{"id":2688,"date":"2012-01-22T10:59:33","date_gmt":"2012-01-22T10:59:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2688"},"modified":"2012-01-22T10:59:33","modified_gmt":"2012-01-22T10:59:33","slug":"nisa-suresinin-1-55-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/nisa-suresinin-1-55-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Nisa Suresi’nin 1-55.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal\u2019il Kur\u2019an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Ey insanlar, Rabbinizden korkunuz. Ki O sizi tek bir ki\u015fiden t\u00fcretti, o tek ki\u015finin e\u015fini de kendi \u00f6z\u00fcnden yaratt\u0131, sonra bu \u00e7iftten \u00e7ok say\u0131da erkek ve kad\u0131n meydana getirerek yery\u00fcz\u00fcne yayd\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dileklerinizi ad\u0131na ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Allah’tan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten sak\u0131n\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah sizi s\u00fcrekli g\u00f6zetmektedir.<\/strong><\/p>\n

Hitap “insanlar”ad\u0131r… Top yek\u00fcn, kendilerini yaratan Rabblerine ba\u011flamak i\u00e7in bu .s\u0131fatlar\u0131yla hitap edilmektedir. “Tek bir ki\u015fiden” yaratm\u0131\u015ft\u0131r… “O tek ki\u015finin e\u015fini de kendi \u00f6z\u00fcnden yaratt\u0131, sonra bu \u00e7iftten \u00e7ok say\u0131da erkek ve kad\u0131n meydana getirerek yery\u00fcz\u00fcne yayd\u0131.”<\/p>\n

Bu basit f\u0131tri ger\u00e7ekler son derece b\u00fcy\u00fck, derin ve a\u011f\u0131r ger\u00e7eklerdir. \u015eayet “insanlar” kulaklar\u0131n\u0131 ve kalplerini bu ger\u00e7eklere a\u00e7acak olurlarsa bu, hayatlar\u0131nda b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin meydana gelmesi ve cahiliyeden -ya da de\u011fi\u015fik cahiliyelerden- imana, do\u011fruluk ve hidayet yoluna “insanlar”a, “nefse” Rabbi ve yarat\u0131c\u0131s\u0131na ve yarat\u0131l\u0131\u015fa lay\u0131k uygarl\u0131\u011fa d\u00f6nmeleri i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu ger\u00e7ekler, kalp ve g\u00f6z i\u00e7in de\u011fi\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnceler hususunda geni\u015f bir imkan bah\u015fetmektedir.<\/p>\n

1- \u00d6ncelikle “insanlar”a \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 kayna\u011f\u0131 hat\u0131rlatmakta ve onlar\u0131 \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde var eden yarat\u0131c\u0131lar\u0131na ba\u011flamaktad\u0131r. Bu, insanlar\u0131n unuttu\u011fu, b\u00f6ylece her\u015feyi unuttuklar\u0131, bundan sonra da hi\u00e7bir i\u015fte istikamet bulamad\u0131klar\u0131 bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

“\u0130nsanlar, daha \u00f6nce bulunmad\u0131klar\u0131 bu d\u00fcnyaya sonradan gelmi\u015flerdir. Peki onlar\u0131 kim getirmi\u015ftir? \u00c7\u00fcnk\u00fc buraya kendi istekleriyle gelmemi\u015flerdir. Buraya gelmeden \u00f6nce iradeleri olmayan yokluktan ibarettirler. Bu y\u00fczden, gelmeyi ya da gelmemeyi belirleyecek bir iradeye sahip de\u011fillerdi. O halde kendi iradeleri d\u0131\u015f\u0131nda onlar\u0131 buraya getiren bir ba\u015fka irade s\u00f6z konusudur. Kendi istekleri d\u0131\u015f\u0131nda onlar\u0131 yaratmay\u0131 kararla\u015ft\u0131ran bir ba\u015fka irade vard\u0131r. Yollar\u0131n\u0131 \u00e7izen, hayat \u00e7izgilerini se\u00e7en istekleri d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka irade s\u00f6z konusudur. Onlar istemeden varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve varl\u0131k \u00f6zelliklerini bah\u015feden, onlara birtak\u0131m yetenekler ve kabiliyetler veren ve kendi iradeleri olmaks\u0131z\u0131n ancak kendilerine, diledi\u011fini yapabilen iradeyi bah\u015feden irade taraf\u0131ndan bilmedikleri bir yerden geldikleri bu evrenle birlikte hareket etme g\u00fcc\u00fcn\u00fc veren bir ba\u015fka irade vard\u0131r.<\/p>\n

\u015eayet insanlar, habersiz olduklar\u0131 bu a\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fi hat\u0131rlayacak olurlarsa en kestirme yoldan do\u011frulu\u011fa d\u00f6neceklerdir.<\/p>\n

Kendilerini bu d\u00fcnyaya getiren, hayat yollar\u0131n\u0131 \u00e7izen ve onlara evrenle birlikte hareket etme g\u00fcc\u00fcn\u00fc veren irade, tek ba\u015f\u0131na her \u015feylerine sahip, her \u015feylerini bilen ve i\u015flerini en g\u00fczel bir \u015fekilde planlayan iradedir. Bu irade, onlar\u0131n hayat kaynaklar\u0131n\u0131 belirlemek, d\u00fczenlerini ve kanunlar\u0131n\u0131 koymak, de\u011ferlerini ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini yerle\u015ftirmek yetkisine tek ba\u015f\u0131na sahiptir. Bu i\u015flerden birinde ihtilafa d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde sadece O’na, O’nun hayat metoduna, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerine, b\u00f6ylece alemlerin Rabbi olan Allah’\u0131n istedi\u011fi biricik metoda ba\u015f vurmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

2- Nitekim bu ger\u00e7ekler t\u00fcm be\u015feriyetin bir tek iradeden do\u011fdu\u011funu, akrabal\u0131k noktas\u0131nda birle\u015ftiklerini, biricik hidayette bulu\u015ftuklar\u0131n\u0131 bir tek as\u0131ldan f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ve bir soya dayand\u0131klar\u0131n\u0131 ilham ettirmektedir.<\/p>\n

“Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dileklerinizi ad\u0131na ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Allah’tan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten sak\u0131n\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah sizi s\u00fcrekli g\u00f6zetmektedir.”<\/p>\n

\u015eayet insanlar bu ger\u00e7e\u011fi hat\u0131rlayacak olurlarsa hayatlar\u0131nda sonradan meydana gelen, b\u00f6ylece bir tek “nefsin” \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 b\u00f6len, bir olan akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 par\u00e7alayan temelsiz farklar duygular\u0131nda basitle\u015fecektir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bunlar temelsiz ayr\u0131l\u0131klar, akrabal\u0131k sevgisine ve g\u00f6zetim hakk\u0131na, nefsin ba\u011f\u0131na ve sevgi hakk\u0131na, ilahl\u0131k ba\u011f\u0131na ve takva ba\u011f\u0131na bask\u0131n \u00e7\u0131kmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fin yerle\u015fmesi, insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131na bir s\u00fcr\u00fc belalar a\u00e7an ve renk ve \u0131rk ay\u0131r\u0131m\u0131 yapan, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu ayr\u0131l\u0131klara dayand\u0131ran, soy ve kavim ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlay\u0131p birtek insanl\u0131k ve biricik ilahl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 unutan modern cahiliyede de ayn\u0131 belalar\u0131 tatt\u0131ran \u0131rk\u00e7\u0131 \u00e7eki\u015fmelerin yok olmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu ger\u00e7e\u011fin yerle\u015fmesi, Hint putperestli\u011finde yayg\u0131n olan s\u0131n\u0131fsal kullu\u011fun ve kom\u00fcnist \u00fclkelerde u\u011frunda oluk oluk kan ak\u0131t\u0131lan s\u0131n\u0131fsal m\u00fccadelenin hayattan uzakla\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir g\u00fcvencedir. Modern cahiliye, herkesin bir tek nefisten do\u011fdu\u011funu v\u00eb herkesin ba\u015fvuraca\u011f\u0131 bir rububiyetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutarak birtek s\u0131n\u0131f\u0131n egemenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in bunu dinsel felsefesinin temeli ve di\u011fer t\u00fcm s\u0131n\u0131flar\u0131 ezmek i\u00e7in hareket noktas\u0131 yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

3- Bir di\u011fer ger\u00e7ek de, bu tek nefisten “e\u015finin yarat\u0131lm\u0131\u015f” oldu\u011funa ili\u015fkin i\u015farettir. \u0130nsanl\u0131k bunu kavrayacak olursa bu, i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131 \u00f6nlemesi i\u00e7in kefildir. \u0130nsanl\u0131k kad\u0131n hakk\u0131nda birtak\u0131m i\u011fren\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip bulunmaktad\u0131r. Onu pislik ve necasetin kayna\u011f\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve belalar\u0131n temeli olarak g\u00f6rmektedirler. Oysa f\u0131trat ve tabiat bak\u0131m\u0131ndan ilk nefistendir kad\u0131n. Y\u00fcce Allah onu ilk nefse e\u015f olmas\u0131, b\u00f6ylece onlardan bir\u00e7ok erkek ve kad\u0131n t\u00fcretmek i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. As\u0131l ve f\u0131trat bak\u0131m\u0131ndan kad\u0131n, erkek aras\u0131nda hi\u00e7bir fark yoktur. Fark, yetenek ve g\u00f6revlerde s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz insanl\u0131k uzun s\u00fcre bu \u00e7\u00f6lde bocalay\u0131p durmu\u015ftur. Bir zaman temelsiz ve bo\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerin etkisiyle kad\u0131n, t\u00fcm insanl\u0131k \u00f6zelliklerinden ve haklar\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanl\u0131k, i\u011fren\u00e7 hatas\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131nca da bir ba\u015fka taraf\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131na alm\u0131\u015f oldu. Kad\u0131n\u0131n dizginini serbest b\u0131rakt\u0131. \u0130nsan i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir insan, bir nefis i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir ba\u015fka nefis, b\u00fct\u00fcn\u00fcn tamamlay\u0131c\u0131 yar\u0131s\u0131 oldu\u011funu, erkek ve kad\u0131n birbirinin dengi iki birey olmad\u0131klar\u0131, aksine birbirlerini tamamlayan e\u015fler olduklar\u0131n\u0131 unuttu.<\/p>\n

\u0130\u015fte sa\u011flam Rabbani metod bu uzak sap\u0131kl\u0131ktan sonra insanl\u0131\u011f\u0131 bu basit ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze getirmektedir.<\/p>\n

4- Ayn\u0131 zamanda ayet-i kerime insan hayat\u0131n\u0131n temelinin aile oldu\u011funu ifade etmektedir. Y\u00fcce Allah bu tohumun yery\u00fcz\u00fcnde birtek aile ile ba\u015flamas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Bu y\u00fczden ilk ba\u015fta birtek nefis yaratm\u0131\u015ft\u0131r, ondan da e\u015fini… B\u00f6ylece aile iki e\u015ften meydana gelmi\u015f oldu. “Sonra bu \u00e7iftten \u00e7ok say\u0131da erkek ve kad\u0131n meydana getirdi.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah dileseydi, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda bir\u00e7ok erkek ve kad\u0131n yarat\u0131r, e\u015fle\u015ftirirdi. B\u00f6ylece daha yolun ba\u015f\u0131ndayken de\u011fi\u015fik ailelerden meydana gelirlerdi. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131nda aralar\u0131nda bir akrabal\u0131k ve onlar\u0131 biricik yarat\u0131c\u0131n\u0131n iradesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc kayna\u011fa ba\u011flayan ilk ba\u011fdan yoksun olurlard\u0131. Ancak y\u00fcce Allah, bildi\u011fi bir i\u015ften, kasdetti\u011fi bir hikmetten dolay\u0131 aralar\u0131ndaki ba\u011flar\u0131n kat kat olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. \u00d6ncelikle ilahl\u0131k ba\u011f\u0131ndan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r -ki bu temel ve ilk ba\u011fd\u0131r ard\u0131ndan akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 eklemi\u015ftir. B\u00f6ylece ilk aileyi, bir nefisten meydana gelen, ayn\u0131 \u00f6zellik ve f\u0131trata sahip bir erkek ve bir kad\u0131ndan meydana getirmi\u015ftir. Bu ilk aileden de bir\u00e7ok erkek ve kad\u0131n t\u00fcremi\u015ftir. Bu insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc \u00f6ncelikle ilahl\u0131k ba\u011f\u0131nda birle\u015fmektedirler. Sonra insan toplulu\u011funun dayand\u0131\u011f\u0131 aile ba\u011f\u0131nda birle\u015fmektedirler.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde ailenin bu denli g\u00f6zetilmesi, iskeletinin korunmas\u0131, yap\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu binay\u0131 zay\u0131flatacak etkenlerden uzak tutulmas\u0131 bu y\u00fczdendir. Bu zararl\u0131 etkenlerin ba\u015f\u0131nda f\u0131trattan uzakla\u015fma, erkek ve kad\u0131n\u0131n yeteneklerinden ve yeteneklerin birbirleriyle olu\u015fturduklar\u0131 uyumdan ve bunlar\u0131n erkek ve kad\u0131ndan olu\u015fan aileyi tamamlayacak unsurlar oldu\u011fundan habersiz olmakt\u0131r.<\/p>\n

Bu surede ve bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer surelerde \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin aileye verdi\u011fi \u00f6nemin belirtilerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n bu t\u00fcr despot\u00e7a uygulama ve her \u00e7e\u015fidiyle cahiliye toplumlar\u0131ndaki gibi al\u00e7ak bir bak\u0131\u015fla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ailenin sa\u011flam bir yap\u0131s\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m bu despot\u00e7a uygulamay\u0131 defedip bu al\u00e7ak bak\u0131\u015f\u0131 ortadan kald\u0131rmaya b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermektedir.<\/p>\n

5- Son olarak, as\u0131rlar boyu i\u00e7inde iki ki\u015finin birbirine tam anlam\u0131yla benzemedi\u011fi ve her nesilden gelen fertlerin say\u0131s\u0131n\u0131 kimsenin bilmedi\u011fi \u015fu geni\u015f alanda (yery\u00fcz\u00fcnde) -bir nefisten ve birtek aileden t\u00fcredikten sonra- t\u00fcm fertlerin \u00f6zelliklerinin ve yeteneklerinin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na… \u015eekillerde, y\u00fczlerde ve karakterlerdeki ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na… Tabiatlarda, miza\u00e7larda, ahl\u00e2k ve duygulardaki ba\u015fkal\u0131\u011fa… Yeteneklerde, ilgilerde ve g\u00f6revlerdeki farkl\u0131l\u0131\u011fa… Evet, bu birliktelikten f\u0131\u015fk\u0131ran ba\u015fkal\u0131\u011fa bir kere bakmak, bir ilim ve hikmetle idare eden e\u015fsiz bir yarat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramay\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bundan sonra kalp ve g\u00f6z canl\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fc m\u00fczede dola\u015facak, bitmek nedir bilmeyen, s\u00fcrekli yenilenen, Allah’tan ba\u015fka kimsenin g\u00fc\u00e7 yetiremedi\u011fi, hi\u00e7 kimsenin Allah’tan ba\u015fkas\u0131na dayand\u0131rmaya c\u00fcret edemedi\u011fi \u00f6rnekler toplulu\u011funu s\u00e8yre dalacaklard\u0131r. Sadece dilemesinde herhangi bir s\u0131n\u0131rlama s\u00f6z konusu olmayan ve diledi\u011fini yapan irade, birtek as\u0131ldan bu sonsuz farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 meydana getirebilir.<\/p>\n

“\u0130nsan” hakk\u0131nda bu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmek kalbe, iman ve takva az\u0131\u011f\u0131ndan sonra yak\u0131nl\u0131k ve yararlanma az\u0131\u011f\u0131n\u0131 da bah\u015feden bir g\u00fcvencedir. Ku\u015fkusuz bu, kazan\u00e7 \u00fcst\u00fcne kazan\u00e7t\u0131r. Y\u00fckselmeden sonra y\u00fckselmedir.<\/p>\n

Bunca anlama i\u015faret eden a\u00e7\u0131l\u0131\u015f ayetinin sonunda “insanlar”, baz\u0131s\u0131n\u0131n baz\u0131s\u0131na sordu\u011fu Allah’tan ve topluca birle\u015ftikleri akrabal\u0131ktan sak\u0131nmaya y\u00f6neltilmektedirler.<\/p>\n

“Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dileklerinizi ad\u0131na ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Allah’tan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten sak\u0131n\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah sizi s\u00fcrekli g\u00f6zetmektedir.”<\/p>\n

Ad\u0131yla s\u00f6zle\u015fti\u011finiz, anla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z, kiminiz kiminizden O’nun ad\u0131yla ba\u011fl\u0131l\u0131k istedi\u011finiz, kiminiz kiminize O’nun ad\u0131na and i\u00e7ti\u011finiz Allah’tan korkun. Aran\u0131zdaki ilgilerden, ba\u011flardan ve muameleden korkun.<\/p>\n

“Allah’tan sak\u0131nmak” Kur’an-\u0131 Kerim’de s\u0131k s\u0131k tekrarlanmas\u0131ndan dolay\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r ve bilinen bir \u015feydir. Fakat “akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeden sak\u0131nmak” enterasan bir deyimdir. G\u00f6lgeleri nefiste birtak\u0131m duygular meydana getirmektedir. Ancak, insan bu g\u00f6lgelerin yayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulam\u0131yor sonra. Akrabadan sak\u0131n\u0131n (korkun). Ba\u011flar\u0131n\u0131 alg\u0131layabilmeniz i\u00e7in ince duygulara sahip olun. Akrabal\u0131k hakk\u0131n\u0131 alg\u0131lay\u0131n. Haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcmden sak\u0131n\u0131n. Onu h\u0131rpalay\u0131p ezmekten uzak durun… Onu incitmekten, yaralamaktan ve ona k\u0131zmaktan korkun. Bu husustaki alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131, ona y\u00f6nelik vakar\u0131n\u0131z\u0131, yumu\u015fakl\u0131l\u0131k ve g\u00f6lgesine olan arzunuzu inceltin. Sonra bu \u00e7e\u015fitli duygular\u0131 uyand\u0131ran ayet-i kerime Allah’\u0131n g\u00f6zetimini hat\u0131rlatmakla sona eriyor.<\/p>\n

“Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dileklerinizi ad\u0131na ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Allah’tan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten sak\u0131n\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah sizi s\u00fcrekli g\u00f6zetmektedir.”<\/p>\n

Ne korkun\u00e7 bir g\u00f6zetim… G\u00f6zetici bizzat Allah’t\u0131r. Ve O, yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen yarat\u0131c\u0131d\u0131r. O alimdir, haberdard\u0131r. Ne davran\u0131\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnde ne de kalplerin derinliklerinde hi\u00e7bir \u015fey O’na sakl\u0131 kalamaz.<\/p>\n

Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkin a\u00e7\u0131l\u0131\u015ftan, bu basit ve f\u0131tri ger\u00e7eklerden ve bu b\u00fcy\u00fck ve esas temelden aile ve toplum i\u00e7indeki dayan\u0131\u015fmadan, i\u00e7indeki zay\u0131flar\u0131n haklar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesinden, kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n ve \u015ferefinin korunmas\u0131ndan, genelde t\u00fcm toplum mallar\u0131n\u0131n muhafazas\u0131ndan ve miras\u0131n varisler aras\u0131nda fertler i\u00e7in adaleti toplum i\u00e7in de iyili\u011fi g\u00f6zeten d\u00fczene da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131ndan meydana gelen toplumsal hayat\u0131n d\u00fczeni olu\u015fturuluyor.<\/p>\n

Daha ba\u015flarken, yetimlerin varisi durumundan olanlara bulu\u011f \u00e7a\u011f\u0131na erdiklerinde yetimlere mallar\u0131n\u0131 tam ve eksiksiz vermelerini emretmektedir. Ayr\u0131ca mallar\u0131n\u0131 ellerinden almak i\u00e7in daha korumalar\u0131 alt\u0131nda bulunan hen\u00fcz bulu\u011fa ermemi\u015f k\u0131zlar\u0131 nikahlamamalar\u0131n\u0131 emretmektedir. Mallar\u0131 kendilerine teslim edildi\u011finde zarar vereceklerinden korkulan akli dengeleri bozuk olanlara gelince bunlara mallar\u0131 verilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekte toplumun mal\u0131d\u0131r. Bunda toplumun ayakta kalmas\u0131 ve yarar\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu y\u00fczden ifsat edecek birine teslim do\u011fru de\u011fildir. Bu arada genel anlamda kad\u0131nlarla ili\u015fkilerinde adalet ve iyili\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmalar\u0131 emredilmektedir.
\n2- Yetimlere mallar\u0131n\u0131 veriniz, temiz mal\u0131 murdar\u0131 ile de\u011fi\u015ftirmeyiniz, onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 kendi mallar\u0131n\u0131za katarak yemeyiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fck bir vebaldir.<\/p>\n

3- E\u011fer g\u00f6zetiminiz alt\u0131ndaki yetim k\u0131zlar\u0131 ile evlendi\u011finiz takdirde onlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 gerekti\u011fi gibi g\u00f6zetemeyece\u011finizden korkarsan\u0131z size nikah\u0131 d\u00fc\u015fen kad\u0131nlardan ikisi, \u00fc\u00e7\u00fc ya da d\u00f6rd\u00fc ile evlenebilirsiniz. Ama e\u011fer onlar aras\u0131nda adil davranamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan korkarsan\u0131z tek kad\u0131nla evleniniz, ya da eliniz alt\u0131ndaki cariye ile yetininiz Haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmemeniz i\u00e7in en uygun hareket budur.<\/p>\n

4- Kad\u0131nlar\u0131n mehirlerini g\u00f6n\u00fcl ho\u015fnutlu\u011fu ile veriniz. Fakat e\u011fer onlar mehirlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak size ba\u011f\u0131\u015flarlar ise bunu afiyetle yiyiniz.<\/p>\n

5- Allah’\u0131n, sizi ba\u015f\u0131na dikti\u011fi mallar\u0131 aptallar\u0131n (akl\u00ee dengesi yerinde olmayanlar\u0131n) ellerine vermeyiniz. Fakat onlar\u0131 bu mallardan besleyiniz, giydiriniz ve kendilerine g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleyiniz.<\/p>\n

6- Yetimleri evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelene kadar deneyiniz. E\u011fer olgunla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz hemen mallar\u0131n\u0131 kendilerine teslim ediniz. Yetimler b\u00fcy\u00fcyecek endi\u015fesi ile bu mallar\u0131 savurganca yemeyiniz. Zengin veliler bu mallara hi\u00e7 el s\u00fcrmesin. Fakir veliler ise bu mallar\u0131n geleneklere uygun d\u00fc\u015fecek kadar\u0131n\u0131 yesin. Yetimlere mallar\u0131n\u0131 teslim ederken yan\u0131n\u0131zda \u015fahit bulundurunuz. Ger\u00e7i hesap sorma merci olarak Allah yeterlidir.<\/strong><\/p>\n

Dedi\u011fimiz gibi bu \u0131srarl\u0131 tavsiyeler, genelde t\u00fcm zay\u0131flar\u0131n \u00f6zelde yetim ve kad\u0131nlar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131n yok edilmesine ili\u015fkin Arap cahiliyesindeki bir olguya i\u015faret etmektedir. Bu kal\u0131nt\u0131lar Kur’an’\u0131n eritip yok etmesinden \u00f6nce asl\u0131 da cahiliyeden kopup gelen m\u00fcsl\u00fcman cemaatle de varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. Bu konuda Kur’an m\u00fcsl\u00fcman kitleye yepyeni bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, duygu, gelenek ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

YET\u0130MLER\u0130N MALLARI<\/p>\n

“Yetimlere mallar\u0131n\u0131 veriniz. Temiz mal\u0131 murdar\u0131 ile de\u011fi\u015ftirmeyiniz. Onlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 kendi mallar\u0131n\u0131za katarak yemeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fck bir vebaldir”<\/p>\n

Yetimlerin eliniz alt\u0131ndaki mallar\u0131n\u0131 verin. \u0130yisinin yerine k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc vermeye kalk\u0131\u015fmay\u0131n. Verimli arazilerinin yerine \u00e7orak arazinizi vermeniz gibi… Ya da koyunlar\u0131n\u0131 hisselerini paralar\u0131n\u0131 -\u00e7\u00fcnk\u00fc paran\u0131n da de\u011ferlisi ve de\u011fersizi vard\u0131r ya da iyisi ve k\u00f6t\u00fcs\u00fc bulunan herhangi bir mal gibi… Ayn\u0131 \u015fekilde tamam\u0131n\u0131 veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 mal\u0131n\u0131za katmakla mallar\u0131n\u0131 yemeyin. Ku\u015fkusuz bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaht\u0131r. \u0130\u015fte Allah sizi bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahtan sak\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Demek ki bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, ilk defa bu ayete muhatap olan toplumda meydana gelmi\u015ftir. Hitap \u015fekli, bunun, aralar\u0131nda bu i\u015fi yapanlara y\u00f6nelik oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bu, cahiliyeden kalma bir izdir. Her cahiliye toplumunda benzerine rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Benzerlerini modern cahiliyede gerek \u015fehirde gerekse k\u00f6ylerde g\u00f6rmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bunca yasal tedbire ve m\u00fcmeyyiz olmayanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f bunca devlet kurulu\u015funa ra\u011fmen yetimlerin mallar\u0131 bir\u00e7ok vasi taraf\u0131ndan \u00e7e\u015fitli yollarla ve t\u00fcrl\u00fc hilelerle yenmektedir. Bu konuda kanunlar\u0131n yat\u0131r\u0131mlar\u0131n, g\u00f6stermelik g\u00f6zetimlerin yarar\u0131 olmaz. Kesinlikle, birtek \u015feyin yarar\u0131 olabilir, o da takvad\u0131r. Vicdanlar \u00fczerindeki i\u00e7sel g\u00f6zetimin g\u00fcvencesi odur. Bundan sonra yasalar\u0131n bir de\u011feri ve etkisi olabilir ancak. Bu ayetin n\u00fczul\u00fcnden sonra yetimlerin kendi mal\u0131n\u0131 mallar\u0131ndan ay\u0131rmalar\u0131 ve yemeklerini yemeklerinden ay\u0131rmalar\u0131 hususunda sak\u0131nmalar\u0131 bildirildi\u011finde, sak\u0131nma ve b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah\u0131n meydana gelece\u011fini duyduklar\u0131 takvan\u0131n da o denli titizlik g\u00f6steren vasilerde oldu\u011fu gibi… \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131ran y\u00fcce Allah’t\u0131 ve \u015f\u00f6yle buyuruyordu:<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00fcy\u00fck vebaldir.”<\/p>\n

Yasama ve d\u00fczenlemelerin uygulanmas\u0131 i\u00e7in vicdanda takvadan bir g\u00f6zetim bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kanun ve d\u00fczenlemeler yararl\u0131 olamaz. S\u0131rlar\u0131 bilen, vicdanlar\u0131 g\u00f6zeten bir y\u00f6nden kaynaklanmad\u0131k\u00e7a (bu kanun ve d\u00fczenler kar\u015f\u0131s\u0131nda) takva duygusu harekete ge\u00e7mez. Ancak bu durumda -kanuna sayg\u0131s\u0131zl\u0131k yapmamaya \u00f6zen g\u00f6steren- fert Allah’a ihanet etti\u011fini, O’nun emrine isyan etti\u011fini, iradesine kar\u015f\u0131 geldi\u011fini ve y\u00fcce Allah’\u0131n bu niyetini ve davran\u0131\u015f\u0131 bildi\u011fini alg\u0131lar. \u0130\u015fte bu durumda ayaklar\u0131 titrer, eklemleri gev\u015fer ve takva duygusu harekete ge\u00e7er.<\/p>\n

Kullar\u0131n\u0131 en iyi y\u00fcce Allah bilir. F\u0131tratlar\u0131n\u0131 en iyi O tan\u0131r. Onlar\u0131 yaratan oldu\u011funa g\u00f6re ruhsal ve sinirsel yap\u0131lar\u0131ndan da en iyi O haberdard\u0131r. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, kalplerde \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, etkisi, korku ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n bulunabilmesi i\u00e7in kullar\u0131n uyaca\u011f\u0131 \u015feriat\u0131n kendi \u015feriat\u0131, kanunun kendi kanunu, d\u00fczenin kendi d\u00fczeni ve metodun kendi metodu olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, kalplerin korktu\u011fu, titredi\u011fi ve gizli s\u0131rlara ve kalplerin vak\u0131f oldu\u011funu bildi\u011fi bu merciye dayanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hi\u00e7bir kanuna itaat edilmeyece\u011fini bilir. Ayr\u0131ca bask\u0131 ve sindirmenin kalplerden habersiz y\u00fczeysel g\u00f6zetimlerin etkisi sonucu kullar\u0131n koydu\u011fu kanunlara uysalar da kontrol\u00fcn gaflet an\u0131nda veya f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulduk\u00e7a bundan kurtulman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramaktad\u0131rlar. Nitekim s\u00fcrekli bir kah\u0131r, \u00f6fke ve bu bask\u0131y\u0131 bertaraf etme haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olurlar.<\/p>\n

“E\u011fer g\u00f6zetiminiz alt\u0131ndaki yetim k\u0131zlar ile evlendi\u011finiz takdirde onlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 gerekti\u011fi gibi g\u00f6zetemeyece\u011finizden korkarsan\u0131z size nikah\u0131 d\u00fc\u015fen kad\u0131nlardan ikisi, \u00fc\u00e7\u00fc ya da d\u00f6rd\u00fc ile evlenebilirsiniz. Ama e\u011fer onlar\u0131n aras\u0131nda adil davranamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan korkarsan\u0131z tek kad\u0131nla evleniniz, ya da elinizin alt\u0131ndaki cariye ile yetininiz. Haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmemeniz i\u00e7in en uygun hareket budur.”<\/p>\n

Urve b. Z\u00fcbeyr (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) Hz. Ai\u015fe’den “yetim k\u0131zlar hususunda adaleti g\u00f6zetemeyece\u011finizden korkarsan\u0131z”.. ayetini sordum bana \u015f\u00f6yle cevap verdi der: “Ey bac\u0131m\u0131n o\u011flu, bu yetim k\u0131z velisinin himayesinde bulunur. Velisi mal\u0131n\u0131 kendi mal\u0131na katar, bu arada mal\u0131 ve g\u00fczelli\u011fi ho\u015funa gider. Mehrinde adaleti g\u00f6zetmeksizin onunla evlenmek ister. Ona ba\u015fkas\u0131n\u0131n verece\u011fi kadar bir \u015fey verir. Bu y\u00fczden adaletli davranmad\u0131klar\u0131 ve adet olan mehirlerinin en \u00fcst\u00fcn\u00fcn\u00fc vermedikleri s\u00fcrece onlar\u0131 nikahlamaktan al\u0131konuldular. Onlardan ba\u015fka kad\u0131nlar\u0131 nikahlamalar\u0131 emredildi. Urve diyor ki, Ai\u015fe \u015f\u00f6yle dedi: Baz\u0131 insanlar bu ayet geldikten sonra Resulullah’tan (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) fetva istediler. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi: `Onlar senden kad\u0131nlara ili\u015fkin fetva istiyorlar. De ki; onlar hakk\u0131ndaki fetvay\u0131 Allah veriyor. Kendilerine farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f \u015feyi vermedi\u011finiz ve onlarla evlenmeyi arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yetim kad\u0131nlar hakk\u0131nda kitapta size okunan\u0131…” (Nisa suresi; 127) Hz. Ai\u015fe (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) diyor ki, “Nikahlamay\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z…” s\u00f6z\u00fcnden, birinizin mal\u0131 ve g\u00fczelli\u011fi az olan yan\u0131ndaki yetim k\u0131zdan y\u00fcz \u00e7evirmesi kastedilmektedir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden mallar\u0131 ve g\u00fczellikleri az oldu\u011fu zaman y\u00fcz \u00e7evirmemeleri i\u00e7in adaletle davranmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece mallar\u0131n\u0131 ve g\u00fczelliklerini arzulayanlar onlar nikahlamaktan al\u0131konuldular.” (Buhari rivayet etmi\u015ftir.)<\/p>\n

Hz. Ai\u015fe’nin hadisi, cahiliye toplumunda yayg\u0131n olan sonra da Kur’an, gelip bu y\u00fcce direktifler ve “yetimler konusunda adaleti g\u00f6zetemiyece\u011finizden korkarsan\u0131z..” diyerek i\u015fi vicdanlara dayand\u0131rmak suretiyle yasaklay\u0131p yok edene kadar m\u00fcsl\u00fcman kitle i\u00e7inde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren d\u00fc\u015f\u00fcnce ve geleneklerin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc tasvir etmektedir. Bu, himayesindeki yetim konusunda adaleti g\u00f6zetmeyecek vekilinin titiz davranmas\u0131, Allah’tan sak\u0131n\u0131p korkmas\u0131 sonucudur. Ayetin h\u00fckm\u00fc geneldir. Adaletin g\u00f6zetilece\u011fi yerleri s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131yor. Bu durumlarda istenen, t\u00fcm \u015fekilleri ve anlamlar\u0131yla adalettir. Mehirle ilgili olmas\u0131 ya da di\u011fer bir de\u011fere ili\u015fkin olmas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Birinin yetim k\u0131z\u0131, kalbinde bir sevgi bulunmadan ve onunla beraberli\u011fi arzulamadan s\u0131rf mal\u0131na duydu\u011fu ilgiden dolay\u0131 nikahlamas\u0131 veya evlenmeyi istemedi\u011fi halde utanc\u0131ndan ya da velisinin iste\u011fine kar\u015f\u0131 geldi\u011finde mal\u0131n\u0131n zayi olaca\u011f\u0131ndan korktu\u011fundan dolay\u0131 bu isteksizli\u011fini s\u00f6yleyemeyen k\u0131z\u0131n iste\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan orada hayat\u0131n birlikte s\u00fcrmesine imkan vermeyecek kadar ya\u015f fark\u0131 oldu\u011fu halde nikahlamak gibi adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesinden endi\u015fe duyulan daha nice durumlar…<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an, vicdan\u0131 bir bek\u00e7i, takvay\u0131 da bir g\u00f6zetleyici konumuna getirmektedir. Ge\u00e7en ayette, b\u00fct\u00fcn bu direktifleri gerektirecek y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc yer alm\u0131\u015ft\u0131: “Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah sizi s\u00fcrekli g\u00f6zetmektedir.”<\/p>\n

B\u0130RDEN \u00c7\u00d6K KADINLA EVL\u0130L\u0130K<\/p>\n

Veliler himayelerindeki yetim k\u0131zlar konusunda adaleti g\u00f6zetmede kendilerine g\u00fcvenemiyorlarsa ba\u015fka kad\u0131nlar vard\u0131r. Kulun bundan \u015f\u00fcphe edip ka\u00e7\u0131nmas\u0131 i\u00e7in geni\u015f imkanlar vard\u0131r.<\/p>\n

“E\u011fer g\u00f6zetiminiz alt\u0131ndaki yetim k\u0131zlarla evlendi\u011finiz takdirde onlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 gerekti\u011fi gibi g\u00f6zetemeyece\u011finizden korkarsan\u0131z size nikah\u0131 d\u00fc\u015fen kad\u0131nlardan ikisi, \u00fc\u00e7\u00fc ya da d\u00f6rd\u00fc ile evlenebilirsiniz. Ama e\u011fer onlar aras\u0131nda adil davranamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan korkarsan\u0131z tek tad\u0131nla evleniniz, ya da eliniz alt\u0131ndaki cariye ile yetininiz. Haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmemeniz i\u00e7in en uygun hareket budur.”<\/p>\n

Bu, adaleti g\u00f6zetmeme endi\u015fesinden dolay\u0131 sak\u0131ncal\u0131 ve b\u00f6yle bir durumda bir taneyle ya da elleri alt\u0131ndaki cariyelerle yetinmeyi tavsiye etmekle beraber birden fazla kad\u0131nla evlenmeye izindir.<\/p>\n

Bu iznin hikmetini ve yarar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak yararl\u0131 olacakt\u0131r. Bir zamanlar insanlar bu konuda kendilerini yaratan Rabblerine kar\u015f\u0131 bilgi\u00e7lik tasl\u0131yorlard\u0131. \u0130nsan hayat\u0131 f\u0131trat\u0131 ve \u00e7\u0131kar\u0131 konusunda y\u00fcce yarat\u0131c\u0131lar\u0131ndan daha isabetli bir bulu\u015fa sahip olduklar\u0131n\u0131 iddia ediyorlard\u0131. Bu ve di\u011fer konularda heva, \u015fehvet, bilgisizlik ve k\u00f6rl\u00fc\u011fe dayanarak konu\u015fuyorlard\u0131. Sanki kendilerinin alg\u0131lay\u0131p g\u00fc\u00e7 yetirdikleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015ful ve zorunluluklar\u0131n\u0131, insanlar i\u00e7in bu kanunlar\u0131 koydu\u011fu g\u00fcn y\u00fcce Allah hesaba katmam\u0131\u015f ve takdir buyurmam\u0131\u015f gibi…<\/p>\n

Bu, k\u00fcstah\u00e7a ve edepsizce, kafirce ve sap\u0131k\u00e7a bir iddia oldu\u011fu kadar cahilce ve k\u00f6rce bir iddiad\u0131r da. Buna ra\u011fmen s\u00f6ylenip duruyorlar.<\/p>\n

K\u00fcf\u00fcr ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131nda k\u00fcstahla\u015f\u0131p utanmaz hale gelen cahil ve k\u00f6rlerin bundan vazge\u00e7ti\u011fini g\u00f6remezsin. Bu dine kar\u015f\u0131 komplolar haz\u0131rlamaya \u00f6nem veren odaklar taraf\u0131ndan kiralanan bu ki\u015filer kendilerinden emir alarak, korkmadan f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulduk\u00e7a Allah’\u0131n dinine kar\u015f\u0131 k\u00fcstahl\u0131k yapmakta, Allah’a ve O’nun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 gelmekte ve O’nun sistemine utanmazca sald\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Bu sorunun -\u0130sl\u00e2m’\u0131n belirtti\u011fi birden fazla kad\u0131nla evlenme sorununun- kolayl\u0131k, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikle ele al\u0131nmas\u0131 ve \u00e7evresindeki pratik ve ger\u00e7ek ko\u015fullar\u0131n bilinmesi gerekir.<\/p>\n

Buhari -kendi isnadiyle- \u015f\u00f6yle rivayet ediyor: G\u0131ylan b. Selem es-Sekafi m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fu zaman on tane kan\u0131s\u0131 vard\u0131. Peygamber (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ona “\u0130\u00e7lerinden d\u00f6rt tanesini se\u00e7” dedi.<\/p>\n

Ebu Davut -kendi isnadiyle- Umeyri el-Esedi’nin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini rivayet ediyor: M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumda sekiz tane kar\u0131m vard\u0131. Bunu Peygamber’e s\u00f6yleyince “\u0130\u00e7lerinden d\u00f6rt tanesini se\u00e7” dedi.<\/p>\n

\u015eafii M\u00fcsnedinde \u015f\u00f6yle diyor: Ebu Ziyad’\u0131 dinleyen biri \u015f\u00f6yle dedi\u011fini haber verdi: Bana Abdulmecid, \u0130bn-i Sehl b. Abdurrahman’dan o da Avf b. Haris’ten o da Nevfel b. Muaviye ed-Deylemi’nin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini haber verdi: “M\u00fcsl\u00fcman olurken be\u015f tane kar\u0131m vard\u0131. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “\u0130stedi\u011fin d\u00f6rt tanesini se\u00e7 di\u011ferini b\u0131rak” dedi.<\/p>\n

O halde \u0130slam bir adam\u0131n -hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama ve kayda uymadan- on tane, daha \u00e7ok ya da az kad\u0131nla evlenebildi\u011fi bir d\u00f6nemde gelmi\u015f ve erkeklere \u015funu bildirmi\u015ftir: M\u00fcsl\u00fcman\u0131n a\u015fmamas\u0131 gereken bir s\u0131n\u0131r vard\u0131r o da “d\u00f6rtt\u00fcr”.. Bir kay\u0131t vard\u0131r o da adaleti g\u00f6zetme imkan\u0131d\u0131r. Aksi takdirde bir taneyle veya eliniz alt\u0131ndaki cariyelerle yetineceksiniz.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m b\u00fcsb\u00fct\u00fcn serbest b\u0131rakmak i\u00e7in gelmemi\u015ftir. Daha \u00e7ok s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in gelmi\u015ftir. \u0130\u015fi erke\u011fin hevas\u0131na b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Birden fazla kad\u0131nla evlenmeye bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma getirmi\u015ftir. Yoksa verilen izni kald\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n

O halde \u0130sl\u00e2m neden bu izni vermi\u015ftir?<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m d\u00fczeni insan i\u00e7indir. Realist ve pratik bir d\u00fczendir. \u0130nsan f\u0131trat\u0131 ve yap\u0131s\u0131yla uyum i\u00e7indedir. \u0130nsan\u0131n ger\u00e7eklerine ve zorunluluklar\u0131na uygundur. Farkl\u0131 b\u00f6lge ve zamanlarda ve farkl\u0131 durumlarda de\u011fi\u015fen hayat ko\u015fullar\u0131yla da uyu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, ger\u00e7ek\u00e7i ve pratik bir d\u00fczendir. \u0130nsan\u0131, daha y\u00fcksek bir d\u00fczeye ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn doruklar\u0131na y\u00fckseltmek i\u00e7in onu i\u00e7inde bulundu\u011fu durumdan, i\u015fgal etti\u011fi konumdan ele almaktad\u0131r. F\u0131trat\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmeden, bozmadan… Olguyu de\u011fi\u015ftirmeden, ihmal etmeden… Y\u00f6nlendirirken bask\u0131 ve haks\u0131zl\u0131\u011fa yeltenmeden.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, bo\u015f bir bilgi\u00e7li\u011fe, c\u0131v\u0131k bir ukal\u00e2l\u0131\u011fa, sa\u00e7ma bir idealizme ve insan f\u0131trat\u0131, onun prati\u011fi ve hayat \u015fartlar\u0131yla \u00e7arp\u0131\u015f\u0131p sonradan toz duman eden d\u00fc\u015fsel g\u00fcvencelere dayanan d\u00fczen de\u011fildir.<\/p>\n

O, insan ahl\u00e2k\u0131n\u0131 ve toplumun temizli\u011fini g\u00f6zeten bir d\u00fczendir. Bu y\u00fczden, insan\u0131n prati\u011fi ile \u00e7arp\u0131\u015fan zaruretlerin tokma\u011f\u0131 alt\u0131nda ahl\u00e2k\u0131n bozulmas\u0131na ve toplumun kirlenmesine neden olabilecek maddi bir olgunun olu\u015fmas\u0131na m\u00fcsamaha g\u00f6stermez. Daha \u00e7ok fert ve toplumu, az bir \u00e7aba sarf ederek ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131na ve toplumun temizli\u011fine yard\u0131mc\u0131 bir ortam olu\u015fturmaya y\u00f6neltmektedir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin bu temel \u00f6zelliklerinin anlam\u0131n\u0131 bu \u015fekilde kavray\u0131p birden fazla kad\u0131nla evlenme sorununa bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda neler g\u00f6r\u00fcr\u00fcz acaba? \u00d6ncelikle.. -gerek tarihte gerekse \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda- bir\u00e7ok topluma bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f kad\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f erkeklerin say\u0131s\u0131ndan fazla olduklar\u0131n\u0131 bir olgu olarak g\u00f6rmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak aradaki bo\u015fluk oran\u0131n\u0131n tarihsel olarak hi\u00e7bir toplumda d\u00f6rtte bir oran\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Hep bu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

O halde de\u011fi\u015fik uluslarda s\u00fcrekli tekrarlanan bu olguyu nas\u0131l tedavi edece\u011fiz? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olguyu g\u00f6rmezlikten gelmenin hi\u00e7bir yarar\u0131 yoktur.<\/p>\n

Omuz silkerek mi tedavi edece\u011fiz? Yoksa \u015fartlar\u0131n ve tesad\u00fcflerin geli\u015fine g\u00f6re kendi kendine tedavi olmas\u0131n\u0131 m\u0131 bekleyece\u011fiz?<\/p>\n

Omuz silkmekle sorun \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmez. Toplumun bu olguyu rast gele tedavi etmesi de ho\u015f kar\u015f\u0131lanmaz. Kendine ve insan t\u00fcr\u00fcne sayg\u0131s\u0131 bulunan hi\u00e7bir ciddi insan bunu kabul edemez. O halde bir d\u00fczen gereklidir. Bir uygulama ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Bu durumda kendimizi \u00fc\u00e7 ihtimalin kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz:<\/p>\n

1- Evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f her erkek evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f bir kad\u0131nla evlenecek geri kalan bir veya daha fazla -aradaki fark\u0131n derecesine g\u00f6re- kad\u0131n evlenmeden kalacakt\u0131r. Hayat\u0131n\u0131 -veya hayatlar\u0131n\u0131- erkek nedir bilmeden ge\u00e7ireceklerdir.<\/p>\n

2- Evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f her erkek sadece evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f bir kad\u0131nla temiz ve yasal bir evlilik yapacak sonra da toplumda e\u015fi bulunmayan kad\u0131nlardan bir veya daha fazla dost veya metres edinecektir. Bunlar da erke\u011fi haram ve karanl\u0131k bir ortamda dost veya metres olarak tan\u0131yacaklard\u0131r.<\/p>\n

3- Evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f erkekler -t\u00fcm\u00fc ya da baz\u0131s\u0131- birden fazla kad\u0131nla evlenecektir. Di\u011fer kad\u0131n da erke\u011fi ayd\u0131nl\u0131k bir ortamda onurlu bir e\u015f bilecektir, haram ve karanl\u0131k bir ortamda dost veya metres de\u011fil.<\/p>\n

Hayat\u0131 boyunca erkek nedir bilmeyen kad\u0131n\u0131n durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, birinci ihtimalin f\u0131trat ve insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. \u0130\u015f ve kazan\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan kad\u0131n\u0131n erkekten ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan palavrac\u0131lar\u0131n \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131 bu ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftiremez. \u00c7\u00fcnk\u00fc sorun, insan f\u0131trat\u0131ndan habersiz y\u00fczeysel g\u00f6r\u00fc\u015fle, palavrac\u0131 ve ukal\u00e2 ki\u015filerin sand\u0131\u011f\u0131ndan daha derindir. Bin tane i\u015f, bin tane kazan\u00e7, kad\u0131n\u0131 tabii hayata olan f\u0131tri ihtiyac\u0131ndan m\u00fcsta\u011fni k\u0131lamaz. Bu, ister bedenin veya i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcn istekleri olsun, hayat arkada\u015f\u0131 ve e\u015fle yak\u0131nl\u0131k gibi ruhun ve akl\u0131n istekleri olsun durum de\u011fi\u015fmez. Erkek \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, kazan\u0131r, ancak bu ona yetmez. Bir i\u015f edinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu noktada kad\u0131n da erkek gibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikisi de bir nefisten meydana gelmi\u015flerdir.<\/p>\n

\u0130kinci ihtimal, \u0130sl\u00e2m’\u0131n tertemiz \u00e7izgisine, iffetli \u0130sl\u00e2m toplumunun temeline ve kad\u0131n\u0131n insanl\u0131k \u015ferefine z\u0131t bir durumdur. Toplumda fuh\u015fun yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na ald\u0131r\u0131\u015f etmeyenler, Allah’a kar\u015f\u0131 bilgi\u00e7lik taslayan ve O’nun \u015feriat\u0131na kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenenlerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, kendilerini bu b\u00fcy\u00fcklenmeden vazge\u00e7irecek kimseyi bulamad\u0131klar\u0131 gibi \u00fcstelik bu dine komplo d\u00fczenleyenlerin te\u015fvik ve takdirini buluyorlar yanlar\u0131nda.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ihtimal \u0130sl\u00e2m’\u0131n se\u00e7ti\u011fi ihtimaldir. Bunu, omuz silkmenin ve palavra iddialar\u0131n yarar sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 bir olguyu kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in \u015fartl\u0131 bir durum olarak se\u00e7mi\u015ftir \u0130sl\u00e2m, insan\u0131 -f\u0131trat\u0131 ve hayat \u015fartlar\u0131yla birlikte- ele al\u0131rken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 pratik bir olgudan dolay\u0131 bunu se\u00e7iyor. Bunu se\u00e7erken de, ahl\u00e2k\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve toplumun temizli\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak kolayl\u0131k, yumu\u015fakl\u0131k ve pratiklikle insan\u0131 d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fckten tutup y\u00fccelere, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn zirvesine \u00e7\u0131karacak metodu takip ediyor.<\/p>\n

\u0130kinci olarak, eski-yeni, d\u00fcn, bug\u00fcn, yar\u0131n ve k\u0131yamete kadarki insan topluluklar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, insan hayat\u0131nda g\u00f6rmezlikten gelinmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir olgu g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n

Verimlilik \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n erkeklerde yetmi\u015f ya\u015f\u0131na veya daha yukar\u0131 ya\u015flara kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc halde bu \u00e7a\u011f\u0131n kad\u0131nlarda elli ya\u015f\u0131n dolaylar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Burada erke\u011fin hayat\u0131nda kad\u0131n taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6rmedi\u011fi ortalama olarak yirmi senelik bir verimlilik \u00e7a\u011f\u0131 vard\u0131r. \u015e\u00fcphesiz iki t\u00fcr\u00fcn farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 birle\u015fmesinin hedeflerinden ve de verimlilik ve nesille hayat\u0131n devam etmesi ve \u00e7o\u011fal\u0131p yay\u0131lmakla yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar\u0131d\u0131r. O halde hayat\u0131 erkekteki art\u0131k verimlilikten yararlanmaktan engellememiz genel f\u0131trat kanununa uymayacakt\u0131r. Ancak bu f\u0131tri olguya uygun olan\u0131 -t\u00fcm toplumlar, \u00e7a\u011flar ve durumlar\u0131 kapsayacak- bir \u015fekilde -bu iznin- kanunla\u015fmas\u0131d\u0131r. Ancak bireysel zorlamaya ba\u015fvurmadan, bu f\u0131tri olguya cevap verecek genel bir imkan haz\u0131rlamak suretiyle gerekti\u011finde yararlanmas\u0131 i\u00e7in hayata m\u00fcsamaha g\u00f6stermekle olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu, f\u0131trat\u0131n prati\u011fi ile ilahi s\u00fcrekli g\u00f6zetlenen kanun koyma hikmetine uygun d\u00fc\u015fmektedir. Be\u015feri kanunlar\u0131n say\u0131s\u0131 fazla de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n g\u00f6zlemi s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, her\u015feye dikkat edemez, uzak-yak\u0131n t\u00fcm ko\u015fullar\u0131 kavrayamaz. Olaya her a\u00e7\u0131dan bakamaz, her ihtimali g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduramaz.<\/p>\n

A\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7eklerle ili\u015fkili olarak, erke\u011fin f\u0131tri g\u00f6revini yerine getirmeyi istemesine ra\u011fmen -ya\u015fl\u0131l\u0131k veya hastal\u0131ktan dolay\u0131- kad\u0131n\u0131n isteksizli\u011fi, buna ra\u011fmen her ikisinin de evlili\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmeyi istemeleri ve ayr\u0131l\u0131ktan dolay\u0131 nefret etmeleri zaman zaman g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz pratik durumlard\u0131r. Peki bu gibi durumlar\u0131 nas\u0131l kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131z?<\/p>\n

Omuz silkerek, e\u015flerden her birini kafalar\u0131n\u0131 duvarlara vurmaya terk etmekle mi kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131z? Yoksa bo\u015f bir palavrac\u0131l\u0131k ve bilgi\u00e7lik insan hayat\u0131n\u0131n ciddiyetine ve sorunlar\u0131yla uyu\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu durumda -yine- kendimizi \u00fc\u00e7 ihtimalin \u00f6n\u00fcnde buluruz:<\/p>\n

1- Kanun ve otorite g\u00fcc\u00fcyle erke\u011fi, f\u0131tri isteklerini yerine getirmesine engel olaca\u011f\u0131z. Ona “ay\u0131p be adam, bu yapt\u0131\u011f\u0131n sana yak\u0131\u015fmaz. Yan\u0131ndaki kad\u0131n\u0131n hak ve \u015ferefiyle de uyu\u015fmaz” diyece\u011fiz.<\/p>\n

2- Bu adam\u0131 diledi\u011fi kad\u0131n\u0131 dost ve metres edinmesi i\u00e7in serbest b\u0131rakaca\u011f\u0131z. 3- Durumun gere\u011fi olarak bu adam\u0131n birden fazla kad\u0131nla evlenmesine izin verece\u011fiz ve birinci e\u015fini de bo\u015famas\u0131na engel olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Birinci ihtimal f\u0131trata ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve be\u015fer g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcndedir. Bir erke\u011fin sinirsel ve ruhsal olarak dayanma g\u00fcc\u00fcne z\u0131tt\u0131r. \u015eayet onu kanun ve otorite g\u00fcc\u00fcyle engelleyecek olursak bunun do\u011furaca\u011f\u0131 en yak\u0131n sonu\u00e7, kendisine bunca s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ve Cehennem gibi bir hayat\u0131 y\u00fckleyen evlilikten nefret etmesidir. \u0130\u015fte evi huzur yeri, e\u015fi de arkada\u015f ve \u00f6rt\u00fc kabul eden \u0130sl\u00e2m bundan ho\u015flanmaz.<\/p>\n

\u0130kinci ihtimal \u0130sl\u00e2m’\u0131n ahl\u00e2k prensiplerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca insan hayat\u0131n\u0131n ilerlemesi, y\u00fckselmesi, ar\u0131nmas\u0131, b\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n hayvandan \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 insana yak\u0131\u015f\u0131r bir hayat olmas\u0131 i\u00e7in \u0130sl\u00e2m’\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 metoda da uymamaktad\u0131r.<\/p>\n

F\u0131trat\u0131n ger\u00e7ek zaruretlerine ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n ahl\u00e2k sistemine cevap veren birinci e\u015fi evlilik olay\u0131 g\u00f6zeterek koruyan, kar\u0131-koca arkada\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve hat\u0131ralar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme isteklerini ger\u00e7ekle\u015ftiren ve insan\u0131n kolay, rahat ve pratik olarak daha fazla yol almas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran sadece \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ihtimaldir.<\/p>\n

B\u00f6yle bir durum, erke\u011fin f\u0131tri olarak neslin devam\u0131n\u0131 istemesine ra\u011fmen kad\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131r olmas\u0131yla da meydana gelebilir. Bu durumda erke\u011fin \u00f6n\u00fcnde bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc bulunmayan iki yol vard\u0131r:<\/p>\n

1- \u0130nsan\u0131n neslin devam\u0131na olan f\u0131tri arzusuna cevap vermek i\u00e7in ba\u015fka bir kad\u0131nla evlenmek amac\u0131yla e\u015fini bo\u015fayacakt\u0131r.<\/p>\n

2- Birinci e\u015fiyle olan beraberli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrmekle beraber ba\u015fka biriyle evlenecektir.<\/p>\n

Baz\u0131 bilgi\u00e7 erkek ve kad\u0131nlar birinci yolun tercih edilmesini savunabilirler. Ancak en az y\u00fczde doksan dokuz kad\u0131n erke\u011fe bu yolu g\u00f6sterenleri lanetleyecektir. Bu hi\u00e7bir kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6stermeksizin yuvalar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. K\u0131s\u0131r oldu\u011fu halde evlenme an\u0131nda k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan \u00e7ok az kad\u0131n bulunur. \u00c7o\u011fu kere k\u0131s\u0131r kad\u0131n, di\u011fer kad\u0131n\u0131n kocas\u0131ndan do\u011furdu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda bir cinsiyet, bir huzur bulur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi \u00e7ocuklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na \u00fcz\u00fclse de bu \u00e7ocuklar evi hareket ve ne\u015feyle doldururlar.<\/p>\n

Ger\u00e7ek hayat\u0131 pratik ko\u015fullar\u0131yla birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde durum b\u00f6yledir. Burada palavraya kulak verilmez, gevezeli\u011fe de cevap verilmez. Ciddi konularda k\u00e2milli\u011fin ve sululu\u011fun yeri yoktur.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki ayette oldu\u011fu gibi s\u0131n\u0131rland\u0131rma getiren bu izinde y\u00fcksek hikmetler bulduk:<\/p>\n

“Size nikah\u0131 d\u00fc\u015fen kad\u0131nlardan ikisi, \u00fc\u00e7\u00fc, d\u00f6rd\u00fc ile evlenebilirsiniz. Ama e\u011fer onlar aras\u0131nda adil davranamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan korkarsan\u0131z tek kad\u0131nla evleniniz…”<\/p>\n

\u0130zin, f\u0131tri bir ger\u00e7e\u011fe, hayati bir olguya cevap vermekte ve toplumu -f\u0131tri zaruretlerin ve de\u011fi\u015fik olgular\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda- da\u011f\u0131lmaktan, \u00e7\u00f6z\u00fclmekten ve bunal\u0131mdan korumaktad\u0131r.<\/p>\n

S\u0131n\u0131rland\u0131rma da evlilik hayat\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131ktan ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir zaruret ve tam bir ihtiyat olmaks\u0131z\u0131n s\u0131rf k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lardan kad\u0131n\u0131n \u015ferefini korumaktad\u0131r. Nitekim sonucu ac\u0131 zaruretleri bar\u0131nd\u0131ran adaleti de i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n ruhunu ve direktiflerini kavrayan biri birden fazla kad\u0131nla evlili\u011fin te\u015fvik edildi\u011fini, f\u0131tri ya da toplumsal bir zorunluluk olmaks\u0131z\u0131n serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, hayvani zevkten ba\u015fka bir nedenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun erke\u011fin, ikide bir dost de\u011fi\u015ftirmesi gibi e\u015f de\u011fi\u015ftirmesinden ba\u015fka bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemez. Bu bir zorunlulu\u011fu kar\u015f\u0131layan bir zorunluluktur. Bir sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Hayat\u0131n t\u00fcm olgular\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma getirilmeksizin hevaya b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

Herhangi bir ulus bu izni amac\u0131ndan sapt\u0131r\u0131rsa… Erkekler bu izinden yola \u00e7\u0131karak evlilik hayat\u0131n\u0131 hayvansal zevklerini tatmin ettikleri bir ortama d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrse… Ve bu ku\u015fkulu haliyle “haram” olu\u015fturursa… \u0130\u015fte bu, \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir\u015fey de\u011fildir. Bunlar da \u0130sl\u00e2m’\u0131 temsil edemezler. Bunlar \u0130sl\u00e2m’dan uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar \u0130sl\u00e2m’\u0131n temiz ve \u015ferefli ruhunu kavramam\u0131\u015flard\u0131r. Nedeni de \u0130sl\u00e2m’\u0131n h\u00fckmetmedi\u011fi \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131n\u0131n egemen olmad\u0131\u011f\u0131 ve \u0130sl\u00e2m ve \u015feriat\u0131na boyun e\u011fen insanlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’\u0131n direktifleri, kanunlar\u0131 ve gelenekleriyle idare eden m\u00fcsl\u00fcman bir otoritenin idare etmedi\u011fi bir toplumda ya\u015famalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’a kar\u015f\u0131 olan, onun \u015feriat ve kanunundan uzakla\u015fan toplum bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n birinci sorumlusudur. Bu bozuk ve bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k haliyle “harem” hayat\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na birinci derecede sorumlu bu toplumdur. Evlilik hayat\u0131n\u0131n hayvansal zevklerin tatmin edildi\u011fi bir ortama d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin sorumlusu odur. Bu durumu d\u00fczeltmek isteyen, insanlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a, onun \u015feriat\u0131na ve hayat metoduna d\u00f6nd\u00fcrmelidir. Ancak bu \u015fekilde onlar\u0131 temiz, ar\u0131nm\u0131\u015f do\u011fru ve dengeli bir hayata d\u00f6nd\u00fcrebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu durumu d\u00fczeltmek isteyen insanlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’a \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131d\u0131r, ancak sadece bu k\u0131sm\u0131na de\u011fil, hayat metodunun t\u00fcm\u00fcne \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m d\u00fczeni bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Tam ve kapsaml\u0131 bir \u015fekilde uygulanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece i\u015flevini yerine getiremez.<\/p>\n

Yerine getirilmesi istenen adalet, davran\u0131\u015flarda, nafakada ge\u00e7inme ve cinsel ili\u015fkidedir. Kalplerin arzular\u0131nda ve ruhsal duygularda hi\u00e7bir insandan adil olmas\u0131 beklenemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu insan\u0131n iradesi d\u0131\u015f\u0131ndaki bir olayd\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu suredeki di\u011fer bir ayette s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi adalet budur:<\/p>\n

“Ne kadar \u00f6zen g\u00f6sterseniz de e\u015fleriniz aras\u0131nda adaleti sa\u011flayamayacaks\u0131n\u0131z. O halde birine iyice tutulup \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc ortada b\u0131rakmay\u0131n\u0131z. E\u011fer bar\u0131\u015f\u0131r, Allah’tan korkarsan\u0131z, hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedicidir ve merhametlidir.” (Nisa suresi; 129)<\/p>\n

Baz\u0131 insanlar\u0131n birden fazla kad\u0131nla evlili\u011fin haraml\u0131\u011f\u0131na delil g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, bu ayettir. Oysa i\u015f b\u00f6yle de\u011fildir. Allah’\u0131n \u015feriat\u0131 sa\u011fdan verip soldan al\u0131r gibi, bir ayette emretti\u011fini di\u011fer ayette yasaklayacak kadar komik de\u011fildir. Birinci ayette istenen ve ger\u00e7ekle\u015fmesinden korkuldu\u011funda birden fazla kad\u0131nla evlili\u011fin olmamas\u0131n\u0131 gerektiren adalet davran\u0131\u015f nafaka, beraberlik cinsel ili\u015fki ve di\u011fer g\u00f6r\u00fcn\u00fcr durumlarda g\u00f6zetilmesi gereken adalettir. Be\u015feriyetin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 en \u00fcst\u00fcn insan olan Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) yapt\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7bir e\u015fi bu durumlar\u0131n hi\u00e7 birinde yoksun b\u0131rakmamak veya \u00f6ncelik tan\u0131mamak… Bu arada \u00e7evresinde bulunanlar ve e\u015flerinden Resulullah’\u0131n Ai\u015fe’yi sevdi\u011fini ona \u00f6zel kalb\u00ee bir ilgi g\u00f6sterdi\u011fini ve bu sevgiyi di\u011ferleriyle payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalpler sahiplerinin egemenli\u011finde de\u011fildir. Onlar Rahman’\u0131n parmaklar\u0131ndan iki parma\u011f\u0131n\u0131n aras\u0131ndad\u0131rlar ve onlar\u0131 diledi\u011fi tarafa \u00e7evirir. Dinini ve kalbini bilen Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle diyordu: “Allah’\u0131m, bu benim kontrol\u00fcmde olan k\u0131s\u0131md\u0131r. Senin kontrol\u00fcnde olup benim g\u00fcc\u00fcm\u00fcn yetmedi\u011fi bir konuda beni k\u0131rma.” (Ebu Davud, Tirmizi, Nesai)<\/p>\n

Bu noktaya ge\u00e7meden \u00f6nce yine tekrarl\u0131yoruz. Birden fazla kad\u0131nla evlili\u011fi \u0130sl\u00e2m ortaya \u00e7\u0131karmam\u0131\u015f, ona s\u0131n\u0131rlama getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu noktaya ge\u00e7meden \u00f6nce yine tekrarl\u0131yoruz. Birden fazla kad\u0131nla evlili\u011fi emretmemi\u015f, sadece izin vermi\u015f ve \u00e7e\u015fitli ba\u011flarla ba\u011fl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n ger\u00e7eklerini ve insan f\u0131trat\u0131n\u0131n zaruretlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in bu izni vermi\u015ftir. \u015eimdiye kadar alg\u0131layabildi\u011fimiz bu ger\u00e7ekleri ve zaruretleri anlatm\u0131\u015ft\u0131k. Ancak, bunlar\u0131n \u00f6tesinde ba\u015fka nesillerde ba\u015fka zorunluluklar da olacakt\u0131r ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Rabbani metodun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her h\u00fck\u00fcm ve direktifin arkas\u0131ndaki hikmet ve iyili\u011fin insanlar taraf\u0131ndan tarihin herhangi bir d\u00f6neminde tam anlam\u0131yle alg\u0131lanmamas\u0131 gibi… \u0130nsanlar, s\u0131n\u0131rl\u0131 idrakleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla k\u0131sa tarihlerinin herhangi bir d\u00f6neminde alg\u0131lasalar da alg\u0131lamasalar da hikmet ve iyilik her ilahi h\u00fckm\u00fcn arkas\u0131nda birer zorunluluk ve birer olgu olarak varolmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan, adaletin ger\u00e7ekle\u015fmesinden korkuldu\u011fu zaman ayet-i kerimenin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ikinci uygulamaya ge\u00e7iyoruz:<\/p>\n

“…Ama e\u011fer onlar aras\u0131nda adil davranamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan korkarsan\u0131z tek kad\u0131nla evleniniz, ya da elinizin alt\u0131ndaki cariye ile yetininiz.”<\/p>\n

Yani birden fazla kad\u0131nla evlenildi\u011finde adaletin g\u00f6zetilmeyece\u011finden korkulursa bir taneyle yetinilmelidir. Bu s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmak do\u011fru de\u011fildir. Ya da “sahip oldu\u011funuz” kad\u0131n esirlerden evlenmek ya da cariye edinmek suretiyle se\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n

Burada ayet herhangi bir s\u0131n\u0131rlama getirmiyor. Fi Z\u0131l\u00e2l’in ikinci c\u00fcz\u00fcnde k\u00f6lelik sorunu \u00fczerinde \u00f6zetleyerek k\u0131saca durmu\u015ftuk. Burada da \u00f6zel olarak cariyeden yararlanma sorununu iyice a\u00e7\u0131klamakta yarar vard\u0131r.<\/p>\n

Cariye ile evlilik, onun insanl\u0131k itibar ve \u015ferefinin iadesidir. Bu, kendisinin ve soyunun efendisinden \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kazand\u0131\u011f\u0131 meziyetlerden biridir. Efendisi evlenme an\u0131nda azat etmese bile, do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131nda “\u00e7ocuk anas\u0131” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve efendisinin onu satmas\u0131 yasaklan\u0131r. Efendisinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra da \u00f6zg\u00fcr olur. \u00c7ocuk ise do\u011fdu\u011fu g\u00fcnden itibaren \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n

Evlenmeksizin cariyeyle birlikte olma halinde de durum b\u00f6yledir. Do\u011furdu\u011fu zaman “\u00e7ocuk anas\u0131” s\u0131fat\u0131n\u0131 kazan\u0131r ve sat\u0131lmas\u0131 yasaklan\u0131r. Efendisinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra da \u00f6zg\u00fcr olur. Efendisinden do\u011furdu\u011fu \u00e7ocuk efendisi taraf\u0131ndan nesebi olarak kabul edilirse o da \u00f6zg\u00fcr olur. Bu da geleneklerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydir.<\/p>\n

Evlilik ve birlikte olma, \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir\u00e7ok \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yollar\u0131ndan iki tanesidir. Bununla beraber evlenmeksizin cariyelerle birlikte olma olay\u0131 ile ilgili olarak nefiste bir ku\u015fku s\u00f6z konusu olabilir. Bu y\u00fczden -orada da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi- k\u00f6lelik sorununun b\u00fct\u00fcn\u00fcyle zorunluluklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir sorun oldu\u011funu hat\u0131rlamam\u0131z yerinde olacakt\u0131r. Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 uygulayan m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6nderinin ilan etti\u011fi sava\u015fta k\u00f6le edinmeyi do\u011furan zorunluluk cariyelerle birlikte olmay\u0131 da do\u011furmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6te tarafta h\u00fcr ve iffetli m\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131n esir d\u00fc\u015fmeleri bundan \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc bir durumdur.<\/p>\n

Esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bu cariyelerin hayatlar\u0131nda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken birtak\u0131m f\u0131tri isteklerinin oldu\u011funu da unutmamam\u0131z gerekmektedir. Ger\u00e7ek anlamda insan f\u0131trat\u0131n\u0131 g\u00f6zeten pratik bir d\u00fczende bu durumun ihmal edilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. K\u00f6lelik d\u00fczeni s\u00fcrd\u00fck\u00e7e bu istekler ya evlilik yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecek ya da efendisinin evlenmeksizin birlikte olmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecektir. Bu da cahiliyede oldu\u011fu gibi f\u0131tri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 fuhu\u015f veya metres hayat\u0131yla kar\u015f\u0131lamak suretiyle toplumda ahl\u00e2ki \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ve \u00f6n\u00fc al\u0131nmaz cinsel ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n

Ancak baz\u0131 as\u0131rlarda cariyelerin, sat\u0131n alma, ka\u00e7\u0131rma ve k\u00f6le ticareti yoluyla \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p saraylarda toplat\u0131lmalar\u0131, hayvansal cinsi arzular\u0131n tatmini i\u00e7in bir ara\u00e7 edinilmeleri, i\u00e7ki, dans ve m\u00fczik e\u015fli\u011finde cariyeler aras\u0131nda e\u011flence gecelerinin d\u00fczenlenmesi…<\/p>\n

Ve bize aktar\u0131lan do\u011fru haberlerde veya abartmalarda aktar\u0131lan daha nicesi… Bunlara gelince, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc de \u0130sl\u00e2m\u00ee de\u011fildir. Bunlar \u0130sl\u00e2m’\u0131n i\u015fi de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m’\u0131n i\u015faretiyle de olmu\u015f de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m d\u00fczenine mal edilmesi ve onun tarihsel olgusuna eklenmesi do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n tarihsel olgusu, onun temelleri, d\u00fc\u015f\u00fcncesi, \u015feriat ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri uyar\u0131nca olu\u015fan\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m’\u0131n tarihsel olgusu yaln\u0131zca budur. Kendilerini \u0130sl\u00e2m’a dayand\u0131ran toplumlar\u0131n hayatlar\u0131nda meydana gelen \u0130sl\u00e2m’\u0131n temellerine ve \u00f6l\u00e7\u00fclerine ayk\u0131r\u0131 uygulamalara gelince onlar\u0131 \u0130sl\u00e2m’dan saymak yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u0130sl\u00e2m’dan sapmad\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m herhangi bir m\u00fcsl\u00fcman ulusun prati\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yap\u0131ya sahiptir. \u0130sl\u00e2m’\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar meydana getirmi\u015f de\u011fildir. Fakat m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m sayesindedir. \u0130sl\u00e2m k\u00f6kt\u00fcr, m\u00fcsl\u00fcmanlarsa dal konumundad\u0131rlar, onun \u00fcr\u00fcn\u00fc durumundad\u0131rlar. Bu y\u00fczden insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ya da anlad\u0131\u011f\u0131 \u015feyler \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin temelini veya \u0130sl\u00e2m kavram\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131ramaz. Ancak insanlar\u0131n prati\u011finden ve anlay\u0131\u015f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130sl\u00e2m’\u0131n de\u011fi\u015fmez temeline uygun olmas\u0131 m\u00fcstesna. \u0130sl\u00e2m’\u0131n de\u011fi\u015fmez temel kurallar\u0131, uygun olan\u0131 veya olmayan\u0131 bilmeleri i\u00e7in her nesilden insanlar\u0131n pratik ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7t\u00fckleri \u00f6l\u00e7\u00fct konumundad\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130nsan \u00f6ncelikle \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinden ve kendileri i\u00e7in d\u00fczenledikleri g\u00f6r\u00fc\u015flerden kaynaklanan yery\u00fcz\u00fc d\u00fczenlerinde durum b\u00f6yle de\u011fildir. B\u00f6yle bir durum, m\u00fcmin olduklar\u0131n\u0131 iddia etseler de Allah’\u0131 inkar edip cahiliyeye d\u00f6nd\u00fcklerinde s\u00f6z konusudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’a iman\u0131n ba\u015fta gelen belirtisi, hayat d\u00fczenini O’nun metodundan ve \u015feriat\u0131ndan almakt\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck temel olmaks\u0131z\u0131n imandan s\u00f6z edilemez. B\u00f6yle bir durumda insanlar\u0131n kendileri i\u00e7in ko\u015ftuklar\u0131 sonra da kendi kendilerine uygulad\u0131klar\u0131 prensiplerin anlam\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131ran onlar\u0131n de\u011fi\u015fken anlay\u0131\u015f ve hayat d\u00fczenlerindeki geli\u015fen durumlard\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n kendi kendilerine meydana getirmedikleri ancak, insanlar\u0131n Rabbi, onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131; raz\u0131k\u0131 ve sahibi olan Allah’\u0131n insanlar i\u00e7in meydana getirdi\u011fi \u0130sl\u00e2m d\u00fczenine gelince… Evet, insanlar bu d\u00fczende ya ona tabi olacaklar ve durumlar\u0131n\u0131 ona uyduracaklar bu durumda da pratikleri \u0130sl\u00e2m’\u0131n tarihsel prati\u011fi olacak ya da ondan sapacak veya b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ayr\u0131lacaklar bu da \u0130sl\u00e2m’\u0131n tarihsel prati\u011fi say\u0131lmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durum \u0130sl\u00e2mdan sapmad\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m tarihine bakarken bu de\u011ferlendirmeyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak zorunludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m’\u0131n tarih tezi bu de\u011ferlendirmeye dayanmaktad\u0131r. Bu da toplumun fiili duygusunu kuram ya da pratik yorumu olarak kabul eden, g\u00f6r\u00fc\u015f ve ekollerin geli\u015fmesini toplumun bu g\u00f6r\u00fc\u015fe ili\u015fkin de\u011fi\u015fken anlay\u0131\u015flar\u0131nda ara\u015ft\u0131ran di\u011fer tarih tezlerinden ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u0130sl\u00e2m’a uygulamak onun kendine \u00f6zg\u00fc tabiat\u0131na ters d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gibi ger\u00e7ek \u0130sl\u00e2m anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n kavranmas\u0131nda da b\u00fcy\u00fck tehlikelere neden olur.<\/p>\n

Son olarak ayet-i kerime bu uygulamalar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn hikmetini a\u00e7\u0131klamakta ve bunun zul\u00fcmden ka\u00e7\u0131nma ve adaleti ger\u00e7ekle\u015ftirme oldu\u011funu bildirmektedir.<\/p>\n

“Haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmemeniz i\u00e7in en uygun hareket budur.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu… -Haklar\u0131nda adaleti yerine getirmeyece\u011finden korktu\u011funuzda- yetim k\u0131zlarla evlenmekten uzak durman\u0131z. Onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki kad\u0131nlardan -iki\u015fer, \u00fc\u00e7er, d\u00f6rder evlenmeniz adaleti yerine getiremeyece\u011finizden korktu\u011funuzda- bir tanesiyle evlenmeniz veya sahip oldu\u011funuz cariyelerle yetinmeniz.. “Haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmemeniz i\u00e7in en uygun hareket budur.”<\/p>\n

Yani bu durum haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcm yapmamam\u0131za daha elveri\u015flidir.<\/p>\n

B\u00f6ylece, adalet ve e\u015fitli\u011fi ara\u015ft\u0131rman\u0131n bu metodun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir durum olup her par\u00e7as\u0131n\u0131n hedefinin de bu oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Aile yuvas\u0131nda adaleti g\u00f6zetmekse en uygun olan\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc aile t\u00fcm toplumsal yap\u0131n\u0131n ilk tu\u011flas\u0131 ve genel toplumsal hayata at\u0131lman\u0131n ilk noktas\u0131d\u0131r. Nesiller burada olgunla\u015f\u0131r. Buras\u0131 \u015fekillenmeye m\u00fcsait i\u015flenebilir yumu\u015fak bir ortamd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc. \u015eayet bir toplum adalet, sevgi ve bar\u0131\u015fa dayanmazsa o toplumun t\u00fcm\u00fcnde adalet, sevgi ve bar\u0131\u015f\u0131n yer etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

KADIN HAKLARI<\/p>\n

Daha sonra ayet-i kerimenin ak\u0131\u015f\u0131 yetimlerin g\u00f6zetilmesine ili\u015fkin s\u00f6z\u00fcn\u00fc tamamlamadan \u00f6nce -kendi isimlerini alan bu surenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc kendilerine ayr\u0131lan- kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 belirtmeye ge\u00e7erek \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Kad\u0131nlar\u0131n mehirlerini g\u00f6n\u00fcl ho\u015fnutlu\u011fu ile veriniz. Fakat e\u011fer onlar mehirlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak size ba\u011f\u0131\u015flar ise bunu afiyetle yiyiniz.”<\/p>\n

Bu ayet mehir konusunda kad\u0131na a\u00e7\u0131k ve ki\u015fisel bir hak kazand\u0131r\u0131yor. Bu hakk\u0131n cahiliye toplumunda \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde yenilmesini haber veriyor. Bunlardan bir tanesi, sanki kad\u0131n al\u0131\u015fveri\u015f meta\u0131d\u0131r. O da sahibiymi\u015f gibi velinin mehri kendine almas\u0131d\u0131r. Bir tanesi de evlilikte “de\u011fi\u015f toku\u015ftu”, velisinin himayesindeki kad\u0131n\u0131 almak isteyen ki\u015finin himayesindeki kad\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda almak suretiyle evlendirmesiydi. Birine kar\u015f\u0131l\u0131k di\u011feri. \u0130ki veli aras\u0131nda yap\u0131lan bir al\u0131\u015fveri\u015fti bu, kad\u0131nlar\u0131n hi\u00e7bir pay\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildi. \u0130ki hayvan de\u011fi\u015ftirilir gibi… \u0130sl\u00e2m bu t\u00fcr evliliklerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc yasaklad\u0131. Evlili\u011fi iki ki\u015finin isteyerek ve se\u00e7erek birle\u015fmesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Mehri de kad\u0131n\u0131n kendisi i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131 bir hak \u015fekline soktu velisi i\u00e7in de\u011fildi. Kad\u0131n\u0131n buna almay\u0131 bir farz ve kar\u015f\u0131 gelinmez bir g\u00f6rev olarak alg\u0131lamas\u0131 i\u00e7in mehrin adland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve belirlenmesini de zorunlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Erke\u011fin bunu kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olarak vermesini \u015fart ko\u015fmu\u015ftur. Yani temiz bir ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fuyla ba\u011f\u0131\u015f ve hibe verir gibi yerine getirmelidirler. Ancak bundan sonra kad\u0131n kocas\u0131na mehrinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ya da t\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fuyla bir\u015fey verirse bu onun bilece\u011fi bir i\u015ftir. G\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fuyla ve i\u00e7ten gelerek bunu yapabilir. Erkek de kar\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fuyla verdi\u011fini alabilir. Helal ve temiz olarak afiyetle ve kolayl\u0131kla yiyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki e\u015fin aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, tam bir ho\u015fnutlu\u011fa, mutlak bir se\u00e7ime, kalpten gelen bir ho\u015fg\u00f6r\u00fcye ve \u015furadan buradan toz bula\u015fmayan sevgiye dayanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu uygulamayla \u0130sl\u00e2m, kad\u0131n\u0131n kendisi, mehri, hakk\u0131, can\u0131, mal\u0131, \u015feref ve konumuna ili\u015fkin cahiliye tortular\u0131n\u0131 hayattan uzakla\u015ft\u0131rmak istemi\u015ftir. Bu arada erkekle kad\u0131n aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 da kurutmam\u0131\u015ft\u0131r. Konuyu sadece kanunun kesinli\u011fine dayand\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc, ho\u015fnutluk ve sevginin de bu ortak hayatta yer almalar\u0131n\u0131 ve bu hayat\u0131n atmosferin yumu\u015fakl\u0131klar\u0131yla nemlendirmelerini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u00d6ZEL M\u00dcLK\u0130YET<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 -yetim k\u0131zlarla ve di\u011fer kad\u0131nlarla evlili\u011fi te\u015fvik eden- k\u0131sm\u0131 sona erince yetimlerin mal\u0131na d\u00f6nmekte ve surenin ikinci ayetinde yetimlerin mallar\u0131n\u0131n verilece\u011fi ilk merci \u00f6zet bir \u015fekilde ifade edildikten sonra burada da mallar\u0131n\u0131n geri verilmesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu mal yetimlerin mal\u0131 da olsa -bundan \u00f6nce- toplumun mal\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah, bunu toplumun ayakta kalmas\u0131 i\u00e7in bah\u015fetmi\u015ftir. Ve toplum bu maldan en g\u00fczel bir \u015fekilde yararlanmak durumundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6ncelikle t\u00fcm mallar\u0131n sahibi toplumdur. Yetimler veya varisleri -toplumun izniyle- bu mal\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in ellerinde bulundururlar. Mal\u0131 \u00e7o\u011falt\u0131p artt\u0131rabildikleri, tasarruf ve idaresinde yetkinlik g\u00f6sterdikleri s\u00fcrece hem kendilerini hem de toplumu bu maldan yararland\u0131r\u0131rlar. -B\u00fct\u00fcn hak vakay\u0131tlar\u0131yla \u00f6zel m\u00fclkiyeti bu \u00e7er\u00e7eveye oturtmak laz\u0131md\u0131r.- Mal\u0131n idaresini ve artt\u0131rmas\u0131n\u0131 beceremeyen mal sahibi sefih (zay\u0131f ak\u0131ll\u0131) yetimlere gelince, \u00f6zel m\u00fclkiyet haklar\u0131 s\u00fcrse ve bu hak ellerinden al\u0131nmasa bile bu mal kendilerine teslim edilmez ve onlara mal \u00fczerinde tasarruf ve y\u00f6netme yetkisi verilmez. B\u00fcy\u00fck insanl\u0131k ailesinin genel dayan\u0131\u015fma temeli olan ailesel dayan\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yetime yak\u0131nl\u0131k derecesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, toplum i\u00e7inde toplumun bu mal\u0131n\u0131 en iyi idare edecek birine verilir tasarruf yetkisi. Bununla Beraber, sefihin (zay\u0131f ak\u0131ll\u0131) mal\u0131ndaki ge\u00e7inme, giyinme ve g\u00fczel muamele hakk\u0131 her zaman mevcuttur:<\/p>\n

`Allah’\u0131n sizi ba\u015f\u0131na dikti\u011fi mallar\u0131 aptallar\u0131n (akli dengesi yerinde olmayanlar\u0131n) ellerine vermeyiniz. Fakat onlar\u0131 bu mallardan besleyiniz, giydiriniz ve kendilerine g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleyiniz.”<\/p>\n

Ak\u0131ls\u0131zl\u0131k ve olgunluk -b\u00fclu\u011f \u00e7a\u011f\u0131ndan sonra- anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu olay h\u00fck\u00fcmlerle anlam\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 gerektirmeyecek \u015fekilde geleneksel olarak bilinmektedir zaten.<\/p>\n

\u00c7evre, olgun ki\u015fiyi sefih (zay\u0131f ak\u0131ll\u0131) ten ay\u0131rd edebilmektedir. \u015eunun olgun \u015funun da sefih oldu\u011funu g\u00f6rmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bulu\u011fa ermedik\u00e7e bu g\u00f6rev yerine getirilemez. “Yetimleri evlenme \u00e7a\u011f\u0131na gelene kadar deneyiniz. E\u011fer olgunla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz hemen mallar\u0131n\u0131 kendilerine teslim ediniz. Yetimler b\u00fcy\u00fcyecek endi\u015fesiyle bu mallar\u0131 savurganca yemeyiniz. Zengin veliler bu mallara hi\u00e7 el s\u00fcrmesinler. Fakir veliler ise bu mallar\u0131n geleneklere uygun d\u00fc\u015fecek kadar\u0131m yesin. Yetimlerin mallar\u0131n\u0131 teslim ederken yan\u0131n\u0131zda \u015fahit bulundurunuz. Ger\u00e7i hesap sorma merci olarak Allah yeter.”<\/p>\n

Nass\u0131n genel havas\u0131nda r\u00fc\u015ft \u00e7a\u011f\u0131na geldi\u011finde yetime mal\u0131n\u0131n teslim edili\u015fi uygulamas\u0131ndaki dikkat sezilmektedir. Ayr\u0131ca, yaln\u0131zca -b\u00fclu\u011fdan sonra- olgunla\u015fmas\u0131 an\u0131nda mallar\u0131n\u0131 tam ve eksiksiz olarak \u00e7abucak verilmesinin zorunlulu\u011fu da g\u00f6zlenmektedir. Bu arada mal\u0131 elinde bulunduran\u0131n korumas\u0131, sahip \u00e7\u0131kmas\u0131, b\u00fcy\u00fcy\u00fcp teslim etmeden \u00f6nce \u00e7abucak yiyip israf etmemesi de telkin edilmektedir. Ancak -velinin zengin olmas\u0131 durumunda- idare etmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda az bir\u015feyi almas\u0131 muhta\u00e7 olmas\u0131 durumunda ise en s\u0131n\u0131rl\u0131 bi\u00e7imde ondan bir\u015feyler yemesi ho\u015f kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Mal\u0131n tesliminde \u015fahitlerin bulunmas\u0131 da belirtilmektedir.<\/p>\n

Ayetin sonunu da Allah’\u0131n her\u015feyi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve hesaba \u00e7ekece\u011finin hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Ger\u00e7i hesap sorma merci olarak Allah yeter.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu tekitler, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar, bunca hat\u0131rlatma ve sak\u0131nd\u0131rmalar, toplumdaki zay\u0131flar\u0131 olu\u015fturan yetimlerin mallar\u0131 \u00fczerindeki \u00e7evrenin yayg\u0131n gelene\u011fin de\u011fi\u015fmesinin, herhangi bir yolla oynanmas\u0131na imkan b\u0131rakmayacak \u015fekilde bunca s\u0131k\u0131 tutmaya, bunca tekide ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamaya muhta\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Rabbani metod ruhlarda ve toplumlarda yereden, cahiliye alametlerini kald\u0131r\u0131yor, toplumun \u00e7ehresindeki cahili \u00e7izgiyi silip yerine \u0130sl\u00e2m’\u0131n g\u00fczelli\u011fini yerle\u015ftiriyordu. B\u00f6ylece Allah korkusu ve O’nun g\u00f6zetiminin g\u00f6lgesinde, duygulan, gelenekleri, h\u00fck\u00fcm ve kanunlar\u0131yla yepyeni bir toplum meydana getiriyordu. Bunlar\u0131 da h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in son g\u00fcvence olarak belirliyordu. Zaten, herhangi bir h\u00fck\u00fcm i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde bu takvadan ve bu g\u00f6zetimden ba\u015fka g\u00fcvence s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

“Hesap sorma merci olarak Allah yeter.”<\/p>\n

Cahiliye d\u00f6neminde Araplar, -\u00e7o\u011funlukla- gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131 ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 basit bir miktar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda mirastan yoksun b\u0131rak\u0131rlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne bunlar ne de onlar ata binip d\u00fc\u015fman\u0131 kar\u015f\u0131layamazlard\u0131. Oysa \u0130sl\u00e2m -temelde miras\u0131 derecelerine ve sonradan belirlenecek paylar\u0131na g\u00f6re- t\u00fcm akrabalar i\u00e7in bir hak k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, bir ailedeki fertler aras\u0131nda ve genel anlamda t\u00fcm insanlar aras\u0131nda dayan\u0131\u015fma hususundaki \u0130sl\u00e2m’\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne uygundur. “Ganimet elde eden zorluklar\u0131na katlanmal\u0131d\u0131r” kural\u0131 uyar\u0131nca akrabalar, muhta\u00e7 olmas\u0131 durumunda akraban\u0131n nafakas\u0131ndan sorumlu olduklar\u0131 gibi \u00f6ld\u00fcrme durumunda diyet vermekte ve yaralamada kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermekte g\u00fcvence konumundad\u0131rlar. O halde -mal b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131nda- akrabal\u0131k derecesi ve sorumlulu\u011fu oran\u0131nda ona varis olmalar\u0131 adaletin gere\u011fidir. \u0130sl\u00e2m tam ve uyumlu bir d\u00fczendir. M\u00fckemmellik ve uyumlulu\u011fu, hak ve g\u00f6revleri da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Genel anlamda miras\u0131n temeli budur. Kimi zaman miras ilkesi etraf\u0131nda orada burada kopar\u0131lan yaygaralar\u0131 duymuyor de\u011filiz. Ancak bu, insan tabiat\u0131ndan ve hayat\u0131n\u0131n pratik \u015fartlar\u0131ndan habersiz ve Allah’a kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamaktan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m’\u0131n toplumsal d\u00fczeninin dayand\u0131\u011f\u0131 esaslar\u0131n kavranmas\u0131 bu \u015famatalara kesin bir s\u0131n\u0131r koyar.<\/p>\n

Bu d\u00fczenin temeli dayan\u0131\u015fmad\u0131r. Bu dayan\u0131\u015fman\u0131n \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc temellere oturmas\u0131 i\u00e7in de insan ruhundaki de\u011fi\u015fmez f\u0131tri e\u011filimlere dayanmas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu e\u011filimleri y\u00fcce Allah bo\u015funa yaratmam\u0131\u015f aksine insan hayat\u0131nda temel bir rol oynamalar\u0131 i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Uzak-yak\u0131n aile ba\u011flar\u0131 ger\u00e7ek f\u0131tri ba\u011flar olduklar\u0131ndan herhangi bir nesil taraf\u0131ndan se\u00e7ilemedikleri gibi t\u00fcm nesiller taraf\u0131ndan da se\u00e7ilemez tabiatiyle. Bu y\u00fczden bu ba\u011flar\u0131n ciddiyeti, derinli\u011fi ve hayat\u0131n y\u00fckselmesi, korunmas\u0131 ve ilerlemesine olan etkisini tart\u0131\u015fmak laf kalabal\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6teye ge\u00e7mez. Bu nedenle sayg\u0131y\u0131 hak etmez. Bu y\u00fczden \u0130sl\u00e2m, aile i\u00e7indeki dayan\u0131\u015fmay\u0131 genel toplumsal dayan\u0131\u015fma yap\u0131s\u0131n\u0131n temel ta\u015f\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Miras\u0131 da aile i\u00e7indeki bu dayan\u0131\u015fman\u0131n belirtisi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ilaveten genel toplumsal ve ekonomik d\u00fczen i\u00e7indeki ba\u015fka g\u00f6revleri de vard\u0131r.<\/p>\n

\u015eayet bu ad\u0131m yetersiz kal\u0131r ve dayan\u0131\u015fmaya ihtiya\u00e7 g\u00f6steren t\u00fcm durumlar\u0131 kapsam\u0131na alamazsa bu durumda \u00f6nceki ad\u0131m\u0131 tamamlamak ve g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in bilinen yerel toplum i\u00e7inde ikinci ad\u0131m at\u0131l\u0131r. Bu da yetersiz kal\u0131rsa, ailenin ve s\u0131n\u0131rl\u0131 yerel toplumun \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen eksik kalm\u0131\u015f yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 tamamlamak i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman devletin rol\u00fc devreye girer. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131k devletin genel organlar\u0131n\u0131n omuzuna y\u00fcklenmemi\u015f olur. \u00d6ncelikle.. Aile ya da k\u00fc\u00e7\u00fck bir topluluk i\u00e7indeki dayan\u0131\u015fma latif ve \u015fefkatli duygular\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Bu duygular\u0131n etraf\u0131nda yard\u0131mla\u015fma ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 vermenin meziyetleri yapmac\u0131k olmayan tabii bir geli\u015fme sa\u011flar. -\u00dcstelik bu duygular, al\u00e7ak, u\u011fursuz ve k\u00f6t\u00fc kimselerden ba\u015fkas\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 duygulard\u0131r: \u00d6zel \u015fekliyle aile i\u00e7indeki dayan\u0131\u015fmaya gelince bu, f\u0131trata uygun tabii etkiler meydana getirir. Ferdin ki\u015fisel \u00e7abas\u0131n\u0131n etkilerinin akrabalar\u0131na -\u00f6zellikle z\u00fcrriyetine- d\u00f6nece\u011fini bilmesi onu, \u00e7abas\u0131n\u0131n artt\u0131rmaya sevk eder. Bu durumda, dolay\u0131s\u0131yle toplum kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m fertle toplum aras\u0131na mesafeler koymaz. Ferdin sahip oldu\u011fu her\u015fey, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda sonu\u00e7ta toplumun mal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu son kural -dendi\u011fi gibi- yorulmayan ve \u00e7aba sarf etmeyen kimselerin varis olmas\u0131na ili\u015fkin y\u00fczeysel itirazlar\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu varis bir y\u00f6nden miras b\u0131rakan\u0131n devam\u0131d\u0131r. Sonra kendisi mal sahibi oldu\u011funda miras b\u0131rakan\u0131n muhta\u00e7 olmas\u0131 halinde ona bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca, genel dayan\u0131\u015fma kural\u0131 uyar\u0131nca kendisi ve sahip bulundu\u011fu \u015feyler sonu\u00e7ta ihtiya\u00e7 duydu\u011funda toplum i\u00e7indirler.<\/p>\n

Nitekim varis ile miras b\u0131rakan -\u00f6zellikle z\u00fcrriyet- aras\u0131ndaki ili\u015fki mal ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Mal \u00fczerindeki veraseti ortadan kald\u0131rsak bile, aralar\u0131ndaki di\u011fer ba\u011flar\u0131 ve ba\u015fka alanlardaki veraseti kesemeyiz.<\/p>\n

Anne, baba, dedeler ve t\u00fcm akrabalar, \u00e7ocuklar\u0131na, torunlar\u0131na ve akrabalar\u0131na sadece mal b\u0131rakmazlar, iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck yeteneklerini, hastal\u0131k ve sa\u011fl\u0131k konusunda kal\u0131t\u0131msal \u00f6zellikler, sap\u0131kl\u0131k, do\u011fruluk, g\u00fczellik, \u00e7irkinlik, zeka ve aptall\u0131k gibi \u015feyler de b\u0131rak\u0131rlar. Bu \u00f6zellikler varislere de ge\u00e7er, hayatlar\u0131n\u0131 etkiler ve ebediyyen onlar\u0131 terk etmezler. Onlar kendilerini hastal\u0131k sap\u0131kl\u0131k ve aptall\u0131ktan kurtaramad\u0131klar\u0131 gibi -t\u00fcm ara\u00e7lar\u0131yla- devlet de onlar\u0131 bu kal\u0131t\u0131mlardan kurtaramaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte insan hayat\u0131ndaki pratik f\u0131tri olu\u015flar ve bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda daha bir\u00e7ok toplumsal yararlar i\u00e7in, y\u00fcce Allah miras h\u00fckm\u00fcn\u00fc koymu\u015ftur.
\n7- Ana-baban\u0131n ve yak\u0131n akrabalar\u0131n b\u0131rakt\u0131klar\u0131 mirasta erkeklerin pay\u0131 oldu\u011fu gibi kad\u0131nlar\u0131n da pay\u0131 vard\u0131r. Bu miras ister az, ister \u00e7ok olsun, onda erke\u011fin ve kad\u0131n\u0131n belirlenmi\u015f paylar\u0131 vard\u0131r.
\n<\/strong>
\n\u0130\u015fte bu, -prensip olarak- kad\u0131nlara da erkekler gibi miras hakk\u0131n\u0131 veren \u0130sl\u00e2m’\u0131n ond\u00f6rt as\u0131r \u00f6nce yerle\u015ftirdi\u011fi bir ilkedir. Bununla cahiliyenin haks\u0131zl\u0131k etti\u011fi ve haklar\u0131n\u0131 yedi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fcklerin haklar\u0131n\u0131 da korumu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye, sava\u015f ve \u00fcretimdeki pratik de\u011ferlerine g\u00f6re bak\u0131yordu fertlere. \u0130sl\u00e2m ise insana “insanl\u0131k” de\u011ferine g\u00f6re bakan Rabbani bir sistem getirmi\u015ftir. Ku\u015fkusuz bu de\u011fer, hi\u00e7bir durumda insandan ayr\u0131lmayan temel bir de\u011ferdir. Ayr\u0131ca -bundan sonra aile ve toplum i\u00e7indeki pratik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine g\u00f6re bakar.
\nM\u0130RAS<\/strong><\/p>\n

8- E\u011fer miras b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u0131ras\u0131nda pay sahibi olmayan uzak akrabalar, yetimler ve yoksullar haz\u0131r bulunursa onlara da bir \u015feyler veriniz ve kendilerine g\u00f6n\u00fcl al\u0131c\u0131 s\u00f6zler s\u00f6yleyiniz.<\/strong><\/p>\n

Miras d\u00fczeninde -de\u011finilece\u011fi gibi- baz\u0131 akrabalar mirastan al\u0131konulurlar. Akrabal\u0131klar\u0131 var, ancak, varis olam\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlardan daha yak\u0131n akrabalar \u00f6nlerine ge\u00e7ip mirastan yoksun b\u0131rak\u0131r onlar\u0131. Ayetin ak\u0131\u015f\u0131, mirastan al\u0131konulan bu ki\u015filere g\u00f6n\u00fcllerini ho\u015f tutmak i\u00e7in -payla\u015fmada haz\u0131r bulunurlarsa s\u0131n\u0131rland\u0131rmadan bir hak tan\u0131maktad\u0131r. Bu \u015fekilde malin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri halde bundan yoksun b\u0131rak\u0131lmalar\u0131ndan dolay\u0131 \u00fcz\u00fclmesinler. Bir de ailesel ba\u011flar\u0131n ve kalbi sevginin korunmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir bu hak. Ayr\u0131ca, genel dayan\u0131\u015fma kural\u0131 uyar\u0131nca bunun gibi yetim ve fakirler i\u00e7in de bir hak ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

“E\u011fer miras b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u0131ras\u0131nda pay sahibi olmayan uzak akrabalar, yetimler ve yoksullar haz\u0131r bulunursa onlara da bir\u015feyler veriniz ve kendilerine g\u00f6n\u00fcl al\u0131c\u0131 s\u00f6zler s\u00f6yleyiniz.”<\/p>\n

Bu ayet hakk\u0131nda seleften farkl\u0131 rivayetler gelmi\u015ftir. Kimine g\u00f6re bu ayet, miras pay\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131ran ayetlerce neshedilmi\u015ftir. Baz\u0131s\u0131 muhkem oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Kimisi ayetin anlam\u0131n\u0131n farz oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Kimisi de varislerin ho\u015funa gitti\u011fi s\u00fcrece m\u00fcstehap oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Biz burada nesh olay\u0131na ili\u015fkin bir kan\u0131t g\u00f6remiyoruz. Bize g\u00f6re ayet muhkemdir. Bir taraftan h\u00fckm\u00fcn kesinli\u011fine \u00f6te taraftan da h\u00fckmetmenin farz oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyiz. Burada denilen husus, her haluk\u00e2rda a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lan miras paylar\u0131ndan farkl\u0131 bir \u015feydir.
\n9- Arkalar\u0131nda g\u00fc\u00e7s\u00fcz \u00e7ocuklar b\u0131rak\u0131p \u00f6lecek olsalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hali nice olur diye kayg\u0131 duyanlar yetimlere haks\u0131zl\u0131k etmekten korksunlar, Allah’tan sak\u0131ns\u0131nlar ve do\u011fru konu\u015fsunlar.<\/p>\n

10- Yetimlerin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z bi\u00e7imde yiyenler, midelerini ate\u015fle doldurmaktan ba\u015fka bir\u015fey yapm\u0131yorlar. Zaten kudurmu\u015f alevlerin i\u00e7ine at\u0131lacaklard\u0131r.<\/p>\n

11- Miras\u0131n\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda Allah size erkeklere, k\u0131zlar\u0131nkinin (kad\u0131nlar\u0131n) iki kat\u0131 kadar pay vermenizi emreder. E\u011fer \u00f6lenin ikiden \u00e7ok k\u0131z\u0131 varsa miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi onlar\u0131nd\u0131r, e\u011fer bir k\u0131z\u0131 varsa miras\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/strong><\/p>\n

E\u011fer \u00f6lenin \u00e7ocu\u011fu varsa vasiyeti yerine getirildikten ve borcu \u00f6dendikten sonra artakalacak mal\u0131n\u0131n alt\u0131da birerlik b\u00f6l\u00fcm\u00fc anas\u0131na ve babas\u0131na d\u00fc\u015fer. E\u011fer \u00e7ocu\u011fu olmaz da ana-babas\u0131n\u0131 miras\u00e7\u0131 olarak b\u0131rakarak \u00f6l\u00fcrse anas\u0131 miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birini al\u0131r. E\u011fer \u00f6lenin karde\u015fleri varsa miras\u0131n\u0131n alt\u0131da biri annesine verilir. Ana-baban\u0131z\u0131n m\u0131, yoksa evlatlar\u0131n\u0131z\u0131n m\u0131 size daha hay\u0131rl\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 bilemezsiniz.<\/p>\n

Bunlar Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f miras paylar\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, varislerin paylar\u0131n\u0131 belirlemeye ge\u00e7meden \u00f6nce yetimlerin mal\u0131n\u0131 yemekten sak\u0131nd\u0131rmaya d\u00f6n\u00fcyor. Bu sefer kalpleri iki g\u00fc\u00e7l\u00fc dokunu\u015fla uyarmak i\u00e7in d\u00f6n\u00fcyor bu konuya. \u0130lki, babal\u0131k merhametinin, zay\u0131f z\u00fcrriyete kar\u015f\u0131 duyulan f\u0131tri \u015fefkatin ve hesaba \u00e7eken ve g\u00f6zeten y\u00fcce Allah’\u0131n korkusunun kayna\u011f\u0131na dokunu\u015ftur. \u0130kincisi de, korkun\u00e7 bir somut sahnede ate\u015ften duyulan korkunun, alevden yay\u0131lan \u00fcrpertinin yerine dokunu\u015ftur.<\/p>\n

“Arkalar\u0131nda g\u00fc\u00e7s\u00fcz \u00e7ocuklar b\u0131rak\u0131p \u00f6lecek olsalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hali nice olur diye kayg\u0131 duyanlar yetimlere haks\u0131zl\u0131k etmekten korksunlar. Allah’tan sak\u0131ns\u0131nlar ve do\u011fru konu\u015fsunlar.”<\/p>\n

