{"id":2690,"date":"2012-01-22T11:11:07","date_gmt":"2012-01-22T11:11:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2690"},"modified":"2012-01-22T11:11:54","modified_gmt":"2012-01-22T11:11:54","slug":"suresinin-146-200-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/suresinin-146-200-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Al-i \u0130mran Suresi’nin 146-200.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal’il Kur’an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

K\u00c2F\u0130RLERE T\u00c2B\u0130 OLMAK<\/p>\n

146- Nice peygamber var ki, \u00e7ok say\u0131da taraftar\u0131 kendisi ile birlikte sava\u015ft\u0131. Bunlar Allah yolunda ba\u015flar\u0131na gelenlerden dolay\u0131 gev\u015femediler, y\u0131lmad\u0131lar ve boyun e\u011fmediler. Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever.<\/p>\n

147- Onlar sadece “Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 affeyle, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 kayd\u0131rma ve k\u00e2firler kar\u015f\u0131s\u0131nda bize yard\u0131m et” demi\u015flerdir.<\/p>\n

148- Allah da onlara hem d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 ve hem de ahiret m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131n en g\u00fczelini verdi. Allah iyi i\u015fler yapanlar\u0131 sever.<\/p>\n

149- Ey m\u00fcminler, e\u011fer k\u00e2firlere itaat ederseniz sizleri topuklar\u0131n\u0131z \u00fczerinde geriye d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler de h\u00fcsrana u\u011frars\u0131n\u0131z.<\/p>\n

150- Oysa Allah’t\u0131r sizin mevl\u00e2n\u0131z. O yard\u0131m edenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

151- Biz k\u00e2firlerin kalplerine korku salaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendilerine hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 verilmemi\u015f olan nesneleri Allah `a ortak ko\u015fmu\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n gidecekleri yer Cehennem’dir. Zalimlerin varaca\u011f\u0131 yer ne fenad\u0131r!<\/p>\n

152- Allah size verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getirdi. Hani size sevdi\u011finizi (zaferi) g\u00f6sterdikten sonra bozuluncaya, sava\u015f konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve itaatsizlik edinceye kadar m\u00fc\u015frikleri k\u0131r\u0131p ge\u00e7iriyordunuz. Kiminiz d\u00fcnyay\u0131 istiyordu, kiminiz de ahireti istiyordu. Sonra sizi deneyden ge\u00e7irmek i\u00e7in onlar\u0131n ba\u015f\u0131ndan savd\u0131. Ama yine de sizi affetti. Allah m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekten l\u00fctuf sahibidir.<\/p>\n

153- Hani Peygamber arkan\u0131zdan sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, hi\u00e7 kimseye bakmadan ka\u00e7\u0131yordunuz; ne kaybetti\u011finize ve ne de ba\u015f\u0131n\u0131za gelene \u00fcz\u00fclmeyesiniz diye Allah sizi kederden kedere u\u011fratt\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.<\/p>\n

154- Sonra o kederin ard\u0131ndan Allah, \u00fczerinize i\u00e7inizden bir grubu saran bir g\u00fcven duygusu, bir uyuklama indirdi. Bir grup da kendi derdi-ne d\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlar Allah hakk\u0131nda cahiliye zihniyetini yans\u0131tan, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ta\u015f\u0131yorlar ve “Bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz var m\u0131?” diyorlard\u0131. Onlara de ki; “Hay\u0131r, bu tamamen Allah’\u0131 ilgilendiren bir i\u015ftir.”<\/p>\n

Asl\u0131nda sana a\u00e7\u0131klayamad\u0131klar\u0131 bir \u015feyi i\u00e7lerinde sakl\u0131yorlar. i\u00e7lerinden “E\u011fer bu i\u015fte bir fonksiyonumuz olsayd\u0131 burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezdik ” diyorlar. De ki; “E\u011fer evlerinizde de olsayd\u0131n\u0131z al\u0131nlar\u0131na \u00f6l\u00fcm yaz\u0131lanlar uzanacaklar\u0131 yerleri yine de boylarlard\u0131.” Allah, g\u00f6n\u00fcllerinizdekini deneyden ge\u00e7irmek ve kalplerinizdekini ar\u0131tmak i\u00e7in bunlar\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131za getirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00f6n\u00fcllerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.<\/p>\n

155- \u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn sava\u015ftan geri d\u00f6nenlerinizi \u015feytan baz\u0131 g\u00fcnahkar duygular\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ayartmaya giri\u015fmi\u015fti. Ama Allah onlar\u0131 yine de affetti. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve halimdir.<\/p>\n

156- Ey m\u00fcminler, yolculu\u011fa \u00e7\u0131kan ya da sava\u015fa kat\u0131lan karde\u015fleri hakk\u0131nda “E\u011fer onlar yan\u0131m\u0131zda olsalard\u0131 \u00f6lmezler ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi” diyen k\u00e2firler gibi olmay\u0131n\u0131z. Allah bu as\u0131ls\u0131z saplant\u0131y\u0131 onlar\u0131n kalplerine \u00e7\u00f6reklenen ac\u0131 bir hay\u0131flanmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Oysa can veren de \u00f6ld\u00fcren de Allah’t\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

157 E\u011fer Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr ya da \u00f6l\u00fcrseniz, Allah’tan gelecek olan ba\u011f\u0131\u015flama ve rahmet, onlar\u0131n biriktirecekleri d\u00fcnya nimetlerinden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

158- Ku\u015fku yok ki, \u00f6lseniz de \u00f6ld\u00fcr\u00fclseniz de Allah kat\u0131nda toplanacaks\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

\u015eu ayetler grubuna ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir g\u00f6zle bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kanatlar\u0131n\u0131n canl\u0131l\u0131k f\u0131\u015fk\u0131ran bir \u00e7ok sahneyi, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insan hayat\u0131 ve evrensel yasalara ili\u015fkin temel ve b\u00fcy\u00fck hakikatleri sard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri co\u015fturacak d\u00fczeyde sava\u015f\u0131n hi\u00e7bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc d\u0131\u015farda b\u0131rakmayacak \u015fekilde; \u00e7abuk, canl\u0131, hareketli ve derin bir dokunu\u015fla ele ald\u0131\u011f\u0131na \u015fahid oluruz. Ku\u015fkusuz bu ayetler; meydana geldi\u011fi atmosfer, kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 ve olaylar\u0131, beraberindeki ruhsal ve duygusal hareketlerle birlikte, sava\u015f\u0131, canl\u0131l\u0131k ve g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serme bak\u0131m\u0131ndan, bunca uzunluk ve detayl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen siyer kitaplar\u0131nda rastlanan t\u00fcm rivayetlerden daha etkindirler. Ayr\u0131ca, daha do\u011fru bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye ula\u015fmak isteyen ruhlardaki canl\u0131 ve hareket halindeki ger\u00e7ekler y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 da kanatlar\u0131n\u0131n alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n

Bunca sahneyi, b\u00fct\u00fcn bu ger\u00e7ekleri, bu denli canl\u0131, hareketli ve duyguland\u0131r\u0131c\u0131 bir tarzda bu kadarc\u0131k s\u00f6z ve ifadeye s\u0131\u011fd\u0131rmak insan\u0131n yapaca\u011f\u0131 bir\u015fey de\u011fildir ku\u015fkusuz. Bu ger\u00e7e\u011fi, \u00fcsluplar\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve ifadelerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc alg\u0131layanlar, \u00f6ncelikle de \u00fcsl\u00fbplarla u\u011fra\u015fan ve ifadenin s\u0131rlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ranlar kavrayabilirler:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, e\u011fer kafirlere itaat ederseniz sizleri topuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde geriye d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler de h\u00fcsrana u\u011frars\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

