan\u0131n o s\u00f6z\u00fcndeki aldat\u0131c\u0131 gurur ve yalanc\u0131 kuruntu kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almaktad\u0131r. Allah’\u0131n vaadine g\u00fcvenenle \u015feytan\u0131n aldatmacas\u0131na kanan, ne kadar da uzakt\u0131r birbirinden.<\/p>\n

Daha sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, amel ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin, \u0130slam’\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kural\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamakla devam etmektedir. Ku\u015fkusuz m\u00fckafat ve ceza terazisi kuruntulara dayanmamaktad\u0131r. De\u011fi\u015fmez bir temele, \u015fa\u015fmaz bir s\u00fcnnete ve haktan sapmaz bir kanuna dayanmaktad\u0131r. Bu kanun kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm milletler e\u015fittir. -Hi\u00e7 kimsenin soy ve akrabal\u0131k bak\u0131m\u0131ndan y\u00fcce Allah’a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil- Hi\u00e7 kimse i\u00e7in kural bozulmaz, onun hat\u0131r\u0131na s\u00fcnnete kar\u015f\u0131 gelinmez ve onun i\u00e7in kanun \u00e7i\u011fnenmez. K\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyen k\u00f6t\u00fcl\u00fck, iyilik i\u015fleyen de iyilikle kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6recektir. Ne bir kay\u0131rma ne de bir torpil s\u00f6z konusu de\u011fildir.
\n123- Allah’\u0131n verece\u011fi m\u00fckafat\u0131 elde etmek ne sizin ne Kitap Ehli’nin kuruntular\u0131na g\u00f6re olmaz. Kim k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse cezas\u0131na \u00e7arp\u0131l\u0131r ve Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost, hi\u00e7bir yard\u0131m edici bulamaz.<\/p>\n

124- Buna kar\u015f\u0131l\u0131k erkek yada kad\u0131n kim inanarak iyi bir amel i\u015flerse, b\u00f6yleleri de zerre kadar haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framaks\u0131z\u0131n cennete girerler.<\/p>\n

125- Hem iyi ameller yap\u0131p hem de t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131 ile Allah’a teslim olandan ve \u0130brahim’den tek ilahl\u0131 dine uyandan daha iyi bir dindar kim olabilir? Allah, \u0130brahim’i dost edinmi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

Yahudi ve h\u0131ristiyanlar “Biz Allah’\u0131n o\u011fullar\u0131 ve sevgilileriyiz” (Maide Suresi, 18) diyorlard\u0131. “Say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerden ba\u015fka katiyen bize ate\u015f dokunmayacak.” (Bakara Suresi, 80) iddias\u0131nda bulunuyorlard\u0131. Yahudiler, “Allah’\u0131n se\u00e7ti\u011fi halk olduklar\u0131n\u0131” da iddia ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar da insanlar aras\u0131nda se\u00e7ilmi\u015f \u00fcmmet olmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareketle, m\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131ndan dolay\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerinden kaynaklanan hatalar\u0131n hesab\u0131n\u0131 sormayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilirler.<\/p>\n

Bunun \u00fczerine \u015fu ayet, onlar\u0131 ve \u015funlar\u0131 amel yapmaya, ama yaln\u0131z amel yapmaya y\u00f6neltiyor. T\u00fcm insanlar\u0131 bir tek kritere d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. Allah’a g\u00fczellikle teslim olmaktan, Allah’\u0131n dost edindi\u011fi \u0130brahim’in yolu olan \u0130sl\u00e2m’a uymaktan ibarettir bu kriter.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz dinlerin en g\u00fczeli -\u0130brahim’in yolu olan- \u015fu \u0130sl\u00e2m dinidir. Amellerin_en g\u00fczeli de “ihsan”d\u0131r. “\u0130hsan; Allah’\u0131 g\u00f6r\u00fcr gibi ona ibadet etmendir. Her ne kadar sen onu g\u00f6remiyorsan O, seni g\u00f6r\u00fcr.” Her \u015feyde ihsan gereklidir. Hatta kurban kesiminde bile bu g\u00f6zetilir. Kesilirken azap \u00e7ekmemesi i\u00e7in b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n keskin olmas\u0131 gibi.<\/p>\n

Ayet-i kerimede insan ruhunun, amel ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iki \u015f\u0131kk\u0131 aras\u0131nda bir denge g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde amelin kabul olmas\u0131n\u0131n iman \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu yani Allah’a iman etmenin gerekti\u011fi de belirtilmektedir.<\/p>\n

“… Erkek yada kad\u0131n kim inanarak iyi bir amel i\u015flerse b\u00f6yleleri de zerre kadar haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framaks\u0131z\u0131n cennete girerler.”<\/p>\n