“Yetimlerin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z bi\u00e7imde yiyenler, midelerini ate\u015fle doldurmaktan ba\u015fka bir\u015fey yapm\u0131yorlar. Zaten kudurmu\u015f alevlerin i\u00e7ine at\u0131lacaklard\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle ayet-i kerime ilk dokunu\u015fu kalplerin i\u00e7ine k\u00fc\u00e7\u00fck z\u00fcrriyetlerine kar\u015f\u0131 ince duygulara sahip babalar\u0131n kalplerine yap\u0131yor. Bunu da z\u00fcrriyetlerini, kanad\u0131 k\u0131r\u0131k, ne ac\u0131yan\u0131 ne de koruyan\u0131 bulunmayan bir durumda tasvir ederek ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. B\u00f6ylece babalar\u0131n\u0131 yitirdikten sonra kendilerine teslim edilen yetimlere kar\u015f\u0131 \u015fefkat duygular\u0131n\u0131n harekete ge\u00e7irilmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, kendilerinden sonra z\u00fcrriyetlerinin, kendilerine emanet edilen \u015fu yetimler gibi sa\u011f kalanlardan kime teslim edilece\u011fini bilemezler. Bu arada y\u00fcce Allah’tan korkmalar\u0131 tavsiye edilmektedir. Belki y\u00fcce Allah onlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcklerine de takva sahibi, titiz ve \u015fefkatli birini veli k\u0131lar. Ayr\u0131ca mallar\u0131n\u0131 ve e\u015fyalar\u0131n\u0131 g\u00f6zettikleri gibi onlar\u0131 terbiye edip g\u00f6zetirken yetimlere do\u011fru s\u00f6z s\u00f6ylemeleri de tavsiye edilmektedir.<\/p>\n

\u0130kinci dokunu\u015fa gelince… Bu, korkun\u00e7 bir tablodur. Kar\u0131nlardaki ate\u015f tablosu… Ve en sonunda var\u0131lacak yerdeki korkun\u00e7 alev tablosu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mal ate\u015ftir. Ve onlar da bu ate\u015fi yiyorlar. Ku\u015fkusuz onlar sonu\u00e7ta ate\u015fe varacaklard\u0131r. Bu, kar\u0131nlar\u0131 ve derileri kavuran bir ate\u015ftir. \u0130\u00e7i de d\u0131\u015f\u0131 da ate\u015ftir bunun. Bu ate\u015f somuttur. Nerdeyse kar\u0131nlar ve deriler hissedecek. \u00d6yle ki kar\u0131nlar\u0131 ve derileri yak\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zler g\u00f6r\u00fcr gibi oluyor.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Kur’an’\u0131n bu h\u00fck\u00fcmleri, kat’i ve k\u00f6kl\u00fc i\u015faretleriyle m\u00fcsl\u00fcman ruhlarda yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131 cahiliye tortular\u0131ndan kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131 kuvvetle sarsm\u0131\u015f, \u00fczerlerinden bu tortular\u0131 gidermi\u015ftir. Kalplerine korku, titizlik, takva ve yetimlerin mal\u0131na dokunmaktan -evet dokunmak- sak\u0131nma duygular\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmi\u015ftir. Yetimlerin mallar\u0131nda, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu g\u00fc\u00e7l\u00fc ve derin i\u015faretleri bulunan ayetlerde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi ate\u015fi g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Bu y\u00fczden yetimlerin mallar\u0131na dokunmaktan \u00e7ok korkuyorlard\u0131. Bu korkular\u0131nda da olduk\u00e7a m\u00fcbala\u011fal\u0131 davran\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Ata b. Said yoluyla, Said b. C\u00fcbeyr’den o da \u0130bn- Abbas’tan (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle rivayet edilir: “Yetimlerin mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yere yiyenler…” ayeti indi\u011finde yan\u0131nda yetim bulunan kimseler hemen yeme\u011fini yetimin yeme\u011finden, i\u00e7ece\u011fini i\u00e7ece\u011finden ay\u0131rd\u0131lar. Yetim i\u00e7in bir\u015fey haz\u0131rlay\u0131p bekletirlerdi. O da yerdi ya da bozulurdu. Bu onlar\u0131n zoruna gitti. Bunu gidip Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) anlatt\u0131lar. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah \u015fu ayeti indirdi:<\/p>\n

“Sana yetimler hakk\u0131nda soru sorarlar. De ki; `Onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek hay\u0131rl\u0131 bir i\u015ftir. E\u011fer kendileriyle bir adada ya\u015f\u0131yorsan\u0131z, onlar art\u0131k karde\u015flerinizdir. Allah kimin i\u015fleri bozucu ve kimin d\u00fczeltici oldu\u011funu iyi bilir. E\u011fer Allah dileseydi sizi zora ko\u015fard\u0131…” (Bakara suresi; 220)<\/p>\n

Bunun \u00fczerine yemeklerini yemeklerine, i\u00e7eceklerini i\u00e7eceklerine katt\u0131lar.”<\/p>\n

Kur’an’\u0131n metodu bu vicdanlar\u0131 \u015fu ayd\u0131n ufuklara b\u00f6yle y\u00fckseltiyordu. Onlar\u0131 b\u00f6ylesine ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fekilde cahiliye karanl\u0131\u011f\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n

M\u0130RAS N\u0130ZAMI<\/p>\n

\u015eimdi miras d\u00fczenine gelmi\u015f bulunuyoruz. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n anne-babaya y\u00f6nelik \u00e7ocuklar\u0131na ili\u015fkin bir tavsiye ile ba\u015fl\u0131yor. Bu tavsiye de g\u00f6steriyor ki, y\u00fcce Allah, \u00e7ocuklar konusunda anne-babadan daha merhametli, daha iyiliksever ve daha adildir. Ayr\u0131ca bu d\u00fczenin t\u00fcmden Allah taraf\u0131ndan oldu\u011funu da g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc anne-baba ve \u00e7ocuklar\u0131n, akraba ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda h\u00fckmeden odur. Ona ba\u015fvurmaktan, tavsiye ve h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygulamaktan ba\u015fka se\u00e7enekleri yoktur onlar\u0131n. Daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi b\u00fct\u00fcn surenin a\u00e7\u0131klama ve kapsam\u0131yla u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 “din”in anlam\u0131 budur. B\u00f6ylece miras konusunda genel bir ilkenin belirlenmesine ba\u015flamaktad\u0131r ayet. “Miras\u0131n\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda Allah size erkeklere, k\u0131zlar\u0131n\u0131nkinin (kad\u0131nlar\u0131n) iki kat\u0131 kadar pay vermenizi emreder.”<\/p>\n

Sonra bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin ve genel ilkenin g\u00f6lgesinde ayr\u0131nt\u0131lara ve paylar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na ge\u00e7mektedir. Bu ayr\u0131nt\u0131lar iki ayeti kapsamaktad\u0131r. Birincisi varislerin usul (babadan yukar\u0131s\u0131) ve furu (\u00e7ocuktan a\u015fa\u011f\u0131s\u0131) olmalar\u0131na ili\u015fkindir. \u0130kincisi de evlilik ve (\u00f6lenin usul ve furunun bulunmamas\u0131 durumu) durumlar\u0131na \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Sonra surenin son ayetinde Kel\u00e2le (yeri gelince de\u011finece\u011fiz)’nin baz\u0131 durumlar\u0131n\u0131 tamamlamak i\u00e7in mirasa ili\u015fkin geri kalan h\u00fck\u00fcmler gelmektedir.<\/p>\n

Surenin sonunda yer alan a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde bu iki ayete ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Senden fetva isterler. Onlara de ki; Geride ne ana-baba ve ne de \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len kimsenin miras\u0131n\u0131n nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclece\u011fi hakk\u0131nda Allah size \u015fu h\u00fckm\u00fc \u00f6neriyor: E\u011fer geride \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len erke\u011fin k\u0131z karde\u015fi varsa miras\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 k\u0131z karde\u015fine d\u00fc\u015fer Fakat kendisi, \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len k\u0131z karde\u015finin miras\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 al\u0131r. E\u011fer adam\u0131n iki k\u0131z karde\u015fi varsa bunlara miras\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi verilir. E\u011fer hem erkek hem de k\u0131z karde\u015fleri varsa erke\u011fin pay\u0131, k\u0131z\u0131n pay\u0131n\u0131n iki kat\u0131 olur. Allah \u015fa\u015f\u0131rmayas\u0131n\u0131z diye, size h\u00fckm\u00fcn\u00fc b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Allah her\u015feyi bilir.” (AI-i \u0130mran suresi; 176)<\/p>\n

\u015eu \u00fc\u00e7 ayet feraiz ilminin -yani miras ilminin- temel esaslar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Ayr\u0131nt\u0131lara gelince baz\u0131s\u0131n\u0131 Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) uygulamas\u0131 belirlemi\u015ftir. Geri kalan\u0131n\u0131 da fakihler, temel esaslar uyar\u0131nca i\u00e7tihat yoluyla belirlemi\u015flerdir. Burada konunun ayr\u0131nt\u0131 ve uygulamas\u0131na girme imkan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve esas\u0131nda yeri de f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131 oldu\u011fundan -Fi Z\u0131l\u00e2l-il Kur’an’da bu h\u00fck\u00fcmlerin yorumu ve kapsad\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m metodunun temellerinin de\u011ferlendirilmesiyle yetiniyoruz.<\/p>\n

“Miras\u0131n\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda Allah size, erkeklere, k\u0131zlar\u0131n\u0131nkinin (kad\u0131nlar\u0131n) iki kat\u0131 kadar pay vermenizi emreder.”<\/p>\n

Bu ba\u015flang\u0131\u00e7 -daha \u00f6nce de anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi- bu feraizin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc temeli ve kaynakland\u0131\u011f\u0131 merciyi g\u00f6stermektedir. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u00e7ocuklar konusunda anne babadan daha merhametli oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi gibi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o bir \u015feyi farz k\u0131l\u0131yorsa bu, anne-baban\u0131n onlar i\u00e7in istedi\u011finden daha iyidir.<\/p>\n

Her iki anlam da birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r ve birbirini tamamlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz tavsiye eden, farz k\u0131lan ve miras\u0131 insanlar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcren y\u00fcce Allah’t\u0131r. Nitekim her\u015feyi tavsiye edip farz k\u0131lan ve b\u00fct\u00fcn r\u0131z\u0131klar\u0131 insanlar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcren de O’dur. D\u00fczen, \u015feriat ve kanunlar Allah’tan al\u0131n\u0131r. \u0130nsanlar hayatlar\u0131n\u0131n belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131nda -mallar\u0131n\u0131n, geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131n, z\u00fcrriyetleri, \u00e7ocuklar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gibi- Allah’a ba\u015fvurmal\u0131d\u0131rlar. \u0130\u015fte din budur. O halde hayatlar\u0131yla ilgili t\u00fcm konularda sadece Allah’a ba\u015fvurmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece insanlar\u0131n dini yoktur. Bu i\u015flerden herhangi biri i\u00e7in -b\u00fcy\u00fck veya k\u00fc\u00e7\u00fck di\u011fer bir kayna\u011fa ba\u015fvurduklar\u0131 s\u00fcrece orada \u0130sl\u00e2m’dan s\u00f6z edilemez. Orada \u015firk var, k\u00fcf\u00fcr var ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n k\u00f6klerini insanlar\u0131n hayat\u0131ndan s\u00f6k\u00fcp atmak i\u00e7in geldi\u011fi cahiliye var.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n tavsiye etti\u011fi, farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve insanlar\u0131n hayat\u0131nda h\u00fckmetti\u011fi her\u015fey -bunlar aras\u0131nda, mallar\u0131n\u0131n ve geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 \u015feylerin z\u00fcrriyetlerinin ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gibi en \u00f6zel i\u015flerine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler de olmak \u00fczere- kendi kendilerine payla\u015ft\u0131klar\u0131ndan ve z\u00fcrriyetleri i\u00e7in se\u00e7tiklerinden daha iyi ve daha yararl\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n, “Biz kendimiz se\u00e7eriz ve bizim yarar\u0131m\u0131za olan\u0131 en iyi biz biliriz” demeye haklar\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu -bat\u0131ldan da \u00f6te- k\u00fcstahl\u0131kt\u0131r, b\u00fcy\u00fcklenmedir, Allah’a kar\u015f\u0131 bilgi\u00e7lik taslamad\u0131r. K\u00fcstah cahillerden ba\u015fkas\u0131n\u0131n yeltenemeyece\u011fi bo\u015f bir iddiad\u0131r.<\/p>\n

Avfi \u0130bn-i Abbas’tan (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) rivayet ediyor: “Miras\u0131n\u0131z\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda Allah size erkeklere, k\u0131zlar\u0131nkinin (kad\u0131nlar\u0131n) iki kat\u0131 kadar pay vermenizi emreder.”<\/p>\n

\u0130\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131n erkek ve k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ve anne-baban\u0131n miras b\u00f6l\u00fc\u015fmesindeki paylar\u0131n\u0131 belirleyen h\u00fck\u00fcmleri inince insanlar\u0131n -veya baz\u0131s\u0131n\u0131n- ho\u015funa gitmedi. “Kad\u0131na d\u00f6rtte bir veya sekizde bir veriliyor, k\u0131z \u00e7ocu\u011fa yar\u0131s\u0131 veriliyor ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklara da veriliyor. Oysa bunlardan hi\u00e7biri d\u00fc\u015fmanla sava\u015famaz ve ganimet toplayamaz” demeye ba\u015flad\u0131lar. Ard\u0131ndan “Bu konuyu hi\u00e7 konu\u015fmay\u0131n belki Resulullah unutur ya da biz s\u00f6yleriz de de\u011fi\u015ftirir” dediler. Sonra da gidip “Ya Resulullah k\u0131z \u00e7ocu\u011funa babas\u0131n\u0131n miras\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 veriliyor, oysa ne ata binebilir ne de d\u00fc\u015fmanla sava\u015fabilir. \u00c7ocu\u011fa da miras veriliyor. Oysa hi\u00e7bir i\u015fe yaram\u0131yor” dediler. Cahiliyede b\u00f6yle yap\u0131yorlard\u0131. D\u00fc\u015fmanla sava\u015famayanlara mirastan hi\u00e7bir pay vermezlerdi. Sava\u015fana da bol bol verirlerdi ” ( \u0130bn-i Ebu Hatem ve \u0130bn-i Cerir rivayet etmi\u015ftir.)<\/p>\n

Bu Allah’\u0131n farz etti\u011fi ve adaletle ve hikmetle payla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda baz\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslerde depre\u015fen Arap cahiliyesinin mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Allah’\u0131n farz\u0131 ve payla\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bug\u00fcn baz\u0131 g\u00f6n\u00fcllerde depre\u015fen \u00e7a\u011fda\u015f cahiliyenin mant\u0131\u011f\u0131 Arap cahiliyesinin mant\u0131\u011f\u0131ndan az \u00e7ok farkl\u0131 olabilir. \u00c7a\u011fda\u015f mant\u0131k \u015f\u00f6yle diyor: \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z aras\u0131nda emek sarf etmeyen ve yorulmayanlara nas\u0131l mal veririz? Bu mant\u0131k da b\u00f6yle…Her ikisi de hikmeti kavrayam\u0131yor, edepli davranam\u0131yor. Bu y\u00fczden ikisi de cehalet ve edepsizlikte birle\u015fiyor.<\/p>\n

“Erke\u011fe di\u015finin iki pay\u0131..”<\/p>\n

\u00d6l\u00fcn\u00fcn erkek ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131ndan ba\u015fka varisleri yoksa bunlar, “k\u0131za bir pay erke\u011fe de k\u0131z\u0131n iki pay\u0131 verilir.” Esas\u0131na g\u00f6re t\u00fcm terekeyi al\u0131rlar.<\/p>\n

Bu i\u015fte bir cinsin di\u011fer cinse g\u00f6re kay\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir durum s\u00f6z konusu de\u011fildir. Konu tamamen aile yap\u0131s\u0131nda ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n toplumsal d\u00fczeninde erkek ve kad\u0131n\u0131n y\u00fcklerinin aras\u0131nda denge ve adaleti g\u00f6zetmek amac\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc erkek kad\u0131nla evlenirken onun ve ondan olan \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamay\u0131 da \u00fcstlenmektedir. Kad\u0131n ister onunla beraber olsun ister bo\u015fanm\u0131\u015f olsun fark etmez. Kad\u0131na gelince ya kendi ba\u015f\u0131na kalacakt\u0131r, ya da evlenmeden veya \u00f6nce kendisine bakan bir erkek olacakt\u0131r. Hi\u00e7bir zaman ne kocas\u0131n\u0131n ne de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n nafakas\u0131ndan sorumlu de\u011fildir. Erkek ise -en az\u0131ndan aile yap\u0131s\u0131nda ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n toplumsal d\u00fczeninde kad\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fczden \u015fu hikmet b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmde k\u00fclfet ve nimet aras\u0131nda bir uygunluk oldu\u011fu gibi adalet de g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu payla\u015f\u0131mla ilgili s\u00f6ylenen s\u00f6zler bir a\u00e7\u0131dan da Allah’a kar\u015f\u0131 edepsizliktir. Ayr\u0131ca toplumsal ve ailevi d\u00fczen i\u00e7inde beraberinde hayat\u0131n dengede kalamayaca\u011f\u0131 bir sars\u0131nt\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Payla\u015fma, temelden furuu say\u0131lanlar\u0131n varis olduklar\u0131n\u0131n belirlenmesiyle ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

“E\u011fer \u00f6lenin ikiden \u00e7ok k\u0131z\u0131 varsa miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi onlar\u0131nd\u0131r.”<\/p>\n

\u00d6lenin erkek \u00e7ocu\u011fu yoksa ve iki veya daha fazla k\u0131z \u00e7ocu\u011fu varsa miras\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi onlar\u0131nd\u0131r. Bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu varsa o zaman da yar\u0131s\u0131 onundur. Sonra terekenin geri kalan k\u0131sm\u0131 yak\u0131n akrabalar\u0131na verilir. Baba, veya dede yahut \u00f6z karde\u015f veya baban\u0131n karde\u015fi, ya da amca veya usulun \u00e7ocuklar\u0131 gibi.<\/p>\n

Nass \u015f\u00f6yle diyor: “E\u011fer \u00f6lenin ikiden \u00e7ok k\u0131z\u0131 varsa miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisi onlar\u0131nd\u0131r.” Bu da -ikiden fazla olmalar\u0131 durumunda- k\u0131zlara \u00fc\u00e7te iki pay verilece\u011fini g\u00f6steriyor. Sadece iki k\u0131z\u0131n mirastan alacaklar\u0131 \u00fc\u00e7te ikilik pay\u0131n belirlenmesine gelince bu konuda Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) s\u00fcnneti ve surenin sonundaki ayette zikredilen iki k\u0131z karde\u015fin durumuna yap\u0131lan k\u0131yasla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Resulullah’\u0131n s\u00fcnnetine gelince Ebu Davud, Tirmizi ve \u0130bn-i Mace Abdullah b. Ukeyl kanal\u0131 ile Cabir’den \u015f\u00f6yle rivayet etmi\u015flerdir: “Ya Resulullah \u015fu ikisi Sa’d b. Rebi’nin k\u0131zlar\u0131d\u0131r. Babalar\u0131 Uhud g\u00fcn\u00fc seninle beraber iken \u015fehid d\u00fc\u015ft\u00fc. Amcalar\u0131 onlara hi\u00e7 \u015fey b\u0131rakmadan t\u00fcm mallar\u0131n\u0131 ald\u0131. Mallar\u0131 olmadan da kimse onlar\u0131 nikahlam\u0131yor” dedi. Cabir diyor ki: Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) buyurdu: “Y\u00fcce Allah bu konudaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc bildirecektir.” dedi. Bunun \u00fczerine miras ayeti nazil oldu. Resulullah amcalar\u0131na “Sa’d\u0131n k\u0131zlar\u0131na mal\u0131n \u00fc\u00e7te ikisini, annelerine sekizde birini, vermesini gerisini de kendisine ay\u0131rmas\u0131n\u0131” haber verdi.<\/p>\n

Bu Resulullah’\u0131n iki k\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7te ikilik paylar\u0131m vermesidir. Bu da g\u00f6steriyor ki, iki veya daha fazla k\u0131zlar\u0131n bu durumda paylar\u0131na \u00fc\u00e7te ikisi d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Bu payla\u015fman\u0131n ba\u015fka bir esas\u0131 da vard\u0131r. Bu da iki k\u0131z karde\u015ften s\u00f6z eden di\u011fer ayette ge\u00e7mektedir. “E\u011fer k\u0131z karde\u015f iki ise o\u011flan karde\u015fin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisini al\u0131rlar”. Birinci k\u0131s\u0131mda iki k\u0131z \u00e7ocu\u011funa \u00fc\u00e7te ikilik pay\u0131n verilmesi iki k\u0131z karde\u015fe k\u0131yasla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu bir k\u0131z karde\u015fle e\u015fit oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n paylar\u0131n\u0131n belirlenmesinden sonra -\u015fayet sa\u011f iseler- anne-baban\u0131n de\u011fi\u015fik durumlardaki paylar\u0131n\u0131n belirlenmesi geliyor. \u00c7ocuklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 veya yoklu\u011fu gibi.<\/p>\n

“E\u011fer \u00f6lenin \u00e7ocu\u011fu varsa vasiyeti yerine getirildikten ve borcu \u00f6dendikten sonra…”<\/p>\n

Anne-baban\u0131n mirasta de\u011fi\u015fik durumlar\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n

Birinci durum: \u00c7ocuklarla birle\u015fmeleri ve her birine alt\u0131da bir pay\u0131n verilmesi. Geriye kalan\u0131n erkek \u00e7ocu\u011funa veya bir ya da daha fazla k\u0131z karde\u015fle birlikte erkek karde\u015fe verilmesi. Tabii ki erke\u011fe iki di\u015finin pay\u0131 verilir. \u00d6l\u00fcn\u00fcn bir k\u0131zdan ba\u015fka \u00e7ocu\u011fu yoksa k\u0131z \u00e7ocu\u011funa miras\u0131n yar\u0131s\u0131 verilir. Anne-baban\u0131n her birine de alt\u0131da bir pay verilir. Baba bunu d\u0131\u015f\u0131nda (asabiyet) yak\u0131nl\u0131k itibar\u0131yla alt\u0131da birlik bir pay daha al\u0131r. Bu \u015fekilde farz ve (asabiyet) yak\u0131nl\u0131k birle\u015ftirilmi\u015f olur. Ancak \u00f6l\u00fcn\u00fcn iki veya daha fazla k\u0131z\u0131 bulunursa bunlar miras\u0131n \u00fc\u00e7te ikisini al\u0131rlar. Anne-baban\u0131n herbiri de alt\u0131da bir pay al\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci durum: \u00d6l\u00fcn\u00fcn ne \u00e7ocu\u011fu, ne karde\u015fi, ne kocas\u0131 ya da kar\u0131s\u0131 bulunmazsa anne-baba tek ba\u015flar\u0131na miras\u0131 al\u0131rlar. Anneye \u00fc\u00e7te bir verilir. Baba ise (asabiyet) yak\u0131nl\u0131k hasebiyle geri kalan\u0131n\u0131 al\u0131r. Bu \u015fekilde annenin pay\u0131na d\u00fc\u015fenin iki kat\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f olur. \u015eayet anne-babayla beraber \u00f6l\u00fcn\u00fcn kocas\u0131 veya kar\u0131s\u0131 da bulunursa, koca miras\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, kar\u0131s\u0131 ise d\u00f6rtte birini al\u0131r. Anne de \u00fc\u00e7te birlik pay\u0131n\u0131 al\u0131r. (B\u00fct\u00fcn miras\u0131n \u00fc\u00e7te birini mi yoksa koca veya kar\u0131s\u0131n\u0131n pay\u0131n\u0131 almas\u0131ndan sonraki k\u0131sm\u0131n \u00fc\u00e7te birini mi al\u0131r? Bu konuda fakihlerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri farkl\u0131d\u0131r? Geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n da pay\u0131 anneninkinden az olmamas\u0131 i\u00e7in asabiyet nedeniyle baba al\u0131r.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc durum: Anne-baban\u0131n karde\u015flerle beraber olmas\u0131d\u0131r. Anne-babadan olmalar\u0131 ya da bir babadan veya bir anneden olmalar\u0131 fark etmez- Ancak bu karde\u015fler baba ile beraber bir \u015feye varis olamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc baba onlardan \u00f6nce gelir ve asabiyet bak\u0131m\u0131ndan erkek \u00e7ocuktan sonra o gelir. Bununla beraber karde\u015fler, annenin \u00fc\u00e7te birlik pay\u0131na engel olup bunu alt\u0131da bire \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Karde\u015flerle beraber anneye sadece alt\u0131da bir pay verilir. \u00d6l\u00fcn\u00fcn kocas\u0131 ya da kar\u0131s\u0131 yoksa geri kalan terekeyi baba al\u0131r. Ancak bir tek karde\u015f annenin \u00fc\u00e7te birlik pay almas\u0131na engel olmaz. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00e7ocu\u011fu veya karde\u015fi yoksa birlikte \u00fc\u00e7te bir pay al\u0131rlar.<\/p>\n

Ancak b\u00fct\u00fcn bu payla\u015fmalar, \u00f6l\u00fcn\u00fcn vasiyeti yerine getirilip borcu \u00f6dendikten sonra s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n

“Ana-baban\u0131z m\u0131,yoksa evlatlar\u0131n\u0131z m\u0131 size daha yararl\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 bilemezsiniz..”<\/p>\n

\u0130bn-i Kesir tefsirinde “Selef ve Halef ulemas\u0131 borcun vasiyetten \u00f6nce geldi\u011finde birle\u015fmi\u015flerdir” der. Borcun \u00f6ncelikli olmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir meseledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu,ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hakk\u0131yla ilgilidir. Bu y\u00fczden bor\u00e7 verenin hakk\u0131n\u0131 \u00f6demek ve bor\u00e7lunun zimmetini kald\u0131rmak i\u00e7in mal b\u0131rakm\u0131\u015fsa bor\u00e7lunun mal\u0131ndan borcunu \u00f6demek zorundad\u0131r. \u0130sl\u00e2m, hayat\u0131 vicdan titizli\u011fi, uygulamalarda g\u00fcvenirlilik ve toplumun atmosferinde huzur gibi temellere dayanmas\u0131 i\u00e7in bor\u00e7 zimmetinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterir. Bu y\u00fczden borcu bor\u00e7lunun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra bile zimmetinden kurtulamad\u0131\u011f\u0131 bir hak olarak boynunda b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n

Ebu Katade (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle dedi; Adam\u0131n biri “Ya Resulullah, \u015fayet Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrsem hatalar\u0131m affolunur mu?” dedi. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Evet, \u015fayet sen sabreder, sevab\u0131 Allah’tan bekler, ilerler ve ka\u00e7may\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrsen affolunursun” buyurdu. Sonra adam “Nas\u0131l dedin?” dedi. Resulullah da tekrar edip \u015f\u00f6yle dedi “Evet ama bor\u00e7 hari\u00e7. \u00c7\u00fcnk\u00fc Cebrail bunu bana haber verdi ” (M\u00fcslim, Malik, Tirmizi, Nesai)<\/p>\n

Yine Ebu Katade’den \u015f\u00f6yle rivayet edilir: “Nebi’ye (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir cenaze getirdiler. Resulullah “Arkada\u015f\u0131n\u0131z\u0131n namaz\u0131n\u0131 siz k\u0131l\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bor\u00e7ludur” dedi. Dedim ki “Ya Resulullah, borcunu ben \u00fczerime al\u0131yorum”, “\u00d6deyecek misin?” dedi. “Evet \u00f6deyece\u011fim” dedim. Bunun \u00fczerine namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131.”<\/p>\n

Vasiyyet ise \u00f6l\u00fcn\u00fcn iste\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Baz\u0131 varislerin baz\u0131s\u0131na engel oldu\u011fu baz\u0131 durumlar\u0131 telafi etmek i\u00e7in vasiyet etmi\u015f olabilirler. Ya da onlarla varisler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirmek ve daha geli\u015fme g\u00f6stermeden k\u0131skan\u00e7l\u0131k, kin ve \u00e7eki\u015fme nedenlerini ortadan kald\u0131rmak gibi aile i\u00e7in yararl\u0131 \u015feyler de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f olabilir. Varis olan i\u00e7in vasiyet edilmez. Bu da, miras b\u0131rakan\u0131n varisleri bu haktan yoksun b\u0131rakmamas\u0131 i\u00e7in bir g\u00fcvencedir.<\/p>\n

“Ana-baban\u0131z\u0131n m\u0131, yoksa evlatlar\u0131n\u0131z\u0131n m\u0131 size daha hay\u0131rl\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 bilemezsiniz. Bunlar Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f miras paylar\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Birinci dokunu\u015f, bu farizalar kar\u015f\u0131s\u0131nda ruhlar\u0131 temizlemek amac\u0131na y\u00f6nelik Kur’an\u00ee bir ay\u0131rmad\u0131r. Kimi insanlar\u0131n babal\u0131k \u015fefkatleri o\u011fullar\u0131n\u0131 babalar\u0131na tercih etmeye y\u00f6neltebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o\u011fullar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki f\u0131tri zaaf daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Baz\u0131lar\u0131nda bu zaaf, terbiye ve ahl\u00e2k duygular\u0131na yenilir ve babalar\u0131n\u0131 tercih etmeye y\u00f6nelirler. Kimisi de f\u0131tri zaaf ve terbiye duygusu aras\u0131nda karars\u0131z ve \u015fa\u015fk\u0131n bir durumda kal\u0131r. Nitekim, daha \u00f6nce, veraset h\u00fckm\u00fcn\u00fcn nazil oldu\u011funda baz\u0131lar\u0131n\u0131n durumuna i\u015faret etti\u011fimiz gibi \u00e7evrede geleneksel mant\u0131\u011f\u0131yla belli y\u00f6nlere sevk edebilir. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn g\u00f6n\u00fcllere huzur, ho\u015fnutluk, emrine ve farz k\u0131ld\u0131klar\u0131na teslimiyet duygular\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek istemi\u015ftir. Bunu da, her\u015feyi y\u00fcce Allah’\u0131n bildi\u011fini ve kendilerininse hangi akraban\u0131n yarar bak\u0131m\u0131ndan daha yak\u0131n oldu\u011funu ve iyilik bak\u0131m\u0131ndan hangi b\u00f6l\u00fc\u015fmenin iyi oldu\u011funu bilmediklerini belirtmekle sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

“Ana-baban\u0131z\u0131n m\u0131, yoksa evlatlar\u0131n\u0131z\u0131n m\u0131 size daha yararl\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 bilemezsiniz.”<\/p>\n

\u0130kinci dokunu\u015f, sorunun temelini belirlemek i\u00e7indir. Buna g\u00f6re sorun, heva ve yak\u0131n menfaat sorunu de\u011fildir. Din ve \u015feriat sorunudur.<\/p>\n

“Bunlar Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f miras paylar\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Babalar\u0131 ve o\u011fullar\u0131 yaratan Allah’t\u0131r. Mallar\u0131 ve r\u0131z\u0131klar\u0131 veren O’dur. Farz k\u0131lan ve b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcren O’dur. Kanunlar\u0131 da O koyar. \u0130nsanlar kendi kendilerine kanun koyamazlar. Hevalar\u0131na g\u00f6re h\u00fckmedemezler. \u00dcstelik onlar yararlar\u0131n\u0131n nerede oldu\u011funu da bilemezler.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Ak\u0131\u015ftaki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dokunu\u015f, kalplere y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar i\u00e7in h\u00fckmetti\u011finin -nitekim bu esastan ba\u015fkas\u0131na ba\u015fvurmalar\u0131 s\u00f6z konusu olamaz- Bir ilim ve hikmete dayand\u0131\u011f\u0131na, bu y\u00fczden kendileri i\u00e7in daha yararl\u0131 oldu\u011funu hissettirmektedir. Allah h\u00fckmeder, \u00e7\u00fcnk\u00fc O bilir -onlarsa bilmezler- Allah farz k\u0131lar \u00e7\u00fcnk\u00fc 0 hikmet sahibidir. Onlarsa hevalar\u0131na tabi olurlar.<\/p>\n

Bu de\u011ferlendirmeler, i\u015fi temel eksenine d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in daha miras h\u00fck\u00fcmleri bitmeden bu \u015fekilde aralarda yer almaktad\u0131r. Bu, sorunun itikadi eksenidir. Ve bu, Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcyle h\u00fckmolunmak, farzlar\u0131 O’ndan almak ve O’nun h\u00fckm\u00fcnden ho\u015fnut olmak anlam\u0131na gelen “Din”i a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir eksendir.<\/p>\n

“Bunlar Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f miras paylar\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan bu farzlardan geri kalanlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ge\u00e7iliyor.<\/p>\n

12- Geride \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6len e\u015flerinizin vasiyetleri yerine getirildikten ve bor\u00e7lar\u0131 \u00f6dendikten sonra artakalacak miraslar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 size d\u00fc\u015fer. E\u011fer \u00f6len e\u015flerinizin \u00e7ocuklar\u0131 varsa miraslar\u0131n\u0131n d\u00f6rtte biri sizin olur.<\/strong><\/p>\n

E\u011fer siz, geride \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcrseniz, vasiyetiniz yerine getirildikten ve borcunuz \u00f6dendikten sonra artakalacak miras\u0131n\u0131z\u0131n d\u00f6rtte biri e\u015finize d\u00fc\u015fer. E\u011fer \u00e7ocu\u011funuz varsa e\u015finizin miras\u0131n\u0131zdaki pay\u0131 sekizde birdir.<\/p>\n

E\u011fer bir erkek ya da kad\u0131n geride ne ana-baba ve ne de \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcr (kel\u00e2le) de erkek ya da k\u0131z karde\u015fi bulunursa vasiyeti yerine getirildikten ve borcu \u00f6dendikten sonra artakalacak miras\u0131n\u0131n alt\u0131da birlik b\u00f6l\u00fcm\u00fc karde\u015flerine d\u00fc\u015fer. E\u011fer karde\u015flerinin say\u0131s\u0131 ikiden fazla ise miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri, hi\u00e7 birine haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karde\u015flerine b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmler size Allah taraf\u0131ndan emredilmi\u015ftir. Allah her\u015feyi bilir ve kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yumu\u015fakt\u0131r.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmler son derece a\u00e7\u0131k ve incedir. Kar\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde -erkek ya da k\u0131z \u00e7ocu\u011fu da yoksa, miras\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Ancak -erkek veya k\u0131z, bir veya daha fazla \u00e7ocu\u011fu varsa koca miras\u0131n d\u00f6rtte birini al\u0131r. Kar\u0131m o\u011fullar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n kendi \u00e7ocuklar\u0131 gibi kocan\u0131n pay\u0131n\u0131 yar\u0131dan d\u00f6rtte bire d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler. Ba\u015fka kocadan olan \u00e7ocuklar\u0131 da kocan\u0131n miras\u0131ndan yar\u0131s\u0131n\u0131 almas\u0131na engel te\u015fkil ederler b\u00f6ylece pay\u0131n\u0131 d\u00f6rtte bire d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler. Daha \u00f6nce de\u011fi\u015fildi\u011fi gibi miras\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc borcun, sonra da vasiyyetin yerine getirilmesinden sonrad\u0131r.<\/p>\n

Koca \u00f6l\u00fcrse -ondan \u00e7ocuklar\u0131 da yoksa- kar\u0131s\u0131 miras\u0131n d\u00f6rtte birini al\u0131r. \u015eayet -erkek veya k\u0131z, bir veya daha fazla, ondan veya ba\u015fkas\u0131ndan ayn\u0131 \u015fekilde ayn\u0131 sulpten gelen- \u00e7ocuklar\u0131 varsa bunlar kar\u0131n\u0131n d\u00f6rtte birlik pay\u0131n\u0131 sekizden bire d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler. Borcu \u00f6demek sonra da vasiyyeti yerine getirmek mirasta her zaman varislerden \u00f6nce gelir.<\/p>\n

\u0130ki, \u00fc\u00e7 ve d\u00f6rt kar\u0131 bir kar\u0131 gibidirler. D\u00f6rtte bir veya sekizde birlik payda ortakt\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130kinci ayette yer alan son h\u00fck\u00fcm Kelale (baba ve \u00e7ocu\u011fu bulunmayan)’nin miras\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n

“E\u011fer bir erkek ya da kad\u0131n geride ne ana-baba ve ne de \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcr (kel\u00e2le) de erkek ya da k\u0131z karde\u015fi bulunursa vasiyyeti alt\u0131da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc karde\u015flerine d\u00fc\u015fer. E\u011fer karde\u015flerinin say\u0131s\u0131 ikiden fazla ise miras\u0131n \u00fc\u00e7te biri…”<\/p>\n

“Kelale”den kastedilen, \u00f6l\u00fcye -usul veya furu olmay\u0131p- bunlar gibi bir ba\u011f\u0131 olmayan ve zay\u0131f bir ba\u011fla akraba olan varislerdir. Hz. Ebu Bekir’den (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) “kelale”den sorulmu\u015f o da \u015f\u00f6yle cevap vermi\u015fti: “Bu konuda kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u00f6yl\u00fcyorum. Do\u011fruysa Allah’tand\u0131r. Yanl\u0131\u015fsa benden ve \u015feytandand\u0131r. Allah ve Resul\u00fc bundan uzakt\u0131rlar.`Kelale’ \u00e7ocu\u011fu ve babas\u0131 bulunmayan ki\u015fidir.” Hz. \u00d6mer (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) idarede bulundu\u011fu zaman “Ben Ebu Bekir’in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne muhalefet etmekten haya ederim” demi\u015fti. (\u0130bn-i Cerir ve di\u011ferleri \u015ea’bi’den rivayet ederler)<\/p>\n

\u0130bn-i Kesir tefsirinde “\u0130bn-i Mes’ud ve Ali b\u00f6yle dedi. \u0130bn-i Abbas ve Zeyd b. Sabit’den birden fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015ea’bi, Nehai, Hasan, Katade, Cabir b. Zeyd ve (el-Hakem) bu g\u00f6r\u00fc\u015ftedirler. Medineliler Kufe ve Basral\u0131lar bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kabul ediyorlar. Yedi Fakih, d\u00f6rt imam, Selef ve Halefin \u00e7o\u011fu hatta t\u00fcm\u00fc bu g\u00f6r\u00fc\u015ftedir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f \u00fczerinde birden fazla icma nakledilir” der.<\/p>\n

“E\u011fer bir erkek ya da kad\u0131n geride ne ana-baba ve ne de \u00e7ocuk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcr (kel\u00e2le) de erkek ya da k\u0131z karde\u015f bulunursa vasiyyeti yerine getirildikten ve borcu \u00f6dendikten sonra artakalacak miras\u0131n alt\u0131da birlik b\u00f6l\u00fcm\u00fc karde\u015flerine d\u00fc\u015fer. E\u011fer karde\u015flerinin say\u0131s\u0131 ikiden fazla ise miras\u0131n \u00fc\u00e7te biri…”<\/p>\n

\u00d6l\u00fcn\u00fcn -ayn\u0131 anneden- bir erkek bir de k\u0131z karde\u015fi olursa, bunlar da ayr\u0131 babalardan veya bir babadan olurlarsa, surenin son ayetinde belirtilen “Erke\u011fe \u0130ki di\u015finin pay\u0131 kadar” kural\u0131 uyar\u0131nca miras\u0131 al\u0131rlar. \u0130ster erkek, \u0130ster k\u0131z olsunlar alt\u0131da birlik paylar\u0131 yoktur. Bu h\u00fck\u00fcm anneleri bir karde\u015fleri i\u00e7indir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar erkek ya da k\u0131z alt\u0131da bir pay\u0131 farz olarak al\u0131yorlar, asabiyet yoluyla de\u011fil. Asabiyet, farz k\u0131l\u0131nanlardan sonra miras\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc veya artan k\u0131sm\u0131n\u0131 almakt\u0131r.<\/p>\n

Say\u0131lar\u0131 ve cinsleri ne olursa olsun. Benimsenen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re hepsi de e\u015fit olarak mirastan \u00fc\u00e7te bir pay al\u0131rlar. Ancak bu \u00fc\u00e7te birlik paydan “erke\u011fe iki di\u015finin pay\u0131 kadar” kural\u0131nca yararlan\u0131rlar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de mevcuttur. Ancak birincisi daha a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bizzat ayetin erkek ve di\u015fiyi e\u015fitledi\u011fi ilkeye daha uygundur. “Onlardan her birisi i\u00e7in alt\u0131da bir pay vard\u0131r.”<\/p>\n

Anneleri bir olan karde\u015flerin durumu -bu y\u00fczden- geri kalan varislere kar\u015f\u0131 de\u011fi\u015fiklik arz eder.<\/p>\n

Birincisi, erkekleri ve di\u015fileri mirasta e\u015fittirler.<\/p>\n

\u0130kincisi, \u00f6l\u00fc ve kel\u00e2le (\u00e7ocu\u011fu ve babas\u0131 bulunmayan) almad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, onlar varis olamazlar. Baba, dede, \u00e7ocuk ve \u00e7ocu\u011fun \u00e7ocu\u011fu ile beraber varis olamazlar.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, erkek ve di\u015fileri ne kadar \u00e7ok olsa bile bunlar\u0131n mirastaki pay\u0131 \u00fc\u00e7te birin \u00fczerine \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n

“E\u011fer karde\u015flerinin say\u0131s\u0131 ikiden fazla ise miras\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te biri hi\u00e7birine haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karde\u015flerine b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr.”<\/p>\n

Burada adalet ve iyili\u011fe dayanmas\u0131 i\u00e7in vasiyyetin varislere zarar vermesinden sak\u0131nd\u0131rma yer almaktad\u0131r. Bununla beraber bor\u00e7 vasiyyetten \u00f6nceliklidir. Her ikisi de daha \u00f6nce dedi\u011fimiz gibi varislerden \u00f6nce gelir.<\/p>\n

Sonra -birinci ayette oldu\u011fu gibi- ikinci ayette de bir sonuca ba\u011flama yer almaktad\u0131r<\/p>\n

“Bu h\u00fck\u00fcmler size Allah taraf\u0131ndan emredilmi\u015ftir. Allah her\u015feyi bilir ve kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yumu\u015fakt\u0131r.”<\/p>\n

Bu sonucun tekrarlanmas\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve iyice yerle\u015ftirmek amac\u0131na y\u00f6neliktir. Bu farizalar, “Allah’tan birer vasiyyettir”. Ondan kaynaklanmaktad\u0131rlar. Ve sonu\u00e7ta ona d\u00f6neceklerdir. Hevadan kaynaklanmad\u0131klar\u0131 gibi hevaya da uymazlar. Bir bilgiden kaynaklanm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlara uymak zorunludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kanun koyma ve r\u0131z\u0131klar\u0131 da\u011f\u0131tma hakk\u0131na tek ba\u015f\u0131na sahip bir kaynaktan gelmi\u015flerdir. Bunlar\u0131 kabul etmek gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek ve do\u011fru bilgiye tek ba\u015f\u0131na sahip bir kaynaktan do\u011fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

ALLAH’IN HUDUDU<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n temel ilkenin \u00fcst \u00fcste peki\u015ftirildi\u011fini, \u0131srarla vurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Emirleri ve yasalar\u0131 s\u0131rf y\u00fcce Allah’tan alma ilkesinin yani. Bunun tersi k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr, y\u00fcce Allah’a ba\u015f kald\u0131rmakt\u0131r, bu dinin \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte miras paylar\u0131na, miras buyruklar\u0131na ili\u015fkin bir uyar\u0131 niteli\u011fini ta\u015f\u0131yan ve bu paylar\u0131, bu buyruklar\u0131 “Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131” diye tan\u0131mlayan \u015fu iki ayet, bu temel ilkeyi zihinlere i\u015flemeyi ama\u00e7l\u0131yor. Okuyal\u0131m:
\n13- Bunlar Allah’\u0131n koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlard\u0131r. Kim Allah’a ve Peygamber’e itaat ederse Allah onlar\u0131 i\u00e7inde ebedi olarak kalacaklar\u0131, altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetlere yerle\u015ftirir. \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131 budur.<\/p>\n

14- Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kim Allah’a ve Peygamber’e kar\u015f\u0131 gelir, O’nun \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015farsa Allah onu, i\u00e7inde ebedi olarak kalmak \u00fczere Cehennem’e atar. Onun i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi ve hikmeti uyar\u0131nca ortaya koydu\u011fu gerek ailenin i\u00e7 ili\u015fkilerini ve gerekse toplumun ekonomik ve sosyal ili\u015fkilerini d\u00fczenlemek i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fi bu yasalar, bu h\u00fck\u00fcmler “Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131”d\u0131rlar. Bu ili\u015fkilerde son \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olsunlar, miras b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u011flay\u0131c\u0131 kararlar\u0131n\u0131 olu\u015ftursunlar diye y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f s\u0131n\u0131rlard\u0131r.<\/p>\n

Bu konuda y\u00fcce Allah’a ve Peygamberimize uyman\u0131n zorunlu sonucu “\u0130\u00e7inde s\u00fcrekli kal\u0131nacak olan Cennet” ile “B\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131”d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7i\u011fneyerek y\u00fcce Allah’a kar\u015f\u0131 gelmenin zorunlu sonucu da “\u0130\u00e7inde s\u00fcrekli kal\u0131nacak Cehennem” ile “Onur k\u0131r\u0131c\u0131, utand\u0131r\u0131c\u0131 azap”t\u0131r.<\/p>\n

Ni\u00e7in? Evet, ni\u00e7in miras hukuku gibi alan\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir yasal d\u00fczenlemede, hatta bu hukukun ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir h\u00fckm\u00fcnde, ayetin deyimi ile “Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n” belirli bir \u00e7izgisindeki itaatin ya da kar\u015f\u0131 gelmenin zorunlu sonu\u00e7lar\u0131 bu kadar a\u011f\u0131r, bu kadar dramatik oluyor?<\/p>\n

Meselenin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc, derine inen k\u00f6k\u00fcn\u00fc bilmeyenlere bu zorunlu sonu\u00e7lar, kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 olan eylemlerden ve davran\u0131\u015flardan daha a\u011f\u0131r gelebilir.<\/p>\n

Bu meseleyi bu surenin ileride okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok ayeti a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Surenin ana hatlar\u0131n\u0131 tan\u0131tan giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu ayetlere de\u011finmi\u015ftik. Bu ayetler dinin anlam\u0131n\u0131, iman\u0131n \u015fart\u0131n\u0131 ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan ayetlerdir. Fakat miras ayetlerinin arkas\u0131ndan gelen, uyar\u0131 ama\u00e7l\u0131 bu iki \u00f6nemli ayetten s\u00f6z etmi\u015fken bu meseleye \u015fimdiden k\u0131saca de\u011finebiliriz. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n

Gerek bu dinin -yani \u0130sl\u00e2m dininin- ve gerekse tarihin \u015fafa\u011f\u0131ndan itibaren insanl\u0131\u011fa gelmeye ba\u015flayan b\u00fct\u00fcn peygamberlerin getirdikleri ilahi dinlerin a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel \u015fudur: \u0130lahl\u0131k yetkisi kimindir? \u015eu insanlar\u0131n Rabbi olma yetkisi kime aittir?<\/p>\n

Bu sorunun iki z\u0131t, iki alternatif cevab\u0131 vard\u0131r. Bu dinle ilgili her\u015fey, t\u00fcm insanlar ile ilgili her\u015fey bu iki cevaba dayan\u0131r, bu iki cevab\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Evet, ilahl\u0131k yetkisi kimindir, Rabb olma yetkisi kime aittir?<\/p>\n

Cevaplardan birincisine g\u00f6re bu yetki s\u0131rf y\u00fcce Allah’a aittir, yarat\u0131klardan hi\u00e7birinin bu yetkide zerre kadar pay\u0131 yoktur. \u0130\u015fte bu \u0130sl\u00e2m’d\u0131r, i\u015fte bu imand\u0131r, i\u015fte bu dindir.<\/p>\n

\u0130kinci cevaba g\u00f6re bu yetki y\u00fcce Allah ile baz\u0131 yarat\u0131klar\u0131 aras\u0131nda ortakt\u0131r, ya da b\u00fct\u00fcn\u00fcyle baz\u0131 yarat\u0131klar\u0131n tekelindedir. Bu ise ya \u015firktir, Allah’a ortak ko\u015fmakt\u0131r, ya da a\u00e7\u0131k k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n

Ya ilahl\u0131\u011f\u0131n ve Rabbl\u0131\u011f\u0131n s\u0131rf y\u00fcce Allah’\u0131n tekelinde oldu\u011funa inan\u0131l\u0131r. Bu inan\u00e7 kullar\u0131n s\u0131rf Allah’a ba\u011flanmalar\u0131, tek olarak Allah’a kul olmalar\u0131, tek Allah’a itaat etmeleri, orta\u011f\u0131 olmayan tek Allah’\u0131n hayat sistemine uymalar\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu durumda \u0130nsanlar\u0131n hayat sistemini tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah belirleyecek, insanlar\u0131n uygulayacaklar\u0131 temel yasalar\u0131 tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah koyacak; insanlar\u0131n de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131, hayat pratiklerini ve sosyal kurumlar\u0131n\u0131 yine tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah dikta edecektir. Y\u00fcce Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir ki\u015finin ya da hi\u00e7bir grubun bu yetkide pay\u0131 yoktur. \u0130nsanlar\u0131n bu alanda getirecekleri yasal d\u00fczenlemeler, mutlaka y\u00fcce Allah’\u0131n temel yasalar\u0131na dayal\u0131 olmak zorundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yetki ilahl\u0131\u011f\u0131n, Rabbl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fidir; onun kendine has niteliklerinin bariz ve dolays\u0131z g\u00f6stergesidir.<\/p>\n

Ya da bu yetki y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131ndan birine yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak, s\u00f6z konusu yetkinin bu yarat\u0131k taraf\u0131ndan ya y\u00fcce Allah ile ortak bi\u00e7imde ya da tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lacakt\u0131r. Bu ise insanlar\u0131n y\u00fcce Allah’tan ba\u015fkas\u0131na ba\u011flanmalar\u0131, y\u00fcce Allah’tan ba\u015fkas\u0131na kul olmalar\u0131 ve y\u00fcce Allah’tan ba\u015fkas\u0131na itaat etmeleri demektir. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131na, y\u00fcce Allah’\u0131n otoritesine dayanmayan, ba\u015fka ilham kaynaklar\u0131na dayanan ve yetkilerini bu “ba\u015fka” ilham kaynaklar\u0131ndan alan birtak\u0131m insanlar taraf\u0131ndan ortaya konmu\u015f sistemlere, d\u00fczenlere, hukuki d\u00fczenlemelere ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na uyma bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kar. Bundan dolay\u0131 bu durumda ortada ne din, ne iman ve ne de \u0130sl\u00e2m vard\u0131r. Ortada olan \u015fey k\u00e2firliktir, fas\u0131kl\u0131kt\u0131r, m\u00fc\u015frikliktir, y\u00fcce Allah’a ba\u015f kald\u0131rmad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte “mesele” b\u00fct\u00fcn ger\u00e7ekli\u011fi ve yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile budur. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 birtek meselede \u00e7i\u011fnemek ile O’nun \u015feriat\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015f kald\u0131rmak aras\u0131nda fark g\u00f6zetilmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca o bir tek mesele de dindir, \u015feriat\u0131n t\u00fcm\u00fc de dindir. \u00d6nemli olan insanlar\u0131n ya\u015fama tarzlar\u0131 konusunda hangi ilkeye dayand\u0131klar\u0131d\u0131r. Acaba bu temel ilke ilahl\u0131k ve Rabbl\u0131k yetkisine -b\u00fct\u00fcn karakteristik nitelikleri ile- s\u0131rf y\u00fcce Allah’\u0131n tekeline mi dayand\u0131rmaktad\u0131r. Yoksa ya bu yetki y\u00fcce Allah ile baz\u0131 kullar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmekte ya da s\u0131rf o kullara tan\u0131narak kulun kula kullu\u011funa m\u0131 inan\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6nemli olan bu ilkelerden hangisinin benimsendi\u011fidir. Yoksa insanlar\u0131n bu dinden olduklar\u0131n\u0131 iddia etmeleri, hayatlar\u0131n\u0131n pratik uygulamalar\u0131 ile de\u011fil de s\u0131rf dilleri ile m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmeleri de\u011fildir!<\/p>\n

Miras paylar\u0131n\u0131n yasal miras\u00e7\u0131lara b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi konusunda bir yandan Allah’a ve Peygamberimize itaat etmekle altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan ve i\u00e7lerinde s\u00fcrekli kal\u0131nacak Cennetler aras\u0131nda ve bir yandan da Allah’a ve Peygamberimize kar\u015f\u0131 gelmekle s\u00fcresiz ve onur k\u0131r\u0131c\u0131 Cehennem azab\u0131 aras\u0131nda ili\u015fki kuran yukardaki iki uyar\u0131 ama\u00e7l\u0131 ayet, i\u015fte bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fe i\u015faret ediyor.<\/p>\n

Yine bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ek bu suredeki di\u011fer bir\u00e7ok ayetin ana fikrini olu\u015fturmakta, bu ayetlerde tart\u0131\u015fmaya, zorlamal\u0131 yorumlara a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmadan, a\u00e7\u0131k ve kesin bir ifade ile dile getirilmektedir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu ger\u00e7e\u011fi yery\u00fcz\u00fcnde kendini m\u00fcsl\u00fcman sayan herkesin son derece belirgin bir \u015fekilde kavramas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece herkes m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k nerede kendisi nerede; bu din nerede, ya\u015fama tarz\u0131 nerededir bunu a\u00e7\u0131kca g\u00f6rmelidir.<\/p>\n

\u015eimdi burada \u0130sl\u00e2m’\u0131n m\u00efras sistemi konusunda birka\u00e7 k\u0131sa s\u00f6z s\u00f6ylememiz gerekir. Bu s\u00f6yleyeceklerimizi “Erkekler kazan\u00e7lar\u0131ndan pay ald\u0131klar\u0131 gibi kad\u0131nlar da kazan\u00e7lar\u0131ndan pay al\u0131rlar” ilkesi ile “Allah size erkeklere, kad\u0131nlar\u0131nkinin iki kat\u0131 kadar pay vermenizi emreder” ilkesini ortaya koyarken s\u00f6yledikler\u00efmize eklemek gerekir.<\/p>\n

Bu miras sistemi hem insan f\u0131trat\u0131n\u0131n ve hem de b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile aile d\u00fczeninin ve insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n ger\u00e7ekleri ile uyumlu bir sistemdir. E\u011fer biz bu sistemi, gerek eski ve gerekse modern cahiliye d\u00f6nemlerinde ve d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde uygulanan miras sistemi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak bu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n

Bu sistem aile-i\u00e7i sosyal dayan\u0131\u015fmay\u0131 tam anlam\u0131 ile g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131r. Bunun sonucu olarak miras paylar\u0131n\u0131, ailedeki herkesin bu sosyal dayan\u0131\u015fmadaki sorumluluk pay\u0131na g\u00f6re da\u011f\u0131t\u0131r. Mesel\u00e2 \u00f6lenin ana-babas\u0131 gibi miras paylar\u0131 belli yak\u0131nlardan sonra yak\u0131n akrabalara (asabe) \u00f6ncelik tan\u0131n\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yak\u0131n akrabalar, adam\u0131n ge\u00e7im y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00fcstlenme konusunda da \u00f6ncelikle sorumlu olduklar\u0131 gibi e\u011fer bir adam \u00f6ld\u00fcrme olay\u0131 meydana gelirse onun ad\u0131na Diyeti ve di\u011fer para cezalar\u0131n\u0131 \u00f6deyecek olanlar da onlard\u0131r. Demek oluyor ki, bu sistem kendi i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnl\u00fck yans\u0131tan, uyumlu bir sistemdir<\/p>\n

Bu sistem insanl\u0131k ailesinin bir tek ki\u015fiden t\u00fcreyip olu\u015ftu\u011fu ilkesini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutar. Bunun sonucu olarak kad\u0131n\u0131 ve \u00e7ocu\u011fu, s\u0131rf kad\u0131n ve \u00e7ocuk olduklar\u0131 i\u00e7in mirastan mahrum etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sistem -biraz \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi- pratik yararlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tuttu\u011fu gibi insanl\u0131\u011f\u0131n bir ki\u015fide birle\u015fti\u011fi ilkesini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur. Bu ilkeye ba\u011fl\u0131 olarak insanlar aras\u0131nda cinsiyet fark\u0131 g\u00f6zetmez, yaln\u0131z aile-i\u00e7i ve sosyal dayan\u0131\u015fmadaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck paylar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi farkl\u0131l\u0131klar\u0131 hesaba katar.<\/p>\n

Bu sistem genel anlamda hayat olgusunun karakterini ve \u00f6zel anlamda insan f\u0131trat\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak miras b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnde gen\u00e7 ku\u015fa\u011fa \u00f6ncelik tan\u0131r, onu ya\u015fl\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131n ve di\u011fer akrabalar\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7 ku\u015fak, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve t\u00fcr\u00fc koruman\u0131n canl\u0131 arac\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 canl\u0131l\u0131k ve hayat olgusunun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile \u00f6nem \u00f6nceli\u011fi hakk\u0131na sahiptir. Bununla birlikte bu sistem, ne ya\u015fl\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131 ve ne de di\u011fer yak\u0131n akrabalar\u0131 mirastan mahrum tutmu\u015f de\u011fildir. Tersine f\u0131trat\u0131n k\u00f6kl\u00fc mant\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131nca bunlar\u0131n her birine pay ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Genel olarak b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, \u00f6zellikle insanlar soylar\u0131 ile ili\u015fkilerinin kopmamas\u0131n\u0131, yeni ku\u015faklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda, devaml\u0131l\u0131k kazanmay\u0131 arzu ederler. Bu sistem, bu i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcn istekleri ile atba\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcr. Bir \u00f6m\u00fcr boyu eleme\u011finden artt\u0131rabildiklerini biriktiren insano\u011flunu, soyunun bir birikimden yoksun kalmayaca\u011f\u0131, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde bu mal birikiminin ailesine miras olarak kalaca\u011f\u0131 g\u00fcvencesi ile tatmin eder. Bu g\u00fcvence insano\u011flunu daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmaya sevk eder. Bu \u015fevkle birka\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kabilecek olan al\u0131n teri \u00fcr\u00fcnlerinden asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn toplum yararlanm\u0131\u015f olur. \u00dcstelik bu sistemin \u00f6nerdi\u011fi yayg\u0131n, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve somut sosyal dayan\u0131\u015fma ilkesi zedelenmez.<\/p>\n

Son olarak bu miras sistemi servetin her gen\u00e7 ku\u015fakla yeniden b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclmesini, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa da\u011f\u0131t\u0131ma u\u011framas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B\u00f6ylece servetlerin s\u00fcrekli \u00e7o\u011falarak belirli ellerin tekeline girmesi \u00f6nlenmi\u015f olur. Oysa miras\u0131n sadece erkek \u00e7ocu\u011fa ya da \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 aile fertlerine ge\u00e7mesini \u00f6ng\u00f6ren sistemler, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz servet tekelcili\u011fini h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015f olurlar. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca \u0130sl\u00e2m’\u0131n miras sistemi, ekonomik d\u00fczenin yeniden yap\u0131lanmas\u0131nda, zorlamac\u0131 devlet m\u00fcdahalesine gerek kalmadan bu d\u00fczenin dengeye kavu\u015fturulmas\u0131 hususunda etkin ve s\u00fcrekli bir ara\u00e7 rol\u00fc oynar. Oysa \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan cimri ve mal tutkunu olan insan tabiat\u0131, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz zorlamac\u0131 devlet m\u00fcdahalesinden ho\u015flanmaz. Oysa bu s\u00fcrekli servet b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, s\u0131k s\u0131k yenilenen bu mal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 insan nefsini rahats\u0131z etmeden, onun direnci ile kar\u015f\u0131la\u015fmadan ger\u00e7ekle\u015fir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu operasyon onun f\u0131trat\u0131 ile, onun cimrili\u011fi ile, onun mal tutkunlu\u011fu ile uyumlu bir nitelik ta\u015f\u0131r. \u0130\u015fte insan nefsine ili\u015fkin y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131 ile insan yap\u0131s\u0131 yasal d\u00fczenlemeler aras\u0131ndaki temel fark budur!<\/p>\n

Surenin birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn eksenini \u015fu konular olu\u015fturuyordu: Yetimlerin mallar\u0131n\u0131 ve ki\u015filiklerini, gerek aile i\u00e7inde ve gerekse toplum d\u00fczeyinde g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvencelere ba\u011flayarak m\u00fcsl\u00fcman toplumun hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek, bu toplumu cahiliye d\u00f6neminin tortular\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmak; aile \u00e7er\u00e7evesinde miras sistemini belirlemek; gerek yetimler ile ilgili g\u00fcvenceleri ve gerekse miras sistemini temel kayna\u011f\u0131 olan y\u00fcce Allah’\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131, O’nun t\u00fcm insanlar\u0131n Rabbi oldu\u011fu ve t\u00fcm insanlar\u0131 birtek ki\u015fiden t\u00fcretmi\u015f olmas\u0131nda somutla\u015fan iradesi ilkesine dayand\u0131rmak; t\u00fcm insan toplumunu aile birimine oturtmak ve sosyal dayan\u0131\u015fma ilkesine ba\u011flamak; insanlar\u0131 hayatlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn geli\u015fmelerinde y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na bilgisine ve hikmetine havale etmek; insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131na, itaat ya da ba\u015f kald\u0131rma anlam\u0131na gelen niteliklerine g\u00f6re kar\u015f\u0131l\u0131k bi\u00e7mek.<\/p>\n

Surenin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yine m\u00fcsl\u00fcman toplumun hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleme, bu toplumu cahiliye d\u00f6nemi tortular\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rma \u00e7abas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere \u015fu konular\u0131n i\u015flendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz: Toplumu fuhu\u015ftan ar\u0131nd\u0131rmak, i\u00e7ine s\u0131zan kirli unsurlar\u0131, yani v\u00fccudlar\u0131na fuhu\u015f mikrobu bula\u015fm\u0131\u015f erkek ve kad\u0131nlar\u0131 ay\u0131klamak; bu arada bu mikroplu unsurlar i\u00e7inde tevbe edip uslanarak temiz ve namuslu insanlar s\u0131fat\u0131 ile topluma d\u00f6nmek isteyenlere tevbe kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k tutmak; cahiliye d\u00f6neminde pen\u00e7esi alt\u0131nda k\u0131vrand\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamadan, horlanm\u0131\u015fl\u0131ktan, bask\u0131dan ve zul\u00fcmden kurtararak aileyi sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve sars\u0131lmaz bir temele oturtmak, b\u00f6ylece aile esas\u0131na dayanan topluma sa\u011flam, temiz ve iffetli bir altyap\u0131 sa\u011flamak; son olarak da \u015feriat a\u00e7\u0131s\u0131nda yasak olan evlilikleri belirleyerek ve bu s\u0131n\u0131rl\u0131 yasaklar d\u0131\u015f\u0131nda kalan evliliklerin serbest oldu\u011funu ilan ederek aile hayat\u0131n\u0131n son derece \u00f6nemli bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc d\u00fczene ba\u011flamak.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klama ile hem surenin bu ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc, hem de bu c\u00fcz sona eriyor.<\/p>\n

\u015eimdi bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ilk iki ayetini okuyal\u0131m:
\n15- Zina su\u00e7u i\u015fleyen kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n aleyhinde d\u00f6rt ki\u015finin \u015fahitliklerine ba\u015fvurunuz. E\u011fer d\u00f6rt ki\u015fi aleyhte \u015fahitlik ederse o kad\u0131nlar\u0131, \u00f6l\u00fcnceye kadar ya da Allah kendileri hakk\u0131nda ba\u015fka bir yol g\u00f6sterinceye kadar evlerinizden d\u0131\u015far\u0131 salmay\u0131n\u0131z.<\/p>\n

16- Zina su\u00e7u i\u015fleyen \u00e7iftin her ikisini de eziyetli cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131n\u0131z. Fakat e\u011fer tevbe eder de uslan\u0131rlarsa art\u0131k yakalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah tevbeleri kabul eder ve merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Z\u0130NA<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m burada toplumu ar\u0131nd\u0131r\u0131p pis unsurlardan temizleme amac\u0131 g\u00fcden yoluna devam ediyor. Bunun i\u00e7in ilk \u00f6nce zina su\u00e7u i\u015fledikleri kesinlikle ispatlanan fahi\u015fe kad\u0131nlar\u0131 izole edip toplumdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130kinci ad\u0131m olarak da aralar\u0131nda Hz. L\u00fbt kavminin yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrden sap\u0131k cinsel ili\u015fkiye giri\u015fen homoseks\u00fcel erkeklerin eziyetli bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 karara ba\u011fl\u0131yor. Yaln\u0131z bu eziyetli cezan\u0131n t\u00fcr\u00fc ve s\u0131n\u0131r\u0131 belirlenmiyor. Daha sonra zina su\u00e7u i\u015fleyen erkek ve kad\u0131nlar\u0131 ayn\u0131 cezada birle\u015ftiriyor. “Zina haddi” diye bilinen bu ceza, Nur suresinde belirlenen bi\u00e7imi ile sopalama ve Peygamberimizin hadisinde son \u015fekline kavu\u015fan niteli\u011fi ile ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcrme (recm) cezas\u0131d\u0131r. Bu cezalar\u0131n her ikisinde de g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7 toplumu pislenmekten, mikrop kapmaktan korumak; onun temiz, iffetli ve \u015ferefli niteli\u011fini g\u00fcvenceye ba\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131 her durumda ve b\u00fct\u00fcn cezalarda gerekli g\u00fcvenceleri sa\u011fl\u0131yor. \u00d6yle ki, s\u00f6z konusu g\u00fcvenceler sayesinde insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 son derece ciddi bir \u015fekilde etkileyen \u00f6nemli cezalarda haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmas\u0131, hataya d\u00fc\u015f\u00fclmesi, zay\u0131f ve \u015f\u00fcpheli kan\u0131tlara dayan\u0131larak karar verilmesi ihtimali kesinlikle ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n

\u015eimdi ilk ayeti ele alal\u0131m:<\/p>\n

“Zina su\u00e7u i\u015fleyen kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n aleyhinde i\u00e7inizden d\u00f6rt erke\u011fin \u015fahitli\u011fine ba\u015fvurunuz. E\u011fer d\u00f6rt ki\u015fi aleyhde \u015fahitlik ederse o kad\u0131nlar\u0131 \u00f6l\u00fcnceye kadar Allah kendileri hakk\u0131nda ba\u015fka bir yol g\u00f6sterinceye kadar evlerinizden d\u0131\u015far\u0131 salmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu ayet, son derece b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zen ve ihtiyat i\u00e7eriyor. Sebebine gelince burada kendilerine zina cezas\u0131 uygulanacak olan kad\u0131nlar `kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n’ ifadesi ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131l\u0131yor. Yani bu kad\u0131nlar\u0131n “m\u00fcsl\u00fcman” olmalar\u0131 gerekir. Bunun yan\u0131s\u0131ra zina su\u00e7unun i\u015flendi\u011fini kan\u0131tlamak \u00fczere \u015fahitliklerine ba\u015fvurulacak olan erkekler de “i\u00e7inizden olan d\u00f6rt erkek” ifadesi ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131l\u0131yor. Yani \u015fahitlerin de “m\u00fcsl\u00fcman” olmalar\u0131 gerekir. Bu ayete g\u00f6re zina su\u00e7u kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131 takdirde kimlerin zina cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131labilecekleri ve bu su\u00e7un i\u015flendi\u011fini kan\u0131tlamak \u00fczere kimlerin \u015fahitli\u011fine ba\u015fvurulabilece\u011fi kesinlikle belirlenmi\u015f oluyor.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, zina i\u015fleyen m\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131n bu su\u00e7unu kan\u0131tlamak \u00fczere m\u00fcsl\u00fcman olmayan erkeklerin \u015fahitli\u011fine ba\u015fvurmaz. Bunun yerine d\u00f6rt m\u00fcsl\u00fcman erke\u011fin \u015fahitlik etmesini \u015fart ko\u015far. Bu d\u00f6rt \u015fahidin “sizden” olmalar\u0131 gerekir. Yani bu m\u00fcsl\u00fcman toplumun \u00f6z \u00fcyeleri olacaklard\u0131r. Bu toplumda ya\u015fayacaklar, \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131na boyun e\u011fmi\u015f olacaklar, \u0130sl\u00e2m’\u0131n y\u00f6netim mekanizmas\u0131na itaat edecekler, \u0130sl\u00e2m toplumunun meseleleri ile yak\u0131ndan ilgili olacaklar, bu \u015feriatte nelerin ve kimlerin yeri oldu\u011funu yak\u0131ndan bilecekler.<\/p>\n

Bu konuda m\u00fcsl\u00fcman olmayanlar\u0131n \u015fahitlikleri ge\u00e7erli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0131rz\u0131, \u0130slam’\u0131n g\u00fcvenlik ve takva titizli\u011fi konular\u0131nda onlara g\u00fcvenilemez. \u00dcstelik bu toplumun temiz ve iffetli olmas\u0131, orada adaletin ge\u00e7erli olmas\u0131 hususunda onlar\u0131n ne yararlar\u0131 ve ne de gayretleri s\u00f6z konusudur. \u015eahitlikle ilgili g\u00fcvenceler, zina h\u00fckm\u00fc de\u011fi\u015ftikten ve bu konuda sopalama ile ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcrme cezalar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra da hi\u00e7bir de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framaks\u0131z\u0131n ge\u00e7erliliklerini korumu\u015flard\u0131r. Ayeti okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer d\u00f6rt ki\u015fi aleyhte \u015fahitlik ederse o kad\u0131nlar\u0131 evlerinden d\u0131\u015far\u0131 salmay\u0131z.”<\/p>\n

Yani bu kad\u0131nlar toplumun i\u00e7ine girmesinler, onu kirletmesinler, evlilik yapmas\u0131nlar, di\u011fer toplumsal faaliyetlere kat\u0131lmas\u0131nlar.<\/p>\n

“\u00d6l\u00fcnceye kadar…”<\/p>\n

Hayatlar\u0131n\u0131n sonuna kadar evlerindeki tutukluluk halleri devam etsin.<\/p>\n

“Ya da Allah kendileri hakk\u0131nda ba\u015fka bir yol g\u00f6sterinceye kadar…” Yani ya Allah onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131, konumlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirinceye, ya su\u00e7lar\u0131na ba\u015fka bir ceza bi\u00e7inceye ya da haklar\u0131nda dileyece\u011fi herhangi bir ba\u015fka uygulama buyuruncaya kadar. Bu ifade zina su\u00e7u ile ilgili bu h\u00fckm\u00fcn niha\u00ee ve s\u00fcrekli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, belirli bir d\u00f6neme ve toplumun belirli \u015fartlar\u0131na ili\u015fkin, ge\u00e7ici bir h\u00fck\u00fcm oldu\u011funu, ilerde kesin ve kal\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcmle yer de\u011fi\u015ftirece\u011fini ima eder niteliktedir. Nitekim daha sonra bu ihtimal ger\u00e7ekle\u015fti ve Nur suresindeki bir ayet ile Peygamberimizin bir hadisine ba\u011fl\u0131 olarak bu h\u00fck\u00fcm de\u011fi\u015fti. Fakat -az \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi- tahkikat a\u015famas\u0131na ili\u015fkin g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00fcvenceler aynen ge\u00e7erli kald\u0131.<\/p>\n

\u0130mam .Ahmed b. Hanbel\u00ee’nin Muhammed b. Cafer, Said, Katade, Hasan ve H\u0131tan b. Abdullah Rakka\u015f\u0131 yolu ile bildirdi\u011fine g\u00f6re bu konu ile ilgili olarak sahabilerden Ubade b. Samit \u015f\u00f6yle diyor; Peygamberimize vahiy geldi\u011finde O, bu olaydan etkilenir, tedirgin olur ve \u00e7ehresinin rengi de\u011fi\u015firdi. Birg\u00fcn y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan ‘kendisine yeni bir vahiy gelmi\u015fti. Cebrail yan\u0131ndan ayr\u0131larak g\u00f6\u011fe u\u00e7tuktan sonra Resulullah bize d\u00f6nerek \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n

“Dinleyin beni. Allah zina i\u015fleyen kad\u0131nlar hakk\u0131nda `ba\u015fka bir yol’ g\u00f6sterdi. Evli erke\u011fin evli kad\u0131n ile ve bekar erke\u011fin bekar kad\u0131nla i\u015fleyece\u011fi zinalar hakk\u0131nda. Evlilerin cezas\u0131 y\u00fcz de\u011fneklik dayak ile ta\u015fa tutularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek; bekarlar\u0131n cezas\u0131 ise y\u00fcz de\u011fneklik dayak ile bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrg\u00fcnd\u00fcr.”<\/p>\n

Ayn\u0131 hadisin M\u00fcslim ve Eshabussunen taraf\u0131ndan kaydedilen ve Katade, Hasan, H\u0131tan ve Ubade b. Samit yolu ile Peygamberimize dayand\u0131r\u0131lan rivayetinde hadisin s\u00f6zleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

“Dinleyin beni. Allah zina su\u00e7u i\u015fleyen kad\u0131nlar hakk\u0131nda `ba\u015fka bir yol’ g\u00f6sterdi. Bek\u00e2r erkek ile bek\u00e2r kad\u0131n aras\u0131nda i\u015flenen zina su\u00e7unun cezas\u0131 y\u00fcz de\u011fneklik dayak ile bir y\u0131l s\u00fcrg\u00fcnd\u00fcr. Evli erkek ile evli kad\u0131n aras\u0131nda i\u015flenen zinan\u0131n cezas\u0131 ise y\u00fcz de\u011fneklik dayak ile ta\u015fa tutularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek(recm)dir.”<\/p>\n

\u00d6te yandan bu konuda elimize Peygamberimizin fiili uygulamas\u0131n\u0131 g\u00f6steren belge de vard\u0131r. M\u00fcslim’in kaydetti\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz, Maiz ve Gamidiye kabilelerine mensup iki zina su\u00e7lusu kad\u0131n\u0131 “ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcrme cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rm\u0131\u015f, ayr\u0131ca onlara y\u00fcz sopa vurdurmu\u015ftur”. Ayr\u0131ca zina su\u00e7lusu bir yahudi \u00e7ift hakk\u0131nda verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmde de bu \u00e7iftin ta\u015fa tutularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerini kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, bunun d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine y\u00fcz sopal\u0131k dayak cezas\u0131 vermemi\u015ftir.<\/p>\n

Peygamberimizin bu fiili uygulamalar\u0131, bu cezalar\u0131n bu konudaki en son h\u00fck\u00fcm oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n

Ayetleri okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Zina su\u00e7u i\u015fleyen \u00e7iftin her ikisini de eziyetli cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131n\u0131z. Fakat e\u011fer tevbe eder de uslan\u0131rlarsa art\u0131k yakalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah tevbeleri kabul eder ve merhametlidir.”<\/p>\n

Tefsir bilginleri aras\u0131nda en \u00e7ok taraftar bulan yoruma g\u00f6re bu ayetteki “zina su\u00e7u i\u015fleyen \u00e7ift” deyiminden maksat birbirleri ile sap\u0131k cinsel ili\u015fki kuran iki e\u015fcinsel (homoseks\u00fcel) erkektir. Bu, sahabilerden M\u00fccahid’in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. \u00d6te yandan \u0130bn-i Abbas Said b. Cubeyr ve daha baz\u0131 tefsir bilginleri ayetin “Onlara eziyetli ceza veriniz” c\u00fcmlesini “Onlara hakaret ediniz, onlar\u0131 k\u0131nay\u0131n\u0131z ve kendilerini nal\u0131nlar\u0131n\u0131z (takunyalar\u0131n\u0131z) ile d\u00f6v\u00fcn\u00fcz” \u015feklinde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer tevbe eder uslan\u0131rlarsa art\u0131k yakalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

\u0130lerde anlataca\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere tevbe; ki\u015filik, yap\u0131, istikamet, izlenen yol, tutum ve davran\u0131\u015f alanlar\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fimin g\u00f6stergesidir. Bundan dolay\u0131 ceza uygulamas\u0131n\u0131 durduruyor. Bu anormal sap\u0131klar tevbe edip i\u011fren\u00e7 su\u00e7lar\u0131ndan vazge\u00e7tiklerini belirtince m\u00fcsl\u00fcman toplumun eli de yakalar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131veriyor. Tabii ki, bu “yaka b\u0131rakma” emri sadece bu konu ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, yani bu sap\u0131klara uygulanan eziyet verici cezaya son verilecektir.<\/p>\n

\u015eimdi de \u015fu tatl\u0131 esprili ve derin anlaml\u0131 sonu\u00e7 c\u00fcmlesini okuyal\u0131m:<\/p>\n

“\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah tevbeleri kabul eder ve merhametlidir.”<\/p>\n

S\u00f6z konusu cezay\u0131 koyan O oldu\u011fu gibi tevbe ve uslanma durumunda bu ceza uygulamas\u0131n\u0131 durdurmay\u0131 emreden de O’dur. \u0130\u015flemin ne ilk a\u015famas\u0131nda ve ne de son a\u015famas\u0131nda insanlar\u0131n hi\u00e7bir inisiyatifi yoktur. \u0130nsanlar sadece y\u00fcce Allah’\u0131n yasas\u0131n\u0131, direktifini uyguluyorlar, o kadar. O “Tevvab” ve “Rahim”dir. Yani tevbeleri kabul eder ve tevbe edenlere kar\u015f\u0131 merhametli davran\u0131r.<\/p>\n

Bu imal\u0131 (dolayl\u0131 anlat\u0131ml\u0131) c\u00fcmlenin bir ba\u015fka nazik mesaj\u0131 da kalpleri y\u00fcce Allah’\u0131n ahl\u00e2k\u0131n gereklerine g\u00f6re d\u00fczenlemeye \u00f6zendirmektir. Madem ki “y\u00fcce Allah tevbeleri kabul eder ve merhametlidir” buna g\u00f6re O’nun kullar\u0131 vaktiyle i\u015flenmi\u015f, fakat sonradan tevbeye ve uslanmaya ba\u011flanm\u0131\u015f su\u00e7lar, g\u00fcnahlar kar\u015f\u0131s\u0131nda birbirlerine kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ve merhametli olmal\u0131d\u0131r. Bu tutum su\u00e7u ho\u015f g\u00f6rme ve fuhu\u015f g\u00fcnah\u0131 i\u015fleyenlere ac\u0131ma anlam\u0131na gelmez. B\u00f6yle bir durumda ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve merhamet s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve merhamet tevbe eden, uslanan, su\u00e7undan ar\u0131nan mahk\u00fbmlara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilecektir. Bunlar yeniden topluma kabul edilecek, kendilerine ge\u00e7mi\u015fleri hat\u0131rlat\u0131lmayacak; tevbe ederek bir yana b\u0131rakt\u0131klar\u0131, ar\u0131nd\u0131klar\u0131 ve arkas\u0131ndan iyi hal g\u00f6sterdikleri eski g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden k\u0131nanmayacaklard\u0131r. Tersine bu durumda eski su\u00e7lar\u0131n\u0131 unutarak yeniden temiz, pak ve onurlu bir hayata girme hususunda yard\u0131mc\u0131 olmak gerekir. Bunun tersine e\u011fer toplum bu adamlar\u0131n su\u00e7unu ikide bir y\u00fczlerine vuracak olursa bundan dolay\u0131 i\u00e7lerinde eziklik duygusu, su\u00e7luluk kompleksi olu\u015fur. Bu da onlar\u0131n tevbelerini bozarak tekrar ve inatla eski su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015flemeye y\u00f6nelmelerine, b\u00f6ylece hem d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 hem de ahiretlerini mahvetmelerine, ayn\u0131 zamanda yery\u00fcz\u00fcnde fesad \u00e7\u0131karmalar\u0131na, \u00e7evrelerini kirletmelerine ve toplumdan \u00f6\u00e7 almaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

E\u015fcinsellere ili\u015fkin bu h\u00fck\u00fcm de sonradan de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Eshabussunen adl\u0131 hadis k\u00e2yna\u011f\u0131n\u0131n Abdullah b. Abbas’a dayand\u0131rarak kaydetti\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“L\u00fbt kavminin pis i\u015fini yapanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcrseniz d\u00fczeni de d\u00fczd\u00fcreni de \u00f6ld\u00fcr\u00fcn\u00fcz.”<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmler \u0130sl\u00e2m sisteminin m\u00fcsl\u00fcman toplumu fuhu\u015ftan ve sap\u0131k cinsel ili\u015fkiden ar\u0131nd\u0131rma konusuna ne kadar b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem verdi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a kan\u0131tlar. Bu yo\u011fun ilgi, olduk\u00e7a erken bir tarihten itibaren kendini g\u00f6sterir. \u0130sl\u00e2miyet bu alandaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in Medine’de devlet kuraca\u011f\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na dayal\u0131 bir otoriteye sahip olaca\u011f\u0131 ve bu \u015feriat\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc beklememi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zina yasa\u011f\u0131 her ikisi de Mekke d\u00f6neminde inen “\u0130sa” ve “M\u00fcminun” surelerinin a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerinde g\u00fcndeme gelmi\u015f ve daha sonra ayn\u0131 yasak “Mearic” suresinde tekrar vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Sak\u0131n zinaya yakla\u015fmay\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u011fren\u00e7 bir su\u00e7 ve son derece k\u00f6t\u00fc bir yoldur. (\u0130sra suresi; 32)<\/p>\n

“M\u00fcminler kesinlikle kurtulu\u015fa ermi\u015flerdir.. Onlar e\u015fleri ve cariyeleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan herkese kar\u015f\u0131 mahrem yerlerini korurlar. Bu iki durumda ay\u0131planmalar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.” (M\u00fcminun suresi; 6)’<\/p>\n

Fakat \u0130sl\u00e2m’\u0131n Mekke’de devleti yoktu, y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fc yoktu. Bundan dolay\u0131 daha ilk g\u00fcnlerinde yasaklad\u0131\u011f\u0131 bu su\u00e7a herhangi bir ceza bi\u00e7memi\u015fti. Ama Medine’de devletini kurup y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcne sahip olunca i\u015f de\u011fi\u015fti. Art\u0131k bu su\u00e7a, bu su\u00e7\u00f9n toplumu kirletmesine kar\u015f\u0131 vermi\u015f oldu\u011fu m\u00fccadelede sadece yasaklamalar\u0131 ve direktifleri yeterli g\u00f6rmedi. Sebebine gelince \u0130sl\u00e2m ger\u00e7ek\u00e7i bir dindir. Sadece yasaklamalar\u0131n ve direktiflerin yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da iyi bilir. Ayr\u0131ca dinin, insanlar\u0131n pratik hayatlar\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 bir sistem, bir pratik d\u00fczen oldu\u011fu; sadece vicdanlarda ya\u015fayan gizli duygulardan ibaret, otoritesiz, yasas\u0131z, yordams\u0131z ve anayasas\u0131z bir kurum olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finin de fark\u0131nda ve bilincindedir.<\/p>\n

Mekke’de \u0130sl\u00e2m inanc\u0131 baz\u0131 kalplere yerle\u015fir-yerle\u015fmez hemen bu kalplere egemen olan cahiliye k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile m\u00fccadeleye giri\u015ferek onlar\u0131 temizleyip ar\u0131nd\u0131rma faaliyetine koyuldu. Fakat ayn\u0131 \u0130sl\u00e2m Medine’de devletine kavu\u015farak \u015feriata dayal\u0131 bir otoriteye sahip olunca, y\u00fcce Allah’\u0131n sistemini yery\u00fcz\u00fcnde belirli \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirme f\u0131rsat\u0131n\u0131 elde edince toplumu fuhu\u015ftan koruma amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme hususunda -direktif ve \u00f6\u011f\u00fct vermenin yan\u0131s\u0131ra- y\u00fcr\u00fctme otoritesini, cayd\u0131rma ve cezaland\u0131rma bi\u00e7iminde kullanmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc, az \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, \u0130sl\u00e2m sadece vicdanlarda bar\u0131nd\u0131r\u0131lan sakl\u0131 inan\u00e7lardan ibaret de\u011fildir, bu inan\u00e7 sisteminin yan\u0131s\u0131ra ayn\u0131 zamanda inan\u00e7lar\u0131n\u0131 pratik hayatta y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyan bir devlet otoritesidir. Ba\u015fka bir deyimle O, tek ayak \u00fczerinde duran topal bir sistem de\u011fildir.<\/p>\n

Asl\u0131nda baz\u0131 zihinlerde k\u00f6kle\u015fen saplant\u0131l\u0131 yan\u0131lg\u0131n\u0131n tersine, y\u00fcce Allah kat\u0131ndan gelen b\u00fct\u00fcn dinler b\u00f6yledir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz saplant\u0131l\u0131 zihinlerin, baz\u0131 semavi dinlerin \u015feriats\u0131z, sosyal d\u00fczensiz ve otoritesiz olarak geldikleri yolundaki iddialar\u0131 as\u0131ls\u0131zd\u0131r. Asla b\u00f6yle bir\u015fey yoktur. Din, hayat sistemidir, uygulamaya d\u00f6n\u00fck bir pratik d\u00fczendir. Dinde insanlar sadece y\u00fcce Allah’a inan\u0131p ba\u011flan\u0131rlar, y\u00f6nlendirici ilkelerini s\u0131rf y\u00fcce Allah’tan al\u0131rlar. \u0130nan\u00e7la ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncelerini y\u00fcce Allah’tan ald\u0131klar\u0131 gibi g\u00fcndelik hayatlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen yasal h\u00fck\u00fcmlerini de yine O’ndan al\u0131rlar. Bu yasal ilkelere dayanan devlet otoritesi y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak bu yasal h\u00fck\u00fcmleri insanlar\u0131n hayat\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyar, bu h\u00fck\u00fcmleri \u00e7i\u011fneyenleri ko\u011fu\u015fturarak cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131r, toplumu cahiliye k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn pisliklerinden korur. B\u00f6ylece insanlar\u0131n s\u0131rf y\u00fcce Allah’a inan\u0131p ba\u011flanmalar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n dininin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle egemen olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yani dinin egemen oldu\u011fu ortamda \u015fu ya da bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc alt\u0131nda Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ilahlar bulunmaz. Bu sistemde insanlar i\u00e7in kanun koyan, insanlar i\u00e7in de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve kriterler \u00fcreten, hukuk sistemleri ve kurumlar ortaya s\u00fcren ba\u015fka ilahlara yer yoktur. B\u00fct\u00fcn bu fonksiyonlar\u0131 yerine getiren merci tek ba\u015f\u0131na y\u00fcce Allah’t\u0131r. Buna g\u00f6re e\u011fer herhangi bir kul bu alanlarda herhangi bir yetkinin sahibi oldu\u011funu iddia ederse asl\u0131nda insanlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde ilahl\u0131k iddias\u0131nda bulunmu\u015f olur. Oysa y\u00fcce Allah’tan gelen hi\u00e7bir dinin herhangi bir insan\u0131n ilah olmas\u0131na, bu yolda bir iddia ile ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ve bu anlama gelecek bir giri\u015fimde bulunmas\u0131na ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile bakmas\u0131 beklenemez. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah kat\u0131ndan gelen hi\u00e7bir dinin s\u0131rf vicdani inan\u00e7lar getirmesi, pratik \u015feriattan ve bu \u015feriat\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyacak devlet otoritesinden g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak uzak kalmay\u0131 kabul etmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m bu ilke uyar\u0131nca Medine’de ger\u00e7ek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaya koyuldu; yasama, y\u00fcr\u00fctme, kavu\u015fturma ve cezaland\u0131rma yolu ile toplumu pisliklerden ar\u0131nd\u0131rmaya giri\u015fti. Bu giri\u015fimini bu surenin baz\u0131 se\u00e7ilmi\u015f ayetlerinde \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz h\u00fck\u00fcmleri yolu ile prati\u011fe yans\u0131tt\u0131. Ger\u00e7i bu h\u00fck\u00fcmlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc daha sonra de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131 ve y\u00fcce Allah’\u0131n iradesi uyar\u0131nca bu de\u011fi\u015fiklikler s\u00fcreklilik kazand\u0131.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n, toplumu fuhu\u015ftan ar\u0131nd\u0131rmak ve her yolu kullanarak ona kar\u015f\u0131 \u0131srarl\u0131 bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmek hususundaki elle tutulur gayreti s\u00fcpriz olarak kar\u015f\u0131lanacak, \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131n\u0131 etkisi alt\u0131na alan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131nda da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, her d\u00f6nemdeki cahiliye uygarl\u0131klar\u0131n\u0131n en ba\u015fta gelen \u00f6zelli\u011fi hi\u00e7bir ahlak\u00ee ve kanuni s\u0131n\u0131r tan\u0131mayan bir cinsel anar\u015fi, bir hayvan\u00ee ba\u015f\u0131bo\u015fluktur. Cahiliye toplumlar\u0131 bu kural tan\u0131maz, anar\u015fik cinsel ili\u015fkileri “ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn” vazge\u00e7ilmez g\u00f6stergelerinden biri olarak kabul ederler ve bu sap\u0131k ili\u015fkilere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131 hemen onlar\u0131 \u00f6nlemeye gayret edenleri ba\u011fnazl\u0131k ve dar kafal\u0131l\u0131k damgas\u0131 ile damgalarlar.<\/p>\n

Cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n mensuplar\u0131 b\u00fct\u00fcn “insani” \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri konusunda ho\u015fg\u00f6r\u00fc g\u00f6sterirler, fakat bu “hayvani” \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri konusunda hi\u00e7bir musamahaya, hi\u00e7bir uzla\u015fmaya yana\u015fmazlar. B\u00fct\u00fcn insani \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden vazge\u00e7ebilirler, onlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6zden \u00e7\u0131karabilirler, fakat bu hayvani \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini d\u00fczene ba\u011flamak, i\u011fren\u00e7liklerden ar\u0131nd\u0131rmak isteyenlere kar\u015f\u0131 birer y\u0131rt\u0131c\u0131 kaplan kesilirler.<\/p>\n

Cahiliye toplumlar\u0131n b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n\u0131 elbirli\u011fi ile ahlaki engelleri y\u0131kmaya u\u011fra\u015f\u0131rlar, insan vicdan\u0131ndaki f\u0131tr\u00ee kurallar\u0131 yozla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, hayvan\u00ee ihtiraslar\u0131 \u015firin g\u00f6sterme ve bu ihtiraslara masum yaftalar yak\u0131\u015ft\u0131rma yar\u0131\u015f\u0131ndad\u0131rlar, de\u011fi\u015fik yollardan cinsiyet i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fcn ate\u015fini patlatmaya ve bu i\u00e7g\u00fcd\u00fcy\u00fc kurals\u0131z pratik bo\u015falmaya itmeye u\u011fra\u015f\u0131rlar, aile ve toplum denetimini zay\u0131flatmak i\u00e7in ellerinden ne gelirse yaparlar, \u00e7\u0131plak ihtiraslar kar\u015f\u0131s\u0131nda tiksinti duyan sa\u011fl\u0131kl\u0131 f\u0131tr\u00ee duygular\u0131 her f\u0131rsatta a\u015fa\u011f\u0131larlar, buna kar\u015f\u0131l\u0131k bu i\u011fren\u00e7 ihtiraslar\u0131; i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel, beden\u00ee ve doyumsal \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcceltme, alk\u0131\u015flama konusunda hi\u00e7bir f\u0131rsat\u0131 ka\u00e7\u0131rmazlar.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar \u0130sl\u00e2m’\u0131n gerek insanlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 ve gerekse toplumlar\u0131 pen\u00e7esinden kurtarmak \u00fczere geldi\u011fi gerici cahiliye zihniyetinin ba\u015fta gelen karakteristik \u00f6zellikleridir. Bunlar t\u0131pat\u0131p her cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, her cahiliye toplumunun ortak \u00f6zellikleridir Arap cahiliye toplumunda yeti\u015fen \u00fcnl\u00fc \u0130mrulkays’\u0131n \u015fiirlerini inceleyenler bu \u015fiirlerin benzerlerini eski Yunan’\u0131n ve eski Roma’n\u0131n cahiliye \u015fiirlerinde de bulabilirler. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu cahiliye \u015fiirlerinin i\u00e7erdi\u011fi motiflerin benzerlerini \u00e7a\u011fda\u015f Arap cahiliye edebiyat sanat\u0131nda, ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f cahiliye sanat ve edebiyatlar\u0131nda da g\u00f6rebilirsiniz. T\u0131pk\u0131 bunun gibi eski ve yeni b\u00fct\u00fcn cahiliye toplumlar\u0131ndaki gelenekleri, kad\u0131n\u0131n muptezelle\u015fmesini, \u015fehvet \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ba\u015f\u0131bo\u015f kad\u0131n-erkek karmal\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irirseniz, bu toplumlar aras\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir benzerlik, s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki oldu\u011funu, b\u00fct\u00fcn bu hayas\u0131zl\u0131klar\u0131n ortak bir zihniyetten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birbirlerine yak\u0131n sloganlar kulland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Oysa bu t\u00fcr bir hayvani ba\u015f\u0131bo\u015fluk tarihin her d\u00f6neminde egemenli\u011fi alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131 ve milleti y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Eski Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, eski Roma uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve eski \u0130ran-Fars uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelen ak\u0131bet budur. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Avrupa ve Amerika uygarl\u0131\u011f\u0131 da b\u00f6yle bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn e\u015fi\u011findedir. Bu uygarl\u0131klar end\u00fcstri ve teknoloji alanlar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc geli\u015fmi\u015fliklerine ra\u011fmen h\u0131zl\u0131 bir gerileme yolundad\u0131rlar. Bu durum o toplumlar\u0131n akl\u0131 ba\u015f\u0131nda insanlar\u0131n\u0131 pani\u011fe kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat kendi s\u00f6zlerinden de a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, bu kimselerde bu y\u0131k\u0131ma s\u00fcr\u00fckleyici ak\u0131nt\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde duracak g\u00fc\u00e7 yoktur.<\/p>\n

Bu hayvan\u00ee ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fun evrensel ak\u0131beti bu oldu\u011fu halde her d\u00f6nemin ve her y\u00f6renin cahiliye tutkunlar\u0131 bu u\u00e7uruma do\u011fru doludizgin ko\u015farlar. Kimi zaman b\u00fct\u00fcn “insan\u00ee” \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kaybetmeye g\u00f6z yumduklar\u0131 halde bu “hayvani” \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin yolu \u00fczerinde herhangi bir engelin dikilmesini kesinlikle kabul etmezler. Ba\u015fka bir deyimle k\u00f6leler misali kula kul olmaya raz\u0131d\u0131rlar, tek bu “hayvan\u00ee” ba\u015f\u0131bo\u015fluk hakk\u0131 ellerinden al\u0131nmas\u0131n!<\/p>\n

Asl\u0131nda bu ba\u015f\u0131bo\u015fluk bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de de\u011fildir. Tersine o bir hayvansal i\u00e7g\u00fcd\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, bir hayvanl\u0131k alemine geri d\u00f6n\u00fc\u015f ak\u0131m\u0131d\u0131r. Hatta b\u00f6yleleri hayvanlardan bile daha a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fczeydedirler. Sebebine gelince, hayvan bu konuda kendi f\u0131trat\u0131n\u0131n kanunlar\u0131na iradesiz bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu kanunlar cinsel ili\u015fkiyi y\u0131l\u0131n belirli mevsimleri ile s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131r ve hayvan bu mevsimsel s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 a\u015fmamaktad\u0131r! Yine bu kanunlar hayvanlar aras\u0131 cinsel ili\u015fkiyi d\u00f6llenme ve \u00fcreme fonksiyonuna ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ne di\u015fi hayvan \u00fcreme sezonu d\u0131\u015f\u0131nda erke\u011finin cinsel ili\u015fki ama\u00e7lar\u0131na yatk\u0131nl\u0131k g\u00f6stermekte ve ne de erkek hayvan b\u00f6yle bir arzu g\u00f6stermeyen di\u015fisinin \u00fczerine \u00e7ullanmaya kalk\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Oysa y\u00fcce Allah insan\u0131 akl\u0131 ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakm\u0131\u015f ve akl\u0131n\u0131 da inanc\u0131n\u0131n denetimine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. insan inanc\u0131n denetiminden s\u0131yr\u0131ld\u0131k\u00e7a akl\u0131 bask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda zay\u0131f kal\u0131r ve i\u00e7 yap\u0131s\u0131nda ba\u015f\u0131bo\u015f kalan g\u00fcd\u00fclerini dizginleyemez duruma d\u00fc\u015fer. Bundan dolay\u0131 i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri dizgine vuracak bir inan\u00e7 olmad\u0131k\u00e7a, bunun yan\u0131s\u0131ra kayna\u011f\u0131n\u0131 bu inanca dayand\u0131rarak denetim d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan azg\u0131nlar\u0131 ko\u011fu\u015fturup cezaland\u0131racak, b\u00f6ylece insan denen varl\u0131\u011f\u0131 hayvanl\u0131k \u00e7ukurundan \u00e7\u0131kararak “insanl\u0131k” d\u00fczeyine y\u00fckseltecek bir otorite, bir devlet g\u00fcc\u00fc bulunmad\u0131k\u00e7a bu i\u00e7g\u00fcd\u00fc selini kontrol alt\u0131na almak ve toplumu bu pisli\u011fin mikroplar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmak imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsanlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131nda, inan\u00e7s\u0131z ya\u015fad\u0131klar\u0131 gibi inanca dayal\u0131 bir otoriteden, bir y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcnden de mahrum ya\u015f\u0131yorlar. Bu y\u00fczden cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n akl\u0131 ba\u015f\u0131nda insanlar\u0131 feryad ediyor, fakat hi\u00e7 kimseden feryatlar\u0131na olumlu cevap alam\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 kimse arkas\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc g\u00fc\u00e7 bulunmayan, su\u00e7lar\u0131 ko\u011fu\u015fturup cezaland\u0131rmaya g\u00fcc\u00fc yetmeyen havada u\u00e7up giden s\u00f6zlerden ibaret bir \u00e7a\u011fr\u0131ya kulak asmaz. \u00d6te yandan kilise ve din adamlar\u0131 da \u00e7\u0131\u011fl\u0131k kopar\u0131yorlar, fakat hi\u00e7 kimse bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131klara ald\u0131r\u0131\u015f etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 kimse arkas\u0131nda koruyucu g\u00fcc\u00fc bulunmayan, direktiflerini ve h\u00fck\u00fcmlerini y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyamayan erime ve silinme yolunda olan bir inan\u00e7 sisteminin sesine kulak vermez. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonucu olarak insanl\u0131k u\u00e7uruma do\u011fru doludizgin ko\u015fmaktad\u0131r. Bu bilin\u00e7siz ko\u015fu s\u0131ras\u0131nda hem y\u00fcce Allah’\u0131n hayvana verdi\u011fi f\u0131tri dizgininden ve hem de insan i\u00e7in ortaya koydu\u011fu inan\u00e7 ve \u015feriat freninden yoksundur.<\/p>\n

Bu uygarl\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131, \u00e7\u00f6kmesi kesin bir ak\u0131bettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerinin ortak mesaj\u0131 budur. Ger\u00e7i gerek uygarl\u0131\u011f\u0131n kendisi gerekse dayand\u0131\u011f\u0131 temeller d\u0131\u015ftan bakanlara sa\u011flam g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ama, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, bir uygarl\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli temel dayana\u011f\u0131 “insan”d\u0131r. \u0130nsan y\u0131k\u0131ma u\u011fray\u0131nca uygarl\u0131k s\u0131rf fabrikalar\u0131n ya da bu fabrikalarda \u00fcretilen sanayi \u00fcr\u00fcnlerinin \u00fczerinde duramaz.<\/p>\n

Bu derin ger\u00e7e\u011fi kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde \u0130sl\u00e2m’\u0131n ne y\u00fcce bir din oldu\u011funu, insan\u0131 mahvolmaktan koruyup k\u00f6kl\u00fc insanc\u0131l temellere dayal\u0131 bir insan\u00ee hayat d\u00fczeni ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131 ile fuhu\u015fa a\u011f\u0131r cezalar \u00f6ng\u00f6r\u00fcrken ne kadar hakl\u0131 oldu\u011funu da anlar\u0131z. Bu arada fuh\u015fu y\u00fccelten, \u015firin g\u00f6steren, hayvani i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zerek bu i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri ortal\u0131\u011fa salan, sonra da bu i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa kimi zaman “sanat” kimi zaman “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck” ve kimi zaman da “ilericilik” gibi parlak yaftalar yak\u0131\u015ft\u0131ran ve b\u00f6ylece insani hayat\u0131n temellerini dinamitleyen sosyal kurumlar\u0131n asl\u0131nda ne b\u00fcy\u00fck bir cinayet i\u015flediklerini de fark etmi\u015f oluruz. Oysa insan\u0131 mahveden, y\u0131k\u0131ma u\u011fratan her giri\u015fime, her eyleme haketti\u011fi ad\u0131 koymak, yani bu giri\u015fimlerin ve bu eylemlerin birer su\u00e7, birer cinayet olduklar\u0131n\u0131 belirlemek gerekir. Sonra da hem nasihatle ve hem de ceza ile bu su\u00e7lara kar\u015f\u0131 koymak gerekir. \u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 da budur. Bunu b\u00f6yle yapan, tutarl\u0131 ve eksiksiz bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturan sistemi ile sadece \u0130sl\u00e2m’d\u0131r.<\/p>\n

TEVBE<\/p>\n

Yaln\u0131z, \u0130sl\u00e2m, kap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fcnahk\u00e2r erkek ve kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczlerine kapatm\u0131yor, e\u011fer b\u00f6yleleri ar\u0131nm\u0131\u015f ve tevbek\u00e2r olmu\u015f olarak geri d\u00f6nmek isterse bunlar\u0131 toplumdan kovmuyor. Tersine \u00f6nlerindeki yolu a\u00e7\u0131yor ve kendilerini bu yolda y\u00fcr\u00fcmeye te\u015fvik ediyor. Bu te\u015fviki, bu \u00f6zendirmeyi o kadar ileri boyutlara vard\u0131r\u0131yor ki, y\u00fcce Allah, bu g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n tevbesini samimi olmas\u0131 \u015fart\u0131 ile kabul edece\u011fine g\u00fcvence veriyor; bunu kendi y\u00fcce s\u00f6z\u00fc ile sa\u011flama ba\u011fl\u0131yor. Bunun \u00f6tesinde bir l\u00fctuf hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Okuyoruz:
\n17- Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bilmeyerek i\u015fleyip de fazla ge\u00e7 kalmaks\u0131z\u0131n tevbe edenlerin tevbelerini kabul edece\u011fini vaad etmi\u015ftir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/p>\n

18- Yoksa s\u00fcrekli k\u00f6t\u00fcl\u00fck yap\u0131p dururken \u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011fine gelince “\u015eimdi tevbe ettim” diyenler ile k\u00e2fir olarak \u00f6lenlerin tevbesi ge\u00e7erli de\u011fildir. Biz b\u00f6yleleri i\u00e7in ac\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.<\/strong><\/p>\n