“Oysa Allah’t\u0131r sizin mevlan\u0131z. O, yard\u0131m edenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Medine’deki kafirler, m\u00fcnaf\u0131klar ve yahudiler, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n diren\u00e7lerini k\u0131rmak, Muhammed’le (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) birlikte hareket etmenin sonucundan onlar\u0131 korkutmak, sava\u015f\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc yanlar\u0131n\u0131, Kurey\u015f m\u00fc\u015frikleri ve m\u00fcttefikleriyle tak\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 tasvir etmek i\u00e7in m\u00fcminlerin ba\u015flar\u0131na gelen yenilgi, \u00f6l\u00fcm ve yaralanmalar\u0131 dillerine dolam\u0131\u015flard\u0131. K\u00fcf\u00fcr kalplerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, saflar\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131, g\u00fcvensizli\u011fin olu\u015fmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fclerle sava\u015fmaya devam etmenin gere\u011finden ku\u015fkulanman\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015ftan el \u00e7ekmenin ho\u015f g\u00f6sterilmesi ve zaferi kazanmak \u00fczere olanlar\u0131n bar\u0131\u015fmaya yana\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in en uygun hava, yenilgi havas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu atmosfer, ki\u015fisel ac\u0131lar\u0131n ve bireysel felaketlerin yayg\u0131nla\u015f\u0131p toplumun ve akidenin b\u00fcnyesini y\u0131kmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesine ve b\u00f6ylece galip g\u00fc\u00e7lere teslim olmaya uygun bir atmosferdir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, iman edenleri kafirlere uymaktan sak\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kafirlere uyman\u0131n sonu kesin zarard\u0131r; hi\u00e7bir k\u00e2r ve yarar s\u00f6z konusu de\u011fildir. Onlara uymak, topuklar\u0131n \u00fczerinde k\u00fcfre gerisin geriye d\u00f6nmektir. M\u00fcmin, ya k\u00fcf\u00fcr ve kafirlerle sava\u015fmak, bat\u0131l ve bat\u0131la uyanlar\u0131 defetmek suretiyle yoluna devam edecek ya da Allah korusun topuklar\u0131 \u00fczerinde k\u00fcfre d\u00f6necektir. M\u00fcminin konumunu ve dinini koruyarak ikisinin aras\u0131na pasif bir pozisyonda bulunmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r. \u0130nsan b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Yenilginin ard\u0131ndan, yara ve berenin etkisiyle, g\u00fc\u00e7l\u00fc galiplerle sava\u015fmaktan vazge\u00e7ip, onlarla bar\u0131\u015f yapabilece\u011fini, bununla beraber dinini, akidesini, imam\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabilece\u011fini sanabilir. Bu, kof bir vahimdir. B\u00f6yle bir durumda ileriye at\u0131lmayan\u0131n, geriye d\u00f6nmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. K\u00fcf\u00fcr, \u015ferr, sap\u0131kl\u0131k ve ta\u011futlarla sava\u015fa tutu\u015fmayan\u0131n, horlan\u0131p geriye d\u00f6nerek; k\u00fcf\u00fcr, \u015ferr sap\u0131kl\u0131k, bat\u0131l ve tu\u011fyana d\u00f6nmesi zorunlu bir sonu\u00e7tur. Bir ki\u015finin akidesi ve iman\u0131, onu kafirlere uymaktan, onlar\u0131 dinlemekten ve onlara g\u00fcvenmekten al\u0131koyam\u0131yorsa bu durumu o ki\u015finin ger\u00e7ekte daha ilk andan itibaren iman etmedi\u011fini g\u00f6sterir. Akide sahibinin, akidenin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na dayanmas\u0131, onlar\u0131n desiselerine kulak vermesi ve direktiflerine uymas\u0131 ruhsal bozgun belirtisidir. Yenilgi ba\u015f g\u00f6sterdimi de s\u00fcrecektir. Art\u0131k kimse onu sonu\u00e7ta yenilmekten, topuklar\u0131 \u00fczerinden k\u00fcfre d\u00f6nmekten al\u0131koyamaz. \u0130lk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atarken bu k\u00f6t\u00fc sonuca varaca\u011f\u0131n\u0131 zannetmese de… M\u00fcmin, akidesi ve y\u00f6netilmesi bak\u0131m\u0131ndan, dininin ve \u00f6nderli\u011finin d\u00fc\u015fmanlar\u0131na dan\u0131\u015fma gere\u011fini duymaz. Bir kere onlar\u0131 dinlerse f\u0131tri ve pratik bir olgu olarak art\u0131k topuklar\u0131 \u00fczerinde irtidat yolunu tutmu\u015f demektir. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah, m\u00fcminleri uyarmakta, bundan sak\u0131nd\u0131rmakta ve iman ad\u0131na onlara seslenmektedir:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, e\u011fer kafirlere itaat ederseniz sizleri topuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde geriye d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler de h\u00fcsrana u\u011frars\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Topuklar\u0131n \u00fczerinden, imandan k\u00fcfre d\u00f6nme y\u0131k\u0131m\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck zarar var m\u0131? \u0130man zarar\u0131ndan sonra hangi kazan\u00e7 olabilir ki?<\/p>\n

\u015eayet kafirlere uymaya e\u011filim g\u00f6stermenin nedeni, onlardan bir koruma ve yard\u0131m beklentisi ise, bu bir vehimdir. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, yard\u0131m ve koruman\u0131n ger\u00e7e\u011fini hat\u0131rlatarak bunu da reddediyor:<\/p>\n

“Oysa Allah’t\u0131r sizin mevlan\u0131z. O, yard\u0131m edenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

M\u00fcminlerin dostluk ve yard\u0131m bekleyecekleri merci buras\u0131d\u0131r. Allah’\u0131n dost oldu\u011fu kimse i\u00e7in O’nun yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n birinin dostlu\u011funa gerek varm\u0131? Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Allah olan\u0131n, kullar\u0131n yard\u0131m\u0131na ihtiyac\u0131 olur mu?<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalplerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in kendisine hi\u00e7bir otorite, g\u00fc\u00e7 ve kuvvet indirilmeyen \u015feyleri Allah’a ortak ko\u015fmalar\u0131ndan dolay\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kalplerine korku sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcjdeliyerek bunun ahirette haz\u0131rlanan azaptan \u00f6nce olaca\u011f\u0131n\u0131 bildirerek s\u00fcrmektedir:<\/p>\n

“Biz kafirlerin kalplerine korku salaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendilerine hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 verilmemi\u015f olan nesneleri Allah’a ortak ko\u015fmu\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n gidecekleri yer Cehennemdir. Zalimlerin varaca\u011f\u0131 yer ne fenad\u0131r.”<\/p>\n

Kafirlerin kalplerine korku sal\u0131naca\u011f\u0131na ili\u015fkin Ulu, K\u00e2dir ve Kahhar olan Allah’\u0131n verdi\u011fi s\u00f6z, sava\u015f\u0131n sonu i\u00e7in bir garanti, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n yenilgisi ve dostlar\u0131n\u0131n zaferi i\u00e7in bir g\u00fcvencedir.<\/p>\n

K\u00fcfr\u00fcn, imanla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 her sava\u015f i\u00e7in ge\u00e7erlidir bu vaad. K\u00fcfredenlerin, korkmadan ve Allah taraf\u0131ndan kalplerine at\u0131lan deh\u015fet duygusu harekete ge\u00e7meden m\u00fcminlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 vaki de\u011fildir. Ancak \u00f6nemli olan, m\u00fcminlerin kalplerinde iman ve birtek Allah’a dostluk duygusu ger\u00e7e\u011finin bulunmas\u0131d\u0131r. Bu dostlu\u011fa s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 bulunmalar\u0131, Allah’\u0131n ordusunun galip olaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi konusunda her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6ylenti ve ku\u015fkudan soyutlanmalar\u0131 ve k\u00e2firlerin, yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131 aciz b\u0131rakamayacaklar\u0131 gibi O’ndan kurtulamayacaklar\u0131n\u0131 da bilmeleridir. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bu ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 bir durum belirdi\u011finde de Allah’\u0131n ayette ge\u00e7en s\u00f6z\u00fcne i\u00e7tenlikle g\u00fcvenip buna g\u00f6re hareket etmeleri gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc, insanlar\u0131n g\u00f6zlerinin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve ak\u0131llar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirdi\u011fi her\u015feyden daha do\u011frudur.<\/p>\n

K\u00e2firler korkacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalpleri ger\u00e7ek bir dayanaktan yoksundur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar ne bir g\u00fcce ne de g\u00fc\u00e7l\u00fc birine dayanmaktad\u0131rlar. Onlar hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7leri olmayan tanr\u0131lar\u0131n\u0131 Allah’a ortak ko\u015fmaktad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, bu tanr\u0131lara hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 bah\u015fetmemi\u015ftir.<\/p>\n

“Kendisine hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 verilmemi\u015f olan nesneler…” deyimi bazen iddia edilen tanr\u0131lar\u0131, bazen de kof inan\u00e7lar\u0131 vas\u0131fland\u0131rmak i\u00e7in Kuran’da s\u0131k\u00e7a rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00f6kl\u00fc ve temel bir ger\u00e7e\u011fe i\u015faret eden derin anlaml\u0131 bir deyimdir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, herhangi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, inan\u00e7, ki\u015fi veya kurulu\u015f, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gizli g\u00fc\u00e7 ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 otorite oran\u0131nda, ya\u015far, hareket alan\u0131 bulur ve etkinlik g\u00f6sterebilir. Bu g\u00fc\u00e7; i\u00e7indeki “Hakk” mefhumu ile, yani Allah’\u0131n t\u00fcm evreni dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 temeller ve evrende y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan Allah’\u0131n koydu\u011fu yasalara uygunluk derecesi ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu “Hakk” olma mefhumunu i\u00e7ermesi ile y\u00fcce Allah, varl\u0131k aleminde ger\u00e7ek anlamda faal ve etkin olan g\u00fc\u00e7 ve otoritesinden ona bah\u015fedecektir. Aksi takdirde, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde parlak ve heybetli g\u00f6r\u00fcnse de son derece hafif bo\u015f, zay\u0131f ve \u00e7\u00fcr\u00fck olacakt\u0131r bu g\u00fc\u00e7.<\/p>\n

M\u00fc\u015frikler, (Allah’tan) ba\u015fka tanr\u0131lar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde Allah’a ortak ko\u015farlar. \u00d6ncelikle, uluhiyetin \u00f6zelliklerinden herhangi bir \u015feyi Allah’tan ba\u015fkas\u0131na vermekle meydana gelir bu \u015firk. Bu \u00f6zellik, kanun koyma, hayat tarzlar\u0131 ve toplumsal d\u00fczenleri i\u00e7in ba\u015fvurduklar\u0131 de\u011ferleri belirlemek i\u00e7in bu kanunlara uymaya ve bu de\u011ferleri benimsemeye zorlamak \u015feklinde kullar \u00fczerinde kullara egemenlik hakk\u0131 tan\u0131makt\u0131r. Bu \u00f6zelliklerin kapsam\u0131nda bulunan ve onlardan bir par\u00e7a say\u0131lan sembolik ibadet sorunu bundan sonra gelir.<\/p>\n