(Erkek yada kad\u0131n) insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn iki \u015f\u0131kk\u0131na kar\u015f\u0131 muamelede uyulan kural\u0131n tekli\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirten bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr bu. Ayr\u0131ca amelin kabul olmas\u0131 iman\u0131n zorunlulu\u011funu da a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc imandan kaynaklanmayan ve imana e\u015flik etmeyen hi\u00e7bir amelin, Allah kat\u0131nda de\u011feri yoktur. Bu do\u011fal oldu\u011fu kadar mant\u0131ksald\u0131r da. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi bir amelin belirgin bir d\u00fc\u015f\u00fcnceden kaynaklan\u0131p, bilinen bir hedefe do\u011fru y\u00f6nelmesini sa\u011flayan, Allah’a imand\u0131r. Bu iman, i\u015flenen ameli, do\u011fal ve s\u00fcrekli bir harekete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. B\u00f6ylece ki\u015fisel arzunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yada hi\u00e7bir kurala uymayan ge\u00e7ici bir davran\u0131\u015f olmaktan \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131k s\u00f6zler; \u00dcstad \u0130mam, \u015eeyh Muhammed Abduh (Allah rahmet etsin)’un Amme c\u00fcz\u00fc tefsirinde, y\u00fcce Allah’\u0131n “Kim bir zerre kadar iyilik yaparsa kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir.” (Zilzal Suresi, 7) s\u00f6z\u00fcn\u00fc tefsir ederken ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015flere ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmektedir. Abduh, ayetin h\u00fckm\u00fcn\u00fc m\u00fcsl\u00fcman-m\u00fcsl\u00fcman olmayan herkesi kapsayacak \u015fekilde genelle\u015ftirmi\u015ftir. Oysa di\u011fer a\u00e7\u0131k nasslar bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc tamamen reddetmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00dcstad \u015eeyh Mera\u011f\u00ee (Allah rahmet etsin)’nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de reddetmektedir ayet-i kerime. Bu konuya Amme c\u00fcz\u00fcnde (Fi Z\u0131l\u00e2l’in otuzuncu c\u00fcz\u00fcnde) de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlara son derece a\u011f\u0131r gelmi\u015fti: “Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse cezas\u0131na \u00e7arp\u0131l\u0131r ve Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost, hi\u00e7bir yard\u0131m edici bulamaz.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar insan ruhunun tabiat\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131. Ne kadar salih ameller i\u015fleseler ne kadar iyi i\u015fler yapsalar da k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu biliyorlard\u0131.<\/p>\n

\u0130nsan ruhunu -ger\u00e7ekte oldu\u011fu gibi- biliyorlard\u0131, bu y\u00fczden kendilerini de tan\u0131yorlard\u0131. Ger\u00e7ek durumlar\u0131 konusunda kendilerini kand\u0131rm\u0131yorlard\u0131. Nefislerinden k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini gizleme yoluna gitmiyorlard\u0131. \u0130nsan ruhunda kimi zaman beliren zaaftan habersiz de\u011fillerdi. Bu zaafla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda onu inkar etmeye, \u00f6rtbas etmeye yeltenmiyorlard\u0131. \u0130\u015fledikleri t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyunca titremeleri bu y\u00fczdendi. Sonu\u00e7la fiilen kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ona dokunmu\u015f biri gibi titriyorlard\u0131. Onlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri de buydu zaten. Ahireti bu \u015fekilde duyumsamalar\u0131, duygular\u0131yla ahireti oradaym\u0131\u015f gibi ya\u015famalar\u0131, sadece gelece\u011finden ku\u015fku bulunmayan bir g\u00fcn olarak de\u011fil… Bu vurgulu tehdit kar\u015f\u0131s\u0131nda titreyip sars\u0131lmalar\u0131 bu y\u00fczdendi.<\/p>\n

\u0130mam Ahmed anlat\u0131yor: Bize Abdullah b. Numeyr, Ebu Bekir b. Ebu Z\u00fcbeyr’den \u0130smail anlatt\u0131: Bana Ebu Bekir (r.a)’in Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle dedi\u011fi haber verildi:<\/p>\n

– Ya Resulullah, “Allah’\u0131n verece\u011fi m\u00fckafat\u0131 elde etmek ne sizin ne de Kitap Ehli’nin kuruntular\u0131na g\u00f6re olmaz. Kim k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse cezas\u0131na \u00e7arp\u0131l\u0131r.” ayetinden sonra kurtulu\u015f m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fledi\u011fimiz her k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131z. Bunun \u00fczerine peygamberimiz, “Allah seni affetsin ya Ebu Bekir, sen hi\u00e7 hastalanmaz m\u0131s\u0131n? Yorulmaz m\u0131s\u0131n? \u00dcz\u00fclmez misin? Bir yerin yaralanmaz m\u0131?” buyurdu. Ebu Bekir:<\/p>\n

– Evet, dedi.<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun):<\/p>\n

– \u0130\u015fte bunlar \u00e7ekece\u011finiz cezalard\u0131r, buyurdu. (Hakim S\u00fcfyan-\u0131 Sevri kanal\u0131yla \u0130smail’den rivayet etmi\u015ftir.)<\/p>\n