Bu c\u00fcz\u00fcn daha \u00f6nceki sayfalar\u0131nda Al-i \u0130mran suresinde ge\u00e7en “Onlar ki, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde ya da nefislerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 hat\u0131rlayarak O’ndan g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesini dilerler…” ayetini a\u00e7\u0131klarken tevbe konusuna de\u011finmi\u015ftik. Orada s\u00f6yledi\u011fimiz s\u00f6zler t\u00fcm\u00fc ile buraya aktar\u0131labilir. (Al-i \u0130mran suresi; 135) Fakat yukar\u0131daki ayetler ba\u015fka bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131yorlar, tevbenin mahiyetinin ve \u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmek istiyorlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n kabul edece\u011fi, hatta lutfederek kabul edece\u011fine ili\u015fkin g\u00fcvence verdi\u011fi tevbe, y\u00fcrekten yap\u0131lan tevbedir. B\u00f6yle bir tevbe pi\u015fmanl\u0131k duygusu ile derinden sars\u0131lm\u0131\u015f, \u015fiddetli bir \u00fcrpertiye tutulmu\u015f, bunun sonucunda toparlanarak d\u00f6n\u00fc\u015f yapm\u0131\u015f, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc iyimser arzular\u0131n kuca\u011f\u0131nda \u00f6mr\u00fcn\u00fcn rahat y\u0131llar\u0131n\u0131 ya\u015farken yapan, i\u00e7inde ger\u00e7ek bir ar\u0131nma arzusu duyan ve sahiden yeni bir yola girmeye niyetli olan insan nefsi i\u00e7in bir t\u00fcr “yeniden do\u011fu\u015f” anlam\u0131na gelir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Allah, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bilmeyerek i\u015fleyip de fazla ge\u00e7 kalmadan tevbe edenlerin tevbelerini kabul edece\u011fini vaad etmi\u015ftir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

“Bilmeyerek k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleyenler”den maksat g\u00fcnah i\u015fleyenler, su\u00e7lulard\u0131r. Yaln\u0131z burada s\u00f6z\u00fc edilen “bilmezli\u011fin (cehaletin)” uzun ya da k\u0131sa s\u00fcreli, fakat can\u0131n bo\u011faza dayanaca\u011f\u0131 ana kadar uzamam\u0131\u015f olan bir sap\u0131tma, do\u011fru yolu \u015fa\u015f\u0131rma anlam\u0131na geldi\u011fine ili\u015fkin bilginleri aras\u0131nda hemen hemen g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fi vard\u0131r. “Fazla ge\u00e7 kalmadan tevbe edenlerden maksat ise \u00f6lecekleri belli olmadan, hen\u00fcz komaya girmeden, \u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011fine geldiklerini hissetmeden \u00f6nce Allah’a d\u00f6nenlerdir. B\u00f6yle bir tevbe pi\u015fmanl\u0131k duygusundan, g\u00fcnahtan s\u0131yr\u0131lmak, tan, iyi amel i\u015fleyerek ge\u00e7mi\u015f k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri telafi etme niyetinden kaynaklanm\u0131\u015f kabul edilir. \u0130\u015fte o zaman tevbe insan nefsi i\u00e7in bir yeniden do\u011fu\u015f, insan vicdan\u0131 i\u00e7in bir uyan\u0131\u015f olur. \u0130\u015fte:<\/p>\n

“Allah b\u00f6ylelerinin tevbelerini kabul edece\u011fini vaad etmi\u015ftir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Yani O’nun b\u00fct\u00fcn tasarruflar\u0131 bilgiye ve hikmete dayan\u0131r. O, zay\u0131f iradeli kullar\u0131na yeniden temiz kullar\u0131n\u0131n saflar\u0131na kat\u0131lma f\u0131rsat\u0131 tan\u0131r. G\u00fcvenli s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131na ve esirgeyici himayesine kucak atma arzusu g\u00f6steren kullar\u0131n\u0131n asla bu s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n\u0131n surlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na atmaz.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah rahmetine y\u00f6nelen, yapt\u0131klar\u0131na pi\u015fman olup dergah\u0131na s\u0131\u011f\u0131nmak isteyen zay\u0131f iradeli kullar\u0131n\u0131 geri kovmaz, d\u0131\u015flamaz. Asl\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n onlara ihtiyac\u0131 yoktur, yapt\u0131klar\u0131 tevbenin de O’na sa\u011flayaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir yarardan s\u00f6z edilmez. Yapt\u0131klar\u0131 tevbenin yarar g\u00f6recek olanlar kendileridir. B\u00f6ylece hem ki\u015fisel hayatlar\u0131 ve hem de i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumun hayat\u0131 d\u00fczene girecek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir niteli\u011fe kavu\u015facakt\u0131r. \u0130\u015fte bu gerek\u00e7e ile, y\u00fcce Allah, onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde, tevbe edip ar\u0131nm\u0131\u015flar\u0131n saflar\u0131na kat\u0131lmalar\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7\u0131k tutaktad\u0131r. Fakat:<\/p>\n

“Yoksa s\u00fcrekli k\u00f6t\u00fcl\u00fck yap\u0131p dururken \u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011fine gelince `\u015eimdi tevbe ettim’ diyenlerin tevbesi ge\u00e7erli de\u011fildir.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc bu tevbe sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri taraf\u0131ndan \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f g\u00fcnahlar\u0131ndan mecburiyet alt\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bir tevbedir. Art\u0131k g\u00fcnah i\u015fleme olana\u011f\u0131 kalmam\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fleme f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 pervas\u0131zca kulland\u0131ktan sonra k\u00f6\u015feye s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f kimselerin tevbesidir bu tevbe. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah bu tevbeyi kabul etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir tevbe ne kalbin tekrar \u0131sl\u00e2h olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ne hayata d\u00fczelme, iyile\u015fme getirir ve ne de ki\u015filikte ve gidi\u015fatta olumlu bir de\u011fi\u015fimin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n

Acaba tevbe ni\u00e7in kabul olunuyor? Yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar ona s\u0131\u011f\u0131narak y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcvenlik b\u00f6lgesine ge\u00e7sinler, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k \u00e7\u00f6l\u00fcnde taban tepmekten kendilerini kurtars\u0131nlar, \u015feytan\u0131n sanca\u011f\u0131 alt\u0131ndaki sap\u0131klar s\u00fcr\u00fcs\u00fcnden kurtularak insanl\u0131k ailesinin onurlu saflar\u0131na kat\u0131ls\u0131nlar, b\u00f6ylece e\u011fer tevbe ettikten sonra ki \u00f6m\u00fcr dilimleri yeterli olursa iyi ameller i\u015flesinler, yok e\u011fer nerede ve ne zaman \u00e7\u0131kageleceklerini bilmedikleri, g\u00fcn\u00fc belirli \u00f6l\u00fcm kap\u0131lar\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finde kendilerini yakalamay\u0131 bekliyorsa hi\u00e7 de\u011filse do\u011frulu\u011fun sap\u0131kl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan etsinler diye kabul olunuyor. Devam ediyoruz:<\/p>\n

“Bir de kafir olarak \u00f6lenlerin tevbesi ge\u00e7erli de\u011fildir.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc onlarla tevbe aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ipler kopmu\u015f, b\u00fct\u00fcn ba\u011flar kesilmi\u015ftir. Onlar y\u00fcce Allah’\u0131n affedicili\u011fi ile aralar\u0131nda varolan b\u00fct\u00fcn f\u0131rsatlar\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Dahas\u0131 var:<\/p>\n

“B\u00f6yleleri i\u00e7in ac\u0131kl\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.”<\/p>\n

Yani bu azab\u0131 \u015fimdiden onlar i\u00e7in kotar\u0131p d\u00fczenledik. O onlar\u0131 bekliyor. Ba\u015fkaca bir haz\u0131rl\u0131\u011fa, kotarma i\u015flemine ihtiyac\u0131 yok.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, ilahi sistem, bir yandan tevbe kap\u0131s\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7\u0131k tutarken \u00f6te yandan da ceza \u015f\u0131kk\u0131n\u0131 \u0131srarla vurguluyor. B\u00f6ylece bu e\u015fsiz ilahi sistemde denge kuruluyor. Bu iki kutuplu denge hayat\u0131n prati\u011fi \u00fczerindeki etkisini meydana getirmekten geri kalm\u0131yor. Bu pratik etkili dengeyi \u0130sl\u00e2m’dan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey ya da yeni sistem kuramaz.<\/p>\n

KADIN<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ikinci konusu kad\u0131n meselesidir.<\/p>\n

Cahiliye d\u00f6nemi Arap toplumunda -\u00e7evredeki di\u011fer cahiliye toplumlar\u0131 gibi kad\u0131na son derece k\u00f6t\u00fc muamele edilirdi. Ona insan haklar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri tan\u0131nmazd\u0131. Erke\u011fe g\u00f6re konumu utan\u0131lacak d\u00fczeyde d\u00fc\u015f\u00fck tutulurdu. Bu konum insandan \u00e7ok bir e\u015fya konumu idi. Bunun yan\u0131nda toplum kad\u0131n\u0131 bir g\u00f6n\u00fcl e\u011flencesi, bir zevk arac\u0131 olarak kullan\u0131yor, onu erkekleri ba\u015ftan \u00e7\u0131karan bir fitne unsuru, bir ayartma fakt\u00f6r\u00fc, \u00e7\u0131plak ve hayas\u0131z bir \u015fehvet arac\u0131 olarak ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fun kuca\u011f\u0131na at\u0131yordu.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu durumda \u0130sl\u00e2m geldi ve kad\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn bu olumsuzluklar\u0131n batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kararak aile yuvas\u0131 i\u00e7indeki do\u011fal \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne, toplumdaki ciddi rol\u00fcn\u00fcn d\u00fczeyine y\u00fckseltmeye giri\u015fti. Kad\u0131n\u0131n bu onurlu d\u00fczeyi, bu surenin ilk ayetinde a\u00e7\u0131klanan temel ilke ile uyum halinde idi. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ey insanlar, Rabbinizden korkunuz. Ki O sizi tek bir ki\u015fiden t\u00fcretti, O tek ki\u015finin e\u015fini de kendi \u00f6z\u00fcnden yaratt\u0131, sonra bu \u00e7iftten \u00e7ok say\u0131da erkek ve kad\u0131n meydana getirerek yery\u00fcz\u00fcne yayd\u0131…” (Nisa suresi; 1)<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m bu ilk ad\u0131m\u0131 att\u0131ktan sonra evlilik hayat\u0131na egemen olan duygular\u0131 geri kalm\u0131\u015f hayvan\u00ee d\u00fczeyden ileri insanl\u0131k d\u00fczeyine y\u00fckseltmeye, bu duygulara kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131, sevgi, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, anlay\u0131\u015f ve nezaket rengi vurmaya, bu duygular\u0131 daha ilk sars\u0131nt\u0131 ve ilk parlama a\u015famas\u0131nda kopmayacak derecede peki\u015ftirmeye ve g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6neldi. Okuyoruz:
\n19- Ey m\u00fcminler, akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n dul e\u015flerini zorla nikahlaman\u0131z helal de\u011fildir. \u0130spatlanm\u0131\u015f bir edepsizlik i\u015flemedikleri s\u00fcrece kendilerine verdi\u011finiz mehrin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 geri almak amac\u0131 ile onlara bask\u0131 yapmay\u0131n\u0131z. Onlara kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131n\u0131z. E\u011fer onlardan ho\u015flanm\u0131yorsan\u0131z, biliniz ki; ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir\u015feyi Allah hakk\u0131n\u0131zda \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n

20- E\u011fer e\u015finizi b\u0131rak\u0131p ba\u015fka bir kad\u0131nla evlenmek isterseniz \u00f6nceki e\u015finize gayet y\u00fckl\u00fc miktarda bir mehir vermi\u015f olsan\u0131z bile bundan hi\u00e7bir \u015fey geri almay\u0131n\u0131z. Yoksa kad\u0131na iftira atarak ve apa\u00e7\u0131k bir g\u00fcnaha girerek mi verdi\u011finizi geri alacaks\u0131n\u0131z?<\/p>\n

21- Verdi\u011finizi nas\u0131l geri al\u0131rs\u0131n\u0131z ki, sizler birbirinizle i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131 olmu\u015fsunuz ve onlar sizden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvence alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

22- Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana, bundan b\u00f6yle babalar\u0131n\u0131z\u0131n evlenmi\u015f oldu\u011fu kad\u0131nlar ile evlenmeyiniz. Bu bir edepsizlik, i\u011fren\u00e7 bir hareket ve son derece \u00e7irkin bir gelenektir.
\n<\/strong>
\n\u0130sl\u00e2m taraf\u0131ndan i\u00e7inde debelendikleri batakl\u0131ktan kurtar\u0131larak o onurlu d\u00fczeye y\u00fckseltilmeden \u00f6nceki d\u00f6nemlerinde Araplar aras\u0131nda \u015f\u00f6yle bir gelenek vard\u0131: Herhangi bir kad\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde adam\u0131n yak\u0131n akrabalar\u0131na kad\u0131n \u00fczerinde \u00f6ncelik hakk\u0131 tan\u0131n\u0131rd\u0131. Ba\u015fka bir deyimle bu kad\u0131n, \u00f6len akrabalar\u0131n\u0131n hayvanlar\u0131 ve di\u011fer mallar\u0131 gibi kendilerine miras kal\u0131rd\u0131. \u0130sterse aralar\u0131ndan biri kad\u0131nla evlenir, isterlerse onu everip ba\u015fl\u0131k paras\u0131n\u0131 al\u0131rlar -t\u0131pk\u0131 hayvan ya da ba\u015fka bir mal satar gibi- isterse de onu, fidye \u00f6deyip kendini serbest b\u0131rakt\u0131r\u0131ncaya kadar evlenmesine izin vermezler, evlerinde tutarlard\u0131.<\/p>\n

Yine aralar\u0131ndaki bir ba\u015fka gelene\u011fe g\u00f6re kad\u0131n\u0131n kocas\u0131 \u00f6l\u00fcnce adam\u0131n miras\u0131 \u00fczerinde yetkili olan en yak\u0131n akrabas\u0131 eve gelir, dul kad\u0131n\u0131n \u00fczerine elbisesini atard\u0131, b\u00f6ylece hi\u00e7 kimse o kad\u0131na yana\u015famaz, adam ona t\u0131pk\u0131 bir haraca, bir ganimet mal\u0131na konar gibi konard\u0131! E\u011fer kad\u0131n g\u00fczelse adam onunla evlenir, \u00e7irkin ise \u00f6l\u00fcnceye kadar yan\u0131nda tutar, sonra miras\u0131n\u0131 yerdi. Bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ihtim\u00e2lde kad\u0131n\u0131n fidye \u00f6deyerek kendini kurtarmas\u0131 idi. Yaln\u0131z e\u011fer kocas\u0131 \u00f6len kad\u0131n yakay\u0131 ele verip ba\u015f\u0131na elbise ge\u00e7irilmeden \u00f6nce davranarak ailesinin yan\u0131na ka\u00e7arsa bu i\u015flemden kurtulmu\u015f, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kazanm\u0131\u015f, kocas\u0131n\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131ndan pa\u00e7ay\u0131 s\u0131y\u0131rm\u0131\u015f say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Baz\u0131 Araplarda kar\u0131lar\u0131n\u0131 bo\u015farlar. Fakat arkas\u0131ndan eski e\u015flerinin sadece kendi istedikleri erkekle evlenmesi \u015fart\u0131n\u0131 ko\u015farlard\u0131. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckten kurtulmak isteyen bo\u015fanm\u0131\u015f kad\u0131n, eski kocas\u0131ndan vaktiyle ald\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131k paras\u0131n\u0131n ya tamam\u0131n\u0131 ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc geri \u00f6demek zorunda tutulurdu.<\/p>\n

Baz\u0131 cahiliye Araplar\u0131 da \u00f6len akrabalar\u0131n\u0131n dul e\u015fini ailesinin k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki bir erkek \u00e7ocu\u011fu ad\u0131na al\u0131 koyarlard\u0131, zavall\u0131 dul kad\u0131n bu \u00e7ocu\u011fun b\u00fcy\u00fcmesini bekleyecek ve ya\u015f\u0131 tutunca onun kar\u0131s\u0131 olacakt\u0131.<\/p>\n

Bu arada g\u00f6zetimi alt\u0131nda yetim bir k\u0131z bulunduran kimse, kimi zaman, k\u0131z\u0131n ya\u015f\u0131 kem\u00e2le erince evlenmesine izin vermez, o s\u0131ra ya\u015f\u0131 tutmayan o\u011flu ad\u0131na onu bekletir, ilerde bu yetimi o\u011flu ile evlendirerek mal\u0131na el koyard\u0131.<\/p>\n

Cahiliye d\u00f6neminde Araplar aras\u0131nda bunlara benzer daha nice gelenekler vard\u0131. Bu geleneklerin t\u00fcm\u00fc \u0130sl\u00e2m’\u0131n kad\u0131na, yani insanl\u0131\u011f\u0131n olu\u015fum kayna\u011f\u0131 olan “tek nefs”in e\u015fine y\u00f6nelik onurlu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ters d\u00fc\u015f\u00fcyor, kad\u0131n\u0131nki kadar erke\u011fin de insanl\u0131k d\u00fczeyini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor, bu iki cins aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi mal al\u0131m sat\u0131m\u0131 ya da hayvanlar aras\u0131 ili\u015fkiler d\u00fczeyine indirgiyorlard\u0131.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerini bu s\u0131f\u0131r-alt\u0131 \u00e7ukurdan \u00e7\u0131kararak o y\u00fcce ve onurlu d\u00fczeye, insan onuruna yara\u015f\u0131r d\u00fczeye \u00e7\u0131kard\u0131. O insan ki, y\u00fcce Allah ona \u00f6zel bir \u015feref ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f, kendisini di\u011fer alemlerin \u00e7o\u011fundan \u00fcst\u00fcn tutmu\u015ftur. \u015eunu hemen vurgulayal\u0131m ki, \u0130sl\u00e2m’\u0131n insana ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insan hayat\u0131na y\u00f6nelik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 o kadar y\u00fcksek d\u00fczeylidir ki, insanl\u0131k bu d\u00fczey y\u00fcksekli\u011fine bu sayg\u0131n kaynak d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yerde rastlamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, kad\u0131n\u0131n mal ve hayvan gibi miras konusu olmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131. Ayr\u0131ca kad\u0131n\u0131 evlenme hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131p evde al\u0131koymay\u0131, onu mutsuzlu\u011fa mahk\u00fbm etme, zararl\u0131 duruma d\u00fc\u015f\u00fcrme arac\u0131 olarak kullan\u0131lan bu haks\u0131z uygulamay\u0131 da yasaklad\u0131. Yaln\u0131z zina su\u00e7u i\u015fleyen kad\u0131nlar hakk\u0131nda b\u00f6yle bir uygulamaya izin verdi. O da \u015fimdi bildi\u011fimiz zina haddi, belirleninceye kadar y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kald\u0131: Kad\u0131na istedi\u011fi erkek ile evlenebilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131d\u0131. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hem ilk evlilikte hem daha sonraki evliliklerde hem bakireler i\u00e7in hem bo\u015fanm\u0131\u015flar i\u00e7in hem de dullar i\u00e7in, k\u0131sacas\u0131 b\u00fct\u00fcn me\u015fru evlilikler i\u00e7in ge\u00e7erli sayd\u0131. Kad\u0131n ile iyi ge\u00e7inmeyi, kad\u0131na kar\u015f\u0131 iyi davranmay\u0131 erke\u011fe farz k\u0131ld\u0131. Hatta e\u015flerinden ho\u015flanmayan erkekleri bile, bir arada ya\u015famay\u0131 imkans\u0131z hale getirecek istisnai durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, bu zorunlu\u011fun kapsam\u0131 i\u00e7inde tuttu. Bu durumdaki erkeklere ilk duygusal reaksiyonlar\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda kalarak aziz yuvalar\u0131n\u0131 y\u0131kmamay\u0131 tavsiye etti. B\u00f6yle yapacaklar\u0131 yerde gayb alemine, y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisine dikkatlerini y\u00f6neltmelerini, umut ba\u011flamalar\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u015flerini sevmeyen erkekler ne bileceklerdi. Belki y\u00fcce Allah o kad\u0131nlar\u0131 kendi haklar\u0131nda hay\u0131rl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu telkin ile onlar\u0131n so\u011fuk g\u00f6n\u00fcllerine \u0131l\u0131k bir meltemin esintilerini yans\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekten ho\u015flar\u0131na gitmeyen bu e\u015flerinde kendileri hesab\u0131na hay\u0131r gizlenmi\u015f olabilirdi. E\u011fer ilk duygusal reaksiyonlar\u0131n\u0131 bast\u0131rarak e\u015fleri aralar\u0131ndaki ortak hayat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri takdirde ilerde bu sakl\u0131 hayr ile kar\u015f\u0131la\u015fabilirlerdi.<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, akrabalar\u0131n\u0131z\u0131n e\u015flerini zorla nik\u00e2hlaman\u0131z hel\u00e2l de\u011fildir. \u0130spatlanm\u0131\u015f bir edepsizlik yapmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece kendilerine vermi\u015f oldu\u011funuz mehrin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 geri almak amac\u0131 ile onlara bask\u0131 yapmay\u0131n\u0131z. Onlara kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131n\u0131z. E\u011fer onlardan ho\u015flanm\u0131yorsan\u0131z, bilesiniz ki, Allah ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyi hakk\u0131n\u0131zda \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olabilir.”<\/p>\n

Ayetin bu son c\u00fcmlesinin meltemi insan nefsini y\u00fcce Allah’a ba\u011fl\u0131yor, \u00f6fkenin \u015fiddetini yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor, antipatinin sertli\u011fini yumu\u015fat\u0131yor. \u0130nsan kendini so\u011fuk-kanl\u0131 bir \u015fekilde yeniden de\u011ferlendirsin diye. Kar\u0131-koca ili\u015fkileri r\u00fczg\u00e2rda u\u00e7u\u015fan bir t\u00fcy par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesin diye. Bunun yerine bu ili\u015fkilerin ilme\u011fi en kopmaz kulpa, varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli kulpa, m\u00fcminin kalbini y\u00fcce Allah’\u0131na ba\u011flayan kulpa, bu kulplar\u0131n en g\u00fcvenlisine ve en kal\u0131c\u0131s\u0131na ba\u011flans\u0131n diye.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, aile oca\u011f\u0131na huzur, g\u00fcven ve bar\u0131\u015f yuvas\u0131 g\u00f6z\u00fc ile bakar. Kar\u0131-koca ili\u015fkilerini de kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sevgi, merhamet ve dirlik temeline oturtur. E\u015fler aras\u0131ndaki ili\u015fkiye kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f, sempati ve sevgi egemen olsun diye bu ili\u015fkinin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcr iradeye ve serbest tercihe dayand\u0131r\u0131r. \u0130\u015fte bu \u0130sl\u00e2m kocalara “E\u011fer onlardan (e\u015flerinizden) ho\u015flanm\u0131yorsan\u0131z, biliniz ki, Allah ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feyi hakk\u0131n\u0131zda \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olabilir.” buyuruyor. Nik\u00e2h ba\u011f\u0131n\u0131 ciddiye als\u0131n, onu akl\u0131na ilk esti\u011finde kesmesin diye. Kar\u0131-koca ili\u015fkisine s\u0131ms\u0131k\u0131 yap\u0131\u015fs\u0131n, ilk duygusal parlamada ondan kopmas\u0131n diye. Bu son derece \u00f6nemli insanlar aras\u0131 kuruma gereken ciddiyeti atfetsin, onu de\u011fi\u015fken duygular\u0131n ani parlamalar\u0131na ve bir oraya, bir buraya konan hercai karakterli isteklerin budalal\u0131\u011f\u0131na kurban etmesin diye.<\/p>\n

E\u015fini “sevmedi\u011fi” gerek\u00e7esi ile bo\u015famak istedi\u011fini s\u00f6yleyen birine Hz. \u00d6mer’in verdi\u011fi \u015fu cevap ne kadar g\u00fczel ve ne kadar anlaml\u0131d\u0131r!; “Yaz\u0131k sana! Yuvalar sadece sevgi temeline mi dayan\u0131r? Sorumluluk, vefak\u00e2rl\u0131k duygular\u0131 nerede?”<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n dillerinde geveledikleri \u015fu “sevgi” s\u00f6z\u00fc ne kadar ucuz ve kof bir s\u00f6zd\u00fcr! Onlar bu s\u00f6z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile de\u011fi\u015fken bir i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel duyguyu dile getirmek istiyorlar ve bu yanar-d\u00f6ner duygu ad\u0131na kar\u0131-kocan\u0131n ayr\u0131lmas\u0131n\u0131, aile yuvas\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131, hatta kad\u0131n\u0131n kocas\u0131n\u0131 boynuzlamas\u0131n\u0131 -kocas\u0131n\u0131 sevmiyor ya!ve erke\u011fin e\u015fini aldatmas\u0131n\u0131 -kar\u0131s\u0131n\u0131 sevmiyor ya, de\u011fil mi?- mubah g\u00f6r\u00fcyorlar, normal say\u0131yorlar.<\/p>\n

Bu kof ve basit vicdanlarda bu ucuz ve de\u011fi\u015fken i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel duygudan, bu doyumsuz hayvan\u00ee ihtirastan daha \u00fcst\u00fcn ve anlaml\u0131 bir duyguya rastlanmaz. Onlar\u0131n \u015fu hayatta mertlik, soyluluk, erdemlilik, nezaket ve vefak\u00e2rl\u0131k gibi y\u00fcce duygular\u0131n da varoldu\u011funu ve bu duygular\u0131n \u015fu kavramsal planda basitle\u015ftirdikleri, aya\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fckleri ve durmadan dillerine dolad\u0131klar\u0131 sevgiden daha \u00f6nemli oldu\u011funu hi\u00e7 ak\u0131llar\u0131ndan ge\u00e7irmedikleri kesin. Ba\u015fka bir kesin olan ger\u00e7ek de onlar\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedikleri, hi\u00e7 hat\u0131rlar\u0131na getirmedikleri. Onlar g\u00f6z boyay\u0131c\u0131 cahiliye sarho\u015flu\u011fu i\u00e7inde O’ndan uzak ya\u015f\u0131yorlar. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcminlere y\u00f6neltti\u011fi “E\u011fer onlardan (e\u015flerinizden) ho\u015flanm\u0131yorsan\u0131z, biliniz ki Allah ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyi hakk\u0131n\u0131zda \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olabilir.” uyar\u0131c\u0131 telkin onlara hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemez, kendileri i\u00e7in hi\u00e7bir anlam ta\u015f\u0131maz.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc vicdanlar\u0131 y\u00fcksek d\u00fczeylere \u00e7\u0131karan, ideallere seviye kazand\u0131ran; insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 hayvansal i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin, t\u00fcccar h\u0131rs\u0131n\u0131n ve ba\u015f\u0131bo\u015fluk koflu\u011funun a\u015fa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kurtararak \u00fcst d\u00fczeylere \u00e7\u0131karan tek fakt\u00f6r, hakka ba\u011fl\u0131 inan\u00e7 sistemidir.<\/p>\n

Erke\u011fin g\u00f6sterece\u011fi bunca sab\u0131r, nezaket, \u00e7\u0131rp\u0131nma ve \u00fcmit dolu bekleyi\u015fe ra\u011fmen e\u011fer bu ortak hayat\u0131n art\u0131k devam edemeyece\u011fi, mutlaka e\u015finden ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka biri ile evlenmek zorunda oldu\u011fu sonucuna kesinlikle var\u0131l\u0131rsa o zaman kad\u0131na yol verilebilir. Yaln\u0131z giderken vaktiyle alm\u0131\u015f oldu\u011fu mehri ve kendisine miras alarak d\u00fc\u015fen mallar\u0131 yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcrecektir. Bunlar k\u00fcl\u00e7elerle alt\u0131n tutar\u0131nda bile olsalar hi\u00e7bir par\u00e7as\u0131n\u0131 geri almak caiz de\u011fildir. Bunlardan herhangi bir\u015fey almak a\u00e7\u0131k vebal ve \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez bir g\u00fcnaht\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“E\u011fer e\u015finizi b\u0131rak\u0131p ba\u015fka bir kad\u0131n ile evlenmek isterseniz, \u00f6nceki e\u015finize gayet y\u00fckl\u00fc miktarda bir mehir vermi\u015f olsan\u0131z bile bundan hi\u00e7bir \u015fey geri almay\u0131n\u0131z. Yoksa kad\u0131na iftira atarak ve apa\u00e7\u0131k bir g\u00fcnaha girerek mi verdi\u011finizi geri alacaks\u0131n\u0131z?”<\/p>\n

\u015eimdi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve duyurucu bir ifadede derin bir vicdan ok\u015fay\u0131\u015f\u0131 ile, evlilik hayat\u0131n\u0131n \u0131l\u0131k ve ye\u015fillikli bir meltemi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z:<\/p>\n

“Verdi\u011finizi nas\u0131l geri al\u0131rs\u0131n\u0131z ki, sizler birbiriniz ile i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131 olmu\u015fsunuz ve e\u015fleriniz sizden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvence alm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n

Buradaki “girmek, b\u00fct\u00fcnle\u015fmek” anlam\u0131na gelen “Efda” fiili t\u00fcmle\u00e7siz b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Yani s\u00f6z\u00fcn \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131k tutuluyor. B\u00fct\u00fcn muhtemel anlamlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrs\u00fcn, b\u00fct\u00fcn esintilerini yans\u0131ts\u0131n, b\u00fct\u00fcn mesajlar\u0131n\u0131 duyursun diye. Bu fiil sadece v\u00fccudlar\u0131n birbirine girmesi, b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi kavram\u0131 ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz. Bu yolda duygular\u0131, sezgileri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, aile s\u0131rlar\u0131n\u0131 ortak arzular\u0131 ve her anlamdaki ileti\u015fim bi\u00e7imlerini de i\u00e7erir. Fiilin genel anlaml\u0131 olu\u015fu bu ortak hayat\u0131n gecelerine ve g\u00fcnd\u00fczlerine ili\u015fkin bir\u00e7ok manzaray\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirir ve kar\u0131kocay\u0131 uzun s\u00fcre bir arada tutan bu kuruma ili\u015fkin bir\u00e7ok hat\u0131ra akla getirir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca her sevgi parlay\u0131\u015f\u0131 bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir, her sevgi dolu bak\u0131\u015f bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir, her el ele dokunu\u015f, her bedeni temas bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir, her ortak ac\u0131 ya da ortak emel bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir, her anl\u0131k ya da gelece\u011fe ili\u015fkin ortak d\u00fc\u015f\u00fcnce bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir, her ge\u00e7mi\u015fe y\u00f6nelik ortak \u00f6zlem bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir, her yeni ‘\u00e7ocuktaki bulu\u015fma bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmedir…<\/p>\n

\u0130\u015fte “Birbiriniz ile i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131 olmu\u015fsunuz” ifadesi bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve duygu y\u00fckl\u00fc ifade, b\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, duygu, esinti, heyecan ve imaj birikimini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131yor. O zaman bu manzaran\u0131n yan\u0131nda s\u00f6z\u00fc edilen basit maddi endi\u015fe k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcyor, ayr\u0131l\u0131k an\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn bu kesik kesik imaj birikimini, b\u00fct\u00fcn bu hat\u0131ra y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 hayalinde ve vicdan\u0131nda canland\u0131ran koca, evlenirken kar\u0131s\u0131na verdiklerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc geri istemekten utan\u0131r.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan bu imaj, hat\u0131ra ve duygu birikimine de\u011fi\u015fik renkte ba\u015fka bir fakt\u00f6r\u00fcn daha eklendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

“E\u015fleriniz ‘sizden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00fcvence alm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n

Bu g\u00fcvence Allah ad\u0131na, Allah’\u0131n yasas\u0131 uyar\u0131nca verilen nikah s\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Bu hi\u00e7bir m\u00fcmin kalbin hafife alamayaca\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve son derece \u00f6nemli bir g\u00fcvencedir. \u0130\u015fte o m\u00fcminleri muhatap tutan bu ayet, bu s\u0131fatlar\u0131na dayanarak onlar\u0131 bu a\u011f\u0131r sorumluluklu s\u00f6ze, bu sa\u011flam g\u00fcvenceye sayg\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda o\u011fullar\u0131n, babalar\u0131n eski e\u015fleri ile evlenmeleri, ay\u0131plama ve k\u0131nama y\u00fckl\u00fc b\u00efr dille, yasaklan\u0131yor. Araplar\u0131n cahiliye d\u00f6neminde serbest olan bu duygular\u0131na kimi zaman dul kad\u0131nlar\u0131n evlenmelerini engellemenin sebebini olu\u015fturuyordu. Ya \u00f6lm\u00fc\u015f baban\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki o\u011flu b\u00fcy\u00fcs\u00fcn de babas\u0131n\u0131n dul e\u015fi ile evlensin ya da e\u011fer erkek \u00e7ocu\u011fu evlilik \u00e7a\u011f\u0131nda ise babas\u0131n\u0131n eski e\u015fine herhangi bir e\u015fya gibi miras\u00e7\u0131 olsun diye b\u00f6yle bir gelenek vard\u0131. \u0130sl\u00e2m gelince bu uygulamay\u0131 son derece kesin ve a\u011f\u0131r bir dille yasaklad\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n

“Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana, bundan b\u00f6yle babalar\u0131n\u0131z\u0131n evlenmi\u015f oldu\u011fu kad\u0131nlar ile evlenmeyiniz. Bu bir edepsizlik, i\u011fren\u00e7 bir hareket ve son derece \u00e7irkin bir gelenektir.”<\/p>\n

Biz bu yasa\u011f\u0131n arkas\u0131nda \u00fc\u00e7 \u00f6nemli sebep g\u00f6r\u00fcyoruz. Ger\u00e7i biz insanlar \u015feriat h\u00fck\u00fcmlerinin b\u00fct\u00fcn hikmetlerini kavrayamay\u0131z. Fakat bu h\u00fck\u00fcmlere boyun e\u011fmemiz, onlara isteyerek teslim olmam\u0131z, onlar\u0131n hikmetlerini anlay\u0131p anlayamam\u0131za ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Bu h\u00fck\u00fcmlerin mutlaka bir hikmete dayand\u0131klar\u0131ndan, insanlar\u0131n yarar\u0131na olduklar\u0131ndan emin olmam\u0131z i\u00e7in onlar\u0131n y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan yasalla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 bilmemiz yeterlidir.<\/p>\n

Evet, dedi\u011fimiz gibi biz bu yasa\u011f\u0131n arkas\u0131nda \u015fu \u00fc\u00e7 hikmetin bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

1- Her \u015feyden \u00f6nce baban\u0131n e\u015fi ana konumundad\u0131r.<\/p>\n

2- Bu yasak baban\u0131n yerine ge\u00e7ecek olan evlad\u0131n babas\u0131n\u0131 bir rakip olarak hayalinde canland\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme endi\u015fesi ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc erkek, kar\u0131s\u0131n\u0131n eski kocas\u0131na kar\u015f\u0131 f\u0131tri olarak, do\u011fal bir e\u011filimle antipati duyar. E\u011fer bu t\u00fcr bir evlilik olursa o zaman evlat babas\u0131na kar\u015f\u0131 antipati duyacak, ona nefret besleyecek demektir!<\/p>\n

3- Bu yasak, baba e\u015fine basit bir miras mal\u0131 gibi konma ku\u015fkusunu k\u00f6k\u00fcnden silme amac\u0131 ta\u015f\u0131r. Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi bu anlay\u0131\u015f ve ona ba\u011fl\u0131 uygulama cahiliye d\u00f6neminde ge\u00e7erli idi. Oysa bu anlay\u0131\u015f ve bu uygulama hem kad\u0131n\u0131n hem de erke\u011fin insanl\u0131k de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcren bir ay\u0131pt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n ile erkek bir tek ortak insandan t\u00fcremi\u015flerdir. Buna g\u00f6re birinin k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, horlanmas\u0131, hi\u00e7 ku\u015fkusuz di\u011ferinin de k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015fmesi, onurunun zedelenmesi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n

\u0130\u015fte gerek bu g\u00f6rebildi\u011fimiz ve gerekse kavrayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer ba\u015fka sebepler y\u00fcz\u00fcnden \u0130sl\u00e2m, bu evlilik t\u00fcr\u00fcn\u00fc son derece \u00e7irkin sayd\u0131, onu i\u011fren\u00e7 bir rezillik ve \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir gelenek kabul etti. Yaln\u0131z \u0130sl\u00e2m’\u0131n bu yasaklamay\u0131 getirmeden \u00f6nceki ge\u00e7mi\u015f cahiliye d\u00f6nemi uygulamalar\u0131 hari\u00e7. Onlar ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f ve hesaplar\u0131 noksanl\u0131klar\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcnden m\u00fcnezzeh olan y\u00fcce Allah’\u0131n iradesine kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

EVLEN\u0130LMES\u0130 YASAK OLANLAR<\/p>\n

Bu derste yer alan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm, evlenilmesi yasak olan di\u011fer kad\u0131nlar\u0131 ele almaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu, gerek ailenin gerekse toplumun d\u00fczenlenmesinde at\u0131lan bir ad\u0131md\u0131r.
\n23- Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana, bundan b\u00f6yle analar\u0131n\u0131z, k\u0131zlar\u0131n\u0131z, karde\u015fleriniz, halalar\u0131n\u0131z, teyzeleriniz, erkek karde\u015flerinizin k\u0131zlar\u0131, k\u0131z karde\u015flerinizin k\u0131zlar\u0131, sizi emziren s\u00fctanneleriniz, s\u00fctkarde\u015fleriniz, kaynanalar\u0131n\u0131z, cinsel ili\u015fkide bulundu\u011funuz \u00e8\u015flerinizden do\u011fan g\u00f6zetiminiz alt\u0131ndaki \u00fcvey k\u0131zlar\u0131n\u0131z -e\u011fer analar\u0131 ile cinsel ili\u015fkide bulunmam\u0131\u015f iseniz bu k\u0131zlar ile evlenmenizin sak\u0131ncas\u0131 yoktur- \u00f6z o\u011fullar\u0131n\u0131z\u0131n e\u015fleri ile evlenmeniz ve iki k\u0131z karde\u015fi birlikte nikah\u0131n\u0131z alt\u0131nda bulundurman\u0131z size haram k\u0131l\u0131nd\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve merhametlidir.<\/strong>
\nEvlenilmesi yasak olan kad\u0131nlar, ilkel-ileri t\u00fcm milletlerde bilinmektedir. Ancak yasa\u011f\u0131n nedenleri ve dereceleri de\u011fi\u015fik milletlerin yan\u0131nda farkl\u0131l\u0131k arz etmi\u015ftir. \u0130lkel halklarda bu \u00e7emberin olduk\u00e7a geni\u015fken, ileri halklarda ise \u00e7emberin darald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’da evlenilmesi yasak olan kad\u0131nlara gelince, bunlar \u015fu ayette, \u00f6ncekinde ve sonraki ayette a\u00e7\u0131klanan s\u0131n\u0131flard\u0131r. Bunlardan baz\u0131s\u0131 ebediyyen yasakt\u0131r, baz\u0131s\u0131 ise ge\u00e7icidir. Kimisi hesap nedeniyle, kimisi emzirmeden dolay\u0131, kimisi de evlilikten do\u011fan akrabal\u0131k y\u00fcz\u00fcnden yasakt\u0131r.<\/p>\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, di\u011fer toplumlarda tan\u0131nan her t\u00fcr ba\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r \u0130sl\u00e2m. \u0130nsanlar\u0131n \u0131rk, renk ve kavmiyetlerinin bir de bir \u0131rk ve bir vatan i\u00e7in deki s\u0131n\u0131fsal ve toplumsal konumlar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan do\u011fan ba\u011flar gibi…” \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131nda yak\u0131nl\u0131k nedeniyle evlenilmesi yasak olan kad\u0131nlar d\u00f6rt s\u0131n\u0131ft\u0131r:<\/p>\n

Birincisi; ne kadar yukarda olursa olsun us\u00fbl, (yukar\u0131ya do\u011fru say) dolay\u0131s\u0131yle, ne kadar yukar\u0131da olurlarsa olsunlar ki\u015finin anas\u0131yla, gerek ana taraf\u0131ndan gerekse baba taraf\u0131ndan neneleriyle evlenmesi yasakt\u0131r. “…Analar\u0131n\u0131z size haram k\u0131l\u0131nd\u0131..”<\/p>\n

\u0130kincisi; a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru t\u00fcm \u00e7ocuklar (f\u00fcr\u00fb); Yani ki\u015finin k\u0131zlar\u0131yla ve k\u0131z erkek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n k\u0131zlar\u0131yla evlenmesi yasakt\u0131r. “…K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z…”<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc; a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru anne-baban\u0131n t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131. Buna g\u00f6re ki\u015finin k\u0131z karde\u015fiyle, erkek veya k\u0131z karde\u015flerinin k\u0131zlar\u0131yla ve karde\u015flerinin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n k\u0131zlar\u0131yla evlenmesi yasakt\u0131r. “…k\u0131z karde\u015fleriniz…” “…. Erkek karde\u015finizin k\u0131zlar\u0131 ve k\u0131z karde\u015finizin k\u0131zlar\u0131…”<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc; Dedelerine do\u011frudan ba\u011flanan \u00e7ocuklar\u0131, yani ki\u015finin halas\u0131, teyzesi, babas\u0131n\u0131n halas\u0131, babadan veya anadan taraf ninesinin halas\u0131 ile evlenmesi yasakt\u0131r. “…Halalar\u0131n\u0131z, teyzeleriniz…” Ancak dedelere do\u011frudan ba\u011flanmayan \u00e7ocuklarla evlenmek hel\u00e2ldir. Bu nedenle amca ve hala \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, day\u0131 ve teyze \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n evlenmesi serbesttir.<\/p>\n

Evlilik nedeniyle meydana gelen yasaklar ise be\u015f tanedir:<\/p>\n

1- Kar\u0131n\u0131n yukar\u0131ya do\u011fru (usul) akrabas\u0131, adam\u0131n e\u015finin anas\u0131yla, ne kadar yukar\u0131da olursa olsun baba veya ana taraf\u0131ndan nenesiyle evlenmesi yasakt\u0131r. Bu yasak erke\u011fin e\u015fiyle yaln\u0131zca nikah ahdini ger\u00e7ekle\u015ftirmesiyle birlikte y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer. Cinsel ili\u015fkide bulunmas\u0131 ya da bulunmamas\u0131 fark etmez. “…Kaynanalar\u0131n\u0131z…”<\/p>\n

2- Kar\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131… Yani ki\u015finin e\u015finin k\u0131z\u0131yla ne kadar a\u015fa\u011f\u0131da olursa olsun erkek kad\u0131n t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n k\u0131zlar\u0131yla evlenmesi yasakt\u0131r. Ancak bu yasak, cinsel ili\u015fkide bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmez. “…Cinsel ili\u015fkide bulundu\u011funuz e\u015flerinizden do\u011fan g\u00f6zetiminiz alt\u0131ndaki \u00fcvey k\u0131zlar\u0131n\u0131z. E\u011fer analar\u0131yla cinsel ili\u015fkide bulunmam\u0131\u015f iseniz bu k\u0131zlarla evlenmenizin sak\u0131ncas\u0131 yoktur.”<\/p>\n

3- Baban\u0131n ve ne kadar yukar\u0131da olursa olsun her iki taraf\u0131n dedelerin e\u015fleri. Yani ki\u015finin babas\u0131n\u0131n kar\u0131s\u0131 ve ne kadar yukar\u0131da olursa olsun ana ve baba taraf\u0131ndan dedelerinden birinin kar\u0131s\u0131yla evlenmesi yasakt\u0131r. “Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana bundan b\u00f6yle babalar\u0131n\u0131z\u0131n nikahlad\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nlar\u0131 kendinize nikahlamay\u0131n.” Yani bu t\u00fcr nikahtan cahiliyede yapt\u0131klar\u0131 m\u00fcstesna. Bilindi\u011fi gibi cahiliyyeden bu nikah\u0131 caiz g\u00f6r\u00fcrlerdi.<\/p>\n

4- O\u011fullar\u0131n ve a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131n e\u015fleri. Ki\u015finin kendi s\u00fclb\u00fcnden olan o\u011flunun ve ne kadar a\u015fa\u011f\u0131da olursa olsun o\u011flunun ve k\u0131z\u0131n\u0131n<\/p>\n

o\u011fullar\u0131n\u0131n kar\u0131lar\u0131yla evlenmesi yasakt\u0131r. “…\u00d6z o\u011fullar\u0131n\u0131z\u0131n e\u015fleriyle evlenmeniz haram k\u0131l\u0131nd\u0131…” B\u00f6ylece bu ayet cahiliyede evlatl\u0131\u011f\u0131n kar\u0131s\u0131yla evlenmeyi yasaklayan adeti iptal edip bu yasa\u011f\u0131 \u00f6z o\u011fullar\u0131n\u0131n kar\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131rmaktad\u0131r. Ahzab suresinde de\u011finilece\u011fi gibi evlatl\u0131klar \u00f6z babalar\u0131n\u0131n ad\u0131yla \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n

5- Kar\u0131n\u0131n k\u0131z karde\u015fi. Bu yasaklama ge\u00e7icidir. Ve kar\u0131n\u0131n sa\u011f olu\u015funa ve adam\u0131n nikah\u0131nda bulunmas\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yasak olan iki k\u0131z karde\u015fi ayn\u0131 anda bir nikah alt\u0131nda tutmakt\u0131r.<\/p>\n

“…\u0130ki k\u0131z karde\u015fi birlikte nikah\u0131n\u0131z alt\u0131nda bulundurman\u0131z size haram k\u0131l\u0131nd\u0131… Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana.” Yani cahiliye de yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu t\u00fcr nikah hari\u00e7. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde bu nikah\u0131 caiz g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

Nesep ve evlilik dolay\u0131s\u0131yla yasak olanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc emzirme nedeniyle de yasakt\u0131rlar. Bu da dokuz yasa\u011f\u0131 i\u00e7ermektedir:<\/p>\n

1- S\u00fct anne ve ondan yukar\u0131s\u0131 (usul) “…Sizi emziren s\u00fct anneleriniz.. ”<\/p>\n

2- S\u00fct k\u0131z\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru onun k\u0131zlar\u0131 (Adam\u0131n s\u00fct k\u0131z\u0131 nikah\u0131 alt\u0131ndaki kar\u0131s\u0131n\u0131n emzirdi\u011fi k\u0131zd\u0131r)<\/p>\n

3- S\u00fct k\u0131z karde\u015f ve a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru onun k\u0131zlar\u0131 “…S\u00fct karde\u015fleriniz…”<\/p>\n

4- S\u00fct hala ve teyze (s\u00fct teyze, s\u00fct annenin k\u0131z karde\u015fidir. S\u00fct hala ise s\u00fctannenin kocas\u0131n\u0131n k\u0131z karde\u015fidir.)<\/p>\n

5- Kar\u0131n\u0131n s\u00fct annesi (\u00e7ocuklu\u011funda kad\u0131n\u0131 emziren kad\u0131n) ve ondan yukar\u0131s\u0131. Bu yasak nesepte oldu\u011fu gibi kad\u0131n\u0131n yaln\u0131zca nikahlamakla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer.<\/p>\n

6- Kar\u0131n\u0131n s\u00fct k\u0131z\u0131 (kad\u0131n\u0131n evlenmeden \u00f6nce emzirdi\u011fi k\u0131z) ve a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru onun k\u0131zlar\u0131 . Kad\u0131nla cinsel ili\u015fkiye girilmedik\u00e7e bu yasak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmez.<\/p>\n

7- S\u00fct baba, s\u00fct dede ve bundan yukar\u0131s\u0131n\u0131n e\u015fleri. (S\u00fct baba \u00e7ocuklar\u0131 kar\u0131s\u0131na emzirten adamd\u0131r. Bu \u00e7ocu\u011fun yaln\u0131zca kendisini emziren e\u015fiyle evlenmesi yasak de\u011fildir, bu onun s\u00fct annesidir. S\u00fct babas\u0131n\u0131n kar\u0131s\u0131 olan di\u011fer kad\u0131nlarla evlenmesi yasakt\u0131r.)<\/p>\n

8- S\u00fct o\u011flunun ve ondan a\u015fa\u011f\u0131s\u0131n\u0131n kar\u0131lar\u0131.<\/p>\n

9- Kad\u0131nla s\u00fct k\u0131z karde\u015fini, s\u00fct halas\u0131m, s\u00fct teyzesinin veya emzirme nedeniyle mahrem olan herhangi bir kad\u0131n\u0131 nikah alt\u0131nda bulundurmak yasakt\u0131r.\u00b7<\/p>\n

Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan yasaklar\u0131n bir, iki ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ayetin nass\u0131yla yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak di\u011fer yasaklar Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Nesep bak\u0131m\u0131ndan haram olanlar emzirme yoluyla da haramd\u0131r.”\u00b7(Buhari ve M\u00fcslim) hadisi uyar\u0131nca belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Bunlar, \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131nda evlenilmesi yasak olan kad\u0131nlard\u0131r. Ancak ayet yasaklaman\u0131n -\u00f6zel ya da genel- bir nedenini belirlememektedir. \u0130leri s\u00fcr\u00fclen t\u00fcm nedenler, insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce, g\u00f6r\u00fc\u015f ve de de\u011ferlendirmesidir<\/p>\n

Ancak burada genel bir neden olacakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda her yasa\u011f\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc yasaklama nedenleri de bulunacakt\u0131r. Baz\u0131 yasaklar\u0131n aras\u0131nda ortak dedenler de olacakt\u0131r ku\u015fkusuz.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin \u015f\u00f6yle denilebilir; “Akrabalar aras\u0131ndaki evlilik neslin c\u0131l\u0131zla\u015fmas\u0131na zamanla da zay\u0131fla\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc zay\u0131fl\u0131k \u00f6zellikleri \u00e7ocukta odakla\u015f\u0131p birle\u015firler. Bunun tersine, s\u00fcrekli yeni yabanc\u0131 kanlar\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131na f\u0131rsat verilirse \u00e7ocu\u011fun se\u00e7kin yetenekleri artar, neslin canl\u0131l\u0131k ve yetenekleri tazelenir.<\/p>\n

Ya da “Anneler, k\u0131zlar, k\u0131z karde\u015fler, halalar, teyzeler, erkek ve k\u0131z karde\u015fin k\u0131zlar\u0131, ayn\u0131 \u015fekilde emzirme nedeniyle akraba olunan benzerleri, kar\u0131lar\u0131n anneleri, e\u015flerin k\u0131zlar\u0131, -himayedeki \u00fcvey k\u0131zlar- gibi evlenmesi yasak s\u0131n\u0131flarla kurulacak ili\u015fkinin g\u00f6zetim, \u015fefkat, sayg\u0131 ve vakara dayanmas\u0131 istenmektedir. Bu y\u00fczden evlilik hayat\u0131nda bo\u015fanma ve ayr\u0131l\u0131\u011fa kadar g\u00f6t\u00fcren ihtilaflar gibi \u015feylere meydan verilmemesi arzu edilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc -bu ayr\u0131l\u0131klar\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fc etkilerle- kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 istenen duygular tahrip olur” denilebilir.<\/p>\n

Veya \u015f\u00f6yle denilebilir: “Himaye edilen \u00fcvey k\u0131zlar, iki k\u0131z karde\u015fi bir nikahta bulundurmak, kar\u0131n\u0131n annesi ve baban\u0131n kar\u0131s\u0131 gibi s\u0131n\u0131flar\u0131n yasaklanmas\u0131yla o\u011fulluk ve karde\u015flik duygular\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmemesi hedeflenmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131z\u0131n\u0131n kocas\u0131 konusunda kendine rakip g\u00f6ren annenin -k\u0131z ve k\u0131z karde\u015f de bu durumdad\u0131r- hayat\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131z\u0131na, ya da bir anne-baba da birle\u015ftikleri k\u0131z karde\u015fine ve annesine -annesi oldu\u011fu halde- kar\u015f\u0131 tertemiz duygular\u0131n\u0131n devam etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kendisinden sonra kar\u0131s\u0131n\u0131n o\u011fluna kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen baba ya da bo\u015fanan baban\u0131n kendisine rakip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen o\u011ful da \u00f6yle. Baba ile o\u011ful aras\u0131nda lekelenmesi istenmeyen ili\u015fkiler nedeniyle ayn\u0131 \u015fey soyundan gelen o\u011fullar i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.”<\/p>\n

\u015e\u00f6yle de denilebilir; Evlilik ili\u015fkisi, aile \u00e7emberinin geni\u015fleyip akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ta\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Bu y\u00fczden yak\u0131n akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131yla birbirine ba\u011fl\u0131 kimseler aras\u0131nda evlenme zorunlulu\u011fu yoktur. Bir hikmeti bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu durumda olanlar\u0131n evlenmesi yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 nerdeyse kopmak \u00fczere olacak kadar uzak bulunanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda akrabalar\u0131n evlenmesine m\u00fcsaade edilmemi\u015ftir.”<\/p>\n

Nedeni ne olursa olsun biz, y\u00fcce Allah’\u0131n se\u00e7tiklerinin \u00f6tesinde bir hikmetin, bir iyili\u011fin bulundu\u011funu kabul ediyoruz. Bilmemiz ya da bilmememiz fark etmez. Bunun soruna herhangi bir etkisi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ho\u015fnutluk ve kabullenme ile birlikte uyup uygulama zorunlulu\u011fundan herhangi bir \u015fey eksiltmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n \u015feriat\u0131yla h\u00fckm olunmadan sonra da buna kar\u015f\u0131 g\u00f6\u011fs\u00fcnde herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 duymaks\u0131z\u0131n tam anlam\u0131yla teslim olmad\u0131k\u00e7a bir kalpte iman ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n

Ard\u0131ndan Kur’an’\u0131n h\u00fck\u00fcm bildiren nass\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm yasaklara ili\u015fkin son bir s\u00f6z yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu yasaklar, iki durumun d\u0131\u015f\u0131nda cahiliye gelene\u011finde de yasakt\u0131. Bunlar babalar\u0131n nikahlad\u0131klar\u0131 kad\u0131nlar ve iki k\u0131z karde\u015fi birlikte nikahlamakt\u0131. Cahiliye toplumunda ho\u015f kar\u015f\u0131lamamakla beraber caizdi bu t\u00fcr evlilik.<\/p>\n

Ancak -b\u00fct\u00fcn bu yasaklar\u0131 koyan- \u0130sl\u00e2m, bunlar\u0131 yasaklarken kesinlikle cahiliye gelene\u011fine dayanmamaktad\u0131r. Bu yasaklar\u0131 yeni ba\u015ftan ve kendine \u00f6zg\u00fc otoritesine dayanarak koymaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcm \u015f\u00f6yle geliyor:<\/p>\n

“Analar\u0131n\u0131z size haram k\u0131l\u0131nd\u0131…”<\/p>\n

Buradaki sorun g\u00f6stermelik bir sorun de\u011fildir. Bir b\u00fct\u00fcn olarak bu dinin sorunudur. Bu konudaki d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn kavranmas\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak bu dinin kavranmas\u0131 demektir. Onun dayand\u0131\u011f\u0131 temelin kavranmas\u0131 demektir. uluhiyet temeli ve tek ba\u015f\u0131na Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lma…<\/p>\n

Bu din, helal k\u0131lma (serbest b\u0131rakma) ve haram k\u0131lma (yasaklama)’n\u0131n tamamen Allah’a ait oldu\u011funu yerle\u015ftiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de uluhiyetin en belirgin \u00f6zellikleridir. Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7bir otoritenin helal k\u0131lma (serbest b\u0131rakma) ve haram k\u0131lma (yasaklama) yetkisi yoktur. Tek ba\u015f\u0131na Allah insanlar i\u00e7in diledi\u011fini helal diledi\u011fini haram k\u0131lar. Bunda ve \u015funda Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7 kimse herhangi bir h\u00fck\u00fcm koyamaz. Kimse b\u00f6yle bir iddiaya kalk\u0131\u015famaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu davran\u0131\u015f uluhiyyet iddias\u0131nda bulunmakla e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00fczden cahiliye herhangi bir \u015feyi serbest ya da yasak k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu yasaklama ve serbest b\u0131rakma temelden bat\u0131ld\u0131r. D\u00fczeltmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha ba\u015flang\u0131\u00e7tan varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m cahiliyenin helal ya da haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca, i\u015fin ba\u015f\u0131nda temelden bunlar\u0131n batt\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmeder ve onlar\u0131 t\u00fcmden yok sayar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm koymaya yetkisi bulunmayan -\u00e7\u00fcnk\u00fc ilah de\u011fildir- bir kaynaktan do\u011fmaktad\u0131rlar. Bundan sonra \u0130sl\u00e2m h\u00fck\u00fcmlerini yeni ba\u015ftan in\u015fa eder. Cahiliyede helal olan \u015feyi helal k\u0131larken ya da haram bir \u015feyi o da haram k\u0131larken bile bunu yeni ba\u015ftan belirliyor, \u0130sl\u00e2m. Temelden bat\u0131l kabul etti\u011fi cahiliyenin h\u00fck\u00fcmlerine bu konuda itibar etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliye bat\u0131ld\u0131r. Tek ba\u015f\u0131na bu h\u00fck\u00fcmleri koyma yetkisine sahip merciden kaynaklanmamaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu merci y\u00fcce Allah’t\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan hayat\u0131ndaki her\u015feyi kapsayan helal ve harama ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m’\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc budur. Bu hayattaki hi\u00e7bir \u015fey bu \u00e7er\u00e7evenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. Nikahta yeme i\u00e7mede, giyim-ku\u015famda, hareket ve davran\u0131\u015fta inan\u00e7 ve ili\u015fkilerde, ba\u011fl\u0131l\u0131klarda, gelenek ve hayat d\u00fczeninde onun \u015feriat\u0131na uymak suretiyle yetkisini y\u00fcce Allah’a dayand\u0131rmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimsenin helal veya haram k\u0131lma yetkisi yoktur.<\/p>\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda insan hayat\u0131nda -b\u00fcy\u00fck, k\u00fc\u00e7\u00fck- yasaklama (haram) veya serbest (helal) b\u0131rakma i\u015flevini g\u00f6ren t\u00fcm mercilerin h\u00fck\u00fcmleri temelden bo\u015ftur, bat\u0131ld\u0131r. Ve temyizi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131nda yer alan h\u00fck\u00fcmler cahiliyede bulunan h\u00fck\u00fcmleri d\u00fczeltmek veya onlara dayanmak i\u00e7in gelmemi\u015flerdir.<\/p>\n

Aksine bunlar, tek ba\u015f\u0131na bu h\u00fck\u00fcmleri koyma yetkisine sahip merciden kaynaklanan yeni ba\u015ftan bir in\u015fad\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m helal ve harama ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerini b\u00f6yle in\u015fa etti. Sistem ve d\u00fczenini i\u015fte b\u00f6yle kurdu \u0130sl\u00e2m. Gelenek ve g\u00f6reneklerini \u0130sl\u00e2m b\u00f6yle d\u00fczenledi. Bu faaliyetinde tek ba\u015f\u0131na bu yetkiye sahip g\u00fcce dayanm\u0131\u015ft\u0131r ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Kur’an bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yerle\u015fmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterir. Bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn haram ve helal k\u0131lma olaylar\u0131nda cahiliye mensuplar\u0131yla tekrar tekrar m\u00fccadeleye giri\u015fmektedir. \u0130lkeyi belirlerken istink\u00e2r\u0131 bir soru y\u00f6neltmektedir: “De ki; Allah’\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ziyneti, temiz r\u0131z\u0131klan kim haram edermi\u015f?” (A’raf suresi; 32)<\/p>\n

“De ki; gelin size Rabbinizin neleri haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyal\u0131m.” (En’am suresi; 151)<\/p>\n

“De ki; Bana vahyolunanlar i\u00e7inde yiyen bir kimsenin yiyece\u011finde \u00f6l\u00fc yahut ak\u0131t\u0131lan kan veya domuz etinin d\u0131\u015f\u0131nda haram edilmi\u015f bir \u015fey bulmuyorum…” (En’am suresi; 145)<\/p>\n

Bu istink\u00e2ri sorularla y\u00fcce Allah onlar\u0131 \u015fu temel ilkeyle y\u00fczy\u00fcze getirmeyi istemektedir: Haram ve helal k\u0131lma hakk\u0131na tek ba\u015f\u0131na Allah sahiptir. Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na uygun olarak onun otoritesine dayanandan ba\u015fka fert, s\u0131n\u0131f, ulus veya t\u00fcm insanlar i\u00e7inde hi\u00e7 kimsenin b\u00f6yle bir yetkisi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Helal ve haram k\u0131lma -serbest b\u0131rakma ve yasaklama- \u015feriat demektir, din demektir. Buna g\u00f6re helal ve haram k\u0131lan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n boyun e\u011fdi\u011fi din koyma yetkisine sahip kimsedir. Haram ve helal k\u0131lan Allah’tan ba\u015fka biriyse bu durumda insanlar ona boyun e\u011fiyorlar, onun dinindendirler, Allah’\u0131n de\u011fil.<\/p>\n

Bu \u015fekliyle sorun uluhiyyet ve \u00f6zellikleri sorunudur. Bu sorun din ve anlam\u0131 sorunudur. \u0130man ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 sorunudur. O halde yery\u00fcz\u00fcndeki m\u00fcsl\u00fcmanlar, kendileri ile bu durumu g\u00f6zden ge\u00e7irmelidirler. Kendileri nerede bu din nerede? Nerede onlar nerede \u0130sl\u00e2m? Ona bir baks\u0131nlar. \u015eayet hen\u00fcz onlar m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k iddias\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlarsa.<\/p>\n

5. C\u00dcZ’\u00dcN BA\u015eLANGICI<\/p>\n

S\u00fbrenin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de i\u015faret etti\u011fimiz ama\u00e7lar\u0131n ve konular\u0131n \u00e7o\u011funu i\u00e7eren bu c\u00fczde Nisa suresini incelemeye devam edece\u011fiz. Bu c\u00fczde surenin temel hedefleri ve ana konular\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 i\u015fleniyor. Bu temel hedefler ile ana konular\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n

C\u00fcz\u00fcn ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki ayet demetinde \u015funlar\u0131 buluyoruz: Aile kurumuna ili\u015fkin yasal d\u00fczenlemelerin devam\u0131; bu kurumu f\u0131trat\u0131n de\u011fi\u015fmez kurallar\u0131ndan olu\u015fmu\u015f bir temel \u00fczerine oturtmak; yine bu kurumu, e\u015flerin hayat\u0131n\u0131 etkileyen ge\u00e7ici \u015fartlar\u0131n sars\u0131nt\u0131lar\u0131ndan korumak; bunun yan\u0131s\u0131ra hem aileyi ve-hem de toplumu fuhu\u015fa d\u00fc\u015fmekten, yasaklar\u0131n \u00e7i\u011fnenmesinden ve aile-i\u00e7i ili\u015fkileri zedelemekten korumak konular\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yine bu derste, sosyal ve ekonomik d\u00fczenlemelere yeni h\u00fck\u00fcmlerin eklendi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu h\u00fck\u00fcmler, mali ve ticari ili\u015fkileri i\u00e7erdikleri gibi baz\u0131 miras h\u00fck\u00fcmlerini ve hem erke\u011fin, hem de kad\u0131n\u0131n toplumda m\u00fclk edinmesinin hukuk\u00ee kurallar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu yasal d\u00fczenlemelerin -surenin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde dedi\u011fimiz gibi temel amac\u0131 \u015fudur: M\u00fcsl\u00fcman toplumu, cahiliye d\u00fczeninden uzakla\u015ft\u0131r\u0131p \u0130slam’\u0131n \u00f6nerdi\u011fi hayat d\u00fczenine ge\u00e7irmek, ayr\u0131ca cahiliye sisteminin toplumsal niteliklerinin art\u0131klar\u0131n\u0131 silip yerlerine \u0130sl\u00e2m’\u0131n yeni toplumsal vas\u0131flar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek. \u0130l\u00e2hi sistemin cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu \u0130sl\u00e2m toplumuna y\u00fckseli\u015f merdivenini basamak basamak \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak o y\u00fcce doru\u011fa t\u0131rmanmas\u0131na imkan haz\u0131rlamak.<\/p>\n

Be\u015finci c\u00fcz\u00fcn ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00e2yetlerinde \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel ilkelerinin belirlenmesinin yeniden ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu ayetlerde iman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirleniyor, m\u00fcsl\u00fcman olman\u0131n temel \u015fart\u0131 vurgulan\u0131yor. Bu yenilenen vurgulama ile sosyal dayan\u0131\u015fman\u0131n di\u011fer yasal d\u00fczenlemelerine temel olu\u015fturuluyor. En dar anlam\u0131yla ailede ba\u015flay\u0131p toplumdaki t\u00fcm yoksullar\u0131 ve d\u00fc\u015fk\u00fcnleri i\u00e7erecek \u015fekilde geni\u015fliyor. \u0130yilikseverli\u011fin ve sosyal dayan\u0131\u015fman\u0131n emredildi\u011fi bu b\u00f6l\u00fcmde cimrili\u011fin, malla b\u00f6b\u00fcrlenmenin, nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn ve g\u00f6steri\u015f olsun diye iyilikte bulunman\u0131n k\u0131nand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Yine burada yap\u0131lmakta olan ibadete ili\u015fkin psikolojik e\u011fitimin bir y\u00f6n\u00fcne; bu ibadet i\u00e7in temizlenmeye-ar\u0131nmaya, alkoll\u00fc i\u00e7kiyi bu ibadetle ba\u011fda\u015fmaz bir pislik olarak kabul etmeye de de\u011finiliyor. B\u00f6ylece bu hikmetli e\u011fitim sisteminin plan\u0131 uyar\u0131nca alkoll\u00fc i\u00e7ki yolunda bir ad\u0131m daha at\u0131lm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde bu surenin ana konular\u0131ndan biri olan ehl-i kitapla hesapla\u015fma konusu g\u00fcndeme geliyor. Bu hesapla\u015fma ayetlerinde kitap ehlinin m\u00fcsl\u00fcman cemaate ili\u015fkin k\u00f6t\u00fc niyetleri ve kirli emelleri a\u00e7\u0131\u011fa vuruluyor,<\/p>\n

tuzaklar\u0131n\u0131n ve entrikalar\u0131n\u0131n mahiyeti a\u00e7\u0131klan\u0131p, tutumlar\u0131 belirtilerek sonunda kendilerini bekleyen k\u00f6t\u00fc ak\u0131betle ve ac\u0131kl\u0131 azapla tehdit ediliyorlar.<\/p>\n

Bu c\u00fcz\u00fcn d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ayetlerin amac\u0131 ise; dinin anlam\u0131n\u0131, m\u00fcmin olman\u0131n vazge\u00e7ilmez \u015fart\u0131n\u0131 ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 kesin ve yoruma kapal\u0131 bir dille a\u00e7\u0131klamakt\u0131r. Bu ayetlerde \u0130sl\u00e2mi d\u00fczenin mahiyeti; m\u00fcsl\u00fcman\u0131n itaat, ba\u011fl\u0131l\u0131k, emir ve yasaklar\u0131 sadece y\u00fcce Allah’tan alma, s\u0131rf y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminin hakemli\u011fine ba\u015fvurma, peygamberimizin h\u00fck\u00fcmlerine uyma ve boyun e\u011fme konular\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuluyor. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, emanetleri ehillerine teslim etme, insanlar aras\u0131nda adil h\u00fck\u00fcmler verme, insanlar\u0131n hayat\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n sistemini egemen k\u0131lma uygulamalar\u0131na ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri vurgulanmakta ve bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, iman\u0131n pratikte ger\u00e7ekle\u015febilmesinin \u015fart\u0131 say\u0131lmaktad\u0131r. Bu prensiple ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak m\u00fcmin olduklar\u0131n\u0131 iddia ettikleri halde iman\u0131n bu ilk \u015fart\u0131na, yani y\u00fcce Allah’\u0131 ve peygamberimizi her konuda hakem kabul edip bunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine tam bir g\u00f6n\u00fcl ho\u015fnutlu\u011fu ile teslim olma \u015fart\u0131na s\u0131rt \u00e7evirenlerin \u00e7eli\u015fkili tutumlar\u0131 hayretle kar\u015f\u0131lanmakta ve bu a\u00e7\u0131k ve kesin \u015fart\u0131 yerine getirmeyenlerin, bu yoldaki b\u00fct\u00fcn kuru iddialar\u0131na ra\u011fmen asla m\u00fcmin olamayacaklar\u0131 \u0131srarla vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu ilke ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak yine bu be\u015finci b\u00f6l\u00fcmde m\u00fcsl\u00fcman cemaat, bu apa\u00e7\u0131k sistemi savunma u\u011frunda sava\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131lmakta, bu \u00e7a\u011fr\u0131ya yan \u00e7izen y\u0131lg\u0131nlar ile ona s\u0131rt \u00e7eviren m\u00fcnaf\u0131klar k\u0131nanmakta, m\u00fcminlerin kalblerine cihad \u015fevki a\u015f\u0131lanmak amac\u0131 ile \u0130sl\u00e2mi sava\u015f\u0131n ama\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131klanmakta; bask\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan m\u00fcminleri k\u00fcf\u00fcr diyar\u0131ndan kurtararak \u0130sl\u00e2m \u00fclkesine kavu\u015fturman\u0131n, onlara bu y\u00fcce sistemin egemenli\u011fi alt\u0131nda onurlu bir hayat s\u00fcrd\u00fcrme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flaman\u0131n bu cihad\u0131n ba\u015fta gelen hedefi oldu\u011fu belirtilmektedir. Ayr\u0131ca kalbleri korkudan ve y\u0131lg\u0131nl\u0131ktan ar\u0131nd\u0131rmak amac\u0131 ile \u00f6l\u00fcm\u00fcn ecelin ve kaderin mahiyeti anlat\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcm tek ba\u015f\u0131na bile kalsa cihada devam etmesini i\u00e7eren peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015fahs\u0131na y\u00f6nelik bir emirle sona eriyor. Demek ki; bu dini, bu tutarl\u0131 il\u00e2hi sistemi egemen k\u0131lmak i\u00e7in s\u00fcrekli sava\u015fmak, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir g\u00f6revdir.<\/p>\n

Bu c\u00fcz\u00fcn alt\u0131nc\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ayetlerde sava\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak devletleraras\u0131 hukukun bir\u00e7ok kural\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor; \u0130sl\u00e2m toplumu ile ate\u015f-kes imzalam\u0131\u015f ya da bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 yapm\u0131\u015f d\u00fc\u015fman devletler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi anlat\u0131l\u0131yor. Buna g\u00f6re mesele basit bir kaba kuvvet, bir tepeleme ve boyunduruk alt\u0131na alma meselesi de\u011fildir. Tersine farkl\u0131 ideolojilere ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015fman bloklar\u0131n ba\u011fl\u0131lar\u0131na hadise ve \u015fartlar\u0131n gerektirdi\u011fi ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131mla muamele yapmak gerekir.<\/p>\n

Yedinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ayetlerinde belirli bir \u0130sl\u00e2m devleti kuruldu\u011fu, \u0130sl\u00e2m’\u0131n aziz ve onurlu sanca\u011f\u0131 bu devletin g\u00f6klerinde dalgaland\u0131\u011f\u0131 halde buraya g\u00f6\u00e7 etmeyi ihmal ederek k\u00fcf\u00fcr diyar\u0131nda dini inan\u00e7lar\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ihtimaline meydan verenlerin \u00e7ekingenlikleri k\u0131nan\u0131rken bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak mali ve bedeni cihad g\u00f6revi i\u015flenmektedir. Bu k\u0131s\u0131m, m\u00fcminleri sava\u015fmaya, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n izini s\u00fcrmeye, onlara soluk ald\u0131rmamaya, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 kovalama hususunda gev\u015fekli\u011fe kap\u0131lmamaya te\u015fvik eder. Bunun yan\u0131s\u0131ra m\u00fcminlerin<\/p>\n

durumu ile \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n durumunu; her ikisinin istikametleri, ak\u0131betleri ve Ahirette g\u00f6recekleri kar\u015f\u0131l\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan birbirlerinden farkl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 belirten ayetler ile sona erer.<\/p>\n

Sekizinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ayetleri \u0130sl\u00e2m adaletinin bir \u015fahikas\u0131n\u0131, doruk noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f somut bir uygulamas\u0131n\u0131 g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne getiriyor. Bilindi\u011fi gibi bir yahudi haks\u0131z olarak z\u0131rh h\u0131rs\u0131z\u0131 olmakla su\u00e7lanm\u0131\u015f ve bu su\u00e7lama as\u0131ls\u0131z \u015fahitlikler ile per\u00e7inlenmi\u015fti. \u0130\u015fte bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131ndan birbiri pe\u015fi s\u0131ra inen bir dizi ayet, bu masum yahudiyi akl\u0131yor. Oysa yahudiler o s\u0131rada \u0130sl\u00e2m’a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 komplo \u00fcst\u00fcne komplo d\u00fczenlemekle me\u015fguld\u00fcrler. Fakat \u0130sl\u00e2m adaleti, sempati ve antipati gibi duygular\u0131n etkisi alt\u0131nda kalmayan ilahi bir adalettir. Bu olay; insanl\u0131\u011f\u0131n bu e\u015fsiz ve y\u00fcce sistemin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir sistemde ula\u015famad\u0131\u011f\u0131, benzerini ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir adalet doru\u011fudur.’<\/p>\n

Dokuzuncu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn konusu; \u015firk, m\u00fc\u015frikler, \u015firk kaynakl\u0131 hurafeler, bu hurafelerin etkisi ile olu\u015fmu\u015f sap\u0131k sloganlar ve sa\u00e7ma d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. Bu k\u0131sm\u0131n ayetlerinde y\u00fcce Allah’\u0131n adaletine ili\u015fkin as\u0131ls\u0131z saplant\u0131lar ve kuruntular ele al\u0131n\u0131p d\u00fczeltiliyor, cezalar\u0131n ve \u00f6d\u00fcllerin bu saplant\u0131lara ve kuruntulara g\u00f6re de\u011fil, i\u015flenen amellere g\u00f6re bi\u00e7ilece\u011fi belirtiliyor; bunun yan\u0131s\u0131ra tek ger\u00e7ek dinin sadece \u0130sl\u00e2m oldu\u011fu ve bu dinin ayn\u0131 zamanda Hz. \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) de dini oldu\u011fu vurgulan\u0131yor.<\/p>\n

Onuncu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ayetlerinde ise bu surenin ilk konusunu olu\u015fturan kad\u0131nlar\u0131n -\u00f6zellikle yetim k\u0131zlar\u0131n- ve kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131n haklar\u0131na tekrar d\u00f6n\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kad\u0131n\u0131n, kocas\u0131 taraf\u0131ndan ihmal edilmesi ya da aldat\u0131lmas\u0131 olaylar\u0131na ili\u015fkin \u00e7\u00f6z\u00fcmler anlat\u0131l\u0131yor. Bu arada ideal kar\u0131-koca hayat\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in hangi \u015fartlara uyulmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131klan\u0131yor. E\u011fer bu \u015fartlara uyulmaz ise ortak aile hayat\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcyemeyece\u011fi ve bu \u015fartlara ili\u015fkin aksakl\u0131klar giderilemezse e\u015flerin birbirinden ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131n daha hay\u0131rl\u0131 olaca\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n

E\u015flere adil davranma ve genel anlamda aile hayat\u0131na ili\u015fkin bu h\u00fck\u00fcmlerin arkas\u0131ndan gelen uyar\u0131c\u0131 sonu\u00e7 c\u00fcmlelerinde; bu h\u00fck\u00fcmler ile bu direktifler, y\u00fcce Allah’a, Allah’\u0131n g\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn maliki olu\u015funa ve y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fimdiki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p yerlerine ba\u015fka insanlar getirmeye g\u00fcc\u00fc yetti\u011fine ba\u011flan\u0131yor. Bu da meselenin, ilahl\u0131\u011f\u0131n deh\u015fet verici ger\u00e7e\u011fi ile ilgili son derece \u00f6nemli bir husus oldu\u011funu kan\u0131tlar. Arkas\u0131ndan kalplerdeki Allah korkusu harekete ge\u00e7iriliyor ve m\u00fcminlere, her t\u00fcrl\u00fc insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerinde ve verdikleri b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmlerde mutlak anlamda adil olmalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yenileniyor. Bu \u00e7a\u011fr\u0131 yenilemesi, Kur’an’\u0131n bildi\u011fimiz \u00fcsl\u00fbbu uyar\u0131nca, belirli bir konunun dar alan\u0131ndan hareket ederek genel ve yayg\u0131n bir \u00e7evreye a\u00e7\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan bu c\u00fcz\u00fcn son b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ayet demeti geliyor. Bu k\u0131sm\u0131n hemen hemen tek konusu m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 k\u0131namak; m\u00fcminleri ciddi belirgin ve istikametli bir imana sahip olmaya \u00e7a\u011f\u0131rmakt\u0131r. Bunun gere\u011fi olarak m\u00fcminleri m\u00fcsl\u00fcman cemaatten ba\u015fka bir dost, bir dayanak edinmekten, \u0130sl\u00e2m y\u00f6netiminden ba\u015fkas\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermekten ka\u00e7\u0131nmak, gerek m\u00fcnaf\u0131klara ve gerekse bu dinin a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 yersiz bir nezaket g\u00f6stererek ya da onlarla aradaki sosyal ve \u015fahsi ili\u015fkilerin etkisinde kalarak dini konularda gev\u015fek ve savsaklay\u0131c\u0131 davranmamalar\u0131m m\u00fcsl\u00fcmanlara \u00f6nemle telkin etmektir. Bu son tutum m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n belirtilerinden biridir. M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n yeri ise cehennemin en alt kat\u0131d\u0131r. M\u00fcnaf\u0131klar; k\u00e2firleri dost ve m\u00fcttefik edinen kimselerdir.<\/p>\n

Daha sonra bu c\u00fczle birlikte bu b\u00f6l\u00fcm y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131fatlar\u0131na, O’nunla kullar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin niteli\u011fine ve yine O’nun yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015flar\u0131 ve sap\u0131klar\u0131 neden cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin etkili bir a\u00e7\u0131klama ile noktalan\u0131yor. E\u011fer kullar Allah’a iman etseler, O’na \u015f\u00fckretseler, O’nun onlar\u0131 cezaland\u0131rmakta hi\u00e7bir yarar\u0131 yoktur. Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“E\u011fer Allah’a \u015f\u00fckreder, inan\u0131rsan\u0131z, O sizi niye azaba \u00e7arpt\u0131rs\u0131n ki? Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, Allah \u015f\u00fckre kar\u015f\u0131l\u0131k verir ve her \u015feyi bilir.” (Nisa Suresi, 147)<\/p>\n

Bu ifade acayip bir ifade., Y\u00fcce Allah’\u0131n rahmetini, insanlara azap \u00e7ektirmede hi\u00e7bir yarar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, e\u011fer O’nun sistemine uygun ya\u015fasalar, bu sistemi sunu\u015fundaki l\u00fctfa ve ba\u011f\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretseler insanlar\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131rmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 kalplere duyuran, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede s\u0131cak ve cana yak\u0131n bir ifade. Fakat durum b\u00f6yleyken insanlar; k\u00e2firlikleri, ink\u00e2rc\u0131l\u0131klar\u0131, bu k\u00fcf\u00fcr ve ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131n sebep oldu\u011fu psikolojik (ferdi), sosyal ve uluslararas\u0131 bozgunculuklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden il\u00e2hi azab\u0131 kendi elleri ile sat\u0131n al\u0131yorlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu c\u00fcz bu konular ve ama\u00e7lar y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 bu kadar geni\u015f \u00e7apta ve boyutta sayfalar\u0131na s\u0131\u011fd\u0131r\u0131yor. Burada baz\u0131 k\u0131sa de\u011finmeler yapmakla yetiniyor ve y\u00fcce Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 ile tek tek ayetlerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131na ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n

EVL\u0130L\u0130K KURUMU<\/p>\n

Bu surenin a\u015fa\u011f\u0131da inceleyece\u011fimiz ayetleri, aile kurumunu f\u0131tri temellere oturtma \u00e7abas\u0131n\u0131n tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 niteli\u011fini ta\u015f\u0131r. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 boyunca iki nokta d\u0131\u015f\u0131nda bu konuya bir daha de\u011finilmeyecektir. Bu iki nokta ile de bu son derece \u00f6nemli temel konuya ili\u015fkin ek niteli\u011finde baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler a\u00e7\u0131klanacakt\u0131r. Ger\u00e7ekten aile kurumunun yasal d\u00fczenlemeye kavu\u015fturulmas\u0131 o kadar \u00f6nemlidir ki, insan hayat\u0131n\u0131n f\u0131tr\u00ee mecras\u0131 (do\u011fu\u015ftan gelen ak\u0131\u015f\u0131) i\u00e7inde dengeli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 seyri bu yasal d\u00fczenlemeye ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu gibi bu kurumun amac\u0131ndan sapmas\u0131 kesinlikle yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fal\u0131\u011fa ve sosyal \u00e7alkant\u0131lara yol a\u00e7ar.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ayetleri kendileri ile evlenmenin yasak oldu\u011fu kad\u0131nlara ili\u015fkin ek bir a\u00e7\u0131klama g\u00fcndeme getiriyor; sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir aile kurumu i\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131n kad\u0131nlar ve erkekler taraf\u0131ndan ortakla\u015fa g\u00f6zetilmesini istedi\u011fi \u015fartlar\u0131 belirliyor. Bu \u015fartlar\u0131 g\u00f6zetmenin temiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir aile yuvas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131c\u0131 niteli\u011fi yan\u0131nda insanlar i\u00e7in kolayl\u0131k ve problemsizlik sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131yor. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra bu kurumun dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan temel yasal kurallar ile evlilik akdini ger\u00e7ekle\u015ftiren taraflar\u0131n her ikisinin omuzlar\u0131na y\u00fcklenen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 haklar ve g\u00f6revler a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fc edilen aile kurumu d\u00fczenlemesine paralel olarak m\u00fcsl\u00fcman toplumda ge\u00e7erli olacak mali ili\u015fkilerin baz\u0131 yasalar\u0131 da belirtiliyor. Gerek ferdi te\u015febb\u00fcs ve gerekse miras yolu ile kazan\u0131lan mallara ili\u015fkin hukuki d\u00fczenlemeler getirilip bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak akraba olmayanlar aras\u0131nda evlilik yolu ile birbirine miras ge\u00e7i\u015fini sa\u011flayan s\u00f6zle\u015fmelerin nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flanacaklar\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde genel olarak \u015fu nokta dikkatimizi \u00e7ekmektedir. Bu k\u0131sm\u0131 olu\u015fturan ayetler, b\u00fct\u00fcn bu yasal d\u00fczenlemeler ve h\u00fck\u00fcmler ile iman\u0131n ba\u015fta gelen temel ilkesi aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ba\u011f kuruyor. Bu temel ilke \u015fudur: B\u00fct\u00fcn bu yasal d\u00fczenlemeler, bu h\u00fck\u00fcmler y\u00fcce Allah’tan kaynaklan\u0131yor ve bunlar O’nun il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez gerekleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu surenin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0131srarla vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, en ba\u015fta gelen karakteristik \u00f6zellik kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z egemenlik konusudur, insanlar i\u00e7in yasa koyma yetkisidir, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerinin dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan temel ilkeleri d\u00fczenleme tekelidir.<\/p>\n

Bu dersin ayetleri boyunca bu duyarl\u0131 ili\u015fki \u0131srarla tekrarlan\u0131r ve \u00f6zel yetkinin il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n karakteristik niteliklerinden biri oldu\u011fu vurgulan\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu yasal d\u00fczenlemelerin engin bilgi ve hikmet sahibi olan, Kur’an’\u0131n deyimi ile “Al\u00eem” ve “Hak\u00eem” olan y\u00fcce Allah’tan kaynakland\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi de \u0131srarla vurgulan\u0131r. Bu \u0131srarl\u0131 vurgulama derin bir anlam ta\u015f\u0131r. Sebebine gelince bu il\u00e2hi sistemin temel \u00f6zelli\u011fi, her \u015feyden \u00f6nce kapsaml\u0131 ve eksiksiz bilgi ile kavray\u0131c\u0131 ve geni\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc hikmete dayal\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Oysa bu \u00f6zellikler insanda yoktur. Buna g\u00f6re insan, sosyal hayat\u0131n isabetli temel kurallar\u0131n\u0131 koyma yetene\u011finden kesinlikle yoksundur.<\/p>\n

\u0130\u015fte insano\u011flunun yery\u00fcz\u00fcndeki bahts\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve mutsuzlu\u011fu bu noktadaki yan\u0131lg\u0131dan kaynaklan\u0131yor. \u0130nsan ne zaman engin bilgi ve hikmetin mutlak sahibi olan y\u00fcce Allah’\u0131n sistemine s\u0131rt \u00e7evirirse sapar. B\u00f6ylece u\u00e7suz-bucaks\u0131z bir \u00e7\u00f6lde k\u0131lavuzsuz olarak taban tepmi\u015f olur. Eksik bilgisini azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u015fahsi arzular\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmaya yatk\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek y\u00fcce Allah’\u0131n kendisi ve sosyal hayat\u0131 i\u00e7in se\u00e7mi\u015f oldu\u011fu sistemden daha yararl\u0131 bir sistem ortaya koyabilece\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015ferse kesinlikle mutsuz ve bedbaht olur!<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da ayetlerini okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u0131srarla vurgulad\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka ger\u00e7ek de \u015fudur: Y\u00fcce Allah’\u0131n sistemi, insanlar\u0131n \u015fahsi arzular\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya koymak istedikleri b\u00fct\u00fcn sistemlerden daha kolay, daha k\u00fclfetsiz ve f\u0131trata daha yak\u0131nd\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu sistemi ortaya koymu\u015f olmas\u0131, O’nun insan yetersizli\u011fini tel\u00e2fi edici bir rahmetidir. E\u011fer insano\u011flu bu sistemden saparsa hayvanl\u0131k d\u00fczeyine do\u011fru ini\u015fe ve gerilemeye ge\u00e7ece\u011fi gibi ayr\u0131ca kendini a\u011f\u0131r bir zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131 y\u00fck\u00fcn\u00fcn alt\u0131na da sokmu\u015f olacakt\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ayetlerini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bu ger\u00e7e\u011fin insanl\u0131k tarihinin prati\u011fi taraf\u0131ndan do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ispatland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hep birlikte g\u00f6rece\u011fiz. Bu ger\u00e7ek, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz tarihi prati\u011fin g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi a\u00e7\u0131k bir realitedir.<\/p>\n

Fakat bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6rebilmek i\u00e7in insan ihtiraslar\u0131n\u0131n kalpleri dum\u00fbra u\u011fratmamas\u0131, g\u00f6zleri k\u00f6r etmemesi, cahiliye zihniyetinin karanl\u0131k bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda kalplerin ve g\u00f6zlerin tabi\u00ee fonksiyonlar\u0131n\u0131 yitirmemi\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

\u015eimdi bu dersin ilk ayetlerini okuyal\u0131m:
\n24- Sava\u015f tutsa\u011f\u0131 olarak elinize ge\u00e7mi\u015f cariyeler d\u0131\u015f\u0131nda evli kad\u0131nlar ile evlenmeniz haramd\u0131r. Bunlar Allah’\u0131n \u00fczerinize yazd\u0131\u011f\u0131 yasaklard\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan kad\u0131nlar\u0131 iffetli ya\u015faman\u0131z, zina i\u015flememeniz \u015fart\u0131 ile mehirlerini vererek nikahlaman\u0131z size hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131. Bu kad\u0131nlardan sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z faydan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak kendilerine aran\u0131zda kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z mehirlerini haklar\u0131 olarak veriniz. Daha \u00f6nce belirlenen mehri e\u015finizle anla\u015farak yeni bir miktara ba\u011flaman\u0131z\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/strong><\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fcz\u00fcn sonunda yer alan a\u015fa\u011f\u0131daki ayette, nik\u00e2hlanmalar\u0131 do\u011frudan do\u011fruya, yani hi\u00e7bir yan sebebe ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yasak olan kad\u0131nlar\u0131n kimler olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. \u015eimdi bu ayeti bir kere daha okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana, bundan b\u00f6yle babalar\u0131n\u0131z\u0131n evlenmi\u015f oldu\u011fu kad\u0131nlar ile evlenmeyiniz. Bu bir edepsizlik, i\u011fren\u00e7 bir hareket ve son derece \u00e7irkin bir gelenektir.” (Nisa Suresi, 22)<\/p>\n

“Ge\u00e7mi\u015f uygulamalar bir yana, bundan b\u00f6yle analar\u0131n\u0131z, k\u0131zlar\u0131n\u0131z, k\u0131z karde\u015fleriniz, halalar\u0131n\u0131z, teyzeleriniz, erkek karde\u015flerinizin k\u0131zlar\u0131, k\u0131z karde\u015flerinizin k\u0131zlar\u0131, sizi emziren s\u00fctanneleriniz, s\u00fctkarde\u015fleriniz, kaynanalar\u0131n\u0131z, cinsel ili\u015fkide bulundu\u011funuz e\u015flerinizden do\u011fan g\u00f6zetiminiz alt\u0131ndaki \u00fcvey k\u0131zlar\u0131n\u0131z, -e\u011fer analar\u0131 ile cinsel ili\u015fkide bulunmam\u0131\u015f iseniz bu k\u0131zlar ile evlenmenizin sak\u0131ncas\u0131 yoktur- \u00f6z o\u011fullar\u0131n\u0131z\u0131n e\u015fleri ile evlenmeniz ve iki k\u0131z karde\u015fi birlikte nik\u00e2h\u0131n\u0131z alt\u0131nda bulundurman\u0131z size haram k\u0131l\u0131nd\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve merhametlidir.” (Nisa suresi, 23)<\/p>\n

Yukar\u0131da okudu\u011fumuz “Evli kad\u0131nlar…” ifadesi ile ba\u015flayan ayet, bu konuda ek bir yasaklama getiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kad\u0131nlar ba\u015fka erkeklerin (kocalar\u0131n\u0131n) \u0131rz koruna\u011f\u0131 i\u00e7indedirler. Erkekler ile evli olduklar\u0131 i\u00e7in bu koruna\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine girerek dokunulmaz olmu\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden bu kad\u0131nlar kocalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki erkeklere haramd\u0131rlar, ba\u015fka erkeklerin onlarla evlenmeleri hel\u00e2l de\u011fildir.<\/p>\n

Bu yasak; \u0130sl\u00e2m\u00ee toplum d\u00fczeninin ana ilkesini ger\u00e7ekle\u015ftirme amac\u0131 g\u00fcder. Bu ana kurala g\u00f6re, \u0130sl\u00e2m toplumu aile temeline dayan\u0131r, aile kurumu bu toplumun birimidir. Buna g\u00f6re aileyi, gerek “ortakla\u015fmal\u0131” cinsel ili\u015fkilerden ve gerekse toplumu kirletecek yayg\u0131n fuhu\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan kaynaklanabilecek neseb kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, soy belirsizli\u011fi gibi lekeleyici uygulamalara kar\u015f\u0131 korumak gerekir.<\/p>\n

Belirli bir kad\u0131n\u0131n belirli bir erke\u011fe ait oldu\u011funu resm\u00eele\u015ftiren ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz “\u0131rz koruma”s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren a\u00e7\u0131k evlili\u011fe dayal\u0131 aile, “insan” f\u0131trat\u0131 ile, insan\u0131n insan olmas\u0131ndan do\u011fan ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131 ile u\u011fra\u015fan, ba\u011fda\u015fan en m\u00fckemmel sistemdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan hayat\u0131n\u0131n, hayvan hayat\u0131n\u0131 a\u015fan ondan \u00e7ok daha y\u00fcce bir amac\u0131 vard\u0131r. Ger\u00e7i bu y\u00fcce ama\u00e7, s\u00f6z konusu hayvan\u00ee amac\u0131 da i\u00e7erir. A\u00e7\u0131k evlili\u011fe dayal\u0131 aile yuvas\u0131 bunun yan\u0131s\u0131ra, insan toplumunun ama\u00e7lar\u0131n\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftirir. Ayn\u0131 zamanda vicdan huzuru, aile dirli\u011fi ve son \u00e7\u00f6z\u00fcmde toplumsal bar\u0131\u015f g\u00fcvencesi getirir.<\/p>\n

\u015euras\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zlenen bir ger\u00e7ektir ki, insan yavrusu, di\u011fer b\u00fct\u00fcn canl\u0131 yavrular\u0131ndan \u00e7ok daha uzun s\u00fcren bir bak\u0131m ve g\u00f6zetim d\u00f6nemine muhta\u00e7t\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra insan yavrusu, insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131rarak imtiyazl\u0131 bir konuma y\u00fckselten, ileri d\u00fczeyli bir sosyal hayat\u0131n gereklerini kavrayabilmek i\u00e7in, yine hayli uzun zaman alan bir e\u011fitim d\u00f6nemine de muhta\u00e7t\u0131r.<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi hayvanlardaki cinsiyet i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc, cinsel birle\u015fmeyi, \u00fcremeyi ve \u00e7o\u011falmay\u0131 sa\u011flamakla hedefine ula\u015fm\u0131\u015f olur. Fakat insandaki cinsiyet i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc bu fonksiyonlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmekle amac\u0131na ula\u015famaz, onun amac\u0131 daha da \u00f6telere uzar. Bu a\u015fk\u0131n ama\u00e7, erkek ile kad\u0131n aras\u0131nda s\u00fcrekli ve uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir ili\u015fkiyi gerekli k\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcrekli ana-baba ili\u015fkisi, beraberli\u011fi sayesinde insan yavrusunun varl\u0131\u011f\u0131 ve hayat\u0131 korunacak, onun beslenmesi ve di\u011fer zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra insan hayat\u0131n\u0131n gerekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bundan daha \u00f6nemli olmak \u00fczere; bu yavrunun e\u011fitilmesi, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak deney birikimi ve bilgi hazinesi ile donat\u0131lmas\u0131 gerekir. \u0130nsan yavrusu, ancak bu e\u011fitim sayesinde toplumsal hayata kat\u0131labilecek, ardarda gelecek ku\u015faklar ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gereken geli\u015fme s\u00fcreci i\u00e7indeki ortak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck pay\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yabilecektir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bundan dolay\u0131, kar\u015f\u0131t insan cinslerinin temel hayat dayana\u011f\u0131 “cinsel haz” de\u011fildir. Cinsel haz, insan hayat\u0131n\u0131n sadece bir arac\u0131d\u0131r, amac\u0131 de\u011fildir. \u0130nsan hamuruna bu mayan\u0131n kat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sebebi, erkek ile kad\u0131n\u0131 bir araya getirmek, sonra bu ili\u015fkiyi devam ettirerek insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ortak geli\u015fme s\u00fcrecine katk\u0131da bulunma g\u00f6revini yerine getirmektir. Demek ki, kar\u015f\u0131t insan cinslerinin temel hayat dayana\u011f\u0131 “sorumluluk”tur. E\u015fler; bulu\u015fmalar\u0131n\u0131n ve birle\u015fmelerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak meydana gelen g\u00fc\u00e7s\u00fcz yavrular\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131 ve g\u00f6zetimi ile y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu konuda insanl\u0131k toplumunun omuzlar\u0131na bindirdi\u011fi bir ba\u015fka y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri daha vard\u0131r: Yavrular\u0131na ilerde ins\u00e2n\u00ee sorumluluklar\u0131n\u0131n gere\u011fini yerine getirme, insan varolu\u015funun amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme g\u00fcc\u00fc ve yetene\u011fi sa\u011flayacak d\u00fczeyde bir e\u011fitim vereceklerdir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rler bizi \u015fu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7lara g\u00f6t\u00fcr\u00fcr: Erkek-kad\u0131n ili\u015fkisini aile temeli \u00fczerine oturtmak tek sa\u011fl\u0131kl\u0131 sistemdir. Belirli bir kad\u0131n\u0131n belirli bir erke\u011fe ait olmas\u0131n\u0131 resmile\u015ftirmek, kar\u015f\u0131t cinsler aras\u0131ndaki bu ili\u015fkiye devaml\u0131l\u0131k sa\u011flayacak en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. Gerek aile yuvas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde gerek ortak hayat boyunca ba\u015f g\u00f6sterebilecek problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde ve gerekse -kesin bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k haline gelince- bu yuvan\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131nda birinci derecede rol oynayacak fakt\u00f6r “sorumluluk duygusu” olacak, s\u0131rf cinsel haz ya da \u015fahs\u00ee arzular olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Buna g\u00f6re aile ili\u015fkilerine ve bu ili\u015fkilerin temel dayana\u011f\u0131na y\u00f6nelik her zay\u0131flatma giri\u015fimi, a\u011f\u0131r bir su\u00e7 niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Ki bu ili\u015fkileri zay\u0131flatma giri\u015fimi, “sorumluluk duygusu”nu bu ili\u015fkilerin temeli olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p onun yerine ya de\u011fi\u015fken karakterli “\u015fahsi arzular”\u0131 ya gelip ge\u00e7ici “i\u00e7g\u00fcd\u00fcler”i ya da bilin\u00e7siz “\u015fehvet”i ge\u00e7irmek anlam\u0131na gelir. Bu zay\u0131flatma giri\u015fimlerinin a\u011f\u0131r bir insanl\u0131k su\u00e7u olmalar\u0131 sadece cinsel anar\u015fiye, fuhu\u015fa ve toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015fe sebep olmalar\u0131 ile de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumun temel dayanaklar\u0131n\u0131 dinamitleyerek onu kesin bir y\u0131k\u0131ma g\u00f6t\u00fcrmeleri y\u00fcz\u00fcndendir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ger\u00e7e\u011fi kavray\u0131nca, kendilerini aile ili\u015fkilerini zay\u0131flatmaya, evlilik ba\u011f\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye, bu ba\u011f\u0131 g\u00f6lgelemeye ve horlamaya, buna kar\u015f\u0131l\u0131k s\u0131rf de\u011fi\u015fken karakterli arzulara yanar-d\u00f6ner heyecanlara ve \u015fuursuz i\u00e7g\u00fcd\u00fclere dayal\u0131 kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerini y\u00fccelten bunlara, evlilik ba\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya yol a\u00e7acak derecede \u00f6vg\u00fcler d\u00fczmeye adayan i\u011fren\u00e7 kalemlerin ve propaganda kurumlar\u0131n\u0131n ne b\u00fcy\u00fck \u00e7apta bir insanl\u0131k su\u00e7u i\u015flediklerini iyi anlar\u0131z.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda e\u015fini eskisi gibi sevmedi\u011fini ileri s\u00fcrerek onu bo\u015famay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyen m\u00fcsl\u00fcmana cevap olarak Hz. \u00d6mer’in (Allah ondan raz\u0131 olsun) s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6z\u00fcn ne kadar derin bir hikmet i\u00e7erdi\u011fini iyi anlar\u0131z; “Yaz\u0131klar olsun sana! Aile yuvalar\u0131n\u0131n temeli sevgi midir? Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusu; sorumluluk duygusu nerede kald\u0131?” Hz. \u00d6mer’in bu s\u00f6z\u00fc, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu direktifine, Allah’\u0131n se\u00e7kin kullar\u0131 olan m\u00fcminlere y\u00f6nelik \u015fu e\u011fitici Kur’an buyru\u011funa dayan\u0131yordu: “Kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 iyi davran\u0131n\u0131z, onlarla iyi ge\u00e7ininiz. E\u011fer onlardan ho\u015flanm\u0131yorsan\u0131z, biliniz ki, ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015feyi Allah hakk\u0131n\u0131zda \u00e7ok hay\u0131rl\u0131 k\u0131lm\u0131\u015f olabilir.” (Nisa Suresi, 19)<\/p>\n

Bu il\u00e2hi telkinin amac\u0131; m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu oranda yuvalar\u0131 ayakta tutmak, y\u0131k\u0131c\u0131 duygusal parlamalara kar\u015f\u0131 koymak, onlar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak, gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n muhta\u00e7 oldu\u011fu g\u00f6zetimi g\u00fcvence alt\u0131na alabilmek i\u00e7in -b\u00fct\u00fcn yap\u0131c\u0131 \u00e7abalar iflas etmedik\u00e7e- evlilik ba\u011f\u0131n\u0131n kopar\u0131lmas\u0131na meydan vermemek; bu kutsal ba\u011f\u0131 de\u011fi\u015fken heyecanlar\u0131n, bilin\u00e7siz i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ve havada u\u00e7u\u015fan arzular\u0131n sars\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 korumakt\u0131r.<\/p>\n

Bu y\u00fcce ve derin anlaml\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, az \u00f6nce s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz y\u0131k\u0131c\u0131 yaygaralar\u0131n ne kadar y\u00fczeysel ve basit oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi meydana \u00e7\u0131kar. Bu sorumsuz yaygarac\u0131lar, sorumluluk duygusunun egemen oldu\u011fu ve insan soyunun omuzlar\u0131ndaki kutsal emaneti g\u00f6zetmeyi ama\u00e7layan evlilik ili\u015fkisi d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerine methiye d\u00fczerler. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz kutsal emanet; faziletli insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n gereklerini yerine getirecek gen\u00e7 ku\u015faklar yeti\u015ftirmek ve bu ku\u015faklar\u0131n yarar\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almakt\u0131r. Yoksa k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc, gelip ge\u00e7ici heyecanlar\u0131n yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek de\u011fildir.<\/p>\n

Bu ucuz ve i\u011fren\u00e7 kalemler, kirli ve al\u00e7ak propaganda kurumlar\u0131 ile kalbi kocas\u0131ndan hafif\u00e7e so\u011fuyan her kad\u0131na derhal bir kad\u0131n avc\u0131s\u0131n\u0131n gayri me\u015fru kuca\u011f\u0131na at\u0131lmay\u0131 telkin ederler. Kad\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir erkekle aras\u0131ndaki ili\u015fkiye “kutsal ili\u015fki” yaftas\u0131 takarlar. Oysa ayn\u0131 kad\u0131n\u0131n hafif k\u0131rg\u0131n oldu\u011fu kendi erke\u011fi ile s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi ili\u015fkiye “V\u00fccudunu madd\u00ee \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karma” s\u00f6zle\u015fmesi ad\u0131n\u0131 takarlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, nik\u00e2hlanmas\u0131 yasak olan kad\u0131nlar\u0131 anlat\u0131rken “Evli kad\u0131nlar ile evlenmeniz haramd\u0131r” buyurarak nik\u00e2hl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n “\u0130li\u015fki kurulmas\u0131 yasak” kad\u0131nlar olduklar\u0131n\u0131 belirtiyor. Bu y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc. Yukarda de\u011findi\u011fimiz y\u0131k\u0131c\u0131 propaganda ise, kendilerini toplumun temellerini dinamitlemeye, fuh\u015fu yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaya adam\u0131\u015f olan yaygarac\u0131lar\u0131n s\u00f6zleri. “Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yler ve do\u011fru yola eri\u015ftiren sadece O’dur.” (Ahzab Suresi, 7)<\/p>\n