Peki bu tanr\u0131lar, Allah’\u0131n \u015fu evreni dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 “hakk”tan neye sahip bulunuyorlar? Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, \u015fu evreni sadece bir olan yarat\u0131c\u0131s\u0131na dayanmas\u0131 i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu yarat\u0131klar\u0131 da, ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n kendisine kullukta bulunmalar\u0131, hi\u00e7 tart\u0131\u015fmas\u0131z kanun ve de\u011ferler konusunda sadece kendisine ba\u015fvurmalar\u0131 ve O’na bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 e\u015f ko\u015fmadan hakk\u0131yla kendisine kulluk etmeleri i\u00e7in yaratt\u0131. Bunun i\u00e7in, kapsaml\u0131 anlam\u0131yla Tevhidin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan her\u015fey, dayan\u0131ks\u0131z ve bo\u015ftur. Evrenin yap\u0131s\u0131ndaki gizli “hakk”tan yoksundur. Bu y\u00fczden de \u00e7\u00fcr\u00fck ve c\u0131l\u0131zd\u0131r. Ne bir g\u00fc\u00e7 ne de bir otoriteye sahiptir. Hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir etkisi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Hatta hayat \u00f6\u011felerine ve hayat hakk\u0131na da sahip de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130nan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce konusunda kendilerine hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 verilmeyen Tanr\u0131lar\u0131 Allah’a ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fc\u015frikler, zay\u0131fl\u0131k ve bo\u015flu\u011fa dayanmaktad\u0131rlar. Onlar sonsuza kadar hor ve zay\u0131f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanlar olacaklard\u0131r. Mutlak g\u00fc\u00e7 sahibi ger\u00e7e\u011fe dayanan m\u00fcminlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda i\u00e7lerini hep bir korku saracakt\u0131r onlar\u0131n.<\/p>\n

Hakk ile bat\u0131l\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 her durumda bu vaadin do\u011frulu\u011funu buluruz. Ka\u00e7 kere, silahs\u0131z hakk kar\u015f\u0131s\u0131nda son derece silahlanm\u0131\u015f olarak dikilen bat\u0131l, korkaklar gibi b\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f, bunca silahl\u0131 kalabal\u0131\u011fa ra\u011fmen her hareketten ve her sesten dolay\u0131 titremi\u015ftir. Hakk hareket edip sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ince de, bunca kalabal\u0131\u011f\u0131na ve hakk\u0131n azl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen Allah’\u0131n vaadini do\u011frularcas\u0131na bat\u0131l\u0131n saflar\u0131nda; deh\u015fet, korku, par\u00e7alanma ve bozgun ba\u015f g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n

“Biz kafirlerin kalplerine korku salaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendilerine hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 verilmemi\u015f olan nesneleri Allah’a ortak ko\u015fmu\u015flard\u0131r.”<\/p>\n

Bu d\u00fcnyadaki halleri… Ya ahirette?.. Orada da zalimlere yak\u0131\u015fan ac\u0131kl\u0131 ve fen\u00e2 bir sonu\u00e7 beklemektedir onlar\u0131…<\/p>\n

“Onlar\u0131n gidecekleri yer de Cehennemdir Zalimlerin varaca\u011f\u0131 yer ne fenad\u0131r.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu noktada ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara, Uhud sava\u015f\u0131ndaki bu vaadin do\u011frulu\u011funu belgeleyen kan\u0131tlara \u00e7evrilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131nda zafer onlar\u0131n olmu\u015ftu. M\u00fc\u015frikler birer birer \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Arkalar\u0131nda bir\u00e7ok ganimet b\u0131rakarak ka\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Bayraklar\u0131 da yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve bir kad\u0131n kald\u0131r\u0131ncaya kadar kimse de buna el atmam\u0131\u015ft\u0131. Ganimete kar\u015f\u0131 ok\u00e7ular\u0131n nefislerinde zaaf belirip, aralar\u0131nda \u00e7eki\u015ferek Peygamberleri ve komutanlar\u0131 Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) emrine kar\u015f\u0131 gelmeyinceye kadar m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zaferi yenilgiye d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015fti. Burada ayetler dikkati; sahneleri, mek\u00e2nlar\u0131, olaylar\u0131 ve ko\u015fullar\u0131yla sava\u015f\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekmektedir:<\/p>\n

“Allah size verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getirdi. Hani size sevdi\u011finizi (zaferi) g\u00f6sterdikten sonra bozuluncaya, sava\u015f konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve itaatsizlik edinceye kadar m\u00fc\u015frikleri k\u0131r\u0131p ge\u00e7iriyordunuz. Kiminiz d\u00fcnyay\u0131 kiminiz de ahireti istiyordu. Sonra sizi deneyden ge\u00e7irmek i\u00e7in onlar\u0131n ba\u015f\u0131ndan savd\u0131. Ama yine de sizi affetti. Allah m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekten l\u00fctuf sahibidir.”<\/p>\n

“Hani peygamber arkan\u0131zdan sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, hi\u00e7 kimseye bakmadan ko\u015fuyordunuz, ne kaybetti\u011finize ve ne de ba\u015f\u0131n\u0131za gelenlere \u00fcz\u00fclmeyesiniz diye Allah sizi kederden kedere u\u011fratt\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.”<\/p>\n

“Sonra o kederin ard\u0131ndan Allah i\u00e7inizden bir grubu saran \u00fczerinize bir g\u00fcven duygusu ve bir uyuklama indirdi. Bir grup da kendi derdine d\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlar Allah hakk\u0131nda cahiliyye zihniyeti yans\u0131tan ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ta\u015f\u0131yorlar ve bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz var m\u0131? diyorlard\u0131. Onlara de ki; Hay\u0131r, bu tamamen Allah’\u0131 ilgilendiren bir i\u015ftir. Asl\u0131nda sana a\u00e7\u0131klayamad\u0131klar\u0131 bir\u015feyi i\u00e7lerinde sakl\u0131yorlar. \u0130\u00e7lerinden, `E\u011fer bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz olsayd\u0131 burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezdik’ diyorlar. De ki; `E\u011fer evlerinizde de olsayd\u0131n\u0131z al\u0131nlar\u0131na \u00f6l\u00fcm yaz\u0131lanlar uzanacaklar\u0131 yerleri yinede boylarlard\u0131. Allah g\u00f6n\u00fcllerinizdekini denemek ve kalplerinizdekini ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in bunlar\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131za getirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00f6n\u00fcllerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.”<\/p>\n

“\u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, sava\u015ftan geri d\u00f6nenlerinizi \u015feytan baz\u0131 g\u00fcnahk\u00e2r duygular\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ayartmaya giri\u015fmi\u015fti. Ama Allah onlar\u0131 yine de affetti. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, affedici ve Halim’dir.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, burada Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131, meydandaki hi\u00e7bir hareketi, ruhlardaki hi\u00e7bir duyguyu, y\u00fczlerdeki hi\u00e7bir \u00e7izgiyi ve vicdanlardaki hi\u00e7bir devinimi belirtmeksizin ge\u00e7meyecek \u015fekilde sava\u015f sahnesinin ve zaferle yenilginin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn eksiksiz bir tablosunu \u00e7izmektedir. \u0130bareler, bir film \u015feridi gibi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde ge\u00e7mekte ve her harekette yepyeni ve canl\u0131 bir tablo ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6zellikle da\u011fa t\u0131rmanmay\u0131, panik ve deh\u015fet i\u00e7inde ka\u00e7\u0131\u015f hareketini ve Resulullah,\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) sava\u015ftan d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7anlar\u0131 ve korkudan da\u011fa t\u0131rmananlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 tasvir etmesinin yan\u0131nda nefislerin hareketini, m\u00fcsl\u00fcmanlarda meydana gelen \u00e7alkalanma, \u00e7e\u015fitli duygular, heyecanlar ve arzular\u0131 da tasvir etmektedir. Bunca hareketli ve canl\u0131 tablonun yan\u0131nda, Kur’an’\u0131n \u00fcsl\u00fbbunun ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc e\u011fitim metodunun belirmesini sa\u011flayan \u015fu direktifler ve h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

“Allah size verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getirdi. Hani size sevdi\u011finizi (zaferi) g\u00f6sterdikten sonra bozuluncaya, sava\u015f konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve itaatsizlik edinceye kadar m\u00fc\u015frikleri k\u0131r\u0131p ge\u00e7iriyordunuz.”<\/p>\n

Bu durum, ganimet duygusuna kap\u0131lmadan \u00f6nce m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n m\u00fc\u015frikleri do\u011frad\u0131klar\u0131 ya da k\u00f6klerini kuruttuklar\u0131, sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndayd\u0131. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlara “Sabretti\u011finiz s\u00fcrece zafer sizindir.” demi\u015fti. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah Peygamberinin dilinden verdi\u011fi vaadi do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Kiminiz d\u00fcnyay\u0131 istiyordu, kiminiz de ahireti istiyordu…”<\/p>\n