Ebu Bekir \u0130bni Murdeveyh \u0130bni \u00d6mer (r.a)’e isnad ederek Ebu bekir Es-S\u0131dd\u0131k (r.a)’ten \u015f\u00f6yle nakleder: Peygamber’le beraber bulundu\u011fum bir s\u0131rada, “Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse cezas\u0131na \u00e7arp\u0131l\u0131r ve Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost, hi\u00e7bir yard\u0131m edici bulamaz.” ayeti nazil oldu. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ya Ebu Bekir, “\u015eu anda bana nazil olan bir ayeti sana okuyay\u0131m m\u0131?” buyurdu. Ben de;<\/p>\n

– Evet ya Resulallah bana oku dedim… Bilmiyorum, nas\u0131l olduysa birden belimde k\u0131rg\u0131nl\u0131k hissettim ve gerindim. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun):<\/p>\n

– Ne oldu sana ya Ebu Bekir, dedi.<\/p>\n

– Anam babam sana feda olsun ya Resulallah, hangimiz bir k\u00f6t\u00fc i\u015f yapmaz? Kald\u0131 ki i\u015fledi\u011fimiz t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekece\u011fiz, dedim. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n

– Sana ve m\u00fcmin arkada\u015flar\u0131na gelince ya Ebu Bekir; siz bunlar\u0131n cezas\u0131n\u0131 d\u00fcnyadayken \u00e7ekersiniz, \u00f6yle ki g\u00fcnahs\u0131z olarak Allah’\u0131n huzuruna var\u0131rs\u0131n\u0131z. Ba\u015fkalar\u0131 ise; t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri kendileri i\u00e7in biriktirilir ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131rlar. (Tirmizi)<\/p>\n

\u0130bn-i Ebu Hatem -kendi isnadiyle- Hz. Ai\u015fe (r.a)’den \u015f\u00f6yle rivayet eder: Dedim ki, “Ya Resulallah, Kur’an-\u0131 Kerim’deki en a\u011f\u0131r ayeti biliyorum.” Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Hangisidir ya Ai\u015fe?” buyurdu. “kim k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse cezas\u0131na \u00e7arp\u0131l\u0131r” ayetidir, dedim. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun); “M\u00fcmin kulun ba\u015f\u0131na gelen her \u015fey hatta aya\u011f\u0131na de\u011fen bir \u00e7ak\u0131l bile…” buyurdu. (\u0130bn-i Cerir rivayet etmi\u015ftir.)<\/p>\n

M\u00fcslim, Tirmizi ve Nesa\u00ee S\u00fcfyan b. Uyeyne’nin -kendi isnadiyle- Ebu Hureyre (r.a)’den rivayet etti\u011fine g\u00f6re; “Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse cezas\u0131na \u00e7arp\u0131l\u0131r” ayeti indi\u011finde m\u00fcsl\u00fcmanlara olduk\u00e7a a\u011f\u0131r geldi. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlara \u015f\u00f6yle buyurdu: Dosdo\u011fru olun ve Allah’a yakla\u015f\u0131n. Ku\u015fkusuz m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ba\u015f\u0131na gelen her\u015fey keffarettir. Aya\u011f\u0131na batan bir diken, bir \u00e7ak\u0131l ta\u015f\u0131 bile… ” (M\u00fcslim, Tirmizi, Nese\u00ee)<\/p>\n

Her nas\u0131lsa, bu da amel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin do\u011fru iman\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin olu\u015fum a\u015famalar\u0131ndan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bir y\u00f6nden d\u00fc\u015f\u00fcncenin di\u011fer y\u00f6nden pratik olgunun istikamet bulmas\u0131nda son derece \u00f6nemlidir bu a\u015fama. Bu ayet, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcnyelerini sarsm\u0131\u015ft\u0131, ruhlar\u0131n\u0131 titretmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar i\u015fi ciddiye al\u0131yorlard\u0131. Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn do\u011fru oldu\u011funu \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131. Daha d\u00fcnyadayken bu s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ekli\u011fini ve ahireti ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

En sonunda amel ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sorunu ve ondan \u00f6nce de, g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle Allah’a d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi, y\u00fcce Allah’\u0131n hayatta ve hayat sonras\u0131nda olan her\u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi suretiyle \u015firk ve iman sorunu \u00fczerine bir de\u011ferlendirme yer almaktad\u0131r:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

90- Yaln\u0131z sizinle aras\u0131nda anla\u015fma bulunan bir gruba s\u0131\u011f\u0131nan ya da sizinle ve tuttuklar\u0131 grupla sava\u015fmay\u0131 i\u00e7lerine sindiremeyerek size ba\u015fvuran Yahudiler bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Allah dileseydi onlar\u0131 \u00fczerinize sald\u0131rt\u0131r, onlar size sava\u015f a\u00e7arlard\u0131. E\u011fer size sata\u015fmaz, sava\u015f a\u00e7maz, bar\u0131\u015f teklifi getirirlerse Allah onlara kar\u015f\u0131 herhangi bir eyleme giri\u015fmenize izin vermemi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcmden, temel sistemiyle \u00e7eli\u015fmedi\u011fi …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1583,1597,343,1727,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2680","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-nisa","tag-nisa-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2680\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}