Toplumda y\u00fcce Allah’\u0131n diledikleri d\u0131\u015f\u0131nda, ba\u015fka kriterler, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler olu\u015fturmaya y\u00f6nelik sistematik \u00e7abalarla kar\u015f\u0131-kar\u015f\u0131yay\u0131z. Y\u00fcce Allah’\u0131n koyduklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hayat prensipleri ve insanlar aras\u0131 ili\u015fki t\u00fcrleri ortaya koymak i\u00e7in yo\u011fun gayretler harcan\u0131yor. \u0130nsanlar\u0131 ve hayat\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi istikametin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka y\u00f6nlere s\u00fcr\u00fcklemek u\u011fruna gece-g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu amans\u0131z kampanyay\u0131 y\u00f6nlendirip y\u00fcr\u00fctenlerin hesab\u0131 \u015f\u00f9dur: \u0130sl\u00e2m toplumunun temel dayanaklar\u0131n\u0131 dinamitlemek, m\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerde ya\u015fanan \u0130sl\u00e2m\u00ee hayat tarz\u0131n\u0131 y\u0131kmakt\u0131r. B\u00f6ylece, \u0130sl\u00e2m’\u0131n inan\u00e7 sistemini, ahl\u00e2k\u0131n\u0131 ve toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kerttikten sonra bu \u00fclkelere y\u00f6nelik tarihi emperyalist emelleri \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engel kalmayacak diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Fakat haz\u0131rlanan felaketin \u00e7ap\u0131 ve etki alan\u0131 onlar\u0131n bu sins\u00ee maksatlar\u0131n\u0131 fazlas\u0131 ile a\u015fmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 fel\u00e2ket sadece \u0130slam toplumunun temellerini de\u011fil, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle insanl\u0131k toplumunun temellerini dinamitliyor. \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan f\u0131trat\u0131n temellerini y\u0131k\u0131yor, insan toplumunu, b\u00fcy\u00fck emaneti ta\u015f\u0131yacak unsurlardan yoksun b\u0131rak\u0131yor. Bu b\u00fcy\u00fck emanet faziletlerle dolu insanca hayat tarz\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu felaketli kampanya insanl\u0131\u011f\u0131, istikrarl\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131; azg\u0131n \u015fehvetlerin, de\u011fi\u015fken i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ve r\u00fczg\u00e2rda u\u00e7u\u015fan arzular\u0131n kas\u0131rgalar\u0131ndan emin bir aile yuvas\u0131n\u0131n s\u0131cak ortam\u0131nda yeti\u015fecek anal\u0131-babal\u0131 \u00e7ocuklardan yoksun b\u0131rak\u0131yor. Oysa t\u00fcm\u00fcyle insan soyunun omuzlar\u0131ndaki emaneti ancak b\u00f6yle ku\u015faklar ta\u015f\u0131yabilir. Bu nitelikteki ku\u015faklar\u0131 yeti\u015ftirme amac\u0131; s\u0131rf hayvansal \u00fcremeden, s\u0131rf “i\u00e7g\u00fcd\u00fcler”e dayal\u0131 \u015fehvet motivasyonlu \u00e7iftle\u015fmelerden, dengeli de\u011fi\u015fmez ve so\u011fukkanl\u0131 “sorumluluk duygusu” ilkesini kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerinin temel dayana\u011f\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karma giri\u015fiminden bamba\u015fka bir \u015feydir.<\/p>\n

B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn insan soyu y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00e2netine \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k, kendi kendini mahvediyor, bug\u00fcnk\u00fc ku\u015faklar ilerdeki ku\u015faklar\u0131n gelece\u011fini y\u0131k\u0131ma u\u011frat\u0131yorlar. Bunu kendi hazlar\u0131n\u0131, kendi \u015fehvetlerini tatmin etmek ve gelecek ku\u015faklar\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee lanete m\u00fcstehak k\u0131lmak i\u00e7in yap\u0131yorlar. Tabii ki, y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn, y\u00f6nlendirmesinin ve istedi\u011fi f\u0131trat\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kanlar O’nun tehditk\u00e2r h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131na girmekten kendilerini kurtaramayacaklar ve b\u00f6ylece insanl\u0131k soyu t\u00fcm\u00fc ile yapt\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 tadacakt\u0131r.<\/p>\n

Bunun tek kurtulu\u015f yolu vard\u0131r: Y\u00fcce Allah, s\u00f6z\u00fcn\u00fc ve yery\u00fcz\u00fcne ili\u015fkin hayat sistemini onaylayan m\u00fcmin cemaat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanl\u0131\u011fa ac\u0131yacak, bu cemaat insanl\u0131\u011f\u0131n elinden tutarak onu Allah’\u0131n hayat sistemine y\u00f6neltecek ve b\u00f6ylece m\u00fcminler insanl\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131n kendi elleri ile haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 yok edici fel\u00e2ketlerin \u015ferrinden kurtaracaklard\u0131r. Demek oluyor ki, sadece \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n temellerini \u00e7\u00f6kertece\u011fini ve b\u00f6ylece emelleri \u00f6n\u00fcnde engelsiz ve savunmas\u0131z bir s\u00f6m\u00fcrge alan\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131 bu yolda kaleyi i\u00e7erden fethedebilmek i\u00e7in kiral\u0131k kalemlerini ve i\u011fren\u00e7 propaganda kurumlar\u0131n\u0131 seferberli\u011fine ko\u015ftuklar\u0131 fel\u00e2ketlerinin, cinayetlerinin \u015ferrinden onlar\u0131 yine ancak m\u00fcsl\u00fcmanlar kurtarabileceklerdir.<\/p>\n

“Sava\u015f tutsa\u011f\u0131 olarak elinize ge\u00e7mi\u015f cariyeler d\u0131\u015f\u0131nda, evli kad\u0131nlar ile evlenmeniz haramd\u0131r.”<\/p>\n

Buradaki istisna \u0130sl\u00e2m u\u011fruna cihad etmek amac\u0131 ile giri\u015filmi\u015f sava\u015flarda esir olarak al\u0131nm\u0131\u015f cariyeler ile ilgilidir. Bu kad\u0131nlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in “Dar\u00fc’l-K\u00fcfr” ve “Daru’l-Harb” olan kendi yurtlar\u0131nda evlidirler. Fakat yurtlar\u0131 ile ili\u015fkileri kesilince oradaki k\u00e2fir kocalar\u0131 ile ili\u015fkileri kopar ve art\u0131k korumas\u0131z, serbest kad\u0131nlar haline gelirler. Bunlar\u0131n \u0130sl\u00e2m yurdunda da kocalar\u0131 yoktur. Bundan dolay\u0131 rahimlerinin bo\u015f oldu\u011funu anlamak i\u00e7in bir defa \u00e2det g\u00f6rmeleri yeterlidir. B\u00f6ylece hamile olmad\u0131klar\u0131 meydana \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Bu durumda e\u011fer m\u00fcsl\u00fcman olurlarsa nik\u00e2hlanmalar\u0131 hel\u00e2l olur. Bunun yan\u0131s\u0131ra ister m\u00fcsl\u00fcman olsunlar ister olmas\u0131nlar esir payla\u015f\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda pay\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fckleri m\u00fcsl\u00fcman sava\u015f\u00e7\u0131 arada nik\u00e2h s\u00f6zle\u015fmesi olmaks\u0131z\u0131n cariye s\u0131fat\u0131 ile bunlarla cinsel ili\u015fkide bulunabilir.<\/p>\n

Daha \u00f6nce ikinci c\u00fczde \u0130sl\u00e2m’\u0131n genel olarak k\u00f6lelik konusuna ili\u015fkin tutumunu anlatm\u0131\u015ft\u0131k. Ayr\u0131ca yirmialt\u0131nc\u0131 c\u00fczde yer alan Muhammed suresinin “Sava\u015fta k\u00e2firler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda boyunlar\u0131n\u0131 vurunuz, sonunda \u00fcst\u00fcn geldi\u011finizde onlar\u0131 esir al\u0131n\u0131z, sava\u015f sona erince bu esirleri ya kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olarak ya da fidye kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sal\u0131veriniz” ayeti a\u00e7\u0131klan\u0131rken bu konu bir kere daha ele al\u0131nd\u0131. (Muhammed Suresi, 4) Daha geni\u015f bilgi edinmek isteyenler bu s\u00f6yledi\u011fimiz yerlere ba\u015fvurabilirler.<\/p>\n

Burada sadece \u015fu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekle yetinelim: \u0130sl\u00e2m blokunun sava\u015f tutsaklar\u0131n\u0131 k\u00f6lele\u015ftirme konusundaki tutumu ilke olarak d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n bu konudaki kendisine y\u00f6nelik tutumu gibidir. Fakat k\u00f6lele\u015ftirme noktas\u0131ndaki bu tutum benzerli\u011finin yan\u0131nda \u0130sl\u00e2m’\u0131n k\u00f6lelere kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131r ve onlar\u0131n insanl\u0131klar\u0131na g\u00f6sterdi\u011fi sayg\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan \u00e7ok \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu kesindir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n sava\u015f esirlerini k\u00f6lele\u015ftirme uygulamas\u0131na kat\u0131lmaktan ba\u015fka \u00e7aresi yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tutsaklar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmek o g\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda milletleraras\u0131 ge\u00e7erlili\u011fi olan bir d\u00fczendi. \u0130sl\u00e2m, bu uygulamay\u0131 tek yanl\u0131 olarak ortadan kald\u0131ramazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman k\u00e2firlerin eline tutsak d\u00fc\u015fen m\u00fcsl\u00fcmanlar k\u00f6le olurlarken m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ellerine d\u00fc\u015fen k\u00e2fir tutsaklar, \u00f6zg\u00fcr kalacaklard\u0131. Bu durumda k\u00e2firler blo\u011fu, m\u00fcsl\u00fcman blo\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda aradaki dengeyi m\u00fcsl\u00fcmanlar aleyhine de\u011fi\u015ftirecek nitelikte \u00f6nemli bir avantaj elde edecekti. Bunun sonucu olarak k\u00e2firler, m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 cesaretlendirilmi\u015f olacak ve onlara sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ak\u0131betini d\u00fc\u015f\u00fcnmeden pervas\u0131zca sald\u0131rma, hatta bu sald\u0131r\u0131lardan her zaman kazan\u00e7l\u0131 ve ganimetli \u00e7\u0131kma imk\u00e2n\u0131 verilmi\u015f olacakt\u0131.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 \u0130sl\u00e2m toplumunda tutsak k\u00e2fir kad\u0131nlardan olu\u015fmu\u015f cariyelerin bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Peki \u0130sl\u00e2m bunlara kar\u015f\u0131 nas\u0131l davranacakt\u0131? F\u0131tr\u00ee istekler, sadece yemek ve i\u00e7mekle bitmez. F\u0131trat\u0131n bunlar d\u0131\u015f\u0131nda bir cinsel i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc de var ki, kad\u0131nlar\u0131n mutlaka onu da tatmin etmeleri gerekiyordu. Yoksa fuhu\u015f yoluna ba\u015fvurarak toplumun t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ahl\u00e2k\u0131n\u0131 bozacaklar, yap\u0131s\u0131n\u0131 kirleteceklerdi. \u00d6te yandan m\u00fcsl\u00fcman erkekler, bu kad\u0131nlar ile k\u00e2fir kald\u0131klar\u0131 s\u00fcrece evlenemezlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman erkek ile k\u00e2fir kad\u0131n aras\u0131nda evlilik ili\u015fkisi kurmak haramd\u0131. (Bir cariye m\u00fcsl\u00fcman olunca onunla cinsel ili\u015fkide bulunabilmek i\u00e7in mutlaka kendisini nik\u00e2hlama zorunlucu yoktur. Bu durumda onunla evlenmek caiz hale gelir, o kadar.) Bu durumda bir tek \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu kal\u0131yor. O da bu kad\u0131nlar k\u00e2fir kald\u0131klar\u0131 s\u00fcrece nik\u00e2hs\u0131z olarak kendileri ile cinsel ili\u015fkide bulunulmas\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakmak. Yaln\u0131z bunun i\u00e7in daha \u00f6nce \u00fclkelerinde evli olan cariyelerin gebe olmad\u0131klar\u0131ndan emin olmak ve k\u00e2fir kocalar\u0131 ile ili\u015fkilerinin koptu\u011funu tespit etmek \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

Bu ayette, nik\u00e2hlanmas\u0131 haram olan kad\u0131nlar belirtildikten sonra, nik\u00e2hlanmas\u0131 helal kad\u0131nlardan s\u00f6z edilmeden \u00f6nce hel\u00e2l ve haram k\u0131lma ilkesi ile hel\u00e2l ve haram k\u0131lma kayna\u011f\u0131 aras\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ili\u015fkiye parmak bas\u0131l\u0131yor. O kaynak ki, O’nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir merc\u00ee herhangi bir \u015feyi, haram ya da hel\u00e2l yapamaz, O’ndan ba\u015fka hi\u00e7 bir merci insanlar\u0131n hayat\u0131na ili\u015fkin herhangi bir h\u00fck\u00fcm kovamaz. Ayetin bu c\u00fcmleci\u011fini birlikte okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Bunlar Allah’\u0131n \u00fczerinize yazd\u0131\u011f\u0131 yasaklard\u0131r.”<\/p>\n

Yani bu yasaklar, y\u00fcce Allah’\u0131n sizi uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tuttu\u011fu taahh\u00fctler, s\u00f6zle\u015fmeler ve yaz\u0131l\u0131 talimatlard\u0131r. Burada ne keyf\u00ef arzulara uymak ne herhangi bir gelene\u011fe ba\u011fl\u0131 kalmak ve ne de ge\u00e7mi\u015ften miras kalan toplumsal birikimin \u00f6nerdi\u011fi uygulamalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u00f6z konusu olan y\u00fcce Allah’\u0131n direktifi, taahh\u00fcd\u00fc ve s\u00f6zle\u015fmesidir. Hel\u00e2llik ya da haraml\u0131k h\u00fck\u00fcmlerini dayand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z, tek kaynak budur. Sadece bu kayna\u011f\u0131n size dikte etti\u011fi, emir ve yasak olarak bildirdi\u011fi direktiflere uyacak, yaln\u0131z O’nun emirleri ve taahh\u00fctleri konusunda hesaba \u00e7ekileceksiniz.<\/p>\n

Burada dikkatimizi \u00e7ekmesi gereken bir ger\u00e7ek var ki o da \u015fudur: Bir \u00f6nceki ayette nik\u00e2hlanmas\u0131 yasaklanan kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu cahiliye d\u00f6neminde de yasak evlilikler olarak say\u0131l\u0131yordu. Bunlar\u0131n i\u00e7inde sadece baban\u0131n eski e\u015flerini nik\u00e2hlamak ile ayn\u0131 anda iki k\u0131z karde\u015fi nik\u00e2h alt\u0131nda bulundurmak serbestti. \u00dcstelik \u00fcvey anneler ile evlenmek o d\u00f6nemin gelenekleri taraf\u0131ndan da ho\u015f kar\u015f\u0131lanm\u0131yor, “\u015fiddetle k\u0131nanacak bir hareket” olarak an\u0131l\u0131yordu. Fakat \u0130sl\u00e2m gelip bu yasak evliliklerin yasakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylay\u0131nca yasaklama h\u00fckm\u00fcn\u00fc s\u00f6z konusu cahiliye geleneklerine dayand\u0131rmad\u0131. Bunun yerine y\u00fcce Allah “Bunlar Allah’\u0131n \u00fczerinize yazd\u0131\u011f\u0131 yasaklard\u0131r” buyurdu.<\/p>\n

Gerek \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n ve gerekse \u0130sl\u00e2m hukukunun kayna\u011f\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak i\u00e7in bu ince nokta \u00fczerinde biraz durmam\u0131z gerekir. Ayetin bu ifadesi pratik hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bize yol g\u00f6sterecektir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’a g\u00f6re insanlar\u0131n uyaca\u011f\u0131 kanunlar\u0131n tek kayna\u011f\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n emri ve iznidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu emirler ve m\u00fcsaadeler ilk ve son otorite kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar. Buna g\u00f6re ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu kayna\u011fa dayal\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kmayan her h\u00fck\u00fcm, k\u00f6keni bak\u0131m\u0131ndan bat\u0131ld\u0131r, ge\u00e7ersizdir. Bu y\u00fczden sonradan d\u00fczeltilmeye elveri\u015fli de\u011fildir. “Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu biricik do\u011fru kayna\u011fa dayand\u0131rmayan b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmler ve uygulamalar” anlam\u0131na gelen cahiliye d\u00fczeni b\u00fct\u00fcn\u00fcyle k\u00f6kten bat\u0131ld\u0131r, ge\u00e7ersizdir. B\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile, b\u00fct\u00fcn de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn kriterleri ile, b\u00fct\u00fcn adetleri ve gelenekleri ile, b\u00fct\u00fcn kanunlar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmleri ile bat\u0131ld\u0131r, ge\u00e7ersizdir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m hayata egemen olup ona y\u00f6n vermeye giri\u015fince onu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ele al\u0131r. \u0130lk i\u015f olarak cahiliye d\u00fczeninin b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn geleneklerini ve b\u00fct\u00fcn yasal d\u00fczenlemelerini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc k\u00f6kenleri itibar\u0131 ile bat\u0131ld\u0131rlar, d\u00fczeltilip s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeye elveri\u015fli de\u011fildirler. E\u011fer \u0130sl\u00e2m, cahiliye d\u00fczeninde ge\u00e7erli olan bir gelene\u011fi onayl\u0131yorsa onu bu cahiliye k\u00f6keni ile, bu kayna\u011fa dayal\u0131 olarak onaylamaz: \u0130sl\u00e2m o gelene\u011fi, y\u00fcce Allah’\u0131n emrinden ve izninden kaynaklanan ba\u015flang\u0131\u00e7 otoritesine dayand\u0131rarak onaylar. Cahiliye d\u00f6neminde ge\u00e7erli olan o eski gelene\u011fe gelince o art\u0131k y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkm\u0131\u015ft\u0131r, art\u0131k hi\u00e7bir yasal nitelik ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu arada, e\u011fer \u0130sl\u00e2m hukuku, (f\u0131k\u0131h) baz\u0131 meselelerde “gelene\u011fi (\u00f6rf\u00fc)” dayanak olarak kabul ediyorsa daha ba\u015ftan y\u00fcce Allah’\u0131n izni ile gelene\u011fe kendinden kaynaklanan bir yetki vermesinden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. O zaman s\u00f6z konusu meselelerde gelenek, kanun koyma g\u00fcc\u00fc kazanm\u0131\u015f oluyor. Ama bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, as\u0131l kanun koyucu olan y\u00fcce Allah’tan al\u0131yor, yoksa bu g\u00fcc\u00fc insanlardan, daha \u00f6nce o gelene\u011fi uygulaya gelmi\u015f olan sosyal yap\u0131dan alm\u0131yor. Yani bu gelene\u011fe yasal dayanak olma g\u00fcc\u00fcn\u00fc, yetkisini veren fakt\u00f6r onun o sosyal yap\u0131daki uygulan\u0131\u015f\u0131 de\u011fildir, asla. Ona yasal dayanak olma yetkisini veren fakt\u00f6r, as\u0131l kanun koyucu olan y\u00fcce Allah’\u0131n onu kaynak olarak kabul etmesidir. Yoksa o temeldeki bat\u0131l, ge\u00e7ersiz olma niteli\u011fini s\u00fcrd\u00fcrecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n emrine dayanmayacakt\u0131. Oysa tek yetki kayna\u011f\u0131 Allah’t\u0131r. O, daha sonra kendi iznine ba\u011flanmam\u0131\u015f olan cahiliye kaynakl\u0131 yasa koyma giri\u015fimleri hakk\u0131nda bize \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Yoksa onlar\u0131n Allah’tan ba\u015fka il\u00e2hlar\u0131 var da bu ortaklar dini konularda Allah’\u0131n iznine dayanmayan yasalar m\u0131 koyuyorlar?” (\u015eura Suresi, 21)<\/p>\n

Bu ayet kanun koyma yetkisinin y\u00fcce Allah’\u0131n tekelinde oldu\u011funu vurguluyor. Yani “Onlar\u0131n Allah’\u0131n izin vermemi\u015f oldu\u011fu h\u00fckm\u00fc yasal ilan eden, Allah d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ilahlar\u0131 m\u0131 var?”<\/p>\n

“Bunlar Allah’\u0131n \u00fczerinize yazd\u0131\u011f\u0131 yasaklard\u0131r” c\u00fcmlesinin dile getirdi\u011fi bu \u00f6nemli temel ilkeyi, Kur’an’\u0131n kanun koymadan s\u00f6z eden b\u00fct\u00fcn ayetleri \u0131srarla vurguluyor. Kur’an-\u0131 Kerim ne zaman bir yasa koyma olgusundan bahsederse mutlaka bu kanun koyma olay\u0131na yetki kazand\u0131ran kayna\u011fa parmak basar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k cahiliye yasalar\u0131ndan, cahiliye geleneklerinden ve cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden s\u00f6z etti\u011finde \u00e7o\u011funlukla hemen arkas\u0131ndan “Allah, onlar\u0131n do\u011frulu\u011fu hakk\u0131nda hi\u00e7 bir delil, hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 gerek\u00e7esi indirmi\u015f de\u011fildir” (Yusuf Suresi, 40) ifadesini kullan\u0131r. B\u00f6ylece daha ba\u015ftan s\u00f6z konusu yasalar\u0131, gelenekleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri otorite dayana\u011f\u0131ndan soyutlar, onlar\u0131n bat\u0131l olma ve ge\u00e7ersiz olma gerek\u00e7elerini a\u00e7\u0131klar. Bu ger\u00e7ek\u00e7e; o yasalar\u0131n, geleneklerin ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin O tek do\u011fru kayna\u011fa dayanmamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu temel ilkeyi \u0130sl\u00e2m hukukunun kanun koyma usul\u00fcne ili\u015fkin \u015fu \u00fcnl\u00fc kural\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. Bu kurala g\u00f6re “Nesnelerde aslolan nitelik hel\u00e2l olmakt\u0131r, haram oldu\u011funa dair delil bulunmayan her\u015fey hel\u00e2ldir”. Bu iki ilke birbiri ile \u00e7eli\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc nesnelerin as\u0131l niteliklerinin helal olu\u015fu kural\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n emrinin ve izninin bir sonucudur. Buna g\u00f6re bu kural, anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z temel ilkenin kendisine dayan\u0131yor. Biz cahiliye toplumunun y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131na ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n koydu\u011fu yasalardan ve h\u00fck\u00fcmlerden s\u00f6z ediyoruz. Bunlar\u0131n temel niteli\u011fi, t\u00fcm\u00fc ile ve top yek\u00fcn anlamda bat\u0131ll\u0131k ve ge\u00e7ersizliktir. Yaln\u0131z y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131 bu yasalar ve gelenekler i\u00e7inden diledi\u011fini yeni ba\u015ftan onaylayabilir. O takdirde bu yasa ya da gelenek Allah’\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girdi\u011fi andan itibaren me\u015fr\u00fbluk ve yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc kazan\u0131r.<\/p>\n

CAH\u0130L\u0130YET D\u00d6NEM\u0130NDE KADIN<\/p>\n

Haram evlilikler anlat\u0131ld\u0131ktan ve bu yasaklama y\u00fcce Allah’\u0131n emrine ve direktifine ba\u011fland\u0131ktan sonra insanlar\u0131n evlenme yolu ile f\u0131tr\u00ee i\u00e7g\u00fcd\u00fclerini tatmin edebilecekleri alan\u0131n anlat\u0131m\u0131na, y\u00fcce Allah’\u0131n erkek ve kad\u0131nlar\u0131n hangi yoldan bir araya gelerek yuvalar olu\u015fturmalar\u0131m, ev-bark kurmalar\u0131n\u0131 sevdi\u011finin belirtilmesine ve yine O’nun bu kurumun \u00f6nemine yara\u015f\u0131r temizlik, namusluluk ve ciddiyet i\u00e7inde erkek ve kad\u0131n\u0131n birbirinden yararlanmalar\u0131na ili\u015fkin direktiflerinin irdelenmesine ge\u00e7iliyor:<\/p>\n

“Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan kad\u0131nlar\u0131, iffetli ya\u015faman\u0131z, zina i\u015flememeniz \u015fart\u0131 ile mehirlerini vererek nik\u00e2hlaman\u0131z size hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131. Bu kad\u0131nlardan sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z faydan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak kendilerine aran\u0131zda kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z mehirlerini haklar\u0131 olarak veriniz. Daha \u00f6nce belirlenen mehri e\u015finizle anla\u015farak yeni bir miktara ba\u011flaman\u0131z\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Yani, belirtilen bu yasak evlilikler d\u0131\u015f\u0131nda kalan evlilikler hel\u00e2ldir, serbesttir. Yaln\u0131z evlenmek isteyenler, kad\u0131nlara mehirlerini vereceklerdir, yoksa onlar\u0131n \u0131rzlar\u0131n\u0131 nik\u00e2hs\u0131z olarak para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131n almaya ba\u015fvurmayacaklard\u0131r. \u0130\u015fte bu noktay\u0131 vurgulamak amac\u0131 ile ayette “\u0130ffetli ya\u015faman\u0131z, zina i\u015flememeniz \u015fart\u0131 ile…” buyuruluyor<\/p>\n

Ayet, c\u00fcmleyi tamamlamadan, s\u00f6z\u00fcn devam\u0131n\u0131 getirmeden \u00f6nce mehir vererek evlenme iste\u011fini bu \u015farta ba\u011fl\u0131yor, bu kay\u0131tla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131yor. \u00dcstelik bu \u015fart\u0131 sadece olumlu bi\u00e7imde, yani “\u0130ffetli ya\u015faman\u0131z” \u015feklinde ifade etmekle yetinmemi\u015f, bu anlam\u0131 bir de olumsuz bi\u00e7imde dile getirerek “zina i\u015flememeniz…” diye buyurmu\u015ftur. Maksat yasal d\u00fczenlemenin, h\u00fck\u00fcm getirmenin e\u015fi\u011finde bu \u015fart\u0131 daha da peki\u015ftirmek, daha da a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmakt\u0131r. Di\u011fer bir ama\u00e7 da, y\u00fcce Allah’\u0131n, gerek sevdi\u011fi ve gerekse nefret etti\u011fi kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerinin somut bi\u00e7imlerini iki z\u0131t tablo halinde zihinlere i\u015flemektir. O’nun sevdi\u011fi ve istedi\u011fi kad\u0131n erkek aras\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imi evlilik, buna kar\u015f\u0131l\u0131k nefret etti\u011fi ve kendisinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi kad\u0131n-erkek ili\u015fki \u015fekli de dost edinme ve metresliktir. Bu ili\u015fkilerin her ikisi de cahiliye toplumunda bilinen ve normal kar\u015f\u0131lanan ili\u015fkilerdi. Nitekim Hz. Ay\u015fe (Allah ondan raz\u0131 olsun) bu konuda \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

“Cahiliye d\u00f6neminde d\u00f6rt t\u00fcrl\u00fc nik\u00e2h vard\u0131:<\/p>\n

1- Bunlardan biri insanlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bilip uygulad\u0131klar\u0131 nik\u00e2ht\u0131r. Yani adam, birinin k\u0131z\u0131na ya da evlatl\u0131\u011f\u0131na talip olur, arkas\u0131ndan mihrini vererek onu nik\u00e2hlard\u0131.<\/p>\n

2- Cahiliye d\u00f6neminde ge\u00e7erli olan bir ba\u015fka nikah \u015fekli \u015f\u00f6yle idi: Erkek, ayba\u015f\u0131 kanamas\u0131 kesilen kar\u0131s\u0131na “Falancaya haber g\u00f6nder de d\u00f6l almak amac\u0131 ile kendisi ile cinsel ili\u015fkide bulun” derdi. Kar\u0131s\u0131n\u0131n o erkekten gebe kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131ncaya kadar ondan uzak durur ve kendisi ile cinsel ili\u015fkide bulunmazd\u0131. Kad\u0131n\u0131n gebe kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca adam, isterse kar\u0131s\u0131 ile yat\u0131p kalkmaya ba\u015flard\u0131. Erkekler bu yola, soylu \u00e7ocuk edinmek amac\u0131 ile ba\u015fvuruyorlard\u0131. Bu erkek kad\u0131n birle\u015fmesine “D\u00f6l alma ama\u00e7l\u0131 birle\u015fme” denirdi.<\/p>\n

3- Bir ba\u015fka kad\u0131n-erkek aras\u0131 birle\u015fme bi\u00e7imi de \u015f\u00f6yle idi: On ki\u015fiden az say\u0131da bir erkek grubu bir arada bir kad\u0131na gider ve ayr\u0131 ayr\u0131 onunla cinsel ili\u015fkide bulunurlard\u0131. Kad\u0131n hamile kald\u0131\u011f\u0131 taktirde do\u011fum yapt\u0131ktan birka\u00e7 gece sonra o erkeklere haber salarak kendilerini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 alan erkekler gelmemezlik edemezlerdi. Adamlar yan\u0131na gelince kad\u0131n “Marifetinizin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc tan\u0131m\u0131\u015f oldunuz, onu do\u011furdum” \u015feklinde, bir giri\u015f yapt\u0131ktan sonra o erkekler aras\u0131nda kimi seviyorsa ona d\u00f6ner ve kendisine ad\u0131 ile seslenerek “Ey falanca, bu \u00e7ocuk senindir” derdi. Bunun \u00fczerine \u00e7ocuk o erke\u011fin say\u0131l\u0131rd\u0131 ve adam bu i\u015fe itiraz edemezdi.<\/p>\n

4- Cahiliye d\u00f6neminde ge\u00e7erli olan di\u011fer bir kad\u0131n-erkek aras\u0131 birle\u015fme bi\u00e7imi de \u015f\u00f6yle idi:<\/p>\n

\u00c7ok say\u0131da erkek bir arada bir kad\u0131n\u0131n yan\u0131na giderlerdi. Kad\u0131n kendisine gelen erkeklerden hi\u00e7 birini geri \u00e7evirmezdi. Bunlar kap\u0131lar\u0131na \u00f6zel i\u015faret olsun diye bir bez par\u00e7as\u0131 asan genelev fahi\u015feleri idi. \u0130steyen herkes onlarla yatmaya gidebilirdi. Bu t\u00fcr kad\u0131nlardan biri gebe kald\u0131\u011f\u0131 takdirde do\u011fum yap\u0131nca s\u00f6z konusu erkekler bu kad\u0131n i\u00e7in bir toplant\u0131 yaparlar ve bu i\u015fi bir uzmanlar (bilirki\u015filer) gurubuna havale ederler, onlar da bu erkekler aras\u0131nda kimi uygun g\u00f6r\u00fcrlerse onu bu \u00e7ocu\u011fun babas\u0131 ilan ederlerdi. B\u00f6ylece \u00e7ocuk o adam\u0131n soyuna kat\u0131l\u0131r, onun o\u011flu olarak an\u0131l\u0131rd\u0131. Adam bu karara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamazd\u0131.” (Sahih-i Buhari ve Tercemesi)<\/p>\n

Bu kad\u0131n-erkek birle\u015fmelerinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bi\u00e7imleri ayetin a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklad\u0131\u011f\u0131 “zina” t\u00fcr\u00fcnde ili\u015fkilerdir. \u0130ster dost tutulan bir kad\u0131nla ve isterse bir genelev fahi\u015fesi ile yat\u0131p kalkma bi\u00e7iminde olsun, fark etmez. Bu ili\u015fkilerin birincisi ise ayetin erkekleri te\u015fvik etti\u011fi namuslu evlenme bi\u00e7imidir. Bu birle\u015fme t\u00fcrlerinin ikincisine ise ne isim verece\u011fimizi bilemiyoruz!<\/p>\n

Kur’an, burada y\u00fcce Allah’\u0131n istedi\u011fi kad\u0131n-erkek ili\u015fki bi\u00e7imini “koruma”, `kollama”, “sa\u011flama alma” ve “g\u00f6zetme” anlamlar\u0131na gelen “ihsan” kavram\u0131 ile tan\u0131ml\u0131yor. Burada her erke\u011fin korunmas\u0131 ve g\u00f6zetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu kavram bizim de benimsedi\u011fimiz k\u0131raat \u015feklinde ism-i fail olarak “muhsan\u00eene” ve ba\u015fka bir k\u0131raat \u015feklinde ism-i mef\u00fbl olarak “muhsan\u00eene” bi\u00e7iminde okunuyor. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz namuslu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve iffetli birle\u015fme bi\u00e7imi bu okuyu\u015flar\u0131n her ikisinin de verdi\u011fi anlam\u0131 i\u00e7erir. Bu anlam evin, aile yuvas\u0131n\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n; bu de\u011fi\u015fmez, k\u00f6kl\u00fc ye temelli esasa dayanan sosyal kurumun korunmas\u0131, g\u00f6zetim alt\u0131nda tutulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci \u015fekil de zinad\u0131r. Ayette kad\u0131n-erkek ili\u015fkisini tan\u0131mlamak amac\u0131 ile kullan\u0131lan \u00f6b\u00fcr terim “Sifah”t\u0131r. Bu terim “Suyun e\u011fimli bir yatak, bir \u00e7ukur boyunca ak\u0131t\u0131lmas\u0131” anlam\u0131na gelen “safh” k\u00f6k\u00fcn\u00fcn i\u015fte\u015flik (m\u00fc\u015fareket) ifade eden kal\u0131b\u0131d\u0131r. Yani burada erkek ile kad\u0131n\u0131n ortakla\u015fa ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri bir eylem meydana geliyor. Bu eylemde kad\u0131n ile erke\u011fin ortak katk\u0131s\u0131 alt\u0131nda, temiz soylu \u00e7ocuk meydana getirmek, bu \u00e7ocu\u011fu g\u00f6zetmek, e\u011fitmek ve b\u00fcy\u00fctmek amac\u0131 ile kullan\u0131ls\u0131n diye Allah taraf\u0131ndan verilmi\u015f olan “hayat suyu”nu ge\u00e7ici bir haz, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir d\u00fcrt\u00fc u\u011fruna “E\u011fimli bir toprak par\u00e7as\u0131 bir \u00e7ukur boyunca ak\u0131t\u0131lmas\u0131” s\u00f6z konusudur. Bu ba\u015f\u0131bo\u015f aldatma eylemi ne bu \u00e7ifti kirlenmekten, ne ortaya \u00e7\u0131kacak \u00e7ocu\u011fu telef olmaktan ve ne de aile yuvas\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131mdan kurtaramaz.<\/p>\n

Burada Kur’an-\u0131 Kerim, iki kelime arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile iki ayr\u0131 hayat tarz\u0131n\u0131 iki eksiksiz tablo halinde g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131yor. Bir yandan bu iki ili\u015fki bi\u00e7iminin pratik hayattaki mahiyetlerini tasvir ederken \u00f6b\u00fcr yandan be\u011fendi\u011fi ili\u015fki bi\u00e7imini \u00f6vme ve ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imini yerme amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Bu ifade, Kur’an \u00fcsl\u00fbbunun en sanatsal \u00f6rneklerinden birini olu\u015fturur.”<\/p>\n

Mal vererek e\u015f edinilmesi i\u015fleminin \u00f6ncesinde yer alan \u015fart a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra mal vererek e\u015f edinme i\u015fleminin nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131n anlat\u0131m\u0131na ge\u00e7iliyor.<\/p>\n

“Bu kad\u0131nlardan sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z faydan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak kendilerine aran\u0131zda kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z mehirlerini haklar\u0131 olarak veriniz.”<\/p>\n

Bu ifade, kad\u0131nlar\u0131n mehrini, onlardan yararlanman\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir hak, \u00f6denmesi zorunlu olan bir bor\u00e7 olarak belirliyor. Erkek, daha \u00f6nceki bir ayette tek tek say\u0131lan yasakl\u0131 kad\u0131nlar d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlardan yararlanabilir. Fakat bunun yolu, bu kad\u0131nlarla “ihsan” \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131 kalarak, yani nikaha dayal\u0131 evlenme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile e\u015fle\u015fmektir, ba\u015fka bir \u015fekilde onlara el s\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca erkek, evlenece\u011fi kad\u0131n\u0131n mehrini de vermelidir. Mehir, kad\u0131n\u0131n kesin ve belirli bir hakk\u0131d\u0131r. Yoks\u00e4 erke\u011fin kad\u0131na verece\u011fi bir ba\u011f\u0131\u015f, bir hediye, “Olmasa da olur” t\u00fcr\u00fcnden bir c\u00f6mertlik tezah\u00fcr\u00fc de\u011fildir. Tersine y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan verilmesi farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir kad\u0131n hakk\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra erkek kad\u0131na, cahiliye d\u00f6neminin baz\u0131 uygulamalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir miras bi\u00e7iminde sahip olamaz. Ayr\u0131ca erkek, cahiliye d\u00f6neminin takas esas\u0131na dayal\u0131 evlilikleri gibi de\u011fi\u015f-toku\u015f nitelikli bir yolla da evlilik yapamaz. Bu t\u00fcr cahiliye d\u00f6nemi evliliklerinde “Ben sana istedi\u011fin bir k\u0131z\u0131 ya-da kad\u0131n\u0131 vereyim, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sen de bana k\u0131z\u0131n\u0131 ya da evl\u00e2tlar\u0131n\u0131 ver” \u015feklinde pazarl\u0131k yap\u0131l\u0131rd\u0131. Ba\u015fka bir deyimle kad\u0131nlar ya da k\u0131zlar birer hayvan ya da ticaret mal\u0131ym\u0131\u015flarcas\u0131na birbiri ile takas edilirlerdi.<\/p>\n

Ayet, mehrin kad\u0131n\u0131n hakk\u0131 olan bir farz oldu\u011funu belirttikten sonra kar\u0131 ile kocan\u0131n, ortak hayatlar\u0131n\u0131n gerekleri, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 duygular\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnle\u015ftiricili\u011fi uyar\u0131nca bu konuda yeni bir uyu\u015fmaya varmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131yor. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n

“Daha \u00f6nce belirlenen mehri e\u015finiz ile anla\u015farak yeni bir miktara ba\u011flaman\u0131z\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur.”<\/p>\n

Mehrin miktar\u0131 belirlendikten ve a\u00e7\u0131kland\u0131ktan, kad\u0131n\u0131n di\u011fer mallar\u0131 gibi istedi\u011fi \u015fekilde kullanabilece\u011fi \u00f6z mal\u0131 ve hakk\u0131 oldu\u011fu kesinli\u011fe kavu\u015ftuktan sonra kendisi isterse bu hakk\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcnden ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden vazge\u00e7ebilir. Ayr\u0131ca erkek de daha \u00f6nce belirlenen mehir miktar\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir. Bu onun arzusuna kalm\u0131\u015f bir \u015fey. K\u0131sacas\u0131 bu konuda kar\u0131 ile kocan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc i\u00e7inde diledikleri yeni bir karara varmalar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur.<\/p>\n

Bu c\u00fcmlenin arkas\u0131ndan ayetteki b\u00fct\u00fcn bu h\u00fck\u00fcmleri ana kayna\u011f\u0131na ba\u011flayan ve dikkatlerimizi bu h\u00fck\u00fcmlerin arkas\u0131ndaki engin bilgiye ve ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 hikmete \u00e7eken yorum c\u00fcmlesi geliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcmleri yasalla\u015ft\u0131ran, onlar\u0131 bilgiye ve hikmete dayal\u0131 olarak ortaya koyan O’dur. O halde m\u00fcminin vicdan\u0131, \u00f6zellikle e\u015fi ile aras\u0131ndaki meseleleri ve genel olarak hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm geli\u015fmelerini d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmleri nereden alaca\u011f\u0131n\u0131 bilir. Bunun yan\u0131s\u0131ra bilgiden ve hikmetten kaynaklanan bu h\u00fck\u00fcmler ile tatmin olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc “Allah her \u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

CAR\u0130YEL\u0130K OLAYI<\/p>\n

E\u011fer m\u00fcsl\u00fcman erke\u011fin \u00f6zel \u015fartlar\u0131 \u00f6zg\u00fcr bir kad\u0131n ile evlenmesine elveri\u015fli de\u011fil ise \u00f6zg\u00fcr olmayan bir kad\u0131n ile yani bir cariye ile evlenebilir. \u00d6zg\u00fcr bir kad\u0131n ile evlenebilece\u011fi g\u00fcne kadar sabredemeyen, s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmekten ya da k\u00f6t\u00fc yola sapmaktan \u00e7ekinen erkeklere b\u00f6yle bir kolayl\u0131k tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Okuyal\u0131m:
\n25- \u0130\u00e7inizden m\u00e2li durumu m\u00fcmin ve \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlarla evlenmeye elveri\u015fli olmayanlar. ellerini;,de bulunan m\u00fcmin cariyeler ile evlensinler. Hanginizin iman\u0131 oldu\u011funu en iyi Allah bilir. Hepiniz ayn\u0131 soydans\u0131n\u0131z. Onlarla; namuslu olmalar\u0131, zinadan uzak durmalar\u0131 ve gizli dost tutmam\u0131\u015f olmalar\u0131 halinde velilerinden izin alarak evleniniz. Ve kendilerine gelene\u011fe uyacak miktarda mehir veriniz. E\u011fer evli iken zina islerler ise kendilerine \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlara verilecek cezan\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 uygulay\u0131n\u0131z. Bu, i\u00e7inizden g\u00fcnaha gireceklerinden korkanlara tan\u0131nan bir imk\u00e2nd\u0131r. Yoksa e\u011fer sabrederseniz sizin i\u00e7in daha iyi olur. Allah affedici ve merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

\u0130slam dini “insan”a, onun f\u0131trat\u0131na, g\u00fcc\u00fcne, pratik \u015fartlar\u0131na ve ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re davran\u0131r: O, insan\u0131n elinden tutup onu, cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kararak \u0130sl\u00e2m\u00ee hayat\u0131n doru\u011funa t\u0131rmand\u0131r\u0131rken f\u0131trat\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc, pratik \u015fartlar\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmez. Tersine bu y\u00fcce doru\u011fa t\u0131rmand\u0131r\u0131c\u0131 yolu boyunca bu fakt\u00f6rlerin gere\u011fine uyar.<\/p>\n

Fakat \u0130sl\u00e2m, cahiliye realitesini alternatifi olmayan vazge\u00e7ilmez bir realite olarak kabul etmez. Cahiliye realitesi geriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyli bir realitedir. \u0130sl\u00e2m, insanl\u0131\u011f\u0131 bu realitenin batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in geldi. \u0130sl\u00e2m “\u0130nsan realitesi”ni onun f\u0131trat\u0131na ve \u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve bu realiteden daha y\u00fcksek a\u015famal\u0131 bir seviyeye \u00e7\u0131kmaya yetenekli oldu\u011funu hareket noktas\u0131 kabul eder. Ba\u015fka bir deyimle insan realitesi, sadece cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan her hangi bir cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 kal\u0131narak, bu batakl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde debelenmek de\u011fildir. Y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan f\u0131trat\u0131na kat\u0131lm\u0131\u015f yetenekleri sayesinde bu batakl\u0131ktan \u00e7\u0131karak y\u00fcceliklere do\u011fru t\u0131rmanabilmesi de onun realitesinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. “\u0130nsan\u0131n realitesi”ni t\u00fcm\u00fc ile bilen y\u00fcce Allah’t\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc “\u0130nsan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc, ger\u00e7ek mahiyetini” O bilir; insan\u0131 yaratan ve i\u00e7inde cirit at\u0131p duran t\u00fcm duygular\u0131 tan\u0131yan O’dur. Nitekim O, bize \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Yaratan bilmez mi hi\u00e7? O l\u00e2tiftir ve her\u015feyden haberdard\u0131r.” (M\u00fclk Suresi, 14)<\/p>\n

\u0130lk \u0130sl\u00e2m toplumunda sava\u015flardan kalma esirler vard\u0131. Bunlar i\u00e7in daha sonra gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131. Bu \u00f6nlem, ya onlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z olarak tek tarafl\u0131 bir kararla sal\u0131vermek ya kendilerini m\u00fcsl\u00fcman esirlere kar\u015f\u0131l\u0131k serbest b\u0131rakmak veya m\u00fcsl\u00fcmanlar ile sava\u015f\u00e7\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki \u015fartlar\u0131n t\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine kavu\u015fturma \u015f\u0131klar\u0131ndan biri idi.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2miyet bu pratik probleme, efendinin sahibi oldu\u011fu cariyesi ile cinsel ili\u015fkide bulunmas\u0131n\u0131 serbest b\u0131rakarak \u00e7\u00f6z\u00fcm getirdi. Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz \u00fczere cariyelerin f\u0131tr\u00ee realitelerini ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131mla ele almak i\u00e7in bu \u00e7areye ba\u015fvuruldu. Cariyeler ile cinsel ili\u015fkide bulunmak onlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcman olanlar\u0131 ile evlenmek yolu ile olabilece\u011fi gibi kendilerini nik\u00e2hlamaks\u0131z\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn idi. Bu konudaki tek \u015fart, bir adet g\u00f6rme d\u00f6nemi ge\u00e7irmeleri ve b\u00f6ylece kar\u0131nlar\u0131nda “Daru’l-Harb”de kalan kocalar\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funu ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 idi. Fakat \u0130sl\u00e2m, bu cinsel ili\u015fkide bulunma serbestisini sadece bu cariyelerin efendilerine tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Di\u011fer erkekler onlarla ancak evlilik yolu ile b\u00f6yle bir ili\u015fki kurabilirlerdi. Bu arada \u0130sl\u00e2m bu kad\u0131nlara toplumda namuslar\u0131n\u0131 satarak para kazanmay\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 gibi efendileri taraf\u0131ndan yine para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendi r\u0131zalar\u0131 ile Pazarla\u015fmalar\u0131na da izin vermemi\u015fti.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu ayette bu cariyeler ile nas\u0131l evlenilece\u011fi, nik\u00e2hlanmalar\u0131n\u0131n hangi \u015fartlar alt\u0131nda serbest oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“\u0130\u00e7inizden m\u00e2li durumu m\u00fcmin ve \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlarla evlenmeye elveri\u015fli olmayanlar. ellerinde bulunan cariyeler ile evlensinler.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, erke\u011fin m\u00e2l\u00ee imk\u00e2nlar\u0131 elverdi\u011fi takdirde \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n ile evlenmesini tercil\u0131 eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr niteli\u011fi onun i\u00e7in koruyucu bir z\u0131rh olu\u015fturur, bu sayede o \u0131rz\u0131n\u0131 nas\u0131l koruyaca\u011f\u0131n\u0131, kocas\u0131n\u0131n namusunu nas\u0131l g\u00f6zetece\u011fini \u00f6\u011frenir. Burada bu kad\u0131nlar\u0131n “Korumal\u0131” olmakla nitelenmeleri, hi\u00e7 ku\u015fkusuz evli olmalar\u0131 anlam\u0131nda de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc evli kad\u0131nlar\u0131 nik\u00e2hlaman\u0131n yasak oldu\u011fu daha \u00f6nce belirtilmi\u015fti. Buradaki “Korumal\u0131”l\u0131k terimi, bu kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr olmalar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck z\u0131rh\u0131n\u0131n korumas\u0131 alt\u0131nda bulunmalar\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn vicdanlar\u0131na sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ..nurlulu\u011fun ve hayatlar\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvencelerin sak\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yararland\u0131klar\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

Ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n\u0131n bir ailesi, bir yuvas\u0131, bir \u00e7evresi, bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen yak\u0131nlar\u0131 vard\u0131r. Bu y\u00fczden namusunun lekelenmesinden \u00e7ekinir. \u0130\u00e7inde, vicdan\u0131nda \u015feref ve onurluluk duygular\u0131 egemendir. Bundan dolay\u0131 fuhu\u015ftan ve ba\u015f\u0131bo\u015f cinsel ili\u015fkilerden ka\u00e7\u0131n\u0131r. Fakat \u00f6zg\u00fcr olmayan cariye \u00fczerinde bu fakt\u00f6rlerin hi\u00e7 biri etkili de\u011fildir. Bundan dolay\u0131 o evlendi\u011fi takdirde bile “Koruma z\u0131rh\u0131 i\u00e7inde” de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u00e7inde k\u00f6lelik g\u00fcnlerinin tortular\u0131n\u0131, kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r. Bundan dolay\u0131 \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n i\u00e7in varolan korunmu\u015fluk, iffet ve onur onda bulunmaz. \u00dcstelik lekelemekten \u00e7ekinece\u011fi bir aile \u015ferefi de yoktur. B\u00fct\u00fcn bunlara ek olarak bir cariyenin h\u00fcr bir kocadan edinece\u011fi \u00e7ocuklara \u015fu ya da bu oranda k\u00f6leli\u011fin a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bula\u015f\u0131r. Bu ayetin koydu\u011fu yasaya muhatap olan toplumda b\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rler ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rler y\u00fcz\u00fcnden \u0130sl\u00e2m, \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlarla evlenebilecek imk\u00e2nlara sahip olan m\u00fcsl\u00fcman erkeklerin cariyeler ile evlenmemelerini tercih etti ve cariyeler ile evlenmeyi madd\u00ee durumu normal evlilik yapmaya elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bek\u00e2r kalman\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na da katlanamayan erkeklerin yararlanabilecekleri bir kolayl\u0131k kabul etti.<\/p>\n

E\u011fer m\u00fcsl\u00fcman erkekler bek\u00e2rl\u0131ktan s\u0131k\u0131lm\u0131\u015flar ise, gerek bu s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n ve gerekse k\u00f6t\u00fc yola sapma endi\u015fesinin bask\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7lerinde duyuyorlarsa \u0130sl\u00e2m \u00f6nlerine dikilip kendilerini kolayl\u0131ktan, rahatlamaktan ve tatmin olmaktan yoksun tutmuyor. Bunun yerine b\u00f6yle erkeklerin, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu m\u00fcmin cariyelerle evlenmelerini serbest b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n

Fakat \u0130sl\u00e2m s\u00f6z konusu \u00f6zg\u00fcr erkekler ile cariyeler aras\u0131nda kurulmas\u0131n\u0131 tercih etti\u011fi tek ili\u015fki bi\u00e7imini belirliyor. Bu ili\u015fki bi\u00e7imi, daha \u00f6nce \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar\u0131n evlenmesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ili\u015fki bi\u00e7iminin ayn\u0131s\u0131d\u0131r ve \u015fu \u015fartlar\u0131 i\u00e7erir:<\/p>\n

1- Her \u015feyden \u00f6nce bu cariyelerin m\u00fcmin olmalar\u0131 gerekir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“…ellerinizde bulunan m\u00fcmin cariyeler ile evlensinler.”<\/p>\n

2- Bu cariyelerin haklar\u0131 olan mehir, efendilerine de\u011fil, do\u011frudan do\u011fruya kendilerine verilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu onlar\u0131n \u00f6z haklar\u0131d\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Kendilerine gelene\u011fe uygun miktarda bir mehir veriniz.”<\/p>\n

3- Cariyelere \u00f6denecek bu mebla\u011f\u0131n mutlaka mehir ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6denmesi gerekir. Bunun yan\u0131s\u0131ra onlardan metres ya da fahi\u015fe olarak de\u011fil, nikahl\u0131 e\u015f olarak yararlan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en “Metres (h\u0131dn)” deyimi belli bir erkekle gayri me\u015fru ili\u015fki kuran kad\u0131n anlam\u0131na gelirken “fahi\u015fe (sefiha)” deyimi isteyen her erkek ile yat\u0131p kalkan kad\u0131n i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Onlar ile namuslu olmalar\u0131, zinadan (fuhu\u015ftan) uzak durmalar\u0131 ve gizli dost tutmam\u0131\u015f olmalar\u0131 halinde velilerinden izin alarak evleniniz.”<\/p>\n

Yukarda okudu\u011fumuz Hz. Ai\u015fe’nin hadisinde belirtildi\u011fi gibi o g\u00fcnlerin Arap toplumunda \u00f6zg\u00fcr erkek ve kad\u0131nlar aras\u0131nda bu t\u00fcr gayri me\u015fr\u00fb ili\u015fkiler olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131. Ayr\u0131ca k\u00f6leler aras\u0131nda da bir\u00e7ok fuhu\u015f t\u00fcrleri yayg\u0131nd\u0131. O g\u00fcn\u00fcn ileri gelenleri sahip olduklar\u0131 cariyelerini bu i\u011fren\u00e7 yoldan kendi hesaplar\u0131na para kazanmak i\u00e7in kullan\u0131yorlard\u0131. Mesel\u00e2 ayn\u0131 zamanda kabilesinin \u015fefi olan Medine m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 Abdullah b. Ubeyy b. Selul’un bu yoldan kendisine para kazand\u0131ran d\u00f6rt kad\u0131n k\u00f6lesi vard\u0131. Bu gayri me\u015fr\u00fb cinsel ili\u015fkiler cahiliye d\u00f6nemi i\u011fren\u00e7liklerinin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 idi. \u0130sl\u00e2m \u00f6nce araplar\u0131 ve arkas\u0131ndan insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc bu i\u011fren\u00e7liklerin batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131karmak, ar\u0131t\u0131p temizlemek i\u00e7in gelmi\u015fti.<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra \u0130sl\u00e2m, h\u00fcr erkekler ile bu “Kad\u0131n” k\u00f6leler aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi tek bir yola ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Bu yol evlenmek, aile yuvas\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131 ile kad\u0131n\u0131 belli bir erke\u011fe ba\u011flayan nik\u00e2hlama yoludur. Hayvanlarda oldu\u011fu gibi cinsel i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ba\u015f\u0131bo\u015f bi\u00e7imde tatmin aramalar\u0131 yolu t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine \u0130sl\u00e2m, kad\u0131nlara haklar\u0131 olan mihri versinler diye mal\u0131 erkeklerin ellerine verdi. Yoksa bu mallar, metreslere ya, da fahi\u015felere pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmek i\u00e7in verilmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2miyet cinsel ili\u015fkileri, k\u00f6leler d\u00fcnyas\u0131nda da cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u011fren\u00e7liklerinden ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanl\u0131k her cahiliye gerili\u011finin pen\u00e7esine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde bu batakl\u0131kta debelenmektedir. Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyan\u0131n her yerinde insanlar\u0131n bu debeleni\u015fine tan\u0131k oluyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc her yerde dalgalanan cahiliye bayra\u011f\u0131d\u0131r, \u0130sl\u00e2m sanca\u011f\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

Okudu\u011fumuz ayetin g\u00fcndeme getirdi\u011fi bu konuyu noktalamadan \u00f6nce \u0130sl\u00e2m toplumunda \u00f6zg\u00fcr insanlar ile k\u00f6leler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin \u00f6z\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutan Kur’an \u00fcslubuna, bu dinin bu mesele kar\u015f\u0131s\u0131nda daha onunla y\u00fczy\u00fcze geldi\u011fi ilk g\u00fcnlerde nas\u0131l bir tutum tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131na parmak basmal\u0131y\u0131z. \u00c2yet k\u00f6le kad\u0131nlardan “kad\u0131n k\u00f6leler”, “cariyeler” ya da “di\u015fi tutsaklar” diye s\u00f6z etmiyor, onlardan s\u00f6z ederken “k\u0131zlar\u0131n\u0131z (kad\u0131nlar\u0131n\u0131z)” ifadesini kullan\u0131yor. Tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n

“…ellerinizde bulunan m\u00fcmin k\u0131zlar\u0131n\u0131zdan (kad\u0131nlar\u0131n\u0131zdan)…”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ayet, \u00f6zg\u00fcr olan ve olmayan insanlar aras\u0131nda insanl\u0131k taban\u0131na inecek \u015fekilde k\u00f6kl\u00fc bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetmiyor. Oysa o g\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda egemen olan inan\u00e7 sistemleri, o \u00e7a\u011f\u0131n toplumlar\u0131nda ge\u00e7erli olan g\u00f6r\u00fc\u015fler bu konuda b\u00f6ylesine k\u00f6kl\u00fc bir ay\u0131r\u0131m\u0131 olabildi\u011fince ortaya koyuyorlard\u0131. Bunun tam tersine ayet, \u00f6zg\u00fcr olan ve olmayan insanlar\u0131n ayn\u0131 kaynaktan t\u00fcrediklerini hat\u0131rlat\u0131yor, bu iki insan kesimi aras\u0131ndaki irtibat\u0131n eksenini ortak insanl\u0131k ba\u011f\u0131 ile inan\u00e7 ba\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011funu vurguluyor:<\/p>\n

“Hanginizin imanl\u0131 oldu\u011funu Allah bilir. Hepiniz ayn\u0131 soydans\u0131n\u0131z.” Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m, bu tutsak kad\u0131nlar\u0131n sahiplerinden “efendi” diye de\u011fil, “aile, veli” diye s\u00f6z ediyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ailelerinin (velilerinin) izni ile onlarla evleniniz.’<\/p>\n

Yine \u0130sl\u00e2m, bu kad\u0131nlar\u0131n mehrini efendilerine vermiyor, mehri kendilerinin \u00f6z hakk\u0131 say\u0131yor. “K\u00f6lenin t\u00fcm kazanc\u0131 efendisinindir” kural\u0131 bu noktada ge\u00e7erli de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc mehir, bir kazan\u00e7 t\u00fcr\u00fc de\u011fil, kad\u0131n\u0131n kocas\u0131na ba\u011flanmas\u0131ndan do\u011fan bir hakt\u0131r. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Kendilerine gelene\u011fe uygun miktarda bir mehir veriniz”<\/p>\n

Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra \u0130sl\u00e2m, bu cariyeleri \u0131rzlar\u0131n\u0131 para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satma a\u015fa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyor, tersine onlar\u0131 nik\u00e2h\u0131n, evlili\u011fin koruyucu z\u0131rh\u0131 alt\u0131na alarak onurland\u0131r\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Cariyeler ile namuslu olmalar\u0131, fuhu\u015ftan uzak durmalar\u0131 ve gizli dost tutmam\u0131\u015f olmalar\u0131 halinde… evleniniz.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ayette yer alan bu dokunakl\u0131 direktiflerin t\u00fcm\u00fc; bu konuda kad\u0131nca\u011f\u0131zlar\u0131n insanl\u0131k onurunu ok\u015fama niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. \u00d6zel \u015fartlar\u0131n kendilerine empoze etti\u011fi ge\u00e7ici konumlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden insan olmaktan kaynaklanan temel haklar\u0131n\u0131n zedelenmemesi gerekti\u011fi mesaj\u0131n\u0131 verir.<\/p>\n

Oysa \u0130sl\u00e2m’\u0131n geldi\u011fi g\u00fcnlerde d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131ndaki yayg\u0131n cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7erli mant\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re “insan” olma onuru sadece efendilere \u00f6zg\u00fc bir imtiyazd\u0131. K\u00f6leler bu onuru payla\u015fmaktan yoksundu. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak onlar “\u0130nsan” olman\u0131n gerektirdi\u011fi di\u011fer temel haklardan ve dokunulmazl\u0131klardan da mahrumdu. E\u011fer \u0130sl\u00e2m’\u0131n k\u00f6lelere onur kazand\u0131rma \u00e7abas\u0131n\u0131, o g\u00fcnk\u00fc cahiliye zihniyetinin bu a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 tutumu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z, bu dinin “\u0130nsan”a onur kazand\u0131rma alan\u0131nda ne b\u00fcy\u00fck bir a\u015fama ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. \u00dcstelik \u0130sl\u00e2m insana sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 her durumda g\u00f6zetir, bu konuda k\u00f6lelik gibi baz\u0131 insanlar\u0131n konumunu a\u015fa\u011f\u0131 indiren ge\u00e7ici \u015fartlar\u0131 engel saymaz.<\/p>\n

E\u011fer \u0130sl\u00e2m’\u0131n k\u00f6leli\u011fe ili\u015fkin bu tutumu, sava\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu bu ge\u00e7ici insanl\u0131k problemine y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn istil\u00e2c\u0131 ordular\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irdikleri \u00fclkelerin k\u0131zlar\u0131na ve kad\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 reva g\u00f6rd\u00fckleri i\u011fren\u00e7 muamelelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa bu dinin bu alanda ne b\u00fcy\u00fck bir a\u015fama ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi daha a\u00e7\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131ndaki istil\u00e2c\u0131 cahiliye ordular\u0131n\u0131n kendilerine \u00e7ektikleri “kad\u0131n-k\u0131z ziyafetleri”nin hik\u00e2yelerini, bu sald\u0131rgan g\u00fc\u00e7lerin yerli halk\u0131n \u0131rz ve namusuna y\u00f6nelik pervas\u0131z cinayetlerini, maceralar\u0131n\u0131 hepiniz duymu\u015fsunuzdur. \u00d6yle ki, bu pervas\u0131z sald\u0131r\u0131lara hedef olan toplumlar bu sald\u0131rganlar\u0131n i\u015fgalleri ortadan kalkt\u0131ktan sonra uzun y\u0131llar boyunca bu i\u011fren\u00e7 cinayetlerin sosyal sars\u0131nt\u0131lar\u0131na katlanmak zorunda kal\u0131yorlar.<\/p>\n

Sonra \u0130sl\u00e2m, bu tutsak kad\u0131nlar\u0131n evlilik z\u0131rh\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fckten sonra i\u015fleyecekleri fuhu\u015f su\u00e7lar\u0131 i\u00e7in, normal kad\u0131nlar\u0131n bu t\u00fcr su\u00e7lar\u0131na g\u00f6re daha hafif bir ceza \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Bu tutumu benimserken bu kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zel \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131yor. Bu \u00f6zel \u015fartlar bu kad\u0131nlar\u0131 \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlara g\u00f6re k\u00f6t\u00fc yola d\u00fc\u015fmeye daha yatk\u0131n, k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 fakt\u00f6rlere kar\u015f\u0131 daha az diren\u00e7li bir duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u0130sl\u00e2m, k\u00f6lelik konumunun, kad\u0131ndaki psikolojik korunma refleksini zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini hesaba katar. \u00c7\u00fcnk\u00fc cariyeler ki\u015fisel onurdan ve aile \u015ferefi bilincinden b\u00fcy\u00fck oranda yoksundurlar. Oysa bu iki fakt\u00f6r \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar\u0131 fuhu\u015f i\u015flemekten cayd\u0131rma konusunda \u00e7ok etkin bir rol oynar. Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m, k\u00f6le kad\u0131nlar\u0131n sosyal ve ekonomik \u015fartlar\u0131n\u0131, bu \u015fartlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar\u0131nkinden daha b\u00fcy\u00fck oranda farkl\u0131 oldu\u011funu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur. Bu farkl\u0131 sosyal ve ekonomik \u015fartlar cariyeleri, \u0131rzlar\u0131 konusunda daha c\u00f6mert davranmaya iter; kendilerine para ve do\u011facak \u00e7ocuklar\u0131na soylu bir baba vaad eden erkeklerin ayartmalar\u0131na kar\u015f\u0131 onlar\u0131 daha diren\u00e7siz duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rleri hesaba katan \u0130sl\u00e2m, evlilik z\u0131rh\u0131 i\u00e7ine al\u0131nan cariyelerin i\u015fleyebilecekleri zina su\u00e7lar\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcr bakirelerin evlenmeden \u00f6nce i\u015fleyebilecekleri zina su\u00e7lar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na \u00e7arpt\u0131rmay\u0131 uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n

“E\u011fer (cariyeler) evli iken zina i\u015flerler ise kendilerine \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlara verilecek cezan\u0131n yar\u0131s\u0131 verilir.”<\/p>\n

Besbelli ki, bu “yar\u0131 ceza”, b\u00f6l\u00fcnebilen ceza i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bu da sopa vurma cezas\u0131d\u0131r. Ta\u015fa tutarak \u00f6ld\u00fcrme (recm) cezas\u0131nda b\u00f6yle yar\u0131ya indirme s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu cezan\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Buna g\u00f6re e\u011fer evli ve m\u00fcmin bir cariye zina ederse bek\u00e2r bir \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n\u0131n \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 cezan\u0131n yar\u0131s\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r. Bek\u00e2r bir cariye bu su\u00e7u i\u015fledi\u011fi zaman nas\u0131l bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 konusu ise f\u0131k\u0131h bilginleri aras\u0131nda tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Acaba bu durumdaki cariyeye yine \u00f6zg\u00fcr ve bek\u00e2r kad\u0131nlara verilecek cezan\u0131n yar\u0131s\u0131 m\u0131 verilecek ve bu ceza devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n (imam\u0131n) g\u00f6zetimi alt\u0131nda m\u0131 uygulanacak, yoksa ona usland\u0131rma amac\u0131 g\u00fcden, evli cariyelerin cezas\u0131ndan daha hafif cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir ceza m\u0131 bi\u00e7ilecek ve bu cezay\u0131 uygulamada efendisi mi yetkili olacak? Bunlar f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na ba\u015fvurulacak tart\u0131\u015fmal\u0131 konulard\u0131r.<\/p>\n

Bu arada, “Kur’an’\u0131n G\u00f6lgesinde” \u0130sl\u00e2m’\u0131n, insanlar\u0131n ellerinden tutup onlar\u0131 doru\u011fa do\u011fru \u00e7\u0131kar\u0131rken i\u00e7inde bulunduklar\u0131 pratik \u015fartlar\u0131 nas\u0131l bir titizlikle g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131na parmak basmak istiyoruz.<\/p>\n

Dedi\u011fimiz gibi bu din, insanlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu prati\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur, fakat pratiklik ve ger\u00e7ek\u00e7ilik bahanesine s\u0131\u011f\u0131narak onlar\u0131 batakl\u0131kta debelenmekle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmaz.<\/p>\n

Yine, cariyelerin hayat\u0131n\u0131 etkileyen \u00e7evre fakt\u00f6rlerini, bu fakt\u00f6rlerin evli cariyeleri bile erkeklerin ayart\u0131c\u0131 vaadleri kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00f6t\u00fc yola d\u00fc\u015fmeye yatk\u0131n ve diren\u00e7siz duruma d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hi\u00e7 ku\u015fkusuz biliyor. Bu y\u00fczden bu pratik ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edip onlar\u0131n zina su\u00e7u i\u015fleyenlerine \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar\u0131nki kadar ceza bi\u00e7miyor. Fakat bu pratik ger\u00e7e\u011fe kesin bir egemenlik tan\u0131yarak onlar\u0131 su\u00e7lar\u0131n\u0131n cezas\u0131ndan tamamen muaf tutmay\u0131 da uygun g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n

Burada b\u00fct\u00fcn fakt\u00f6rleri ve b\u00fct\u00fcn \u015fartlar\u0131 hesaba katan dengeli bir tutumla, orta yolu benimseyen bir uygulama kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z.<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra \u0130sl\u00e2m, k\u00f6lelerin sosyal stat\u00fc d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, onlara verilecek cezalar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir gerek\u00e7e olarak kullanmaya da yana\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa o g\u00fcn\u00fcn cahiliye d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her taraf\u0131ndaki tutum ve uygulama bu yolda idi. Yani o zaman\u0131n yayg\u0131n ceza anlay\u0131\u015f\u0131 toplumun alt s\u0131n\u0131flar\u0131 ile \u00fcst s\u0131n\u0131flar\u0131 aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m g\u00fcd\u00fcyor, \u00fcst s\u0131n\u0131flar\u0131n su\u00e7lar\u0131n\u0131 hafif cezalar ile ge\u00e7i\u015ftirirken alt s\u0131n\u0131flar\u0131n garip su\u00e7lular\u0131na katmerli ve a\u011f\u0131r cezalar veriyordu.<\/p>\n

Mesel\u00e2 \u00fcnl\u00fc Roma kanunlar\u0131ndaki uygulamaya g\u00f6re s\u0131n\u0131f d\u00fczeyi d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e yani a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131flara do\u011fru inildik\u00e7e cezalar a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yordu. Nitekim bu kanunlar\u0131n bir maddesinde \u015f\u00f6yle deniyordu; “Kim bir namuslu dulu ya da bir bakireyi ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131rsa e\u011fer y\u00fcksek s\u0131n\u0131ftansa cezas\u0131 mal\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na el konulmas\u0131 ve e\u011fer a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131ftan ise sopalanarak d\u00f6v\u00fclmesi ya da s\u00fcrg\u00fcn edilmesidir.”<\/p>\n

\u00d6te yandan “Manu\u015fastr” kanunlar\u0131 diye bilinen ve “Manu” adl\u0131 bir mitolojik Hind d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen Hind kanunlar\u0131na g\u00f6re “E\u011fer Brahman kast\u0131na mensup bir se\u00e7kin, \u00f6l\u00fcm\u00fc gerektirecek bir su\u00e7 i\u015flerse hakim onun sadece ba\u015f\u0131n\u0131 tra\u015f edebilir, ama e\u011fer \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 hak eden su\u00e7lu Brahman kast\u0131ndan de\u011filse \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr. E\u011fer bir par\u00e7a bir Brahmana \u015fiddet amac\u0131 ile el ya da sopa kald\u0131r\u0131rsa eli kesilir.”<\/p>\n

Bu arada yahudiler aras\u0131nda egemen olan ceza hukuku anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re e\u011fer e\u015fraftan biri h\u0131rs\u0131zl\u0131k ederse kendisine ili\u015filmez, buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131ftan biri h\u0131rs\u0131zl\u0131k ederse su\u00e7unun gerektirdi\u011fi cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131.” (Buhari, M\u00fcslim, Tirmiz\u00ee, Nese\u00ee ve \u0130bn-i Davud’un ortakla\u015fa kaydettikleri hadis’)<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m ise hakk\u0131 yerine oturtmak ilkesi ile geldi. Bunun sonucu olarak b\u00fct\u00fcn pratik etkenleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almak \u015fart\u0131 ile kimli\u011fine bakmaks\u0131z\u0131n her su\u00e7luya hakketti\u011fi cezay\u0131 verme prensibini yasalla\u015ft\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ile evlendikten sonra zina i\u015fleyen cariyeler i\u00e7in, ayn\u0131 su\u00e7u i\u015fleyen \u00f6zg\u00fcr ve bekar kad\u0131nlara verilecek cezan\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc. B\u00f6ylece onlar\u0131 tamamen cezadan muaf tutmad\u0131. E\u011fer \u00f6yle yapsayd\u0131, onlar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 her davran\u0131\u015f\u0131 d\u0131\u015f \u015fartlar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda yapan\u0131 ortaya koyan yoksun robotlar gibi kabul etmi\u015f olurdu ki, bu yakla\u015f\u0131m ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olurdu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k onlar\u0131n \u00f6zel \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten gelerek kendilerini \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar\u0131nki ile ayn\u0131 olan bir cezaya \u00e7arpt\u0131rmay\u0131 da uygun g\u00f6rmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc cariyelerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015fartlar ile \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar\u0131n \u015fartlar\u0131 birbirinden farkl\u0131 idi. Ayr\u0131ca cahiliye uygulamalar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen zavall\u0131lara a\u011f\u0131r cezalar verip se\u00e7kinleri kay\u0131rma adaletsizli\u011finden de titizlikle uzak durdu.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Amerika’da, G\u00fcney Afrika’da ve d\u00fcnyan\u0131n daha bir \u00e7ok \u00fclkesinde egemen olan modern cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131nda .ayn\u0131 ay\u0131r\u0131mc\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7erli oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu toplumlarda “beyaz”lar taraf\u0131ndan i\u015flendikleri takdirde ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile kar\u015f\u0131lanan nice su\u00e7lar “siyah”lar taraf\u0131ndan i\u015flenince a\u011f\u0131r cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r. Demek ki, cahiliye her zaman ve her yerde ayn\u0131 cahiliye oldu\u011fu gibi \u0130sl\u00e2m da her yerde ve her zaman da yine ayn\u0131 \u0130sl\u00e2m’d\u0131r.<\/p>\n

Okudu\u011fumuz ayet, cariyeler ile evlenme izninin bek\u00e2rl\u0131k s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan ya da k\u00f6t\u00fc yola sapmaktan \u00e7ekinen erkeklere tan\u0131nm\u0131\u015f bir kolayl\u0131k oldu\u011funu vurgulayarak sona eriyor. Buna g\u00f6re bek\u00e2rl\u0131k bunal\u0131m\u0131na d\u00fc\u015fmeksizin ve k\u00f6t\u00fc yola sapmaks\u0131z\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve m\u00fcmin bir kad\u0131nla evlenme imk\u00e2n\u0131 do\u011facak g\u00fcne kadar sabretmek daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi cariyeler ile evlenmenin, beraberinde getirdi\u011fi bir\u00e7ok olumsuz sonu\u00e7lar vard\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bu i\u00e7inizden g\u00fcnaha gireceklerinden ve bunal\u0131ma d\u00fc\u015feceklerinden korkanlara tan\u0131nan bir imk\u00e2nd\u0131r. Yoksa e\u011fer sabrederseniz sizin i\u00e7in daha iyi olur. Allah affedici ve merhametlidir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, kullar\u0131n\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutmak, s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokmak ve k\u00f6t\u00fc yollara d\u00fc\u015f\u00fcrmek istemez. Ger\u00e7i kullar\u0131 i\u00e7in uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc din onlar\u0131n y\u00fccelmelerini, hayvansal i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri a\u015fmalar\u0131n\u0131, y\u00fcksek doru\u011fa t\u0131rmanmalar\u0131n\u0131 ister, ama O, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 onlardan f\u0131tratlar\u0131n\u0131n, potansiyel g\u00fc\u00e7lerinin ve ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ister. Bundan dolay\u0131 \u0130sl\u00e2m kolay uygulanabilir bir hayat sistemidir. F\u0131trat\u0131n kapasitesini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur, ihtiyac\u0131 bilir ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 takdir eder. P\u00fcf noktas\u0131 \u015furas\u0131 ki, \u0130sl\u00e2m hayvanl\u0131k d\u00fczeyine do\u011fru al\u00e7almakta olanlara alk\u0131\u015f tutmaz, batakl\u0131\u011fa do\u011fru ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 inmekte olan bu t\u00fcr zavall\u0131lar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7erek “Bravo size, geri gitmekle ne iyi ediyorsunuz” demez, onlar\u0131n seviye kaybetmelerine, a\u015fa\u011f\u0131la\u015fmalar\u0131na \u00f6vg\u00fc d\u00fczmez; onlar\u0131 y\u00fckselmek, yukar\u0131lara \u00e7\u0131kmak i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7aba g\u00f6stermekten, i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ayart\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yeterince diren\u00e7 g\u00f6stermemenin sorumlulu\u011fundan muaf tutmaz.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, \u0130sl\u00e2m, burada erkekleri, \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlarla evlenecek imk\u00e2nlara kavu\u015facaklar\u0131 g\u00fcne kadar sabretmeye te\u015fvik ediyor. \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcr kad\u0131nlar, psikolojik bak\u0131mdan evlilik z\u0131rh\u0131n\u0131n korumas\u0131 i\u00e7ine girmeye daha yatk\u0131nd\u0131rlar, ideal yuva kurmaya daha elveri\u015flidirler. Do\u011facak \u00e7ocuklar\u0131na onur bah\u015fetmeye, gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n bak\u0131m\u0131na \u00f6zen g\u00f6stermeye, kocalar\u0131n\u0131n yatak namusunu korumaya daha yeteneklidirler. Fakat e\u011fer erkek b\u00f6yle bir sabr\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 bask\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan, bunal\u0131m\u0131ndan \u00e7ekiniyorsa, ya da i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinin bask\u0131s\u0131:.n katlanamayarak gayri me\u015fr\u00fb cinsel tatmin yollar\u0131na sapaca\u011f\u0131ndan korkuyorsa, \u00f6n\u00fcnde anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu kolayl\u0131k-vard\u0131r.<\/p>\n

Bu arada ayette cariyelerin itibarlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmeye b\u00fcy\u00fck \u00e7apta \u00f6zen g\u00f6steriliyor, onlar i\u00e7in onur kazand\u0131r\u0131c\u0131 ifadeler kullan\u0131l\u0131yor. Mesel\u00e2 ayete g\u00f6re bu cariyeler “Sizin k\u0131zlar\u0131n\u0131z”d\u0131r. Efendileri onlar\u0131n “Aileleri, velileri”dir. B\u00fct\u00fcn insanlar, \u00f6zg\u00fcr-k\u00f6le ay\u0131r\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n ayn\u0131 soydan geliyor. \u0130nsanlar aras\u0131ndaki ortak bir ba\u011f imand\u0131r. \u0130man\u0131 da en iyi bilen Allah’t\u0131r. Cariye;er;, mehirlerini vermek farzd\u0131r. Onlarla ili\u015fki kurman\u0131n yolu evlenmektir, metres tutmak ya da paral\u0131 fuhu\u015f yoluna sapmak de\u011fildir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu kad\u0131nlar, yuvalar\u0131n\u0131n namusuna y\u00f6nelik su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 sorumlu tutulacaklard\u0131r. Fakat kendilerine yumu\u015fak, hafifletici ve \u00f6zel \u015fartlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmeyen bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile yakla\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u015eimdi de ayetin son c\u00fcmlesini okuyoruz:<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah affedicidir, merhametlidir.”<\/p>\n

Bu uyar\u0131c\u0131 sonu\u00e7 c\u00fcmlesi bir yandan cariyelerle evlenmeyi zorunlu k\u0131lan psikolojik duruma, \u00f6b\u00fcr yandan da bu kad\u0131nlar\u0131n cezalar\u0131n\u0131 hafifletme uygulamas\u0131na yorum getiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n affedicili\u011fi ve merhameti her su\u00e7un ve her zorunlu durumun arkas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

ALLAH’IN H\u00dcKM\u00dc<\/p>\n

Arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah’\u0131n bu \u0130sl\u00e2m sisteminde evlilik ve aile kurumuna ili\u015fkin t\u00fcm h\u00fck\u00fcmlerini kapsayan birbirine ba\u011fl\u0131 \u00fc\u00e7 tane ayeti geliyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu h\u00fck\u00fcmleri yasalla\u015ft\u0131rmaktaki amac\u0131 m\u00fcsl\u00fcman toplumu daha \u00f6nce i\u00e7inde debelendi\u011fi cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karmak, bu toplumu psikolojik, ahl\u00e2ki, sosyal y\u00f6nlerden sonralar\u0131 g\u00f6r\u00fclen y\u00fcksek, parlak ve temiz doru\u011fa t\u0131rmand\u0131rmakt\u0131r. Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bu yorum ayetleri, y\u00fcce Allah’\u0131n bu hayat sistemini, bu h\u00fck\u00fcmleri, bu yasal d\u00fczenlemeleri ve bu sosyal kurumlar\u0131 ortaya koymakla dilediklerinin mahiyetini, bunun yan\u0131s\u0131ra \u015fehev\u00ee i\u00e7g\u00fcd\u00fclerine uyarak y\u00fcce Allah’\u0131n sistemine s\u0131rt \u00e7evirenlerin as\u0131l maksatlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor:
\n26- Allah size, hel\u00e2l ile haram\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirmek, sizden \u00f6ncekilerin yararl\u0131 geleneklerini tan\u0131tmak ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak ister. Allah her\u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.<\/p>\n

27- Allah sizin tevbelerinizi kabuk etmek ister. Oysa nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finden ko\u015fanlar sizin b\u00fcy\u00fck bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmenizi isterler..<\/p>\n

28- Allah y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinizi hafifletmek ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan zay\u0131f yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na l\u00fctfederek koydu\u011fu yasalar\u0131n hikmetlerini kendilerine a\u00e7\u0131kl\u0131yor, onlara hayatlar\u0131nda rehber edinmelerini istedi\u011fi sistemin i\u00e7erdi\u011fi yararlar\u0131 ve kolayl\u0131klar\u0131 tan\u0131t\u0131yor. Allah, kullar\u0131n\u0131 bu doru\u011fa, kendileri ile konu\u015fma doru\u011funa y\u00fckselterek onurland\u0131r\u0131yor. O, bu dorukta, koydu\u011fu yasalar\u0131n hikmetlerini kullar\u0131na anlat\u0131yor, kendilerine a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bilgi vermek istedi\u011fini vurguluyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Allah, size helal ile haram\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirmek istiyor.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, size hikmetleri a\u00e7\u0131klamak istiyor; sizin bu hikmetleri g\u00f6rmenizi, \u00fczerlerinde kafa yorman\u0131z\u0131, bu hikmetlere a\u00e7\u0131k g\u00f6zlerle, kavray\u0131c\u0131 ak\u0131llarla ve kucaklay\u0131c\u0131 kalplerle yakla\u015fman\u0131z\u0131 istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hikmetler ne birer muamma ve bilmecedir ne de gerek\u00e7esiz ve ama\u00e7s\u0131z birer oldu-biatidir. Sizler bu h\u00fck\u00fcmlerin hikmetlerini kavrayacak yetenektesiniz, bu hikmetlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na muhatap olmaya l\u00e2y\u0131ks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi burada insan\u0131 onurland\u0131rmak vard\u0131r. Bu onurland\u0131rman\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131 ancak il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131n ve kullu\u011fun mahiyetini kavrayanlar anlayabilirler, bu nazik l\u00fctufk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131 ancak onlar idrak edebilirler. Devam ediyoruz:<\/p>\n

Sizden \u00f6ncekilerin yararl\u0131 geleneklerini size tan\u0131tmak istiyor.”<\/p>\n

Bu sistem, y\u00fcce Allah’\u0131n t\u00fcm m\u00fcminler i\u00e7in ortaya koydu\u011fu, yasalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir sistemdir. Bu sistemin prensipleri de\u011fi\u015fmezdir, ilkeleri ayn\u0131d\u0131r, ama\u00e7lar\u0131 ve hedefleri s\u00fcreklidir. Bu sistem gerek \u00f6nceki gerek sonraki t\u00fcm m\u00fcmin toplulu\u011fun, \u00e7a\u011flar boyunca iman kervan\u0131n\u0131n, inan\u00e7 kafilesinin bir araya getirdi\u011fi tek \u00fcmmetin sistemidir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim, bu ifadesi ile, her zaman ve her yerde y\u00fcce Allah’\u0131n do\u011fru yolundan giden inanm\u0131\u015f topluluklar\u0131 birle\u015ftiriyor, Allah’\u0131n sisteminin her zaman ve her yerde ayn\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuyor, m\u00fcsl\u00fcman cemaat\u0131 ve bu cemaat\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kesintisiz inan\u00e7 kervan\u0131n\u0131 tarihin uzun, maceral\u0131 yolu boyunca bir araya getiriyor.<\/p>\n

Ayetin yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 m\u00fcmini; asl\u0131n\u0131n, \u00fcmmetinin, hayat sisteminin ve yolunun bilincine erdirici bir nitelik ta\u015f\u0131r. M\u00fcmin, y\u00fcce Allah’a inanan bu \u00fcmmetin bir \u00fcyesidir. Bu \u00fcmmeti, yer ve zaman farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, yurtlar\u0131n ve deri renklerinin de\u011fi\u015fik olmas\u0131na ra\u011fmen bu il\u00e2hi sistemin olu\u015fturdu\u011fu ortak ba\u011f birle\u015ftiriyor, y\u00fcce Allah’\u0131n her ku\u015faktan ve her topluluktan m\u00fcminler i\u00e7in belirledi\u011fi ortak yol bu \u00fcmmetin bireylerini birbirine ba\u011fl\u0131yor. Nitekim Allah:<\/p>\n

“O, tevbelerinizi kabul etmek (g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak) ister” buyuruyor.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah size rahmetini yans\u0131tmak, t\u00f6kezlemelerinizden, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 tevbe edesiniz diye elinizden tutmak, gidece\u011finiz yolu belirlemenizi sa\u011flamak ve bu yolda ilerlemenizi kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in size hel\u00e2l ile haram\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve daha \u00f6nceki \u00fcmmetlerin yararl\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131 tan\u0131t\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc:<\/p>\n

“Allah her \u015feyi bilir ve hikmet sahibidir.”<\/p>\n

Buna g\u00f6re bu yasal d\u00fczenlemeler bilgiden ve hikmetten kaynaklan\u0131yor; bu direktifler bilgiye ve hikmete dayan\u0131yor. O sizin i\u00e7 d\u00fcnyan\u0131z\u0131, i\u00e7inde bulundu\u011funuz \u015fartlar\u0131, neyin yarar\u0131n\u0131za oldu\u011funu, neyin sizi yararl\u0131 hale getirece\u011fini bildi\u011fi gibi O’nun hayat sistemi hem yap\u0131s\u0131 ve hem de uygulama yollar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan mutlaka hikmet i\u00e7erir.<\/p>\n

“Allah sizin tevbenizi kabul etmek ister. Oysa nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finden ko\u015fanlar sizin bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmenizi isterler.”<\/p>\n

Bu k\u0131sa ayet, y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara \u00f6nerdi\u011fi sistemi ve yolu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile onlar i\u00e7in ne istedi\u011fini, buna kar\u015f\u0131l\u0131k nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finden giderek y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminden sapanlar\u0131n istediklerinin ne oldu\u011funu son derece yal\u0131n ve ger\u00e7ek\u00e7i bir ifade ile a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bir kere \u015funu belirtelim ki, y\u00fcce Allah’\u0131n sistemine yan \u00e7izen herkes nefsinin arzular\u0131 pe\u015finden gidiyor demektir. Buna g\u00f6re ortada tek sistem vard\u0131r ki, o da; ciddiyet, rotadan \u00e7\u0131kmama ve ba\u011f\u0131l\u0131k yoludur. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan her yol nefis k\u00f6leli\u011fi, ihtiras ve \u015fehvet tutsakl\u0131\u011f\u0131, sap\u0131kl\u0131k, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015fl\u0131k ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yoludur.<\/p>\n

Acaba y\u00fcce Allah insanlara sistemini anlatmakla ve onlar i\u00e7in yasalar koymakla neyi murad ediyor? \u0130stedi\u011fi \u015fey onlar\u0131n tevbelerini kabul ederek g\u00fcnahlardan ar\u0131nmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, do\u011fru yola girmelerini \u00f6zendirmek, bu yolda y\u00fcr\u00fcrken t\u00f6kezlemelerini \u00f6nlemek ve y\u00fcce doru\u011fa t\u0131rmand\u0131ran merdivenin basamaklar\u0131n\u0131 bir bir \u00e7\u0131kmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r.<\/p>\n

Peki, nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenenlerin, Allah’\u0131n iznine dayanmayan ve O’nun yasalar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayan d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131 ve sosyal d\u00fczen kaynaklar\u0131n\u0131 insanlara cazip g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n istedikleri nedir? Onlar da insanlar\u0131 bu do\u011fru yoldan, doru\u011fa ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 merdivenin basamaklar\u0131ndan ve bu sapmas\u0131z rotadan b\u00fcy\u00fck oranda sapt\u0131rmak isterler.<\/p>\n

\u015eimdi yukarda okudu\u011fumuz ayetlerin konu edindikleri \u00f6zel bir alam ele alal\u0131m. Bu alan; aile yuvas\u0131n\u0131 d\u00fczenleme, toplumu fuhu\u015f mikroplar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rma, y\u00fcce Allah’\u0131n ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 tek temiz kad\u0131n-erkek aras\u0131 birle\u015fme bi\u00e7imini belirleme, bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan kad\u0131n-erkek aras\u0131 birle\u015fme bi\u00e7imlerini yasaklama, y\u00fcce Allah’\u0131n istemedi\u011fi bu birle\u015fme \u015fekillerini insanlar\u0131n g\u00f6zlerinde ve kalplerinde k\u0131nama ve de\u011fersizle\u015ftirme alan\u0131d\u0131r. Acaba bu \u00f6zel alan ile ilgili olarak y\u00fcce Allah’\u0131n murad ettikleri ile nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finde s\u00fcr\u00fcklenenlerin istedikleri nelerdir?<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bu alandaki murad\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu bu s\u00fbrenin konu ile ilgili ayetleri a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k ortaya koyuyor. Bu ayetlerde dile gelen istek; aile yuvas\u0131n\u0131 belirli bir d\u00fczene oturtmak, toplumu fuhu\u015f mikroplar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmak, ya\u015famay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak ve her durumda m\u00fcsl\u00fcman cemaatin yarar\u0131n\u0131 sa\u011flama ba\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

Nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenenler ise bu alanda \u015fu ama\u00e7lar\u0131 g\u00fcd\u00fcyorlar: Onlar i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri, her t\u00fcrl\u00fc din\u00ee, ahl\u00e2ki ve sosyal ba\u011fdan \u00e7\u00f6zmek, koparmak istiyorlar. Onlar ate\u015fli cinsiyet i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fcn ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn engelleri, her t\u00fcrden dizginleyici mekanizmay\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p bu i\u00e7g\u00fcd\u00fcy\u00fc tamamen ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakmak istiyorlar. Oysa e\u011fer bu ate\u015fli i\u00e7g\u00fcd\u00fc ba\u015f\u0131bo\u015f bi\u00e7imde ta\u015fmaya b\u0131rak\u0131l\u0131rsa onun azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ortada; ne kalp huzuru, ne sinir sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, ne ev dirli\u011fi, ne \u0131rz dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 kal\u0131r ve ne de aile yuvas\u0131 ayakta durabilir. Bu adamlar insanlar\u0131n birer hayvan s\u00fcr\u00fcs\u00fc olmas\u0131n\u0131 istiyorlar. Kuvvet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden, kurnazl\u0131ktan veya k\u00f6r tesad\u00fcften ba\u015fka hi\u00e7bir kurala ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n erkeklerin di\u015fileri \u00fczerine \u00e7ulland\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz birer hayvan s\u00fcr\u00fcs\u00fc! Bu adamlar, b\u00fct\u00fcn bu y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcn bu bozgunculu\u011fu, b\u00fct\u00fcn bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ad\u0131na yaparlar. Oysa bu anlamdaki bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sadece \u015fehvet tutsakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u00e7g\u00fcd\u00fc k\u00f6leli\u011finin ba\u015fka bir ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n, m\u00fcminleri sak\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck sap\u0131kl\u0131k budur. Y\u00fcce Allah, m\u00fcminleri \u015fehevi arzular\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmu\u015f bu ki\u015filerin kendilerine y\u00f6nelik emellerine kap\u0131lmamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bu adamlar \u0130sl\u00e2m toplumunu s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ahl\u00e2k alan\u0131nda tekrar cahiliye d\u00f6nemine d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in olanca gayretlerini her d\u00f6nemde sarf etmi\u015flerdir. Oysa \u0130sl\u00e2m toplumu tutarl\u0131 ve temiz il\u00e2hi sistem sayesinde bu ahl\u00e2k alan\u0131nda di\u011fer toplumlara kar\u015f\u0131 kesin bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015f, parmakla g\u00f6sterilir bir rakipsizli\u011fe ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn seviyesiz kalemlerinin ve g\u00fcd\u00fcml\u00fc propaganda ara\u00e7lar\u0131n\u0131n amac\u0131 da ayn\u0131d\u0131r. Bunlar toplumda hayvan\u00ee ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa kar\u015f\u0131 direnen son engelleri de ortadan kald\u0131rmak istiyorlar. Oysa insanl\u0131\u011f\u0131 bu hayvan\u00ee ba\u015f\u0131bo\u015fluktan, bu i\u00e7g\u00fcd\u00fc anar\u015fisinden y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey kurtaramaz. Bu kurtulu\u015f ne zaman? \u0130n\u015faallah; y\u00fcce Allah’\u0131n bu sistemi, m\u00fcmin topluluklar eli ile yery\u00fcz\u00fcnde egemenli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi zaman.<\/p>\n

ZAVALLI \u0130NSANLAR<\/p>\n

Okudu\u011fumuz geni\u015f kapsaml\u0131 yorum ayetlerinin sonuncusu, y\u00fcce Allah’\u0131n yasalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sistem ve h\u00fck\u00fcmlerde insan\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc merhameti ile dengeledi\u011fini, herkesten iyi bildi\u011fi bu g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011fe dev\u00e2 olan kolayl\u0131klar tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, yasal d\u00fczenlemelerinde her zaman y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri hafif tutmay\u0131 g\u00f6zetti\u011fini; zorlu\u011fu, s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131, zarar vermeyi ve zarara u\u011framay\u0131 istemedi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Allah sizin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinizi hafifletmek ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan zay\u0131f yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Bir \u00f6nceki ayetin \u00e7\u00f6z\u00fcm alan\u0131na giren konulardaki i\u00e7erdi\u011fi yasal d\u00fczenlemelerde, h\u00fck\u00fcmlerde ve direktiflerdeki hafifletmeye y\u00f6nelik il\u00e2hi irade son derece belirgindir. Bu irade, f\u0131tr\u00ee i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin birer psikolojik realite olarak tan\u0131nmas\u0131nda, bu i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin isteklerini kar\u015f\u0131layan yasal d\u00fczenlemelerin getirilmesinde enerjilerinin verimli, g\u00fcvenli ve yararl\u0131 alanlara y\u00f6neltilmesinde ortaya \u00e7\u0131kar. Ayr\u0131ca tatminlerinin temiz, ar\u0131nm\u0131\u015f ve y\u00fccelmi\u015f bir ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde, bunal\u0131ma ve sap\u0131k davran\u0131\u015flara yol a\u00e7acak bi\u00e7imde bask\u0131 alt\u0131nda tutulmalar\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131nda ve bunun yan\u0131nda s\u0131n\u0131rs\u0131z ve kay\u0131ts\u0131z tatmin arama yollar\u0131nda ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131lmamalar\u0131nda somutla\u015f\u0131r.<\/p>\n

\u0130nsan hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen il\u00e2hi sistemin kapsam\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 genel hayat alan\u0131na gelince, bu alandaki hafifletmeye y\u00f6nelik il\u00e2hi irade de belirgindir. Bunun somut g\u00f6stergesi y\u00fcce Allah’\u0131n insan f\u0131trat\u0131n\u0131, insan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6zetmesi, yap\u0131c\u0131 insan enerjilerini \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakmas\u0131, bu insan enerjilerinin etraf\u0131nda heder olmalar\u0131n\u0131 ve k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek koruyucu duvarlar \u00f6rmesidir.<\/p>\n

\u00c7o\u011fu kimse, -\u00f6zellikle kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerinde- y\u00fcce Allah’\u0131n sistemine ba\u011fl\u0131 kalman\u0131n zor ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k nefislerinin arzular\u0131 pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenenlerin ba\u015f\u0131bo\u015fluk yolunu izlemelerinin kolay ve mutluluk verici oldu\u011funu san\u0131r. Bu kocaman bir saplant\u0131d\u0131r. Farz edelim ki, i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 engellerden kurtar\u0131larak tamamen ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f; insan her davran\u0131\u015f\u0131nda s\u0131rf i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel hazz\u0131 arar olmu\u015ftur. Hazz\u0131n. tek belirleyici fakt\u00f6r olarak ba\u015f k\u00f6\u015feye kuruldu\u011fu b\u00f6yle bir ortamda “sorumluluk” bilincinin ad\u0131 an\u0131lmaz olmu\u015f; insanlar d\u00fcnyas\u0131nda kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerinin amac\u0131, bu ili\u015fkilerin hayvanlar d\u00fcnyas\u0131ndaki amac\u0131 ile tamamen \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f; kar\u015f\u0131 cinsler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler her t\u00fcrl\u00fc ahl\u00e2k\u00ee s\u0131n\u0131rlamadan ve sosyal sorumluluktan soyutlanm\u0131\u015f olsun. B\u00fct\u00fcn bunlar ilk bak\u0131\u015fta kolayl\u0131k rahatl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler. Oysa asl\u0131nda birer s\u0131k\u0131nt\u0131, zorluk, bunal\u0131m ve a\u011f\u0131r y\u00fckt\u00fcrler. Bunlar\u0131n sars\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 sosyal hayatta -hatta bireysel hayatta- \u00fcz\u00fcc\u00fc, y\u0131k\u0131c\u0131 ve mahvedicidir.<\/p>\n

\u0130sterseniz bu alanda din, ahl\u00e2k ve utanma duygusunun kay\u0131tlar\u0131ndan s\u0131yr\u0131larak “\u00f6zg\u00fcr”le\u015fen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumlar\u0131n\u0131n durumuna k\u0131saca g\u00f6z atal\u0131m. B\u00f6ylesine \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc bir bak\u0131\u015f bile kalplere deh\u015fet salmak i\u00e7in yeterlidir. Tabii ki, e\u011fer ortada duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yitirmemi\u015f kalpler varsa!<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi kad\u0131n-erkek ili\u015fkileri alan\u0131ndaki anar\u015fi eski uygarl\u0131klar\u0131n y\u0131k\u0131lmalar\u0131nda birinci derecede rol oynayan bir fakt\u00f6r olmu\u015ftur. Bu fakt\u00f6r; Eski Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, Roma uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, eski \u0130ran (Pers) uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u0131km\u0131\u015f, tarihin karanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6mm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yine ayn\u0131 anar\u015fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da y\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n belirtileri s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz anar\u015fi alan\u0131nda \u00f6teden beri ba\u015f\u0131 \u00e7eken Fransa’n\u0131n sosyal \u00e7alkant\u0131lar\u0131nda iyice su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karken ayn\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131\u015f belirtileri Amerika’da, \u0130sve\u00e7’te, \u0130ngiltere’de ve \u00e7a\u011fda\u015f Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015femsiyesi alt\u0131na giren di\u011fer b\u00fct\u00fcn devletlerde de a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu anar\u015finin belirtileri ilk \u00f6nce Fransa’da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu y\u00fczden bu devlet, 1870 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar girdi\u011fi b\u00fct\u00fcn sava\u015flarda hep dize geldi. Bu devlet tam bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe do\u011fru gidiyor. B\u00fct\u00fcn g\u00f6stergeler bu ger\u00e7e\u011fi ortaya koyuyor. Bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan sonra gitgide daha da belirginle\u015fen belirtilerinin ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

“\u015eehvet tutsakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Frans\u0131zlar \u00fczerinde meydana getirdi\u011fi ilk olumsuz etki organik g\u00fc\u00e7lerinin sars\u0131lmas\u0131 ve g\u00fcnden g\u00fcne zay\u0131flamas\u0131 oldu. S\u00fcrekli cinsel gerginlik sinirlerini zay\u0131flatm\u0131\u015f, \u015fehvetperestlik direnme ve kar\u015f\u0131 koyma g\u00fc\u00e7lerini neredeyse t\u00fcketmi\u015f, z\u00fchrevi hastal\u0131klar\u0131n h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 alt-\u00fcst etmi\u015fti. Bu y\u00fczden yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren her birka\u00e7 y\u0131lda bir asker\u00ee yetkililer, orduya ba\u015fvuran g\u00f6n\u00fcll\u00fclerde aranan organik g\u00fc\u00e7 ve v\u00fccud sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 seviyeleri d\u00fczeyinin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce belirlenen sa\u011fl\u0131k ve beden g\u00fcc\u00fc normlar\u0131na sahip gen\u00e7lerin oran\u0131 toplumda gitgide azal\u0131yordu. Bu durum, t\u0131pk\u0131 s\u0131cakl\u0131k derecesini \u00f6l\u00e7en bir termometre gibi, Frans\u0131z milletinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 organik g\u00fc\u00e7 a\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan g\u00fcvenilir bir g\u00f6stergedir.’<\/p>\n

Bu \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ba\u015fta gelen sebeplerinden biri y\u0131k\u0131c\u0131 z\u00fchrevi hastal\u0131klard\u0131r. Bunun bir kan\u0131t\u0131 \u015fudur: Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ilk iki y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z h\u00fck\u00fcmetinin \u00e7e\u015fitli z\u00fchrevi hastal\u0131klara yakalanm\u0131\u015f olduklar\u0131 gerek\u00e7esi ile g\u00f6revden muaf tutarak hastanelere sevk etti\u011fi askerlerin say\u0131s\u0131 yetmi\u015f be\u015f bine varm\u0131\u015ft\u0131. Sadece orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir askeri birlikte bu t\u00fcr hastal\u0131klara yakalananlar\u0131n say\u0131s\u0131 iki y\u00fcz k\u0131rkikiye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u015eimdi Allah a\u015fk\u0131na, bu zavall\u0131 milletin halini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz. Bir yandan bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m m\u00fccadelesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r, yani g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam\u0131 i\u00e7in eli silah tutan her evl\u00e2d\u0131n\u0131n fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131na son derece muhta\u00e7 bir durumdad\u0131r. Her Frans\u0131z vatanda\u015f\u0131 rahat ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ge\u00e7im imk\u00e2nlar\u0131na fazlas\u0131 ile sahiptir. Buna g\u00f6re yurt savunmas\u0131 u\u011fruna daha \u00e7ok fedak\u00e2rl\u0131klarda bulunmas\u0131, daha b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba, daha \u00e7ok zaman ve. madd\u00ee imk\u00e2n harcamas\u0131 beklenir. Oysa \u00f6te yanda binlerce gen\u00e7 evl\u00e2d\u0131 cinsel hazlara dal\u0131\u015flar\u0131ndan dolay\u0131 normal yurt savunmas\u0131 g\u00f6revlerini yerine getiremez duruma d\u00fc\u015f\u00fcyorlar. Bu hasta gen\u00e7lerin milletlerinin ba\u015flar\u0131na getirdikleri y\u0131k\u0131m bu kadar ile de kalm\u0131yor. Ayr\u0131ca b\u00f6yle bir ana-baba g\u00fcn\u00fcnde milli servetlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bu t\u00fcr hastal\u0131klar\u0131n tedavisi i\u00e7in harcanmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n

“Mr. Lyrie adl\u0131, uzman bir Frans\u0131z doktoru \u015f\u00f6yle diyor; `Fransa’da her y\u0131l otuz bin ki\u015fi bel so\u011fuklu\u011fu ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak z\u00fchrev\u00ee hastal\u0131klar sonucu \u00f6l\u00fcyor. Bu hastal\u0131k, Frans\u0131zlar aras\u0131nda “D\u00fck” s\u0131tmas\u0131ndan sonra en \u00e7ok \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7an bir hastal\u0131k haline gelmi\u015ftir.’<\/p>\n

Bu sonu\u00e7 cinsel anar\u015finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klardan sadece birinin ac\u0131 bil\u00e2n\u00e7osudur. Bu anar\u015fiden kaynaklanan di\u011fer bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 ise bu hesaba dahil de\u011fildir.”<\/p>\n