Bu ifade, ok\u00e7ular\u0131n durumunu belirtmektedir. Onlardan bir grup ganimet arzusu kar\u015f\u0131s\u0131nda zaaf g\u00f6stermi\u015f, onlarla, Resulullah’\u0131n emrine mutlak itaat etmenin gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olanlar aras\u0131nda \u00e7eki\u015fme ba\u015f g\u00f6stermi\u015f ve sevdikleri zaferin belirdi\u011fini g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckten sonra isyan etmeye kadar g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdi i\u015fi. B\u00f6ylece iki gruba ayr\u0131lm\u0131\u015f oldular. Bir k\u0131sm\u0131 d\u00fcnya ganimetini, di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 da ahiret sevab\u0131n\u0131 istiyordu. Art\u0131k kalpleri da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, saflarda ve hedefte birlik diye bir\u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131. Ganimet arzusu ihl\u00e2s cil\u00e2s\u0131n\u0131 ve akide sava\u015flar\u0131nda bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan mutlak d\u00fcnya mal\u0131ndan soyutlanma duygusunu gidermi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc akide sava\u015f\u0131 ba\u015fka sava\u015flara benzemez. Bu sava\u015f, hem sava\u015f alan\u0131nda hem vicdan da s\u00fcrmektedir. Vicdandaki sava\u015f kazan\u0131lmadan sava\u015f alan\u0131nda zafer elde etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu, Allah i\u00e7in yap\u0131lan bir sava\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden nefsini Allah i\u00e7in ar\u0131nd\u0131rmad\u0131k\u00e7a y\u00fcce Allah kimseye zafer nasip etmez.<\/p>\n

Allah’\u0131n sanca\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckselttikleri ve O’na dayand\u0131klar\u0131 halde, ortada bir kapal\u0131l\u0131k, bozukluk ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k olmamas\u0131 i\u00e7in, y\u00fckselttikleri sancak ad\u0131na her\u015feyden ar\u0131n\u0131p temizlenmedik\u00e7e y\u00fcce Allah zafer bah\u015fetmez. Ku\u015fkusuz, a\u00e7\u0131kca bat\u0131l sanca\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckselten bat\u0131l taraftarlar\u0131 -Allah’\u0131n bildi\u011fi bir hikmetten \u00f6t\u00fcr\u00fc- galip gelmi\u015flerdir. Ancak, akide sanca\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckselttikleri halde, i\u00e7tenlikle O’nun ad\u0131na her\u015feyden soyutlanmayanlara y\u00fcce Allah, ar\u0131nd\u0131r\u0131p temizlemek i\u00e7in onlar\u0131 denemedik\u00e7e ebediyyen zafer bah\u015fetmez. Kur’an’\u0131n sava\u015f alan\u0131ndaki konumlar\u0131na i\u015faret ederken m\u00fcsl\u00fcman kitleye g\u00f6stermek istedi\u011fi budur. Kaypak ve karars\u0131z tutumlar\u0131n\u0131n meyvesi olan ac\u0131 bir yenilgi ve a\u00e7\u0131k bir yara alm\u0131\u015f bulunan m\u00fcsl\u00fcman kitleye y\u00fcce Allah, bunu \u00f6\u011fretmek istiyordu.<\/p>\n

“…Kiminiz d\u00fcnyay\u0131 istiyordu, kiminiz de ahireti istiyordu.”<\/p>\n

Kur’ana Kerim, bizzat m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi kalplerinde varl\u0131\u011f\u0131ndan habersiz olduklar\u0131 gizli duygulara \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r. Abdullah \u0130bn-i Mes’ud (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle der: “Uhud g\u00fcn\u00fc bizim hakk\u0131m\u0131zda “Kiminiz d\u00fcnyay\u0131 istiyordu, kiminiz de ahireti istiyordu” ( \u0130bn-i Kesir, tefsirinde rivayet eder ve “\u0130bn-i Mes’ud d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka yollardan da rivayet edilmi\u015ftir” der. \u0130bn-i M\u00fcrdeveyh de tefsirinde bunu rivayet etmektedir.) ayeti inene kadar Resulullah’\u0131n ashab\u0131ndan birinin d\u00fcnyay\u0131 istedi\u011fini g\u00f6rmemi\u015ftim.” B\u00f6ylece Kur’an, kalpleri ve i\u00e7indekilerini a\u00e7\u0131p \u00f6nlerine koymakta, bir dahaki sefere sak\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in yenilginin nereden geldi\u011fini g\u00f6stermektedir onlara.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 ac\u0131lar\u0131n ve a\u00e7\u0131k sebeplerinden dolay\u0131 meydana gelen olaylar\u0131n arka pl\u00e2ndaki Allah’\u0131n hikmet ve tedbirinin bir taraf\u0131n\u0131 da onlara g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

“…Sonra sizi deneyden ge\u00e7irmek i\u00e7in onlar\u0131n ba\u015f\u0131ndan savd\u0131.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, orada insanlar\u0131n fiillerinin arkas\u0131nda, Allah’\u0131n takdiri yeral\u0131yordu. Zaaf g\u00f6sterip aralar\u0131nda \u00e7eki\u015ferek isyan edince y\u00fcce Allah, g\u00fc\u00e7lerini, heybetlerin\u00ef ve m\u00fc\u015frikler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki dikkatlerini giderdi. Ok\u00e7ular\u0131 ge\u00e7itten geri d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc, sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 sava\u015f alan\u0131ndan \u00e7evirdi ve b\u00f6ylece hep birlikte ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131lar. B\u00fct\u00fcn bunlar, onlar\u0131 denemek i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 plana g\u00f6re meydana geliyordu. Kalplerin gizliliklerini ortaya \u00e7\u0131karmak, ruhlar\u0131 ar\u0131nd\u0131rmak ve de\u011finece\u011fimiz gibi saflar\u0131 belirlemek i\u00e7in; zorluk, korku ve yenilgi, \u00f6ld\u00fcr\u00fclme ve yaralanma ile deniyordu onlar\u0131 y\u00fcce Allah.<\/p>\n

B\u00f6ylece, olaylar sebeplerin sonucu meydana geldi\u011fi gibi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi hesaplar\u0131na g\u00f6re planlanm\u0131\u015f olarak canlan\u0131yordu. Ancak hi\u00e7biri di\u011feriyle \u00e7ak\u0131\u015fmadan oluyordu bunlar\u0131n. Her olay\u0131n bir sebebi ve her sebebin arkas\u0131nda, latif ve her\u015feyden haberdar olan Allah’\u0131n pl\u00e2n\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

“…Ama yine de sizi affetti.”<\/p>\n

Sizde meydana gelen zaaf, \u00e7eki\u015fme ve isyan\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi sava\u015ftan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131, d\u00f6nmenizi ve irtidat\u0131n\u0131z\u0131 da ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Kendisinden bir l\u00fctuf ve minnetle yapt\u0131 bunu. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fc bir niyet ve hatada \u0131srar s\u00f6z konusu olmay\u0131p be\u015feri zaaftan kaynaklan\u0131yordu bu hal. Allah’a iman, O’na teslim olmak, \u00f6nderli\u011finize ve Allah’\u0131n iradesine teslim olmak \u00e7er\u00e7evesinde de hata edebilir, zaaf g\u00f6sterebilirdiniz.<\/p>\n

“…Allah m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekten l\u00fctuf sahibidir.”<\/p>\n

O’nun metoduna uyduklar\u0131, O’na kulluk \u00fczere bulunduklar\u0131, uluhiyetin \u00f6zelliklerinden herhangi bir \u015feyi kendileri i\u00e7in iddia etmedikleri, metod, d\u00fczen, de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini O’ndan ba\u015fkas\u0131ndan almad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak Allah’\u0131n l\u00fctfundand\u0131r. Onlardan bir hata meydana geldi\u011finde, zaaf acizlik ya da s\u00fcr\u00e7me ve ba\u015fka bir nedenden dolay\u0131 meydana gelece\u011finden; deneme, ar\u0131nma ve ihl\u00e2stan sonra Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r…<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131daki ayet-i kerime yenilginin canl\u0131 ve hareket halindeki bir tablosunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirecektir:<\/p>\n

“Hani peygamber arkan\u0131zdan sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, hi\u00e7 kimseye bakmadan ka\u00e7\u0131yordunuz.”<\/p>\n

Sahnedeki olgunun duygular\u0131nda derinle\u015fmesi, zaaf, \u00e7eki\u015fme ve isyan sonucu kendilerinden kaynaklanan davran\u0131\u015f ve sonucundan mahcup olup utanmalar\u0131 i\u00e7in… \u0130bare, birka\u00e7 kelimeyle duygusal ve ruhsal hareketlerinin tablosunu \u00e7izmektedir. Sahnede b\u00fcy\u00fck bir korku deh\u015fet ve panik i\u00e7inde da\u011fa t\u0131rman\u0131yorlar. \u00d6yle ki biri di\u011ferine bakam\u0131yor. \u00c7a\u011f\u0131r\u0131nca cevap veremiyor. \u00dcstelik, kalplerini ve ayaklar\u0131n\u0131 titreten “Muhammed \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” \u015fayias\u0131ndan sonra, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na inand\u0131rmak i\u00e7in Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) da arkalar\u0131ndan \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p duruyordu. Bu, \u015fu kadarc\u0131k kelimede g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirilen m\u00fckemmel bir sahnedir.<\/p>\n

Sonu\u00e7ta y\u00fcce Allah, ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131na sevinmemeleri ve ba\u015flar\u0131na gelene \u00fcz\u00fclmemeleri i\u00e7in ka\u00e7mak, kendileri ka\u00e7t\u0131klar\u0131 halde arkalar\u0131nda direnen sevgili Peygamberini b\u0131rakmak ve b\u00f6ylece birtak\u0131m yaralar almas\u0131na ve \u00fcz\u00fclmesine neden olduklar\u0131ndan dolay\u0131 onlar\u0131n ruhlar\u0131na \u00fcz\u00fcnt\u00fc salmakla cezaland\u0131r\u0131yor. Ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en bu deney Peygamberinin ba\u015f\u0131na gelen bu ac\u0131 -ki bu, kendilerine isabet eden her\u015feyden daha a\u011f\u0131r geliyordu- ruhlar\u0131n\u0131 kaplayan bu pi\u015fmanl\u0131k ve u\u011frad\u0131klar\u0131 bu \u00fcz\u00fcnt\u00fc… Ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 bunca menfaati ve ba\u015flar\u0131na gelen bunca s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemelerini sa\u011flayacakt\u0131r:<\/p>\n