Fransa’da n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 tehlikeli oranda d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc cinsel arzular\u0131 tatmin etmenin kolayl\u0131\u011f\u0131, kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerinin ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fu, gebeli\u011fi ve do\u011fumu \u00f6nleme imk\u00e2n\u0131 ne aile yuvas\u0131 kurmaya ne kurulmu\u015f yuvalar\u0131n uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131na ve ne de ge\u00e7ici cinsel ili\u015fkiden do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n sorumlulu\u011funu y\u00fcklenmeye elveri\u015fli bir ortam b\u0131rakm\u0131yor. Bu y\u00fczden evlilikler azalmakta, \u00fcreme oram d\u00fc\u015fmekte ve Fransa b\u00fcy\u00fck bir u\u00e7uruma do\u011fru yuvarlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

“G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Fransa’s\u0131nda evli erkek ve kad\u0131nlar\u0131n genel n\u00fcfusa oram binde yedi ya da binde sekiz kadard\u0131r. Bu oran\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak bu \u00fclkede n\u00fcfusun evlenmemi\u015f kesiminin ne kadar y\u00fcksek oranda oldu\u011funu kestirebilirsiniz. Ayr\u0131ca bu \u00e7ok az orandaki Frans\u0131z evlilerin de son derece az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc iffetli olmak ve e\u015flerine ba\u011fl\u0131 kalmak niyeti ile evlenir, tersine Fransa’da \u00e7iftler evlenirken s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu amac\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki her amac\u0131 ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

\u00d6yle ki, bu \u00e7iftlerin \u00e7o\u011funun evlilik amac\u0131, kad\u0131n\u0131n evlilik \u00f6ncesinde peydahlad\u0131\u011f\u0131 gayri me\u015fr\u00fb \u00e7ocu\u011fa me\u015fr\u00fbluk konumu sa\u011flamak, onu normal ana-babal\u0131 \u00e7ocuk haline getirmektir.<\/p>\n

Nitekim Paul Pierrot adl\u0131 yazar\u0131n belirtti\u011fine g\u00f6re Fransa’da \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar aras\u0131nda \u015f\u00f6yle bir yayg\u0131n uygulama vard\u0131r: Kad\u0131n, evlenece\u011fi erkekten nik\u00e2htan \u00f6nce do\u011furdu\u011fu \u00e7ocu\u011fu n\u00fcfusuna ge\u00e7irecek diye s\u00f6z al\u0131r ve ancak ondan sonra evlenir. Nitekim Siene kasabas\u0131 Hukuk Mahkemesi’nde bo\u015fanma davas\u0131 a\u00e7an bir kad\u0131n ifadesinde \u015f\u00f6yle diyordu: “Ben kocama daha evlenmeden \u00f6nce a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemi\u015ftim. Onunla evlenmekteki tek amac\u0131m aram\u0131zda daha \u00f6nceki ili\u015fkilerimizin sonucu olarak d\u00fcnyaya getirdi\u011fim \u00e7ocuklara me\u015fr\u00fbluk kazand\u0131rmakt\u0131. Onunla birlikte ya\u015famaya, kendisi ile kar\u0131-koca ili\u015fkisi kurmaya gelince b\u00f6yle bir \u015feyi ne evlenirken d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm ve ne de \u015fimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu y\u00fczden evlendi\u011fimiz g\u00fcn\u00fcn ak\u015fam\u0131ndan beri e\u015fimden ayr\u0131ld\u0131m ve bu g\u00fcne kadar onunla aram\u0131zda hi\u00e7bir ili\u015fki olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben onunla birlikte ya\u015famay\u0131, kar\u0131-koca hayat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi hi\u00e7 bir zaman d\u00fc\u015f\u00fcnmedim.”<\/p>\n

Paris’teki \u00fcnl\u00fc bir fak\u00fcltenin dekan\u0131, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yazar Paul Pierrot’a bu konuda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor; “Gen\u00e7lerin \u00e7o\u011fu evlili\u011fi, kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 bir bask\u0131 arac\u0131 olarak kullanmak i\u00e7in istiyorlar. Bu da \u015f\u00f6yle oluyor: Bu gen\u00e7ler on y\u0131l kadar, hatta bazan daha uzun bir s\u00fcre tamamen ba\u015f\u0131bo\u015f bir cinsel hayat ya\u015f\u0131yorlar. Fakat g\u00fcn geliyor, bu bunal\u0131m ve gerginlik dolu hayattan b\u0131k\u0131yorlar, bu y\u00fczden belirli bir kad\u0131nla evleniyorlar. Ama\u00e7lar\u0131 e\u015flerine sad\u0131k bir koca olmak de\u011fil, aile hayat\u0131n\u0131n huzur ve rahat\u0131 ile evlilik d\u0131\u015f\u0131 gayri me\u015fru ili\u015fkilerin hazz\u0131n\u0131 birlikte yasamakt\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte Fransa bu \u015fekilde sars\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, b\u00f6ylece girdi\u011fi her sava\u015fta yenilgiye u\u011fram\u0131\u015f ve g\u00fcnden g\u00fcne \u00f6nce uygarl\u0131k sahnesinden, arkas\u0131ndan da varl\u0131k sahnesinden kaybolma yoluna girmi\u015ftir. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n kesin ve de\u011fi\u015fmez kanunu ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Ger\u00e7i bu de\u011fi\u015fmez kanunun s\u00fcreci, insan\u0131n aceleci g\u00f6zlemine g\u00f6re a\u011f\u0131r i\u015fler ama mutlaka bir g\u00fcn h\u00fckm\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyar.<\/p>\n

\u015eimdi de hen\u00fcz bu y\u0131k\u0131n\u0131 g\u00f6stergelerinin belirgin bir \u015fekilde b\u00fcnyelerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ve Fransa’ya g\u00f6re gen\u00e7 say\u0131lan di\u011fer baz\u0131 devletlere bakal\u0131m ve bu toplumlarda neler olup bitti\u011fine ili\u015fkin baz\u0131 \u00f6rnekler verelim:<\/p>\n

Yak\u0131nlarda \u0130sve\u00e7’i ziyaret eden M\u0131s\u0131rl\u0131 bir gazeteci, bu \u00fclkede g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sevi\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u00fcksek d\u00fczeyli madd\u00ee refah\u0131 ve \u00f6rnek bir sosyalizmin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kan sosyal g\u00fcvenlik sisteminin m\u00fckemmelli\u011fini anlatt\u0131ktan sonra s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n

“Diyelim ki, ideallerimiz beklentilerimizi a\u015fan bir oranda ger\u00e7ekle\u015fti de \u0130sve\u00e7 halk\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ekonomik geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyini kendi halk\u0131m\u0131z i\u00e7in de sa\u011flad\u0131k. Onlar\u0131n uygulad\u0131klar\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 sosyalist y\u00f6ntemlerle \u00fclkemizdeki s\u0131n\u0131flar aras\u0131 farklar\u0131 giderdik ve yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 insan akl\u0131na gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc sosyal engel kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcvenceye kavu\u015fturduk. Fakat b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fczle, b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131m\u0131z ile M\u0131s\u0131rda prati\u011fe yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu parlak r\u00fcya ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde acaba bu kalk\u0131nman\u0131n di\u011fer sonu\u00e7lar\u0131na da katlanabilecek miyiz? Acaba bu \u00f6rnek toplumun siyah y\u00fcz\u00fcn\u00fc kabul edebilecek miyiz? Acaba “sevi\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”n\u00fc ve bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn aile kurumuna yans\u0131yan y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 benimseyebilecek miyiz?”<\/p>\n

\u0130\u015eTE \u0130STAT\u0130ST\u0130KLER<\/p>\n

B\u0131rak\u0131n da rakamlarla konu\u015fal\u0131m…<\/p>\n

Rahat ya\u015famay\u0131 sa\u011flayan ve aile yuvas\u0131 kurmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bunca \u00f6zendirici \u00f6nlemlere ra\u011fmen \u0130sve\u00e7’te n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 s\u00fcrekli d\u00fc\u015fme e\u011filimi g\u00f6steriyor. Gen\u00e7 k\u0131zlara evlilik yard\u0131mlar\u0131 yap\u0131lmas\u0131na, sonra da do\u011facak \u00e7ocuklar\u0131na \u00fcniversiteyi bitirinceye kadar bedava okuma ve ya\u015fama sa\u011flanmas\u0131na ra\u011fmen \u0130sve\u00e7li aileler s\u00fcrekli \u00e7ocuktan ka\u00e7\u0131nma ve \u00e7ocuk edinmeme yolundad\u0131rlar.<\/p>\n

Buna paralel olarak evlilik oran\u0131 gitgide d\u00fc\u015f\u00fcyor ve gayri me\u015fr\u00fb do\u011fumlar\u0131n oran\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne y\u00fckseliyor. Bunlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak b\u00fclu\u011f \u00e7a\u011f\u0131na ermi\u015f k\u0131zlar\u0131n ve erkeklerin y\u00fczde yirmisi hi\u00e7 evlenmiyor.<\/p>\n

\u0130sve\u00e7’te sanayi devrimi, sosyalist rejimin kurulu\u015fu ile ayn\u0131 y\u0131lda, yani 1870 y\u0131l\u0131nda ba\u015flar. O y\u0131l evli olmayan analar\u0131n, t\u00fcm analar i\u00e7indeki oran\u0131 y\u00fczde yedi idi. 1920 y\u0131l\u0131nda bu oran y\u00fczde onalt\u0131ya y\u00fckseldi. Bu konuda daha sonraki y\u0131llara ili\u015fkin rakamlar\u0131 g\u00f6steren istatistik bilgi bulamad\u0131m. Fakat s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz oran\u0131n daha sonraki y\u0131llarda s\u00fcrekli bi\u00e7imde artt\u0131\u011f\u0131 ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n

\u0130sve\u00e7’te bir \u00e7ok bilimsel kurum “\u00d6zg\u00fcr sevi\u015fme” konusunda \u00e7ok say\u0131da anket d\u00fczenledi. Bu anketlerin ortak sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, gerek erkekler ve gerekse k\u0131zlar evlenmeden \u00f6nce cinsel ili\u015fkiye giri\u015fiyor, bu evlilik \u00f6ncesi cinsel ili\u015fki ya\u015f\u0131 ortalama olarak erkeklerde onsekiz, k\u0131zlarda onbe\u015ftir. Gen\u00e7lerin y\u00fczde doksan be\u015fi yirmi bir ya\u015f\u0131nda mutlaka cinsel ili\u015fki deneyimi ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n

E\u011fer “\u00d6zg\u00fcr sevi\u015fme” taraftarlar\u0131n\u0131 inand\u0131racak daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 rakamlar verecek olursak bu cinsel ili\u015fkilerin y\u00fczde yedisinin ni\u015fanl\u0131lar aras\u0131nda, y\u00fczde otuz be\u015finin sevgililer aras\u0131nda ve geriye kalan y\u00fczde elli sekizinin de ge\u00e7ici arkada\u015flar aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini belirtmeliyiz.<\/p>\n

E\u011fer yi-mi ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce erkekler ile cinse( ili\u015fki kuran kad\u0131nlar\u0131n bu ili\u015fkilerinin istatistik analizini yaparsak bu kad\u0131nlar\u0131n sadece y\u00fczde \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn kocalar\u0131 ile, y\u00fczde yirmi yedisinin ni\u015fanl\u0131lar\u0131 ile ve kalan y\u00fczde altm\u0131\u015f d\u00f6rd\u00fcn\u00fcn ge\u00e7ici arkada\u015flar\u0131 ile ili\u015fki kurduklar\u0131n\u0131 belirleriz.<\/p>\n

Bu konudaki bilimsel ara\u015ft\u0131rmalardan elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re \u0130sve\u00e7li kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde sekseni evlenmeden \u00f6nce tam seks\u00fcel anlam\u0131 ile cinsel ili\u015fki deneyimi ya\u015fam\u0131\u015f ve y\u00fczde yirmisi hi\u00e7 evlenmemi\u015ftir.<\/p>\n

`Sevi\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” do\u011fal olarak \u015fu \u00fc\u00e7 sonucu vermi\u015ftir: Evlili\u011fin ileri ya\u015flara sarkmas\u0131, uzun ni\u015fanl\u0131l\u0131k d\u00f6nemi ve daha \u00f6nce dedi\u011fim gibi gayri me\u015fr\u00fb \u00e7ocuk oran\u0131n\u0131n artmas\u0131.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n do\u011fal sonucu olarak aile yuvalar\u0131n\u0131n bozulma oran\u0131 s\u00fcrekli artma e\u011filimindedir. \u0130sve\u00e7liler “sevi\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc”n\u00fc \u015f\u00f6yle savunurlar “\u0130sve\u00e7 toplumunda, evli \u00e7iftlerin birbirlerini aldatmalar\u0131, di\u011fer uygar toplumlarda oldu\u011fu gibi, ay\u0131planan, k\u0131nanan bir davran\u0131\u015ft\u0131r”. Bu iddia do\u011frudur, ona kar\u015f\u0131 diyecek bir s\u00f6z\u00fcm\u00fcz yok. Fakat onlar, \u0130sve\u00e7 halk\u0131n\u0131n neslinin t\u00fckenmeye y\u00fcz tutmu\u015f olmas\u0131n\u0131 ve sonra bo\u015fanma oran\u0131nda g\u00f6zlenen s\u00fcrekli ve korkun\u00e7 art\u0131\u015f\u0131 savunamazlar.<\/p>\n

D\u00fcnyadaki en y\u00fcksek bo\u015fanma oran\u0131 \u0130sve\u00e7’tekidir. Nitekim sosyal g\u00fcvenlik bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmi rakamlar\u0131na g\u00f6re her alt\u0131 ya da yedi evlilikten biri bo\u015fanma ile sonu\u00e7lan\u0131yor. Bu oran \u00f6nceleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc; fakat gitgide s\u00fcrekli y\u00fckseldi. Mesel\u00e2 1925 y\u0131l\u0131nda her y\u00fczbin evli \u00e7iftin sadece yirmi alt\u0131s\u0131 bo\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. 1952 y\u0131l\u0131nda bu oran y\u00fczbinde y\u00fcz d\u00f6rde \u00e7\u0131kt\u0131, 1954’de ise y\u00fczbinde y\u00fcz ond\u00f6rde y\u00fckseldi.<\/p>\n

Bunun ba\u015fta gelen sebebi \u015fudur: Evliliklerin y\u00fczde otuzu kad\u0131nlar hamile kald\u0131ktan sonra ve bu durumun zorlay\u0131c\u0131 bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Do\u011fald\u0131r ki, zorunluluk alt\u0131nda yap\u0131lan evlilikler, normal evlilikler gibi dayan\u0131kl\u0131 ve uzun s\u00fcreli olam\u0131yor. Bo\u015fanmay\u0131 \u00f6zendiren di\u011fer bir fakt\u00f6r de \u0130sve\u00e7 kanunlar\u0131n\u0131n bu konuda herhangi bir engelleyici tedbire yer vermemi\u015f olmalar\u0131d\u0131r. E\u011fer kar\u0131-koca aralar\u0131nda anla\u015farak bo\u015fanmak istediklerini bildirirlerse i\u015f son derece basittir. Fakat e\u011fer taraflardan sadece biri bo\u015fanmak isterse o zaman da mahkemeye sunaca\u011f\u0131 en sudan sebep bo\u015fanma karar\u0131 vermeye gerek\u00e7e olabiliyor.<\/p>\n

\u0130sve\u00e7’te “Sevi\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” nas\u0131l g\u00fcvence alt\u0131nda ise halk \u00e7o\u011funlu\u011fu aras\u0131nda son derece yayg\u0131n olan bir ba\u015fka \u00f6zg\u00fcrl\u00fck daha var. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck Allah a inanmama (Ateizm) \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Bu \u00fclkede kilise otoritesine kar\u015f\u0131 ba\u015f kald\u0131rma, kilise denetiminden s\u0131yr\u0131lma ak\u0131mlar\u0131 son derece b\u00fcy\u00fck deste\u011fe sahiptir. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc Norve\u00e7 ve Danimarka toplumlar\u0131nda da egemendir. \u00dcniversitelerde ve enstit\u00fclerde \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hararetle savunuyorlar ve bu ak\u0131m\u0131 gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n beyinlerine yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

Gen\u00e7 ku\u015fak s\u00fcrekli sap\u0131kl\u0131klar pe\u015finde. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc gerek \u0130sve\u00e7 ve gerekse di\u011fer \u0130skandinav \u00fclkelerinde gen\u00e7li\u011fin gelece\u011fini tehdit eden tehlikeli bir olgu olarak dikkatleri \u00e7ekiyor. Gen\u00e7lerin inan\u00e7tan yoksun olmalar\u0131 onlar\u0131 sap\u0131k davran\u0131\u015flar\u0131n, alkoll\u00fc i\u00e7ki ve uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kuca\u011f\u0131na at\u0131yor. Alkolik babal\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcz yetmi\u015f be\u015f bin dolaylar\u0131nda oldu\u011fu hesaplanm\u0131\u015f. Bu rakam t\u00fcm \u0130sve\u00e7’li \u00e7ocuk n\u00fcfusunun y\u00fczde onunu olu\u015fturur. Yeti\u015fkin gen\u00e7ler aras\u0131ndaki alkol ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 oran\u0131 katlanarak art\u0131yor. Polis taraf\u0131ndan alkol komas\u0131 halinde yakalanan onbe\u015f-onyedi aras\u0131 ya\u015ftaki gen\u00e7lerin toplam\u0131 onbe\u015f y\u0131l \u00f6nce ayn\u0131 su\u00e7tan yakalanan ayn\u0131 ya\u015flardaki gen\u00e7lerin \u00fc\u00e7 kat\u0131na y\u00fckselmi\u015f durumdad\u0131r. Yeti\u015fkin ya\u015flardaki kad\u0131n ve erkekler aras\u0131nda alkoll\u00fc i\u00e7ki d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnden g\u00fcne k\u00f6t\u00fcden daha k\u00f6t\u00fcye do\u011fru ilerliyor. Bu olgu \u015fu korkun\u00e7 ger\u00e7e\u011fi beraberinde getiriyor:<\/p>\n

Bul\u00fb\u011f \u00e7a\u011f\u0131na ermi\u015f gen\u00e7lerin onda biri mutlaka \u015fu ya da bu oranda ak\u0131l ve ruh hastal\u0131klar\u0131na yakalan\u0131yor. \u0130sve\u00e7li doktorlar tedavi ettikleri hastalar\u0131n y\u00fczde ellisinin organik bir hastal\u0131k yan\u0131nda ayn\u0131 zamanda ak\u0131l ve ruh hastal\u0131klar\u0131ndan da \u015fik\u00e2yet\u00e7i olduklar\u0131n\u0131 belirtiyorlar. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz “\u0130nan\u00e7s\u0131zl\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” daha da yay\u0131ld\u0131k\u00e7a bu psikolojik bunal\u0131mlar\u0131n ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131n katlanarak artaca\u011f\u0131, aile yuvas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn daha da h\u0131zlanaca\u011f\u0131 ve bu gidi\u015fin \u0130sve\u00e7 milletini soyunun kesilmesi u\u00e7urumunun e\u015fi\u011fine getirece\u011fi ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n

Amerika’daki durum da bundan daha farkl\u0131 de\u011fil. K\u00f6t\u00fc gelece\u011fi haber veren \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar ardarda y\u00fckseliyor, ama delikanl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fayan Amerikan toplumu bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131klara hi\u00e7 kulak asm\u0131yor. Fakat d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn al\u0131ml\u0131 parlakl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen y\u0131k\u0131c\u0131 fakt\u00f6rler bu toplumun yap\u0131s\u0131n\u0131 i\u00e7in i\u00e7in kemiriyor, etki alanlar\u0131n\u0131 h\u0131zla geni\u015fletiyorlar. Bu doludizgin yozla\u015fma, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn b\u00fct\u00fcn g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen son derece h\u0131zl\u0131 bir i\u00e7 d\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn fel\u00e2ketini haber veriyor.<\/p>\n

Amerika ve \u0130ngiltere’de bu \u00fclkelerin askeri s\u0131rlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131na satan casusluk \u015febekelerine ili\u015fkin soru\u015fturmalardan elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re bu \u015febekeler, s\u00f6z konusu mill\u00ee s\u0131rlar\u0131 paraya ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in d\u00fc\u015fmana satm\u0131yorlar. Bu ihanetlerinin as\u0131l sebebi toplumlar\u0131nda egemen olan cinsel anar\u015finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sap\u0131k cinsel ili\u015fki tutkunlu\u011fu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Bundan bir ka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Amerikan polisi bir\u00e7ok eyalette kollar\u0131 olan b\u00fcy\u00fck bir gizli \u015febeke ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. \u015eebekenin elemanlar\u0131 avukatlar ve doktorlardan, yani ayd\u0131n kesiminin en \u00fcst z\u00fcmrelerinden olu\u015fmu\u015f. \u015eebekenin marifeti bo\u015fanmak isteyen kad\u0131n ve erkeklerin e\u015flerini kiral\u0131k adamlar\u0131 ile zina halinde yakalatarak bo\u015fanmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 Amerikan eyaletlerindeki kanunlar e\u015fleri birbirinden bo\u015famak i\u00e7in bu \u015fart\u0131n yerine gelmesini, yani e\u015flerden birinin zina i\u015flerken su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde yakalanmas\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar. \u0130\u015fte bu y\u00fczden e\u015fini s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en \u015febekenin kiral\u0131k adam\u0131 ile zina halinde yakalatan taraf kar\u015f\u0131 taraf aleyhinde bo\u015fanma d\u00e2vas\u0131 a\u00e7ma hakk\u0131n\u0131 elde ediyor. Oysa zina i\u015flerken bask\u0131na u\u011frayan taraf, bu \u015febekenin tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluyor!<\/p>\n

Yine Amerika’da faaliyet g\u00f6steren bir tak\u0131m \u00f6zel detektiflik b\u00fcrolar\u0131 var. Bunlar\u0131n i\u015fi evlerinden ka\u00e7an kad\u0131nlar\u0131 ve kocalar\u0131 aramakt\u0131r. Bu detektiflerin ka\u00e7ak e\u015flerin izlerini s\u00fcrd\u00fckleri bu toplumda e\u011fer evini terk eden erkek geri d\u00f6necek olursa e\u015fini evinde mi bulaca\u011f\u0131 yoksa kar\u0131s\u0131n\u0131n a\u015f\u0131\u011f\u0131 ile birlikte kay\u0131plara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 s\u00fcprizi ile mi kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kad\u0131n da sabahleyin evden \u00e7\u0131kan kocas\u0131ndan emin de\u011fildir, Acaba adam ak\u015fam olunca yuvas\u0131na m\u0131 d\u00f6necek, yoksa kendisinden daha g\u00fczel veya daha \u00e7ekici bir kad\u0131n\u0131n a\u011f\u0131na m\u0131 d\u00fc\u015fecek? \u0130\u015fte Amerikan toplumunda evli \u00e7iftler s\u00fcrekli olarak sinir sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden mahveden bu t\u00fcr endi\u015feler, bu t\u00fcr y\u0131prat\u0131c\u0131 stresler i\u00e7inde ya\u015farlar.<\/p>\n

Bir Amerika Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n son zamanlarda yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re askerlik \u00e7a\u011f\u0131na girmi\u015f her yedi Amerikal\u0131 gen\u00e7ten alt\u0131s\u0131n\u0131n askerlik g\u00f6revi yapmaya elveri\u015fli olmad\u0131klar\u0131 belirlenmi\u015f. Sebebi de gen\u00e7lerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 ahl\u00e2k bunal\u0131m\u0131, hatta ahl\u00e2k \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

\u00c7eyrek y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00f6nce bir Amerikan dergisinde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n

“\u015eu \u00fc\u00e7 \u015feytan\u00ee fakt\u00f6r, u\u011fursuz kollar\u0131 ile, d\u00fcnyam\u0131z\u0131 sarm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar ortakla\u015fa yery\u00fcz\u00fcn\u00fc yang\u0131n yerine \u00e7evirme yolundad\u0131rlar:<\/p>\n

1- Herg\u00fcn biraz daha ars\u0131zla\u015fan ve Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan beri korkun\u00e7 bir h\u0131zla yay\u0131lan \u00e7\u0131plak ve m\u00fcstehcen fuhu\u015f edebiyat\u0131.<\/p>\n

2- \u0130nsanlar\u0131n sadece \u015fehevi i\u00e7g\u00fcd\u00fclerini g\u0131d\u0131klamakla kalmayan, onlara iffetsizli\u011fi \u00f6zendirici pratik dersler de veren sinema filimleri.<\/p>\n

3- Kad\u0131nlar\u0131n k\u0131yafetlerinde, daha do\u011frusu \u00e7\u0131plakl\u0131klar\u0131nda, h\u0131zla artan sigara tiryakiliklerinde, hi\u00e7 bir kural\u0131n s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131 kalmaks\u0131z\u0131n erkekler ile d\u00fc\u015f\u00fcp kalkmalar\u0131nda somutla\u015fan kad\u0131n ahl\u00e2k\u0131n\u0131n genel d\u00fczeyindeki d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fck.<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 y\u0131k\u0131c\u0131 ak\u0131m toplumumuzda g\u00fcnden g\u00fcne artan bir h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor. Bu gidi\u015fin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ak\u0131beti Hristiyan uygarl\u0131\u011f\u0131n, hristiyan toplumun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve sonunda tamamen yok olu\u015fudur. E\u011fer bu azg\u0131n gidi\u015fi frenleyemezsek, tarihi sonumuz Romal\u0131lar\u0131n ya da onlar gibi davranan di\u011fer eski milletlerin tarihinin sonuna kesinlikle benzeyecektir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz milletleri; \u015fehvet ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131, ihtiras tutkunluklar\u0131, aralar\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan i\u00e7ki, kad\u0131n d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, dans partileri, m\u00fczikli ve \u00e7alg\u0131l\u0131 e\u011flenceler gibi k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar y\u0131k\u0131l\u0131p yok olmaya g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Peki ne oldu? Olan \u015fu: Amerika bu \u00fc\u00e7 y\u0131k\u0131c\u0131 ak\u0131m\u0131n azg\u0131n gidi\u015fini frenleyemedi\u011fi gibi, aksine onlara tamamen teslim oldu. Art\u0131k bir zamanlar Roma \u0130mparatorlu\u011funun ge\u00e7ti\u011fi yolda h\u0131zla ilerlemektedir!<\/p>\n

Ba\u015fka bir M\u0131s\u0131rl\u0131 gazeteci de bizim gen\u00e7lerimizin u\u011frad\u0131klar\u0131 ahl\u00e2k \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc mazur ve \u00f6nemsiz g\u00f6stermek \u00e7abas\u0131 ile Amerika, Fransa ve \u0130ngiltere’de gen\u00e7ler aras\u0131nda kol gezen sap\u0131kl\u0131klardan \u015f\u00f6yle s\u00f6z ediyor:<\/p>\n

“Amerika’da ergenlik (adolescence) \u00e7a\u011f\u0131na girmi\u015f erkek ve k\u0131zlar aras\u0131nda su\u00e7 i\u015fleme e\u011filimi son derece yayg\u0131nl\u0131k g\u00f6stermi\u015f durumda. Bu y\u00fczden Newyork eyaleti valisi, \u0131slahat pro\u011fram\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na bu meseleyi koyaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor… Vali, bu problemi \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in gen\u00e7lere y\u00f6nelik \u00e7iftlikler, \u0131slah yuvalar\u0131 kurmay\u0131 ve \u00e7e\u015fitli sportif \u00e7al\u0131\u015fma pro\u011framlar\u0131 d\u00fczenlemeyi pl\u00e2nlad\u0131. Fakat \u00f6zellikle \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi erkek ve k\u0131zlar aras\u0131nda pek yayg\u0131n olan uyu\u015fturucu madde -bu arada kokain ve eroin- ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeyi pro\u011fram\u0131na almad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu i\u015fi federal h\u00fck\u00fcmetin sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yetkililerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

“\u0130ngiltere’de de son iki y\u0131ldan beri kad\u0131nlara ve gen\u00e7 k\u0131zlara y\u00f6nelik tecav\u00fcz olaylar\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Bu olaylar\u0131n \u00e7o\u011funda sald\u0131rgan\u0131n ya da su\u00e7lunun gen\u00e7 ya\u015fta bir delikanl\u0131 oldu\u011fu belirlendi. Bu olaylar\u0131n baz\u0131lar\u0131nda ise sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan gen\u00e7 k\u0131z\u0131n ya da k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki k\u0131z \u00e7ocu\u011funun cesedi bo\u011fulmu\u015f olarak bulundu. Sald\u0131rgan bu cinayeti, su\u00e7u a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n diye ya da polisteki muhtemel y\u00fczle\u015ftirme s\u0131ras\u0131nda kurban\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131n\u0131p yakay\u0131 ele vermesin diye istiyor.<\/p>\n

“Bundan iki ay kadar \u00f6nce ihtiyar bir adam k\u00f6y\u00fcne giderken yol kenar\u0131ndaki bir a\u011fac\u0131n alt\u0131nda bir delikanl\u0131n\u0131n gen\u00e7 bir k\u0131zla zina halinde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. Adam ili\u015fki halindeki bu \u00e7iftin yan\u0131na giderek elindeki de\u011fnekle delikanl\u0131y\u0131 d\u00fcrt\u00fcp geri \u00e7eker ve “yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z herkesin gelip ge\u00e7ti\u011fi bir yolda yap\u0131lacak bir \u015fey de\u011fildir” diyerek kendisini azarlar.<\/p>\n

Sen misin b\u00f6yle diyen? Delikanl\u0131 hemen aya\u011fa f\u0131rlar ve ihtiyar\u0131n karn\u0131na var g\u00fcc\u00fc ile bir tekme indirerek adam\u0131 yere serer. Arkas\u0131ndan da kundural\u0131 ayaklar\u0131 ile adam\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 tekmeler ve bu ac\u0131mas\u0131z tekmelemeler zavall\u0131 ihtiyar\u0131n ba\u015f\u0131 par\u00e7alanana kadar devam eder.<\/p>\n

Sonradan belirlendi\u011fine g\u00f6re delikanl\u0131 onbe\u015f ve yan\u0131nda yatan k\u0131z da on\u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndad\u0131r.”<\/p>\n

Amerika’da \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ahl\u00e2ki denetimle g\u00f6revli onbe\u015f ki\u015filik bir komisyonun belirlemelerine g\u00f6re bu \u00fclke halk\u0131n\u0131n y\u00fczde doksan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc z\u00fchrevi hastal\u0131klardan birinin mikrobunu ta\u015f\u0131yor. (Bu belirleme “penisilin” ve “streptomicin” gibi modern anti-biyotiklerin bulunu\u015fundan \u00f6nceki d\u00f6neme aittir.)<\/p>\n

Amerika’n\u0131n Danwer kenti hakimlerinden Landsay’\u0131n bir yaz\u0131s\u0131nda belirtti\u011fine g\u00f6re her iki evlilikten biri sonradan bo\u015fanma davas\u0131 konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc t\u0131p bilgini Aleksis Carrel ise “\u0130nsan, Bu Me\u00e7hul” adl\u0131 eserinin bir yerinde \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor:<\/p>\n

“\u00c7ocuk ishali, verem, difteri, s\u0131tma ve tifo gibi yayg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n k\u00f6klerini kurutma yolunday\u0131z, ama bunlar\u0131n yerini sinir ve ruh hastal\u0131klar\u0131 al\u0131yor. Sinir ve ak\u0131l hastalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck .rakamlara ula\u015ft\u0131. Amerika’n\u0131n baz\u0131 eyaletlerinde t\u0131marhanelerde g\u00f6zetim alt\u0131nda tutulan delilerin say\u0131s\u0131, o eyaletlerin di\u011fer t\u00fcm hastanelerinde yatan hastalar\u0131n say\u0131s\u0131ndan fazlad\u0131r. Delilik gibi \u00e7e\u015fitli sinir bozukluklar\u0131 ve ak\u0131l rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 da artma yolundad\u0131r. Bu rahats\u0131zl\u0131klar fertleri mutsuz eden ve aileleri y\u0131kan en etkili fakt\u00f6rlerdir. Ak\u0131l rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, uygarl\u0131k hesab\u0131na mide hastal\u0131klar\u0131ndan \u00e7ok daha tehlikelidir. Buna ra\u011fmen sa\u011fl\u0131k bilginleri ve doktorlar, \u015fu ana kadar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sadece mide hastal\u0131klar\u0131n\u0131 tedavi etme amac\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n

Okudu\u011fumuz bu se\u00e7me yaz\u0131larda \u015fa\u015fk\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131n, modern cahiliye d\u00f6neminde \u015fehevi arzular\u0131n\u0131n pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklenenlerin ve y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6nerdi\u011fi ya\u015fama sistemini benimsemeye yana\u015fmayanlar\u0131n s\u00f6zlerine kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in katlanmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 musibetleri dile geliyor. Oysa \u0130l\u00e2hi sistem yarat\u0131l\u0131\u015f itibar\u0131 ile zay\u0131f bir varl\u0131k olan insana; kolayl\u0131k, k\u00fclfetsizlik getiriyor, onu i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinin azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ve \u015fehev\u00ee arzular\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131ndan kurtararak g\u00fcvenli bir yola iletiyor, onu tevbe etmeye, isl\u00e2h olmaya ve her t\u00fcrl\u00fc pislikten ar\u0131nmaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Tekrarlayal\u0131m:<\/p>\n

“Allah sizin tevbelerinizi kabul etmek ister. Oysa nefislerinin arzular\u0131na uyanlar sizin b\u00fcy\u00fck bir sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmenizi isterler.<\/p>\n

Allah sizin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinizi hafifletmek ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan zay\u0131f yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

\u0130KT\u0130SAD\u00ce KONULAR<\/p>\n

Bu dersin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0130sl\u00e2m toplumunda ge\u00e7erli olacak olan m\u00e2li ili\u015fkilerin bir k\u0131sm\u0131 i\u015fleniyor, bu ili\u015fkilerin uygulanma yollar\u0131 d\u00fczenleniyor, genel anlamda fertler aras\u0131 mali ili\u015fkilerin d\u00fcr\u00fcst olu\u015fu g\u00fcvenceye ba\u011flan\u0131yor, arkas\u0131ndan kad\u0131nlar\u0131n da t\u0131pk\u0131 erkekler gibi m\u00fclk edinme ve kazanma haklar\u0131na sahip olduklar\u0131, hem erkeklerin hem kad\u0131nlar\u0131n belirlenmi\u015f paylar\u0131 oran\u0131nda m\u00fclk ve kazan\u00e7 edinebilmeleri belirtiliyor. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda cahiliye d\u00f6neminde ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda ge\u00e7erli olan “vel\u00e2 s\u00f6zle\u015fmeleri (Akraba olmayanlara mirastan pay verilmesini \u00f6ng\u00f6ren s\u00f6zle\u015fmeler)” konusunda uygulaman\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131yor, bu sistemin tasfiye edilmesi gerekti\u011fi” miras\u0131n s\u0131rf akrabalar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin uygun oldu\u011fu, art\u0131k yeni “vela s\u00f6zle\u015fmesi” imzalamaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 h\u00fckme ba\u011flan\u0131yor:
\n29- Ey m\u00fcminler, birbirinizin mallar\u0131n\u0131 gayr\u0131 me\u015fru yollar kullanarak de\u011fil, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmaya dayal\u0131 ticaret yolu ile yiyiniz, kendinizi \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah size kar\u015f\u0131 merhametlidir.<\/p>\n

30- Kim zul\u00fcm ve sald\u0131rganl\u0131k yolu ile b\u00f6yle yaparsa ilerde onu Cehennem ate\u015fine ataca\u011f\u0131z. Bunu yapmak Allah i\u00e7in gayet kolayd\u0131r.<\/p>\n

31- E\u011fer size yasaklanan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ka\u00e7\u0131n\u0131rsan\u0131z, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar ve sizi onurlu bir konuta yerle\u015ftiririz.<\/p>\n

32- Aran\u0131zda derece fark\u0131 do\u011furan ilahi ba\u011f\u0131\u015flara \u00f6zlem beslemeyiniz. Erkekler kazan\u00e7lar\u0131ndan pay ald\u0131klar\u0131 gibi kad\u0131nlar da kazan\u00e7lar\u0131ndan pay al\u0131rlar. \u0130stediklerinizi Allah’\u0131n kereminden isteyiniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi bilir.<\/p>\n

33- Kad\u0131n-erkek herkese ana-babalar\u0131n, akrabalar\u0131n ve yeminli s\u00f6zle\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimselerin miraslar\u0131ndan pay ay\u0131rd\u0131k. Bu pay sahiplerine paylar\u0131n\u0131 veriniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyin \u015fahididir.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetler demeti hem e\u011fitim ve hem de kanun koyma zincirinin bir halkas\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Zaten \u0130sl\u00e2m sisteminde e\u011fitim ve kanun koyma i\u015flemleri birbirinden ayr\u0131lmaz, ya i\u00e7i\u00e7edirler, ya da birbirlerini b\u00fct\u00fcnlerler. Sebebine gelince; kanun koyma i\u015flemi, pratik hayat\u0131 d\u00fczenleme amac\u0131 g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc gibi e\u011fitme amac\u0131n\u0131 da i\u00e7erir. Bunun yan\u0131s\u0131ra yasama h\u00fck\u00fcmlerine e\u015flik eden direktifler bu yasalar\u0131n amaca uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmalar\u0131n\u0131, bu yasalar\u0131n ciddiliklerini g\u00f6zeten ve yarar sa\u011flamalar\u0131n\u0131 \u00f6n pl\u00e2nda tutan bir bilin\u00e7 ile uygulanmalar\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcm olma ama\u00e7lar\u0131 yan\u0131nda vicdanlar\u0131 e\u011fitme amac\u0131n\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarlar. Ayr\u0131ca yasama h\u00fck\u00fcmleri ile bu h\u00fck\u00fcmlere e\u015flik eden direktiflerin ortak amac\u0131 kalbi Allah’a ba\u011flamak, kalbi yasalar\u0131 ve direktifleri b\u00fcnyesinde b\u00fct\u00fcnle\u015ftiren bu \u0130l\u00e2hi sistemin kayna\u011f\u0131n\u0131n bilincine vard\u0131rmakt\u0131r. Hem pratik hayat\u0131n ve hem de insan vicdan\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 ile ba\u011fda\u015fan bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck, insan hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen bu il\u00e2hi sistemin karakteristik \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n

Bu ayetler de m\u00fcminlere “Birbirlerinin mallar\u0131n\u0131 gayri me\u015fru yollarla yemelerinin” yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, mal dola\u015f\u0131m\u0131na ili\u015fkin helal kazan\u00e7 yolunun ticaret yolu oldu\u011funun a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunun yan\u0131s\u0131ra “Gayri me\u015fr\u00fb bi\u00e7imde mal yeme” insan\u0131n kendi kendini \u00f6ld\u00fcrmesi, intihar etmesi, mahvolmas\u0131, hel\u00e2k olmas\u0131 benzetmeleri ile ifade ediliyor. Ayr\u0131ca b\u00f6yleleri ahiret azab\u0131 ile ve Cehenneme at\u0131lmakla tehdit ediliyor. Bir yandan da ba\u011f\u0131\u015flama, g\u00fcnahlar\u0131 silme, insan zaaflar\u0131na ve kusurlar\u0131na ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile kar\u015f\u0131l\u0131k verme vaad eden kolayl\u0131k m\u00fcjdeleri ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

Yine bu ayetlerde y\u00fcce Allah’\u0131n kimi kullar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetlere g\u00f6z dikilmemesini, bunun yerine bir \u015fey istenece\u011fi s\u0131rada ba\u011f\u0131\u015flama ve l\u00fctfetme yetkisini tekelinde bulunduran y\u00fcce Allah’a y\u00f6nelmeyi telkin eden e\u011fitim ama\u00e7l\u0131 bir uyar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bu uyar\u0131n\u0131n hemen arkas\u0131ndan gerek erkeklerin ve gerekse kad\u0131nlar\u0131n kazan\u00e7lar\u0131 oran\u0131nda hak ve pay sahibi olacaklar\u0131n\u0131 ilkele\u015ftiren h\u00fck\u00fcm geliyor.<\/p>\n

Gerek bu uyar\u0131 ve gerekse bu h\u00fck\u00fcm, ikisi birlikte, “y\u00fcce Allah’\u0131n her\u015feyi bildi\u011fi” olgusuna ba\u011flan\u0131yor. T\u0131pk\u0131 bunun gibi akraba olmayan kimselere mirastan pay verilmesini \u00f6ng\u00f6ren “vel\u00e2 s\u00f6zle\u015fmeleri”ne ili\u015fkin tasarruflar ve bu s\u00f6zle\u015fmeleri yerine getirme emri de “y\u00fcce Allah’\u0131n her\u015feyin \u015fahidi oldu\u011fu” olgusuna dayand\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Bu mesajlar\u0131n hepsi insan\u0131n mahiyetini psikolojik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zelliklerini, bu yap\u0131n\u0131n \u00e7ok say\u0131daki giri\u015f ve s\u0131zma yollar\u0131n\u0131 herkesten iyi bilen y\u00fcce Allah’tan geliyor ve yasal h\u00fck\u00fcmlerin e\u015fli\u011finde vicdanlar\u0131 olumlu y\u00f6nde etkilemeyi ama\u00e7layan e\u011fitici direktifler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yorlar.<\/p>\n

\u015eimdi de okudu\u011fumuz bu ayetleri s\u0131ra ile incelemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, birbirinizin mallar\u0131n\u0131 gayri me\u015fr\u00fb yollar kullanarak de\u011fil, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmaya dayal\u0131 ticaret yolu ile yiyiniz, kendinizi \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah size kar\u015f\u0131 merhametlidir.”<\/p>\n

“Kim zul\u00fcm ve sald\u0131rganl\u0131k yolu ile b\u00f6yle yaparsa ilerde onu Cehennem ate\u015fine ataca\u011f\u0131z. Bunu yapmak Allah i\u00e7in gayet kolayd\u0131r.”<\/p>\n

\u0130lk ayet m\u00fcminlere y\u00f6nelik bir sesleni\u015f ile s\u00f6ze girerek onlar\u0131 birbirlerinin mallar\u0131n\u0131 gayri me\u015fru y\u00f6ntemler kullanarak yemekten sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, birbirinizin mallar\u0131n\u0131 gayri me\u015fr\u00fb yollar kullanarak yemeyiniz.”<\/p>\n

Bu c\u00fcmle; o g\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m toplumunu cahiliye hayat\u0131ndan artakalan tortulardan temizlemeyi, “Ey m\u00fcminler” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile s\u00f6ze girerek m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131 co\u015fturmay\u0131,y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine seslenirken, onlar\u0131 birbirlerinin mallar\u0131n\u0131 gayri me\u015fru y\u00f6ntemlerle yemekten sak\u0131nd\u0131r\u0131rken kulland\u0131\u011f\u0131 “m\u00fcmin”lik s\u0131fatlar\u0131n\u0131n gereklerini canland\u0131rmay\u0131 ama\u00e7 edindi\u011fi mesaj\u0131n\u0131 veriyor.<\/p>\n

“Gayri me\u015fr\u00fb y\u00f6ntemlerle mal yemek” ifadesi insanlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ve y\u00fcce Allah’\u0131n izin vermedi\u011fi ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a yasaklad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn gayri me\u015fr\u00fb mal dola\u015f\u0131m\u0131 bi\u00e7imlerini i\u00e7erir. Aldatma, r\u00fc\u015fvet, kumar, zorunlu t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131 pahaland\u0131rmak amac\u0131 ile bekletme gibi kazan\u00e7 yollar\u0131 bu deyimin kapsam\u0131na girdikleri gibi ba\u015fta faizcilik olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn yasaklanm\u0131\u015f al\u0131\u015f-veri\u015f t\u00fcrleri de bu kategoriye girer. Bu ayetin, faizin yasaklan\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nce mi, yoksa sonra m\u0131 indi\u011fini kesin olarak bilemiyoruz. E\u011fer faizin yasaklanmas\u0131ndan \u00f6nce indi ise, bu ayet, yasaklamaya y\u00f6nelik bir \u00f6n haz\u0131rl\u0131k niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc faiz, gayri me\u015fr\u00fb bi\u00e7imde mal yemenin en somut, en a\u015f\u0131r\u0131 y\u00f6ntemidir. Yok e\u011fer faizin yasaklanmas\u0131ndan sonra indi ise o zaman da getirdi\u011fi yasaklama, di\u011fer haram mal yeme y\u00f6ntemleri yan\u0131nda faizcili\u011fi de i\u00e7erir.<\/p>\n

Ayette sat\u0131c\u0131 ile al\u0131c\u0131 aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fma yolu ile ger\u00e7ekle\u015fen ticaret i\u015flemleri, bu yasaklama h\u00fckm\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda tutuluyor, istisna ediliyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Yaln\u0131z kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmaya dayal\u0131 ticaret s\u00f6z konusu ise o ba\u015fka”<\/p>\n

Bu c\u00fcmlede istisna edilen “ticaret” bir “gayri me\u015fru mal yeme t\u00fcr\u00fc” de\u011fildir. Arap dilinde bu t\u00fcr istisnalara “kopuk”, “ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcnle ili\u015fkisiz” anlam\u0131na gelmek \u00fczere “\u0130stisn\u00e2-\u0131 Munkat\u0131” denir. Buna g\u00f6re bu istisna c\u00fcmlesini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayabiliriz: “Yaln\u0131z e\u011fer se\u00e7ti\u011finiz mal kazanma y\u00f6ntemi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmaya dayal\u0131 ticaret i\u015flemi ise,bu i\u015flem, bir \u00f6nceki c\u00fcmlenin kapsam\u0131na girmez.”<\/p>\n

Fakat “ticaret” deyimini i\u00e7eren istisna c\u00fcmlesinin b\u00f6yle bir yerde geli\u015fi, ticaret ile haram mal yeme y\u00f6ntemleri olarak nitelenen di\u011fer i\u015flemler aras\u0131nda bir t\u00fcr benzerlik oldu\u011fu izlenimini verir. \u00d6ncelikle Bakara suresinde okudu\u011fumuz faizi yasaklayan ayeti bu istisna c\u00fcmlesi ile birlikte de\u011ferlendirince bu yan\u0131lt\u0131c\u0131 benzerli\u011fi daha iyi kavrar\u0131z. Bilindi\u011fi gibi o ayette faiz yasa\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar “Al\u0131\u015f-veri\u015f de faiz gibidir” diyorlard\u0131 ve Allah onlara \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k veriyordu; “Oysa Allah al\u0131\u015f-veri\u015fi hel\u00e2l, faizi haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r” Faizciler “Ticaret, mal art\u0131\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131yor, kazan\u00e7 getiriyor, bundan dolay\u0131 o da faiz gibidir, o halde ticareti helal say\u0131p faizi yasaklamak anlams\u0131zd\u0131r” diyerek l\u00e2netli ekonomik d\u00fczenlerini savunurken asl\u0131nda demagoji yap\u0131yorlar.<\/p>\n

Sebebine gelince her \u015feyden \u00f6nce ticar\u00ee i\u015flemler ile faize dayal\u0131 i\u015flemler aras\u0131nda nitelik bak\u0131m\u0131ndan da\u011flar kadar fark vard\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra ticaretin \u00fcretici ile t\u00fcketici aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 hizmetler ile faizcili\u011fin gerek ticaretin kendisi ve gerekse t\u00fcm halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na ya\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belalar aras\u0131nda nas\u0131l benzerlik g\u00f6r\u00fclebilir?<\/p>\n

Ticaret \u00fcretici ile t\u00fcketici aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olu\u015fturan bir arac\u0131l\u0131k hizmetidir. Ticaret \u00fcretilen mallar\u0131 t\u00fcketim yerlerine ula\u015ft\u0131r\u0131p pazara sunar, b\u00f6ylece bu mallar\u0131 g\u00fczelle\u015ftirir ve bulunup sat\u0131n al\u0131nmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Buna g\u00f6re ticaret her iki tarafa, yani hem \u00fcreticiye hem de t\u00fcketiciye y\u00f6nelik bir hizmettir ve bu iki y\u00f6nl\u00fc hizmet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yarar sa\u011flama i\u015flemidir. Bu yarar sa\u011flama, maharete ve \u00e7al\u0131\u015fmaya dayand\u0131\u011f\u0131 gibi ayn\u0131 zamanda hem k\u00e2ra hem de zarara a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Faiz ise bunun tam tersi bir i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. O bir yandan \u00fcretim girdilerine eklenerek sanayinin s\u0131rt\u0131na y\u00fck olurken bir yandan da mallar\u0131n \u00fcretim, maliyetlerine bindirdi\u011fi il\u00e2ve fonlar nedeniyle ticaret sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve t\u00fcketicinin s\u0131rt\u0131na da y\u00fck olur. Bunun yan\u0131s\u0131ra kapitalist ekonominin en kat\u0131ks\u0131z ve denetimsiz a\u015famas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi faiz, hem sanayii hem de sanayii d\u0131\u015f\u0131 \u00fcretimi, ne sanayinin ve ne de sanayii d\u0131\u015f\u0131 \u00fcretimin yarar\u0131n\u0131 umursamayan, birinci derecedeki amac\u0131 k\u00e2r marj\u0131n\u0131 olabildi\u011fi oranda y\u00fcksek tutarak sanayi sekt\u00f6r\u00fcne yat\u0131r\u0131lan kredilerin faizlerini \u00f6demek olan s\u00f6m\u00fcr\u00fc arac\u0131d\u0131r. Bu arada zarur\u00ee ihtiya\u00e7 mallar\u0131n\u0131 pazarda yeterince bulamayan halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 l\u00fcks t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131n ak\u0131n\u0131na u\u011fram\u0131\u015f, \u00fcretim faaliyetleri; i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri g\u0131d\u0131klayan ve insan\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 dejenere eden en pespaye projelere kaym\u0131\u015f, faizci kapitalizmin umurunda bile de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde faizci sistemde sermaye s\u00fcrekli k\u00e2rdad\u0131r; ticaret gibi zarar sars\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 payla\u015fmaya kat\u0131lmaz, ayr\u0131ca ticaretin gerektirdi\u011fi insan eme\u011finin, insan \u00e7abas\u0131n\u0131n faiz kazanc\u0131nda hemen hemen hi\u00e7 rol\u00fc yoktur. Faizci d\u00fczenin boynunda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kara yaftan\u0131n su\u00e7 listesi, bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha kabar\u0131kt\u0131r. Bu su\u00e7 listesi onun hakk\u0131nda idam h\u00fckm\u00fcn\u00fcn verilmesini gerektirecek kadar a\u011f\u0131r cinayetler i\u00e7erir. N\u00eftekim \u0130sl\u00e2m’\u0131n onun hakk\u0131nda verdi\u011fi h\u00fck\u00fcm budur.<\/p>\n

Diyebiliriz ki insanlar faiz ile ticaret aras\u0131nda b\u00f6ylesine yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir benzerlik kurduklar\u0131 i\u00e7in gayr\u0131 me\u015fr\u00fb y\u00f6ntemler ile mal yemeyi yasaklayan h\u00fckm\u00fcn hemen arkas\u0131ndan “Yaln\u0131z kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmaya dayal\u0131 ticaret s\u00f6z konusu ise o ba\u015fka” \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamaya, dil bilginlerinin deyimi ile “kopuk (munkat\u0131)” t\u00fcr\u00fc bir istisna c\u00fcmlesine yer verilmi\u015ftir. Ayeti okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Kendinizi \u00f6ld\u00fcrmeyiniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah size kar\u015f\u0131 merhametlidir.”<\/p>\n

Bu yorum, insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 gayr\u0131 me\u015fr\u00fb y\u00f6ntemler kullanarak yemenin toplum hayat\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ifade ediyor. O y\u00fczden bu t\u00fcr mal yeme y\u00f6ntemi asl\u0131nda bir \u00f6ld\u00fcrme, bir cinayet eylemidir. Y\u00fcce Allah m\u00fcminleri, b\u00f6ylesine y\u0131k\u0131c\u0131 bir yola sapmaktan sak\u0131nd\u0131rmakla onlar\u0131 rahmetinin \u015femsiyesi alt\u0131na almak istiyor.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ekten b\u00f6yledir. E\u011fer bir toplumda faizcilik, aldatma, kumar, karaborsac\u0131l\u0131k, yolsuzluk, hilek\u00e2rl\u0131k, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k gibi y\u00f6ntemler ile birbirinin mal\u0131n\u0131 yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131r ve \u0131rz, namus, g\u00fcven, vicdan, ahl\u00e2k ve din gibi asla ticaret konusu yap\u0131lmamas\u0131 gereken de\u011ferler sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa -ki gerek eski ve gerekse \u015fimdiki cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n pazarlar\u0131nda ve pazarl\u0131klar\u0131nda bu de\u011ferlerin tozu dumana kar\u0131\u015fmaktad\u0131r- bu t\u00fcr kirli mal kazanma y\u00f6ntemlerini b\u00fcnyesinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131ran toplum kendi kendini \u00f6ld\u00fcrmeye, yok olu\u015f u\u00e7urumuna yuvarlanmaya mahk\u00fbmdur!<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, m\u00fcminlere rahmeti ile yakla\u015farak onlar\u0131 sosyal hayat\u0131 mahveden ve vicdanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131latan bu bilin\u00e7siz intihar giri\u015fiminden uzak tutmak istiyor. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131n y\u00fcklerini hafifletme iradesinin, insan olmaktan kaynaklanan zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 tel\u00e2fi etmesinin, Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na s\u0131rt d\u00f6nerek \u015fehevi ihtiraslar\u0131n\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmu\u015f kimselerin propagandalar\u0131na kananlar\u0131n belini b\u00fcken insan yetersizli\u011fine \u00f6nlem getirmesinin bir anlam\u0131 da budur.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan Ahiret azab\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir tehdit geliyor. Birbirlerinin mallar\u0131n\u0131 gayr\u0131 me\u015fr\u00fb y\u00f6ntemlerle yiyen zalimlere sald\u0131rganlara y\u00f6nelik tehdit. Bu zalimler, d\u00fcnya hayatlar\u0131n\u0131 mahvetmekten kendi kendilerine k\u0131ymaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra Ahiret azab\u0131 ile tehdit ediliyorlar. Gayr\u0131 me\u015fr\u00fb y\u00f6ntemler ile mal yiyenler de yedirenler de bu tehdidin ortak hedefleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumda, ortak sorumluluk ilkesi ge\u00e7erlidir. E\u011fer bir toplum, meydan\u0131 zalimlere ve a\u00e7g\u00f6zl\u00fc sald\u0131rganlara b\u0131rak\u0131r da bu kimselerin gayr\u0131 me\u015fr\u00fb y\u00f6ntemlerle mal yeme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6z yumarsa y\u00fcce Allah’\u0131n hem d\u00fcnyaya ve hem de ahirete ili\u015fkin tehditleri bu toplumlar hakk\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Kim zul\u00fcm ve sald\u0131rganl\u0131k yolu ile b\u00f6yle yaparsa ilerde onu cehennem ate\u015fine ataca\u011f\u0131z. Bunu yapmak Allah i\u00e7in gayet kolayd\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m sistemi, koydu\u011fu kanunlar ve verdi\u011fi direktifler ile ilgili olarak insan vicdan\u0131n\u0131 hem d\u00fcnyada hem de ahirette m\u00fceyyide kanatlar\u0131 alt\u0131na al\u0131yor ve b\u00f6ylece insan vicdan\u0131na, bu direktiflere uymay\u0131 sa\u011flama ve bu yasalar\u0131 uygulatma konusunda uyan\u0131k bir bek\u00e7i rol\u00fc y\u00fckl\u00fcyor; toplumun b\u00fct\u00fcn bireylerini de birbirlerini g\u00f6zetlemekle, denetlemekle g\u00f6revlendiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc toplumun b\u00fct\u00fcn fertleri ortak bi\u00e7imde sorumludur, d\u00fcnyada ger\u00e7ekle\u015fecek olan \u00f6l\u00fcm ve mahvolma hepsinin ortak ak\u0131beti olaca\u011f\u0131 gibi ahirette de, gayr\u0131 me\u015fr\u00fb kazan\u00e7 y\u00f6ntemlerinin \u00e7evrelerinde al\u0131p y\u00fcr\u00fcmesine g\u00f6z yummalar\u0131ndan ve toplumlar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 umursamamalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc hesaba \u00e7ekileceklerdir.<\/p>\n

“Bunu yapmak Allah i\u00e7in gayet kolayd\u0131r.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n bu cezay\u0131 vermesine hi\u00e7 kimse engel olamaz ve hi\u00e7bir \u015fey onu \u00f6nleyemez, gerek\u00e7eleri varolduktan sonra onun ger\u00e7ekle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<\/p>\n

Bir sonraki ayette y\u00fcce Allah, m\u00fcminlere “b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar”dan sak\u0131nmalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda rahmetini ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vaadediyor. Ama\u00e7, y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan iyi bilinen zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak onlara kolayl\u0131k g\u00f6stermek, kalplerini rahatlatmak, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131nmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak cehennem ate\u015finden kurtulmalar\u0131na yard\u0131m etmektir. Okuyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer size yasaklanan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131nsan\u0131z, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar ve sizi onurlu bir konuta yerle\u015ftiririz.”<\/p>\n

\u0130\u00e7erdi\u011fi b\u00fct\u00fcn y\u00fckselme, y\u00fccelme, temizleme, ar\u0131nma ve itaat \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na; ihtiva etti\u011fi b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere, s\u0131n\u0131rlamalara, emirlere ve yasaklamalara ra\u011fmen . -ki bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn amac\u0131 temiz ve d\u00fcr\u00fcst vicdanlar ile temiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplum meydana getirmektir- bu din ne kadar ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ve ne kadar kolay y\u00f6ntemli bir dindir!<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda bu \u00e7a\u011fr\u0131lar ve bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler insan\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yetersizli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmiyor, onun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve yap\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131yor, onun f\u0131trat\u0131n\u0131, bu f\u0131trat\u0131n kapasitesini, i\u00e7g\u00fcd\u00fclerini ve nefsinin ini\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bilmezlikten gelmiyorlar.<\/p>\n

B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, bu dinde y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ile insan kapasitesi aras\u0131nda, \u00f6zlemler ile ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131klar aras\u0131nda, i\u00e7g\u00fcd\u00fcler ile frenleyici mekanizmalar aras\u0131nda, emirler ile yasaklar aras\u0131nda, \u00f6zendirmeler ile cayd\u0131rmalar aras\u0131nda, i\u015flenebilecek g\u00fcnahlara y\u00f6nelik azap tehdidi ile y\u00fcce Allah’\u0131n engin ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanan \u00fcmidin iyimserli\u011fi aras\u0131nda kararl\u0131 bir denge kurulmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu dinin insanlardan bekledi\u011fi tek \u015fey; y\u00fcce Allah’a y\u00f6nelmek, bu y\u00f6neli\u015fte ger\u00e7ekten samim\u00ee olmak, olanca g\u00fc\u00e7lerini ortaya koyarak O’na itaat etmek ve ho\u015fnutlu\u011funu kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bu ad\u0131m\u0131n sonras\u0131nda zaaflara ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile yakla\u015fan, yetersizlikleri anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131layan, tevbeleri kabul eden, kusurlara g\u00f6z yuman, g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayan, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten d\u00f6nenlerin y\u00fcz\u00fcne kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k tutan, pi\u015fmanl\u0131klar\u0131 cana yak\u0131nl\u0131k ve l\u00fctufla kar\u015f\u0131layan il\u00e2hi rahmet mutlaka imdada yeti\u015fir.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz “olanca g\u00fcc\u00fc ortaya koyma”n\u0131n belirtisi y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan yasaklanan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan uzak durmakt\u0131r. Son derece belirgin ve g\u00f6ze batar nitelikte olan bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 i\u015fleyenler onlar\u0131 bilmeyerek ya da fark\u0131nda olmayarak i\u015flediklerini ileri s\u00fcremezler. Bu durum insan\u0131n bu alanda istenen \u00e7abay\u0131 harcamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, direnme g\u00fcc\u00fcn\u00fc yeterince seferber etmedi\u011fini g\u00f6sterir. B\u00f6yle bile olsa ihl\u00e2sl\u0131 bir tevbe ile bu g\u00fcnahlardan vazge\u00e7me karar\u0131 her zaman i\u00e7in ge\u00e7erlidir, y\u00fcce Allah merhameti ile bize bu tevbeleri kabul edece\u011fini bildiriyor. Y\u00fcce Allah, bu tevbek\u00e2rlar\u0131 “takval\u0131 kullar” diye and\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki ayetinde \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Yine onlar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 hat\u0131rlayarak hemen g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesini dilerler. G\u00fcnahlar\u0131 Allah’tan ba\u015fka kim affedebilir? Onlar i\u015fledikleri g\u00fcnahlarda, bile bile \u0131srar etmezler.” (Al-i \u0130mran Suresi, 135)<\/p>\n

Bizim burada vurgulamak istedi\u011fimiz ger\u00e7ek, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131l\u0131nca y\u00fcce Allah’\u0131n kendi insiyatifi ile ve tek tarafl\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n yukardaki ayette dile gelen vaadi ve m\u00fcminlere y\u00f6nelik m\u00fcjdesi budur.<\/p>\n

Peki “b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar” nelerdir? Bu konuda elimizde bulunan hadisler bu g\u00fcnahlar\u0131n bir\u00e7ok t\u00fcr\u00fcn\u00fc saymakta, fakat kesin say\u0131s\u0131n\u0131 belirtmemektedir. Bunun b\u00f6yle oldu\u011funu, bu konudaki hadislerden herbirinin di\u011ferinde yer alan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n bazan daha az\u0131n\u0131 ve bazan da daha \u00e7o\u011funu i\u00e7ermesinden anl\u0131yoruz. Anla\u015f\u0131lan, bu hadisler g\u00fcndelik olaylara ba\u011fl\u0131 olarak s\u00f6ylendikleri i\u00e7in her hadiste, o andaki \u00f6zel \u015fartlar\u0131n say\u0131s\u0131 ve t\u00fcr\u00fc toplumdan topluma, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa de\u011fi\u015fir; ama bununla birlikte bunlar\u0131n neler olduklar\u0131n\u0131 bilmek m\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in zor bir i\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

Bu konuda halife Hz. \u00d6mer ile ilgili bir olay\u0131 anlatmak istiyoruz. Bilindi\u011fi gibi Hz. \u00d6mer g\u00fcnaha kar\u015f\u0131 son derece duyarl\u0131, sert tutumlu ve g\u00fcnah hususunda ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc k\u0131t yarat\u0131l\u0131\u015fl\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen bu olayda \u0130sl\u00e2m’\u0131n O’nun duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l yumu\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, toplumsal problemleri \u00e7\u00f6zerken ve insanlara ili\u015fkin meseleleri ele al\u0131rken elindeki adalet terazisini nas\u0131l dengeye kavu\u015fturdu\u011funu g\u00f6rece\u011fiz. Olay \u015f\u00f9:<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir’in Yakub b. \u0130brahim yolu ile \u0130bn-i Avn’e dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Hasan-\u0131 Basr\u00ee \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

-Hz. \u00d6mer’in halifeli\u011fi d\u00f6neminde M\u0131s\u0131rl\u0131 birka\u00e7 ki\u015fi Abdullah b. Amr’e ba\u015fvurarak dediler ki; “Kur’an’da uygulanmas\u0131 emredilen baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler g\u00f6r\u00fcyoruz ki, bunlar uygulanm\u0131yor. Bu konuyu halife \u00d6mer ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek istiyoruz.<\/p>\n

Bunun \u00fczerine Abdullah b. Amr bu adamlar\u0131 yan\u0131na alarak Medine’ye geldi ve Hz. \u00d6mer ile bulu\u015ftu. Hz. \u00d6mer kendisine “Ne zaman geldin?” diye sordu. Abdullah b. Amr “Falanca g\u00fcnden beri buraday\u0131m” dedi. Hz. \u00d6mer “\u0130zinli olarak m\u0131 geldin?” diye sordu. Abdullah’\u0131n bu soruya ne cevap verdi\u011fini bilmiyorum. ‘Fakat s\u00f6zlerine devam ederek halifeye \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi; “Ey m\u00fcminlerin emiri birka\u00e7 M\u0131s\u0131rl\u0131 bana ba\u015fvurdu ve Kur’an’da uygulanmas\u0131 emredildi\u011fi halde uygulanmayan baz\u0131 meseleler oldu\u011funu, bu konuyu seninle g\u00f6r\u00fc\u015fmek istediklerini s\u00f6ylediler”.<\/p>\n

Hz. \u00d6mer Abdullah’a “O adamlar\u0131 topla, yan\u0131ma getir” diye emretti. Abdullah da onlar\u0131 toplay\u0131p halifenin huzuruna g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. (Ravilerden \u0130bn-i Avn’e g\u00f6re bu toplant\u0131 Behu denen yerde d\u00fczenlenmi\u015fti.)<\/p>\n

Hz. \u00d6mer, bu M\u0131s\u0131rl\u0131 grubun en sonunda oturan adam\u0131na d\u00f6nerek kendisine “Allah sana zihin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 versin. \u0130sl\u00e2m hakk\u0131 i\u00e7in s\u00f6yle bakal\u0131m, Kur’an’\u0131 ba\u015ftan sona kadar okudun mu?” diye sordu. Adam “Evet, okudum” dedi. Hz. \u00d6mer “Peki, onu nefsinde, kendi \u015fahs\u0131nda uygulad\u0131n m\u0131?” diye sordu. Adam; “Allah bilir ki hay\u0131r” dedi. E\u011fer “Evet” deseydi, Hz. \u00d6mer onunla tart\u0131\u015fmaya giri\u015fecekti. Hz. \u00d6mer, adama “Peki, O’nu g\u00f6zlerine uygulad\u0131n m\u0131?, s\u00f6zlerine uygulad\u0131n m\u0131?, davran\u0131\u015flar\u0131na uygulad\u0131n m\u0131?” diye sordu. Arkas\u0131ndan, ayn\u0131 sorular\u0131 sonuncu adama kadar heyetin b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerine sordu ve sonra \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: “Anas\u0131 evl\u00e2ts\u0131z kalas\u0131 \u00d6mer yand\u0131! Sizler, onu (Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131, Kur’an’\u0131) insanlara tam olarak uygulatmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc m\u00fc tutuyorsunuz? Oysa bizim g\u00fcnah i\u015fleyece\u011fimizi Allah, daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda, biliyordu” ve arkas\u0131ndan: “E\u011fer size yasaklanan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan ka\u00e7\u0131n\u0131nsan\u0131z, k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar ve sizi onurlu bir konuta yerle\u015ftiririz” ayetini okudu.<\/p>\n

Sonra adamlara d\u00f6nerek “Sizin geli\u015finizden Medinelilerin ‘haberi oldu mu? (ya da geldi\u011finizden haberi olan var m\u0131?)” diye sordu. Adamlar “Hay\u0131r, olmad\u0131” dediler. Bunun \u00fczerine Hz. \u00d6mer “E\u011fer Medineliler geli\u015finizden haberdar olsalard\u0131, sizi vesile ederek bu konuda bir vaaz verirdim” diye s\u00f6zlerini ba\u011flad\u0131” (\u0130bn-i Kesir Tefsiri)’<\/p>\n

\u0130\u015fte g\u00fcnaha kar\u015f\u0131 son derece duyarl\u0131 ve sert tabiatl\u0131 olarak tan\u0131nan Hz. \u00d6mer, kalpleri ve toplumu b\u00f6yle y\u00f6netiyordu. Kur’an onun a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yumu\u015fatm\u0131\u015f, kendisine ince bir denge kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu dengenin gere\u011fi olarak “Allah daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda bizim g\u00fcnah i\u015fleyece\u011fimizi biliyordu” demi\u015fti. Ku\u015fku yok ki biz, O’nun Rabbinin bildi\u011finden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olamay\u0131z. \u00d6nemli olan ve bizden beklenen do\u011fruya y\u00f6nelmek, ger\u00e7e\u011fi kabul etmek, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerimizi yerine getirmek konusunda arzu g\u00f6stermek, giri\u015fimde bulunmak, bu hususta olanca gayreti ortaya koymakt\u0131r. Bu denge, ciddiyed, kolayl\u0131k g\u00f6sterme ve \u00f6l\u00e7\u00fc ilkelerine dayanan bir tutumdur.<\/p>\n

KADIN-ERKEK \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130<\/p>\n

Toplumda mallar\u0131n el de\u011fi\u015ftirme s\u00fcreci ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kad\u0131n-erkek aras\u0131ndaki mal\u0131 ili\u015fkilere, akraba olmayanlara mirastan pay vermeye ili\u015fkin<\/p>\n

h\u00fck\u00fcmlere ve bu h\u00fck\u00fcmler ile genel miras sistemi aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ek a\u00e7\u0131klamalar getiriliyor. Bilindi\u011fi gibi bu iki konu hakk\u0131ndaki ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar bu s\u00fbrenin ba\u015f taraflar\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

Aran\u0131zda derece fark\u0131 do\u011furan il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015flara \u00f6zlem beslemeyiniz. Erkekler kazan\u00e7lar\u0131ndan pay ald\u0131klar\u0131 gibi kad\u0131nlar da kazan\u00e7lar\u0131ndan pay al\u0131rlar. \u0130stediklerinizi Allah’\u0131n kereminden isteyiniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

“Kad\u0131n-erkek herkese ana-babalar\u0131n\u0131n, akrabalar\u0131n\u0131n ve yeminli s\u00f6zle\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimselerin miraslar\u0131ndan pay ay\u0131rd\u0131k. Bu pay sahiplerine paylar\u0131n\u0131 veriniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyin \u015fahididir.”<\/p>\n

\u0130nsanlar aras\u0131nda derece fark\u0131 do\u011furan \u00fcst\u00fcnl\u00fcklere kar\u015f\u0131 \u00f6zlem duymay\u0131 yasaklayan bu h\u00fck\u00fcm geneldir. Resmi g\u00f6revi, mevki, yetenekleri, becerileri, mal\u0131-m\u00fclk\u00fc, k\u0131sacas\u0131 \u015fu hayatta farkl\u0131 oranlarda da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren b\u00fct\u00fcn se\u00e7kinlik paylar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bunun yan\u0131s\u0131ra ayette belirtilen her t\u00fcrl\u00fc dile\u011fi Allah’a y\u00f6neltme, her\u015feyi do\u011frudan do\u011fruya O’ndan isteme emri de geneldir. Evet m\u00fcmin, insanlar aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klara g\u00f6z dikerek yaz\u0131klanmalarla kendini mahvedece\u011fine, bu g\u00f6z dikme sonucunda i\u00e7ini kemirerek kin, k\u0131skan\u00e7l\u0131k; \u00e7ekememezlik ve intikam gibi y\u0131k\u0131c\u0131 duygulara kap\u0131laca\u011f\u0131na; i\u00e7inde kaybetmi\u015flik ve mahsumiyet, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u00fck kompleksleri \u00e7\u00f6reklendirece\u011fine, b\u00fct\u00fcn bu duygular\u0131n ve komplekslerin sonucu olarak y\u00fcce Allah’\u0131n adaletinden ve her \u015feyi kullar\u0131 aras\u0131nda isabetli bi\u00e7imde da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulanaca\u011f\u0131na istediklerini y\u00fcce Allah’tan istemelidir. Yoksa s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz duygular ve kompleksler insan\u0131 mahveder, g\u00f6n\u00fcl huzurunu ortadan kald\u0131r\u0131r endi\u015feye ve mutsuzlu\u011fa yol a\u00e7ar, insan enerjisini \u00e7irkin kuruntular ve \u00e7irkin y\u00f6neli\u015fler pe\u015finde harcar.<\/p>\n

Oysa do\u011frudan do\u011fruya y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131na ba\u015fvurmak nimet ve ihsan kayna\u011f\u0131na y\u00f6nelmenin ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. O nimet ve ba\u011f\u0131\u015f kayna\u011f\u0131 ki, engin nimetleri vermekle bitmez, kap\u0131lara \u00fc\u015f\u00fc\u015fecek istekli kalabal\u0131k y\u00fcz\u00fcnden s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmez! Bunun yan\u0131s\u0131ra bu tutum g\u00f6n\u00fcl huzuru meydana getirici, umut uyand\u0131r\u0131c\u0131, ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131racak somut gerek\u00e7elere olumlu bir bi\u00e7imde el atmay\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131; buna kar\u015f\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 enerjiyi hay\u0131flanma, yaz\u0131klanma, kin, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksi ve bunal\u0131m u\u011frunda kurban etmeyi \u00f6nleyici bir tutumdur.<\/p>\n

Bu geni\u015f \u00e7er\u00e7eveli y\u00f6nlendirme bak\u0131m\u0131ndan ayetin h\u00fckm\u00fc, geneldir. Fakat gerek sonraki c\u00fcmleler ile ba\u011flant\u0131s\u0131 ve gerekse ini\u015f sebebine ili\u015fkin baz\u0131 rivayetler bu genel anlam\u0131 s\u0131n\u0131rlar, onu belirli bir farkl\u0131l\u0131\u011fa, belirli bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011fe indirger. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz belirli farkl\u0131l\u0131k, ayetin devam\u0131n\u0131 olu\u015fturan genel ifadeli c\u00fcmlelerden a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere bu ayetin \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flamak amac\u0131 ile indi\u011fi erkek ve kad\u0131nlar\u0131n mal paylar\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ku\u015fku bulutlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 iki insan cinsi aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin d\u00fczenlenmesi, bu ili\u015fkilerin ho\u015fnutluk ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme temeline oturtulmas\u0131, arkas\u0131ndan da bu ho\u015fnutlu\u011fun m\u00fcsl\u00fcman ailelere ve topluma yay\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra kad\u0131n-erkek aras\u0131ndaki g\u00f6rev ve fonksiyon farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n zihinlere yerle\u015ftirilmesi son derece \u00f6nemlidir. Fakat b\u00fct\u00fcn \u00f6nemine ra\u011fmen bu mesele, ayette dile gelen h\u00fckm\u00fcn \u00f6zel sebepten hareket eden bir genel h\u00fck\u00fcm olmas\u0131na engel te\u015fkil etmez. Bundan dolay\u0131 klasik tefsirler bu iki a\u00e7\u0131klaman\u0131n her ikisine de yer verirler.<\/p>\n

Nitekim \u0130mam-\u0131 Ahmed’in Sufyan ve Ebu Necih yolu ile M\u00fccahid’e dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re bir keresinde Hz. \u00dcmm-\u00fc Seleme, Peygamberimize; “Ya Resulullah, erkekler sava\u015f\u0131yor, biz sava\u015fa kat\u0131lm\u0131yoruz. Bir de mirasta bize erkeklerinkinin yar\u0131s\u0131 kadar pay veriliyor” dedi. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah “Aran\u0131zda derece fark\u0131 do\u011furan il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015flara \u00f6zlem beslemeyiniz…” ayetini indirdi.<\/p>\n

Yine \u0130bn-i Ebu Hatem’in, \u0130bn-i Cerir’in, \u0130bn-i Merduye’nin ve Hakim’in Sevri ve Ebu Necih yolu ile M\u00fccahid’e dayand\u0131rarak bildirdiklerine g\u00f6re bir defas\u0131nda Hz. \u00dcmm\u00fc Seleme Peygamberimize (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Ya Resulullah! Biz ne sava\u015f\u0131p \u015fehit d\u00fc\u015febiliyoruz ve ne de mirasta erkekler ile e\u015fit pay alabiliyoruz” dedi. Bunun \u00fczerine bu ayet indi. Sonra bir de \u015fu ayet indi:<\/p>\n

“Ben birbirinizden meydana gelmi\u015f bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturan sizlerden, erkek-kad\u0131n, hi\u00e7bir iyi amel i\u015fleyenin eme\u011fini bo\u015fa \u00e7\u0131karmam. Buna g\u00f6re g\u00f6\u00e7 edenlerin, yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclenlerin, benim yolumda eziyet \u00e7ekenlerin, sava\u015fanlar\u0131n ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin kusurlar\u0131n\u0131 \u00f6rtecek ve kendilerini Allah taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir \u00f6d\u00fcl olarak altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetlere yerle\u015ftirece\u011fim. \u00d6d\u00fcllerin g\u00fczeli yaln\u0131z Allah kat\u0131ndad\u0131r.” (Al-i \u0130mran Suresi, 195)<\/p>\n

Tefsir bilginlerinden Sediy ise bu ayeti a\u00e7\u0131klarken \u015f\u00f6yle diyor; “Baz\u0131 erkekler `Mirasta nas\u0131l kad\u0131nlar\u0131n pay\u0131n\u0131n iki kat\u0131n\u0131 al\u0131yorsak iyiliklerimizin sevab\u0131n\u0131n da kad\u0131nlar\u0131nkinin iki kat\u0131 olmas\u0131n\u0131 istiyoruz’ dediler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k baz\u0131 kad\u0131nlar da `\u0130stiyoruz ki, \u015fehidlerin sevab\u0131 kadar sevap kazanal\u0131m. Biz sava\u015fa kat\u0131lam\u0131yoruz, oysa e\u011fer bize sava\u015fmak farz olsayd\u0131, sava\u015f\u0131rd\u0131k’ dediler. Y\u00fcce Allah her iki taraf\u0131n s\u00f6zlerini reddederek `\u0130stediklerinizi benim l\u00fctfumdan isteyiniz, ama amac\u0131n\u0131z d\u00fcnya mal\u0131 olmas\u0131n’ buyurdu.”<\/p>\n

Tefsir bilginlerinden Katade’nin de bu yolda bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131\u011f\u0131 rivayet edilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k elimizde bu ayetin anlam\u0131n\u0131n genel oldu\u011funu savunan rivayetler de vard\u0131r. Nitekim Ali b. Ebu Talha’n\u0131n bildirdi\u011fine g\u00f6re Abdullah b. Abbas bu ayeti a\u00e7\u0131klarken “Hi\u00e7 kimse `Falancan\u0131n mal\u0131 ya da ailesi ke\u015fke benim olsa’ gibi s\u00f6zler s\u00f6yleyerek ba\u015fkalar\u0131n\u0131n elindeki varl\u0131klara g\u00f6z dikmemelidir. Allah bunu yasakl\u0131yor. Bunun yerine herkes istedi\u011fini y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctfundan istemelidir” diyor. \u00dcnl\u00fc tefsir bilginleri Hasan, Muhammed b. Sirin, Ata ve Dahhak bu ayet hakk\u0131nda buna benzer a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131yorlar.<\/p>\n

Birinci grubu olu\u015fturan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n i\u00e7erdi\u011fi s\u00f6zlerde kad\u0131n-erkek ili\u015fkilerine ili\u015fkin cahiliye tortular\u0131n\u0131n izlerini ve bunun yan\u0131s\u0131ra erkek-kad\u0131n aras\u0131 rekabetin kokusunu buluyoruz. Belki de bu tart\u0131\u015fmalara \u0130sl\u00e2miyet’in kad\u0131nlara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 yeni \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve yeni haklar yol a\u00e7t\u0131; \u0130sl\u00e2miyet, her iki cinsi ile t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 onurland\u0131rmak, her cinsten ve her s\u0131n\u0131ftan teker teker her insan\u0131n hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak amac\u0131 ta\u015f\u0131yan genel prensibi uyar\u0131nca kad\u0131nlara bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ve haklar\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ama \u0130sl\u00e2m, bu tutumu ile kendi eksiksiz sistemini b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ama\u00e7 edinmi\u015ftir. Ama\u00e7 ne tek tarafl\u0131 olarak kad\u0131nlar\u0131n yarar\u0131 ve ne de tek tarafl\u0131 olarak erkeklerin yarar\u0131d\u0131r. Ama\u00e7 “\u0130nsan”d\u0131r, m\u00fcsl\u00fcman toplumdur, genel ve mutlak anlam\u0131 ile halkt\u0131r, kamu yarar\u0131d\u0131r, hay\u0131rd\u0131r, d\u00f6rt ba\u015f\u0131 mamur eksiksiz adalettir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m sistemi kad\u0131nlar ile erkekler aras\u0131nda g\u00f6rev b\u00f6l\u00fcm\u00fc yaparken ve mali paylar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131rken f\u0131trat\u0131n gere\u011fine uyar. F\u0131trat her \u015feyden \u00f6nce erke\u011fi erkek, kad\u0131n\u0131 da kad\u0131n olarak yaratm\u0131\u015f, her birine belirli g\u00f6revler y\u00fcklemek i\u00e7in cinsiyetine has belirli \u00f6zellikler ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6zel nitelikler, ne f\u0131trat\u0131n \u00f6zel yarar\u0131 ve ne de bu iki cinsin tek tarafl\u0131 yarar\u0131 i\u00e7in verilmi\u015ftir. Bu ilahi ba\u011f\u0131\u015f\u0131n amac\u0131; bu iki cinsin farkl\u0131 olmas\u0131, bunlar\u0131n farkl\u0131 \u00f6zellikler ta\u015f\u0131y\u0131p farkl\u0131 fonksiyonlar ger\u00e7ekle\u015ftirmesi sayesinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren, d\u00fczen kuran karakteristik fonksiyonlar\u0131n\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak yerine getiren ve yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi ile y\u00fcce Allah’a kul olma amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren insan\u0131n hayat\u0131d\u0131r. \u00d6zel yeteneklerin ve g\u00f6revlerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin, mali paylar\u0131n ve sosyal konumlar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 beraberinde getirir. B\u00fct\u00fcn bunlarda, “hayat” denen b\u00fcy\u00fck kurumun ve y\u00fcce ortakl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131 i\u00e7indir.<\/p>\n

E\u011fer ilk \u00f6nce \u0130sl\u00e2m sistemi bir b\u00fct\u00fcn olarak incelendikten sonra tek bir insan b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn iki par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturan kad\u0131n-erkek cinsleri aras\u0131ndaki ili\u015fkileri d\u00fczenleyen bir \u0130sl\u00e2m h\u00fckm\u00fc ele al\u0131n\u0131p de\u011ferlendirilirse ne yukardaki tarihi rivayetlerin bize haber verdi\u011fi eski tart\u0131\u015fmalara gerek g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve ne de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn aylak erkeklerinin ve aylak kad\u0131nlar\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 dolduran, hatta kimi zaman kamuoyunun bask\u0131s\u0131 ile bu \u00e7er\u00e7eveyi de a\u015farak ciddi erkek ve kad\u0131nlar\u0131n g\u00fcndemine de girebilen yeni tart\u0131\u015fmalar\u0131n yeri olur.<\/p>\n

Kad\u0131nlar ile erkekler aras\u0131nda sanki amans\u0131z bir sava\u015f varm\u0131\u015f gibi bir hava estirerek bu iki cins aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konumlardan ve ba\u015far\u0131lardan s\u00f6z etmek sa\u00e7mal\u0131kt\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra baz\u0131 cidd\u00ee yazarlar\u0131n “kad\u0131n”\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye, ki\u015fili\u011fini h\u0131rpalamaya ve her t\u00fcrl\u00fc u\u011fursuzlu\u011fun sembol\u00fc gibi g\u00f6stermeye y\u00f6nelik giri\u015fimleri de -bu giri\u015fimler ister \u0130slam ad\u0131na, isterse bilimsel inceleme ve ara\u015ft\u0131rma ad\u0131na ortaya konmu\u015f olsun- sa\u00e7mal\u0131k ve bo\u015f i\u015f olmaktan ileriye gitmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc mesele kesinlikle sava\u015f meselesi de\u011fildir; mesele cinsiyet farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, fonksiyon-g\u00f6rev farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, birbirini tamamlama ve bunlar\u0131n \u00f6tesinde il\u00e2hi sistemin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir eksiksiz adalet sistemi meselesidir.<\/p>\n

Bu konuda cahiliye toplumlar\u0131nda sava\u015f olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu toplumlarda yasal d\u00fczenlemeler ya g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131sa vadeli yararlar uyar\u0131nca veya egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n, oligar\u015fik ailelerin ve imtiyazl\u0131 fertlerin menfaatleri g\u00f6zetilerek kendi keyiflerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kar. B\u00f6yle olunca da ya insan bir b\u00fct\u00fcn olarak alg\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131, ya da kad\u0131n ve erke\u011fin hayattaki g\u00f6revleri do\u011fru olarak belirlenemedi\u011fi yahut erkek ile ayn\u0131 i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlara d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret vererek ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7ark\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in veyahut miras b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcze ve mal\u00ee tasarrufa ili\u015fkin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n olumsuz bask\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, ya da bu t\u00fcr bir ba\u015fka gerek\u00e7e ile kad\u0131n haklar\u0131 \u00e7i\u011fnenebilir. Nitekim g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn cahiliye toplumlar\u0131nda yap\u0131lan budur.<\/p>\n

Fakat \u0130sl\u00e2m sisteminde bunlar\u0131n hi\u00e7birinin yeri yoktur. Orada sava\u015f diye bir \u015fey bulunmaz. Bu sistemde d\u00fcnyal\u0131k \u00e7\u0131karlar \u00fczerinde yar\u0131\u015fa giri\u015fmek anlams\u0131zd\u0131r. Erke\u011fin kad\u0131na y\u00fcklenmesi ya da kad\u0131n\u0131n erke\u011fe sald\u0131rmas\u0131 ve bu iki cinsden birinin di\u011ferini alt etmesi ile onun ki\u015fili\u011fini h\u0131rpalamas\u0131 ya da kusurlar\u0131n\u0131 aramas\u0131 bu sistemin \u00f6z\u00fcne ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra kad\u0131n-erkek aras\u0131ndaki yap\u0131 ve yetenek farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ve g\u00f6rev farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7mayaca\u011f\u0131n\u0131, bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n beraberinde uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndaki ve sosyal konumlardaki ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 da beraberinde getirmeyece\u011fini ileri s\u00fcrmenin de bu sistemde yeri yoktur. B\u00fct\u00fcn bunlar bir yandan sa\u00e7mal\u0131k ve \u00f6b\u00fcr yandan da \u0130sl\u00e2m sistemini yanl\u0131\u015f anlamakt\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi de cihad ve \u015fehidlik konusu ile kad\u0131n\u0131n bu konudaki rol\u00fcne ve sevab\u0131na gelelim. Bu konu d\u00fcnyaya ili\u015fkin g\u00f6revlerini eksiksiz yerine getirmekle birlikte t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 ile ahirete y\u00f6nelen baz\u0131 saadet devri kad\u0131nlar\u0131n\u0131n kafalar\u0131n\u0131 kurcalam\u0131\u015ft\u0131. Bunun yan\u0131s\u0131ra miras meselesi ile erkek ve kad\u0131n\u0131n miras paylar\u0131 konusu \u00fczerinde de durmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konu hem eski d\u00f6nemlerde ve hem de g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok say\u0131da erke\u011fin ve kad\u0131n\u0131n akl\u0131na tak\u0131la gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, kad\u0131na cihad etmeyi, sava\u015fa kat\u0131lmay\u0131 farz k\u0131lmad\u0131. Fakat e\u011fer bu konuda kad\u0131na ihtiya\u00e7 olur da bu ihtiyac\u0131 erkekler kar\u015f\u0131layamazsa onun sava\u015fa kat\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f ve haram saym\u0131\u015f da de\u011fildir. Nitekim tek-t\u00fck de olsa \u0130sl\u00e2m tarihi boyunca sava\u015flara kat\u0131lan, hem de hem\u015fire ve cephane ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olarak de\u011fil, do\u011frudan do\u011fruya sava\u015f\u00e7\u0131 olarak cephede yer alan baz\u0131 kad\u0131nlar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yaln\u0131z bu kat\u0131l\u0131m ihtiya\u00e7larla ve zorunluluklar ile kay\u0131tlanarak s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Normal i\u015fleyen bir genel kural de\u011fildir. K\u0131sacas\u0131 y\u00fcce Allah cihad etmeyi, yani sava\u015fmay\u0131 erkekler gibi kad\u0131nlara farz k\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

Cihad-sava\u015f kad\u0131na farz k\u0131l\u0131nmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n cihad edecek, sava\u015facak olan erkekleri do\u011furuyor. O hem organik hem psikolojik yap\u0131s\u0131 ile bu erkekleri do\u011furmaya, onlar\u0131 cihada, sava\u015fa ve hayata haz\u0131rlamaya elveri\u015fli ve yatk\u0131nd\u0131r. O bu alanda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha yararl\u0131d\u0131r. Daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc organizmas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn h\u00fccreleri gerek anatomik ve gerekse psikolojik bak\u0131mdan bu i\u015fe yetenekli olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n\u0131n bu i\u015fe olan yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 sadece organizmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011finden kaynaklanm\u0131yor, bunun da \u00f6tesinde ana rahminde d\u00f6llenme olay\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve bu yumurtadan erkek mi, yoksa di\u015fi mi \u00fcretece\u011fi y\u00fcce yarat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan belirlendi\u011fi andan itibaren olu\u015fan b\u00fct\u00fcn h\u00fccrelerinin, fonksiyon farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Sonra bu gerek\u00e7eye d\u0131\u015f organik farkl\u0131l\u0131klar ile psikolojik yatk\u0131nl\u0131klar gerek\u00e7esi eklenir.<\/p>\n

Milletlerin uzun vadeli yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilen geni\u015f bir \u00e7er\u00e7eveden bak\u0131nca bu tutumun daha faydal\u0131 oldu\u011funu anlar\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc giri\u015filen sava\u015flar e\u011fer bir milletin erkeklerini bi\u00e7er de kad\u0131nlar\u0131n\u0131 geride b\u0131rak\u0131rsa o zaman meydana gelen n\u00fcfus bo\u015flu\u011funu tel\u00e2fi edecek yeni ku\u015faklar\u0131n \u00fcreyece\u011fi kaynaklar elde kalm\u0131\u015f olur. Oysa e\u011fer hem erkekler hem kad\u0131nlar k\u0131r\u0131l\u0131rsa, hatta kad\u0131nlar k\u0131r\u0131ma u\u011frar da erkekler geride kal\u0131rsa durum b\u00f6yle olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninde b\u00fct\u00fcn kolayl\u0131klar ile b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bir erkek d\u00f6rt kad\u0131n\u0131 do\u011furgan ve \u00fcretken hale getirebilir, b\u00f6ylece bir s\u00fcre sonra sava\u015fta u\u011fran\u0131lan n\u00fcfus kayb\u0131 tel\u00e2fi edilebilir. Fakat binlerce erkek bir araya gelse bile bir kad\u0131na bir erke\u011fin sa\u011flayabilece\u011finden daha b\u00fcy\u00fck bir do\u011furganl\u0131k kapasitesi kazand\u0131r\u0131p sava\u015fta u\u011fran\u0131lan insan kayb\u0131n\u0131 bu yoldan kapatmaya katk\u0131da bulunamazlar.<\/p>\n

Bu fakt\u00f6r, kad\u0131n\u0131n sava\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden muaf tutulmu\u015f olmas\u0131n\u0131n il\u00e2hi hikmetlerinin sadece bir tanesidir. Bu h\u00fckm\u00fcn gerek toplumun ahl\u00e2k\u0131na ve olu\u015fum bi\u00e7imine ve gerekse her iki cinsin \u00f6zelliklerinin korunmas\u0131 endi\u015fesine ili\u015fkin daha bir \u00e7ok gerek\u00e7esi vard\u0131r ki, bunlar\u0131 burada ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile saymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Onlar\u0131 ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ara\u015ft\u0131rmada ele almak gerekir.<\/p>\n

Sava\u015fa kat\u0131lman\u0131n ve \u015fehid olman\u0131n getirece\u011fi sevap konusuna, kazand\u0131raca\u011f\u0131 m\u00fck\u00e2fat meselesine gelince y\u00fcce Allah bu konuyu b\u00fct\u00fcn erkekleri ve b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 tatmin edecek bir ilkeye ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ilkeye g\u00f6re omuzlar\u0131na y\u00fcklenen g\u00f6revi titizlikle yerine getiren her insan, g\u00f6revinin t\u00fcr\u00fc ve cinsiyeti ne olursa olsun, y\u00fcce Allah kat\u0131nda kesinlikle “ihsan” mertebesine ula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n

Miras konusu da b\u00f6yledir. Bu alanda da “Erke\u011fe kad\u0131n\u0131n iki kat\u0131 kadar pay” veren kural yolu ile ilk bak\u0131\u015fta erkek kay\u0131r\u0131ld\u0131, kad\u0131na \u00fcst\u00fcn tutuldu gibi g\u00f6r\u00fclebilir. Fakat meseleye yak\u0131ndan bak\u0131nca bu y\u00fczeysel g\u00f6r\u00fc\u015f, yerini kad\u0131n ile erke\u011fin konum ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri aras\u0131nda tutarl\u0131 bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fine b\u0131rak\u0131r. Her nimetin bir k\u00fclfeti oldu\u011fu ilkesi, \u0130sl\u00e2m sisteminin k\u00f6kl\u00fc ve de\u011fi\u015fmez bir kural\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu kural\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda erkek ile kad\u0131n\u0131n durumunu g\u00f6zden ge\u00e7irelim: Her \u015feyden \u00f6nce erkek kad\u0131na evlenirken mehir vermek zorundad\u0131r. Oysa kad\u0131n\u0131n kocas\u0131na b\u00f6yle bir \u00f6demede bulunmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Erkek, kar\u0131s\u0131n\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ge\u00e7imlerini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Oysa kad\u0131n mal\u0131 bile olsa b\u00f6yle bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131nda de\u011fildir. Erke\u011fin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckteki asgari pay\u0131 bu g\u00f6revini savsaklad\u0131\u011f\u0131 takdirde hapis cezas\u0131na \u00e7arp\u0131lmakt\u0131r. Erkek yak\u0131n akraba dayan\u0131\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde aileye y\u00fcklenecek adam \u00f6ld\u00fcrme ve yaralama diyetlerinin \u00f6denmesine katk\u0131da bulunmak zorundad\u0131r. Oysa kad\u0131n b\u00f6yle bir \u00f6deme zorunlu\u011fundan muaft\u0131r. Erkek yine yak\u0131n akrabalar aras\u0131 dayan\u0131\u015fma ilkesinin gere\u011fi olarak yak\u0131nl\u0131k s\u0131ralar\u0131na g\u00f6re yoksul, d\u00fc\u015fk\u00fcn ve \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcnden yoksun akrabalara m\u00e2l\u00ee yard\u0131mda bulunmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Oysa kad\u0131n bu geni\u015f aile dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n maddi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden muaft\u0131r. Erkek, ayr\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ya da bo\u015fad\u0131\u011f\u0131 kar\u0131s\u0131na kendinden olma \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in emzirme ve bak\u0131m \u00fccreti \u00f6demek zorundad\u0131r. Erkek bu \u00fccretleri nafaka ile birlikte kad\u0131na \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u0130sl\u00e2m sistemi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ilkesine ba\u011fl\u0131 tutarl\u0131 bir sistemdir. Bu sistemde sorumluluklar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, miras\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc belirlenmektedir. Asl\u0131nda erke\u011fin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri mirastaki pay\u0131ndan daha fazla, daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda erke\u011fin \u00e7al\u0131\u015f\u0131p kazanmaya yatk\u0131n \u00f6zelli\u011fi ile kad\u0131na tam anlam\u0131 ile huzurlu ve g\u00fcvenli bir hayat sa\u011flamas\u0131n\u0131n teminata ba\u011flanmas\u0131 g\u00f6zetilmi\u015ftir. B\u00f6ylece kad\u0131n, de\u011feri hi\u00e7bir malla bi\u00e7ilemeyecek, hi\u00e7bir sanayi \u00fcr\u00fcn\u00fc ve hi\u00e7 bir kamu yarar\u0131 ama\u00e7l\u0131 hizmetle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak derecede de\u011ferli olan \u00e7ocu\u011funun, bu ortak insanl\u0131k hazinesinin bak\u0131m\u0131 ile me\u015fgul olsun, kendini bu y\u00fcce u\u011fra\u015fa adas\u0131n istenmi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130\u015fte her i\u015fi bir hikmete dayanan ve her \u015feyi bilen y\u00fcce Allah’\u0131n yasalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 hikmetli \u0130sl\u00e2m sistemini biraz yak\u0131ndan inceleyince onun i\u00e7erdi\u011fi yayg\u0131n dengenin ve duyarl\u0131 de\u011ferlendirmenin i\u015faretlerini g\u00f6rmekte gecikmeyiz.<\/p>\n

\u015eimdi \u0130sl\u00e2m’\u0131n, bu ayetle kad\u0131na tan\u0131m\u0131\u015f oldu\u011fu “ferd\u00ee m\u00fclkiyet” hakk\u0131 konusunu irdeleyelim. Okuyoruz:<\/p>\n

`Erkekler kazan\u00e7lar\u0131ndan pay ald\u0131klar\u0131 gibi kad\u0131nlar da kazan\u00e7lar\u0131ndan pay al\u0131rlar.”<\/p>\n

Arap cahiliye d\u00f6neminde di\u011fer eski cahiliye toplumlar\u0131nda oldu\u011fu gibi kad\u0131na bu hakk\u0131 ya hi\u00e7 ba\u015ftan tan\u0131nmaz ya da \u00e7ok ender durumlarda tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman hemen ilk f\u0131rsatta bu hakk\u0131n \u00e7i\u011fnenmesine giri\u015filirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z konusu toplumlarda bizzat kad\u0131n\u0131n kendisi miras yolu ile ele ge\u00e7irilecek bir mal gibi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n

Modern cahiliye toplumlar\u0131 da kad\u0131n\u0131n bu hakk\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeye, savsaklamaya devam ediyorlar. Oysa bu toplumlar kad\u0131na ba\u015fka hi\u00e7 bir sistemin vermedi\u011fi haklar\u0131 verdiklerini, ba\u015fka hi\u00e7 bir uygarl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerler. Bu toplumlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u00f6lenin miras\u0131n\u0131 en b\u00fcy\u00fck erkek miras\u00e7\u0131ya verirler. Bir k\u0131sm\u0131 da kad\u0131n\u0131n herhangi bir mal\u00ee anla\u015fma imzalamadan \u00f6nce velisinin iznini almas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015farlar. Di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de kad\u0131n\u0131n kendi \u00f6z mal\u0131nda giri\u015fmek isteyece\u011fi her tasarrufu kocas\u0131n\u0131n mutlak onaylamas\u0131 gerekti\u011fini yasalar\u0131na ge\u00e7irmi\u015flerdir. \u00dcstelik bu uygulamalar kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7in verdikleri bir \u00e7ok m\u00fccadeleler, bir\u00e7ok devrimler sonunda gelen iyile\u015ftirmelerin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n\u0131n konumunu t\u00fcm\u00fc ile sars\u0131nt\u0131ya u\u011fratan, aile d\u00fczenini zedeleyen ve genel ahl\u00e2k\u0131 yozla\u015ft\u0131ran bunca sanc\u0131l\u0131 m\u00fccadelelerin kad\u0131nlara kazand\u0131rabildi\u011fi haklar bunlar olmu\u015ftur.<\/p>\n

Oysa \u0130sl\u00e2m, kad\u0131na bu ferdi m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 kad\u0131n\u0131n hi\u00e7bir iste\u011fi, hi\u00e7bir ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131 olmadan, kad\u0131n derneklerinin ve kad\u0131n parlamenterlerin ate\u015fli m\u00fccadelelerine hacet b\u0131rakmadan kendi insiyatifi ile vermi\u015ftir. \u0130sl\u00e2m kad\u0131na verirken \u00f6nce bir b\u00fct\u00fcn olarak insan\u0131, sonra da tek insanda b\u00fct\u00fcnle\u015fen insanl\u0131\u011f\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 onurland\u0131rmay\u0131, aile kurumuna dayal\u0131 bir sosyal d\u00fczen kurmay\u0131 ve bu aile yuvas\u0131n\u0131; sevgi, dayan\u0131\u015fma ve bireysel g\u00fcvenlik garantileri ile donatmay\u0131 ama\u00e7layan genel d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne uygun bir ad\u0131m atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 \u0130sl\u00e2m’da erkek ile kad\u0131na ferdi m\u00fclkiyet ve kazan\u00e7 sa\u011flama alan\u0131nda e\u015fitlik tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 her\u015feyden \u00f6nce bir ilke meselesidir.<\/p>\n

Dr. Abdulvahid V\u00e2fi “\u0130nsan Haklar\u0131” adl\u0131 kitab\u0131nda kad\u0131n\u0131n gerek \u0130sl\u00e2m’daki konumunu ve gerekse Bat\u0131 \u00fclkelerindeki durumunu titiz bir g\u00f6zlemin s\u00fczgecinden ge\u00e7irdikten sonra \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n

“\u00d6te yandan \u0130sl\u00e2m kad\u0131n ile erke\u011fi kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit tutmu\u015f ve bu e\u015fitli\u011fi b\u00fct\u00fcn meden\u00ee haklarda -gerek evli ve gerekse bek\u00e2r- t\u00fcm kad\u0131nlar i\u00e7in ge\u00e7erli saym\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m’da evlilik, hristiyan Bat\u0131 milletlerinin \u00e7o\u011fundaki evlilikten farkl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m’.a g\u00f6re kad\u0131n evlenmekle ne evlilik \u00f6ncesi soyad\u0131n\u0131 ne hukuk\u00ee ki\u015fili\u011fini ne s\u00f6zle\u015fme yapabilme yetkisini ne de m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 yitirmez. Tersine evlendikten sonra ad\u0131n\u0131 ve k\u0131zl\u0131k soyad\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131n\u0131, madd\u00ee y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck \u00fcstlenebilme ehliyetini evlilik \u00f6ncesindeki gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Al\u0131\u015f-veri\u015f, ipotek, hibe ve vasiyet gibi her t\u00fcr s\u00f6zle\u015fmeyi yap\u0131p y\u00fcr\u00fctebilir. Tek ba\u015f\u0131na m\u00fclk edinebilir, ba\u015fka hi\u00e7 kimse bu hakk\u0131na m\u00fcdahale edemez.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131 \u0130sl\u00e2m’a g\u00f6re kad\u0131n\u0131n eksiksiz bir hukuk\u00ee ki\u015fili\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z bir mal edinme yetkisi vard\u0131r, kocas\u0131 onun bu haklar\u0131na ve bu mal edinme yetkisine kar\u0131\u015famaz. Kocas\u0131 onun mal\u0131n\u0131 -bu mal\u0131n az ya da \u00e7ok bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc- elinden alamaz. Bu konuda y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“E\u011fer e\u015finizi b\u0131rak\u0131p ba\u015fka bir kad\u0131n ile evlenmek isterseniz \u00f6nceki e\u015finize gayet y\u00fckl\u00fc miktarda mehir vermi\u015f olsan\u0131z bile bundan hi\u00e7bir \u015fey geri almay\u0131n\u0131z. Yoksa kad\u0131na iftira atarak ve apa\u00e7\u0131k bir g\u00fcnaha girerek mi verdi\u011finizi geri alacaks\u0131n\u0131z?” (Nisa Suresi, 20)<\/p>\n

“Kad\u0131nlara evliyken verdiklerinizden bir \u015feyi geri almak hel\u00e2l de\u011fildir.” (Bakara Suresi, 229)<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu ayetlerde y\u00fcce Allah erke\u011fe, evlenirken e\u015fine verdi\u011fi mallar\u0131n tamam\u0131n\u0131 ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc geri almamas\u0131n\u0131 emrediyor. E\u011fer erkek, kar\u0131s\u0131na kendi eli ile verdi\u011fi bir mal\u0131 geri alam\u0131yor ve b\u00f6yle bir yola ba\u015fvurmas\u0131 caiz de\u011filse kad\u0131n\u0131n kendi \u00f6z mal\u0131na el koymas\u0131 haydi haydi, caiz de\u011fildir. Yaln\u0131z kad\u0131n gerek kendi mal\u0131n\u0131 gerekse evlenirken kocas\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 bir mal\u0131 serbest r\u0131zas\u0131 ile, g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kocas\u0131na verebilir. Bu konuda da y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Kad\u0131nlar\u0131n mehirlerini g\u00f6n\u00fcl ho\u015fnutlu\u011fu ile veriniz. Fakat e\u011fer onlar g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak mehirlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc size ba\u011f\u0131\u015flarlar ise bunu afiyetle yiyiniz. ” (Nisa Suresi, 4)<\/p>\n

Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra erkek, kar\u0131s\u0131n\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a ya da ona kendi ad\u0131na s\u00f6zle\u015fme yapmak \u00fczere vek\u00e2let vermedik\u00e7e kad\u0131n\u0131n mal\u0131na ili\u015fkin hi\u00e7bir tasarrufta bulunamaz. Ayr\u0131ca kad\u0131n, bu yolda kocas\u0131na verdi\u011fi vek\u00e2leti istedi\u011fi anda geri al\u0131p ba\u015fkas\u0131na vek\u00e2let verebilir.<\/p>\n

Geli\u015fmi\u015f, \u00e7a\u011fda\u015f demokratik \u00fclkelerde en modern kanunlar \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra bile kad\u0131n bu e\u015fitlik d\u00fczeyine \u00e7\u0131kabilmi\u015f de\u011fildir. Mesel\u00e2 Fransa’da kad\u0131n, yak\u0131n zamana kadar bir t\u00fcr k\u00f6le konumunda idi, hatta hal\u00e2 bile ayn\u0131 konumdad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkede y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan meden\u00ee kanun onu bir \u00e7ok yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131ndan yoksun tutmu\u015f, erke\u011fin kulland\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ok haklar\u0131 kad\u0131na tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Frans\u0131z medeni kanununun ikiy\u00fcz onyedinci maddesi aynen \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

`Evli kad\u0131n, kocas\u0131n\u0131n kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00f6zle\u015fme yolu ile mal\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayamaz, m\u00fclk\u00fcn\u00fc devredemez, ipotek i\u015flemi yapamaz, ne bedelini \u00f6deyerek ve ne de kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bi\u00e7imde m\u00fclk edinemez. Bu t\u00fcr i\u015flemlere giri\u015febilmesi i\u00e7in kocas\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 iznini almas\u0131 gerekir. Evlilik s\u00f6zle\u015fmesi kar\u0131 ile kocan\u0131n mallar\u0131n\u0131n birbirinden ayr\u0131 kalaca\u011f\u0131 esas\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa bile bu b\u00f6yledir.!<\/p>\n

Ger\u00e7i bu maddede daha sonra baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131, yasaklamalar\u0131na baz\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar getirildi; ama Frans\u0131z kad\u0131n\u0131n\u0131n hukuk\u00ee konumu, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar, bu maddenin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n etkisinden kurtulamad\u0131.<\/p>\n

Bat\u0131l\u0131 kad\u0131na empoze edilen k\u00f6lelik benzeri stat\u00fcn\u00fcn bir ba\u015fka belirtisi de \u015fudur: Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin kanunlar\u0131na ve geleneklerine g\u00f6re kad\u0131n, evlenince evlilik \u00f6ncesi soyad\u0131n\u0131 kaybeder, art\u0131k “Falan\u0131n k\u0131z\u0131 filanca” diye an\u0131lmaz, bunun yerine “Madam (bayan) fil\u00e2nca” diye an\u0131l\u0131r. Yani isminin arkas\u0131ndan gelen k\u0131zl\u0131k soyad\u0131 silinerek yerine kocas\u0131n\u0131n soyad\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Bu soyad\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi asl\u0131nda basit bir gelenek de\u011fildir: Tersine daha bir \u00e7ok k\u0131s\u0131tlamalar ile birlikte evli kad\u0131n\u0131n hukuk\u00ee ki\u015fili\u011fini yitirerek kocas\u0131n\u0131n hukuk\u00ee ki\u015fili\u011fi i\u00e7inde eritildi\u011fini sembolize eder.<\/p>\n

Ne gariptir ki, \u00e7o\u011fu han\u0131mlar\u0131m\u0131z bu a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131c\u0131 uygulamada bile Bat\u0131l\u0131 kad\u0131nlara \u00f6zenerek evlendiklerinde \u0130sl\u00e2m d\u00fczenine uyarak k\u0131zl\u0131k soyadlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maya devam edecekleri yerde kocalar\u0131n\u0131n ailesinin soyad\u0131n\u0131 almaya raz\u0131 oluyorlar. Bu tutum, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne taklit\u00e7ili\u011fin akla gelebilecek en a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6rne\u011fidir. Bundan daha tuhaf olan\u0131 \u015fu ki, bu g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 \u00f6zentiye kap\u0131lan kad\u0131nlar, ayn\u0131 zamanda kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n ve kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin ate\u015fli savunucular\u0131d\u0131r. Oysa bu han\u0131mlar, s\u00f6z konusu soyad\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fine \u00f6zenmekle; \u0130sl\u00e2miyet’in kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve erkekler ile denk tutarak onurlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti\u011fi bir haktan kendilerini tek tarafl\u0131 olarak yoksun b\u0131rakt\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fildirler.”<\/p>\n

\u015eimdi, s\u0131ra yukardaki ayetler demetinin sonuncusuna geldi. Bu \u00e2yet, miras sisteminin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015finden \u00f6nce uygulanan “vel\u00e2 s\u00f6zle\u015f neleri”ne ili\u015fkindir. A\u015fa\u011f\u0131da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131laca\u011f\u0131 gibi, miras h\u00fck\u00fcmleri, miras\u0131n sadece akrabalar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini yasala\u015ft\u0131r\u0131rken “vel\u00e2 s\u00f6zle\u015fmeleri”nin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sistem, s\u00f6zle\u015fme yolu ile akraba olmayanlara da mirastan pay verilmesini ge\u00e7erli sap\u0131yordu. \u00d6nce ayeti okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Kad\u0131n-erkek herkese ana-babalar\u0131n, akrabalar\u0131n ve yeminli s\u00f6zle\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimselerin miraslar\u0131ndan pay ay\u0131rd\u0131k. Bu pay sahiplerine paylar\u0131n\u0131 veriniz. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyin \u015fahididir.”<\/p>\n

Bu ayetler gurubunda erkeklerin ve kad\u0131nlar\u0131n kazan\u00e7lar\u0131ndan pay alacaklar\u0131 belirtildikten ve daha \u00f6nceki bir ayette erkeklerin ve kad\u0131nlar\u0131n miras paylar\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra bu ayette herkesin, \u00f6l\u00fcnce mal\u0131na miras\u00e7\u0131 olacak akrabalar\u0131 oldu\u011fu, ki\u015fiye ana-babas\u0131ndan kalan mal\u0131n \u00f6l\u00fcnce bu miras\u00e7\u0131lar aras\u0131nda b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclmesi gerekti\u011fi anlat\u0131l\u0131yor. B\u00f6yle olunca mallar miras yolu ile ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa el de\u011fi\u015ftirir. Varisler ellerine ge\u00e7en miraslara kendi kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 eklerler ve sonra b\u00fct\u00fcn birikmi\u015f mallar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcnce arkalar\u0131nda kalan akrabalar\u0131na miras b\u0131rak\u0131rlar. Bu \u0130sl\u00e2m sisteminde mal\u0131n elden ele dola\u015fmas\u0131n\u0131 somut uygulamaya yans\u0131tan bir uygulamad\u0131r. B\u00f6ylece mal ne bir ku\u015fa\u011f\u0131n ne bir ailenin ve ne de bir tek ki\u015finin elinde toplan\u0131r. Tersine s\u00fcrekli bir sahip de\u011fi\u015ftirme, s\u00fcrekli bir elden ele ge\u00e7me, kesintisiz bir yeniden b\u00f6l\u00fc\u015fme s\u00fcreci ya\u015fan\u0131r ve bu s\u00fcrecin sonucu olarak zaman i\u00e7inde mallar\u0131n sahipleri de miktarlar\u0131 da de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frar.<\/p>\n

Ayetin bundan sonraki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u0130sl\u00e2m hukukunun ge\u00e7erli sayd\u0131\u011f\u0131 ve kimi zaman akraba olmayan kimselerin miras\u00e7\u0131 olmalar\u0131na gerek\u00e7e olan s\u00f6zle\u015fmeler, \u0130sl\u00e2m hukuku deyimi ile “Uk\u00fbd-ul muval\u00e2t” ele al\u0131n\u0131yor. \u0130sl\u00e2m toplumu bu s\u00f6zle\u015fmelerin birka\u00e7 t\u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131m\u0131\u015f ve ge\u00e7erli saym\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

1- Bunlardan birincisi “Azadl\u0131 k\u00f6leyi akraba edinme (vel\u00e2-i \u0131tk)” s\u00f6zle\u015fmesidir. Bu s\u00f6zle\u015fme yolu ile azad edilen k\u00f6leler efendilerinin ailelerinin \u00fcyeleri haline gelirler. Buna g\u00f6re e\u011fer b\u00f6yle bir s\u00f6zle\u015fmeli eski k\u00f6le diyet vermeyi gerektiren bir cinayet i\u015flerse eski efendisi onun ad\u0131na diyet \u00f6der. Yani cinayet i\u015fleyen \u00f6z akrabas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ayn\u0131s\u0131n\u0131 akrabal\u0131k s\u00f6zle\u015fmesi ile ailesine katt\u0131\u011f\u0131 eski k\u00f6lesine kar\u015f\u0131 da ta\u015f\u0131r. Ayr\u0131ca adam \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde kimsesi olmazsa eski k\u00f6lesi miras\u00e7\u0131s\u0131 olur.<\/p>\n

2- Bir Arab\u0131n ba\u015fka bir \u0131rktan olan biri ile yapt\u0131\u011f\u0131 akrabal\u0131k (muval\u00e2t) s\u00f6zle\u015fmesi. Bu anla\u015fma hi\u00e7bir varisi olmayan bir Arab\u0131n ba\u015fka \u0131rktan birini ailesine katmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu durumda Arab olan, s\u00f6zle\u015fmeli akrabas\u0131n\u0131n i\u015fleyece\u011fi cinayetin diyetini \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca \u00f6l\u00fcnce s\u00f6zle\u015fmeli akrabas\u0131 adam\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 olur.<\/p>\n

3- Medine d\u00f6neminin ilk y\u0131llar\u0131nda Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) buyru\u011fu \u00fczerine Mekkeli g\u00f6\u00e7menler (Muhacirler) ile Medine yerlileri aras\u0131nda yap\u0131lan karde\u015flik s\u00f6zle\u015fmesidir. Bu anla\u015fma uyar\u0131nca g\u00f6\u00e7menler, Medinelilerin ailelerinden biri haline geliyorlar, hatta e\u011fer Medineli m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ailesi m\u00fc\u015frik ise yani kendisi ile ailesi aras\u0131nda inan\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 var ise, s\u00f6zle\u015fmeli m\u00fcsl\u00fcman karde\u015fi ona di\u011fer iman etmemi\u015f aile fertlerinden bile daha yak\u0131n oluyor ve bu konumu ile \u00f6l\u00fcnce miras\u00e7\u0131s\u0131 oluyordu.<\/p>\n

4- Bu s\u00f6zle\u015fme t\u00fcr\u00fc bir cahiliye gelene\u011fi idi. Buna g\u00f6re; Herhangi bir kimse istedi\u011fi bir kimseye “Sen benim miras\u00e7\u0131m ol, ben de sana miras\u00e7\u0131 olay\u0131m” teklifinde bulunur ve teklifini kar\u015f\u0131 taraf kabul ederse bu iki ki\u015fi birbirlerinin s\u00f6zle\u015fmeli miras\u00e7\u0131s\u0131 olurlard\u0131.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2miyet akrabal\u0131\u011f\u0131n, miras\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n tek ge\u00e7erli gerek\u00e7esi oldu\u011fu ilkesini getirerek bu s\u00f6zle\u015fmeleri, \u00f6zellikle bunlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc t\u00fcr\u00fcn\u00fc tasfiye etme yoluna girdi. Fakat daha \u00f6nce yap\u0131lan bu t\u00fcr s\u00f6zle\u015fmeleri de ge\u00e7ersiz saymad\u0131. Bunlar\u0131, yenileri yap\u0131lmamak \u015fart\u0131 ile y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte tuttu. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah bu anla\u015fmalar konusunda a\u015fa\u011f\u0131daki ayette \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Yeminli s\u00f6zle\u015fmeler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimselere miras paylar\u0131n\u0131 veriniz.” Ayetin son c\u00fcmlesinde bu meseleye \u00f6nem veren a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir dil kullan\u0131larak Allah’\u0131n, bu s\u00f6zle\u015fmelerin ve onlarla ilgili tasarruflar\u0131n \u015fahidi oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her \u015feyin \u015fahididir.”<\/p>\n

\u00d6te yandan Peygamberimiz bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“\u0130sl\u00e2m’da s\u00f6zle\u015fmeli akrabal\u0131k (h\u0131lf) yoktur. Fakat cahiliye d\u00f6neminde yap\u0131lan akrabal\u0131k s\u00f6zle\u015fmelerine \u0130sl\u00e2m sadece destek (uygulamaya y\u00f6nelik a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc) katm\u0131\u015ft\u0131r.” (M\u00fcslim, Ahmed)’<\/p>\n

\u0130sl\u00e2miyet bu t\u00fcr s\u00f6zle\u015fmeleri tasfiye konusunda di\u011fer mali d\u00fczenlemeleri tasfiye ederken kulland\u0131\u011f\u0131 metodun ayn\u0131s\u0131n\u0131 kullanm\u0131\u015f, yani getirilen yasaklama h\u00fckm\u00fcn\u00fcn geriye do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeyece\u011fi ilkesine uymu\u015ftur. Bilindi\u011fi gibi faizi kald\u0131r\u0131rken de ayn\u0131 y\u00f6ntemi kullanarak yasaklay\u0131c\u0131 ayetin ini\u015f tarihini ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 kabul etmi\u015f, eski defterleri kapatm\u0131\u015f, ayetin ini\u015finden \u00f6nce al\u0131nan faiz taksitlerinin geri verilmesi zorunlulu\u011funu getirmemi\u015f, yaln\u0131z e\u011fer, i\u015flemi\u015f faiz taksitleri tahsil edilmemi\u015f ise bunlar\u0131n tahsil edilmelerini \u00f6ng\u00f6ren eski s\u00f6zle\u015fmelerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte say\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmemi\u015ftir.<\/p>\n

Fakat s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz s\u00f6zle\u015fmeleri, yenileri yap\u0131lmamak \u015fart\u0131 ile tan\u0131m\u0131\u015f, ge\u00e7erli saym\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00f6zle\u015fmeler mal\u00ee i\u00e7eriklerinin \u00f6tesinde taraflardan birine \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn aile \u00fcyesi olma hakk\u0131 kazand\u0131ran son derece karma\u015f\u0131k ili\u015fkileri kaps\u0131yordu. \u0130sl\u00e2m bu s\u00f6zle\u015fmeleri bu karma\u015f\u0131k i\u00e7erikleri y\u00fcz\u00fcnden y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte tuttu, titizlikle uygulamalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verdi ve b\u00f6ylece eskilerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektiren problemlere yol a\u00e7malar\u0131na meydan vermeksizin yenilerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n yolunu kapatt\u0131.<\/p>\n

Bu uygulamada derinli\u011fin, geni\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, hikmetlili\u011fin, kapsaml\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yan\u0131nda kolayla\u015ft\u0131rman\u0131n, i\u015fi zora ko\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nman\u0131n izleri de a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u015e\u00f6yle ki, \u0130sl\u00e2m, her direktifi ile ve her yasal d\u00fczenlemesi ile g\u00fcnden g\u00fcne cahiliye toplumunun karakteristiklerini silerken bununla ters orant\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde de \u0130sl\u00e2m toplumunun karakteristiklerini olu\u015fturuyordu. (Abdullah b. Abbas taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilen a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re bu ayet, akraba olmayanlar\u0131n miras\u00e7\u0131 olmalar\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015f, fakat bunun yan\u0131nda eski s\u00f6zle\u015fmeliler i\u00e7in yard\u0131m, ba\u011f\u0131\u015f ve kay\u0131rma kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n

A\u0130LE D\u00dcZEN\u0130<\/p>\n

Bu dersin son konusu; aile kurumunu d\u00fczenlemek, denetim alt\u0131na almakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu kurumda; i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc, g\u00f6revleri belirleme, elden geldi\u011fi oranda disiplini sa\u011flamak i\u00e7in ne gibi \u00f6nlemler al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama ve bu kurumu \u015fahs\u00ee ihtiraslar\u0131n ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n y\u0131k\u0131ma ve mahvolmaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc unsurlar\u0131n sars\u0131nt\u0131s\u0131ndan korumakt\u0131r. Okuyoruz:
\n34- Allah’\u0131n erkekleri, kad\u0131nlardan \u00fcst\u00fcn yaratm\u0131\u015f olmas\u0131 ve erkeklerin mali harcamalar\u0131 kar\u015f\u0131lamalar\u0131 gerek\u00e7esi ile erkekler kad\u0131nlar\u0131 y\u00f6netmeye yetkilidirler. Buna g\u00f6re iyi kad\u0131nlar; sayg\u0131l\u0131 olanlar ve kocalar\u0131n\u0131n yoklu\u011funda Allah’\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi mahremiyetleri koruyanlard\u0131r.<\/p>\n

Dik kafal\u0131l\u0131k edeceklerinden endi\u015fe etti\u011finiz kad\u0131nlara \u00f6\u011f\u00fct veriniz, kendilerini yataklar\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131n\u0131z ve d\u00f6v\u00fcn\u00fcz. E\u011fer uslan\u0131p size itaat ederler ise kendilerine kar\u015f\u0131 ba\u015fka bir tedbire ba\u015fvurmay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz .Allah y\u00fcce ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

35- E\u011fer kar\u0131-kocan\u0131n aras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan endi\u015f\u00e8 ederseniz onlara biri erke\u011fin ve \u00f6b\u00fcr\u00fc kad\u0131n\u0131n akrabas\u0131 olan iki arabulucu g\u00f6nderiniz. E\u011fer bu arabulucular kar\u0131-kocay\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak isterlerse Allah onlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilir ve her\u015feyden haberdard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu iki ayetin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131na, bu il\u00e2hi buyruklar\u0131n psikolojik ve sosyal ama\u00e7lar\u0131n\u0131n irdelenmesine giri\u015fmeden \u00f6nce \u015fu sayfalar\u0131n elverdi\u011fi oranda \u0130sl\u00e2m’\u0131n aile kurumuna y\u00f6nelik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na, bu kurumun kurulu\u015funa ve korunmas\u0131na ili\u015fkin ‘y\u00f6ntemine, bu kurumdan neler bekledi\u011fine k\u0131saca de\u011finmek gerekir. “K\u0131saca” diyoruz; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu konuyu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde anlatabilmek i\u00e7in uzun ve ayr\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma yapmak gerekir.”<\/p>\n

\u0130nsan denen \u015fu varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 “\u00c7ift olma” ilkesini bu varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f mayas\u0131na katm\u0131\u015ft\u0131r. T\u0131pk\u0131 \u015fu evrendeki t\u00fcm yarat\u0131klar\u0131 gibi. Okuyoruz:<\/p>\n

“D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ibret alas\u0131n\u0131z diye her \u015feyi \u00e7ifter \u00e7ifter yaratt\u0131k.” (Zariyat Suresi, 49)<\/p>\n

Sonra insan \u00e7iftinin bir tek ki\u015fiden olu\u015fmas\u0131n\u0131, ayn\u0131 insan biriminin iki par\u00e7as\u0131 bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 diledi. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ey insanlar, Rabbinizden korkunuz. Ki O sizi, tek bir ki\u015fiden t\u00fcretti, o tek ki\u015finin e\u015fini de kendi \u00f6z\u00fcnden yaratt\u0131. ” (Nisa Suresi, 1)<\/p>\n

Daha sonra bu tek b\u00fct\u00fcn\u00fcn iki par\u00e7as\u0131n\u0131n bir araya gelmesini psikolojik huzur, sinir yat\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, ruh g\u00fcveni, v\u00fccut rahat\u0131 sebebi yapt\u0131. Yine bu bir araya geli\u015fi, kar\u0131-koca i\u00e7in; \u00f6rt\u00fc, korunak ve s\u0131\u011f\u0131nak olu\u015fturdu. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra bu birle\u015fme insan soyunun \u00fcretim tarlas\u0131 oldu, hayat\u0131n s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flad\u0131; sakin, huzurlu, g\u00fcvenli, mahremiyetli ve korunakl\u0131 bir yuvan\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda sosyal hayat\u0131n kesintisiz geli\u015fmesinin \u00e7ekirde\u011fini olu\u015fturdu. Bu noktalara de\u011finen ayetleri okuyoruz:<\/p>\n

“Allah’\u0131n ayetlerinden, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belgelerinden bir de kendi \u00f6z\u00fcn\u00fczden sizin i\u00e7in e\u015fler yaratmas\u0131, bu e\u015fleri sizin i\u00e7in huzur sebebi yapmas\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sevgi ve merhamet duygular\u0131 ile sizleri kayna\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r.” (Rum Suresi, 21)<\/p>\n

“Kad\u0131nlar sizin, siz de kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rt\u00fcs\u00fc, elbisesisiniz.” (Bakara Suresi, 187)<\/p>\n

“Kad\u0131nlar\u0131n\u0131z sizin \u00e7ocuk \u00fcreten tarlalar\u0131n\u0131zd\u0131r. O halde tarlan\u0131za diledi\u011finiz gibi var\u0131n\u0131z. Kendiniz i\u00e7in ileriye d\u00f6n\u00fck haz\u0131rl\u0131k yap\u0131n\u0131z ve Allah’tan korkunuz.”\u00b7(Bakara Suresi, 223)<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, kendinizi ve aile fertlerinizi, yak\u0131t\u0131 insanlar ve ta\u015flar olan cehennem ate\u015finden koruyunuz.” (Tahrim Suresi, 6)<\/p>\n

“Kendileri iman ettikleri gibi soylar\u0131 da iman ederek kendilerine uymu\u015f olanlara soylar\u0131ndan gelenleri de katar\u0131z, onlar\u0131n amellerinin sevab\u0131nda hi\u00e7 bir k\u0131s\u0131nt\u0131 yapmay\u0131z.” (Tur Suresi, 21)<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi bu dersin daha \u00f6nceki k\u0131sm\u0131nda gerek Allah kat\u0131ndaki \u00f6d\u00fcl ve sevap konusu gerek m\u00fclkiyet ve miras hakk\u0131na sahip olmas\u0131 noktas\u0131 ve gerekse ba\u011f\u0131ms\u0131z hukuk\u00ee ki\u015filik ta\u015f\u0131mas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ‘kad\u0131n\u0131n erkekle e\u015fit oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. Kad\u0131n\u0131n bu onurland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve bu kanun \u00f6n\u00fcndeki e\u015fitli\u011fi ayn\u0131 \u00f6z\u00fcn iki par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu iki insan cinsinin y\u00fcce Allah kat\u0131ndaki e\u015fitli\u011finden ve y\u00fcce Allah’\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak insan\u0131 onurland\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 insan b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn iki par\u00e7as\u0131n\u0131 bir aile kurumu olu\u015fturmak amac\u0131 ile bir araya gelmesinin \u00f6nemi ve bu kurumun sorumlulu\u011funun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6ncelikle iki nokta \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131r. Bu iki nokta \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

1- Ayn\u0131 insan b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn her iki yar\u0131s\u0131na huz\u00fbr, g\u00fcven, \u00f6rt\u00fc ve korunmu\u015fluk sa\u011flamak,<\/p>\n

2- Uygun \u00fcreme ve geli\u015fme fakt\u00f6rlerini devreye sokarak insan toplumunun s\u00fcreklili\u011fini teminat alt\u0131na almak.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu kurumun b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 garantiye ba\u011flayan b\u00fct\u00fcn kesin ve ince i\u00e7erikli yasal d\u00fczenlemeler bu ama\u00e7lara y\u00f6neliktir.<\/p>\n

Bu s\u00fbre s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz d\u00fczenlemelerin \u00f6nemli bir .b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7erir. Bunlar\u0131 \u00f6nce d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fczde, arkas\u0131ndan elimizdeki be\u015finci c\u00fcz\u00fcn ilk sayfalar\u0131nda incelemi\u015ftik. Bu yasal d\u00fczenlemelerin di\u011fer bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Bakara suresi i\u00e7erir ki, bunlara da ikinci c\u00fczde de\u011findik. Di\u011ferleri de \u00e7e\u015fitli surelere serpi\u015ftirilmi\u015ftir. \u00d6zellikle onsekizinci c\u00fczdeki N\u00fbr suresinde yirmi birinci ve yirmi ikinci c\u00fczlerdeki Ahzab s\u00fbresinde ve yirmi sekizinci c\u00fczdeki Tal\u00e2k ve Tahrim s\u00fbrelerinde bu h\u00fck\u00fcmlerle yo\u011fun bi\u00e7imde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Bu par\u00e7a par\u00e7a h\u00fck\u00fcmler bir araya getirilince bu temel insan\u00ee kurumu d\u00fczenleyen eksiksiz, geni\u015f kapsaml\u0131 ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir aile hukuku meydana \u00e7\u0131kar. Bu h\u00fck\u00fcmlerin say\u0131ca \u00e7oklu\u011fu, \u00e7e\u015fitlili\u011fi, ayr\u0131nt\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve geni\u015f kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m sisteminin bu son derece a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 kuruma dayal\u0131 insan hayat\u0131na ne kadar b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem verdi\u011fini kan\u0131tlar.<\/p>\n

\u015eu sat\u0131rlar\u0131n okuyucusunun bu konuda bu c\u00fcz\u00fcn daha \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinde yazm\u0131\u015f olduklar\u0131m\u0131z\u0131 okumu\u015f olmas\u0131n\u0131 temenni ederiz. O sayfalarda \u015fu noktalara parmak basm\u0131\u015ft\u0131k: \u0130nsan yavrusunun \u00e7ocukluk d\u00f6nemi, di\u011f\u00e8r canl\u0131 yavrular\u0131n\u0131n yavruluk d\u00f6neminden bir hayli uzundur. \u0130nsan yavrusunun bu d\u00f6nemde her \u015feyden \u00f6nce kendisini, besinini kendi g\u00fcc\u00fc ile sa\u011flayacak ya\u015fa gelinceye dek koruyacak bir yuvaya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Bundan da daha \u00f6nemlisi, bu yuva insan yavrusunu e\u011fiterek onu sosyal fonksiyonunu yerine getirmeye, insan toplumunun geli\u015fiminde kendine d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yapmaya, insan toplumunu devrald\u0131\u011f\u0131ndan daha ilerlemi\u015f bir d\u00fczeyde kendinden sonraki ku\u015fa\u011fa teslim etmeye haz\u0131rlamakt\u0131r. Aile kurumunun de\u011ferini anlat\u0131rken, \u0130sl\u00e2m’\u0131n onun fonksiyonlar\u0131na y\u00f6nelik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131, bu kuruma ili\u015fkin beklentilerini irdelerken; onu uzak-yak\u0131n her t\u00fcrl\u00fc y\u0131k\u0131c\u0131 fakt\u00f6rden nas\u0131l sak\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, her t\u00fcrl\u00fc muhtemel tehlikeden nas\u0131l korudu\u011funu ortaya koyarken de bu noktalar\u0131 hat\u0131rda tutman\u0131n \u00f6zel bir \u00f6nemi vard\u0131r.<\/p>\n

K\u0131saca de\u011findi\u011fimiz bu noktalar \u0130sl\u00e2m’\u0131n aile kurumunu hangi g\u00f6zle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ona ni\u00e7in \u00f6nem verdi\u011fini; onun kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na istikrar\u0131na ve i\u00e7 huzuruna y\u00f6nelik g\u00fcvenceleri sa\u011flamak hususunda ne kadar titiz oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar. Az yukarda da bu il\u00e2hi sistemin kad\u0131n\u0131 onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, ona ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ki\u015filik kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu sayg\u0131n konuma y\u00fckseltti\u011fini, ona kendi insiyatifi ile ge\u00e7mi\u015fte \u00f6rne\u011fi olmayan bir\u00e7ok haklar verdi\u011fini, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kad\u0131n\u0131 kand\u0131rmak i\u00e7in de\u011fil; t\u00fcm\u00fc ile insan\u0131 onurland\u0131rarak ve b\u00f6ylece insan hayat\u0131n\u0131n d\u00fczeyini y\u00fckseltmek gibi b\u00fcy\u00fck ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131k. \u0130\u015fte yukardaki noktalar ile bu anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n ortak \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, bu k\u0131sa \u00f6n a\u00e7\u0131klamadan sonra okudu\u011fumuz son ayeti incelemeye giri\u015febiliriz:<\/p>\n

Bu ayetin amac\u0131; evlilik kurumunu d\u00fczene koymak, bu kurumdaki i\u015f ve g\u00f6rev b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yasal kurallara ba\u011flamak ve b\u00f6ylece aile fertleri aras\u0131nda \u00e7\u0131kabilecek \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, s\u00fcrt\u00fc\u015fmeleri \u00f6nlemektir. Bunun i\u00e7in t\u00fcm aile fertlerini ihtiraslar\u0131n\u0131n, psikolojik reaksiyonlar\u0131n\u0131n ve bencilliklerinin tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131y\u0131rarak y\u00fcce Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcne ba\u011flamakt\u0131r. \u0130\u015fte temel amac\u0131n\u0131 b\u00f6ylece vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ayet aile kurumunun y\u00f6netim yetkisini erke\u011fe veriyor, aile reisinin erkek oldu\u011funu belirliyor ve bu tercihini \u015fu sebeplere ba\u011fl\u0131yor: Y\u00fcce Allah, erke\u011fi bu y\u00f6neticili\u011fin, bu amirli\u011fin dayanaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015f, onu bu y\u00f6neticili\u011fin yetenek ve maharetleri ile donatm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra erkek, aile kurumunun madd\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tutulmu\u015ftur. Erke\u011fe verilen bu y\u00f6neticilik yetkisine dayal\u0131 olarak, bu yetkinin aile kurumunu bozulmaktan kurtarmaya, onu gelip ge\u00e7ici ta\u015fk\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131 korumaya, ortaya \u00e7\u0131kacak bu ta\u015fk\u0131nl\u0131klara nas\u0131l kar\u015f\u0131 konaca\u011f\u0131na ili\u015fkin imtiyazlar da belirleniyor. Son olarak da i\u00e7 \u00f6nlemler bu konuda ba\u015far\u0131s\u0131z kal\u0131nca ba\u015fvurulabilecek d\u0131\u015f \u00f6nlemlerin neler oldu\u011fu a\u00e7\u0131klan\u0131yor, yuvaya y\u00f6nelik somut tehlikeye dikkat \u00e7ekiliyor, bu tehlikenin sadece ayn\u0131 insan biriminin iki yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan kar\u0131-kocay\u0131 tehdit etmedi\u011fi, ayn\u0131 zamanda bu yuvan\u0131n s\u0131cak kuca\u011f\u0131nda geli\u015fen ve son derece korumaya muhta\u00e7 olan yavruyu da tehdit etti\u011fi vurgulan\u0131yor. \u015eimdi bu \u00f6nlemlerin gereklerini ve gerek\u00e7elerini g\u00f6rebildi\u011fimiz kadar\u0131 ile anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. \u00d6nce ayetin ba\u015f taraf\u0131n\u0131 tekrarlayal\u0131m:<\/p>\n

“Allah’\u0131n erkekleri kad\u0131nlardan \u00fcst\u00fcn yaratm\u0131\u015f olmas\u0131 ve erkeklerin m\u00e2li harcamalar\u0131 kar\u015f\u0131lamalar\u0131 gerek\u00e7esi ile erkekler kad\u0131nlar\u0131 y\u00f6netmeye yetkilidir.”<\/p>\n

Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi aile, insanl\u0131k hayat\u0131n\u0131n ilk kurumudur. Bir defa hayat yolunun her a\u015famas\u0131n\u0131 etkileyen bir ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan “ilk”dir. . Bunun yan\u0131s\u0131ra \u00f6nem a\u00e7\u0131s\u0131ndan da “ilk”dir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan unsurun \u00fcretim ve geli\u015ftirme alan\u0131d\u0131r. \u0130nsan unsuru ise, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re, bu evrenin en onurlu unsurudur.<\/p>\n

Toplumda; hepsi de aileden daha az \u00f6nemli, daha d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli bir \u00e7ok kurumlar vard\u0131r. M\u00e2l\u00ee, sina\u00ee, ticar\u00ee ve benzeri kurumlar gibi. Bu kurumlar, normalde rast gele kimselerin eline teslim edilmez, tersine bu i\u015flere aday olanlar\u0131n en yeterlilerinin ellerine verilirler. Bu adaylar da y\u00f6neticilik ve i\u015fletmecilik yeteneklerinin \u00f6tesinde alanlar\u0131nda uzman olmalar\u0131 ve bilimsel bir e\u011fitimden ge\u00e7mi\u015f olmalar\u0131 \u015fart\u0131 aran\u0131r.<\/p>\n

Aileden daha az \u00f6nemli ve daha d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli sosyal kurumlarda durum b\u00f6yle olunca \u015fu evrenin paha bi\u00e7ilmez unsuru olan insan\u0131 yeti\u015ftiren aile kurumunun bu ilkeye haydi haydi uymas\u0131 gerekir.<\/p>\n

\u0130l\u00e2h\u00ee sistem bu ilkeyi ve bu ilkenin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kad\u0131nla erke\u011fin g\u00f6revleri ile uyumlu olan yeteneklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur. Bunun yan\u0131s\u0131ra kad\u0131n ile erkek aras\u0131nda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri adaletli bi\u00e7imde b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrme ilkesini, her iki tarafa do\u011fu\u015ftan getirdikleri yetenekler uyar\u0131nca yatk\u0131n ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olduklar\u0131 sorumluluklar\u0131 dengeli bi\u00e7imde da\u011f\u0131tma prensibini de g\u00f6zetir.<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce \u015furas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131z bir ger\u00e7ektir ki, erkek de kad\u0131n da y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131klar\u0131ndand\u0131rlar. Y\u00fcce Allah, belirli bir g\u00f6rev i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, yatk\u0131nl\u0131k kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131, bu g\u00f6revi en iyi \u015fekilde yapmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan yetenekler ile donatt\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birine haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcm yapmak istemez.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 evrenin t\u00fcm\u00fcne egemen olan genel kanuna uygun olarak kad\u0131n-erkek \u00e7iftlerinden olu\u015fmu\u015f olarak yaratt\u0131 ve kad\u0131na, er kek ile aras\u0131ndaki ili\u015fkinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak meydana gelen yavruyu karn\u0131nda ta\u015f\u0131ma, do\u011furma, emzirme ve bakma g\u00f6revini verdi. Bu g\u00f6rev hem b\u00fcy\u00fck, hem de \u00f6nemlidir. Bu g\u00f6rev, kad\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131nda k\u00f6k salan derin organik, psikolojik ve akl\u00ee yatk\u0131nl\u0131klar ve \u00f6n haz\u0131rl\u0131klar olmaks\u0131z\u0131n yerine getirilebilecek kolay ve basit bir g\u00f6rev de\u011fildir. Bu y\u00fczden evin ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama ve kad\u0131n\u0131 koruma g\u00f6revinin kar\u015f\u0131 cinse, yani erke\u011fe y\u00fcklenmesi adalet gere\u011fidir. B\u00f6ylece kad\u0131n, kendini tamamen \u00f6z g\u00f6revine adas\u0131n, bir yandan karn\u0131nda \u00e7ocuk ta\u015f\u0131r, onu do\u011furur, emzirir ve bakarken \u00f6te yandan kendini ve \u00e7ocu\u011funu ge\u00e7indirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak, \u00e7abalamak ve gece-g\u00fcnd\u00fcz demeden emek harcamak zorunda kalmas\u0131n. Bunun yan\u0131s\u0131ra erke\u011fin organik, sinirsel, akl\u00ee ve psikolojik yap\u0131s\u0131n\u0131 bu g\u00f6revi yerine getirmesini sa\u011flayacak yetenekler ile donatmak da adalet gere\u011fidir. Kad\u0131n\u0131 da kendi g\u00f6revini yerine getirmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak organik, psikolojik, sinirsel ve akli yetenekler ile donatmak da bu adalet terazisinin \u00f6b\u00fcr kefesini olu\u015fturur.<\/p>\n

\u0130\u015fte fiilen ger\u00e7ekle\u015fen, prati\u011fe yans\u0131yan olu\u015fum da budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc “Rabbin hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k etmez.” (Kehf Suresi, 149)<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu gerek\u00e7e ile, kad\u0131na -di\u011fer \u00f6zellikleri yan\u0131nda- incelik, \u015fefkat, h\u0131zla reaksiyon, \u00e7ocu\u011fun isteklerini bilin\u00e7siz ve d\u00fc\u015f\u00fcncesiz bir refleks ile hemen kar\u015f\u0131lama yetenekleri ile donatm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz, k\u00f6kl\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131 t\u00fcm\u00fc ile -tek tek fertlerde bile- bilincin, d\u00fc\u015f\u00fcncenin zaman alan tercihlerine b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f, bunlar\u0131n irade-d\u0131\u015f\u0131 bir tepki ile kar\u015f\u0131lanmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece bu ihtiya\u00e7lar, hemen ve zorlamay\u0131 and\u0131ran bir irade ile kar\u015f\u0131lans\u0131n diye. Fakat bu zorlama i\u00e7ten gelen bir zorlamad\u0131r, yoksa d\u0131\u015ftan kaynaklanan bir dayatma de\u011fildir. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7o\u011funlukla haz veren ve ho\u015flan\u0131lan bir zorlamad\u0131r. Bu sayede ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lama i\u00e7in harcanacak \u00e7aba ne kadar s\u0131k\u0131nt\u0131 verici olsa ve ne kadar fedak\u00e2rl\u0131k gerektirse de bir yandan h\u0131zl\u0131 bir refleks ile harcanmakta ve \u00f6b\u00fcr yandan da bu i\u015f g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak yap\u0131lmaktad\u0131r. “Bu her\u015feyi en titiz \u015fekilde ortaya koyan Allah’\u0131n yarat\u0131\u015f \u00fcsl\u00fbbu… ” (Neml Suresi, 88)<\/p>\n

Bu \u00f6zel yetenekler y\u00fczeysel de\u011fildir. Tersine kad\u0131n\u0131n biyolojik, organik, sinirsel, psikolojik ve akl\u00ee yap\u0131s\u0131n\u0131n derinliklerinde k\u00f6k salm\u0131\u015flard\u0131r. Hatta bu alan\u0131n b\u00fcy\u00fck uzmanlar\u0131n\u0131n s\u00f6ylediklerine g\u00f6re bu \u00f6zel yeteneklerin \u00f6zleri kad\u0131n organizmas\u0131n\u0131n her h\u00fccresinde vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yetenek \u00f6zleri, b\u00fct\u00fcn ana karakteristikleri ile b\u00f6l\u00fcn\u00fcp \u00e7o\u011falmas\u0131, insan yavrusunu meydana getiren ilk ana\u00e7 h\u00fccrede gizlidir.<\/p>\n

Kad\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra erkek de -di\u011fer bir \u00e7ok \u00f6zel yetenekleri yan\u0131nda- sertlik, kat\u0131l\u0131k, reaksiyon ve tepki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, harekete ge\u00e7meden ve uyar\u0131lara kar\u015f\u0131l\u0131k vermeden \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcnme, bilin\u00e7 s\u00fczgecinden ge\u00e7irme yetenekleri ile donat\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n\u0131n ilk a\u015famas\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ilk avlanma tecr\u00fcbesinden tutun da e\u015fini ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in s\u00fcrekli bi\u00e7imde verdi\u011fi sava\u015f\u0131n her a\u015famas\u0131na kadar, ailenin ge\u00e7imini sa\u011flamadan tutun da di\u011fer b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine var\u0131ncaya kadar omuzlar\u0131nda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00f6revler, genellikle ileri at\u0131lmadan \u00f6nce so\u011fukkanl\u0131 bir i\u00e7 de\u011ferlendirme yapmay\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131nmay\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc reaksiyonlar g\u00f6stermeyi gerektiren g\u00f6revlerdir. Bu \u00f6zel yetenekler de, t\u0131pk\u0131 kad\u0131n\u0131n mukabil yetenekleri gibi, erke\u011fin yap\u0131s\u0131n\u0131n derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Erke\u011fin bu \u00f6zel yetenekleri onu y\u00f6neticilikte kad\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha \u00fcst\u00fcn bir konuma getiriyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gere\u011fi olarak omuzlar\u0131na y\u00fcklenen evi ge\u00e7indirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de ona y\u00f6neticilikte ve reislikte \u00f6ncelik sa\u011fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc aile kurumunun ge\u00e7imini sa\u011flamak bu y\u00f6neticilik, reislik konumunun i\u00e7inde vard\u0131r ve ailenin mal\u00ee tasarruflar\u0131na y\u00f6n verme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmek, erke\u011fin karakteristik yap\u0131s\u0131na ve aile i\u00e7indeki fonksiyonuna kad\u0131na g\u00f6re daha uygundur.<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an-\u0131 Kerim, \u0130sl\u00e2m toplumunda erkeklerin, kad\u0131nlar\u0131 y\u00f6netecek,<\/p>\n

onlara reis olacak konumda olduklar\u0131n\u0131 belirlerken bu iki gerek\u00e7eyi vurguluyor ve bu iki fakt\u00f6re \u00f6zel yeteneklerden kaynaklanan yap\u0131sal sebepleri oldu\u011fu gibi g\u00f6rev ve yetenek b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne dayanan sebepleri vard\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra adaletli i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn gerektirdi\u011fi, g\u00f6revleri b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken her iki cinse yapabilecekleri, f\u0131tr\u00ee yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirmeye haz\u0131r olduklar\u0131 fonksiyonlar\u0131 y\u00fckleme tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sebepleri de mevcuttur.<\/p>\n

Erke\u011fe tan\u0131nan aileyi y\u00f6netme yetkisi, reisli\u011fe ili\u015fkin yeteneklerin ve \u00f6n yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dayanmas\u0131 sebebiyle yerindedir. Bu g\u00f6revi onun omuzlar\u0131na y\u00fcklemeyi, gerektiren. sebepler vard\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc aileden daha az \u00f6nemli ve daha d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli di\u011fer sosyal kurumlar ba\u015fs\u0131z b\u0131rak\u0131lmazken ailenin reissiz olmas\u0131, y\u00f6neticisiz y\u00fcr\u00fcmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bunun yan\u0131nda erkek bu g\u00f6reve haz\u0131rl\u0131kl\u0131d\u0131r, yarat\u0131l\u0131\u015f \u00f6zellikleri bu g\u00f6revde ona destek\u00e7idir ve bu g\u00f6revin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ta\u015f\u0131maya elveri\u015flidir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6b\u00fcr cins, yani kad\u0131n bu g\u00f6reve haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildir, yarat\u0131l\u0131\u015ftan getirdi\u011fi yetenekler ona bu g\u00f6revde destek sa\u011flamaz. E\u011fer kad\u0131na, di\u011fer kendin\u00eb \u00f6zg\u00fc sorumluluklar\u0131 yan\u0131nda bir de evi y\u00f6netme g\u00f6revi y\u00fcklenirse bu zul\u00fcm olur. E\u011fer kad\u0131n, potansiyel yetenekleri harekete ge\u00e7irilerek, bilimsel ve uygulamal\u0131 e\u011fitimden ge\u00e7irilerek evi y\u00f6netme g\u00f6revine haz\u0131rlanacak olursa, bu defa anal\u0131k g\u00f6revine ili\u015fkin yetenekleri k\u00f6relir, dum\u00fbra u\u011frar. \u00c7\u00fcnk\u00fc anal\u0131k g\u00f6revinin kendine has gerekleri ve yetenekleri vard\u0131r. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda reaksiyon \u00e7abuklu\u011fu ve uyar\u0131lara hemen cevap verme yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 gelir. Bunlar\u0131n arka pl\u00e2n\u0131nda da biyolojik ve sinirsel yap\u0131da k\u00f6kleri olan \u00f6zel yetenekler ile bu yeteneklerin davran\u0131\u015flara ve reaksiyonlara yans\u0131yan izleri bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bunlar \u00f6nemli meselelerdir, insan arzular\u0131n\u0131n egemenli\u011fine b\u0131rak\u0131lmayacak kadar, insanlar\u0131n bilin\u00e7siz deneme-yan\u0131lma giri\u015fimlerine havale edilemeyecek kadar \u00f6nemli meselelerdir. Bu konular gerek eski cahiliye d\u00f6nemlerinde ve gerekse \u015fimdiki cahiliye sistemlerinde insanlar\u0131n keyiflerine b\u0131rak\u0131l\u0131nca bu umursamazl\u0131k, gerek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan gerekse insan hayat\u0131na anlam ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayan insanc\u0131l \u00f6zellikler ve yetenekler bak\u0131m\u0131ndan insanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir tehlikenin tehdidi alt\u0131na sokmu\u015ftur.<\/p>\n

Erke\u011fin aile reisi olmas\u0131 ilkesinin varl\u0131\u011f\u0131na, etkinli\u011fine ve insanlar \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan kanunlar\u0131 bulundu\u011funa bizzat insan f\u0131trat\u0131 tan\u0131kl\u0131k ediyor. \u0130nsanlar bu ilkeye kar\u015f\u0131 da \u00e7\u0131ksalar, onu kabul de etmeseler ve onu tan\u0131mazl\u0131ktan da gelseler bu realite ortadan kalkmaz. Bu f\u0131tr\u00ee kural\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren kan\u0131tlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015funlard\u0131r: Ne zaman bu kurala yan \u00e7izilmi\u015f ise, ne zaman ailede otorite sars\u0131lm\u0131\u015f ise, ne zaman bu otorite \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ise ve ne zaman bu otoritenin k\u00f6kl\u00fc ve f\u0131tr\u00ee ilkesine s\u0131rt \u00e7evrilmi\u015f ise insanl\u0131k hayat\u0131 yozla\u015fm\u0131\u015f, bozulmu\u015f, sars\u0131lm\u0131\u015f, gerilemi\u015f; hatta yok olma ve mahvolma tehlikesi ile y\u00fczy\u00fcze gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Yine bu kan\u0131tlardan biri de belki \u015fudur: Bizzat kad\u0131n\u0131n vicdan\u0131, f\u0131tr\u00ee yap\u0131s\u0131na ters d\u00fc\u015fen aile reisli\u011fi g\u00f6revini \u00fcstlenmekten ka\u00e7\u0131n\u0131yor ve bundan ho\u015flanm\u0131yor. Aile reisli\u011fi g\u00f6revini \u00fcstlenmeyen, bu g\u00f6revin gerektirdi\u011fi nitelikler konusunda eksi\u011fi olan, bu y\u00fczden bu g\u00f6revi e\u015finin \u00fczerine y\u0131kan erkekle bir arada ya\u015famak durumunda kalan kad\u0131n; eksiklik, bo\u015fluk, endi\u015fe ve mutsuzluk duygusuna kap\u0131l\u0131yor. Bu sosyal hayatt\u00e4 somut izlerine rastlanan bir realitedir. \u00d6yle ki, bunun b\u00f6yle oldu\u011funu, ger\u00e7eklere ters d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn karanl\u0131klar\u0131nda bocalayan sap\u0131tm\u0131\u015f kad\u0131nlar bile itiraf ediyorlar.<\/p>\n

Bu kural\u0131n k\u00f6kl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren bir ba\u015fka kan\u0131t da \u015fu olabilir: Baba taraf\u0131ndan y\u00f6netilmeyen ailelerde b\u00fcy\u00fcyen baz\u0131 \u00e7ocuklar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ailenin baba y\u00f6netiminden yoksun olu\u015fu \u00e7e\u015fitli sebeplerden kaynaklan\u0131r. Ya baban\u0131n ki\u015fili\u011fi zay\u0131ft\u0131r, bu y\u00fczden anan\u0131n ki\u015fili\u011fi ona bask\u0131n \u00e7\u0131kar ve evin dizginlerini kad\u0131n ele al\u0131r. Yahut ailede baba yoktur. Ya \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in yoktur, ya da ortada me\u015fr\u00fb bir baba olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yoktur. Bu t\u00fcr ortamlarda b\u00fcy\u00fcyen \u00e7ocuklar ender olarak normal olurlar. Genellikle bu t\u00fcr \u00e7ocuklarda, ya sinirsel ya psikolojik yap\u0131lar\u0131nda veya davran\u0131\u015flar\u0131 ve ahl\u00e2klar\u0131nda mutlaka anormallikler, sap\u0131kl\u0131klar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar, ailede erke\u011fin reisli\u011fi ilkesinin varl\u0131\u011f\u0131na, etkinli\u011fine ve insanlara egemen kanunlar\u0131n\u0131n bulundu\u011funa, i\u015faret eder. Bunlar, insanlar kar\u015f\u0131 da \u00e7\u0131ksa red de etse ve tan\u0131mazl\u0131ktan da gelse bu realitenin ge\u00e7erli oldu\u011funu g\u00f6steren somut kan\u0131tlar\u0131n baz\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Erke\u011fin y\u00f6neticilik yetkisine, bunun dayanaklar\u0131na, gerek\u00e7elerine, zorunluluklar\u0131na ve insan f\u0131trat\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 burada noktalamam\u0131z yerinde olur. Fakat s\u00f6z\u00fc ba\u011flarken \u015fu ger\u00e7e\u011fi bir kere daha vurgulamal\u0131y\u0131z. Erke\u011fin y\u00f6neticilik yetkisi -daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi kad\u0131n\u0131n ne ev i\u00e7inde ve toplumdaki ki\u015fili\u011fini ve ne de hukuk\u00ee ki\u015fili\u011fini ortadan kald\u0131rma niteli\u011fi ta\u015f\u0131maz. Bu ilke sadece aile-i\u00e7i i\u015f-b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin bir uygulamad\u0131r; amac\u0131 bu son derece \u00f6nemli kurumu y\u00f6netmek, korumak ve ayakta tutmakt\u0131r. Herhangi bir kurumun bir y\u00f6neticiye sahip olmas\u0131 ne o kurumun ortaklar\u0131n\u0131n ve ne de \u00e7e\u015fitli kademelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 ve ki\u015filiklerini ortadan kald\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m, Kur’an-\u0131 Kerim’in ba\u015fka ayetlerinde bu erkek reisli\u011finin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00f6neticilik yetkisinin erke\u011fe; e\u015fine ve \u00e7ocuklar\u0131na kar\u015f\u0131 ac\u0131ma, g\u00f6zetme, koruma, kanat germe, kendinden ve mal\u0131ndan fedak\u00e2rl\u0131klarda bulunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri getirdi\u011fini belirlemi\u015f ve ev-i\u00e7i davran\u0131\u015flarda uyaca\u011f\u0131 edep kurallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmu\u015ftur.’<\/p>\n

SAL\u0130HA (\u0130Y\u0130) KADINLAR<\/p>\n

Erke\u011fin aile reisli\u011fine ili\u015fkin g\u00f6revleri, yetkileri, sorumluluklar\u0131 ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri anlat\u0131ld\u0131ktan sonra ideal m\u00fcmin kad\u0131n\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi, aile i\u00e7indeki imana dayal\u0131 davran\u0131\u015f ve uygulamalar\u0131n\u0131n niteli\u011fi konusuna ge\u00e7iliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Buna g\u00f6re iyi kad\u0131nlar, sayg\u0131l\u0131 olanlar ve kocalar\u0131n\u0131n yoklu\u011funda Allah’\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi mahremiyetleri koruyanlard\u0131r.”<\/p>\n

Demek ki ideal m\u00fcmin kad\u0131n ger\u00e7ek m\u00fcminli\u011finin gere\u011fi olarak mutlaka kocas\u0131na kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r ve bu s\u0131fat onun ayr\u0131lmaz niteli\u011fini olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. “Sayg\u0131l\u0131 olmak”, ayetin deyimi ile “Kun\u00fbt”; bask\u0131 alt\u0131nda, zorlamal\u0131, isteksiz ve ba\u015ftan savmac\u0131 bir itaat demek de\u011fildir. Aksine isteyerek, benimseyerek, g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve arzulu bir \u015fekilde g\u00f6sterilen itaat anlam\u0131na gelir. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah “\u0130taat edenler” dememi\u015f, “sayg\u0131l\u0131 olanlar” buyurmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikinci deyimin anlam\u0131 psikolojiktir, insan ruhuna \u0131l\u0131k esintiler yans\u0131t\u0131c\u0131 bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131r. Bir tek insan b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn iki yar\u0131s\u0131 aras\u0131nda bulunmas\u0131 gereken dirlik, sevgi, \u00f6rt\u00fc ve korunak olu\u015fturma havas\u0131na uygun d\u00fc\u015fen; ba\u011fr\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen yavrulara havas\u0131n\u0131n, nefeslerinin, esintilerinin ve meltemlerinin damgas\u0131n\u0131 vuran insan yuvas\u0131na yak\u0131\u015fan tutum budur.<\/p>\n

\u0130deal m\u00fcmin kad\u0131n\u0131n, m\u00fcminli\u011finin ve idealli\u011finin gere\u011fi olan ki\u015fili\u011finin ba\u015fka bir s\u0131fat\u0131 da kocas\u0131 ile aras\u0131ndaki kutsal ili\u015fkinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece kocas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131nda de\u011fil, yoklu\u011funda da titizlikle korumas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 insan b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 hasebiyle s\u0131rf kocas\u0131na a\u00e7\u0131k olan mahremiyetlerini ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerinden ve dokunmalar\u0131ndan kesinlikle uzak tutmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Kad\u0131n\u0131n, yabanc\u0131lara kapal\u0131 tutmas\u0131 gereken mahremiyetlerinin neler olduklar\u0131n\u0131 ne kad\u0131n ve ne de erkek belirliyor. Bunlar\u0131 belirleyen, y\u00fcce Allah’\u0131n bizzat kendisidir; ayetteki “Allah’\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi” ifadesi bu ger\u00e7e\u011fi ortaya koyar.<\/p>\n

Demek ki, ideal kad\u0131n i\u00e7in mesele sadece kocas\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 meselesi de\u011fildir. Kocas\u0131n\u0131n gerek yan\u0131nda ve gerekse yoklu\u011funda yabanc\u0131lara a\u00e7\u0131lmas\u0131na izin verdi\u011fi, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na k\u0131zmad\u0131\u011f\u0131 mahremiyetleri konusunda kad\u0131n, sorumlulu\u011fu kocas\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u0131karak i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamaz. Bu konuda y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminden sapm\u0131\u015f bir toplumun gelenekleri ve modalar\u0131 da kad\u0131n i\u00e7in ge\u00e7erli bir mazeret olamaz.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz “mahremiyetleri koruma” noktas\u0131na s\u0131n\u0131rlama getiren bir tek ge\u00e7erli h\u00fck\u00fcm vard\u0131r. Kad\u0131n, mahremiyetlerini bu h\u00fck\u00fcm uyar\u0131nca, yani “Allah’\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi” bi\u00e7imde korumal\u0131d\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim, bu mahremiyetleri koruma zorunlulu\u011funu emir kipi ile dile getirmiyor. Bu zorunlulu\u011fu emir kipinden daha derin anlaml\u0131 ve daha vurgulay\u0131c\u0131 bir dille ifade ediyor; “Allah’\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi \u015fekildeki muhafaza titizli\u011fi ideal kad\u0131nlar\u0131n karakteristik \u00f6zelliklerinin ve ideal olma niteliklerinin vazge\u00e7ilmez gere\u011fidir” diyor.<\/p>\n

Durum b\u00f6yle olunca sap\u0131k toplumun bask\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fen, bozguna u\u011frayan m\u00fcsl\u00fcman erkek ve kad\u0131nlar\u0131n b\u00fct\u00fcn mazeretleri suya d\u00fc\u015fer ve “Allah’\u0131n korunmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi” prensibi uyar\u0131nca salih (ideal) kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc, istekli ve arzulu itaatleri e\u015fli\u011finde koruma alt\u0131nda tutacaklar\u0131 mahremiyetlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 meydana \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

\u0130deal (saliha) kad\u0131nlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan kad\u0131nlara gelince bunlar dik kafal\u0131 ve serke\u015f kad\u0131nlard\u0131r. Kur’an’da bu s\u0131fat\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lan “Ne\u015fz” kelimesi “y\u00fcksek yerde durmak” anlam\u0131na gelir. Bu ifade belirli bir psikolojik durumu kelimelere yans\u0131tan somut bir ifadedir. Ger\u00e7ekten dik kafal\u0131, serke\u015f insan ba\u015f kald\u0131rma ve kafa tutma konusunda sivrilen, g\u00f6ze batan insan demektir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m sistemi ailede dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekten uygulamaya girmesini, isyan bayra\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesini, reislik otoritesinin kaybolmas\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7 olarak yuvan\u0131n iki kampa b\u00f6l\u00fcnmesini pasif bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f bu raddeye var\u0131nca \u00e7o\u011funlukla, problem \u00e7\u00f6z\u00fclemez. Buna g\u00f6re dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve isyan\u0131n tohumlar\u0131 hen\u00fcz filiz vermeden bunlara kar\u015f\u0131 \u00f6nlem almak gerekir. Yoksa e\u011fer bu tohumlar ye\u015fermeye b\u0131rak\u0131lacak olursa i\u015f, bu \u00f6nemli kurumun bozulmas\u0131na ve yozla\u015fmas\u0131na var\u0131r. Art\u0131k orada huzur ve g\u00fcven kalmaz. Art\u0131k yuva yavrular\u0131n yeti\u015fmelerine uygun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve korunakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirir. Daha beteri de var. B\u00f6yle gide gide birg\u00fcn bu yuva da\u011f\u0131l\u0131r, \u00e7\u00f6ker ve temelli mahvolur. O zaman gen\u00e7 yavrular ya ba\u015f\u0131bo\u015f kal\u0131r; ya da psikolojik, sinirsel, organik hastal\u0131klara, belki de t\u00fcrl\u00fc sap\u0131kl\u0131klara yol a\u00e7acak \u015fartlar i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcmek zorunda kal\u0131rlar.<\/p>\n

Demek durum son derece ciddi. O halde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve isyank\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n belirtileri ortaya \u00e7\u0131kar-\u00e7\u0131kmaz hemen bunlar\u0131 tedavi etmenin a\u015famal\u0131 \u00f6nlemlerine ba\u015fvurmak gerekir. \u0130\u015fte aile kurumunu sars\u0131lmaktan ve y\u0131k\u0131lmaktan korumak i\u00e7in kurumun bir numaral\u0131 sorumlusu olan kocaya \u00e7o\u011funlukla usland\u0131r\u0131c\u0131 sonu\u00e7 veren baz\u0131 terbiye y\u00f6ntemlerini kullanma yetkisi tan\u0131n\u0131yor. Bu y\u00f6ntemleri kullanmaktan maksat kar\u015f\u0131 taraftan intikam almak, onu k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek ya da ona ac\u0131 \u00e7ektirmek de\u011fildir. Ama\u00e7; yola getirmek, dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda yuvada a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 deli\u011fi t\u0131kamak ve gedi\u011fi s\u0131vamakt\u0131r. \u015e\u00f6ylece:<\/p>\n

“Dik kafal\u0131l\u0131k edeceklerinden endi\u015fe etti\u011finiz kad\u0131nl\u00e4ra \u00f6\u011f\u00fct veriniz, onlar\u0131 yataklar\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131n\u0131z ‘ve d\u00f6v\u00fcn\u00fcz. E\u011fer uslan\u0131p size itaat ederler ise kendilerine kar\u015f\u0131 ba\u015fka bir tedbire ba\u015fvurmay\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

\u015eimdi \u00f6nce yukarda s\u00f6ylediklerimizi tekrar hat\u0131rlayal\u0131m: Y\u00fcce Allah (celle celaluhu) insan b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn her iki yar\u0131s\u0131n\u0131, yani kad\u0131n\u0131 ve erke\u011fi ile insan\u0131 onurlu k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kad\u0131n haklar\u0131, onun insan olmas\u0131ndan kaynaklanan temel haklard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n, t\u00fcm vatanda\u015fl\u0131k haklar\u0131na sahiptir. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra erke\u011fin y\u00f6netimi alt\u0131nda olaca\u011f\u0131 ilkesi, kad\u0131n\u0131n kendi hayat arkada\u015f\u0131n\u0131 se\u00e7me \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u015fahs\u0131 ve mal\u0131 ile ilgili tasarruf yetkisini ortadan kald\u0131rmaz. Gerek bunlar\u0131 ve gerekse \u0130sl\u00e2m sisteminin i\u00e7erdi\u011fi di\u011fer belli-ba\u015fl\u0131 ilkeleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirelim. Bu arada aile kurumunun \u00f6nemi hakk\u0131nda yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da zihnimizde canland\u0131ral\u0131m.<\/p>\n

O zaman kalplerimiz \u015fahsi ihtiraslar\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmam\u0131\u015f ve ba\u015flar\u0131m\u0131z \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131ktan d\u00f6nm\u00fc\u015f de\u011fil ise \u00f6nce bu usland\u0131rma ama\u00e7l\u0131 \u00f6nlemlerin ni\u00e7in ortaya kondu\u011funu, sonra da bunlar\u0131n nas\u0131l bir y\u00f6ntem uyar\u0131nca uygulanmalar\u0131 gerekti\u011fini kolayca anlar\u0131z.<\/p>\n

Bu \u00f6nlemler, -dik kafal\u0131l\u0131k tehlikesi belirince- koruyucu birer tedbir olsunlar diye y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmu\u015flard\u0131r. Ama\u00e7lar\u0131 nefisleri isl\u00e2h etmek ve problemleri kaynaklar\u0131nda \u00e7\u00f6zmektir. Yoksa bu \u00f6nlemler kalpleri daha \u00e7ok k\u0131rmak, kin ve nefretle doldurmak, yahut a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksine ve \u00f6c duygular\u0131na yuva yapmak i\u00e7in ortaya konmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Burada s\u00f6z konusu olan \u015fey kad\u0131n-erkek sava\u015f\u0131 de\u011fildir ki, bu \u00f6nlemler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile dik kafal\u0131l\u0131\u011fa kalk\u0131\u015fmak isteyen kad\u0131n\u0131n burnu k\u0131r\u0131ls\u0131n veya kuduz k\u00f6pek gibi zincire vurulsun!<\/p>\n

B\u00f6yle bir \u015fey asla \u0130sl\u00e2m\u00ee de\u011fildir. B\u00f6yle bir uygulama baz\u0131 d\u00f6nemlerin toplumsal gelene\u011fi olabilir. Bu sadece erke\u011fin ya da sadece kad\u0131n\u0131n al\u00e7almas\u0131ndan, yozla\u015fmas\u0131ndan de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak “insan”\u0131n al\u00e7almas\u0131ndan ve izzet erozyonuna u\u011framas\u0131ndan kaynaklanan onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir gelenektir. Fakat \u0130sl\u00e2m g\u00fcndeme gelince mesele hem bi\u00e7im, hem y\u00f6ntem hem de ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k kazan\u0131r. Ayeti inceleyelim.<\/p>\n

“Dik kafal\u0131l\u0131k edeceklerinden endi\u015fe etti\u011finiz kad\u0131nlara \u00f6\u011f\u00fct veriniz.”<\/p>\n

\u0130\u015fte ilk \u00f6nlem bu. Yani \u00f6\u011f\u00fct vermek. Bu \u00f6nlem aile reisinin yani evin ba\u015f sorumlusunun ilk g\u00f6revidir. Her durumda kendisinden ba\u015fvurulmas\u0131 beklenen; s\u00fcrekli bir e\u011fitim faaliyetidir. Nitekim y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, kendinizi ve aile fertlerinizi yak\u0131t\u0131 insanlar ve ta\u015flar olan cehennem ate\u015finden koruyunuz.” (Tahrim Suresi, 6)<\/p>\n

Fakat ayetin anlatt\u0131\u011f\u0131 endi\u015fe kar\u015f\u0131s\u0131nda erkek, bu \u00f6nleme belirli bir amaca ula\u015fmak i\u00e7in ba\u015fvurur. Bu belirli ama\u00e7; dik kafal\u0131l\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 hen\u00fcz palazlanmadan, hen\u00fcz tam anlam\u0131 ile a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmadan tedavi etmektir.<\/p>\n

Fakat kimi zaman \u00f6\u011f\u00fct vermek i\u015fe yaramayabilir. Kad\u0131n kontrols\u00fcz bir bencilli\u011fe veya bilin\u00e7siz bir burnu b\u00fcy\u00fckl\u00fck kompleksine kap\u0131lm\u0131\u015f olabilir. G\u00fczelli\u011fine, mal\u0131na, soylulu\u011funa, ya da bir imtiyaz\u0131na g\u00fcvenerek aile kurumunun ortak \u00fcyesi oldu\u011funu; kapris yapacak, b\u00f6b\u00fcrlenecek ya da \u00e7at\u0131\u015fmaya giri\u015fecek bir rakibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutabilir. \u0130\u015fte o zaman s\u0131ra ikinci \u00f6nleme gelir. Bu \u00f6nlem kad\u0131n\u0131n kof gururunu k\u0131rma amac\u0131 ta\u015f\u0131r. Kad\u0131n\u0131n g\u00fczellik, \u00e7ekicilik gibi erke\u011fe hava atmak i\u00e7in koz olarak kullanmaya kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ya da y\u00f6netilen konumunda oldu\u011fu bu kurumun \u00fcyesi olmay\u0131 i\u00e7ine sindirememesine sebep olan b\u00fct\u00fcn \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerine y\u00f6neliktir. Okuyoruz:<\/p>\n

“Onlar\u0131 (e\u015flerinizi) yataklar\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Yatak, bir tahrik ve cazibe yeridir. \u015e\u0131marm\u0131\u015f, dik kafal\u0131 kad\u0131n burada egemenli\u011finin doru\u011funa ula\u015f\u0131r. E\u011fer erkek bu tahrik kar\u015f\u0131s\u0131nda arzular\u0131n\u0131 frenleyebilirse \u015f\u0131mar\u0131k kar\u0131s\u0131n\u0131n en etkili sil\u00e2h\u0131n\u0131 elinden alm\u0131\u015f olur. Erke\u011fin en kritik anda ortaya koyaca\u011f\u0131 bu g\u00fc\u00e7l\u00fc irade ve ki\u015filik tezah\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda ve bu kararl\u0131 direni\u015f \u00f6n\u00fcnde genellikle kad\u0131n\u0131n geri \u00e7ekildi\u011fi, yumu\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Yaln\u0131z bu \u00f6nlemin, yani erke\u011fin kar\u0131s\u0131n\u0131 yata\u011f\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rak\u0131\u015f\u0131 tedbirinin uygulan\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zetilmesi gereken belirli bir \u00e2d\u00e2b\u0131 vard\u0131r. Bu da bu yatakta yaln\u0131z b\u0131rakma eyleminin yatak odas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131r\u0131lmamas\u0131, kar\u0131-koca aras\u0131nda kalmas\u0131d\u0131r. Olay \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6n\u00fcnde cereyan eden bir yatak boykotuna d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse onlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine k\u00f6t\u00fc ve y\u0131k\u0131c\u0131 duygular\u0131n tohumlar\u0131n\u0131 eker. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu \u00f6nlem yabanc\u0131lar\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne serilen g\u00f6steri\u015fli bir eylem \u015fekline de b\u00fcr\u00fcnmemelidir. Yoksa kad\u0131n\u0131n onurunu rencide eder ve onun dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azd\u0131r\u0131r. Ama\u00e7 kad\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek ya da \u00e7ocuklar\u0131n zihinlerini buland\u0131rmak de\u011fil, dik kafal\u0131l\u0131k kompleksini tedavi etmektir. Hem dik kafal\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir ders vermenin ve hem de bu i\u015fi kad\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131 \u00f6n\u00fcnde k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeden yapman\u0131n konu edilen \u00f6nlemin ortak ama\u00e7lar\u0131 olduklar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Fakat bu \u00f6nlem de ba\u015far\u0131l\u0131 olmayabilir. O zaman ne olacak? Aile kurumu y\u0131k\u0131ma m\u0131 terk edilecek? Hay\u0131r. S\u0131rada bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6nlem var. Belki \u00f6b\u00fcr ikisine g\u00f6re biraz sert, ama kad\u0131n\u0131n dik kafal\u0131l\u0131k kompleksi y\u00fcz\u00fcnden aile yuvas\u0131n\u0131n tamamen y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan daha kolay g\u00f6ze al\u0131n\u0131r ve daha az risklidir ku\u015fkusuz. Okuyoruz:<\/p>\n

“Onlar\u0131 (e\u015flerinizi) d\u00f6v\u00fcn\u00fcz.”<\/p>\n

E\u011fer bu \u00f6nlemi yukardaki inceliklerin ve bu tedbirlerin ortak amac\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ele al\u0131rsak s\u00f6z konusu d\u00f6vmenin \u00f6c alma, sadist duygular\u0131 tatmin etme amac\u0131 g\u00fcden bir ac\u0131 \u00e7ektirme ya da kad\u0131n\u0131n onurunu k\u0131rma, ki\u015fili\u011fini h\u0131rpalama eylemi anlam\u0131na gelmeyece\u011fi, bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra kad\u0131n\u0131n istemedi\u011fi bir hayat\u0131 zorla, bask\u0131 ile ya\u015fatma arac\u0131 olarak kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu eylem terbiye edicinin sevecen duygular\u0131na e\u015flik eden bir usland\u0131rma giri\u015fimi olmakla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na ve \u00f6\u011fretmenin \u00f6\u011frencilerine y\u00f6nelik ayn\u0131 t\u00fcrden uygulamalar\u0131nda oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

S\u00f6ylemeye gerek yok ki, e\u011fer bu \u00f6nemli kurumun ortaklar\u0131 aras\u0131nda uyum varsa bu \u00f6nlemlerin hi\u00e7 birine yer yoktur. Bu \u00f6nlemlere ancak sars\u0131nt\u0131 ve bozulma tehlikesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fvurulur. Bu sars\u0131nt\u0131 ve bozulma tehlikesi de ancak bu \u00f6nlemler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tedavi edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir sapmadan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

E\u011fer ne \u00f6\u011f\u00fct verme ve ne de yatakta yaln\u0131z b\u0131rakma \u00f6nlemleri i\u015fe yaramaz ise o zaman ortada ba\u015fka t\u00fcrden ve ba\u015fka d\u00fczeyde bir sapma var demektir ki ona kar\u015f\u0131 di\u011fer \u00f6nlemler \u00e7are olamazken bu \u00f6nlem \u00e7\u0131kar yol olabilir.<\/p>\n

Baz\u0131 sapma t\u00fcrlerine ili\u015fkin pratik deneyimler ve psikolojik ara\u015ft\u0131rmalar bu d\u00f6vme \u00f6nleminin belirli bir psikolojik anormalli\u011fi tedavi edecek, ayn\u0131 zamanda bu anormalli\u011fin sahibinin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczeltecek ve onu tatmin edecek en uygun \u00e7are oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n

Yaln\u0131z burada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz patolojik (marazi) sapma, psikanalizin belirleyerek isim takt\u0131\u011f\u0131 anormallik olmayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz psikolojinin ortaya koydu\u011fu sonu\u00e7lara kesin bilimsel veriler g\u00f6z\u00fc ile bakm\u0131yoruz. Sebebine gelince psikoloji, Dr. Alexis Carrel’in de belirtti\u011fi gibi hen\u00fcz bilimsel anlamda bir “bilim” dal\u0131 haline gelmi\u015f de\u011fildir. \u00d6yle kad\u0131nlar var ki, ancak pazu g\u00fcc\u00fc ile kendilerini alt eden erkeklerin otoritesine s\u0131\u011f\u0131nmak isterler ve ancak g\u00fcc\u00fcn\u00fc bu yolla kendilerine kan\u0131tlayan erkeklerin e\u015fleri olmaktan ho\u015flan\u0131rlar. Ku\u015fkusuz b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n tabiat\u0131 b\u00f6yle de\u011fildir. Fakat b\u00f6yle kad\u0131nlar da vard\u0131r. \u0130\u015fte bu t\u00fcr kad\u0131nlar\u0131 hizaya getirebilmek ve bunun sonucunda da bu \u00f6nemli kurumun bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fini koruyabilmek i\u00e7in bu s\u00f6n \u00f6nleme ba\u015fvurmak gerekli olabilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu \u00f6nlemleri belirleyen merci, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. O yaratt\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 herkesten iyi tan\u0131r. Bu her\u015feyi bilen ve her \u015feyin i\u00e7y\u00fcz\u00fcnden haberdar olan y\u00fcce merciin s\u00f6z\u00fcnden sonra yap\u0131lacak her tart\u0131\u015fma dayanaks\u0131z bir demogojidir; yaratan\u0131n bu tercihine y\u00f6nelik her inatla\u015fma ve boyun e\u011fmeme giri\u015fimi, insan\u0131 iman alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaya s\u00fcr\u00fckleyen bir ad\u0131m olur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bu \u00f6nlemleri niteliklerini, beraberlerinde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 niyeti ve g\u00fctt\u00fckleri amac\u0131 belirleyecek tarzda nitelikte ortaya koyuyor. \u00d6yle ki, cahiliye d\u00f6nemleri insanlar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n sistemine yak\u0131\u015ft\u0131rmaya imk\u00e2n b\u0131rak\u0131lm\u0131yor. \u00c7e\u015fitli cahiliye d\u00f6nemlerinde erke\u011fin din ad\u0131na cellat kesildi\u011fi, yine din ad\u0131na kad\u0131n\u0131n k\u00f6leye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, erke\u011fin kad\u0131na ve kad\u0131n\u0131n erke\u011fe \u00f6zendi\u011fi, kar\u015f\u0131 cinslerin birbirlerine benzemeye yeltenerek ki\u015filiklerinden uzakla\u015ft\u0131klar\u0131, ya da ilerici bir din anlay\u0131\u015f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda her iki cinsin kad\u0131n ile erkek aras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir karma\u015f\u0131k cinse d\u00f6n\u00fc\u015fmeye giri\u015ftikleri s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Fakat m\u00fcminlerin vicdanlar\u0131nda bu sap\u0131k ak\u0131mlar\u0131 kat\u0131ks\u0131z \u0130sl\u00e2m’dan ve onun gerektirdi\u011fi uygulamalardan ay\u0131rd etmek hi\u00e7 de zor de\u011fildir.<\/p>\n

Bu \u00f6nlemler dik kafal\u0131l\u0131k kompleksinin belirtilerini hen\u00fcz bu kompleks palazlanmadan, tedavi etmek i\u00e7in ortaya kondu ve hemen arkas\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek uyar\u0131lar g\u00fcndeme getirildi. Bunun yan\u0131s\u0131ra Peygamber efendimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) gerek e\u015flerine y\u00f6nelik pratik uygulamalar\u0131 ile ve gerekse s\u00f6zl\u00fc direktifleri ile bu konudaki yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 d\u00fczeltmeye ve orada-burada g\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131 frenlemeye y\u00f6neldi.<\/p>\n

Nitekim Muaviye b. H\u0131det-\u00fcl Hu\u015feyri’nin; “Ya Resulullah, e\u015flerimizin \u00fczerimizdeki haklar\u0131 nelerdir?” diye sormas\u0131 \u00fczerine Peygamberimiz \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n

“Kendin yiyince ona da yedirmen, kendin giyince ona da giydirmendir. Ayr\u0131ca y\u00fcz\u00fcne vurmazs\u0131n, ona hakaret etmezsin ve kendisini yatakta yaln\u0131z b\u0131rakmay\u0131 evin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131rmazs\u0131n.” (M\u00fcsned, Ashabuss\u00fcnen)<\/p>\n

Yine bir keresinde Peygamberimiz “Allah’\u0131n cariyelerini (kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131) d\u00f6vmeyiniz” buyurduktan bir s\u00fcre sonra huzuruna \u00e7\u0131kan Hz. \u00d6mer “Ya Resulullah! Kad\u0131nlar, kocalar\u0131na kar\u015f\u0131 dik kafal\u0131l\u0131k etmeye ba\u015flad\u0131lar” dedi. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz, erkeklerin e\u015flerini d\u00f6vmelerine izin verince \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n, Peygamberimizin e\u015flerine ba\u015fvurarak kocalar\u0131ndan \u015fik\u00e2yet\u00e7i oldu. Bunun \u00fczerine Peygamberimiz \u015f\u00f6yle buyurdu:”\u00c7ok say\u0131da kad\u0131n Muhammed’in e\u015flerine (e\u015flerime) ba\u015fvurarak kocalar\u0131ndan \u015fik\u00e2yet\u00e7i oldular. O erkekler sizin iyilerinizden de\u011fildirler.” (Ebu Davud, Nesei, \u0130bn-i Mace)<\/p>\n

Bu arada Ebu Hureyre’nin bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“\u0130\u00e7inizden biri, g\u00fcnd\u00fcz di\u015fisini \u00e7ifteleyip de gece olunca onunla \u00e7iftle\u015fen merkepler gibi davranarak e\u015fini d\u00f6vmesin.” (Sahhah)<\/p>\n

Yine Peygamberimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bir ba\u015fka hadisinde ise bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor: ‘<\/p>\n

“En iyileriniz, e\u015flerine kar\u015f\u0131 en iyi davrananlar\u0131n\u0131zd\u0131r. Ben i\u00e7inizde e\u015flerine kar\u015f\u0131 en iyi davranan\u0131z\u0131m.” (Tirmizi, Taberani)’<\/p>\n

Bir yandan bu nasslar ile bu direktifler \u00f6b\u00fcr yandan da bu konuda geli\u015fen ve kimi zaman bu direktiflere ters d\u00fc\u015fen pratik uygulamalar bize \u015funu g\u00f6steriyor. O g\u00fcn\u00fcn \u0130sl\u00e2m toplumunda bu alanda \u0130sl\u00e2m sisteminin direktifleri ile cahiliye d\u00fczeninin k\u00fclt\u00fcrel kal\u0131nt\u0131lar\u0131 birbirleri ile \u00e7at\u0131\u015fma halinde idiler. Ama bu durum sadece bu alanda g\u00f6r\u00fclen bir manzara de\u011fildi. \u0130sl\u00e2m’\u0131n direktifleri ile cahiliye k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn tortular\u0131 hayat\u0131n di\u011fer bir\u00e7ok alan\u0131nda da \u00e7at\u0131\u015f\u0131yordu. Bu \u00e7at\u0131\u015fma \u0130sl\u00e2m toplumunda yeni de\u011ferler ve kurumlar iyice yerle\u015finceye ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131n ve bilin\u00e7lerinin derinliklerinde k\u00f6k sal\u0131ncaya kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Her neyse, y\u00fcce Allah bu \u00f6nlemlerin \u00f6n\u00fcne a\u015f\u0131lmamas\u0131 ve \u00f6nlerinde durulmas\u0131 gereken s\u0131n\u0131rlar koymu\u015ftur. Bu \u00f6nlemlerin herhangi bir a\u015famas\u0131nda ama\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fince art\u0131k \u00f6tesine ge\u00e7ilemeyecektir. Okuyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer (kad\u0131nlar\u0131n\u0131z) uslan\u0131p size itaat ederlerse kendilerine kar\u015f\u0131 ba\u015fka bir tedbire ba\u015fvurmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Ama\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fince araca ba\u015fvurma giri\u015fimi durduruluyor. Bu da var\u0131lmak istenen sonucun s\u00f6z konusu ama\u00e7 -yani kad\u0131n\u0131n kocas\u0131na itaat etmesini sa\u011flama amac\u0131- oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor. Sa\u011flanmas\u0131 istenen itaat zorlamal\u0131 itaat de\u011fil, g\u00f6n\u00fcll\u00fc itaattir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zorlamal\u0131 itaat, toplumun temeli olan aile kurumu i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir dayanak olu\u015fturamaz.<\/p>\n

Ayetin a\u015fa\u011f\u0131daki c\u00fcmlesi bize a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor ki, itaat amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bu \u00f6nlemleri uygulamaya devam etmek a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k, keyf\u00ee uygulama ve \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc \u00e7i\u011fnemektir. Okuyoruz:<\/p>\n

“…\u0130taat ederlerse kendilerine kar\u015f\u0131 ba\u015fka bir tedbire ba\u015fvurmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu yasaklaman\u0131n arkas\u0131ndan gelen uyar\u0131 c\u00fcmlesinde y\u00fcce Allah’\u0131n y\u00fcceli\u011fi ve ululu\u011fu vurgulan\u0131yor. B\u00f6ylece Kur’an’\u0131n bilinen \u00f6zendirme ve cayd\u0131rma \u00fcslubu uyar\u0131nca kalplere su serpiliyor, ma\u011frur ba\u015flar e\u011fdiriliyor, baz\u0131 g\u00f6n\u00fcllerden ge\u00e7mesi muhtemel a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k ve bencillik duygular\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fc kaz\u0131n\u0131yor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

Bu \u00f6nlemler dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa vurulmad\u0131\u011f\u0131, sadece \u00f6n belirtilerinin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlar i\u00e7indirler. Bir de bu dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa vuruldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnelim. O zaman bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nlemlere ba\u015fvurulmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o durumda bunlar\u0131n hi\u00e7 bir yarar\u0131, hi\u00e7bir olumlu sonucu olmaz. O durumda kar\u0131-koca anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, birbirinin ba\u015f\u0131n\u0131 ezmeyi ama\u00e7layan bir \u00e7at\u0131\u015fmaya ve bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f demektir. Oysa ama\u00e7 ve istenen \u015fey bu de\u011fildir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca erkek, bu \u00f6nlemlere ba\u015fvurman\u0131n hi\u00e7bir yarar getirmeyece\u011fini, tersine yuvan\u0131n dirli\u011finde meydana gelen \u00e7atla\u011f\u0131 daha da geni\u015fletece\u011fini, dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurduraca\u011f\u0131n\u0131 ve hen\u00fcz kopmam\u0131\u015f duran evlilik ba\u011flar\u0131n\u0131n da kopmas\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve bu \u00f6nlemleri y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymadan \u00f6nce yapaca\u011f\u0131 durum de\u011ferlendirmesinde bu g\u00f6r\u00fc\u015fe varabilir. Ya da bu \u00f6nlemleri fiilen uygular da hi\u00e7 bir olumlu sonu\u00e7 elde edemez.<\/p>\n

Bu durumlarda hikmetli \u0130sl\u00e2m sistemi bu \u00f6nemli kurumu y\u0131k\u0131mdan kurtarmak i\u00e7in, kenara \u00e7ekilerek onu y\u0131k\u0131ma b\u0131rakmak zorunda kalmadan \u00f6nceki son giri\u015fimi olmak \u00fczere ba\u015fka bir \u00f6nlem \u00f6neriyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer kar\u0131-kocan\u0131n aras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan endi\u015fe ederseniz onlara biri erke\u011fin ve \u00f6b\u00fcr\u00fc kad\u0131n\u0131n akrabas\u0131 olan iki arabulucu g\u00f6nderiniz. E\u011fer bu arabulucular kar\u0131-kocay\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak isterler ise Allah onlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilir ve her \u015feyden haberdard\u0131r.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u0130sl\u00e2m sistemi, dik kafal\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve gerginli\u011fin olumsuz sonu\u00e7lar\u0131na teslim olmay\u0131 uygun g\u00f6rmedi\u011fi gibi hemen evlilik ba\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye ve aile kurumunu, i\u00e7inde ya\u015fayan k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck herkesin; dirli\u011fin bozulmas\u0131 konusunda hi\u00e7 bir rol\u00fc, hi\u00e7bir g\u00fcnah\u0131 ve hi\u00e7bir engel olma g\u00fcc\u00fc olmayan zavall\u0131 aile fertlerinin ba\u015f\u0131na y\u0131kmaya kalk\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 uygun bulmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc aile kurumu \u0130sl\u00e2m’\u0131n g\u00f6z\u00fcnde de\u011ferlidir. Bu de\u011ferlilik, bu kurumun toplumun yap\u0131lanmas\u0131ndaki \u00f6nem ile, topluma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gerekli tu\u011flalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine, geli\u015fmesine, ilerlemesine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu gerek\u00e7e ile \u0130sl\u00e2m ayr\u0131l\u0131k tehlikesi ba\u015f g\u00f6sterince bu ayr\u0131l\u0131k fiilen ger\u00e7ekle\u015fmeden \u00f6nce davranarak \u015fu son \u00f6nlemini devreye sokar: Biri kad\u0131n\u0131n ve \u00f6b\u00fcr\u00fc erke\u011fin akrabas\u0131 olan, taraflarca onaylanacak iki hakemin i\u015fe el koymas\u0131n\u0131 \u00f6nerir.<\/p>\n

Bu hakemler kar\u0131-koca ili\u015fkilerini g\u00f6lgeleyen psikolojik gerginliklerden, bilin\u00e7lerde \u00e7\u00f6reklenmi\u015f tats\u0131z hat\u0131ralardan ve ortak hayat\u0131n olumsuz \u015fartlar\u0131ndan uzak bir so\u011fukkanl\u0131l\u0131k i\u00e7inde bir araya gelirler. Bu hakemler, aile yuvas\u0131n\u0131n havas\u0131n\u0131 zehirleyen, i\u015fi \u00e7\u0131kmaza sokan ve pen\u00e7esine d\u00fc\u015ft\u00fckleri i\u00e7in kar\u0131-kocaya, ortak hayatlar\u0131n\u0131n iyi taraflar\u0131ndan daha bask\u0131n gelen b\u00fct\u00fcn olumsuz ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerden uzakt\u0131rlar. Her ikisi de ailelerinin ad\u0131 k\u00f6t\u00fcye \u00e7\u0131ks\u0131n istemez ve yuvas\u0131z kalma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 \u015fefkat duygular\u0131 ile doludurlar. B\u00f6ylesine tats\u0131z bir duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f kar\u0131-kocaya egemen olabilecek olan kar\u015f\u0131 taraf\u0131 alta d\u00fc\u015f\u00fcrme kompleksinden uzakt\u0131rlar. \u0130stedikleri tek \u015fey darg\u0131n kar\u0131-kocan\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve y\u0131k\u0131lma tehlikesi ile y\u00fczy\u00fcze gelen yuvalar\u0131n\u0131n iyili\u011fidir, mutlulu\u011fudur. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra kar\u0131-koca bu hakemlerin \u00f6n\u00fcnde gizli s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7maktan \u00e7ekinmezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar taraflar\u0131n akrabalar\u0131d\u0131rlar. Bu s\u0131rlar\u0131 yayacaklar\u0131ndan korkulmaz. Sebebine gelince bu s\u0131rlar\u0131 ortal\u0131\u011fa yaymak kendilerinin de yarar\u0131na de\u011fildir. Hatta onlar\u0131n yarar\u0131 bu s\u0131rlar\u0131n saklanmas\u0131nda ve \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu iki hakem bir araya gelerek darg\u0131n kar\u0131-kocan\u0131n aras\u0131n\u0131 bulmaya koyulurlar. E\u011fer taraflar\u0131n g\u00f6nl\u00fcnde bar\u0131\u015fma e\u011filimi var da bu e\u011filimi frenleyen tek fakt\u00f6r kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00f6fke ise bu hakemlerin bar\u0131\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7l\u00fc arzular\u0131 sayesinde y\u00fcce Allah, bu darg\u0131n \u00e7ifte bar\u0131\u015fmay\u0131 ve uyu\u015fmay\u0131 nasip eder. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“E\u011fer bu arabulucular kar\u0131-kocay\u0131 bar\u0131\u015ft\u0131rmak isterler ise Allah onlar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulur.”<\/p>\n

Arabulucular bar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 isteyecekler, Allah da onlar\u0131n dile\u011fini kabul edecek ve giri\u015fimlerini ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte insanlar\u0131n kalpleri ve \u00e7abalar\u0131 ile y\u00fcce Allah’\u0131n dilemesi ve takdiri aras\u0131ndaki ili\u015fki budur. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131nda yer alan geli\u015fmeleri y\u00fcce Allah’\u0131n takdiri ger\u00e7ekle\u015ftirir. Fakat insanlar\u0131n elinde ad\u0131m atmak ve giri\u015fimde bulunmak yetkisi vard\u0131r. Bundan sonra olacak olan \u015fey, y\u00fcce Allah’\u0131n takdiri ile olur. \u00dcstelik bu olacak olan \u015fey s\u0131rlar\u0131 bilen ve her \u015feyin en yararl\u0131s\u0131ndan haberdar olan y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisi alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Okuyoruz:<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilir, her \u015feyden haberdard\u0131r.”<\/p>\n

B\u00f6ylece -bu b\u00f6l\u00fcmde- \u0130sl\u00e2m’\u0131n; kad\u0131na, kar\u015f\u0131t cinsler aras\u0131ndaki ili\u015fkilere, aile kurumuna ve aile-toplum ili\u015fkilerine ne kadar ciddi ve \u00f6nem verici bir g\u00f6zle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk. \u0130sl\u00e2m sisteminin insan hayat\u0131n\u0131n bu kesimini yasal d\u00fczenlemeler ile donatmak i\u00e7in ne kadar yo\u011fun bir \u00e7aba harcad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olduk. Bunun yan\u0131s\u0131ra \u0130sl\u00e2m cemaat\u0131n\u0131, cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan alarak kendisinden ba\u015fka hidayet olmayan \u0130l\u00e2hi hidayetin doru\u011funa t\u0131rmand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan bu y\u00fcce sistemin bu yolda harcad\u0131\u011f\u0131 \u00e7abalar\u0131n pratik \u00f6rnekleri ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olduk.<\/p>\n

\u00d6ZETLE KONU<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde inceleyece\u011fimiz ayetler ile bir yandan bu surenin ekseni ve temel konular\u0131 aras\u0131nda ve \u00f6te yandan yine bu c\u00fczde yer alan bir \u00f6nceki ayetler k\u00fcmesinin konular\u0131 aras\u0131nda bir\u00e7ok ortak noktalar vard\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc olu\u015fturan ayetler \u015fu konular \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor: M\u00fcsl\u00fcman toplumun hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek, onu cahiliye tortular\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rarak yeni \u0130sl\u00e2mi karakteristikleri \u00f6z\u00fcmleyen bir yap\u0131ya kavu\u015fturmak; bu toplumu ehl-i kitap -Medine yahudileri- konusunda, bunlar\u0131n \u00f6teden beri s\u00fcr\u00fcp gelen \u015firretlikleri ve kat\u0131 inatlar\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcman topluma y\u00f6nelik bozgunculuklar\u0131 konusunda uyarmak; ki\u015filerin \u0130sl\u00e2m toplumunun geli\u015fmesini, ilerlemesini engellemek i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131 \u00e7abalar\u0131 b\u00fcy\u00fcte\u00e7 alt\u0131na almak, \u00f6zellikle bu y\u0131k\u0131c\u0131 \u00e7abalar\u0131n ahl\u00e2ka ve toplumsal dayan\u0131\u015fmaya y\u00f6nelik olanlar\u0131na, bu yeni toplumun geli\u015fen g\u00fcc\u00fcn\u00fc sergileyen bu iki dinamik fakt\u00f6re d\u00f6n\u00fck yahudi d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131na dikkatleri \u00e7ekmektir.<\/p>\n

Bu ayetler bu konularda yeni bir bak\u0131\u015f simgeledikleri i\u00e7in \u0130sl\u00e2m toplumunun temel dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan Tevhid ilkesini, y\u00fcce Allah’\u0131 kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z bir bilme, prensibini vurgulayarak s\u00f6ze giriyorlar. \u0130sl\u00e2m toplumunun hayat\u0131 ve her alanda, her y\u00f6nde bu hayat\u0131 d\u00fczenleyen sistemi bu temel ilke olan Tevhid’den kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

Bu derste aile d\u00fczenlenmesi ve toplumsal d\u00fczenleme alanlar\u0131 hareket<\/p>\n

noktas\u0131 al\u0131narak ileri a\u015famalara ula\u015f\u0131l\u0131yor ve sosyal d\u00fczenleme s\u00fcrecine yeni boyutlar kazand\u0131r\u0131l\u0131yor. Ge\u00e7en konuda aile kurumundan, bu kuruma ili\u015fkin yasal d\u00fczenlemelerden, bu kurumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyacak \u00f6nlemlerden ve yap\u0131s\u0131n\u0131 peki\u015ftirip sa\u011flamla\u015ft\u0131racak ili\u015fkilerden s\u00f6z edilmi\u015fti.<\/p>\n

Bu derste ise, \u0130sl\u00e2m toplumunda egemen olmas\u0131 gereken aile-i\u00e7i ili\u015fkiler ve bu ili\u015fkiler ile ba\u011flant\u0131l\u0131 insanlar-aras\u0131 ili\u015fkiler g\u00fcndeme getiriliyor. Bu ili\u015fkiler ile aile aras\u0131ndaki ba\u011f ana-babadan ve ana-baba ili\u015fkisinin uzant\u0131s\u0131 olan bir sosyal ili\u015fki s\u00fcrecinden s\u00f6z edilerek kuruluyor. \u00c7ap\u0131 gitgide geni\u015fleyen bu sosyal ili\u015fkilerin aile yuvas\u0131n\u0131n s\u0131cak ve sevecen ortam\u0131nda geli\u015fen duygular\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131ndan kaynakland\u0131klar\u0131 vurgulan\u0131yor. De\u011fi\u015fik insan kesimlerine y\u00f6nelen bu yap\u0131c\u0131 ili\u015fkilerin, ilk \u00f6nce aile oca\u011f\u0131n\u0131n ba\u011fr\u0131nda ve bu duyarl\u0131 yuvan\u0131n ok\u015fay\u0131c\u0131 kanatlar\u0131 alt\u0131nda \u00f6\u011frenildi\u011fi vurgulan\u0131yor. Devamla aile yuvas\u0131nda vicdanlara ekilen bu kucaklay\u0131c\u0131 ili\u015fki tohumlar\u0131n\u0131n ye\u015ferip boyatmas\u0131 ile b\u00fct\u00fcn insanlardan olu\u015fan ortak insanl\u0131k ailesi i\u00e7inde kayna\u015fmay\u0131 arayan geni\u015f perspektifli bir ili\u015fki a\u011f\u0131n\u0131n temelinin at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n

Bu ders gerek bildi\u011fimiz b\u00fcy\u00fck aileyi ve gerekse b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131na alan b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k ailesini g\u00f6zetmeyi ve bu alanda herkesin yararlanabilece\u011fi de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 ve kriterleri geli\u015ftirmeyi telkin eden direktifler i\u00e7eriyor. Bu y\u00fczden bu ders \u0130sl\u00e2m toplumunda egemen olan b\u00fct\u00fcn de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerine ve hayat sisteminin t\u00fcm\u00fcne kaynakl\u0131k eden temel ilkeyi hat\u0131rlatarak s\u00f6ze giriyor. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz temel ilke Tevhid ilkesi, yani y\u00fcce Allah’\u0131n birli\u011fini onaylama prensibidir. Arkas\u0131ndan b\u00fct\u00fcn hareketler, b\u00fct\u00fcn faaliyetler, b\u00fct\u00fcn duygular ve b\u00fct\u00fcn reaksiyonlar y\u00fcce Allah’a kulluk etme kavram\u0131n\u0131n kapsam\u0131na al\u0131n\u0131yor. O Allah’a kulluk kavram\u0131 ki, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n vicdan\u0131nda ve hayat\u0131nda b\u00fct\u00fcn insan\u00ee faaliyetlerin tek amac\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n

Bu geni\u015f kapsaml\u0131 Allah’a kulluktan s\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak bu dersin ikinci f\u0131kras\u0131nda namaz\u0131n ve namaz \u00f6ncesi temizlenmenin baz\u0131 h\u00fck\u00fcmleri g\u00fcndeme getiriliyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra o zaman hen\u00fcz yasaklanmam\u0131\u015f olan i\u00e7kinin yasaklanmas\u0131 yolunda yeni bir ad\u0131m at\u0131l\u0131yor. Bu yasaklama ad\u0131m\u0131 bir yandan yeni toplumda s\u00fcrekli ve a\u015famal\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla uygulanan \u0130sl\u00e2m\u00ee e\u011fitim pro\u011fram\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015ftururken \u00f6b\u00fcr yandan ibadet ile namazla ve Tevhid ilkesi ile ili\u015fkilendirilerek at\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Gerek bu dersi olu\u015fturan ayetler zincirinin halkalar\u0131 aras\u0131nda, gerek bu ders ile bir \u00f6nceki ders aras\u0131nda ve gerekse yine bu ders ile elimizdeki surenin ekseni aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fkinin oldu\u011funu g\u00f6zl\u00fcyoruz.
\nALLAH’A KULLUK<\/p>\n

36- Allah’a kulluk ediniz. O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z. Ana-babaya akrabalara, yetimlere, yoksullara, yak\u0131n kom\u015fulara,uzak kom\u015fulara,yak\u0131n arkada\u015flara yar\u0131 yolda kalanlara, elinizin alt\u0131ndakilere iyilik ediniz. Allah kendini be\u011fenmi\u015f kibirlileri kesinlikle sevmez.<\/p>\n

37- Bunlar kendileri cimrice davrand\u0131klar\u0131 gibi ba\u015fkalar\u0131na da cimri olmay\u0131 \u00f6nerirler ve Allah’\u0131n l\u00fctuf eseri olarak kendilerine verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 gizlerler. Biz k\u00e2firler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n

38- Yine bunlar ba\u015fkalar\u0131na g\u00f6steri\u015f olsun diye mal verirler, Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmazlar. Yolda\u015f\u0131 \u015feytan olan\u0131n ne k\u00f6t\u00fc yolda\u015f\u0131 vard\u0131r!<\/p>\n

39- E\u011fer onlar Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inansalar ve Allah’\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc hayr yolunda harcasalard\u0131, ne olurdu? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi bilir.<\/p>\n

40- Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah zerre kadar haks\u0131zl\u0131k etmez. E\u011fer bu bir iyilik olursa onu bir ka\u00e7 kat b\u00fcy\u00fct\u00fcr ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendi kat\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir m\u00fck\u00e2fat verir.<\/p>\n

41- Her \u00fcmmete kar\u015f\u0131 birer \u015fahid tutaca\u011f\u0131m\u0131z ve seni de kendilerine kar\u015f\u0131 birer \u015fahid tutaca\u011f\u0131m\u0131z ve seni de kendilerine kar\u015f\u0131 \u015fahit g\u00f6sterece\u011fimiz g\u00fcn acaba onlar\u0131n halleri nas\u0131l olacak?<\/p>\n

42- K\u00e2firler ve Peygamberlere kar\u015f\u0131 gelenler o g\u00fcn yerle bir olmay\u0131 \u00f6zlemle isterler. Onlar Allah’tan hi\u00e7bir s\u00f6z saklayamazlar.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetler demeti s\u0131rf y\u00fcce Allah’a kulluk etmeyi emrederek ve O’na herhangi bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131 yasaklayarak s\u00f6ze giriyor. Ayetin ba\u015f\u0131ndaki “ve” ba\u011flac\u0131 bu emir ve yasa\u011f\u0131, ge\u00e7en dersin sonlar\u0131nda yer alan ailenin d\u00fczenlenmesine ili\u015fkin emirlere ba\u011fl\u0131yor. Bu iki konunun birbirine ba\u011flanmas\u0131, \u0130sl\u00e2m’daki genel, kapsaml\u0131 ve b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici birli\u011fi kan\u0131tlar.<\/p>\n

Yani \u0130sl\u00e2m s\u0131rf vicdanda sakl\u0131 duran bir inan\u00e7 sisteminden ve s\u0131rf ibadet t\u00f6renlerinden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu inan\u00e7 sistemi ve ibadet ama\u00e7l\u0131 hareketler ile ili\u015fkisi olmayan s\u0131rf d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fck yasal d\u00fczenlemelerden ibaret de de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m, b\u00fct\u00fcn faaliyet t\u00fcrlerini i\u00e7eren, onlar\u0131n \u00e7e\u015fitli kesimleri aras\u0131nda ili\u015fki kuran ve hepsini en temeldeki ana ilkeye ba\u011flayan bir dindir. Bu ana ilke y\u00fcce Allah’\u0131 bir bilmek ve b\u00fct\u00fcn bu faaliyet kesimlerinde ba\u015fka hi\u00e7bir yerden de\u011fil, s\u0131rf O’ndan talimat almakt\u0131r. Ba\u015fka bir deyimle bu ilke y\u00fcce Allah’\u0131 hem kendisine ibadet edilen bir il\u00e2h olarak ve hem de b\u00fct\u00fcn insan\u00ee faaliyetlerde yasa koyma ve direktif kayna\u011f\u0131 olarak bir ve ortaks\u0131z bilmektir. \u0130sl\u00e2m’da ve genel anlam\u0131 ile y\u00fcce Allah’\u0131n yozla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f dininde Tevhidin bu iki t\u00fcr\u00fc birbirinden ayr\u0131lmaz.<\/p>\n