“Ne kaybetti\u011finize ve ne de ba\u015f\u0131n\u0131za gelene \u00fcz\u00fclmeyesiniz diye Allah sizi kederden kedere u\u011fratt\u0131…”<\/p>\n

Allah, b\u00fct\u00fcn gizliliklerden haberdard\u0131r. Sizin yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n hakikatini ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z\u0131n nedenini hakk\u0131yla bilir:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.”<\/p>\n

Yenilginin, korku ve deh\u015fetini, Rabblerine ve Peygamberlerine d\u00f6nen m\u00fcmin ruhlarda yereden hayret verici bir g\u00fcven duygusu takip etmi\u015fti. Kendilerini, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kaplayan tatl\u0131 bir uykuya teslim etmi\u015flerdi. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc mucize ifade edilirken, t\u0131k\u0131rt\u0131s\u0131 ve g\u00f6lgesiyle bu g\u00fcven ve s\u00fck\u00fbn atmosferini tasvir etmesi i\u00e7in istikrar, incelik ve yumu\u015fakl\u0131k sa\u00e7\u0131yor adeta.<\/p>\n

“…Sonra o kederin ard\u0131ndan Allah \u00fczerinize i\u00e7inizden bir grubu saran bir g\u00fcven duygusu bir uyuklama indirdi.”<\/p>\n

Bu, o m\u00fcmin kullar\u0131n\u0131 ku\u015fatan ilahi rahmetin sonucu meydana gelen ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir mucizedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir an i\u00e7in de olsa, korkup ka\u00e7\u0131\u015fan yorgunlar\u0131 uyku b\u00fcr\u00fcd\u00fc m\u00fc, b\u00fcnyelerinde b\u00fcy\u00fc etkisini yapar, onlar\u0131 yeniden yarat\u0131r ve niteli\u011fi bilinmeyen bir \u015fekilde b\u00fcnyelerine g\u00fcven duygusunu serper. Bunu, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve zorluk an\u0131nda denedi\u011fimden s\u00f6yl\u00fcyorum. O anda, insan\u0131n k\u0131s\u0131r ifadesinin tasvir edemeyece\u011fi \u015fekilde y\u00fcce Allah’\u0131n ku\u015fat\u0131c\u0131 ve derin rahmetini hissetmi\u015ftim.<\/p>\n

Tirmizi, Nesei ve Hakim, Hammad b. Seleme’nin hadisinden, O da Enes’ten, O da Ebi Talha’dan \u015f\u00f6yle rivayet ederler: Ebu Talha der ki: “Uhud g\u00fcn\u00fc ba\u015f\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131p bakt\u0131\u011f\u0131mda onlardan kabu\u011funa \u00e7ekilip uyuklamayan biri yoktu.”<\/p>\n

Ebu Talha’dan yap\u0131lan bir ba\u015fka rivayette “Uhud g\u00fcn\u00fc saflarda iken bizi bir uyku basm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6yle ki k\u0131l\u0131c\u0131m elimden d\u00fc\u015fer gibi oluyor ben de tutuyordum. Tekrar d\u00fc\u015f\u00fcyor tekrar tutuyordum” der.<\/p>\n

KEND\u0130LER\u0130N\u0130 D\u00dc\u015e\u00dcNENLER<\/p>\n

Di\u011fer gruba gelince onlar; nefisleri kendilerini u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131p daha \u00e7ok ilgilendiren, cahiliye d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden tamamen kurtulamayan, nefislerini i\u00e7tenlikle Allah’a teslim etmeyen, b\u00fct\u00fcn benlikleriyle O’nun kaderine teslim olmayan, ba\u015flar\u0131na gelenin imtihan ve ar\u0131nma i\u00e7in oldu\u011fu, yoksa y\u00fcce Allah dostlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakmayaca\u011f\u0131 konusunda mutmain olmayan ve y\u00fcce Allah’\u0131n, k\u00fcf\u00fcr, \u015fer ve bat\u0131la nihai galibiyet ve tam zafer vermeyi takdir etmedi\u011fine g\u00fcvenmeyen iman\u0131 sars\u0131lm\u0131\u015f kimselerdir:<\/p>\n

“…Bir grup da kendi derdine d\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlar Allah hakk\u0131nda cahiliye zihniyeti yans\u0131tan ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ta\u015f\u0131yorlar ve `Bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz var m\u0131?’ diyorlard\u0131.”<\/p>\n

Bu akide, mensuplar\u0131na, hi\u00e7bir \u015feyin kendilerine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tamamen Allah’a ait olduklar\u0131n\u0131, O’nun yolunda cihada \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda O’nun i\u00e7in \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131, O’nun i\u00e7in hareket ettiklerini, O’nun i\u00e7in sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, bu cihadda, kendilerine ait ba\u015fka bir amac\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Allah’\u0131n kaderine teslim olduklar\u0131n\u0131, ne \u015fekilde olursa olsun bu kaderden geleni ho\u015fnutluk ve teslimiyetle kar\u015f\u0131lamalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmektedir.<\/p>\n

Sadece kendilerini d\u00fc\u015f\u00fcnenler ve \u015fah\u0131slar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce, de\u011ferlendirme, ilgi ve u\u011fra\u015flar\u0131n\u0131n ekseni durumuna getirenlere gelince bunlar\u0131n ruhlar\u0131nda iman ger\u00e7e\u011fi olgunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte Kur’an’\u0131n burada s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi grup bunlardand\u0131r. Bunlar\u0131n nefisleri kendilerini u\u011fra\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve sadece kendilerini d\u00fc\u015f\u00fcnecek duruma gelmi\u015flerdi. D\u00fc\u015f\u00fcncelerinde, a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fmayan bir i\u015f y\u00fcz\u00fcnden kaybettiklerini sanarak b\u00fcy\u00fck bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ve karars\u0131zl\u0131k i\u00e7inde bocalamaktayd\u0131lar. \u0130stemeden sava\u015fa itildiklerini, buna ra\u011fmen ac\u0131 bir s\u0131nav verdiklerini, \u00f6ld\u00fcr\u00fclme, yara ve ac\u0131lardan olu\u015fan a\u011f\u0131r bir bedel \u00f6dediklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Allah’\u0131 ger\u00e7ek anlamda tan\u0131m\u0131yorlard\u0131. Bu y\u00fczden cahiliyede oldu\u011fu gibi O’nun hakk\u0131nda haks\u0131z zan y\u00fcr\u00fct\u00fcyorlard\u0131. Kendilerine bir\u015fey d\u00fc\u015fmeyen, ancak \u00f6l\u00fcp yaralanmalar\u0131 i\u00e7in s\u00fcr\u00fcklendikleri sava\u015fta kaybolacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri, Allah hakk\u0131nda besledikleri haks\u0131z zandan kaynaklan\u0131yordu. Allah’\u0131n, kendilerini yard\u0131m edip kurtarmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve aksine d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n eline bir kurban gibi teslim edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n

“…Bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz var m\u0131?” diye sormalar\u0131 bu y\u00fczdendi. Bu s\u00f6zleri, kumanda ve sava\u015f \u00e7izgisine kar\u015f\u0131 geldiklerini g\u00f6stermektedir. Bunlar Medine’den \u00e7\u0131kmama g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olup Abdullah b. Ubeyy ile birlikte geri d\u00f6nmedikleri halde kalpleri bir t\u00fcrl\u00fc istikrar ve g\u00fcvene kavu\u015fmam\u0131\u015f ki\u015filer olabilirler.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, ku\u015fku ve zanlar\u0131n\u0131 sunmay\u0131 bitirmeden \u00f6nce, sorduklar\u0131 i\u015fin asl\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek ve ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftirmek i\u00e7in \u015fu s\u00f6zlerini ele \u00e2lmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz var m\u0131? Onlara de ki; Hay\u0131r, bu tamamen Allah’\u0131 ilgilendiren bir i\u015ftir.”<\/p>\n

Bu i\u015fte kimseye bir\u015fey yok. Ne kendilerine ne de ba\u015fkalar\u0131na… Bundan \u00f6nce Peygamberine \u015f\u00f6yle demi\u015fti y\u00fcce Allah: “Bu i\u015ften sana hi\u00e7bir \u015fey yoktur.”\u00b7(Al-i \u0130mran suresi; 128) Bu dinin i\u015fi, yery\u00fcz\u00fcnde onu yerle\u015ftirmek ve d\u00fczenini kurma meselesi, kalpleri ona y\u00f6neltme konusu… Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc Allah’\u0131n i\u015fidir. G\u00f6revlerini yapmak, biatlar\u0131na sad\u0131k kalmaktan ba\u015fka bu i\u015fte insan\u0131n hi\u00e7bir m\u00fcdahalesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Sonras\u0131nda Allah, ne \u015fekilde dilemi\u015fse \u00f6yle olur her\u015fey.<\/p>\n

Ayet-i kerime b\u00f6ylece, ku\u015fku ve zanlar\u0131n\u0131 sunmadan \u00f6nce ruhlar\u0131n\u0131n gizlediklerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Asl\u0131nda sana a\u00e7\u0131klayamad\u0131klar\u0131 \u015feyi i\u00e7lerinde sakl\u0131yorlar.”<\/p>\n