Bu y\u00fcce Allah’\u0131 bir bilme emrini ve O’na ortak ko\u015fma yasa\u011f\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan \u00f6nce k\u00fc\u00e7\u00fck aileden, sonra da b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k ailesinden olan yard\u0131ma muhta\u00e7 insan guruplar\u0131na iyilik etmeye ili\u015fkin emir geliyor. Sonra cimrilik, kendini be\u011fenmi\u015flik, b\u00f6b\u00fcrlenme, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 cimrili\u011fe \u00f6zendirme; y\u00fcce Allah’\u0131n verdi\u011fi mal, bilgi ve din gibi nimetleri k\u0131skanma, ba\u015fkalar\u0131ndan saklama gibi k\u00f6t\u00fc huylar k\u0131nan\u0131yor; \u015feytan\u0131n izinden gidilmemesi hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor ve y\u00fcce Allah’\u0131n onur k\u0131r\u0131c\u0131 ve rezil edici azab\u0131ndan sak\u0131n\u0131lmas\u0131 vurgulan\u0131yor. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn bu hat\u0131rlatmalar y\u00fcce Allah’\u0131 bir bilme ilkesine ba\u011flan\u0131yor; y\u00fcce Allah’\u0131 bir bilip O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmayanlar\u0131n talimat kaynaklar\u0131 belirleniyor. \u0130badet edilecek Allah nas\u0131l bir ise, bu talimat kayna\u011f\u0131 da tektir, birden fazla olamaz. Y\u00fcce Allah’\u0131n, nas\u0131l il\u00e2h bilinmekte ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n ibadetlerine muhatap olmakta orta\u011f\u0131 yoksa yasa koymakta ve direktif vermede de orta\u011f\u0131 yoktur.<\/p>\n

ALLAH’A ORTAK KO\u015eMAK<\/p>\n

“Allah’a kulluk ediniz. O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z. Ana-babaya, akrabalara, yetimlere, yoksullara, yak\u0131n kom\u015fulara, uzak kom\u015fulara, yak\u0131n arkada\u015flara, yar\u0131 yolda kalanlara, elinizin alt\u0131ndakilere iyilik ediniz.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m sisteminde t\u00fcm yasal d\u00fczenlemeler ve t\u00fcm direktifler tek kayna\u011fa. dayan\u0131r ve tek a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131r. S\u00f6z konusu tek kaynak y\u00fcce Allah’a inanmak ve s\u00f6z konusu a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi de bu inanc\u0131n karakteristik g\u00f6stergesi olan kay\u0131ts\u0131z-\u015farts\u0131z Tevhid ilkesidir. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, bu yasal d\u00fczenlemeler ile direktifler birbirlerine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131rlar, aralar\u0131nda uyum g\u00f6zlenir, herhangi birini \u00f6b\u00fcr\u00fcnden ay\u0131rmak zordur, herhangi birini dayand\u0131\u011f\u0131 ana kayna\u011fa ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n incelemek eksik bir \u00e7abad\u0131r. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc uygulay\u0131p di\u011ferlerine s\u0131rt \u00e7evirmek ne insana m\u00fcsl\u00fcman s\u0131fat\u0131n\u0131 kazand\u0131rma konusunda ve ne de \u0130sl\u00e2m sisteminin hayata y\u00f6nelik meyvelerini elde etme konusunda yeterli olur.<\/p>\n

Evren ile, hayat ile ve insanlar ile ili\u015fkileri d\u00fczenleyen b\u00fct\u00fcn temel kavramlar, b\u00fct\u00fcn temel d\u00fc\u015f\u00fcnceler y\u00fcce. Allah’a inanma ilkesinden kaynaklan\u0131r. Sosyal, ekonomik, siyasi, ahl\u00e2k\u00ee ve evrensel b\u00fct\u00fcn sistemler bu temel kavramlara dayan\u0131r. Bu temel kavramlar insanlar\u0131n birbirleri ile olan b\u00fct\u00fcn ili\u015fkilerini etkilerler. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn insani faaliyetlere y\u00f6n ve bi\u00e7im verirler; hem fertlerin vicdanlar\u0131na ve hem de toplumsal prati\u011fe damgalar\u0131n\u0131 basarlar. B\u00f6ylece insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilere ibadet niteli\u011fi kazand\u0131r\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ili\u015fkiler y\u00fcce Allah’\u0131n sistemine ve denetimine uymay\u0131 i\u00e7erir. \u0130badetleri, insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin dayana\u011f\u0131 yaparlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ibadetler insan\u0131n vicdan\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131r. Yine bu temel kavramlar hayat\u0131 son \u00e7\u00f6z\u00fcmde, s\u0131rf Allah tan kaynaklanan, s\u0131rf O’ndan al\u0131nm\u0131\u015f talimatlara dayanan, d\u00fcnyada ve Ahretteki tek merci y\u00fcce Allah olan kenetlenmi\u015f bir b\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler..<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n, \u0130sl\u00e2m sisteminin, y\u00fcce Allah’\u0131n yozla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f dininin bu temel \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada \u015fundan anl\u0131yoruz: Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi ana-babaya, akrabalara ve toplumun di\u011fer baz\u0131 kesimlerine yard\u0131m edilmesini emreden ayet, y\u00fcce Allah’a kulluk edilmesi, O’nun bir bilinmesi direktifi ile s\u00f6ze giriyor. Bunun yan\u0131s\u0131ra ana-baban\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile s\u00f6z konusu toplum kesimlerin yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 birle\u015ftiriliyor. Bu yak\u0131nl\u0131klar\u0131n her ikisi de y\u00fcce Allah’a kulluk etme, O’nu bir bilme ilkesine ba\u011flan\u0131yor. \u00dcstelik bu Allah’a kulluk ve Allah’\u0131 bir bilme ilkesi -daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi- ge\u00e7en dersin sonlar\u0131nda anlat\u0131lan aile hukuku ile bu derste i\u015flenen geni\u015f \u00e7apl\u0131 insanlar aras\u0131 ili\u015fkiler prensibini birbirine kayna\u015ft\u0131ran bir arakesit g\u00f6revi yap\u0131yor. Ama\u00e7 o hukuku ve bu prensibi b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131 birle\u015ftiren o ortak ba\u011fa ba\u011flamak ve bu ba\u011flar ile ilgili yasalar\u0131 koyan ve direktifleri veren kayna\u011f\u0131 tekle\u015ftirmektir. Okuyoruz.<\/p>\n

“Allah’a kulluk ediniz, O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131z.”<\/p>\n

\u00d6nce y\u00fcce Allah’a kulluk etme emri, ikinci olarak da kendisi ile birlikte bir ba\u015fkas\u0131na kulluk etme yasa\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bu yasak insano\u011flunun \u00f6teden beri bildi\u011fi b\u00fct\u00fcn il\u00e2hlar\u0131, b\u00fct\u00fcn putlar\u0131 i\u00e7eren geni\u015f kapsaml\u0131 ve ayn\u0131 zamanda kesin ifadeli bir yasakt\u0131r. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n

“O’na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Nas\u0131l bir “\u015fey” olursa olsun. Cans\u0131z madde, hayvan, insan, h\u00fck\u00fcmdar veya \u015feytan fark etmez. “\u015eey” deyince akla gelen her \u015fey, bu geni\u015f kapsaml\u0131 kavram\u0131n kapsam\u0131na giren her varl\u0131k olabilir bu il\u00e2h, ya da put.<\/p>\n

Sonra \u00f6zellikle ana-babaya ve genel olarak t\u00fcm akrabalara iyilik edilmesi emrediliyor. \u00c7o\u011funlukla evl\u00e2tlar\u0131n, ana-babay\u0131 g\u00f6zetmeleri emir konusu oluyor. Ger\u00e7i evl\u00e2tlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetsinler diye ana-babaya y\u00f6neltilmi\u015f emirlere de rastl\u0131yoruz. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah’\u0131n evl\u00e2tlara kar\u015f\u0131, onlar\u0131n ana-babalar\u0131ndan daha merhametli oldu\u011funu da biliyoruz. Sebebine gelince \u00e7ocuklar, ana-babaya, yani kendilerini bakm\u0131\u015f ve korumu\u015f olan ku\u015fa\u011fa iyilik etme direktifine muhatap olmaya daha \u00e7ok muhta\u00e7t\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar genellikle b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn \u015fefkatleri ile, b\u00fct\u00fcn duygular\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131 ile gelecek ku\u015fa\u011fa y\u00f6nelirler, kendilerinden \u00f6nceki ku\u015fa\u011f\u0131 ihmal ederler. Hayat\u0131n ak\u0131nt\u0131s\u0131na kap\u0131larak ileri do\u011fru giderlerken d\u00f6n\u00fcp arkalar\u0131na bakmak ak\u0131llar\u0131na gelmez. \u0130\u015fte bu gerek\u00e7e ile esirgeyen ve kay\u0131ran y\u00fcce Allah’\u0131n direktifi ile s\u0131k s\u0131k muhatap olurlar. O Allah ki ne ana-baba ve ne de evl\u00e2d\u0131 hesap d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131r ve ne de evl\u00e2d\u0131 ve ana-babay\u0131 unutur. O Allah ki, gerek evl\u00e2d ve gerek ana-baba olsun t\u00fcm kullar\u0131na, birbirlerine kar\u015f\u0131 merhametli davranmalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretiyor.<\/p>\n

Bu ayette -ve daha bir\u00e7ok ayette- \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz: \u0130yilik etme direktifi \u00f6ncelikle yak\u0131n-uzak akrabalardan i\u015fe ba\u015fl\u0131yor, sonra bu eksen etraf\u0131nda \u00e7ap\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fcterek insanl\u0131k ailesinin t\u00fcm g\u00f6zetime muhta\u00e7 kesimlerini kapsam\u0131na alacak \u015fekilde geni\u015fliyor. Her \u015feyden \u00f6nce bu sistem insan f\u0131trat\u0131 ile uyumlu ve ba\u011fda\u015f\u0131kt\u0131r. Sebebi ise ac\u0131ma duygusu ve katk\u0131da bulunma bilincinin \u00f6nce evde, yani k\u00fc\u00e7\u00fck ailede geli\u015fmeye ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Aile yuvas\u0131n\u0131n ba\u011fr\u0131nda bu duyguyu tatmam\u0131\u015f ve bu bilinci geli\u015ftirmemi\u015f olan vicdanlarda sonradan bu duygunun ve bu vicdan\u0131n\u0131n geli\u015fti\u011fi \u00e7ok az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra insan vicdan\u0131 -f\u0131trat\u0131n\u0131n ve do\u011fal yap\u0131s\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak yard\u0131m etmeye akrabalar\u0131ndan ba\u015flamaya e\u011filimlidir. E\u011fer bu noktadan ve bu eksenden ba\u015flanarak gitgide yard\u0131mseverlik dairesi geni\u015fletilecek ise bunun bir sak\u0131ncas\u0131 ve bir zarar\u0131 yoktur. Ayr\u0131ca bu yard\u0131mseverlik metodu \u0130sl\u00e2m’\u0131n sosyal d\u00fczenleme yordam\u0131 ile de uyumludur. \u0130sl\u00e2m dayan\u0131\u015fmay\u0131 aile i\u00e7inde ba\u015flat\u0131r ve arkas\u0131ndan sosyal \u00e7evreye yayar. B\u00f6ylece sosyal yard\u0131mla\u015fma faaliyetlerinin devlet kurumlar\u0131n\u0131n hantal ellerine d\u00fc\u015fmesine meydan vermemi\u015f olur. E\u011fer yerel k\u00fc\u00e7\u00fck kurumlar yetersiz kal\u0131rsa o zaman ba\u015fka. \u00c7\u00fcnk\u00fc normal olarak k\u00fc\u00e7\u00fck yerel birimler sosyal yard\u0131mla\u015fmay\u0131 daha iyi ba\u015far\u0131r. Bu g\u00f6revi hem uygun zaman\u0131nda, kolayl\u0131k ve rahatl\u0131kla ve hem de hayata insana yara\u015f\u0131r bir nitelik kazand\u0131ran sevgi ve merhamet duygular\u0131n\u0131n e\u015fli\u011finde yerine getirir.<\/p>\n

Ayette iyilik etme g\u00f6revi ana-babadan ba\u015flat\u0131l\u0131yor, sonra akrabalar\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde geni\u015fletiliyor. Arkas\u0131ndan evleri kom\u015fulardan uzakta da olsa yetimlere ve yoksullara s\u0131ra getiriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu iki kesim, kom\u015fulardan daha \u00e7ok yard\u0131ma muhta\u00e7t\u0131r. Sonra akrabadan olan kom\u015fuya s\u0131ra geliyor ve onu yabanc\u0131 kom\u015fular izliyor. Gerek akraba ve gerekse yabanc\u0131 kom\u015fular yak\u0131n arkada\u015flar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan kom\u015fusu ile s\u0131k s\u0131k y\u00fczy\u00fcze gelir; oysa yak\u0131n arkada\u015f\u0131 ile ara s\u0131ra kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Sonra yak\u0131n arkada\u015flara s\u0131ra getiriliyor. “Yak\u0131n arkada\u015f” bir yoruma g\u00f6re normalde “samimi dost” ve yolculuk s\u0131ras\u0131nda da “yolda\u015f” anlam\u0131na gelir. Arkas\u0131ndan s\u0131ra ailesinden ve mal\u0131ndan uzak kalm\u0131\u015f yolcuya gelir. sonra da \u00e7e\u015fitli hayat cilveleri y\u00fcz\u00fcnden, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015fen k\u00f6lelere s\u0131ra geliyor. Bunlar ger\u00e7i \u00f6zg\u00fcrl\u00fck nimetinden yoksun kalm\u0131\u015flard\u0131r, ama birbirlerine ortak ba\u011flar ile ba\u011fl\u0131 t\u00fcm insanl\u0131k ailesinin birer \u00fcyesidirler.<\/p>\n

B\u00d6B\u00dcRLENME ve C\u0130MR\u0130L\u0130K<\/p>\n

Ayette iyilik etme emrinin arkas\u0131ndan kendini be\u011fenmi\u015flik, b\u00fcy\u00fcklenme, cimrilik, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 cimrili\u011fe \u00f6zendirme, y\u00fcce Allah’\u0131n nimetlerini ve ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 saklama, ba\u015fkalar\u0131ndan k\u0131skanma, g\u00f6steri\u015f olsun diye yard\u0131mda bulunma gibi k\u00f6t\u00fc huylar k\u0131nan\u0131yor ve b\u00fct\u00fcn bu k\u00f6t\u00fc huylar\u0131n ortak sebebi ortaya konuyor:Bu sebep y\u00fcce Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmamak, \u015feytana uymak ve O’nu yolda\u015f edinmektir. Okuyoruz:<\/p>\n

“Allah kendini be\u011fenmi\u015f, kibirlileri kesinlikle sevmez. Bunlar kendileri cimrice davrand\u0131klar\u0131 gibi ba\u015fkalar\u0131na da cimri olmay\u0131 \u00f6nerirler ve Allah’\u0131n l\u00fctuf eseri olarak kendilerine verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 gizlerler. Biz k\u00e2firler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.<\/p>\n

Yine bunlar ba\u015fkalar\u0131na g\u00f6steri\u015f olsun diye mal verirler, Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmazlar. Yolda\u015f\u0131 \u015feytan olan\u0131n ne k\u00f6t\u00fc yolda\u015f\u0131 vard\u0131r!”<\/p>\n

Bu ayetlerde \u0130sl\u00e2m sisteminin o temel mesaj\u0131 bir kere daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor. Bu mesaj b\u00fct\u00fcn d\u0131\u015f davran\u0131\u015flar\u0131, b\u00fct\u00fcn i\u00e7 duygular\u0131 ve b\u00fct\u00fcn sosyal ili\u015fkileri inan\u00e7 sistemine ba\u011flamakt\u0131r. Sebebine gelince y\u00fcce Allah’\u0131 kullukta ve talimat almakta tek bilme ilkesini y\u00fcce Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmaktan ve ahirette verece\u011fi sevab\u0131 beklemekten ba\u015fka bir amaca yer vermeyen insanlara iyilik etme davran\u0131\u015f\u0131 izliyor. \u0130nsanlara iyilik ederken edepli ve nazik kavran\u0131lacakt\u0131r. Bilinecektir ki, kul, ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m ederken sadece y\u00fcce Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 r\u0131zk\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc vermektedir, r\u0131zk\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 kendisi de\u011fildir ve bu r\u0131zka s\u0131rf y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 sayesinde sahip olabilmektedir.<\/p>\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmamak; b\u00f6b\u00fcrlenmeyi, kibirlenmeyi, cimrili\u011fi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 cimri olmaya te\u015fvik etmeyi, y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve nimetini saklamay\u0131, iyilik ve yard\u0131m yolu ile bu ba\u011f\u0131\u015f ve nimetin izlerini d\u0131\u015fa vurmaktan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 ya da \u00efnsanlara g\u00f6steri\u015f yapmak ve s\u0131rf ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6vg\u00fcs\u00fcn\u00fc kazanabilmek, yard\u0131mseverlik g\u00f6sterisi yapmay\u0131 beraberinde getirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmayan insan \u00f6v\u00fcnmekten, halk aras\u0131nda \u00e7al\u0131m satmaktan ba\u015fka bir \u00f6d\u00fcle inanmaz!<\/p>\n

B\u00f6ylece “ahl\u00e2k”\u0131n niteli\u011fi belirlenmi\u015f olur. “\u0130man ahl\u00e2ki” ile “k\u00fcf\u00fcr ahl\u00e2k\u0131” yani. \u0130yi amelin, iyi ahl\u00e2k\u0131n motifi, s\u00fcr\u00fckleyici sebebi, y\u00fcce Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmakt\u0131r ve ahiret m\u00fck\u00e2fat\u0131d\u0131r. Bu y\u00fcce bir motiftir, onun sahibi insanlardan \u00f6d\u00fcl beklemez, \u00fcstelik bu motif insanlar\u0131n keyfi de\u011ferlendirmelerinden ve geleneklerinden al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ama e\u011fer insan ho\u015fnutlu\u011fu aranan, r\u0131zas\u0131na y\u00f6nelik arzuya dayan\u0131larak amel i\u015flenen bir Allah’a ve yine bu insan, m\u00fck\u00e2fat ve cezalar\u0131n verilece\u011fi bir ahiret g\u00fcn\u00fcne inanm\u0131yorsa o zaman, insanlar\u0131n keyf\u00ee de\u011ferlendirmelerine dayanan k\u0131ymetleri elde etmeye y\u00f6nelir. Bu keyf\u00ef de\u011ferlendirmelerde ise b\u0131rak\u0131n\u0131z her zamana ve d\u00fcnyan\u0131n her yerine egemen olacak bir de\u011fi\u015fmezli\u011fi, bir ku\u015fak boyunca ayn\u0131 \u00fclkede egemen olacak bir de\u011fi\u015fmezli\u011fi ve belirlili\u011fi bile bulamazs\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte bu inan\u00e7s\u0131zlar\u0131n amellerinin motifleri bu oynak de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 olur. O zaman da insanlar\u0131n keyfi arzular\u0131nda ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131nda belirecek de\u011fi\u015fmelere paralel olarak bu davran\u0131\u015f motiflerinde de de\u011fi\u015fmeler ve oynamalar olacakt\u0131r. Bu de\u011fi\u015fmelerin yan\u0131s\u0131ra da b\u00f6b\u00fcrlenme, b\u00fcy\u00fcklenme, cimrilik, cimrili\u011fi \u00f6zendirme, insanlara g\u00f6steri\u015f yapma gibi \u00e7irkin s\u0131fatlar ortal\u0131kta cirit atacakt\u0131r. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na ba\u011flanman\u0131n ve ihl\u00e2s\u0131n zerresine rastlanmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu ayet, y\u00fcce Allah’\u0131n b\u00f6ylelerini “sevmedi\u011fini” belirtiyor. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah i\u00e7in “nefret etme” ve “sevme” gibi duygusal tepkiler s\u00f6z konusu de\u011fildir. Burada insanlar\u0131n al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re bu duygusal tepkiye e\u015flik eden kovma, cezaland\u0131rma ve azab etme gibi sonu\u00e7lar kasd edilmi\u015ftir. Okuyoruz:<\/p>\n

“Biz k\u00e2firler i\u00e7in onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k.”<\/p>\n

Buradaki “onur k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k (ihanet)” bu adamlar\u0131n b\u00fcy\u00fcklenmelerinin, ha\u015fa atmalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir cezad\u0131r. Fakat ayette, as\u0131l ama\u00e7 olan bu anlam\u0131n yan\u0131s\u0131ra daha d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir mesaj veriliyor. \u0130nsanlar\u0131n zihinlerine i\u015flemesi istenen etkileyici bir mesaj. Ayette vicdanlarda bu s\u0131fatlara ve bu davran\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 antipati, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ve tiksinme duygular\u0131 uyand\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle bu adamlar\u0131n \u015feytan\u0131n yolda\u015flar\u0131 olduklar\u0131 vurgulanmakla s\u00f6z konusu nefretin frekans\u0131na y\u00fckseklik kazand\u0131r\u0131l\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Yolda\u015f\u0131 \u015feytan olan\u0131n ne k\u00f6t\u00fc yolda\u015f\u0131 vard\u0131r.”<\/p>\n

Bize kadar gelen bilgilere g\u00f6re bu ayetler bir gurup Medine yahudisi hakk\u0131nda inmi\u015ftir. Bu s\u0131fatlar yahudilere yak\u0131\u015f\u0131yor. Aynen onlar gibi m\u00fcnaf\u0131klara da yak\u0131\u015f\u0131yor. O g\u00fcn\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman toplumunda bu guruplar\u0131n her ikisi de vard\u0131. Buna g\u00f6re belki de ayette yer alan “Allah’\u0131n l\u00fctuf eseri olarak kendilerine verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 gizlemeleri” su\u00e7lamas\u0131ndan maksat yahudilerin \u0130sl\u00e2m dinine ve bu dinin “g\u00fcvenilir” Peygamberi hakk\u0131nda kitaplar\u0131nda bulunan bilgileri gizlemeleridir. Fakat ifade geneldir ve s\u00f6z\u00fcn ak\u0131\u015f\u0131 m\u00e2l\u00ee yard\u0131ma ve insanlar aras\u0131 dayan\u0131\u015fmaya ili\u015fkindir. Buna g\u00f6re bu ifadenin genellik niteli\u011fine dokunmamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu nitelik s\u00f6z\u00fcn ak\u0131\u015f\u0131na daha uygun d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n

Ayette bu kimselerin huylar\u0131n\u0131n ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7irkinli\u011fi belirtildikten ve bu \u00e7irkinliklerin as\u0131l sebebinin y\u00fcce Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanmamalar\u0131 ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u015feytan\u0131 yolda\u015f edinmeleri, onun izinden gitmeleri oldu\u011fu vurguland\u0131ktan ve bu k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin sahipleri i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan cezan\u0131n “onur k\u0131r\u0131c\u0131” bir ceza olaca\u011f\u0131 haber verildikten sonra \u015fu k\u0131nama ve paylama i\u00e7erikli (istink\u00e2r\u00ee) soru ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz:<\/p>\n

“E\u011fer onlar Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inansalar ve Allah’\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc hay\u0131r yolunda harcasalard\u0131, ne olurdu? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi bilir.”<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah zerre kadar haks\u0131zl\u0131k etmez. E\u011fer bu bir iyilik olursa onu birka\u00e7 kat b\u00fcy\u00fct\u00fcr ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendi kat\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir m\u00fck\u00e2fat verir.”<\/p>\n

Evet, ne olurdu onlara? Ne kaybederlerdi? Hangi korku, y\u00fcz\u00fcnden, hangi endi\u015feye dayanarak y\u00fcce Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanm\u0131yorlar ve y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 mal\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc muhta\u00e7 kimselere vermiyorlar? Oysa y\u00fcce Allah onlar\u0131n yapaca\u011f\u0131 yard\u0131mlar\u0131 ve kendilerine bu yard\u0131mlar\u0131 yapmaya \u00f6zendirecek olan i\u00e7 motifleri bilir. Ayr\u0131ca y\u00fcce Allah, hi\u00e7 kimseye zerre kadar haks\u0131zl\u0131k yapmaz. O halde ne imanlar\u0131n\u0131n ve yard\u0131mlar\u0131n\u0131n bilinmez kalmas\u0131 ve ne de alacaklar\u0131 m\u00fckafat konusunda haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framalar\u0131 tehlikesi s\u00f6z konusudur. Tersine iyiliklerinin katlanarak b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ve bu b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f iyiliklerine Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131 olarak hesaps\u0131z m\u00fck\u00e2fat verilmesi f\u0131rsat\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar.<\/p>\n

Demek ki, iman etme yolu onlar i\u00e7in her ihtimal kar\u015f\u0131s\u0131nda, hatta maddeye dayal\u0131 k\u00e2r-zarar hesaplar\u0131na bel ba\u011flamalar\u0131 halinde bile, daha g\u00fcvenceli ve daha kazan\u00e7l\u0131d\u0131r. Sebebine gelince, e\u011fer y\u00fcce Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inanarak y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 mal\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczlere yard\u0131m olarak verseler ne kaybederler? Onlar kendi g\u00fc\u00e7leri ile yaratt\u0131klar\u0131 bir mal\u0131 vermiyorlar ki. Verdikleri mal kendilerine Allah taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f r\u0131zk\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Buna ra\u011fmen, yani yapt\u0131klar\u0131 yard\u0131m\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 r\u0131z\u0131ktan yapmalar\u0131na ra\u011fmen hem iyilikleri kat kat b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcyor ve hem de iyiliklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 fazlas\u0131 ile veriliyor. Aman Allah’\u0131m, bu ne kerem, bu ne l\u00fctuf! Zarara u\u011framaya mahk\u00fbm aptallardan ba\u015fka kim b\u00f6yle bir al\u0131\u015f-veri\u015fe yan \u00e7izebilir?<\/p>\n

Bu emirler ve yasaklar, bu \u00f6zendirmeler ve te\u015fvikler bir K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc tablosu ile sona eriyor. Bu tablod\u00e4 onlar\u0131n konumu somutla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, Kur’an’\u0131n K\u0131yamet sahnelerine ili\u015fkin bilinen \u00fcslubu uyar\u0131nca; adamlar\u0131n hareketlerinin ve duygular\u0131n dalgalanmalar\u0131n\u0131n sanki resimleri \u00e7izilerek canl\u0131 bir kesit halinde g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne seriliyor. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

\u015eAH\u0130DL\u0130K<\/p>\n

“Her \u00fcmmete kar\u015f\u0131 birer \u015fahid tutaca\u011f\u0131m\u0131z ve seni de kendilerine kar\u015f\u0131 \u015fahid g\u00f6sterece\u011fimiz g\u00fcn acaba onlar\u0131n halleri nas\u0131l olacak?”<\/p>\n

“K\u00e2firler ve Peygambere kar\u015f\u0131 gelenler o g\u00fcn yerle bir olmay\u0131 \u00f6zlemle isterler. Onlar Allah’tan hi\u00e7bir s\u00f6z saklayamazlar.”<\/p>\n

Bir \u00f6nceki ayette “y\u00fcce Allah’\u0131n zerre kadar haks\u0131zl\u0131k yapmad\u0131\u011f\u0131” vurgulanarak zihinler bu K\u0131yamet tablosuna haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131. Demek ki, terazisi bir k\u0131l ucu kadar oynakl\u0131k g\u00f6stermeyen kat\u0131ks\u0131z adaletle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Ayr\u0131ca iyilikler b\u00fcy\u00fct\u00fclmekte ve \u00f6d\u00fclleri y\u00fcce Allah’\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z ba\u011f\u0131\u015f\u0131 eklenerek fazla fazla verilmektedir. Bu, rahmeti hakketmi\u015f olanlara y\u00f6nelik bir ihsandan ve imanlar\u0131 ve iyi amelleri ile Allah’\u0131n l\u00fctfunu istemi\u015f olanlara d\u00f6n\u00fck kat\u0131ks\u0131z bir l\u00fctuftan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Ama gelelim \u015fu adamlara. Hani \u015fu yanlar\u0131nda ne iman ve ne de iyi amel birikimi getirmemi\u015f olanlara. Hani yanlar\u0131nda sadece k\u00fcf\u00fcr ve k\u00f6t\u00fc amel getirmi\u015f nasipsizlere. Acaba o g\u00fcn onlar\u0131n hali nice olacak? Evet, “Her \u00fcmmete kar\u015f\u0131 birer \u015fahid tutaca\u011f\u0131m\u0131z -Her \u00fcmmetin peygamberini o \u00fcmmetin aleyhinde tan\u0131kl\u0131k yapmaya \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z- ve seni de kendilerine kar\u015f\u0131 \u015fahid g\u00f6sterece\u011fimiz g\u00fcn” acaba ne yapacaklar?<\/p>\n

\u0130\u015fte o anda tablonun canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 manzara, t\u00fcm somutlu\u011fu ile kar\u015f\u0131m\u0131za dikiliyor. U\u00e7suz-bucaks\u0131z bir toplant\u0131, bir hesap verme alan\u0131. Her \u00fcmmet orada. Her \u00fcmmetin ba\u015f\u0131na i\u015fledikleri ameller hakk\u0131nda tan\u0131kl\u0131k edecek bir \u015fahid dikilmi\u015f. \u015eu k\u00e2firler; hani \u015fu kendini be\u011fenmi\u015fler, hava atanlar, cimriler, pintilik te\u015fvik\u00e7ileri, y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetlerin gizleyicileri, g\u00f6steri\u015f\u00e7iler ve y\u00fcce Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 hi\u00e7 umursamayanlar. \u0130\u015fte onlar. Sat\u0131rlar\u0131n kelimeleri aras\u0131nda neredeyse kendilerini g\u00f6r\u00fcr gibi oluyoruz. Bu u\u00e7suz-bucaks\u0131z alanda ayakta dikiliyorlar. Peygamberleri yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda, aleyhlerinde \u015fahitlik yapmak i\u00e7in tetikte bekliyor. \u0130\u015fte onlar. B\u00fct\u00fcn gizledikleri ve a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131 amelleri ile, b\u00fct\u00fcn k\u00e2firlikleri ve ink\u00e2rc\u0131l\u0131klar\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn gururlar\u0131 ve \u00e7al\u0131mlar\u0131 ile, b\u00fct\u00fcn cimrilikleri ve cimrilik telkinleri ile, b\u00fct\u00fcn g\u00f6steri\u015f\u00e7ilikleri ve g\u00f6z boyay\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131 ile i\u015fte onlar. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r ettikleri Yarat\u0131c\u0131n\u0131n; ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 saklad\u0131klar\u0131, k\u0131ym\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile vermeye k\u0131yamad\u0131klar\u0131 r\u0131zk\u0131n sahibinin huzurunda duruyorlar. Hi\u00e7 inanmam\u0131\u015f olduklar\u0131 bir g\u00fcnde ve direktiflerine kar\u015f\u0131 geldikleri Peygamberin yan\u0131 ba\u015f\u0131nda. Acaba halleri nicedir?!<\/p>\n

Bu manzarada yo\u011fun bir a\u015fa\u011f\u0131lanma, horlanma, peri\u015fanl\u0131k, utan\u00e7 ve pi\u015fmanl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Yan\u0131s\u0131ra ac\u0131 itiraflar\u0131n titrek sesleri geliyor kulaklar\u0131m\u0131za. \u00c7\u00fcnk\u00fc ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131k hi\u00e7bir yarar\u0131 yok burada.<\/p>\n

Ayet bu s\u00f6ylediklerimizi tek tek say\u0131p tasvir etmiyor. Fakat o insan ruhunun derinliklerine i\u015fleyen “psikolojik bir tablo” \u00e7iziyor,bu \u00e7izgiler i\u015fte o tabloda beliriyor, bu g\u00f6lgelerin t\u00fcm\u00fc bu \u00e7izgilerin yanlar\u0131nda oyna\u015f\u0131yor. Peri\u015fanl\u0131k horlanm\u0131\u015fl\u0131k, a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015fl\u0131k, utan\u00e7 ve pi\u015fmanl\u0131k g\u00f6lgeleri. Okuyoruz:<\/p>\n

`K\u00e2firler ve Peygambere kar\u015f\u0131 gelenler o g\u00fcn yerle bir olmay\u0131 \u00f6zlemle isterler. Onlar Allah’tan hi\u00e7bir s\u00f6z saklayamazlar:”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu anlamlar\u0131, b\u00fct\u00fcn bu duygusal reaksiyonlar\u0131 bu canl\u0131 tablonun duyguland\u0131r\u0131c\u0131 imajlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile alg\u0131l\u0131yoruz. Bu anlamlar, bu duygular bu insanlar\u0131n \u00fczerinde oyna\u015f\u0131yor ve titre\u015fiyor. Onlar\u0131 ba\u015fka hi\u00e7bir tasvirci ya da analitik ifade tarz\u0131n\u0131n kelimelerinden alg\u0131layamayaca\u011f\u0131m\u0131z bir somutlukla, bir derinlikle, bir canl\u0131l\u0131k ve etkileyicilikle alg\u0131l\u0131yoruz. \u0130\u015fte Kur’an-\u0131 Kerim’in K\u0131yamet sahnelerine ve tasvirli anlat\u0131m\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer tablolar\u0131na ili\u015fkin canland\u0131rma \u00fcsl\u00fbbu b\u00f6yledir.<\/p>\n

\u0130\u00c7K\u0130 HASTALI\u011eI<\/p>\n

Bu ayetler gurubu y\u00fcce Allah’a kulluk etmeyi emretmek ve O’na herhangi bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131 yasaklamakla s\u00f6ze girmi\u015fti. Namaz, Allah’a kullu\u011fun en ayr\u0131lmaz g\u00f6stergesidir. Bu y\u00fczden a\u015fa\u011f\u0131daki ayette bu ibadetin ve O’na haz\u0131rl\u0131k niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan temizlenmenin baz\u0131 h\u00fck\u00fcmleri anlat\u0131l\u0131yor. Okuyoruz:
\n43- Ey m\u00fcminler sarho\u015fken ne dedi\u011finizi bilinceye kadar ve de c\u00fcn\u00fcpken -yolculuk hali d\u0131\u015f\u0131nda- y\u0131kanmad\u0131k\u00e7a namaza yakla\u015fmay\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

E\u011fer hasta ya da yolcu iseniz veya i\u00e7inizden biri hel\u00e2dan gelmi\u015f ise ya da kad\u0131nlara dokunmu\u015fsan\u0131z da bu durumlarda su bulamam\u0131\u015fsan\u0131z temiz bir toprakla teyemm\u00fcm ediniz, temiz topra\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fcze ve ellerinize s\u00fcr\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, affedicidir.<\/p>\n

Burada \u0130sl\u00e2m sisteminin cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan tutup \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman topluma y\u00f6nelik zincirleme e\u011fitim s\u00fcrecinin bir halkas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. \u0130\u00e7ki cahiliye toplumunun k\u00f6kl\u00fc ve yayg\u0131n bir gelene\u011fi, ayn\u0131 zamanda ay\u0131rd edici bir sembol\u00fc idi. O zaten eski-yeni hemen hemen b\u00fct\u00fcn cahiliye toplumlar\u0131n\u0131n ay\u0131rd edici bir simgesidir. Nitekim o cahiliyenin doru\u011funa t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde eski Roma toplumunun ve ayn\u0131 \u015fekilde eski Pers-\u0130ran toplumunun da ay\u0131rd edici simgesi olmu\u015ftu. Bu k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131k bug\u00fcn de cahiliyenin doru\u011funda dola\u015fan Avrupa ve Amerika toplumlar\u0131n\u0131n ay\u0131rd edici simgesidir. Bu durum kl\u00e2sik cahiliye d\u00f6neminden bile daha ilkel bir cahiliye d\u00f6nemi ya\u015f\u0131yan geri kalm\u0131\u015f Afrika toplumlar\u0131nda da aynen b\u00f6yledir.<\/p>\n

Modern cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinden biri olan \u0130sve\u00e7’te ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda her ailede, g\u00fcndelik bir i\u00e7ki seans\u0131 d\u00fczenlenirdi. Ki\u015fi ba\u015f\u0131na t\u00fcketilen i\u00e7ki miktar\u0131 ortalama olarak yirmi litre dolaylar\u0131nda idi. Bu durumun tehlikeli oldu\u011funu ve alkolikli\u011fin h\u0131zla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren h\u00fck\u00fcmet i\u00e7ki sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 azaltmaya, t\u00fcketimini frenlemeye y\u00f6neldi ve bunun i\u00e7in herkese a\u00e7\u0131k yerlerde i\u00e7ki i\u00e7meyi yasaklad\u0131. Fakat birka\u00e7 y\u0131l sonra bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n gev\u015fetilmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00d6nce yemek yeme \u015fart\u0131 ile lokantalarda i\u00e7ki i\u00e7ilmesine izin verildi. Arkas\u0131ndan belirli halka a\u00e7\u0131k yerlerde gece yar\u0131s\u0131na kadar i\u00e7ki i\u00e7mek serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Gece yar\u0131s\u0131ndan sonra sadece bira i\u00e7ilebiliyordu. \u015eimdilerde ise \u0130sve\u00e7 gen\u00e7li\u011fi aras\u0131nda alkoliklik katlanan bir h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor!<\/p>\n

Amerika’ya gelince bir zamanlar h\u00fck\u00fcmet bu k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131\u011fa son vermeye giri\u015fti. Bu ama\u00e7la 1919 y\u0131l\u0131nda alayc\u0131 bir ifade ile “Kurutma Kanunu” diye adland\u0131r\u0131lan bir kanun \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kanun i\u00e7ki arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile “\u0131slanmay\u0131” yasakl\u0131yordu! Kanun on d\u00f6rt y\u0131l y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kald\u0131, fakat 1933 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmet bu kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n

Bu s\u00fcre i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn bas\u0131n ve yay\u0131n organlar\u0131 seferber edilerek m\u00fcthi\u015f bir anti-alkolizm kampanyas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Bu u\u011furda bir\u00e7ok propaganda filmleri \u00e7ekildi, \u00e7ok say\u0131da bilimsel konferans verildi. Yap\u0131lan hesaplara g\u00f6re devlet bu anti-alkolizm kampanyas\u0131 i\u00e7in altm\u0131\u015f milyon dolardan fazla para harcad\u0131. S\u0131rf bu ama\u00e7la yay\u0131nlanan kitaplar ve bro\u015f\u00fcrler onlarca milyon sayfa tutuyordu. Devlet on d\u00f6rt y\u0131lda bu kanunu y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in M\u0131s\u0131r paras\u0131 ile iki y\u00fcz ellimilyon harcamak zorunda kald\u0131. Bu kampanya boyunca \u00fc\u00e7y\u00fcz ki\u015fi idam edildi, be\u015fy\u00fcz otuziki bin \u00fc\u00e7y\u00fcz otuzbe\u015f ki\u015fi hapse at\u0131ld\u0131. Kesilen para cezalar\u0131n\u0131n toplam M\u0131s\u0131r paras\u0131 ile onalt\u0131 milyona ula\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca bu kanuna g\u00f6re el konan mallar\u0131n de\u011feri yine M\u0131s\u0131r para birimi ile d\u00f6rty\u00fcz milyon tutuyordu. Peki sonunda ne oldu? H\u00fck\u00fcmet bunca \u00e7abadan sonra geri ad\u0131n\u0131 atarak bu kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2miyet’e gelince o cahiliye toplumunun bu derin yaras\u0131n\u0131 Kur’an’\u0131n birka\u00e7 ayeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturdu.<\/p>\n

\u0130\u015fte gerek psikolojik hastal\u0131klar\u0131 ve gerekse sosyal rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 tedavi etme konusunda ilahi sistem ile eski-yeni b\u00fct\u00fcn cahiliye sistemleri aras\u0131ndaki fark budur.<\/p>\n

Alkoll\u00fc i\u00e7ki tutkunlu\u011funun cahiliye toplumunda ne derece yayg\u0131n bir hastal\u0131k oldu\u011funu kavrayabilmek i\u00e7in o d\u00f6nemin g\u00f6zde edebiyat t\u00fcr\u00fc olan \u015fiire ba\u015fvurmam\u0131z gerekir. O d\u00f6nemin \u015fiirlerini okurken “alkoll\u00fc i\u00e7ki”nin ba\u015fta gelen edebi malzemelerden ve en \u00e7ok i\u015flenen edebi temalardan biri oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. T\u0131pk\u0131 sosyal hayat\u0131n en temelli unsurlar\u0131ndan biri oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

Bu toplumda i\u00e7ki ticareti o kadar yayg\u0131nd\u0131 ki, “ticaret” kelimesi i\u00e7ki al\u0131\u015f-veri\u015fi ile anlamda\u015f hale gelmi\u015f, “ticaret” denince hemen akla i\u00e7ki al\u0131m-sat\u0131m\u0131 gelir olmu\u015ftu. Nitekim \u00fcnl\u00fc muall\u00e2ka \u015fairi Lebid \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

“Ben o i\u00e7ki meclisinin ba\u015f sohbet\u00e7isi oldum.<\/p>\n

\u0130\u00e7kiler fl\u00e2mas\u0131n\u0131n dikildi\u011fi ve pahalland\u0131\u011f\u0131 nice yere ilk ko\u015fan ben oldum.”<\/p>\n

\u015eair Amr b. Kamia’n\u0131n \u015fu beytinde de “ticaret” teriminin alkoll\u00fc i\u00e7ki anlam\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

“Elbisemi ve i\u00e7indekini (kendimi) s\u00fcr\u00fckl\u00fcyordum hani<\/p>\n

En yak\u0131n i\u00e7ki sat\u0131\u015f yerine do\u011fru ve sarho\u015flu\u011fu silkeliyordum.”<\/p>\n

\u0130\u00e7kili toplant\u0131lara ili\u015fkin tasvirler ve \u00f6vg\u00fcler cahiliye \u015fiirinde s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ve bu \u015fiire damga basan temalar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir. Mesel\u00e2 \u00fcnl\u00fc muall\u00e2ka \u015fairi \u0130mri-il Kays \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

“\u00c7ocukluk \u00e7ay\u0131 art\u0131k geride b\u0131rakt\u0131m. Fakat hayattan sadece \u015fu d\u00f6rt \u015fey ile yolda\u015f olmay\u0131 bekliyorum.<\/p>\n

Bunlardan biri i\u00e7ki arkada\u015flar\u0131ma, “Haydi bulu\u015fal\u0131m” demektir. Ye\u015fil bir \u00e7imenlikte, dere ba\u015f\u0131nda geceleyin i\u00e7ki alemi yapal\u0131m<\/p>\n

Bunlardan biri de \u00fczerine ok at\u0131lan atlar\u0131 y\u00fcreklendirip \u015faha kald\u0131rmakt\u0131r. Korkudan g\u00fcvenli bir kuytulu\u011fa s\u0131\u011f\u0131nmaya kalk\u0131\u015fan atlar\u0131.<\/p>\n

Bir ba\u015fka \u00fcnl\u00fc Muall\u00e2ka \u015fairi olan Tarafa b. Abd da \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

“E\u011fer soylu bir delikanl\u0131n\u0131n hayat\u0131na anlam kazand\u0131ran \u015fu \u00fc\u00e7 \u015fey olmasayd\u0131 Dedemin \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6peyim ki, son ziyaret\u00e7ilerimin hayat\u0131mdan umut kesip ne zaman yan\u0131mdan kalkt\u0131klar\u0131n\u0131 hi\u00e7 umursamazd\u0131m.<\/p>\n

Bunlardan biri sabahleyin her sarho\u015ftan \u00f6nce davranarak i\u00e7ki i\u00e7mektir. S\u00fcrekli \u015fekilde i\u00e7ki i\u00e7erim, co\u015far\u0131m.<\/p>\n

Hem kendi kazand\u0131\u011f\u0131m ve hem de bana miras kalan her \u015feyi satar savururum.<\/p>\n

T\u00fcm kabilem beni b\u0131rak\u0131p ka\u00e7\u0131ncaya,<\/p>\n

Ve \u00f6l\u00fcme terk edilmi\u015f s\u00fcnepe deve gibi yaln\u0131z ba\u015f\u0131ma kal\u0131ncaya kadar.<\/p>\n

Yine \u00fcnl\u00fc bir cahiliye d\u00f6nemi \u015fairi olan A’\u015f\u00e2’n\u0131n bir \u015fiiri \u015f\u00f6yledir: “\u0130yi bilirsin ki, ben i\u00e7ki i\u00e7erim<\/p>\n

Hem evimde otururken ve hem de yolculuk s\u0131ras\u0131nda<\/p>\n

\u00c7ay\u0131rda o kadar o kadar ge\u00e7 vakte kadar i\u00e7erim ki,<\/p>\n

“\u00c7ay\u0131ra \u00e7\u00f6ken gece karanl\u0131\u011f\u0131 amma da uzad\u0131” dedirtirim.”<\/p>\n

Bir ba\u015fka tan\u0131nm\u0131\u015f eski arap \u015fairi de \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n

“\u0130\u00e7ki i\u00e7erim<\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck kadehler ile Sarho\u015f olunca art\u0131k ben<\/p>\n

Masallardaki konak ve sedir saraylar\u0131n\u0131n sahibiyim Fakat ay\u0131l\u0131verince, o zaman ben<\/p>\n

Sadece k\u00f6rpe kuzunun ve devenin sahibiyim” Cahiliye \u015fiirinden bu t\u00fcr \u00f6rnekler pek \u00e7oktur.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m toplumunda i\u00e7ki yasaklamas\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131 boyunca enteresan olaylar ya\u015fand\u0131. Bu olaylar\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f kahramanlar\u0131 vard\u0131r. Hz. \u00d6mer, Hz. Ali, Hz. Hamza, Hz. Abdurrahman b. Avf ve bunlar ayar\u0131nda daha bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fc isim bu kahramanlar aras\u0131nda yer al\u0131r. Gerek bu enteresan olaylar\u0131 ve gerekse bu olaylar\u0131n \u00fcnl\u00fc kahramanlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirince alkoll\u00fc i\u00e7ki tutkunlu\u011funun cahiliye d\u00f6nemi Arap toplumunda ne kadar yayg\u0131n bir hastal\u0131k oldu\u011funu, ba\u015fkaca ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiye hacet kalmadan kavrar\u0131z.<\/p>\n

Bir rivayete g\u00f6re Hz. \u00d6mer, nas\u0131l m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu anlatan hat\u0131ralar\u0131n bir yerinde der ki; “Ben cahiliye d\u00f6neminde m\u00fcthi\u015f bir ayya\u015ft\u0131m. \u00d6yle ki, s\u00fcrekli olarak `Falanca ayya\u015f ile bulu\u015fal\u0131m da birlikte i\u00e7elim’ diye konu\u015furdum.”<\/p>\n

Hz. \u00d6mer m\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra da \u015fu ayet ininceye kadar i\u00e7ki i\u00e7meye devam etti:<\/p>\n

“Sana i\u00e7ki ve kumar hakk\u0131nda soru sorarlar. De ki; `Onlar\u0131n ikisinde de b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah vard\u0131r. \u0130nsanlara baz\u0131 yararlar\u0131 varsa da g\u00fcnahlar\u0131 yararlar\u0131ndan b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.” (Bakara Suresi, 219)<\/p>\n

Hz. \u00d6mer, bu ayetin ini\u015fi \u00fczerine “Allah’\u0131m, bize i\u00e7ki hakk\u0131nda kesin ve doyurucu bir a\u00e7\u0131klama yap” diye dua etti ve i\u00e7ki i\u00e7meye devam etti. Bir s\u00fcre sonra incelemekte oldu\u011fumuz ayet indi:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, sarho\u015fken ne dedi\u011finizi bilinceye kadar namaza durmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Hz. \u00d6mer, bu ayetin ini\u015fi \u00fczerine de “Allah’\u0131m, bize i\u00e7ki hakk\u0131nda kesin ve doyurucu bir a\u00e7\u0131klama yap” diye dua ederek yine i\u00e7ki i\u00e7meye devam etti. Ta ki, \u015fu kesin yasaklama ayetleri ininceye kadar:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler! \u0130\u00e7ki, kumar, an\u0131t ta\u015flar\u0131 ve fal oklar\u0131 \u015feytan i\u015fi i\u011fren\u00e7liklerdir. Bunlardan uzak durunuz ki, kurtulu\u015fa eresiniz.”<\/p>\n

“\u015eeytan, i\u00e7ki ve kumar yolu ile aran\u0131za d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve kin tohumlar\u0131 ekmek, sizi Allah’\u0131 anmaktan ve namazdan al\u0131koymak ister. Art\u0131k bunlara son veriyorsunuz, de\u011fil mi?” (Maide S\u00fcresi, 90-91)<\/p>\n

Bu ayetlerin ini\u015fi \u00fczerine Hz. \u00d6mer “Son verdik, son verdik” dedi ve i\u00e7kiyi kesinlikle b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, sarho\u015fken namaza durmay\u0131z…” diye ba\u015flayan ayetin ini\u015f sebebine ili\u015fkin iki rivayet vard\u0131r. Bu iki rivayetin zincirinde muhacirlerden Hz. Ali ve Abdurrahman b. Avf ile Ens\u00e2rdan Saad b. Muaz vard\u0131r. Rivayetlerin anlatt\u0131\u011f\u0131 olaylar \u015f\u00f6yle:<\/p>\n

\u0130bn-i Ebu Hatem’in Yunus b. Habib yolu ile Ebu Davud’a dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Musab b. Saad \u015f\u00f6yle diyor: “Saad hakk\u0131nda d\u00f6rt ayet indi. \u015e\u00f6yle ki, bir defas\u0131nda Ensardan biri yemek haz\u0131rlad\u0131, Ensardan ve Muhacirlerden baz\u0131 arkada\u015flar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Yedik, i\u00e7tik, sonunda sarho\u015f olduk. Arkas\u0131ndan \u00f6v\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131k. Bu arada arkada\u015flardan biri devenin \u00e7ene kemi\u011fi ile Saad’\u0131n burnunu yaralad\u0131. Bu olaydan sonra Saad’\u0131n burnu yaral\u0131 kald\u0131. Bu olay i\u00e7kinin yasaklanmas\u0131ndan \u00f6nce olmu\u015ftu. Bunun \u00fczerine “Ey m\u00fcminler, sarho\u015fken namaza durmayan\u0131z…” ayeti indi” (Bu hadis, \u015eubeden rivayet edilmi\u015f olarak ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde M\u00fcslim’de yer al\u0131r.)<\/p>\n

\u0130bn-i Ebu Hatem, Muhammed b. Ammar, Abdurrahman b. Abdullah De\u015ftuk\u00ee, Ebu Cafer ve Ata b. Saib yolu ile Ebu Abdurrahman Es-Selem\u00ee’ye dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Hz. Ali \u015f\u00f6yle diyor; “Bir defas\u0131nda Abdurrahman b. Avf yemek haz\u0131rlad\u0131 ve bizi evine \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bu arada bize i\u00e7ki de verdi. \u0130\u00e7ince sarho\u015f olduk. Namaz vakti gelince bir arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131 imaml\u0131\u011fa ge\u00e7irdiler. Arkada\u015f\u0131n\u0131z ne dedi\u011fini bilmedi\u011fi i\u00e7in K\u00e2fir\u00fbn suresini `Kul ya eyyuhel k\u00e2firun maa’budu ma ta’bud\u00fbn ve nahnu na’budu mata’bud\u00fbn’ (Manas\u0131 \u015fudur; De ki, Ey kafirler ben sizin tapt\u0131klar\u0131n\u0131za tapmam. Biz ise sizin tapt\u0131klar\u0131n\u0131za tapar\u0131z.) bi\u00e7iminde okudu. Bunun \u00fczerine `Ey m\u00fcminler, sarho\u015fken ne dedi\u011finizi bilinceye kadar namaza durmay\u0131n\u0131z’ ayeti indi.<\/p>\n

Cahiliye toplumunda i\u00e7ki tutkunlu\u011funun ne kadar yayg\u0131n bir hastal\u0131k oldu\u011funu kan\u0131tlamak i\u00e7in daha \u00e7ok rivayete, daha \u00e7ok \u00f6rne\u011fe yer vermemize gerek yok. S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 i\u00e7ki ve kumar bu toplumun geleneklerinde bariz ve i\u00e7i\u00e7e girmi\u015f iki hastal\u0131k idi.<\/p>\n

Peki, il\u00e2hi sistem bu yayg\u0131n gelene\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ne yapt\u0131? Hi\u00e7bir cidd\u00ee, sa\u011fl\u0131kl\u0131, bilin\u00e7li ve dengeli toplumun b\u00fcnyesinde yer vermeyece\u011fi bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u0130sl\u00e2m ne yapt\u0131? Bu sistem bir yandan bir\u00e7ok sosyal gelenekle i\u00e7i\u00e7e girmi\u015f, bir yandan da bir\u00e7ok ekonomik \u00e7\u0131kara malzeme olmu\u015f bu k\u00f6kl\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131kla nas\u0131l m\u00fccadeleye giri\u015fmi\u015ftir?<\/p>\n

\u0130lah\u00ee sistem b\u00fct\u00fcn bu problemleri a\u015fama a\u015fama inen birka\u00e7 ayet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ve yumu\u015fak ve so\u011fukkanl\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturdu. Bu m\u00fccadeleyi sava\u015fs\u0131z, kurbans\u0131z olarak ve hi\u00e7 bir kimsenin kam\u0131 ak\u0131tmaks\u0131z\u0131n kazand\u0131. Akan sadece \u015farap f\u0131\u00e7\u0131 ve tulumlar\u0131 ile sarho\u015flar\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131ndaki son i\u00e7ki yudumlar\u0131 oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc az sonra anlat\u0131laca\u011f\u0131 gibi adamlar i\u00e7ki yasa\u011f\u0131n\u0131 il\u00e2n eden ayeti i\u015fitince a\u011f\u0131zlar\u0131ndaki i\u00e7ki yudumlar\u0131n\u0131 yutmam\u0131\u015flar ve d\u0131\u015fa t\u00fck\u00fcrm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n ne devlete ve ne de otoriteye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 sadece Kur’an’\u0131n otoritesine sahip oldu\u011fu Mekke d\u00f6neminde bu sistemin i\u00e7ki ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00e7\u0131tlatan bir ayet indi. \u0130sl\u00e2m’\u0131n bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bu ayetin kelimeleri aras\u0131nda \u00e7\u0131kan bir i\u015faretle sezilebiliyordu.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ayet \u015fudur:<\/p>\n

“Hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n meyvalar\u0131ndan ve \u00fcz\u00fcmlerden i\u00e7ki ve temiz besin elde edersiniz…” (Nahl Suresi, 67)<\/p>\n

Bu ayette o zamanki Araplar\u0131n hurma meyvalar\u0131ndan ve \u00fcz\u00fcmden elde ettikleri sarho\u015fluk verici i\u00e7ki, temiz besinlerin kar\u015f\u0131s\u0131na konuyor, b\u00f6ylece i\u00e7ki ile temiz besinin ayr\u0131 nitelikte \u015feyler oldu\u011fu \u00eema ediliyor. Bu ima k\u00f6rpe m\u00fcsl\u00fcman\u0131n vicdan\u0131na hafif\u00e7e dokunan bir fiskeden ibaretti.<\/p>\n

Oysa i\u00e7ki al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 -daha do\u011frusu i\u00e7ki gelene\u011fi- ki\u015fisel al\u0131\u015fkanl\u0131k boyutlar\u0131n\u0131 a\u015fan bir derinli\u011fe sahipti. O ekonomik k\u00f6kleri olan bir sosyal gelenekti. Bu y\u00fczden b\u00f6ylesine ok\u015fay\u0131c\u0131 ve dolayl\u0131 bir fiskeden etkilenmeyecek derecede k\u00f6kl\u00fc idi.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n devlete ve otoriteye sahip oldu\u011fu Medine’de de i\u00e7kiyi devlet g\u00fcc\u00fc ile, k\u0131l\u0131\u00e7 zoru ile yasaklama yoluna ba\u015fvurulmad\u0131. \u0130lk \u00f6nce Kur’an otoritesi ‘ devreye kondu.<\/p>\n

B\u00f6ylece il\u00e2hi sistem. kollar\u0131n\u0131 s\u0131vayarak i\u015fe koyuldu. \u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi yumu\u015fakl\u0131\u011fa, zorlamas\u0131zl\u0131\u011fa, insan psikolojisine ve toplumsal \u015fartlara ili\u015fkin engin bilgiye dayan\u0131yordu.<\/p>\n

\u0130lk \u00f6nce m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sordu\u011fu sorulara cevap niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir ayetle i\u015fe giri\u015fildi. Bu sorular i\u00e7kiye ve kumara kar\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131n uyanmak \u00fczere oldu\u011funu simgeleyen ilk \u015fafak \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n m\u00fcjdecisi idi. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ayet \u015fudur:<\/p>\n

“Sana i\u00e7ki ve kumar hakk\u0131nda soru sorarlar. De ki; `Onlar\u0131n ikisinde de b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah vard\u0131r. \u0130nsanlara baz\u0131 yararlar\u0131 varsa da g\u00fcnahlar\u0131 yararlar\u0131ndan b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.” (Bakara Suresi, 219)<\/p>\n

Bu ilk sesleni\u015f idi. Bu ses m\u00fcsl\u00fcmana akla yak\u0131n ve s\u0131cak geldi, ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m hukukunun mant\u0131\u011f\u0131 ile de ba\u011fda\u015f\u0131yordu. \u00e7\u00fcnk\u00fc her hangi bir \u015feyin hel\u00e2l, haram ya da mekruh olmas\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131 ve gerek\u00e7esi o \u015feyde g\u00fcnah\u0131n m\u0131, yoksa yararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n m\u0131 bask\u0131n oldu\u011fu sorusunun cevab\u0131 idi. Madem ki, i\u00e7kinin ve kumar\u0131n g\u00fcnah\u0131, faydas\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fc, mesele yok, buras\u0131 yol ayr\u0131m\u0131 noktas\u0131 oldu.<\/p>\n

Fakat mesele bundan daha derindi. Nitekim bu y\u00fczden Hz. \u00d6mer -Evet, Hz. \u00d6mer!- “Allah’\u0131m, bize i\u00e7ki konusunda kesin, doyurucu bir a\u00e7\u0131klama yap” demi\u015fti. S\u0131rf bu olay bile bu gelene\u011fin Arap toplumu i\u00e7inde ne kadar derin k\u00f6klere sahip oldu\u011funu g\u00f6stermeye yeterli idi.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan da az \u00f6nce anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z,olaylar meydana geldi ve bu olaylar \u00fczerine “Ey m\u00fcminler, sarho\u015fken ne dedi\u011finizi bilinceye kadar namaza yakla\u015fmay\u0131n\u0131z.” ayeti indi.<\/p>\n

B\u00f6ylece ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc ve yumu\u015fak y\u00fczl\u00fc metod fonksiyonunu y\u00fcr\u00fctmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Bu ayetle at\u0131lan ad\u0131m, g\u00fcnah\u0131 faydas\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu gerek\u00e7e g\u00f6stererek insanlar\u0131 i\u00e7kiden nefret ettirmek ile \u015feytan i\u015fi bir i\u011fren\u00e7lik oldu\u011fu gerek\u00e7esine dayanarak onu kesinlikle yasaklamak aras\u0131nda bir orta a\u015fama olu\u015fturuyordu. Bu orta a\u015faman\u0131n fonksiyonunu “i\u00e7ki al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131rmak” ya da “alkolikli\u011fin beline darbe vurmak” idi.<\/p>\n

Sebebine gelince bu a\u015famada namaz vakitlerine yak\u0131n saatlerde i\u00e7ki i\u00e7mek yasaklan\u0131yordu. \u00d6te yandan namaz vakitleri g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fik saatlerine da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Namaz vakitleri aras\u0131ndaki zaman aral\u0131klar\u0131 i\u00e7ki tutkunlar\u0131n\u0131 tahmin edecek derecede i\u00e7ki i\u00e7ip de sonra “ne dediklerini fark edecek” oranda ay\u0131lmalar\u0131na yetecek geni\u015flikte de\u011fildi. \u00dcstelik alkoliklerin gelenekle\u015ftirdikleri belirli vakitli i\u00e7ki seanslar\u0131 vard\u0131. Mesel\u00e2 “sebuh” sabahleyin i\u00e7ilen i\u00e7ki ve “gab\u00fbk” ak\u015famleyin i\u00e7ilen i\u00e7ki demekti. Oysa \u015fimdi bu seanslar ya bir namaz vakti ile \u00e7ak\u0131\u015f\u0131yor, ya da biraz sonras\u0131nda namaz vakti giriyordu. Bu durumda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n vicdan\u0131 namaz\u0131 k\u0131lmak ile. i\u00e7ki i\u00e7me hazz\u0131n\u0131 ya\u015famak aras\u0131nda kal\u0131yordu. \u00dcstelik bu vicdan, namaz\u0131 hayat\u0131n\u0131n temel dire\u011fi olarak alg\u0131lama bilincine ermi\u015fti.<\/p>\n

Bununla birlikte Hz. \u00d6mer -evet, Hz. \u00d6mer gibi se\u00e7kin bir m\u00fcsl\u00fcman!”Allah’\u0131m, bize i\u00e7ki konusunda kesin ve doyurucu bir a\u00e7\u0131klama yap” demi\u015fti.<\/p>\n

Sonra zaman ge\u00e7ti, olaylar birbirini izledi ve kesin darbeyi indirmek i\u00e7in sistemin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc uygun zaman geldi. Bunun \u00fczerine Maide suresinde yer alan yukarda okudu\u011fumuz \u015fu iki ayet indi. Bu ayetleri tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler! \u0130\u00e7ki, kumar, an\u0131t ta\u015flar\u0131 ve fal oklar\u0131 \u015feytan-i\u015fi i\u011fren\u00e7liklerdir. Bunlardan uzak durunuz ki, kurtulu\u015fa eresiniz.”<\/p>\n

“\u015eeytan, i\u00e7ki ve kumar yolu ile aran\u0131za d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve kin tohumlar\u0131 ekmek, sizi Allah’\u0131 anmaktan ve namazdan al\u0131koymak ister. Art\u0131k bunlara son veriyorsunuz, de\u011fil mi?” (Maide Suresi, 90-91)<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar bu emri i\u015fitir-i\u015fitmez ger\u00e7ekten i\u00e7kiyi b\u0131rak\u0131verdiler; her tarafta \u015farap f\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 ve \u015farap testileri k\u0131r\u0131larak i\u00e7lerindeki i\u00e7kiler sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fc. Hatta bu emri i\u00e7ki i\u00e7erken i\u015fiten ve hen\u00fcz a\u011fz\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ki yudumunu yutmam\u0131\u015f olan m\u00fcsl\u00fcmanlar da a\u011f\u0131zlar\u0131nda bulunan bu i\u00e7ki yudumlar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131ya t\u00fck\u00fcrd\u00fcler. Kur’an-\u0131 Kerim davay\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131, il\u00e2hi sistem ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015f ve g\u00fc\u00e7 kullanmak gere\u011fini duymaks\u0131z\u0131n otoritesini kabul ettirmi\u015fti!<\/p>\n

Fakat bu nas\u0131l olmu\u015ftu? Tarihte ba\u015fka hi\u00e7 bir \u00f6rne\u011fine rastlanmayan, b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin yasal d\u00fczenlemelerinde, hukuk\u00ee deneyimlerinde ve devlet y\u00f6netimi uygulamalar\u0131nda ba\u015fka bir e\u015fi bulunmayan bu mucize nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti?<\/p>\n

Bu mucize ger\u00e7ekle\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilahi sistem, insan psikolojisine kendine \u00f6zg\u00fc y\u00f6ntemi ile yakla\u015ft\u0131. Bu psikolojiye Allah otoritesi, Allah korkusu ve Allah g\u00f6zetimi, bir an bile Allah’\u0131n denetimi d\u0131\u015f\u0131nda,kalamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakt\u0131. Onu birbirinden kopuk istek ve arzular\u0131 ile de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak ele ald\u0131. K\u0131sacas\u0131 insan f\u0131trat\u0131n\u0131, bu f\u0131trat\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan y\u00fcce Allah’\u0131n re\u00e7etesi uyar\u0131nca tedavi etmeye koyuldu.<\/p>\n

\u0130nsan ruhunu \u00f6yle b\u00fcy\u00fck idealler ile doldurdu ki, orada i\u00e7ki ne\u015fesi ile sarho\u015fluk hayalleri ve sarho\u015flu\u011fun beraberinde getirdi\u011fi kof \u00f6v\u00fcnme ve b\u00f6b\u00fcrlenmeler ile doldurulacak bir bo\u015fluk b\u0131rakmad\u0131.<\/p>\n

Bu din, insan ruhunun bo\u015fluklar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck idealler ile doldurdu. Bu ideallerden biri t\u00fcm\u00fc ile insanl\u0131\u011f\u0131, \u015fu \u015fa\u015fk\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131 cahiliyenin kupkuru \u00e7\u00f6l\u00fcnden, bu \u00e7\u00f6l\u00fcn kavurucu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7arp\u0131c\u0131 karanl\u0131\u011f\u0131ndan, onur k\u0131r\u0131c\u0131 tutsakl\u0131\u011f\u0131ndan ve bo\u011fucu dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131p \u0130sl\u00e2m’\u0131n b\u00fcy\u00fcleyici bah\u00e7esine, bu bah\u00e7enin \u0131l\u0131k meltemine, parlak ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na, onurlu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve d\u00fcnya ile Ahireti kapsayan ufuk geni\u015fli\u011fine kavu\u015fturmakt\u0131r.<\/p>\n

Yine bu sistem, insan ruhunun bo\u015flu\u011funu -en \u00f6nemli ideali olan- iman ideali ile; o \u0131l\u0131k meltemli, g\u00f6n\u00fcl ok\u015fay\u0131c\u0131, i\u00e7 doyurucu ve \u00e7ekici duygunun co\u015fkusu ile doyurdu. B\u00f6ylece insan ruhunun; i\u00e7kinin yalanc\u0131 ne\u015fesine, bu ne\u015fenin as\u0131ls\u0131z, hayalleri i\u00e7inde y\u00fczmeye, kand\u0131r\u0131c\u0131 r\u00fcyalar\u0131 i\u00e7inde say\u0131klamaya art\u0131k ihtiyac\u0131 kalmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, iman\u0131n parlak kanatlar\u0131 ile y\u00fcce ruhlar aleminin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131na do\u011fru u\u00e7uyordu art\u0131k. Y\u00fcce Allah’\u0131n yak\u0131n\u0131nda, n\u00fbrunun ve y\u00fcceli\u011finin g\u00f6lgesi alt\u0131nda ya\u015f\u0131yordu. Bu e\u015fsiz yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n tad\u0131na vard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u00e7kinin tad\u0131ndan ve ne\u015fesinden i\u011freniyor, onun sarho\u015flu\u011funu ve co\u015fturuculu\u011funu reddediyor, pisli\u011finden ve i\u015fin sonundaki buruklu\u011fundan tiksiniyordu.<\/p>\n

Bu il\u00e2hi sistem, f\u0131trat\u0131 cahiliye hayat\u0131n\u0131n tortular\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rd\u0131, onun kap\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015fka bir anahtar ile a\u00e7\u0131lamayacak olan kap\u0131s\u0131n\u0131 -kendi \u015fifreli anahtar\u0131 ile a\u00e7\u0131p i\u00e7ine girdi; k\u00f6\u015fe-bucaklar\u0131nda, giri\u015f yollar\u0131nda, dehlizlerinde ve kuytuluklar\u0131nda gezindi. Buralara ayd\u0131nl\u0131k, canl\u0131l\u0131k, ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k, temizlik, uyan\u0131kl\u0131k, idealizm, iyili\u011fe ve b\u00fcy\u00fck i\u015flere ko\u015fma gayreti ile yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi \u015fevki a\u015f\u0131lad\u0131. Bu i\u015fi her \u015feyi bilen ve her\u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah’\u0131n f\u0131trat\u0131n mayas\u0131na koydu\u011fu kurallar uyar\u0131nca, bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n buyru\u011fu, \u015fartlar\u0131, k\u0131lavuzlu\u011fu ve \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131nca yapt\u0131.<\/p>\n

\u015eimdi, i\u00e7ki tutkunlu\u011fu, kumar tutkunlu\u011fu, bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra di\u011fer bir\u00e7ok al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n tutkunlu\u011fu, s\u00f6zde sportif oyunlar tutkunlu\u011fu, bu oyunlara seyirci olma tutkunlu\u011fu, h\u0131z-yar\u0131\u015f tutkunlu\u011fu, sinema tutkunlu\u011fu, “moda” ve “\u00e7\u0131plakl\u0131k” \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, bo\u011fa g\u00fcre\u015fleri tutkusu; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz cahiliye uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, end\u00fcstri \u00e7a\u011f\u0131 cahiliyesinin, bilin\u00e7siz insan s\u00fcr\u00fclerini kendinden ge\u00e7iren bir s\u00fcr\u00fc hobilerini ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 ihtiraslar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n pen\u00e7esinde k\u0131vrand\u0131\u011f\u0131 ruh bo\u015flu\u011funun g\u00f6stergeleridir. Bu ruhlar en ba\u015fta imandan yana, ikinci derecede de insan enerjisini yararl\u0131 bi\u00e7imde kanalize edecek b\u00fcy\u00fck ideallerden ve y\u00fcce \u00fclk\u00fclerden yana bo\u015fturlar. Bu durum, bu uygarl\u0131\u011f\u0131n insan enerjilerini normal yollardan tatmin edemedi\u011finin, bu konuda iflasa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut ve a\u00e7\u0131k ifadesinden ba\u015fka bir anlama gelmez. \u0130\u015fte insanlar\u0131 i\u00e7kiye ve kumara s\u00fcr\u00fckleyen, onlar\u0131 az \u00f6nce sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z deliliklerin ve \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131klar\u0131n pen\u00e7esine d\u00fc\u015f\u00fcren temel fakt\u00f6r; bu ruh bo\u015flu\u011fu ve bu f\u0131tri enerjileri doyuma kavu\u015fturma alan\u0131ndaki uygarl\u0131k ifl\u00e2s\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca zaman\u0131m\u0131z\u0131n insanlar\u0131n\u0131 bildi\u011fimiz, somut “delili\u011fin” \u00e7e\u015fitli psikolojik ve sinirsel hastal\u0131klar\u0131n ve anormalliklerin kuca\u011f\u0131na atan sebep de yine bu bo\u015fluk ve bu ifl\u00e2st\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m sisteminde bu e\u015fsiz i\u00e7kiyi b\u0131rakt\u0131rma mucizesini ger\u00e7ekle\u015ftiren fakt\u00f6r, ilgili ayetlerin kelimeleri de\u011fildir. Bu mucizeyi ger\u00e7ekle\u015ftiren fakt\u00f6r; bu kelimelerin belirdi\u011fi, ilkele\u015ftirdi\u011fi sistemdir. “\u0130nsan i\u015fi” olan de\u011fil, “insanlar\u0131n Rabbinin i\u015fi” olan sistem. \u0130\u015fte, bu sistem ile insanlar\u0131n benimsedikleri ve fazla i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 tecr\u00fcbelerle kan\u0131tlanm\u0131\u015f olan b\u00fct\u00fcn kul sistemleri aras\u0131ndaki k\u00f6kl\u00fc fark bu noktada yatar.<\/p>\n

Mesele sadece s\u00f6z s\u00f6ylemek de\u011fildir. S\u00f6zler \u00e7oktur. Herhangi bir filozof, herhangi bir \u015fair, herhangi bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, herhangi bir devlet adam\u0131 sistem, ak\u0131m ve felsefe ekol\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc veren parlak ve tutarl\u0131 bir tak\u0131m yaz\u0131lar yazabilir veya s\u00f6zler s\u00f6yleyebilir. Fakat insanlar\u0131n vicdanlar\u0131 bu s\u00f6zleri veya yaz\u0131lar\u0131 otoriteden yoksun sesler ya da yaz\u0131lar olarak alg\u0131layacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yaz\u0131lar ve s\u00f6zlere ili\u015fkin olarak “y\u00fcce Allah hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7, hi\u00e7bir destek indirmi\u015f de\u011fildir.” (Yusuf Suresi, 40) \u00c7\u00fcnk\u00fc kelimelere g\u00fc\u00e7 veren, ve otorite kazand\u0131ran fakt\u00f6r bunlar\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u00dcstelik insan kaynakl\u0131 sistemler, bu niteliklerinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz gere\u011fi olarak yap\u0131lar\u0131nda bir\u00e7ok yetersizlikler, \u015fahs\u00ee ihtiraslar, bilgi eksiklikleri ve noksanl\u0131klar ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

Acaba her\u015feyi bilen ve her \u015feyden haberdar olan yarat\u0131c\u0131n\u0131n sistemini bir yana b\u0131rakarak insanlar i\u00e7in hayat d\u00fczeni ortaya koymaya kalk\u0131\u015fanlar, hikmetli ve geni\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc yarat\u0131c\u0131n\u0131n koydu\u011fu kanunlar\u0131 bir yana b\u0131rakarak insanlar i\u00e7in ba\u015fka yasalar koymaya yeltenenler, toplumlara yarat\u0131c\u0131 ve tasarlay\u0131c\u0131 Rabbimizin ilkelerinden ba\u015fka ilkeler empoze etmeye kalk\u0131\u015fanlar acaba bu yal\u0131n, bu \u00e7\u0131plak ger\u00e7e\u011fi ne zaman kavrayacaklar?<\/p>\n

Evet, acaba bu adamlar bu kendini be\u011fenmi\u015flik kompleksinden ne zaman kurtulacaklar ve bu sa\u00e7ma ukal\u00e2l\u0131\u011fa ne zaman son verecekler?<\/p>\n

Bu ara a\u00e7\u0131klamay\u0131 burada noktalayarak yeniden ayetin incelemesine d\u00f6nelim:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, sarho\u015fken ne dedi\u011finizi bilinceye kadar ve de c\u00fcn\u00fcpken -yolculuk hali d\u0131\u015f\u0131nda- y\u0131kanmad\u0131k\u00e7a namaza yakla\u015fmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu ‘ayet, m\u00fcsl\u00fcmanlara sarho\u015fken -ne dediklerinin fark\u0131nda oluncaya kadar- namaza durmay\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 gibi c\u00fcn\u00fcpken de -yolculuk durumu d\u0131\u015f\u0131nda- y\u0131kanmad\u0131k\u00e7a namaz k\u0131lmay\u0131 yasakl\u0131yor.<\/p>\n

Yaln\u0131z bu ayette yer alan “Yolculuk” ve “Namaza yakla\u015fma” deyimlerinin ne anlama geldikleri tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ayetin anlatmak istedi\u011fi \u015fudur: C\u00fcn\u00fcp olan kimse y\u0131kanmad\u0131k\u00e7a camiye ne yakla\u015fabilir ve ne de i\u00e7ine girip .durabilir. Yaln\u0131z e\u011fer yolu caminin, mescidin \u00ef\u00e7inden ge\u00e7iyorsa bu durumda camiye, mescide girip \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n sak\u0131ncas\u0131 yoktur. Sebebine gelince Peygamberimizin zaman\u0131nda baz\u0131 sahabilerin oturduklar\u0131 odalar\u0131n kap\u0131lar\u0131 mescide a\u00e7\u0131l\u0131yor ve evlerine gidi\u015f-d\u00f6n\u00fc\u015f yollar\u0131 mescidden ge\u00e7iyordu. \u0130\u015fte bu ayette bu kimselere c\u00fcn\u00fcpken mescidden ge\u00e7i\u015f izni verilmi\u015f oluyordu. Yaln\u0131z y\u0131kanmad\u0131k\u00e7a mescidde kalamayacaklar ve tabi\u00ee olarak namaz k\u0131lamayacaklard\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise buradaki “Namaza yakla\u015fmak” deyimi namaza durmak, namaz k\u0131lmak anlam\u0131ndad\u0131r. B\u00f6yle olunca bu ayet, yolcu olmayan bir c\u00fcn\u00fcb\u00fcn namaz k\u0131lmas\u0131n\u0131 yasakl\u0131yor. C\u00fcn\u00fcp kimsenin y\u0131kanmad\u0131k\u00e7a camiye ya da mescide girip namaz k\u0131labilmesi i\u00e7in teyemm\u00fcm etmesi gerekir. Bu durumda teyemm\u00fcm, y\u0131kanman\u0131n, boy abdesti alman\u0131n yerine ge\u00e7mi\u015f olur. T\u0131pk\u0131 abdest alman\u0131n yerine ge\u00e7ti\u011fi gibi.<\/p>\n

Birinci g\u00f6r\u00fc\u015f daha hakl\u0131 ve daha mant\u0131kl\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikinci varsay\u0131m, yani yolculuk durumu ayn\u0131 ayetin daha sonraki c\u00fcmlelerinde anlat\u0131l\u0131yor. Bu y\u00fczden e\u011fer ayetin ba\u015flang\u0131c\u0131ndaki bu “Yolculu\u011fu” normal yolculuk anlam\u0131na al\u0131rsak o zaman ayn\u0131 ayette bir h\u00fck\u00fcm iki defa tekrarlanm\u0131\u015f olur ki, bunun hi\u00e7bir zorunlu gerek\u00e7esi yoktur. \u015eimdi de ayetin devam\u0131n\u0131 okuyoruz:<\/p>\n

“E\u011fer hasta ya da yolcu iseniz veya i\u00e7inizden biri hel\u00e2dan gelmi\u015f ise ya da kad\u0131nlara dokunmu\u015fsan\u0131z da bu durumlarda su bulamam\u0131\u015fsan\u0131z temiz bir toprakla teyemm\u00fcm ediniz, temiz topra\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcn\u00fcze ve ellerinize s\u00fcr\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, affedicidir.”<\/p>\n

Bu ayet hem c\u00fcn\u00fcp olup y\u0131kanmas\u0131, boy abdesti almas\u0131 gereken yolcunun durumunu ve hem de abdestini bozup abdest alma zorunlulu\u011fu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan yolcunun durumunu kapsam\u0131na al\u0131r.<\/p>\n

Ayet bu yolcunun durumu ile c\u00fcn\u00fcp olan ya da abdestsiz olan hastan\u0131n durumunu, yan\u0131s\u0131ra hel\u00e2dan gelen (Ayet-i Kerimede hela Gait \u015feklinde ifade edilmektedir. Gaitten maksat o d\u00f6nemde insanlar\u0131n tuvalet ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in kazd\u0131klar\u0131 \u00e7ukura denir. Ayette kaz\u0131lan \u00e7ukura def-i hacette bulunman\u0131n zikredilmesi yerine “O \u00e7ukurdan gelme” ifadesi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. ilahi kelama lay\u0131k bir \u00fcslubtur.) yani abdest bozup abdest almas\u0131 gereken kimsenin durumunu ve bunlara ek olarak “kad\u0131nlara dokunanlar”\u0131n durumunu ayn\u0131 say\u0131yor, bir g\u00f6r\u00fcyor. Yaln\u0131z ayette \u00f6nemli bir incelik var. “Hel\u00e2” insanlar\u0131n abdest bozduklar\u0131 \u00e7ukur yerler demektir. Buradan abdest bozma eylemi “hel\u00e2”dan gelme bi\u00e7iminde son derece nazik ve dolayl\u0131 bir dille ifade ediliyor.<\/p>\n

“Kad\u0131nlara dokunma” deyimi hakk\u0131nda da de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fler, farkl\u0131 yorumlar vard\u0131r. \u015e\u00f6yle ki:<\/p>\n

Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bu deyim “Cinsel ili\u015fki i\u015fi”ni anlatmak isteyen dolayl\u0131 bir ifadedir. O zaman bu eylem, tabii ki, y\u0131kanmay\u0131, boy abdesti almay\u0131 gerektirir.<\/p>\n

Ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bu deyim ger\u00e7ekten bildi\u011fimiz dokunma, yani erkek v\u00fccudunun herhangi bir organ\u0131n\u0131n, kad\u0131n v\u00fccudunun herhangi bir yerine<\/p>\n

de\u011fmesi anlam\u0131na gelir. Bu durum baz\u0131 f\u0131k\u0131h mezheplerine g\u00f6re abdest almay\u0131 gerektirir, baz\u0131 mezheplere g\u00f6re b\u00f6yle bir gereklilik do\u011furmaz. Bu mesele ile ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 tart\u0131\u015fmalar f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131nda bulunabilir. Biz bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz:<\/p>\n

a- Erkek ile kad\u0131n\u0131n birbirine dokunmalar\u0131 kesinlikle abdest tazelemeyi gerektirir.<\/p>\n

b- E\u011fer dokunan ve dokunulan taraflar bu dokunma eylemi y\u00fcz\u00fcnden nefislerinde bir uyanma hissetmi\u015fler ise o zaman bu dokunma eylemi abdest yenilemeyi gerektirir.<\/p>\n

c- E\u011fer dokunan taraf kendi i\u00e7 alg\u0131s\u0131 ile bu dokunu\u015fun nefsini uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissederse bu dokunu\u015fundan dolay\u0131 abdest yenilemesi gerekir.<\/p>\n

d- Kad\u0131na dokunmak kesinlikle abdest yenilemeyi gerektirmez. Erke\u011fin kar\u0131s\u0131na sar\u0131lmas\u0131, \u00f6pmesi de b\u00f6yledir, yani abdesti bozmaz.<\/p>\n

Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 meselelere ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn benzeri f\u0131k\u0131h tart\u0131\u015fmalar\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu meselenin b\u00fct\u00fcn farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri de Peygamberimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) tercihlerini destekleyen s\u00f6zlerine ve davran\u0131\u015flar\u0131na dayand\u0131rmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Bizim ki\u015fisel tercihimize g\u00f6re ayetteki “Ya da kad\u0131nlara dokunmu\u015fsan\u0131z” ifadesi kinaye yolu ile y\u0131kanmay\u0131 gerektiren eylem (cinsel ili\u015fki) anlam\u0131na gelir. B\u00f6yle olunca bu eylemden dolay\u0131 abdest al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ya da gerekmedi\u011fi ileri s\u00fcren b\u00fct\u00fcn tart\u0131\u015fmal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri burada zikretmeyi bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan gereksiz buluyoruz.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu durumlarda ister y\u0131kanmak ve ister abdest almak gerekmi\u015f olsun, e\u011fer su bulunmaz ise ya da su bulunur da kullan\u0131lmas\u0131 zararl\u0131 olursa yahut y\u0131kanmay\u0131 ve abdest almas\u0131 gereken kimsenin su kullanacak g\u00fcc\u00fc yoksa teyemm\u00fcm etmek, y\u0131kanman\u0131n ve abdest alman\u0131n yerine ge\u00e7er. Okudu\u011fumuz ayette teyemm\u00fcmden \u015f\u00f6yle s\u00f6z ediliyor:<\/p>\n

“…Temiz bir toprakla teyemm\u00fcm ediniz.”<\/p>\n

Yani pak, temiz bir topra\u011fa ba\u015fvurunuz. Ayette kullan\u0131lan “sa\u00eed” kelimesi toprak, ta\u015f, duvar gibi yer cinsinden olan her \u015fey anlam\u0131na gelir. S\u00f6z konusu toprak, havada u\u00e7u\u015fup binek hayvan\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na ya da yatak d\u00f6\u015fe\u011fi \u00fczerine konan tozlardan olu\u015fmu\u015f olabilir. Yeter ki, bu tozlar \u00fczerlerine inecek el darbeleri arkas\u0131ndan havada u\u00e7u\u015fabilsinler.<\/p>\n

Teyemm\u00fcm almak i\u00e7in ya avu\u00e7 i\u00e7leri ile toprakl\u0131 y\u00fczeye bir kere vurulduktan sonra avu\u00e7lar silkelenerek \u00f6nce y\u00fcz ve arkas\u0131ndan dirseklere kadar kollar ovulur, ya da avu\u00e7 i\u00e7leri ile topra\u011fa iki kez vurulur ve birinci darbeden sonra y\u00fcz, ikinci darbeden sonra da dirsekler ovulur. Bu meseleye ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 f\u0131k\u0131h tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n sebeplerini, dayanaklar\u0131n\u0131 burada hat\u0131rlatmay\u0131 gerekli g\u00f6rm\u00fcyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu din, kolay uygulanabilir bir sistem getiriyor ve teyemm\u00fcm h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ortaya konmas\u0131, bu kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyan kan\u0131tlardan biridir. Ayetin sonu\u00e7 c\u00fcmlesini okuyoruz:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, affedicidir.”<\/p>\n

Bu sonu\u00e7 c\u00fcmlesi bize s\u00f6z konusu kolayl\u0131\u011f\u0131n, yetersizlikleri anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131laman\u0131n kusurlar\u0131 ho\u015f g\u00f6rmenin ve hatalar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131n s\u0131cak mesaj\u0131n\u0131 vermektedir.<\/p>\n

TEYEMM\u00dcM\u00dcN H\u0130KMET\u0130<\/p>\n

Bu ayetin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 ve bu dersi noktalamadan \u00f6nce bu k\u0131sa ayetin i\u00e7erdi\u011fi bir inceli\u011fe de\u011finmek istiyoruz. \u00dcnce teyemm\u00fcm\u00fcn hikmeti \u00fcz\u00e8rinde dural\u0131m, daha do\u011frusu bu ibadetin y\u00fcce Allah’\u0131n kavramam\u0131z\u0131 l\u00fctfetti\u011fi baz\u0131 hikmetlerini hat\u0131rlatmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n

\u015eunu hemen belirtelim ki, \u0130sl\u00e2m’\u0131n yasal d\u00fczenlemelerinin ve ibadetlerinin hikmetlerini ara\u015ft\u0131ranlar bazan \u015f\u00f6yle bir sakat yola ba\u015fvururlar. \u0130nceledikleri yasal d\u00fczenlemenin ya da ibadetin b\u00fct\u00fcn hikmetlerini teker teker aray\u0131p bulduklar\u0131 ve ortada bulduklar\u0131 hikmetler d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka hikmet kalmad\u0131\u011f\u0131 izlenimini uyand\u0131ran kesin bir dil kullan\u0131rlar. E\u011fer elimizde hikmetleri s\u0131n\u0131rlayan bizzat \u0130sl\u00e2m kaynakl\u0131 bir delilimiz yoksa Kur’an’\u0131n nasslar\u0131na ve yasal h\u00fck\u00fcmlerine b\u00f6yle bir metodla yakla\u015fmam\u0131z son derece sakat bir tutumdur. Bunun yerine her zaman \u015f\u00f6yle dememiz do\u011fru olur: “Bu nass ya da bu h\u00fck\u00fcm hakk\u0131nda bizim bulabildi\u011fimiz, fark edebildi\u011fimiz hikmet ya da hikmetler bu kadard\u0131r. Bu nass\u0131n ya da bu h\u00fckm\u00fcn s\u00f6yledi\u011fimiz d\u0131\u015f\u0131nda taraf\u0131m\u0131zdan fark edilemeyen ve alg\u0131lanamayan ba\u015fka s\u0131rlar\u0131, ba\u015fka hikmetleri olabilir”. B\u00f6yle demekle il\u00e2hi h\u00fck\u00fcmler kar\u015f\u0131s\u0131nda insan akl\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131t kutupla\u015fmalar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131na d\u00fc\u015fmeden, lay\u0131k oldu\u011fu ger\u00e7ek yerine koymu\u015f oluruz.<\/p>\n

Bu hat\u0131rlatmay\u0131 yapmam\u0131n sebebi \u015fudur: Aralar\u0131nda iyi niyetlilerin de bulundu\u011fu baz\u0131 kimseler \u0130sl\u00e2miyet’in nasslar\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmlerini insanlara aktar\u0131rken yanlar\u0131nda pratik insan deneyimlerinden veya “Modern bilim”in bulu\u015flar\u0131ndan derlenen belirli hikmetlerini sunmaya merakl\u0131d\u0131rlar. Bu iyi bir tutumdur. Fakat bir yere kadar, a\u015f\u0131lmamas\u0131 gereken bir s\u0131n\u0131ra kadar. Bu s\u0131n\u0131r az \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz \u00e7izginin \u00f6tesine ge\u00e7memelidir.<\/p>\n

Mesel\u00e2 \u00e7o\u011fu yorumlarda namazdan \u00f6nce al\u0131nan abdestin hikmetinin temizlik oldu\u011fu s\u00f6ylene gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Abdestin b\u00f6yle bir amac\u0131 i\u00e7erdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Fakat e\u011fer onun tek amac\u0131n\u0131n bu oldu\u011funu, bundan ba\u015fka hi\u00e7bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylersek i\u015fte bu son derece sakat, ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenilmez bir yakla\u015f\u0131m tarz\u0131 olur.<\/p>\n

Sebebine gelince g\u00fcn olmu\u015f, baz\u0131 sivri ak\u0131ll\u0131 \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131 \u015f\u00f6yle demeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r; “B\u00f6yle ilkel bir yola ba\u015fvurmaya art\u0131k ihtiyac\u0131m\u0131z kalmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fimdi temizlik diye bir problemimiz yok. \u0130nsanlar temizli\u011fi zaman\u0131m\u0131zda g\u00fcndelik hayatlar\u0131n\u0131n pro\u011framl\u0131 bir par\u00e7as\u0131 haline getirmi\u015flerdir. Madem ki, abdestin hikmeti temizlenmektir, buna g\u00f6re art\u0131k namazdan \u00f6nce abdest alman\u0131n hi\u00e7bir gerek\u00e7esi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Hatta art\u0131k namaz k\u0131lman\u0131n bile bir gere\u011fi kalmad\u0131!”<\/p>\n

“Namaz\u0131n hikmeti” konusunda da \u00e7o\u011fu kere de\u011fi\u015fik yorumlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Kimi zaman, namaz\u0131n gerek\u00e7esinin v\u00fccudun t\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran jimnastik hareketleri yapt\u0131rmak oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Kimilerine g\u00f6re ise namaz\u0131n hikmeti m\u00fcsl\u00fcman\u0131 disipline al\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. \u00d6nce vakitleri g\u00f6zetme disiplini, ikinci olarak belirli hareketleri yapma disiplini, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da d\u00fczg\u00fcn saflar olu\u015fturma ve imama uyma disiplini. Kimilerine g\u00f6re de namaz\u0131n hikmeti dua ve Kur’an okuma yolu ile y\u00fcce Allah (celle celaluhu) ile ili\u015fki kurmakt\u0131r. Namaz\u0131n bu ya da \u015fu amac\u0131 i\u00e7erdi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Fakat “Namaz\u0131n amac\u0131 sadece bu ya da sadece \u015fudur, ya da bu s\u00f6ylenenlerdir” diye kestirip atmak, bu konudaki sa\u011fl\u0131kl\u0131 metodunu ve g\u00fcvenlik \u00e7izgisini a\u015fmak olur.<\/p>\n

Nitekim \u00f6yle zamanlar geldi ki, baz\u0131 sap\u0131klar\u0131n \u015f\u00f6yle ama\u00e7lar ileri s\u00fcrd\u00fcklerini g\u00f6rd\u00fck; “Art\u0131k namaz\u0131n i\u00e7erdi\u011fi jimnastik hareketlerini yapmam\u0131za gerek kalmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir bilim dal\u0131 haline gelen spor faaliyetleri \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile bu organik ihtiyac\u0131 fazlas\u0131 ile kar\u015f\u0131lamaktad\u0131rlar.”<\/p>\n

Ba\u015fka baza sap\u0131klar da \u015f\u00f6yle diyor; “\u0130nsanlarda disiplin al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 meydana getirmek i\u00e7in art\u0131k namaz k\u0131lmam\u0131za gerek yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc en b\u00fcy\u00fck disiplin oca\u011f\u0131 olan askerlik e\u011fitimi, bu ihtiyac\u0131 yeterince kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r.”<\/p>\n

Di\u011fer baz\u0131 sap\u0131klar da \u015f\u00f6yle sa\u00e7mal\u0131klar gevelemeye koyulmu\u015flard\u0131r “Namaz\u0131n \u015feklini belirlemeye, bu ibadeti kesin kal\u0131plar\u0131n \u00e7er\u00e7evesine oturtmaya gerek yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah ile ili\u015fki kurmak herhangi bir tenha k\u00f6\u015fedeki f\u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 yakar\u0131\u015flar yolu ile ger\u00e7ekle\u015febilir. Bunun i\u00e7in bedenin belirli hareketler yapmas\u0131 gereksiz ve hatta yersizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu beden hareketleri, ruhi giri\u015fimleri ve psikolojik akrobasileri frenler.”<\/p>\n

\u0130\u015fte e\u011fer bu sakat yolu izleyerek \u0130sl\u00e2m’\u0131n her ibadetinin, her yasal d\u00fczenlemesinin hikmetini “belirleme”ye kalk\u0131\u015f\u0131rsak bu ibadetlere ve yasalara ya “insan akli” ya da “Modern bilim verileri” uyar\u0131nca birtak\u0131m ger\u00e7ekler yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131p da arkas\u0131ndan “Bu ibadetlerin, bu h\u00fck\u00fcmlerin hikmetleri bunlardan ibarettir” diye kestirip atarsak y\u00fcce Allah’\u0131n nasslar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmleri kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nmak zorunda oldu\u011fumuz sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve tutarl\u0131 tutumun uza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluruz. Bunun yan\u0131s\u0131ra bu alandaki “G\u00fcvenlik \u00e7izgisi”ni de a\u015fm\u0131\u015f, d\u00fc\u015fmanca yorumlara kap\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f oluruz. \u00dcstelik b\u00f6yle bir gerek\u00e7e yak\u0131\u015ft\u0131rma metodu, \u00f6zellikle modern bilimin verilerine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 takdirde her zaman k\u00f6kl\u00fc yan\u0131lg\u0131lara d\u00fc\u015fme ihtimali ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc modern bilimin verileri de\u011fi\u015fmez kesinlikler de\u011fildir. Tersine bu veriler herg\u00fcn s\u00fcrekli d\u00fczeltmelere ve de\u011fi\u015ftirmelere a\u00e7\u0131k bir nitelik ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

Nitekim incelemekte oldu\u011fumuz konuya bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca abdestin ve t\u00fcm v\u00fccudu y\u0131kaman\u0131n hikmetinin “sadece” temizlik olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ibadetlerin yerini tutan teyemm\u00fcm ibadeti, s\u00f6z konusu temizlenme hikmetini ger\u00e7ekle\u015ftirmiyor. Buna g\u00f6re abdestin ve y\u0131kanman\u0131n, teyemm\u00fcm yolu ile de ger\u00e7ekle\u015fen ba\u015fka bir hikmeti daha olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi biz az \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz hataya kendimiz d\u00fc\u015ferek kesin konu\u015facak veya s\u00f6z\u00fc kestirip atacak de\u011filiz. Bunun yerine ihtiyatl\u0131 bir dille \u015f\u00f6yle diyoruz: Belki de abdestin ve y\u0131kanman\u0131n bir di\u011fer hikmeti normal g\u00fcndelik me\u015fguliyetler ile y\u00fcce Allah’\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kma giri\u015fimi aras\u0131na herhangi bir uyar\u0131c\u0131 eylem koyarak y\u00fcce Allah ile bulu\u015fmaya psikolojik bir haz\u0131rl\u0131k yapmakt\u0131r. E\u011fer bu d\u00fc\u015f\u00fcncemiz yerinde ise o zaman teyemm\u00fcm, s\u00f6yledi\u011fimiz a\u00e7\u0131dan, y\u0131kanman\u0131n ya da abdest alman\u0131n yerini tutabilir.<\/p>\n

Bunun \u00f6tesi insan ruhunun giri\u015f yollar\u0131n\u0131, girintili=\u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 L\u00e2birentlerini herkesten iyi bilen y\u00fcce Allah’\u0131n kapsaml\u0131 ve engel tan\u0131maz bilgisine kalm\u0131\u015ft\u0131r. Geride kalan bir ba\u015fka mesele de \u015fudur: Biz kullar ulu, y\u00fcce ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcler-\u00fcst\u00fc b\u00fcy\u00fck olan Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nmak zorunda oldu\u011fumuz edebin kurallar\u0131n\u0131 iyi \u00f6\u011frenmeliyiz.<\/p>\n

Bu ayette dikkatimizi \u00e7eken bir ba\u015fka nokta da \u015fudur: Bu il\u00e2hi sistem, her t\u00fcrl\u00fc \u00f6z\u00fcr, her t\u00fcrl\u00fc engel kar\u015f\u0131s\u0131nda direnilerek namaz\u0131n mutlaka k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6zendiriyor. Bu yoldaki engelleri etkisiz hale getiriyor. Bu ama\u00e7la getirdi\u011fi bariz kolayl\u0131klardan biri, teyemm\u00fcm\u00fc, abdestin ya da y\u0131kanman\u0131n veya her ikisinin yerine koymakt\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman bu kolayl\u0131\u011fa su bulamad\u0131\u011f\u0131 ya da su kullanmaktan zarar g\u00f6rebilece\u011fi veya varolan az miktardaki suyu hayat\u0131n zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kullanmak zorunda oldu\u011fu durumlarda ve bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re su bulunsa bile yolculuk s\u0131ras\u0131nda ba\u015fvurabilir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca tehlikeli anlarda ve sava\u015f alanlar\u0131nda k\u0131l\u0131nacak namazlarda da bir\u00e7ok kolayl\u0131klar tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015funu g\u00f6sterir: Bu il\u00e2hi sistem namaz k\u0131lmaya ola\u011fan\u00fcst\u00fc derecede \u00f6nem veriyor, \u015fartlar ne olursa olsun namaz k\u0131lmamaya a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmaya kesinlikle yana\u015fm\u0131yor. Hi\u00e7bir mazeret namaz\u0131 b\u0131rakmaya gerek\u00e7e say\u0131lm\u0131yor. Bu titizlik hastal\u0131k durumunda da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hastalar\u0131n oturarak, yatarak, say\u0131klarken namaz k\u0131lmalar\u0131, v\u00fccudlar\u0131n\u0131 ya da baz\u0131 organlar\u0131n\u0131 k\u0131m\u0131ldatamayacak derecede a\u011f\u0131r durumda iseler g\u00f6z kapaklar\u0131n\u0131n hareketleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile namaz k\u0131labiliyorlar.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc namaz kul ile y\u00fcce Allah aras\u0131nda kurulan bir ili\u015fkidir. Y\u00fcce Allah, kulun bu ili\u015fkiyi kesmesine raz\u0131 olmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ili\u015fkinin ve bu ba\u011f\u0131n kul i\u00e7in ne oranda gerekli oldu\u011funu biliyor. Yoksa y\u00fcce Allah’\u0131n ne insanlara ve ne de di\u011fer varl\u0131klara ihtiyac\u0131 yoktur. Ayr\u0131ca kulun namaz\u0131 O’na hi\u00e7bir \u015fey kazand\u0131rmaz. Namaz\u0131n kazanc\u0131 onu k\u0131lan kullara d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Namaz onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden uzak tutar. Namazla y\u00fcce Allah ile ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ba\u011flant\u0131 sayesinde ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmede Allah’tan yard\u0131m g\u00f6rme kolayl\u0131\u011f\u0131, kalplerinde huzur, g\u00f6n\u00fcllerinde dirlik ve varl\u0131klar\u0131nda bir \u015fevk tazeli\u011fi hissederler. F\u0131tratlar\u0131n\u0131n isteklerine uygun bir yolla, y\u00fcce Allah’\u0131n himayesi alt\u0131nda, yak\u0131n\u0131nda ve g\u00f6zetiminde olduklar\u0131 bilincini kazan\u0131rlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah onlar\u0131n bu f\u0131tr\u00ee ihtiyac\u0131n\u0131, bu f\u0131trata neyin yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ve onu neyin isl\u00e2h edece\u011fini bilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 herkesten iyi bilen, bilgisi \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engel bulunmayan ve her\u015feyin i\u00e7y\u00fcz\u00fcnden haberdar oland\u0131r.<\/p>\n

Son olarak bu ayette ge\u00e7en baz\u0131 nazik, baz\u0131 ince ifadelere dikkatleri \u00e7ekmek istiyoruz: Ayette hel\u00e2da abdest bozma eyleminden s\u00f6z edilirken “\u0130\u00e7inizden biri hel\u00e2dan gelmi\u015f ise…” deniyor, bunun yerine “\u015f\u00f6yle \u015f\u00f6yle yap\u0131nca” denmiyor, hatta abdest bozma eylemi, bu eylemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerden d\u00f6nme ifadesiyle dolayl\u0131 bi\u00e7imde dile getiriliyor. \u00dcstelik abdest bozma eylemi ikinci \u015fah\u0131slara (muhataplara) dayand\u0131r\u0131larak “E\u011fer hel\u00e2dan gelmi\u015fseniz…” de denmiyor, bunun yerine eylem \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slara (gaiplere) dayand\u0131r\u0131larak “\u0130\u00e7inizden biri hel\u00e2dan gelmi\u015fse.” buyuruluyor. B\u00f6ylece son derece nazik bir seslenme \u00fcslubu son derece ince imal\u0131 ifade tarz\u0131 kullan\u0131yor, bu incelikli ve edepli \u00fcslubun insanlara; aralar\u0131ndaki konu\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00f6rnek olmas\u0131 isteniyor.<\/p>\n

T\u0131pk\u0131 bunun gibi, ayn\u0131 ayette, bildi\u011fimiz kad\u0131n-erkek ili\u015fkisinden s\u00f6zedilirken “Ya da kad\u0131nlara dokunmu\u015fsan\u0131z…” ifadesi kullan\u0131l\u0131yor. Bu ifade son derece ince, muhte\u015fem ve y\u00fcksek d\u00fczeyli bir ifadedir. “Dokunmak” deyimi hem bu eylemin \u00f6n giri\u015fimlerini ve hem de eylemin kendisini anlatabilir. Bu anlamlardan hangisi kasdedilmi\u015f olursa olsun, bu anlat\u0131m tarz\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara g\u00f6sterdi\u011fi bir edep \u00f6rne\u011fidir. \u0130nsanlar bu t\u00fcr mahrem eylemleri a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k anlatmak zorunda olmad\u0131klar\u0131 durumlarda bu t\u00fcr dolayl\u0131 anlat\u0131m bi\u00e7imleri kullanmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan dikkatimizi \u00e7eken bir ba\u015fka ifade \u015fekli de \u015fudur: Teyemm\u00fcm\u00fcn nas\u0131l al\u0131naca\u011f\u0131 anlat\u0131l\u0131rken topraktan “P\u00e2k toprak” diye s\u00f6zediliyor. B\u00f6ylece her temiz \u015feyin pak ve her pis \u015feyin i\u011fren\u00e7 oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor ki, bu ifade tarz\u0131 g\u00f6n\u00fclleri etkileyen, nazik bir mesaj veriyor insana.<\/p>\n

Ey ruhlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve ey bu ruhlar\u0131n i\u00e7y\u00fczlerinin herkesten iyi bilicisi, sen ne kadar y\u00fccesin!<\/p>\n

B\u0130TMEYEN SAVA\u015e<\/p>\n

Bu s\u00fbrenin biraz ilerde okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler grubu, bir b\u00fct\u00fcn olarak, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 sava\u015fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Kur’an-\u0131 Kerim’in ba\u015fta yahudiler olmak \u00fczere m\u00fcsl\u00fcman cemaat\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015f olan cahiliye toplumunun b\u00fct\u00fcn\u00fcne kar\u015f\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlar eli ile giri\u015fmi\u015f oldu\u011fu bir sava\u015ft\u0131r bu. Biz bu sava\u015f\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve alanlar\u0131n\u0131 daha \u00f6nce Bakara ve Al-i \u0130mran s\u00fbrelerinde de g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Sava\u015f yine o sava\u015f oldu\u011fu gibi d\u00fc\u015fman kamplar ayn\u0131 kamplard\u0131r. Bu d\u00fc\u015fman kamplardan da gerek Bakara ve Al-i \u0130mran surelerinin giri\u015flerinde ve gerekse bu s\u00fbrenin giri\u015finde s\u00f6zetmi\u015ftik.<\/p>\n