Ruhlar\u0131, vesvese ve ku\u015fkularla doludur. Kar\u015f\u0131 gelme ve inat\u00e7\u0131l\u0131kla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. “Bu i\u015fte bize bir\u015fey var m\u0131?” diye sormalar\u0131, istemeden bu sonuca geldikleri d\u00fc\u015f\u00fcncesinde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bunun alt\u0131nda k\u00f6t\u00fc idarenin kurban\u0131 olduklar\u0131n\u0131, \u015fayet sava\u015f\u0131 kendileri idare etmi\u015f olsalard\u0131 bu sonuca lay\u0131k olmayacaklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi yatmaktad\u0131r.<\/p>\n

“E\u011fer bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz olsayd\u0131 burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezdik, diyorlar.”<\/p>\n

Bu, yenilgiyle y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde, yenilginin ac\u0131lar\u0131na katlanmak zorunda kald\u0131klar\u0131nda, bedelin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinden de a\u011f\u0131r oldu\u011funu anlad\u0131klar\u0131nda, vicdanlar\u0131na bakt\u0131klar\u0131nda, sorunun a\u00e7\u0131k ve oturmu\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131lad\u0131klar\u0131nda, kumandan\u0131n uygulamalar\u0131n\u0131n ve bu i\u015fte bir yetkileri olsayd\u0131 b\u00f6yle olmayacaklar\u0131n\u0131 zannettiklerinde, akide i\u00e7in her\u015feyden soyutlanmam\u0131\u015f t\u00fcm ruhlarda depre\u015fen bir vesvesedir. B\u00f6yle olunca da d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki bu bulan\u0131kl\u0131kla, olaylar\u0131n arkas\u0131nda Allah’\u0131n elinin ve imtihanda O’nun hikmetinin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Onlar\u0131n de\u011ferlendirmesine g\u00f6re sorun zarar \u00fcst\u00fcne zarar kay\u0131p \u00fcst\u00fcne kay\u0131pt\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu noktada b\u00fct\u00fcn i\u015fler hakk\u0131nda derin bir d\u00fczeltme yeralmakta ve arkas\u0131ndan hayat, \u00f6l\u00fcm ve s\u0131naman\u0131n gerisindeki gizli hikmet hakk\u0131nda do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnce gelmektedir:<\/p>\n

“De ki; `Evlerinizde de olsayd\u0131n\u0131z al\u0131nlar\u0131na \u00f6l\u00fcm yaz\u0131lanlar uzanacaklar\u0131 yerleri yine de boylarlard\u0131. Allah g\u00f6n\u00fcllerinizdekini denemek, kalplerinizdekini ar\u0131tmak i\u00e7in bunlar\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131za getirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00f6n\u00fcllerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.”<\/p>\n

De ki; \u015fayet siz; evlerinizde olsayd\u0131n\u0131z, komutan\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uymay\u0131p sava\u015fa \u00e7\u0131kmasayd\u0131n\u0131z ve her i\u015finizi kendi de\u011ferlendirmenize g\u00f6re yapsayd\u0131n\u0131z yine de \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi yaz\u0131lanlar \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekleri yeri boylarlard\u0131. Herkesin belirli bir eceli vard\u0131r, \u00f6ne al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi ertelenmez de. Ayn\u0131 \u015fekilde, herkesin belirtilmi\u015f bir yeri vard\u0131r, oraya gelip \u00f6lmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ecel yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, eceli gelen kendi ayaklar\u0131yla ona ko\u015far, \u00f6lece\u011fi yere kendi ad\u0131mlar\u0131yla var\u0131r. Belirlenen eceline kimse zorla s\u00fcr\u00fcklemez onu, ayr\u0131lan \u00f6l\u00fcm yerine de kimse itmez.<\/p>\n

\u015eu ifadeye bak\u0131n: “.. Yatacaklar\u0131 yer”… Buna g\u00f6re bedenlerinin yere de\u011fip rahatlad\u0131\u011f\u0131, ad\u0131mlar\u0131n sustu\u011fu ve yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015fanlar\u0131n sonu\u00e7ta geldikleri kabir bir yatakt\u0131r. Hi\u00e7bir zaman kavrayamad\u0131klar\u0131 ancak kendilerini kavrayan ve kendilerini diledikleri gibi idare eden gizli bir etken taraf\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklendikleri bir yatak… Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc etkene teslim olmak kalp i\u00e7in daha huzur verici, ruh i\u00e7in daha sakinle\u015ftirici ve vicdan i\u00e7in daha rahatlat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, arka planda gizli bir hikmeti bulunan Allah’\u0131n kaderidir:<\/p>\n

“Allah g\u00f6n\u00fcllerinizdekini deneyden ge\u00e7irmek ve kalplerinizdekini ar\u0131tmak i\u00e7in bunlar\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131za getirdi.”<\/p>\n

G\u00f6\u011f\u00fcslerdekini a\u00e7\u0131\u011fa vuran, kalplerdekini gideren ve ger\u00e7e\u011fini abart\u0131s\u0131z ortaya \u00e7\u0131karan s\u0131nama gibi bir mihenk yoktur. S\u0131namak; ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in g\u00f6\u011f\u00fcslerde bulunanlar\u0131 denemek ve bildirmektir. Bu, i\u00e7inde bir bozukluk ve \u00e7\u00fcr\u00fckl\u00fck b\u0131rakmayacak \u015fekilde kalpleri temizleme ve tasfiye operasyonudur. Ayr\u0131ca, i\u00e7inde bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve kapal\u0131l\u0131k b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncenin sahihle\u015fip parlamas\u0131n\u0131 sa\u011flar s\u0131nav zorlu\u011fu.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah g\u00f6n\u00fcllerin \u00f6z\u00fcn\u00fc bilir.”<\/p>\n

G\u00f6\u011f\u00fcslerde bulunanlar; onlar i\u00e7in gerekli gizli s\u0131rlard\u0131r. Bunlar orada gizlenir, s\u00fcrekli nefse e\u015flik ederler. Bunlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne de \u00e7\u0131karmaz. \u0130\u015fte Allah, g\u00f6\u011f\u00fcslerde bulunan b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 bilir. Ancak y\u00fcce Allah, olaylar\u0131 hareketlendirip ortaya \u00e7\u0131karmad\u0131k\u00e7a insanlar\u0131n bilmesinin imkans\u0131z oldu\u011fu bu s\u0131rlar\u0131 onlara da \u00f6\u011fretmeyi dilemektedir.<\/p>\n

Sava\u015f alan\u0131nda iki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn yenilip ka\u00e7anlar\u0131n i\u00e7lerinde bulunan\u0131 y\u00fcce Allah biliyordu. \u0130\u015fledikleri bir g\u00fcnah y\u00fcz\u00fcnden zaaf g\u00f6sterip geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi. Bu y\u00fczden ruhlar\u0131 sars\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u015eeytan da bu gedikten ruhlar\u0131na musallat olmu\u015f ve onlar\u0131 kayd\u0131rmak istemi\u015fti. Onlar da kay\u0131p d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir:<\/p>\n

“\u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, sava\u015ftan geri d\u00f6nenlerinizi \u015feytan baz\u0131 g\u00fcnahk\u00e2r duygular\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ayartmaya giri\u015fmi\u015fti. Ama Allah yine de sizi affetti. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve Halim’dir.”<\/p>\n

Bu ayette, Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kendilerini paylar\u0131ndan yoksun b\u0131rakaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine kap\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi ganimet arzusuna kap\u0131lan ok\u00e7ulara \u00f6zel bir i\u015faret vard\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131 buydu. Ve \u015feytan da bununla onlar\u0131 kayd\u0131rmak istemi\u015fti.<\/p>\n

Ok\u00e7ulara i\u015faret yan\u0131nda; hata i\u015fleyen, g\u00fcc\u00fcndeki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yitiren, Allah’la olan ba\u011f\u0131n\u0131 gev\u015feten \u00f6l\u00e7\u00fc ve dayanaklar\u0131n\u0131 terkeden, Allah’la ba\u011f\u0131n\u0131 ve O’nun ho\u015fnutlu\u011funa olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kenara att\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 ku\u015fku ve vesveselere geni\u015f bir alan b\u0131rakan her insan nefsinin d\u00fc\u015fece\u011fi durumu belirleyen genel bir tasvir s\u00f6z konusudur burada. B\u00f6yle bir durumda \u015feytan, bu nefsi etkilemek i\u00e7in kolayl\u0131kla kendisine yol bulur. Bu nefsi ta\u015f\u0131yan insan\u0131 dayanaktan yoksun b\u0131rak\u0131r art\u0131k.<\/p>\n