Evet, az ilerde okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler grubu m\u00fcsl\u00fcman cemaat eli ile m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ku\u015fatan d\u00fc\u015fman kamplara kar\u015f\u0131 bir d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015f ba\u015flat\u0131yorlar. Fakat asl\u0131nda bu ayetler sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00e7izgisini olu\u015fturmaz. Sebebini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayal\u0131m: bilindi\u011fi gibi bu s\u00fbrenin \u015fimdiye kadar inceledi\u011fimiz ayetlerinde \u0130sl\u00e2m’\u0131n hukuk\u00ee, ekonomik, ailev\u00ee ve ahl\u00e2k\u00ee d\u00fczenlerine ili\u015fkin bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcm ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Bu il\u00e2hi sistemin cahiliye batakl\u0131\u011f\u0131ndan tutup \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m toplumunda h\u00e2l\u00e2 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir\u00e7ok cahiliye art\u0131\u011f\u0131n\u0131n silinmesi giri\u015fimlerine tan\u0131k olduk; \u0130sl\u00e2m’\u0131n yeni ilkelerinin toplumda k\u00f6kle\u015fip egemen olmas\u0131na ili\u015fkin yo\u011fun \u00e7abalar\u0131 izledik.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu \u00e7abalar, \u0130sl\u00e2m toplumunun genel olarak Arap yar\u0131madas\u0131ndaki ve \u00f6zellikle Medine’deki d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 verece\u011fi d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015ftan uzak ve kopuk faaliyetler de\u011fildir. Tersine s\u00f6zkonusu i\u00e7e d\u00f6n\u00fck faaliyetler bu sava\u015f\u0131 kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelik birer .haz\u0131rl\u0131k ve birer \u00f6n e\u011fitim niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Ba\u015fka bir deyimle bu i\u00e7e d\u00f6n\u00fck d\u00fczenlemeler bir kurulu\u015f, bir yap\u0131lanma, bu gen\u00e7 toplumu \u0130sl\u00e2m sistemi uyar\u0131nca yeniden yap\u0131land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Ancak bu yeni yap\u0131lanma sayesinde bu gen\u00e7 toplum, \u00e7evresini saran d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 koyabilir, onlara \u00fcst\u00fcn gelebilirdi.<\/p>\n

Bu y\u00fczden, Bakara ve Al-i \u0130mran s\u00fbrelerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, \u00f6ncelikle bu toplumun i\u00e7 yap\u0131lanmas\u0131na \u00f6nem veriliyor. Toplumun inan\u00e7 sistemi, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, ahl\u00e2k\u0131, duygular\u0131, hukuk sistemi ve kurumlar\u0131 yeni bir yap\u0131lanmaya kavu\u015fturuluyor. Bu yeniden yap\u0131lanma s\u00fcreci ile i\u00e7i\u00e7e olarak m\u00fcsl\u00fcman topluma d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fc ve m\u00fccadele y\u00f6ntemleri konusunda gerekli bilgiler verilerek d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n oyunlar\u0131 ve tuzaklar\u0131 konusunda uyar\u0131l\u0131yorlar. B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar kalpleri g\u00fcvenle dolu, g\u00f6zleri a\u00e7\u0131k, iradeleri yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f-bilenmi\u015f, \u00f6nlerindeki sava\u015f\u0131n niteli\u011fi ve k\u00e4r\u015f\u0131lar\u0131ndaki d\u00fc\u015fman\u0131n mahiyeti hususunda bilgi edinmi\u015f olarak d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015fa y\u00f6neltiliyorlar. Bu durumun bu s\u00fbrede de t\u0131pat\u0131p ayn\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu \u00f6rneklerde Kur’an-\u0131 Kerim, her cephede m\u00fcsl\u00fcman cemaatin yan\u0131nda sava\u015fa girer. Mesel\u00e2 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdanlar\u0131nda ve duygular\u0131nda sava\u015fa girer. Bu sava\u015f sonucunda bu vicdanlarda yeni bir inan\u00e7 sisteminin yap\u0131s\u0131n\u0131 kurar, yeni bir Allah kavram\u0131n\u0131 yerle\u015ftirir, evrene ve varl\u0131k alemine ili\u015fkin yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 geli\u015ftirir, yeni \u00f6l\u00e7\u00fcler ve yeni de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 olu\u015fturur. Vicdan\u0131n orijinal f\u0131trat\u0131n\u0131 cahiliye k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yozla\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan, kirlerinden, paslar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece vicdanlarda ve toplumlarda hal\u00e2 etkili olan cahiliye de\u011ferlerini siler, bunlar\u0131n yerine \u0130sl\u00e2m’\u0131n \u0131\u015f\u0131kl\u0131 ve al\u0131ml\u0131 de\u011ferlerini ve kurumlar\u0131n\u0131 olu\u015fturup yerle\u015ftirir. Bunun arkas\u0131ndan bu toplumu i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131; yani m\u00fcnaf\u0131klara, yahudilere ve puta tapanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fa y\u00f6neltir. Yine Kur’an’\u0131n rehberli\u011fi alt\u0131nda sava\u015fa giren bu toplum inan\u00e7 sisteminin, ahl\u00e2k\u0131n\u0131n, sosyal ve hukuk\u00ee sisteminin, k\u0131sacas\u0131 i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden art\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fmaya ve onlara kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck kurmaya tam anlam\u0131 ile haz\u0131rl\u0131kl\u0131 durumdad\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m toplumunun \u00e7evresini ku\u015fatan cahiliye toplumlar\u0131na -ki bunlar\u0131n aras\u0131nda Medine’nin kalbinde yerle\u015fmi\u015f bulunan yahudi toplumu da vard\u0131 kar\u015f\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck, Kur’an’\u0131n bi\u00e7imlendirdi\u011fi il\u00e2hi sistem sayesinde ger\u00e7ekle\u015fen ruh\u00ee, ahl\u00e2k\u00ee, sosyal ve hukuk\u00ee \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynaklan\u0131yordu; yoksa asker\u00ee, ekonomik ve maddi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ileri gelmiyordu.<\/p>\n

Hatta hi\u00e7bir zaman bu d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n askeri, ekonomik ve maddi \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 her zaman say\u0131ca daha \u00e7ok, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha zengin ve genel anlamda maddi imk\u00e2nlar bak\u0131m\u0131ndan daha avantajl\u0131 durumda olmu\u015flard\u0131: Bu gerek Arap yar\u0131madas\u0131ndaki sava\u015flar s\u0131ras\u0131nda ve gerekse daha sonra yar\u0131mada d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen b\u00fcy\u00fck fetihler s\u0131ras\u0131nda b\u00f6yle idi. \u0130sl\u00e2m toplumunun ger\u00e7ek \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6ncelikle bu ruhi, ahl\u00e2k\u00ee, sosyal yap\u0131lanmas\u0131ndan ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak e\u015fsiz \u0130sl\u00e2m sisteminin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan siyasi ve idar\u00ee mekanizmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m \u00f6ncelikle ruh\u00ee, sosyal, ahl\u00e2k\u00ee yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 siyas\u00ee ve idar\u00ee yap\u0131s\u0131n\u0131n cahiliye toplumlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ezici \u00fcst\u00fcnl\u00fck sayesinde d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 dize getirebildi. Onlar\u0131 ilk a\u015famada Arap yar\u0131madas\u0131nda dize getirdi. \u0130kinci a\u015famada ise \u00e7evresinde \u00f6teden beri egemen olan iki uygar imparatorlu\u011fun, yani eski Pers-\u0130ran \u0130mparatorlu\u011fu ile Bizans \u0130mparatorlu\u011funun ki\u015filiklerinde cahiliye toplumunu dize getirdi. Daha sonra da yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerinde egemen olan bir\u00e7ok cahiliye toplumu \u0130sl\u00e2m’\u0131n bu ezici \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6n\u00fcnde dize gelmek zorunda kald\u0131. Bu sa\u011flam i\u00e7yap\u0131s\u0131 sayesinde \u0130sl\u00e2m, ordular\u0131 ve’ k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131 ile oldu\u011fu gibi Mushaf’\u0131 ve ezan\u0131 ile de cahiliyeye, \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrmeyi ba\u015far\u0131yordu!<\/p>\n

E\u011fer bu ezici \u00fcst\u00fcnl\u00fck olmasayd\u0131 insanl\u0131k tarihinde ba\u015fka bir benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olan o ola\u011fan\u00fcst\u00fc ba\u015far\u0131lar elde edilemez, o e\u015fsiz harikalar meydana gelemezdi. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc harikalar eski d\u00f6nemlerdeki Mo\u011fol istilalar\u0131 ve yak\u0131n zamanlardaki Hitler operasyonlar\u0131 gibi tarihte nam salm\u0131\u015f askeri harekatlarda bile g\u00f6r\u00fclmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m’\u0131n zaferleri sadece askeri zaferler de\u011fildi; ayn\u0131 zamanda birer inan\u00e7, k\u00fclt\u00fcr ve uygarl\u0131k zaferi olmu\u015flard\u0131. Bu zaferlerde yenilgiye u\u011frayan halklar\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131, dillerini, adetlerini ve geleneklerini zor kullanmadan silip s\u00fcp\u00fcren, ezici bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn eski-yeni hi\u00e7 bir ba\u015fka askeri zaferde kesinlikle e\u015fi ve benzeri yoktur.<\/p>\n

Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck d\u00f6rt d\u00f6rtl\u00fck bir “insan\u00ee” ilkelerde kendini g\u00f6steren tart\u0131\u015fmas\u0131z bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck. Bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck insan i\u00e7in bir “Yeniden do\u011fu\u015f” g\u00f6stergesi idi; yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn o g\u00fcne kadar tan\u0131m\u0131\u015f oldu\u011fu insan tipi d\u0131\u015f\u0131nda yepyeni bir insan tipinin do\u011fu\u015funu m\u00fcjdeliyordu. Bundan dolay\u0131 bu ak\u0131nc\u0131 hareketi, ele ge\u00e7irdi\u011fi \u00fclkelere kendi rengini verdi, al\u0131nlar\u0131na kendine \u00f6zg\u00fc damgas\u0131n\u0131 vurdu. Yine bundan dolay\u0131 bu ak\u0131nc\u0131 hareket baz\u0131 y\u00f6relerdeki binlerce y\u0131ll\u0131k egemenlik ge\u00e7mi\u015fi olan uygarl\u0131klar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerinden silindir gibi ge\u00e7ti. M\u0131s\u0131r’daki Firavunlar uygarl\u0131\u011f\u0131, Irak’taki Babil ve Asur uygarl\u0131klar\u0131, Suriye’deki Fenike ve S\u00fcryan\u00ee uygarl\u0131klar\u0131 gibi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu eski uygarl\u0131klara g\u00f6re insan f\u0131trat\u0131ndaki k\u00f6kleri daha derin, insan psikolojisi \u00fczerindeki egemenlik alan\u0131 daha geni\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131ndaki dayanaklar\u0131 daha sa\u011flam ve bu hayata ili\u015fkin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 daha geni\u015f kapsaml\u0131 idi.<\/p>\n

Bu ak\u0131nc\u0131 hareketin \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6ken \u00fclkelerdeki “\u0130sl\u00e2m dili”nin yerle\u015fmesi ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir olgudur. Bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olgu, hen\u00fcz gerektirdi\u011fi d\u00fczeyde incelenmemi\u015f, ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ve de\u011ferlendirilmemi\u015ftir. Bana g\u00f6re bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck inan\u00e7 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden, inan\u00e7 egemenli\u011finden daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir geli\u015fmedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc dil, insan yap\u0131s\u0131n\u0131n o kadar k\u00f6kl\u00fc ve insan toplumunun o kadar karma\u015f\u0131k bir kurumudur ki, onda meydana gelen bu sars\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fmeyi tam anlam\u0131 ile bir mucize saymak gerekir. Bu inan\u0131lmaz ba\u015far\u0131 “Arap dili”ne mal edilemez. Mesele “Arap dili” meselesi de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arap dili daha \u00f6nce de vard\u0131. Fakat \u0130sl\u00e2m’dan \u00f6nceki d\u00f6nemde d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir y\u00f6resinde b\u00f6ylesine bir mucizevi yay\u0131l\u0131\u015f\u0131 g\u00f6sterememi\u015fti. Bundan dolay\u0131 bu dile “\u0130sl\u00e2m dili” ad\u0131n\u0131 verdim. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arap dilinde birdenbire beliren bu yeni g\u00fc\u00e7, bu dilin eli ile meydana gelen bu mucizevi ba\u015far\u0131, ku\u015fku yok ki, “\u0130sl\u00e2m”dan kaynaklan\u0131yordu.<\/p>\n

Bu mucizenin g\u00f6stergesi olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, ayd\u0131nl\u0131\u011fa ve serbestli\u011fe a\u00e7\u0131lan fethedilmi\u015f \u00fclkelerin o g\u00fcne kadar ortaya \u00e7\u0131kamam\u0131\u015f deh\u00e2lar\u0131, kendilerini ana dilleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile de\u011fil bu dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ifade etmeye y\u00f6nelmi\u015flerdir. Bu dinin dili ile, \u0130sl\u00e2m’\u0131n dili ile yani. S\u00f6z konusu dehalar bu dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile k\u00fclt\u00fcr\u00fcn her dal\u0131nda \u00f6yle parlak ve orijinal eserler \u00fcrettiler ki, bunlar\u0131n hi\u00e7 birinde yabanc\u0131 dilde yaz\u0131 yazman\u0131n, anadil d\u0131\u015f\u0131ndaki bir dili kullanman\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kopyac\u0131l\u0131\u011fa ve zorlamal\u0131 ifadelere rastlanmamaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyimle “\u0130sl\u00e2m dili” pratikte bu dehalar\u0131n anadili haline gelmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu dilin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kavram ve k\u00fclt\u00fcr birikimi o kadar zengin, o kadar \u00fcst\u00fcn d\u00fczeyli ve o kadar insan f\u0131trat\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f idi ki, insan vicdanlar\u0131 taraf\u0131ndan eski k\u00fclt\u00fcrlerinden, eski dil birikimlerinden daha \u00f6ze yak\u0131n ve daha k\u00f6kl\u00fc olarak alg\u0131lan\u0131yordu.<\/p>\n

Bu birikim yeni inan\u00e7 sisteminin ve yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131n\u0131n birikimi idi. Bu birikimi \u0130sl\u00e2m sistemi, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ruh\u00ee, , akl\u00ee, ahl\u00e2k\u00ee ve sosyal yap\u0131la\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya koymu\u015ftu. Bu birikimin zenginli\u011fi, derin boyutlulu\u011fu ve f\u0131tratla b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015fli\u011fi o kadar \u00fcst d\u00fczeyde idi ki, bu niteli\u011fi \u0130sl\u00e2m diline kar\u015f\u0131 durulmaz bir otorite ve \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmez bir g\u00fc\u00e7 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. T\u0131pk\u0131 ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr birikiminin ordulara, \u0130sl\u00e2m ordular\u0131na sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131 durulmaz g\u00fc\u00e7 gibi!<\/p>\n

Bu e\u015fsiz tarihi olguyu, yani \u0130sl\u00e2m dilinin bu sars\u0131c\u0131 yay\u0131lma ve h\u0131zl\u0131 benimsenme olgusunu ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamam\u0131z zor olur.<\/p>\n

Her neyse, bu uzun boylu bir meseledir. Ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7ok yer tutar. Bu tefsir kitab\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu k\u0131sa a\u00e7\u0131klama ile yetinmek istiyoruz.<\/p>\n

PUSUDAK\u0130 \u0130SL\u00c2M D\u00dc\u015eMANLARI<\/p>\n

Az sonra incelemeye koyulaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler gurubu ile Medine’de do\u011fan \u0130sl\u00e2m cemaati ile onun kar\u015f\u0131s\u0131nda pusuya yatan d\u00fc\u015fman kamplar aras\u0131nda amans\u0131z bir sava\u015f ba\u015fl\u0131yor. Bu derste yahudilerin gerek bu yeni dine ve gerekse bu dini ki\u015fili\u011finde temsil eden m\u00fcsl\u00fcman cemaate y\u00f6nelik tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Onu izleyen ayetler gurubunda m\u00fcsl\u00fcman toplumun g\u00f6revi, ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu sistemin mahiyeti ve bu toplumun sistemini, hayat tarz\u0131n\u0131 ve d\u00fczenini benzerlerinden ay\u0131ran \u0130sl\u00e2m’\u0131n ve m\u00fcminli\u011fin \u015fart\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131yor.<\/p>\n

Bunu izleyen ayetler gurubunda bu cemaat sistemini, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kurumsal yap\u0131s\u0131n\u0131 savunmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor; bu sisteme kar\u015f\u0131 sinsice entrikalar \u00e7eviren m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n y\u00fcz\u00fcndeki perde a\u00e7\u0131l\u0131yor; \u00f6l\u00fcm\u00fcn, hayat\u0131n ve bu iki olguya ili\u015fkin il\u00e2hi takdirin mahiyeti irdeleniyor. Bu ders m\u00fcsl\u00fcman cemaate y\u00f6nelik e\u011fitimin, bu cemaati d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile sava\u015fma g\u00f6revine haz\u0131rlaman\u0131n bir a\u015famas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n

Onu izleyen ayetler gurubunda m\u00fcnaf\u0131klar hakk\u0131nda verilecek bilgilerin devam\u0131 a\u00e7\u0131klanmakta, m\u00fcsl\u00fcmanlar yahudilere kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lacak tutum konusunda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmekten ya da yahudilerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 savunmaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131lmakta; arkas\u0131ndan m\u00fcsl\u00fcman toplumun \u00e7evresindeki farkl\u0131 d\u00fc\u015fmanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tutum tak\u0131naca\u011f\u0131, yani uygulayaca\u011f\u0131 devletleraras\u0131 hukukun ne gibi kurallara dayand\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Onun arkas\u0131ndan gelen ayetler gurubunun konusu \u0130sl\u00e2m toplumunda ya\u015fayan bir yahudiye y\u00f6nelik \u00f6rnek ve adil davran\u0131\u015f tarz\u0131 somut bi\u00e7imde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne, serilir. Bir sonraki derste puta tap\u0131c\u0131l\u0131k ve puta tapanlar ile giri\u015filen bir hesapla\u015fmaya tan\u0131k oluruz. Bu hesapla\u015fmada Arap yar\u0131madas\u0131nda ya\u015fayan putperestlerin dayand\u0131klar\u0131 temellerin \u00e7\u00fcr\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc vurgulan\u0131yor. Bu d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015f\u0131n aras\u0131nda i\u00e7e d\u00f6n\u00fck bir yasal d\u00fczenleme b\u00f6l\u00fcm\u00fc girer; aile hukuku konusunu i\u015fleyen bu ara b\u00f6l\u00fcm ile bu s\u00fbrenin ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc aras\u0131nda ba\u011f vard\u0131r.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan s\u0131ra bu c\u00fcz\u00fcn son dersine gelir. M\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 konu edinen bu ders bu iki y\u00fczl\u00fcleri cehennemin en alt kat\u0131na indirir!<\/p>\n

\u00d6n\u00fcm\u00fczde inceleyece\u011fimiz derslerin i\u00e7eriklerine ili\u015fkin bu son derece k\u0131sa a\u00e7\u0131klamalar bize ilk \u0130sl\u00e2m toplumunun vermek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 gerek i\u00e7e ve gerekse d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015flar\u0131n alanlar\u0131n\u0131 ve de\u011fi\u015fik y\u00f6nlerini, bunun yan\u0131s\u0131ra i\u00e7e d\u00f6n\u00fck ve d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck sava\u015f\u0131n bu toplumun hayat\u0131nda nas\u0131l bir uyum ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6sterdi\u011fini a\u00e7\u0131kca belirtir. M\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin sava\u015f\u0131 hep ayn\u0131 sava\u015ft\u0131r; bug\u00fcn de yar\u0131n da \u00f6z\u00fc ve temel karakteristikleri hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeyecektir!
\n44- \u015eu kendilerine kitaptan bir pay verdiklerimizi g\u00f6rm\u00fcyor musun? Bunlar sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n al\u0131yorlar ve sizin de yoldan \u00e7\u0131kman\u0131z\u0131 istiyorlar.<\/p>\n

45- Allah d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi bilir. O vekil ve yard\u0131m edici olarak size yeter.<\/p>\n

46- Yahudiler i\u00e7inde \u00f6yleleri var ki, bu dine hakaret etmek amac\u0131 ile Tevrat’taki kelimeleri de\u011fi\u015ftirerek ve dillerini a\u011f\u0131z bo\u015fluklar\u0131nda burarak “i\u015fittik ve kar\u015f\u0131 geldik “, “Dinle s\u00f6z\u00fc dinlenmez olas\u0131ca!” ve “Raina (Bizi g\u00f6zet anlam\u0131na da gelen e\u015f sesli bir hakaret deyimi)” ilerler. Oysa e\u011fer (b\u00f6yle diyecekleri yerde) “Duyduk ve uyduk “, “\u0130\u015fit ” ve “Bize bak ” deselerdi kendileri hesab\u0131na daha hay\u0131rl\u0131 ve tutarl\u0131 olurdu. Fakat Allah k\u00e2firlikleri y\u00fcz\u00fcnden kendilerine l\u00e2net etti\u011fi i\u00e7in -pek az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda- onlar iman etmezler.<\/strong><\/p>\n

SAPIKLI\u011eI SATIN ALANLAR<\/p>\n

\u015eimdi bu dersi olu\u015fturan ayetler gurubunun incelemesine ge\u00e7iyoruz:<\/p>\n

Bu ayetlerin birincisi, yahudilerin tutumunu hayret ve k\u0131nama ile kar\u015f\u0131layan ve ilerde okuyaca\u011f\u0131m\u0131z benzerlerinin ilkini olu\u015fturan bir ayettir. Bu ayette Peygamberimize ve O’nun ki\u015fili\u011finde yahudilerin sergiledikleri \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve k\u0131nanas\u0131 tutumun fark\u0131na varan, sa\u011fduyu sahibi herkese sesleniliyor. Ayeti tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n

“\u015eu kendilerine kitaptan bir pay verdiklerimizi g\u00f6rm\u00fcyor musun? Bunlar sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n al\u0131yorlar ve sizin de yoldan \u00e7\u0131kman\u0131z\u0131 istiyorlar.”<\/p>\n

“Kendilerine kitap verilmesinin” do\u011fal sonucu hidayete ermeleri idi. Y\u00fcce Allah ilk sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan kurtularak hidayete kavu\u015fsunlar diye onlara Hz. Musa (selam \u00fczerine olsun) eli ile Tevrat’\u0131 vermi\u015fti. Fakat onlar bu kurtar\u0131c\u0131 “pay”\u0131 tepiyorlar, hidayeti b\u0131rak\u0131yorlar ve yerine sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n al\u0131yorlar. “Sat\u0131n alma” deyimi bilerek ve karar vererek yap\u0131lan de\u011fi\u015f-toku\u015f anlam\u0131na gelir. Yani yahudilerin ellerinde hidayet var; fakat onlar bu hidayeti b\u0131rakarak yerine sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 al\u0131yorlar. Burada bilmeyerek, yan\u0131larak ya da fark\u0131nda olmayarak yap\u0131lan bir hata kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fil; bilin\u00e7li, kararl\u0131 ve kas\u0131tl\u0131 bir al\u0131\u015f-veri\u015f s\u00f6zle\u015fmesi kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. Bu \u015fa\u015f\u0131lacak ve k\u0131nanacak, son derece acayip ve son derece tuhaf bir durumdur.<\/p>\n

Fakat yahudiler bu \u015fa\u015f\u0131las\u0131 ve k\u0131nanas\u0131 noktada da durmuyorlar. Tersine daha da ileri giderek hidayete erenleri sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmek istiyorlar, \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler kullanarak ve \u00e7e\u015fitli yollardan giderek m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da do\u011fru yoldan \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu y\u00f6ntemler ve yollar daha \u00f6nce Bakara ve Al-i \u0130mran s\u00fbrelerinde a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi bu surenin ilerde inceleyece\u011fimiz ayetlerinde de k\u0131smen a\u00e7\u0131klanacakt\u0131r. Yani bu adamlar sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kendileri i\u00e7in sat\u0131n almakla yetinmiyorlar, \u00fcstelik \u00e7evrelerindeki hidayetin belirtilerini k\u00f6kten silmeye yelteniyorlar. B\u00f6ylece ortal\u0131kta ne hidayet ve ne de hidayete ermi\u015f insanlar kals\u0131n istiyorlar.<\/p>\n

Ayetin gerek ilk gerek ikinci mesaj\u0131 yahudilerin oyunlar\u0131na ve \u00f6nlemlerine kar\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6neltilmi\u015f bir uyar\u0131 ve bir sak\u0131nd\u0131rma niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Aman Allah’\u0131m, ne \u00f6nlem! Ayr\u0131ca m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n vicdanlar\u0131nda kendilerini tekrar sap\u0131kl\u0131k d\u00f6nemlerine d\u00f6nd\u00fcrmek isteyen k\u00f6t\u00fc niyetlilere kar\u015f\u0131 antipati uyand\u0131r\u0131lmak isteniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar kavu\u015ftuklar\u0131 hidayetin de\u011ferini iyi biliyorlar, kendilerini tekrar cahiliye d\u00f6nemlerine d\u00f6nd\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fanlara d\u00fc\u015fmanl\u0131k besliyorlard\u0131. Onlar hem cahiliyeyi ve hem de \u0130sl\u00e2m’\u0131 yak\u0131ndan bildikleri i\u00e7in cahiliyeden nefret ederek \u0130sl\u00e2m’\u0131 sevmi\u015fler ve bu bilincin sonucu olarak kendilerini \u015fu ya da bu oranda cahiliye d\u00f6neminin gerili\u011fine d\u00f6nd\u00fcrmek isteyenlere kar\u015f\u0131 da nefret duyar olmu\u015flard\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim onlara bu uyar\u0131y\u0131 y\u00f6neltirken, elbette ki, y\u00fcce Allah onlar\u0131n kalplerindeki bu canl\u0131 duyguyu biliyordu.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 bir sonraki ayette yahudilerin, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olduklar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirilerek ve bu d\u00fc\u015fmanca giri\u015fim kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n (celle cel\u00e2luhu) m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 korumas\u0131 ve deste\u011fi alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6n\u00fcllere ferahl\u0131k a\u015f\u0131layan bir \u00fcslup ile dile getirilerek yahudilerin bu y\u0131k\u0131c\u0131 giri\u015fimlerine dikkat \u00e7ekilmek isteniyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Allah d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi bilir. O vekil ve yard\u0131m edici olarak size yeter.”<\/p>\n

B\u00f6ylece Medine’de m\u00fcsl\u00fcman cemaat ile yahudiler aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131k a\u00e7\u0131\u011fa vuruluyor, aleniyete d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor ve saflar iyice belirginle\u015fiyor.<\/p>\n

Bir \u00f6nceki ayette bir b\u00fct\u00fcn olan Kitap ehlinin tutumu hayretle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7i bu hayret belirtici ifade ile asl\u0131nda yahudilerin kastedildi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yordu. Ama bir sonraki ayet bu anla\u015f\u0131l\u0131rl\u0131kla yetinmeyerek yahudilerin kasdedildi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiyor. Sonra yahudilerin bu d\u00f6nemdeki tutumlar\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131 ve Peygamberimize y\u00f6nelik edepsizlikleri anlat\u0131l\u0131yor. Anla\u015f\u0131lan bu olaylar hicretin ilk y\u0131llar\u0131nda, yani yahudilerin, Medine’de hal\u00e2 borular\u0131n\u0131n \u00f6tt\u00fc\u011f\u00fc, hen\u00fcz burunlar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde meydana gelmi\u015ftir. Okuyoruz:<\/p>\n

Yahudiler i\u00e7inde \u00f6yleleri var ki, bu dine hakaret etmek amac\u0131 ile Tevrat’taki kelimeleri de\u011fi\u015ftirerek ve dillerini a\u011f\u0131z bo\u015fluklar\u0131nda burarak `\u0130\u015fittik ve kar\u015f\u0131 geldik’, `Dinle, s\u00f6z\u00fc dinlenmez olas\u0131ca!’ ve “Raina (Bizi g\u00f6zet anlam\u0131na da gelen e\u015fsesli bir hakaret deyimi)’ derler.”<\/p>\n

Yahudiler kaypakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ve y\u00fcce Allah’a kar\u015f\u0131 edepsizli\u011fi Tevrat’taki kelimeleri ama\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kacak bi\u00e7imde tahrif etmeye kadar ileri g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. En kabul edilebilir yoruma g\u00f6re buradaki “tahrif” eylemi, Tevrat’\u0131n metinlerini ama\u00e7lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda yorumlamak anlam\u0131ndad\u0131r. Yahudiler bu tahrif eylemini Tevrat’ta yer alan son peygamberlik misyonuna ili\u015fkin delilleri ortadan kald\u0131rmak, bunun yan\u0131s\u0131ra son il\u00e2hi kitap olan Kur’an’\u0131n onayland\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6ylece her iki kitab\u0131n da ayn\u0131 kaynaktan geldi\u011fine ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak Peygamberimizin ger\u00e7ek peygamber oldu\u011funa kan\u0131t olu\u015fturan h\u00fck\u00fcmleri ve yasalar\u0131 g\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131rmak amac\u0131 ile yap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

\u015eunu hemen belirtelim ki, insanlar\u0131n arzular\u0131na uyum sa\u011flamak amac\u0131 ile semav\u00ee kitaplar\u0131n metinlerini ama\u00e7lar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak bi\u00e7imde yorumlamak; dinlerinden saparak onu bir meslek ve bir ge\u00e7im amac\u0131 haline getiren b\u00fct\u00fcn din adamlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ortak bir tutumdur. Onlar bu sahtek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 her d\u00f6nemdeki iktidar sahiplerinin keyiflerine ve dinin \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fmak isteyen halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n arzular\u0131na uyum sa\u011flamak i\u00e7in yaparlar. Yahudiler bu \u00e7arp\u0131tma sanat\u0131n\u0131n en maharetli ustalar\u0131d\u0131rlar. Ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sl\u00e2m’\u0131 \u00e7arp\u0131tmay\u0131 meslek edinmi\u015f sahtek\u00e2rlar aras\u0131ndan bu alanda yahudilere ta\u015f \u00e7\u0131kartacak olanlar ve onlarla ba\u015fa ba\u015f yar\u0131\u015fabilecek olanlar hi\u00e7 de az de\u011fildir!<\/p>\n

Bunun yan\u0131s\u0131ra yahudiler kaypakl\u0131\u011f\u0131, y\u00fczs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131 ve Peygamberimize kar\u015f\u0131 edepsizliklerini “Ya Muhammed, s\u00f6ylediklerini duyduk, fakat onlara kar\u015f\u0131 geliyoruz. Sana ne inanacak, ne uyac\u00e4k ve ne de itaat edecek de\u011filiz” diyecek derece ileriye vard\u0131rd\u0131lar. Bu k\u00fcstah\u00e7a s\u00f6zler, bu \u00e4yetlerin \u0130sl\u00e2m’\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131llar\u0131nda indiklerini g\u00f6sterir. Ayr\u0131ca k\u00fcstahl\u0131klar\u0131n\u0131 edepsizlikleri, ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klar\u0131, y\u00fczs\u00fczl\u00fckleri ve kaypakl\u0131klar\u0131 ile de birle\u015ftirmekten \u00e7ekinmeyerek Peygamberimize \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131:<\/p>\n

“dinle s\u00f6z\u00fc dinlenmez olas\u0131ca!’ ve “Raina (Bizi g\u00f6zet anlam\u0131na da gelen e\u015fsesli bir hakaret deyimi)”<\/p>\n

Yahudiler kulland\u0131klar\u0131 kelimelerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki anlamlar\u0131na g\u00f6re \u015f\u00f6yle demi\u015f say\u0131l\u0131yorlard\u0131; “bizi dinlemek zorunda olmayarak dinle (nezaket belirtici bir deyim)” ve “Bize durumumuzu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, konumumuzu hesaba katarak bak.” Onlar kitap ehli idiler ya, \u0130sl\u00e2m’a puta tapanlar gibi \u00e7a\u011fr\u0131lmalar\u0131 yak\u0131\u015f\u0131k almazm\u0131\u015f! Kelimelerinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki anlamlar\u0131na g\u00f6re bunlar\u0131 s\u00f6ylemek istiyorlard\u0131. Oysa ki, ayn\u0131 kelimeleri dillerini a\u011f\u0131z bo\u015fluklar\u0131 i\u00e7inde burarak tel\u00e2ffuz edince s\u00f6zlerinin anlam\u0131 \u015f\u00f6yle oluyordu; “Dinle, s\u00f6z\u00fc dinlenmez olas\u0131ca, duymaz olas\u0131ca!”. “Raina” kelimesini a\u011f\u0131zlar\u0131nda geveleyip s\u00f6yleyerek bir hakaret deyimine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi k\u00fcstahl\u0131k, edepsizlik, kaypakl\u0131k, g\u00f6z boyay\u0131c\u0131l\u0131k, s\u00f6zleri \u00e7arp\u0131tma ve ters anlamlarda kullanma hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131m\u0131zda yahudi var!<\/p>\n

Yahudilerin bu \u00e7irkin marifetleri anlat\u0131ld\u0131ktan sonra ehli kitaptan olanlar\u0131n nas\u0131l bir tutum tak\u0131nmalar\u0131 gerekti\u011fi, “kendilerine kutsal kitap pay\u0131 verilenler”e yara\u015fan edepli davran\u0131\u015f\u0131n nas\u0131l olmas\u0131 beklendi\u011fi belirtiliyor, arkas\u0131ndan -b\u00fct\u00fcn bu \u00e7irkin marifetlerine ra\u011fmen- hidayete, iyi kar\u015f\u0131l\u0131\u011fa, ilahi ba\u011f\u0131\u015fa ve hay\u0131rl\u0131 sonuca \u00f6zendiriliyorlar. Tabii ki, e\u011fer do\u011fru yola koyulurlarsa. Fakat \u00fcmitlendirmenin yan\u0131s\u0131ra karakterlerinin \u00f6z\u00fc de a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Bu karakter eskiden de \u00f6yle idi, \u015fimdi de \u00f6yledir. Okuyoruz:<\/p>\n

“Oysa e\u011fer onlar (b\u00f6yle diyeceklerine) `Duyduk ve uyduk’, `i\u015fit’ ve `bize bak’ deselerdi kendileri hesab\u0131na daha hay\u0131rl\u0131 ve daha tutarl\u0131 olurdu. Fakat Allah k\u00e2firlikleri y\u00fcz\u00fcnden kendilerine l\u00e2net etti\u011fi i\u00e7in -pek az\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda- onlar iman etmezler.”<\/p>\n

Bunlar ger\u00e7e\u011fe b\u00f6ylesine a\u00e7\u0131k, b\u00f6ylesine yal\u0131n, b\u00f6ylesine dolamba\u00e7s\u0131z bir \u015fekilde yakla\u015fmazlar. E\u011fer ger\u00e7e\u011fi b\u00f6ylesine a\u00e7\u0131k anlaml\u0131 ve kaypakl\u0131k amac\u0131 i\u00e7ermeyen s\u00f6zler ile `Duyduk ve uyduk’, `i\u015fit’, `Bak bize’ diyerek ifade etselerdi kendileri hesab\u0131na daha hay\u0131rl\u0131, karakterlerinin ve i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha elveri\u015fli bir tutum benimsemi\u015f olurlard\u0131. Fakat asl\u0131nda onlar k\u00e2firlikleri, ger\u00e7eklere s\u0131rt \u00e7evirmeleri y\u00fcz\u00fcnden y\u00fcce Allah’\u0131n (celle cel\u00e2luhu) hidayetinden kovulmu\u015flard\u0131r. Bundan dolay\u0131 onlar tek-t\u00fck baz\u0131 istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda imana gelmezler.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bu s\u00f6z\u00fc pratikte do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131. Uzun tarihleri boyunca \u00e7ok az say\u0131da yahudi m\u00fcsl\u00fcman oldu. Bunlar iyili\u011fi elde etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131, do\u011fru yolu bulmak u\u011fruna \u00e7aba harcad\u0131klar\u0131 i\u00e7in y\u00fcce Allah’\u0131n hidayete ermelerini diledi\u011fi ve kendilerine hay\u0131r pay\u0131 ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bahtiyar kimselerdir. Bu \u00e7ok az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan ezici yahudi \u00e7o\u011funlu\u011fu bin d\u00f6rty\u00fcz y\u0131l boyunca \u0130sl\u00e2m ile ve m\u00fcsl\u00fcmanlar ile s\u00fcrekli sava\u015f halinde olmu\u015ftur. Bu amans\u0131z sava\u015f \u0130sl\u00e2m’\u0131n Medine’de yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andan i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fu ana kadar s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. O andan itibaren yahudiler \u0130sl\u00e2m’a kar\u015f\u0131 kesintisiz bir komploculuk, vazge\u00e7mek nedir bilmez bir k\u00f6r inat\u00e7\u0131l\u0131k i\u00e7inde olmu\u015flar; zaman zaman g\u00f6r\u00fcnen bi\u00e7im, renk ve y\u00f6ntem farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen bu komploculuklar\u0131, bu k\u00f6r inat\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131 her zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalm\u0131\u015ft\u0131r. Tarih boyunca \u0130sl\u00e2m’a kar\u015f\u0131 kurulan b\u00fct\u00fcn tuzaklar\u0131n oynanan b\u00fct\u00fcn i\u011fren\u00e7 oyunlar\u0131n arkas\u0131nda ya do\u011frudan do\u011fruya yahudi vard\u0131r, ya da bu i\u011fren\u00e7 d\u00fczenbazl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck pay\u0131 yahudiye aittir. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc milletleraras\u0131 ha\u00e7l\u0131l\u0131k ve s\u00f6m\u00fcrgecilik entrikalar\u0131 da bu h\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131 i\u00e7indedir.<\/p>\n

YAHUD\u0130LERE H\u0130DAYET \u00c7A\u011eRISI<\/p>\n

Bundan sonraki ayette “kendilerine kitap verilmi\u015f” olanlara -yahudilere sesleniliyor; ellerindeki Tevrat’\u0131 onaylayan Kur’an’a inanmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yorlar; arkas\u0131ndan \u00e7irkin marifetlerinin ve inat\u00e7\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ak\u0131beti olarak y\u00fczleri \u00e7arp\u0131t\u0131lmakla ve l\u00e2nete u\u011framakla tehdit ediliyorlar; bunun yan\u0131s\u0131ra kendi dinlerinin de temelini olu\u015fturan kat\u0131ks\u0131z Tevhid ilkesinden sapm\u0131\u015f olmakla damgalan\u0131yorlar, bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine ortak ko\u015fanlar\u0131 kesinlikle affetmeyece\u011fini bilmeleri vurgulan\u0131yor. Bu hat\u0131rlatma, ayn\u0131 zamanda, geni\u015f kapsaml\u0131 il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izen ve Allah’a ortak ko\u015fman\u0131n af kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda tutulmaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan genel nitelikli bir duyurudur. Okuyoruz:
\n47- Ey kendilerine kitap verilenler, biz baz\u0131 y\u00fczleri \u00e7arp\u0131t\u0131p ense taraflar\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmeden ya da Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyenleri l\u00e2netledi\u011fimiz gibi l\u00e2netlemeden elinizdeki kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirdi\u011fimiz Kur’an’a iman ediniz. Yoksa Allah’\u0131n emri her zaman kesinlikle yerine gelir.<\/p>\n

48- Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, kendisine ortak ko\u015fma g\u00fcnah\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan g\u00fcnahlar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa son derece b\u00fcy\u00fck bir iftira g\u00fcnah\u0131 i\u015flemi\u015f olur.<\/strong><\/p>\n

\u0130lk ayetin giri\u015finde yahudilere, y\u00fcce Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ilk olumlu cevap verenlerden olmalar\u0131n\u0131 gerektiren s\u0131fatlar\u0131 ile, ilk m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 beklenen gerek\u00e7eleri ile sesleniliyor. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n

“Ey kendilerine kitap verilenler, elinizdeki kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirdi\u011fimiz Kur’an’a iman ediniz.”<\/p>\n

Kendilerine kitap verilmi\u015f oldu\u011funa g\u00f6re bu adamlar\u0131n hidayete ermeleri, do\u011fru yolda olmalar\u0131 \u015fa\u015f\u0131lacak, tuhaf say\u0131lacak bir geli\u015fme de\u011fildir asl\u0131nda. Bunun yan\u0131s\u0131ra s\u00f6z konusu kitab\u0131 kendilerine vermi\u015f olan y\u00fcce Allah, onlar\u0131 ellerindeki kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirdi\u011fi Kur’an’a inanmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bu Kur’an, onlar\u0131n elindeki Tevrat’\u0131 onaylad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131lacak, garip g\u00f6r\u00fclecek bir yan\u0131 yoktur.<\/p>\n

E\u011fer iman etmek; kan\u0131tlay\u0131c\u0131 delile, a\u00e7\u0131k gerek\u00e7elere dayal\u0131 olarak meydana gelseydi, ilk inananlar\u0131n yahudiler olmas\u0131 gerekirdi. Fakat kar\u015f\u0131m\u0131zdaki yahudi! Bir s\u00fcr\u00fc \u00e7\u0131karlar\u0131, ihtiraslar\u0131, bunun yan\u0131s\u0131ra bir s\u00fcr\u00fc kinleri ve k\u00f6r inatlar\u0131 var. Yahudi; karakteri gere\u011fi, sap\u0131k ve ensesi kal\u0131n adam demektir. Nitekim Tevrat onlardan “Kal\u0131n enseli halk” diye s\u00f6z ediyor! O bundan dolay\u0131 iman etmez. Ama bundan dolay\u0131 da \u015fu sert, \u015fu i\u00e7 karart\u0131c\u0131 tehditle y\u00fczy\u00fcze geliyor. Tekrarlayal\u0131m:<\/p>\n

“…Biz baz\u0131 y\u00fczleri \u00e7arp\u0131t\u0131p ense taraflar\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmeden ya da Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyenleri l\u00e2netledi\u011fimiz gibi l\u00e2netlemeden elinizdeki kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirdi\u011fimiz Kur’an’a iman ediniz.”<\/p>\n

“Y\u00fczleri \u00e7arp\u0131tmak (tams)” deyimi, y\u00fczlerin insana ait olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan \u00f6zellikleri silmek, onlar\u0131 “ense taraflar\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmek” ise insanlar\u0131 geri geri y\u00fcr\u00fcmeye zorlamak anlam\u0131na gelir. Ayetin i\u00e7erdi\u011fi tehdit, herkesin anlad\u0131\u011f\u0131 somut anlamda olabilir. Yani yahudiler ger\u00e7ekten insan y\u00fczl\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini yitirecekler ve y\u00fczleri arkaya bakaca\u011f\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fcrken gerisin geri gideceklerdir. Cumartesi g\u00fcn\u00fcne ili\u015fkin bal\u0131k evlama yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemi\u015f olan yahudilere verilen l\u00e2netlenme cezas\u0131 da bu adamlar\u0131n fiilen maymun ve hayvan k\u0131l\u0131\u011f\u0131na sokulmalar\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilir. Bunun yan\u0131nda burada s\u00f6z\u00fc edilen “\u00e7arp\u0131tma”dan maksat bu adamlar\u0131n vicdanlar\u0131ndaki hidayet ve basiret izlerini silmek; kendilerini Tevrat’\u0131n ini\u015finden \u00f6nceki k\u00e2firlik ve cahiliye d\u00f6nemlerine d\u00f6nd\u00fcrmek de olabilir. \u0130mandan sonra tekrar k\u00e2fir olmak, do\u011fru yolu bulduktan sonra yeniden sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmek \u00f6ylesine deh\u015fetli bir y\u00fcz ve basiret \u00e7arp\u0131lmas\u0131, \u00f6ylesine ac\u0131 bir geriye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr ki, b\u00fct\u00fcn geriye d\u00f6nmeler ve d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeler onun yan\u0131nda hi\u00e7 kal\u0131r.<\/p>\n

Ayetin maksad\u0131 ister o olsun, ister bu olsun; seslendirdi\u011fi tehdit gerek kat\u0131 kalpli donuk yahudi karakterine, gerekse onlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve i\u011fren\u00e7 davran\u0131\u015flar\u0131na uygun, sert ve korkun\u00e7 bir tehdittir.<\/p>\n

Bu tehdit ile \u00fcrperip kendine gelerek hemen m\u00fcsl\u00fcman olan yahudiler vard\u0131r. Bunlardan biri \u00fcnl\u00fc K\u00e2\u00e2b-ul Ahb\u00e2r’d\u0131r.<\/p>\n

Nitekim \u0130bn-i Ebu Hatem’in \u0130bn-i Nufeyl ve Amr b. Vak\u0131d kanal\u0131 ile Yunus b. Cel\u00ees’e dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Ebu \u0130dris Hul\u00e2ni \u015f\u00f6yle diyor; “Ebu M\u00fcslim Hal\u00eel\u00ee, Ka\u00e2b-ul Ahbar’\u0131n hocas\u0131 idi. Neden bir an \u00f6nce gidip Peygamberimizi g\u00f6rm\u00fcyor diye bu \u00f6\u011frencisini s\u0131k s\u0131k ay\u0131plard\u0131. Sonunda onu Peygamberimize gidip nas\u0131l bir insan oldu\u011funu g\u00f6rmeye ikna etti” (Olay\u0131n bundan sonras\u0131n\u0131 K\u00e2\u00e2b-ul Ahbar \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:)<\/p>\n

“Binek hayvan\u0131m\u0131n s\u0131rt\u0131na atlay\u0131p Medine’ye vard\u0131m. O s\u0131rada biri Kur’an okuyordu, okudu\u011fu ayet \u015fuydu; `Ey kendilerine kitap verilenler, biz baz\u0131 y\u00fczleri \u00e7arp\u0131t\u0131p ense taraflar\u0131na d\u00f6nd\u00fcrmeden… elinizdeki kitab\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirdi\u011fimiz Kur’an’a iman ediniz’. Hemen suya ko\u015fup y\u0131kand\u0131m. Bu arada `Acaba \u00e7arp\u0131ldlm m\u0131?’ korkusu ile s\u0131k s\u0131k elimi y\u00fcz\u00fcm\u00fcn \u00fczerinde gezdiriyordum. Arkas\u0131ndan hemen m\u00fcsl\u00fcman oldum. ” (Yayg\u0131n rivayete g\u00f6re Kaab-ul Ahbar, Hz. \u00d6mer zaman\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman oldu. \u0130bn-i Cerir’e dayanan ve daha g\u00fcvenilir oldu\u011fu belirtilen bu rivayette de K\u00e2ab’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman olu\u015fu bu ayeti i\u015fitmesine ba\u011flan\u0131yor.)<\/p>\n

Bu tehdidi izleyen yorum c\u00fcmlesinde \u015f\u00f6yle buyuruluyor:<\/p>\n

“Yoksa Allah’\u0131n emri, her zaman kesinlikle yerine gelir.”<\/p>\n

Bu c\u00fcmle az \u00f6nceki tehdidi peki\u015ftirir niteliktedir. Ayr\u0131ca yahudinin karakterine de uygundur!<\/p>\n

Bunun arkas\u0131ndan ahirete ili\u015fkin bir ba\u015fka tehdit geliyor. Bu tehdit, y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fma su\u00e7u d\u0131\u015f\u0131nda kalan g\u00fcnahlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u0130l\u00e2h\u00ee rahmet kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011fu ve yaln\u0131z bu a\u011f\u0131r su\u00e7un kesinlikle af kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu ba\u011f\u0131\u015flamaz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan g\u00fcnahlar\u0131 diledi\u011fine ba\u011f\u0131\u015flar. Kim Allah’a ortak ko\u015farsa son derece b\u00fcy\u00fck bir iftira g\u00fcnah\u0131 i\u015flemi\u015f olur.”<\/p>\n

Bu ayetin yahudileri kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z imana ve Tevhide \u00e7a\u011f\u0131ran \u00fcslub\u00fbndan O’nun yahudileri y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fmakla su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Ger\u00e7i burada onlar\u0131n Allah’a ortak ko\u015fma anlam\u0131na gelecek hi\u00e7bir s\u00f6zlerinden ya da davran\u0131\u015flar\u0131ndan bahsedilmiyor. Fakat Kur’an’\u0131n ba\u015fka ayetlerinde bu konuda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi veriliyor. Mesel\u00e2 bir ayette onlar\u0131n “Uzeyr, Allah’\u0131n o\u011fludur” dedikleri anlat\u0131l\u0131yor. T\u0131pk\u0131 hristiyanlar\u0131n “Mesih (\u0130sa) Allah’\u0131n o\u011fludur” demeleri gibi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu s\u00f6z Allah’a ortak ko\u015fmak(\u015firk)’tir.” (Tevbe Suresi, 30) Bunun yan\u0131s\u0131ra Kur’an’da bize gerek yahudilerin gerekse hristiyanlar\u0131n “Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak hahamlar\u0131n\u0131 ve papazlar\u0131n\u0131 il\u00e2h edindikleri” anlat\u0131l\u0131yor.” (Tevbe Suresi, 31) Oysa biz biliyoruz ki, ne yahudiler hahamlar\u0131na ve ne de hristiyanlar papazlar\u0131na tap\u0131n\u0131yorlard\u0131. Yaln\u0131z her iki kesim de kendi din adamlar\u0131n\u0131n yasa koyma, hel\u00e2l k\u0131lma ve yasaklama yetkisi ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Oysa bu yetki s\u0131rf y\u00fcce Allah’\u0131n tekelindedir, ayr\u0131ca bu husus \u0130lahl\u0131\u011f\u0131n gereklerinden biridir. \u0130\u015fte Kur’an, bu y\u00fczden onlar\u0131 putperest (m\u00fc\u015frik) saym\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlataca\u011f\u0131m\u0131z gibi, bu ilke \u0130sl\u00e2m’\u0131n tan\u0131m\u0131na ve iman\u0131n \u015fart\u0131na ili\u015fkin tutarl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Her neyse, s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 Peygamberimizin zaman\u0131nda Arap yar\u0131madas\u0131nda ya\u015fayan yahudilerin inan\u00e7lar\u0131 putperestlik hurafeleri ile kar\u0131\u015f\u0131k ve dolay\u0131s\u0131 ile tek il\u00e2h inanc\u0131ndan uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden bu ayette yer alan Allah’\u0131n, kendisine ortak ko\u015fma g\u00fcnah\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcnahlar\u0131 dilediklerine ba\u011f\u0131\u015flayabilece\u011fi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendine ortak ko\u015fma g\u00fcnah\u0131n\u0131 kesinlikle ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile kar\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, e\u011fer bir insan d\u00fcnyada Allah’a ortak ko\u015far da, bu inanc\u0131ndan vazge\u00e7meksizin y\u00fcce Allah’\u0131n huzuruna \u00e7\u0131karsa affedilmesinin asla beklenmemesi gerekti\u011fi \u015feklindeki vurgulamal\u0131 a\u00e7\u0131klama, yahudilere y\u00f6neltilmi\u015ftir.<\/p>\n

Allah’a ortak ko\u015fma ((\u015firk)’ Allah ile kul aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi keser. Buna g\u00f6re y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fan bu kimseler e\u011fer bu sap\u0131k inanca ba\u011fl\u0131 olarak’, ba\u015fka bir deyimle Allah ile ili\u015fkileri kesik olarak d\u00fcnyadan ayr\u0131l\u0131rlar ise hi\u00e7bir affedilme \u00fcmitleri kalmaz. Bir insan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz ki, y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fuyor, gerek evrenin g\u00f6r\u00fcnen olaylar\u0131nda ve gerekse peygamberlerin getirdikleri bilgilerde Allah’\u0131n tekli\u011fini kan\u0131tlayan bunca delil, kar\u015f\u0131s\u0131nda dururken bu sap\u0131k inan\u00e7ta \u0131srar ederek \u00f6ylece ahirete g\u00f6\u00e7\u00fcyor. E\u011fer o insan\u0131n yap\u0131s\u0131nda iyilik ve yap\u0131c\u0131l\u0131k unsurlar\u0131ndan bir teki bile varsa b\u00f6yle bir \u015fey yapmaz. Demek ki, yapan insan\u0131n yap\u0131s\u0131 geri d\u00f6n\u00fclmez bi\u00e7imde bozulmu\u015f, Allah’\u0131n lekesiz bi\u00e7imde kendisine sundu\u011fu f\u0131trat\u0131 mahvolmu\u015f, a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 bir batakl\u0131\u011fa yuvarlanm\u0131\u015f ve kendi eli ile kendini cehennem hayat\u0131na haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’a ortak ko\u015fmak a\u00e7\u0131k, belirgin ve bariz bir g\u00fcnah; \u00e7irkin, k\u00fcstah\u00e7a ve son derece a\u011f\u0131r bir zul\u00fcmd\u00fcr. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlara gelince y\u00fcce Allah onlar\u0131 diledi\u011fi kullar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flar. Bunlar t\u00fcm\u00fc ile af kapsam\u0131na girerler. Bu affedilme tevbe etme sonucu olabilece\u011fi gib\u00ef, Peygamberimizden gelen baz\u0131 belgeli rivayetlerin bildirdiklerine ,g\u00f6re tevbe etmeksizin de olabilir. Yeter ki, g\u00fcnahk\u00e2r kul, y\u00fcce Allah’\u0131n bilincinde olsun O’nun aff\u0131n\u0131 umsun, O’nun kendisini affedebilecek g\u00fc\u00e7te oldu\u011fundan emin olsun, O kendisini ba\u011f\u0131\u015flasa da g\u00fcnah i\u015flemi\u015f olmas\u0131n\u0131n yine de bir kusur oldu\u011funun fark\u0131nda olsun. Bu durum y\u00fcce Allah’\u0131n rahmetinin bitmez-t\u00fckenmez oldu\u011funu, affedicili\u011finin ne bir kap\u0131 ve ne de bir kap\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan engellenemeyece\u011fini son derece somut olarak g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne serer.<\/p>\n

Nitekim Kuteybe’nin, Cerir b. Abdulhamid ve Abdul\u00e2ziz yolu ile Zeyd b. Vehb’e dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re sahabilerden Ebu Zerr (Allah ondan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n

Bir gece d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131m. Bakt\u0131m ki, Peygamberimiz tek ba\u015f\u0131na y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yap\u0131yor. Yan\u0131nda hi\u00e7 kimse yok. Y\u00fcr\u00fcrken yan\u0131nda bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fcmeye koyuldum. Peygamberimiz birden d\u00f6nerek beni g\u00f6rd\u00fc. `Kim o’ dedi. `Kurban\u0131n olay\u0131m, Ebu Zerr’ diye cevap verdim. Bana `Gel, ya Ebu Zerr’ dedi. Birazc\u0131k yan\u0131nda y\u00fcr\u00fcd\u00fcm. Bir ara bana \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n

“D\u00fcnyada zengin olanlar K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc fakir olacaklard\u0131r. Yaln\u0131z y\u00fcce Allah’\u0131n hay\u0131rl\u0131 mal ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve bu mal\u0131 sa\u011flar\u0131na, sollar\u0131na, \u00f6nlerine, arkalar\u0131na da\u011f\u0131tarak onunla hay\u0131rl\u0131 i\u015fler yapan kimseler m\u00fcstesna.”<\/p>\n

Biraz daha yan\u0131nda y\u00fcr\u00fcd\u00fckten sonra bana d\u00f6nerek `Burada otur’ dedi ve beni etraf\u0131 ta\u015flarla \u00e7evrili bir d\u00fczl\u00fc\u011fe oturttu. Arkas\u0131ndan `Ben geri gelinceye kadar burada otur’ dedi. Sonra \u00f6n\u00fcm\u00fczde uzanan tek araziye do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fc ve g\u00f6z\u00fcmden kayboldu. Bir s\u00fcre g\u00f6r\u00fcnmedi. Bu s\u00fcre olduk\u00e7a uzam\u0131\u015ft\u0131. Sonunda onun `Zina etmi\u015f, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapm\u0131\u015f da olsa…” diye diye bana do\u011fru geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Yan\u0131ma gelince dayanamad\u0131m, `Y\u00e4 Resulullah, kurban\u0131n olay\u0131m, alan\u0131n bir kenar\u0131nda kiminle konu\u015fuyordun. Ben bir ara sana do\u011fru birin\u00efn geldi\u011fini duydum’ dedim. Peygamberimiz bana \u015fu cevab\u0131 verdi:<\/p>\n

“O Cebrail’di, alan\u0131n kenar\u0131nda kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131karak bana “\u00dcmmetine \u015fu m\u00fcjdeyi ver ki, Allah’a hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n \u00f6len kimse cennete girecektir.’ Kendisine “Ey Cebrail, h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapm\u0131\u015f ve zina i\u015flemi\u015f olsa da m\u0131?” diye sordum, `Evet’ dedi. Tekrar `H\u0131rs\u0131zl\u0131k yapm\u0131\u015f, zina i\u015flemi\u015f olsa da m\u0131?’ diye sordum. Bana `Evet, hatta i\u00e7ki i\u00e7mi\u015f bile olsa’ diye cevap verdi.” (Buhari, M\u00fcslim)<\/p>\n

Bu arada \u0130bn-i Ebu Hatem’in, Cabir b. Abdullah’a dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Allah’a hi\u00e7bir ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n \u00f6len kimse affedilmeye hak kazan\u0131r. Allah onu dilerse azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r, dilerse affeder. `Allah, kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu kesinlikle affetmez. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan g\u00fcnahlar\u0131 dilediklerine ba\u011f\u0131\u015flar.”<\/p>\n

\u00d6te yandan yine \u0130bn-i Ebu H\u00e2tem’in bildirdi\u011fine g\u00f6re Abdullah b. \u00d6mer \u015f\u00f6yle diyor; “Bizler -Peygamberimizin sahabileri- adam \u00f6ld\u00fcrenlerin, yetim mal\u0131 yiyenlerin, namuslu kad\u0131nlar\u0131 zina yapmakla su\u00e7layanlar\u0131n ve yalanc\u0131 \u015fahitlerin hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe etmiyorduk. Fakat `Allah, kendisine ortak ko\u015fma su\u00e7unu kesinlikle affetmez. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan g\u00fcnahlar\u0131 dilediklerine ba\u011f\u0131\u015flar’ ayeti inince Peygamberimizin sahabileri bu yolda \u015fahitlik etmekten vazge\u00e7tiler.”<\/p>\n

\u00d6te yandan \u0130krime’nin, Abdullah b. Abbas’a dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamberimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Y\u00fcce ve Ulu Allah (celle cel\u00e2luhu) \u015f\u00f6yle buyuruyor: `Kim benim g\u00fcnahlar\u0131 affetmeye muktedir oldu\u011fumu bilir de, e\u011fer bana ortak ko\u015fmu\u015f de\u011fil ise g\u00fcnahlar\u0131na ald\u0131r\u0131\u015f etmeden kendisini affederim.” (Taberan\u00ee)<\/p>\n

\u00d6zellikle bu son hadisin mesaj\u0131 son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Demek ki, her \u015feyden \u00f6nce kalplerin, y\u00fcce Allah’\u0131n, ger\u00e7ek anlam\u0131 ile bilincinde olmalar\u0131 gerekir. Bunun arkas\u0131ndan iyilik, umut, kayg\u0131 ve korku bilin\u00e7lerine s\u0131ra gelir. Herhangi bir g\u00fcnah i\u015flendi\u011finde e\u011fer gerisinde bu \u00f6zellikler varsa g\u00fcnahk\u00e2r kul, takva ve af kapsam\u0131nda oldu\u011fundan emin olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u015eA\u015eKIN \u0130NSANLAR<\/p>\n

Daha sonraki ayette, Kur’an-\u0131 Kerim, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131nda Medine yahudileri ile sava\u015fa giriyor. Y\u00fcce Allah’\u0131n “se\u00e7ilmi\u015f halk\u0131” olduklar\u0131n\u0131 sanan, kendi kendilerine \u00f6v\u00fcnen ve bir yandan daha \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi kutsal kitaplar\u0131n\u0131 tahrif eder, Allah’a ve Peygamberimize dil uzat\u0131rken, \u00f6te yandan ilerde anlataca\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere “Putlara ve Ta\u011fut’a” taparken kendilerini kusursuz g\u00f6stermeye yeltenen bu \u015fa\u015fk\u0131nlar\u0131n hal\u0131 hayretle kar\u015f\u0131lan\u0131yor. Onlar\u0131n kendilerini kusursuz il\u00e2n etmelerinin ve ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerler ise i\u015flesinler, yine de y\u00fcce Allah’\u0131n yak\u0131nlar\u0131 olduklar\u0131n\u0131 sanmalar\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. Okuyoruz:
\n49- \u015eu kendilerini temize \u00e7\u0131karanlar\u0131 g\u00f6rm\u00fcyor musun? Oysa Allah diledi\u011fi kimseyi ar\u0131nd\u0131r\u0131r, fakat hi\u00e7 kimseye k\u0131l pay\u0131 kadar haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmaz.<\/p>\n

50- Baksana Allah’a kar\u015f\u0131 nas\u0131l yalan uyduruyorlar? Bu tek ba\u015f\u0131na yeterli bir apa\u00e7\u0131k g\u00fcnaht\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Yahudilerin “Allah’\u0131n se\u00e7ilmi\u015f halk\u0131” olduklar\u0131 \u015feklindeki iddialar\u0131 eskidir. Ger\u00e7ekten y\u00fcce Allah, onlar\u0131 kutsal emaneti ta\u015f\u0131mak ve bu emanetin gerektirdi\u011fi misyonu yerine getirmek i\u00e7in se\u00e7ti. Onlar\u0131 o d\u00f6nemde ya\u015fayan di\u011fer milletlere \u00fcst\u00fcn tuttu. M\u0131s\u0131r Firavun’u ile adamlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n hat\u0131r\u0131 i\u00e7in hel\u00e2k etti ve kendilerini “kutsal topraklar”a miras\u00e7\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n

Fakat yahudiler bir s\u00fcre sonra y\u00fcce Allah’\u0131n sisteminden sapt\u0131lar, d\u00fcnyan\u0131n amans\u0131z zorbalar\u0131 kesildiler. Yery\u00fcz\u00fc, onlar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini kald\u0131ramaz oldu. Hahamlar\u0131 onlara y\u00fcce Allah’\u0131n hel\u00e2llerini yasaklamaya ve yasaklar\u0131n\u0131 serbest saymaya giri\u015fti. Onlar da bu konuda hahamlar\u0131na uydular. Y\u00fcce Allah’\u0131n tekelinde olan yasaklama ve hel\u00e2l k\u0131lma yetkisinin, \u00e7izmeyi a\u015fan hahamlar\u0131 taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131lar. Yine bu yahudi hahamlar\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131nda de\u011fi\u015fiklik yapt\u0131lar. Bu de\u011fi\u015fiklikleri bir yandan iktidardakilerin ve se\u00e7kin az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6nl\u00fcn\u00fc yapmak ve bir yandan da halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n isteklerini ve arzular\u0131n\u0131 tatmin etmek i\u00e7in yapt\u0131lar. B\u00f6ylece yahudiler y\u00fcce Allah’\u0131 bir yana b\u0131rakarak bu \u015f\u0131mar\u0131k din adamlar\u0131n\u0131 il\u00e2h edindiler. Faiz yemekten ka\u00e7\u0131nmad\u0131lar. Sonunda Allah’\u0131n dini ile ve Allah’\u0131n kendilerine indirmi\u015f oldu\u011fu kutsal kitap ile aralar\u0131ndaki ba\u011flar zay\u0131flad\u0131.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara -ve daha bir\u00e7ok marifetlerine- ra\u011fmen tarihleri boyunca y\u00fcce Allah’\u0131n evl\u00e2tlar\u0131 ve sevdikleri olduklar\u0131n\u0131, birka\u00e7 say\u0131l\u0131 g\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda Cehennem ate\u015finin kendilerine de\u011fmeyece\u011fini, sadece yahudi olanlar\u0131n do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131 ve y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan be\u011fenildiklerini ileri s\u00fcrmeye devam ettiler. Sanki y\u00fcce Allah ile aralar\u0131ndaki ili\u015fki; akrabal\u0131k, soy ortakl\u0131\u011f\u0131 ve kay\u0131rmac\u0131l\u0131k ili\u015fkisi imi\u015f gibi. Ha\u015fa! Y\u00fcce Allah bu t\u00fcr yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z isnadlardan uzakt\u0131r, ku\u015fkusuz. Y\u00fcce Allah ile O’nun hi\u00e7 bir kulu aras\u0131nda akrabal\u0131k ve soy ortakl\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkisi s\u00f6z konusu de\u011fildir. O’nun ile kullar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 do\u011fru inan\u00e7, iyi amel ve \u0130l\u00e2h\u00ee sisteme kararl\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k olu\u015fturur. Kim bu ba\u011f\u0131, bu ili\u015fkiyi sars\u0131nt\u0131ya u\u011frat\u0131rsa y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6fkesine \u00e7arp\u0131l\u0131r. Sap\u0131kl\u0131k d\u00f6nemlerinde y\u00fcce Allah’\u0131n hidayetine muhatap olan kimseler e\u011fer tekrar e\u011fri yola saparlarsa y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine y\u00f6nelik bu \u00f6fkesi, bu gazab\u0131 daha a\u011f\u0131r olur.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yahudilerin, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, s\u00f6zde m\u00fcsl\u00fcman olan baz\u0131 benzerleri var. Bunlar m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlar, kendilerini Peygamberimizin \u00fcmmetinden say\u0131yorlar. Y\u00fcce Allah’\u0131n mutlaka kendilerini destekleyerek i\u015fgalci yahudileri yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 bekliyorlar. Ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6nerdi\u011fi hayat sistemi olan Hak Din’den tamamen kopmu\u015flar, bu dini hayatlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na atm\u0131\u015flar. Ne aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flanmas\u0131nda ne ekonomik kararlar\u0131nda, ne sosyal hayatlar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemede ne ahl\u00e2klar\u0131nda ve ne de geleneklerinde Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131n hakemli\u011fine ba\u015fvurmuyorlar. Tek m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k kan\u0131tlar\u0131, ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u0130sl\u00e2m\u00ee isimler ile bir zamanlar ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n do\u011fduklar\u0131, Allah’\u0131n dinini uygulamaya ge\u00e7irdikleri ve hayat sistemini egemen k\u0131ld\u0131klar\u0131 topraklarda ya\u015f\u0131yor olmalar\u0131d\u0131r!<\/p>\n

Okudu\u011fumuz ayette y\u00fcce Allah, Peygamberimize kendi kendilerini temize \u00e7\u0131karan yahudilerin durumunun hayret verici oldu\u011funu ifade ediyor. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fcz “m\u00fcsl\u00fcmanlar”\u0131n\u0131n durumu daha hayret verici, daha g\u00fcl\u00fcn\u00e7 ve daha \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r!<\/p>\n

Sebebine gelince kendilerini aklama, temize \u00e7\u0131karma, iyili\u011fi Allah’a yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve O’nun se\u00e7ilmi\u015f kulu olmay\u0131 kendine mal etme yetkisi insanlar\u0131n yetkisinde de\u011fildir. Ancak Allah dilediklerini temize \u00e7\u0131karabilir, aklayabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, kalpleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 herkesten iyi bilir. E\u011fer insanlar bu de\u011ferlendirme yetkisini Allah’a b\u0131rakarak iyi ameller i\u015flemeye y\u00f6nelirlerse, kof iddialardan uzak dururlarsa y\u00fcce Allah (celle cel\u00e2luhu) insanlara zerre kadar haks\u0131zl\u0131k yapmaz. E\u011fer insanlar hi\u00e7 kendilerini \u00f6vmeden, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle, Allah’tan utanarak, kendilerini aklama ve \u015fi\u015firme iddialar\u0131ndan ka\u00e7\u0131narak iyi ameller i\u015fleyecek olurlarsa Allah kat\u0131nda aldat\u0131lacak, herhangi bir iyi amelleri unutulacak ya da haklar\u0131 yenecek de\u011fildir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah kendi kendilerini aklayan, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren yahudilerin yalan s\u00f6ylediklerini, kendisine iftira att\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiyor ve onlar\u0131n bu \u00e7irkin marifetini k\u0131n\u0131yor. Ayr\u0131ca bu davran\u0131\u015f\u0131n i\u011fren\u00e7li\u011fine dikkatleri \u00e7ekiyor. Okuyoruz:<\/p>\n

“Baksana, Allah ad\u0131na nas\u0131l yalan uyduruyorlar? Bu tek ba\u015f\u0131na yeterli bir apa\u00e7\u0131k g\u00fcnaht\u0131r.”<\/p>\n

Burada yine kendimize d\u00f6nelim. Bizler \u0130sl\u00e2m kaynakl\u0131 isimler ta\u015f\u0131yoruz diye ve bir zamanlar ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 topraklarda oturuyoruz diye m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumuzu iddia ediyoruz. Oysa \u0130sl\u00e2m, hayat\u0131m\u0131z\u0131n hi\u00e7bir kesimine egemen de\u011fildir. Sosyal hayat\u0131m\u0131z\u0131n hi\u00e7bir alan\u0131nda \u0130sl\u00e2m’a bu yetkiyi tan\u0131m\u0131yoruz. M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumuzu ileri s\u00fcr\u00fcyoruz, ama g\u00f6r\u00fcnt\u00fcm\u00fcz ile, realitemiz ile \u0130sl\u00e2m’\u0131 lekeliyoruz. yabanc\u0131lara \u0130sl\u00e2m’\u0131 antipatik g\u00f6steren somut \u00f6rnekler oluyoruz. Hz. Muhammed’in \u00fcmmetinden oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyerek y\u00fcce Allah’\u0131n se\u00e7kin kullar\u0131 oldu\u011fumuzu ileri s\u00fcr\u00fcyoruz. Oysa Hz. Muhammed’in \u00f6\u011fretti\u011fi din, Hz. Muhammed’in uygulad\u0131\u011f\u0131 sistem, hayat\u0131m\u0131zdan b\u00fct\u00fcn-b\u00fct\u00fcne kovulmu\u015f ve soyutlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bana kal\u0131rsa biz bu halimiz ile aynen y\u00fcce Allah’\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 buldu\u011funu Peygamberimize anlatt\u0131\u011f\u0131, Allah ad\u0131na yalan s\u00f6ylemekle su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah y\u00fck\u00fc alt\u0131na girdiklerini belirtti\u011fi o yahudilere benziyoruz. Allah yard\u0131mc\u0131m\u0131z olsun!<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n dini bir hayat sistemidir. Allah’a itaat etmek demek, bu sistemi hayata egemen k\u0131lmak d\u00e8mektir. Allah’a itaat etmedik\u00e7e O’na yak\u0131n olunamaz. \u015eimdi bir bakal\u0131m, y\u00fcce Allah, O’nun dini ve sistemi nerede, biz neredeyiz? Sonra bir bakal\u0131m ki, acaba y\u00fcce Allah’\u0131n hallerini hayretle anlatt\u0131\u011f\u0131, kendi kendilerini aklamakla y\u00fcce \u015fahs\u0131na iftira atma g\u00fcnah\u0131 alt\u0131na girdiklerini belirtti\u011fi o \u015fa\u015fk\u0131n yahudiler ile aram\u0131zda ne fark var? \u0130lke ayn\u0131 ilkedir, durum da ayn\u0131 durum. Hi\u00e7bir kul ile y\u00fcce Allah aras\u0131nda soy ortakl\u0131\u011f\u0131, akrabal\u0131k ve kay\u0131rmac\u0131l\u0131k ilgisi yoktur!<\/p>\n

KEND\u0130LER\u0130N\u0130 TEM\u0130ZE \u00c7IKARANLAR<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde kendi kendilerini temize \u00e7\u0131karan bu kimseler hakk\u0131nda hayret ifade edilmeye devam ediliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015fa\u015fk\u0131nlar bir yandan; y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriatine dayanmayan, O’nun koydu\u011fu herhangi bir kritere yaslanarak \u00f6l\u00e7\u00fc d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fma tehlikesini bertaraf etmemi\u015f h\u00fck\u00fcmlere, ayetin deyimi ile “puta ve Ta\u011fut’a” inan\u0131rken, \u00f6b\u00fcr yanda; putperestli\u011fe ve putperestlere arka \u00e7\u0131k\u0131yor, onlara y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131na sistemine ve \u015feriat\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k bak\u0131m\u0131ndan m\u00fcsl\u00fcmanlara g\u00f6re daha do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetlerde onlar\u0131n tutumlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda hayret ifade edildikten ve bu g\u00fcl\u00fcn\u00e7 manevralar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serildikten sonra sert bir dille k\u0131nan\u0131yorlar, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir ifade ile yerin dibine bat\u0131r\u0131l\u0131yorlar. Bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra karakterlerinde gizli duran k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011fa ve cimrili\u011fe parmak bas\u0131l\u0131yor, ba\u011fl\u0131lar\u0131 olmakla \u00f6v\u00fcnd\u00fckleri Hz. \u0130brahim’in dinine s\u0131rt \u00e7evirmeleri yan\u0131nda bu g\u00fcl\u00fcn\u00e7 tutumu tak\u0131nmalar\u0131na yol a\u00e7an di\u011fer sebepler a\u00e7\u0131\u011fa vuruluyor. Bu k\u0131nama ve sald\u0131r\u0131 kampanyas\u0131 “\u00d6ylelerine alevli cehennem yara\u015f\u0131r” c\u00fcmlesi ile noktalanan kendilerine y\u00f6nelik bir cehennem tehdidi ile son buluyor. \u015eimdi bu ayetleri okuyal\u0131m:
\n51- \u015eu kendilerine kitaptan bir pay verdiklerimizi g\u00f6rm\u00fcyor musun? Bunlar puta ve ta\u011fut’a (\u015feytana) inan\u0131rlar ve k\u00e2firler hakk\u0131nda `Bunlar\u0131n yolu m\u00fcminlerin yolundan daha do\u011frudur’ derler.<\/p>\n

52- Bunlar Allah’\u0131n l\u00e2netine u\u011fram\u0131\u015f kimselerdir. Allah birine l\u00e2net ederse ona yard\u0131m edecek birini bulamazs\u0131n.<\/p>\n

53- Yoksa onlar\u0131n Allah’\u0131n m\u00fclk\u00fcnde bir paylar\u0131 m\u0131 var? E\u011fer \u00f6yle olsayd\u0131, insanlara bir \u00e7ekirdek k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131 bile vermezlerdi.<\/p>\n

54- Yoksa Allah’\u0131n, l\u00fctfunun eseri olarak insanlara ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu imtiyaz\u0131 \u00e7ekemiyorlar, bu y\u00fczden onlar\u0131 k\u0131skan\u0131yorlar m\u0131? Oysa biz \u0130brahim’in soyundan gelenlere de kitap ve hikmet vermi\u015f, kendilerine b\u00fcy\u00fck bir egemenlik ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

55- Fakat \u0130brahim’in soyundan gelenlerin kimi O’na inand\u0131, kimi de kendisine s\u0131rt \u00e7evirdi. \u00d6ylelerinin hakk\u0131ndan alevli cehennem gelir.<\/strong><\/p>\n

Kendilerine “Kitaptan bir pay verilenler”den \u015funlar beklenirdi: Bunlar herkesten \u00f6nce Kitaba (Kur’an’a) inanmal\u0131yd\u0131lar, y\u00fcce Allah’\u0131n yol g\u00f6stericili\u011fine muhatap olmam\u0131\u015f nasipsizlerin kap\u0131ld\u0131klar\u0131 putperestli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131yd\u0131lar, y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131 hayatlar\u0131na egemen k\u0131lmal\u0131 ve ta\u011futun yoluna koyulmamal\u0131yd\u0131lar. Ta\u011fut; y\u00fcce Allah’\u0131n onay\u0131na dayanmayan herhangi bir hukuk sistemi ve y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131nca desteklenmeyen herhangi bir h\u00fck\u00fcm demektir.<\/p>\n

Fakat kendi kendilerini aklayan ve y\u00fcce Allah’\u0131n sevdikleri olmakla \u00f6v\u00fcnen yahudiler, kendilerine yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bu as\u0131ls\u0131z konuma ters d\u00fc\u015fecek \u015fekilde bat\u0131la ve putperestli\u011fe uyuyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2hinlerinin pe\u015finden gidiyorlar, kahinlerine ve hahamlar\u0131na y\u00fcce Allah’\u0131n onay\u0131na dayanmaks\u0131z\u0131n yasa koyma yetkisi tan\u0131yorlar. Ayn\u0131 anlamda “ta\u011fut”a inan\u0131yorlar. Ta\u011fut, y\u00fcce Allah’\u0131n \u015feriat\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kaynaklanan h\u00fck\u00fcm anlam\u0131ndad\u0131r. Ta\u011fut, s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 ile “azg\u0131nl\u0131k, ta\u015fk\u0131nl\u0131k, \u00f6l\u00e7\u00fc d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma” demektir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz tutum da bir t\u00fcr ta\u015fk\u0131nl\u0131k ve bir \u00e7e\u015fit \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc \u00e7i\u011fnemektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n tekelindeki imtiyazlardan biri olan egemenli\u011fi insanlardan birine yak\u0131\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015f\u0131yor. Bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n hakka ve adalete ba\u011flay\u0131c\u0131 \u015feriat\u0131n\u0131n kurallar\u0131ndan birinin disiplini alt\u0131na girmiyor. Bu niteli\u011fi ile bu tutum bir ta\u015fk\u0131nl\u0131k, bir kurallar\u0131 \u00e7i\u011fneme olay\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr kural d\u0131\u015f\u0131, ta\u015fk\u0131n h\u00fck\u00fcmlere inananlar, uyum g\u00f6sterenler ya Allah’a ortak ko\u015fmu\u015flard\u0131r ya da do\u011frudan do\u011fruya kafirdirler. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah bunlar\u0131n tutumlar\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 buluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendilerine kutsal kitap hazinesinden bir pay verildi\u011fi halde bu kitab\u0131n i\u00e7eri\u011fine ba\u011flanmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Bu \u015fa\u015fk\u0131nlar sadece “puta ve Ta\u011fut’a” inanmakla kalm\u0131yorlar. Bunun yan\u0131s\u0131ra y\u00fcce Allah’\u0131n kitab verdi\u011fi, kendilerine Kur’an’\u0131 g\u00f6nderdi\u011fi m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 k\u00e2firlerin taraf\u0131nda yer al\u0131yorlar, onlara hak veriyorlar. Tekrarl\u0131yoruz:<\/p>\n

“K\u00e2firler hakk\u0131nda `Bunlar\u0131n yolu, m\u00fcminlerin yolundan daha do\u011frudur’ derler.”<\/p>\n

\u0130bn-i \u0130shak’\u0131n, Muhammed b. Ebu Muhammed ve \u0130krime yolu ile Ebu Said b. Cubeyr’e dayanarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Abdullah b. Abbas diyor ki:<\/p>\n

“Kurey\u015f, Gatafan ve Beni Kureyza kabilelerini m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 birle\u015ftirip sava\u015fa s\u00fcr\u00fckleyenler Hayy b. Ahtab, Sel\u00e2m b. Hak\u0131k, Ebu Rafi, Reb\u00fc b. Hak\u0131k, Ebu Amir, Veh\u00fbh b. Amir ve Hevde b. Kasy adl\u0131 ki\u015filerdi. Bunlardan Ven\u00fbh, Ebu Amir ve Hevele Vailo\u011fullar\u0131 kabilesinden, \u00f6b\u00fcrleri ise Nadiro\u011fullari kabilesinden idi.<\/p>\n

Bu yahudi heyeti Kurey\u015f kabilesi ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeye gidince onlara beraberlerinde getirdikleri din adamlar\u0131n\u0131 g\u00f6stererek \u015f\u00f6yle dedi; `Bunlar Yahudi hahamlar\u0131d\u0131rlar. \u0130lk kutsal kitab\u0131 iyi bilirler. Sorun onlara, sizin dininiz mi, yoksa Muhammed’in dini mi \u00fcst\u00fcnd\u00fcr?’ Kurey\u015flilerin bu yoldaki sorular\u0131 \u00fczerine yahudi hahamlar\u0131 `Sizin dininiz Muhammed’in dininden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Sizin yolunuz Muhammed’in ve O’nun pe\u015finden gidenlerin yolundan daha do\u011frudur’ diye cevap verdiler. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah `\u015eu kendilerine kitaptan pay verdiklerimizi g\u00f6rm\u00fcyor musun…’ diye ba\u015flayan ve “… kendilerine b\u00fcy\u00fck bir egemenlik ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131k” diye biten ayetler gurubunu indirdi.<\/p>\n

Bu ayetlerde onlara l\u00e2net ediliyor, d\u00fcnyada ve ahirette desteksiz ve yard\u0131mc\u0131s\u0131z kalmaya mahk\u00fbm olduklar\u0131 bildiriliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Kurey\u015f putperestlerine kendilerine destek sa\u011flamak i\u00e7in gitmi\u015fler, bu s\u00f6zleri de g\u00f6n\u00fcllerini al\u0131p taraftarl\u0131klar\u0131n\u0131 kazanmak amac\u0131 ile s\u00f6ylemi\u015flerdi.<\/p>\n

Nitekim Kurey\u015fliler de yahudilerin bu isteklerini olumlu kar\u015f\u0131layarak Hendek (Ahzab) sava\u015f\u0131nda onlar\u0131n taraf\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fa girdiler. Peygamberimiz bunlara kar\u015f\u0131 Medine \u00e7evresinde hendekler kazd\u0131rd\u0131. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine engel oldu, onlar\u0131 kinleri ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131, istedikleri sonucu elde edemediler. Y\u00fcce Allah sava\u015fta a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcminlerden yana koydu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcst\u00fcn iradelidir.<\/p>\n

Ger\u00e7i yahudilerin “Putperest Kurey\u015flilerin dini Hz. Muhammed’in ve O’nun pe\u015finden gidenlerin dininden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr; putperestlerin yolu, y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131na (Kur’an’a) ve Peygamberine inananlar\u0131n yolundan daha do\u011frudur” demeleri asl\u0131nda hayret edilecek bir tutumdur; ama, yahudilere \u00e7ok g\u00f6r\u00fclmez, onlar i\u00e7in normaldir. Onlar hak ile bat\u0131l aras\u0131nda, do\u011fru ile e\u011fri aras\u0131nda, do\u011frular ile e\u011friler aras\u0131ndaki tutumu her zaman budur. Onlar\u0131n doyumsuz h\u0131rslar\u0131, yat\u0131\u015fmaz arzular\u0131 ve dinmez kinleri vard\u0131r. Onlar hakk\u0131n ve hak taraftarlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda h\u0131rslar\u0131na, arzular\u0131na ve kinlerine destek bulamazlar. Bu yoldaki deste\u011fi ve yard\u0131m\u0131 her zaman ancak bat\u0131l\u0131n, e\u011frinin ve e\u011frilik taraftarlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda bulabilirler. Hakk\u0131n ve hak taraftarlar\u0131n\u0131n aleyhine ge\u00e7ip bat\u0131l\u0131n ve e\u011frinin taraftarlar\u0131n\u0131n lehine tan\u0131kl\u0131k etmelerinin sebebi budur.<\/p>\n

Onlar\u0131n tutumu her zaman budur ve bu tutumun sebebi de her zaman ge\u00e7erlidir. Bu y\u00fczden onlar\u0131n “Kurey\u015f putperestlerinin yolu, m\u00fcminlerin yolundan daha do\u011frudur” demeleri kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan mant\u0131kl\u0131 ve normaldir, s\u00fcpriz de\u011fildir.<\/p>\n

Yahudiler ayn\u0131 s\u00f6z\u00fc bu g\u00fcnde s\u00f6yl\u00fcyorlar, yar\u0131n .da s\u00f6yleyeceklerdir. Onlar g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her yerindeki ba\u015far\u0131l\u0131 \u0130sl\u00e2m\u00ee hareketi, denetimleri alt\u0131ndaki propaganda ve y\u00f6nlendirme ara\u00e7lar\u0131 ile lekelerler; bu hareketleri g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp kuvvet yolu ile ezmek isteyen bat\u0131l taraftarlar\u0131n\u0131 olanca g\u00fc\u00e7leri ile desteklerler. T\u0131pk\u0131 ilk \u0130sl\u00e2m\u00ee hareketi g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmek ve ezebilmek i\u00e7in putperest Kurey\u015flileri destekledikleri, kendileri ile g\u00fc\u00e7 birli\u011fi yapt\u0131klar\u0131 gibi.<\/p>\n

Fakat i\u011fren\u00e7 iki y\u00fczl\u00fcl\u00fcklerinden, hile ve d\u00fczenbazl\u0131k alan\u0131ndaki eri\u015filmez maharetlerinden ve zaman\u0131m\u0131z \u015fartlar\u0131n\u0131n \u00f6yle yapmalar\u0131n\u0131 gerektirmesinden dolay\u0131 kimi zaman e\u011friyi ve e\u011frinin taraftarlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa \u00f6vmezler. Sadece hakk\u0131 ve hak taraftarlar\u0131n\u0131 karalamakla yetinirler. Bat\u0131l\u0131n hakk\u0131 ezmesine, sindirmesine b\u00f6ylesine dolayl\u0131 yoldan destek vermeyi uygun g\u00f6r\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yahudilerin a\u00e7\u0131k \u00f6vg\u00fcs\u00fc, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir su\u00e7lama gerek\u00e7esi ve ta\u015f\u0131nmaz bir t\u00f6hmet y\u00fck\u00fc haline gelmi\u015ftir. Bu y\u00fczden e\u011fer desteklerini ve \u00f6vg\u00fclerini a\u00e7\u0131\u011fa vururlarsa \u0130sl\u00e2m\u00ee hareketleri ezmek isteyen, d\u00fcnyan\u0131n her yerindeki gizli ajanlar\u0131 ve onlardan ald\u0131klar\u0131 direktiflere g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fan sinsi zorbalar hakk\u0131nda ku\u015fku uyand\u0131rabilir!<\/p>\n

Kimi zaman bu sinsi yan\u0131ltmacalar\u0131n\u0131 o kadar ileri boyutlara vard\u0131r\u0131rlar ki kendileri hesab\u0131na hakk\u0131 ve hak taraftarlar\u0131n\u0131 sindiren ajanlar\u0131 ile g\u00f6stermelik d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve sava\u015f oyunu oynarlar ya da dan\u0131\u015f\u0131kl\u0131 propaganda sava\u015f\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirirler. Ama\u00e7lar\u0131 uzun vadeli emellerini ger\u00e7ekle\u015ftiren en sad\u0131k, en ba\u011f\u0131ml\u0131 dostlar\u0131n\u0131 tamamen \u015f\u00fcpheden uzak tutmakt\u0131r.<\/p>\n

Fakat asla \u0130sl\u00e2m’\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 karalama, g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrme kampanyas\u0131na ara vermezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m’a kar\u015f\u0131 besledikleri kin o kadar koyu ve kat\u0131d\u0131r ki, en k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u0130sl\u00e2m\u00ee dirili\u015f hareketine, hatta b\u00f6yle bir hareketin g\u00f6lgesine bile tahamm\u00fcl edemezler. \u0130nsanlar\u0131 yan\u0131ltmak ve aldatmak i\u00e7in bile onun varl\u0131\u011f\u0131na katlanamazlar.<\/p>\n

Yahudilerin tarih boyunca sergiledikleri karakter, uygulad\u0131klar\u0131 strateji ve g\u00fctt\u00fckleri ama\u00e7 ayn\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah bundan dolay\u0131 onlara l\u00e2net ediyor, kendilerini rahmetinden kovuyor ve deste\u011finden yoksun b\u0131rak\u0131yor. Y\u00fcce Allah’\u0131n deste\u011finden yoksun kalan kimse b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc halk\u0131n\u0131n deste\u011fini ve yard\u0131m\u0131n\u0131 kazansa bile asl\u0131nda destek\u00e7isiz ve yard\u0131mc\u0131s\u0131zd\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“Bunlar Allah’\u0131n l\u00e2netine u\u011fram\u0131\u015f kimselerdir. Allah birine l\u00e2net ederse ona yard\u0131m edecek birini bulamazs\u0131n.”<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fct\u00fcn bat\u0131l\u0131 devletlerin yahudileri desteklediklerini g\u00f6r\u00fcnce pani\u011fe kap\u0131l\u0131p sorabiliriz: Hani Allah onlar\u0131 l\u00e2nete \u00e7arpt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vaad etmi\u015fti? Hani Allah’\u0131n l\u00e2netine u\u011frayanlar yard\u0131mc\u0131 ve destek\u00e7i bulamazlard\u0131?<\/p>\n

Fakat bilmeliyiz ki, as\u0131l yard\u0131m edici, as\u0131l destek\u00e7i insanlar de\u011fildir, devletler de de\u011fildir. Bu devletlerin ellerinde hidrojen bombalar\u0131 ve t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc f\u00fczeler de olsa bu b\u00f6yledir. As\u0131l ger\u00e7ek yard\u0131mc\u0131 y\u00fcce Allah’t\u0131r, iradesi kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn kullar\u0131na diz \u00e7\u00f6kt\u00fcrme g\u00fcc\u00fcnde olan y\u00fcce Allah! Bu rakipsiz g\u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda ellerinde hidrojen bombalar\u0131 ve \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit f\u00fczeler bulunan kullar da kim oluyorlar?<\/p>\n

Y\u00fcce Allah ise kendisini destekleyenin destek\u00e7isidir. Nitekim O bize “Allah dinini destekleyenleri kesinlikle destekler.” buyuruyor.” (Hacc Suresi, 40) Y\u00fcce Allah kendisine ger\u00e7ek anlamda inananlar\u0131n, olanca g\u00fc\u00e7leri ile sistemine ba\u011flananlar\u0131n, ho\u015fnutluk ve teslimiyet i\u00e7inde sisteminin hakemli\u011fine ba\u015fvuranlar\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve destek\u00e7isidir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bu ayette kendisine inanm\u0131\u015f, sistemine uyan ve \u015feriat\u0131n\u0131n hakemli\u011fini benimseyen bir \u00fcmmete sesleniyor. Bu y\u00fczden bu \u00fcmmetin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olan yahudileri ve destek\u00e7ilerini k\u00fc\u00e7\u00fcms\u00fcyor. Yine y\u00fcce Allah bu \u00fcmmete yard\u0131m etmeyi, destek sa\u011flamay\u0131 vaad ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n, yani yahudilerin yard\u0131m edicisi destekleyicisi yoktur. Y\u00fcce Allah o g\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 vaadini, fiilen ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Onun vaadi ancak ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcmanlar hakk\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilir, ancak ger\u00e7ekten inanm\u0131\u015f bir kitle varolunca bunlar\u0131n eli ile bu durum prati\u011fe yans\u0131yabilir.<\/p>\n

O halde ateistlerin, putperestlerin ve hristiyanlar\u0131n hep birlikte yahudileri desteklemeleri, arkalamalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda pani\u011fe kap\u0131lmayal\u0131m ve y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyelim. Onlar her zaman zaten \u0130sl\u00e2m kar\u015f\u0131s\u0131nda, m\u00fcsl\u00fcmanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda ve yahudilerin yan\u0131nda olup onlar\u0131n destek\u00e7ileri olurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l g\u00fc\u00e7 dengesini de\u011fi\u015ftirecek destek ve yard\u0131m bunlar\u0131nki de\u011fildir. Fakat ayn\u0131 zamanda Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131n\u0131 pe\u015fin olarak yan\u0131m\u0131zda bilmek gibi bir yan\u0131lg\u0131ya da kesinlikle kap\u0131lmamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n yard\u0131m vaadi ancak m\u00fcsl\u00fcmanlar hakk\u0131nda ve bu iddiay\u0131 ileri s\u00fcren kimseler ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 g\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n

Buna g\u00f6re m\u00fcsl\u00fcmanl\u00e4r -bir kez olsun- ger\u00e7ekten m\u00fcsl\u00fcman olmay\u0131 denemeye giri\u015fmelidirler. O zaman kendi g\u00f6zleri ile baks\u0131nlar bakal\u0131m, ortada yahudileri destekleyen kalacak m\u0131, ya da kalsa bile bu destek\u00e7ilerin yahudiye bir yarar\u0131 olacak m\u0131?<\/p>\n

\u0130NSANLII\u011eIN BA\u015e D\u00dc\u015eMANLARI<\/p>\n

Y\u00fcce Allah yahudilerin tutumlar\u0131n\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve s\u00f6zlerini hayretle kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttikten ve bu y\u00fczden onlar\u0131 l\u00e2netine \u00e7arpt\u0131r\u0131p yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131na mahk\u00fbm etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra Peygamberimize ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 ba\u015fka bir tutumu k\u0131namaya giri\u015fiyor ve yahudilerin m\u00fcminlere y\u00f6nelik il\u00e2hi nimeti k\u0131skanmalar\u0131n\u0131 yeriyor. Bu nimet hak Din, zafer ve egemenlik-iktidar nimetidir. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n tek tarafl\u0131 bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131 olarak m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 sundu\u011fu bu nimet yahudileri k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan \u00e7atlat\u0131yor. Oysa nimeti veren, y\u00fcce Allah’t\u0131r, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu il\u00e2hi takdirde hi\u00e7bir yetki paylar\u0131 yok!<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde ayn\u0131 zamanda yahudilerin pinti karakterlerine, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n elindeki her \u015feyde g\u00f6z\u00fc kalan \u00e7ekememezliklerine de parmak bas\u0131l\u0131yor. Oysa y\u00fcce Allah onlara ve atalar\u0131na da bol bol nimet ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Fakat bu il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015flar onlara ne c\u00f6mertli\u011fi g\u00f6sterebildi ve ne de kendilerini k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan ve a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fckten vazge\u00e7irebildi. \u015eimdi ayetleri okuyoruz:<\/p>\n

“Yoksa onlar\u0131n Allah’\u0131n m\u00fclk\u00fcnde bir paylar\u0131 m\u0131 var? E\u011fer \u00f6yle olsayd\u0131, insanlara bir \u00e7ekirdek k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 bile vermezlerdi.<\/p>\n

Yoksa Allah’\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z l\u00fctfunun eseri olarak insanlara ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu imtiyaz\u0131 \u00e7ekemiyorlar, bu y\u00fczden insanlar\u0131 k\u0131skan\u0131yorlar m\u0131? Oysa biz \u0130brahim’in soyundan gelenlere de kitap ve hikmet vermi\u015f, kendilerine b\u00fcy\u00fck bir egemenlik ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131k.”<\/p>\n

Aman Allah’\u0131m, ne tuhaf \u015fey! Adamlar, y\u00fcce Allah’\u0131n herhangi bir kuluna kendi kat\u0131ndan bir nimet ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 \u00e7ekemiyorlar. Yoksa bunlar -ha\u015fa- y\u00fcce Allah’\u0131n ortaklar\u0131 m\u0131? Yoksa O’nun m\u00fclk\u00fcnde, varl\u0131\u011f\u0131nda paylar\u0131 m\u0131 var? Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131, kullar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 m\u00fclk\u00fcnde yani. E\u011fer bu m\u00fclkde, bu varl\u0131kta paylar\u0131 olsayd\u0131 insanlara bir \u00e7ekirdek k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131, bir tohum zerresini bile \u00e7ok g\u00f6r\u00fcrlerdi. O kadar cimri ve o kadar pintidirler. Ayette ge\u00e7en “nukre (\u00e7ekirdek k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131)” \u00e7ekirde\u011fin s\u0131rt\u0131ndaki c\u00fcc\u00fck demektir. E\u011fer yahudinin, y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fclk\u00fcnde, varl\u0131\u011f\u0131nda pay\u0131 olsa pintili\u011fi ve i\u011fren\u00e7 bencilli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden insanlara bu \u00e7ekirde\u011fin c\u00fcc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bile vermeye eli varamazd\u0131. Allah’a hamdolsun ki O’nun, bu m\u00fclkte pay\u0131 yok. Yoksa t\u00fcm insanlar yand\u0131yd\u0131, kendilerine bir \u00e7ekirdek c\u00fcc\u00fc\u011f\u00fc bile verilmeyecektir.<\/p>\n

Yoksa yahudilerin hastal\u0131\u011f\u0131 k\u0131skan\u00e7l\u0131klar\u0131ndan m\u0131 kaynaklan\u0131yor? Y\u00fcce Allah’\u0131n Peygamberimize ve m\u00fcsl\u00fcmanlara ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 imtiyaz\u0131 m\u0131 k\u0131skan\u0131yorlar? M\u00fcsl\u00fcmanlara yepyeni bir varolu\u015f kazand\u0131ran, onlar\u0131 yeniden do\u011fmu\u015f\u00e7as\u0131na ba\u015fkala\u015ft\u0131ran, kendilerine di\u011fer insanlardan farkl\u0131 bir ki\u015filik sa\u011flayan; onlara bir yandan ayd\u0131nl\u0131k, \u0131\u015f\u0131k, g\u00fcven duygusu ve g\u00f6n\u00fcl huzuru, \u00f6b\u00fcr yandan temizlik, ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve bunlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra prestij ve egemenlik ba\u011f\u0131\u015flayan \u0130sl\u00e2m dinini mi k\u0131skan\u0131yorlar?<\/p>\n

Evet, yahudilerin i\u00e7ini kemiren kurt, ger\u00e7ekten bu k\u0131skan\u00e7l\u0131kt\u0131r. \u00dcstelik bu din y\u00fcz\u00fcnden araplar\u0131n \u00fczerine nice y\u0131llardan beri kurmu\u015f oldu\u011fu edeb\u00ee ve ekonomik egemenlik de elden gidiyor; cahil, b\u00f6l\u00fck-p\u00f6r\u00e7\u00fck ve birbirleri ile s\u00fcrekli \u00e7at\u0131\u015fan zavall\u0131 Araplar\u0131n s\u0131rtlar\u0131ndan, onlar\u0131n dinsiz g\u00fcnlerinde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131k arlar art\u0131k hayal olmak \u00fczere!<\/p>\n

Fakat y\u00fcce Allah ba\u015fkalar\u0131na peygamberlik ve yery\u00fcz\u00fc egemenli\u011fi verdi diye ne y\u00fczle insanlar\u0131 k\u0131skan\u0131yorlar? \u00c7\u00fcnk\u00fc kendileri de Hz. \u0130brahim d\u00f6neminden beri il\u00e2h\u00ee ba\u011f\u0131\u015f\u0131n denizi i\u00e7inde y\u00fcz\u00fcyorlar. Bilindi\u011fi gibi y\u00fcce Allah gerek Hz. \u0130brahim’e gerekse soyundan gelenlere kutsal kitap, peygamberlik mevki, egemenlik ve iktidar vermi\u015fti. Fakat bu nank\u00f6rler bu ba\u011f\u0131\u015f\u0131n de\u011ferini bilmediler, bu nimete sahip \u00e7\u0131kmad\u0131lar ve vaktiyle y\u00fcce Allah’a verdikleri s\u00f6z\u00fc tutmad\u0131lar. Tersine bir kesimi inanmayanlar saf\u0131na kat\u0131ld\u0131lar. Oysa bu kadar nimete ve ba\u011f\u0131\u015fa muhatap olan bir milletin bir kesiminin ink\u00e2ra sapmas\u0131, k\u00e2fir olmas\u0131 yak\u0131\u015f\u0131k almaz. Okuyoruz:<\/p>\n

“Oysa biz \u0130brahim’in soyundan gelenlere de kitap ve hikmet vermi\u015f, kendilerine b\u00fcy\u00fck bir egemenlik ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n

Fakat \u0130brahim’in soyundan gelenlerin kimi O’na inand\u0131, kimi de kendisine s\u0131rt \u00e7evirdi.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n nimet ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131ndan bol bol pay alm\u0131\u015flar\u0131n yine de ba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u0131skanmas\u0131, k\u0131skan\u00e7l\u0131k kompleksinin en ac\u0131 verici tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Sebebine gelince nimetten yoksun olan kimse ba\u015fkalar\u0131n\u0131 k\u0131skan\u0131nca bu duygu y\u00fcz\u00fcnden k\u0131nan\u0131r, antipatik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130lah\u00ee nimetlerden bol bol pay alm\u0131\u015f kimselerin k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131na gelince bu k\u00f6kl\u00fc ve derin boyutlu bir bir \u015firretliktir. Yahudinin benzersiz ve kendine \u00f6zg\u00fc \u015firretli\u011fi yani.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 bu ayetin son c\u00fcmlesinde alevli cehennem tehdidi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bu tehdit, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz i\u011fren\u00e7 \u015firretli\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan cezad\u0131r. Okuyoruz:<\/p>\n

“\u00d6ylelerinin hakk\u0131ndan alevli cehennem gelir.”<\/p>\n

Hz. \u0130brahim’in soyundan gelenlerin aras\u0131nda kiminin iman etti\u011fi ve kiminin imana s\u0131rt \u00e7evirdi\u011fi belirtildikten sonra gelinen noktada insana davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin geni\u015f kapsaml\u0131 kural ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Yalanlayanlar\u0131n ve iman edenlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131. Gerek \u00f6tekilerin ve gerekse berikilerin g\u00f6recekleri bu kar\u015f\u0131l\u0131klar. Her din i\u00e7in ve her zaman ge\u00e7erli olan bir kural \u00f6\u011fretiliyor bizlere. Yaln\u0131z bu kural korkun\u00e7, t\u00fcyler \u00fcrpertici bir K\u0131yamet sahnesinin somut tablosu bi\u00e7iminde g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne sunuluyor. Ayetleri okuyal\u0131m:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Ey insanlar, Rabbinizden korkunuz. Ki O sizi tek bir ki\u015fiden t\u00fcretti, o tek ki\u015finin e\u015fini de kendi \u00f6z\u00fcnden yaratt\u0131, sonra bu \u00e7iftten \u00e7ok say\u0131da erkek ve kad\u0131n meydana getirerek yery\u00fcz\u00fcne yayd\u0131. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dileklerinizi ad\u0131na ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z Allah’tan ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemekten sak\u0131n\u0131n\u0131z. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah sizi s\u00fcrekli g\u00f6zetmektedir. Hitap “insanlar”ad\u0131r… Top yek\u00fcn, kendilerini yaratan Rabblerine …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1596,1583,1597,299,1702,344,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2688","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-meryem-suresi","tag-meryem-suresinin-tefsiri","tag-nisa-suresi","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2688"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2688\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}