Peygamberlerle birlikte d\u00fc\u015fmanlar kar\u015f\u0131s\u0131nda sava\u015fan ve sadece Rabb’e kul olanlar\u0131n \u00f6ncelikle g\u00fcnahlardan isti\u011ffar etmesinin sebebi buydu. Bu isti\u011ffar, onlar\u0131 Allah’a d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015f, O’nunla ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f, kalplerindeki karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 silmi\u015f, or\u00e2daki vesveseleri kovmu\u015f, \u015feytan\u0131n girdi\u011fi, Allah’tan kopma, O’nun korumas\u0131ndan uzakla\u015fma gedi\u011fini kapatm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan; bu gedikten girerek kendilerini kurtaracak koruyucudan fersah fersah uzakla\u015ft\u0131r\u0131p batakl\u0131kta bir ba\u015f\u0131na b\u0131rakana kadar tekrar tekrar ayaklar\u0131n\u0131 kayd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada y\u00fcce Allah, r\u00e0hmetinin kendilerine kavu\u015ftu\u011funu, \u015feytan\u0131n onlar\u0131 kendisinden koparmaya izin vermedi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yle kendilerini ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Burada kendisini onlara -\u00c7ok ba\u011f\u0131\u015flayan- Gaf\u00fbr, ve Yumu\u015fakl\u0131k sahibi- Hal\u00eem olarak tan\u0131tmakta. Ruhlar\u0131nda O’na y\u00f6nelme ve ba\u011fl\u0131l\u0131k oldu\u011funu; azg\u0131nl\u0131k, kopukluk ve ka\u00e7akl\u0131k duygusunun f\u0131tratlar\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fini ve b\u00f6ylece hata i\u015fleyenleri kovmay\u0131p onlar\u0131 cezaland\u0131rmada da acele etmedi\u011fini bildirmektedir.<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm ve hayata ili\u015fkin y\u00fcce Allah’\u0131n kaderi ve bu konuda k\u00e2fir ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ger\u00e7ek mahiyetinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131, m\u00fcminlere bunlar gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmemelerine ili\u015fkin bir \u00e7a\u011fr\u0131yla son bulmaktad\u0131r. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcminleri, ba\u015fka de\u011ferlere, ac\u0131 ve fedakarl\u0131klar\u0131 daha iyi de\u011ferlendiren \u00f6l\u00e7\u00fclere y\u00f6neltmektedir:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, yolculu\u011fa \u00e7\u0131kan ya da sava\u015fan karde\u015fleri hakk\u0131nda `E\u011fer onlar yan\u0131m\u0131zda olsalard\u0131 \u00f6lmezlerdi ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi’ diyen kafirler gibi olmay\u0131z. Allah bu as\u0131ls\u0131z saplant\u0131y\u0131 onlar\u0131n kalplerine \u00e7\u00f6reklenen ac\u0131 bir hay\u0131flanmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Oysa can veren de \u00f6ld\u00fcren de Allah’t\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

“E\u011fer Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr ya da \u00f6l\u00fcrseniz Allah’tan gelecek. olan ba\u011f\u0131\u015flanma ve rahmet onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya nimetlerinden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fku yok ki \u00f6lseniz de \u00f6ld\u00fcr\u00fclseniz de Allah kat\u0131nda toplanacaks\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu ayetlerin, sava\u015f konusuyla olan ili\u015fkilerinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi bu s\u00f6zler, sava\u015f \u00f6ncesinde geri d\u00f6nen m\u00fcnaf\u0131klar ile m\u00fcsl\u00fcmanlarla ili\u015fki ve yak\u0131nl\u0131klar\u0131 bulunan ve ancak hen\u00fcz \u0130sl\u00e2m’a girmemi\u015f Medine’li m\u00fc\u015friklere aittir. B\u00f6ylece bu m\u00fc\u015frikler, Uhud’da \u015fehid d\u00fc\u015fenlerin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n kalplerine; hasret ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerinin, sava\u015fa \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131n sonucu oldu\u011funa ili\u015fkin bir duyguyu yaymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Ku\u015fkusuz bu t\u00fcr fitneler ve kanl\u0131 hicranlar m\u00fcsl\u00fcman saflarda; kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve \u00e7alkalanmalara neden olur. Bu y\u00fczden d\u00fc\u015f\u00fcnceleri d\u00fczeltmek ve tuzaklar\u0131 kuranlar\u0131n boyunlar\u0131na ge\u00e7irmek i\u00e7in bu Kur’an\u00ee a\u00e7\u0131klama yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Kafirlerin “E\u011fer yan\u0131m\u0131zda olsalard\u0131 \u00f6lmez veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi” s\u00f6zleri; bollu\u011fu ve darl\u0131\u011f\u0131yla t\u00fcm hayat ve hayattaki olaylara y\u00f6n veren kanunlara ili\u015fkin akide sahibi ile ondan yoksun olan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri aras\u0131ndaki temel fark\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Akide sahibi, Allah’\u0131n kanunlar\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f, O’nun iradesini alg\u0131lam\u0131\u015f ve O’nun kaderine g\u00fcvenmi\u015ftir. Allah’\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n kendisine isabet etmeyece\u011fini \u00e7ok iyi bilmektedir.<\/p>\n

Ba\u015f\u0131na bir\u015fey gelmi\u015fse bu onun kendi hatas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Kendisi i\u00e7in takdir edilmeyen bir \u015feyin de ba\u015f\u0131na gelmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu y\u00fczden, zorluk an\u0131nda feryad\u0131 basmad\u0131\u011f\u0131 gibi bolluk kar\u015f\u0131s\u0131nda da \u015f\u0131marmaz. Ne bunun ne de \u015funun i\u00e7in ruhunda bir s\u0131k\u0131nt\u0131 hissetmez. \u0130\u015f olup bittikten sonra, “bu \u015fekilde” korunmak ya da “\u015f\u00f6yle” kazanmak i\u00e7in “b\u00f6yle” yapmad\u0131\u011f\u0131na \u00fcz\u00fclmez. De\u011ferlendirme, planlama, g\u00f6r\u00fc\u015f bildirme ve dan\u0131\u015fman\u0131n zaman\u0131 harekete ge\u00e7meden \u00f6ncedir. Kendi bilgisi ve Allah’\u0131n emir ve nehiylerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirip pl\u00e2nlad\u0131ktan sonra harekete ge\u00e7ti\u011finde meydana gelen her\u015feyi; g\u00fcven, ho\u015fnutluk ve teslimiyetle kar\u015f\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin, meydana gelen her\u015feyin Allah’\u0131n kaderi, plan\u0131 ve hikmeti uyar\u0131nca meydana geldi\u011fine inanmaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn sebepleri bizzat yerine getirmi\u015f olsa da her\u015feyin Allah’\u0131n takdir etti\u011fi \u015fekilde olaca\u011f\u0131na kanidir. Bu \u015fekilde teslimiyet, g\u00f6revi yerine getirmek ve tevekk\u00fcl aras\u0131ndaki denge sayesinde insan\u0131n ad\u0131mlar\u0131 do\u011frulur ve vicdan\u0131 huzura kavu\u015fur. Ancak; kalbini Allah hakk\u0131ndaki bu dosdo\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnceden yoksun b\u0131rakana gelince o, s\u00fcrekli bir karars\u0131zl\u0131k ve bunal\u0131m i\u00e7indedir. Daima “\u015fayet..”, “olmasayd\u0131..”, “ke\u015fke olsayd\u0131m…” ve “eyvah.. “lar i\u00e7inde bocalamaya mahkumdur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah -m\u00fcsl\u00fcman kitleyi e\u011fitmek i\u00e7in, Uhud sava\u015f\u0131 ve orada m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerin g\u00f6lgesinde- onlar\u0131, r\u0131z\u0131k elde etmek i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131rken veya cihada \u00e7\u0131k\u0131p sava\u015f esnas\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir yak\u0131nlar\u0131ndan dolay\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fcye kap\u0131lan kafirler gibi olmaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler; Yolculu\u011fa \u00e7\u0131kan ya da sava\u015fa kat\u0131lan karde\u015fleri hakk\u0131nda `E\u011fer onlar yan\u0131m\u0131zda olsalard\u0131 \u00f6lmezlerdi veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi’ diyen kafirler gibi olmay\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu s\u00f6z\u00fc, evrende meydana gelen \u015feyler ve bunlar \u00fczerinde etkin g\u00fc\u00e7 olan Allah hakk\u0131ndaki bozuk d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden dolay\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kafirlerin Allah ve O’nun hayata egemen kaderiyle ba\u011flar\u0131 kopuk oldu\u011fundan g\u00f6r\u00fcnen sebepler ve y\u00fczeysel ko\u015fullardan ba\u015fka bir\u015fey g\u00f6rmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

“…Allah bunu kalplerinde bir hasret olsun diye b\u0131rakt\u0131…”<\/p>\n

Karde\u015flerinin r\u0131z\u0131k elde etmek i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015fmaya \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131n sonucu \u00f6ld\u00fckleri ya da sava\u015f ve \u00e7arp\u0131\u015fmadan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerine ili\u015fkin duygular\u0131… \u00d6l\u00fcm veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerinin nedeninin bu yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131\u015f olay\u0131 oldu\u011funa dair inan\u00e7lar\u0131 sonucu \u00e7\u0131kmaktan al\u0131koymad\u0131klar\u0131na \u00fcz\u00fclmelerini sa\u011flamaktad\u0131r. Ger\u00e7ek nedenin; ecelin gelmesi, \u00f6l\u00fcm \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, Allah’\u0131n takdiri, \u00f6l\u00fcm ve hayat hakk\u0131ndaki kanunu oldu\u011funu bilselerdi \u00fcz\u00fclmezlerdi. \u0130mtihan\u0131 sab\u0131rla kar\u015f\u0131lay\u0131p ho\u015fnutlukla Allah’a y\u00f6nelirlerdi.<\/p>\n

“Oysa can veren de \u00f6ld\u00fcren de Allah’t\u0131r.”<\/p>\n

Hayat\u0131 vermek, kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bir zamanda, belirlenen bir ecelle ister evlerinde veya ailelerinin yan\u0131nda ister r\u0131z\u0131k elde etmek ya da akide i\u00e7in sava\u015f meydan\u0131nda olsunlar insanlara verdi\u011fini almak Allah’\u0131n elindedir. Her\u015feyden haberdar olan O’dur, her\u015feyi bilip g\u00f6ren O’dur, ceza ve kar\u015f\u0131l\u0131k da O’nun kat\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr.”<\/p>\n

\u00d6L\u00dcM OLGUSU<\/p>\n

Buna g\u00f6re i\u015f, \u00f6l\u00fcm veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclme ile bitmiyor, son nokta buras\u0131 de\u011fildir. \u015eu halde yery\u00fcz\u00fcndeki hayat y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara bah\u015fetti\u011fi nimetlerin en iyisi de\u011fildir. Ba\u015fka de\u011ferler; Allah kat\u0131nda daha \u00fcst\u00fcn de\u011ferler vard\u0131r:<\/p>\n

“E\u011fer Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr veya \u00f6l\u00fcrseniz Allah’tan gelecek olan bir ba\u011f\u0131\u015flanma ve rahmet onlar\u0131n biriktirdikleri d\u00fcnya nimetlerinden daha bay\u0131rl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

“Ku\u015fku yok ki \u00f6lseniz de \u00f6ld\u00fcr\u00fclseniz de Allah kat\u0131nda toplanacaks\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Allah yolunda \u00f6lmek ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek -bu \u015fartla ve bu itibarla- hayattan, insanlar\u0131n hayatta elde ettikleri mal, makam, g\u00fc\u00e7 ve d\u00fcnya meta\u0131ndan daha iyidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, arkas\u0131nda gelen Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve merhameti vard\u0131r. Bunlar insanlar\u0131n elde ettiklerinden daha iyidir. \u0130\u015fte Allah, m\u00fcminleri bu ba\u011f\u0131\u015flanma ve merhamete y\u00f6neltmektedir. Bu noktada onlar\u0131, ki\u015fisel \u00fcst\u00fcnl\u00fcklere ve be\u015fer\u00ee de\u011ferlere terk etmiyor. Allah’\u0131n yan\u0131nda bulunanlara da teslim ediyor bizzat kalplerini, kendi rahmetine ba\u011fl\u0131yor. Bu da insanlar\u0131n t\u00fcm toplad\u0131klar\u0131ndan kalplerin ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm de\u011ferlerden daha iyidir ku\u015fkusuz.<\/p>\n

Herkes Allah’a d\u00f6necektir. \u0130ster yataklar\u0131nda veya yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131rken \u00f6ls\u00fcnler, ister meydanda \u00e7arp\u0131\u015f\u0131rken \u00f6ld\u00fcr\u00fcls\u00fcnler; her durumda O’nun huzurunda toplanacaklard\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda d\u00f6necekleri, bundan ba\u015fka varacaklar\u0131 bir yer yoktur. O halde oradaki farkl\u0131l\u0131k; yap\u0131lan i\u015f, niyet, y\u00f6neli\u015f ve ilgide s\u00f6z konusu olabilir. Sonu\u00e7 ise hep birdir; gerek \u00f6lmek, gerekse kesinle\u015fmi\u015f zamanda ve belirlenmi\u015f s\u00fcrede \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek \u015feklinde olsun Allah’a d\u00f6n\u00fclecektir. Ve toplanma g\u00fcn\u00fcnde O’nun huzurunda toplan\u0131lacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla herkesi bekleyen son; Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve merhameti ya da \u00f6fke ve azab\u0131 olacakt\u0131r. Ahmaklar\u0131n ahmak\u0131; her durumda \u00f6lece\u011fi halde, kendine k\u00f6t\u00fc sonucu se\u00e7endir.<\/p>\n

B\u00f6ylece kalplerde, \u00f6l\u00fcm, hayat ve Allah’\u0131n kaderinin ger\u00e7ek mahiyetleri yer etmektedir. Bu \u015fekilde kalpler, beraberinde kaderin hareket etti\u011fi imtihan, kaderin arka pl\u00e2n\u0131ndaki hikmet ve imtihan sonras\u0131ndaki m\u00fckafatla tatmin olmaktad\u0131r. Bununla da, sava\u015ftaki olaylar ve bu olaylar\u0131n do\u011furdu\u011fu \u015fartlar aras\u0131nda yap\u0131lan gezinti son bulmaktad\u0131r.<\/p>\n

PEYGAMBER\u0130N \u015eAHS\u0130YET\u0130<\/p>\n

Daha sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, yeni bir konu ile s\u00fcr\u00fcyor. Bu ak\u0131\u015f\u0131n eksenini de Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ki\u015fili\u011fi, y\u00fcce peygamberlik ger\u00e7e\u011fi, bu y\u00fcce ger\u00e7e\u011fin m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131ndaki de\u011fer\u00ef ve bu sayede y\u00fcce Allah’\u0131n bu \u00fcmmete bah\u015fetti\u011fi rahmetin tecelli etmesi olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu eksenin etraf\u0131nda, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin hayat\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve bu d\u00fczenin temellerine ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m metodundan ve \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile onun dayand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7eklerden, genel anlamda bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve bu metodun insan hayat\u0131ndaki de\u011ferinden olu\u015fan ba\u015fka \u00e7izgiler de yer almaktad\u0131r.
\n159- Allah’tan gelen merhamet sayesinde onlara yumu\u015fak davrand\u0131n. E\u011fer sert, kat\u0131 kalpli biri olsayd\u0131n, ku\u015fkusuz \u00e7evrenden uzakla\u015f\u0131rlard\u0131. Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla, kendileri i\u00e7in Allah’tan af dile, yapaca\u011f\u0131n i\u015fler hakk\u0131nda onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini al, ama karar verince art\u0131k Allah’a dayan. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kendisine dayananlar\u0131 sever.<\/p>\n

160- E\u011fer Allah size yard\u0131m ederse sizi hi\u00e7 kimse yenemez. Fakat e\u011fer sizi y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131rsa O’ndan ba\u015fka size kim yard\u0131m edebilir? M\u00fcminler sadece Allah `a dayans\u0131nlar.<\/p>\n

161- Hi\u00e7bir peygamberin kamu mallar\u0131nda yolsuzluk yapmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Kim bir yolsuzluk yaparsa k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc yolsuzluk mal\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak gelir. Sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 eksiksiz olarak verilir, hi\u00e7<\/p>\n

kimseye haks\u0131zl\u0131k edilmez.<\/p>\n

162- Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uyan kimse, Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frayan kimse gibi olur mu? Onun varaca\u011f\u0131 yer Cehennem’dir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131\u015f yeridir!<\/p>\n

163- Onlar\u0131n Allah kat\u0131ndaki dereceleri farkl\u0131d\u0131r. Allah onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir.<\/p>\n

164- Allah, m\u00fcminlere kendi \u00f6zlerinden bir peygamber g\u00f6ndermekle onlara kar\u015f\u0131 l\u00fctufta bulundu. Bu peygamber onlara Allah’\u0131n ayetlerini okuyor, onlar\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131yor, kendilerine kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011fretiyor. Oysa onlar daha \u00f6nce a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde idiler.<\/strong><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde y\u00fcce peygamberlik ger\u00e7e\u011fi eksenine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 bir\u00e7ok temel ger\u00e7e\u011fi ve ayn\u0131 zamanda k\u0131sa ifadelerin i\u00e7erdi\u011fi b\u00fcy\u00fck esaslar\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6ncelikle Peygamber’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ahl\u00e2k\u0131nda, kalplerin \u00fczerinde toplanmas\u0131, ruhlar\u0131n etraf\u0131nda birle\u015fmesi i\u00e7in haz\u0131rlanan \u015fefkatli, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, yumu\u015fak ve g\u00fczel tabiat\u0131n da somutla\u015fan ilahi rahmeti g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ayn\u0131 zamanda, \u0130sl\u00e2m\u00ee toplum hayat\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 temelin \u015f\u00fbra oldu\u011funu ve bunun sonucunun d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan ac\u0131 da olsa yeri geldik\u00e7e emredildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u015e\u00fbra ilkesinin yan\u0131nda, verilen karar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kararl\u0131l\u0131k ve kesinlikle uygulanmas\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ilkesini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u015e\u00fbra ve uygulaman\u0131n yan\u0131nda, tasavvur, hareket ve d\u00fczenlemeyi tamamlayan Allah’a g\u00fcvenip dayanma ger\u00e7e\u011finin yerald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ayr\u0131ca Allah’\u0131n \u00e7izdi\u011fi kaderi g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Her\u015feyin neticede O’na d\u00f6nece\u011fine vak\u0131f oluruz. Olaylar ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir etken g\u00fcc\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini de kavrar\u0131z. Ganimet konusunda; ihanet, hile ve ihtirastan sak\u0131nd\u0131rman\u0131n yerald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. De\u011ferlerin, \u00f6l\u00e7\u00fclerin, kazan\u00e7 ve zarar\u0131n ger\u00e7e\u011fini ortaya \u00e7\u0131karan Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funa uyanlar ile O’nun h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frayanlar\u0131n aras\u0131ndaki kesin fark\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi… B\u00f6l\u00fcm, bu \u00fcmmete peygamberini g\u00f6ndermekle y\u00fcce Allah’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fin y\u00fcceli\u011fini g\u00f6stermekle son buluyor. \u00d6yle ki bu iyili\u011fin yan\u0131nda, ganimetler gibi \u00e7ekilen ac\u0131lar da \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131r.<\/p>\n

Evet b\u00fct\u00fcn bu hususlar \u015fu az say\u0131daki ayette toplanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

“Allah’tan gelen merhamet sayesinde onlara yumu\u015fak davrand\u0131n. E\u011fer sert ve kat\u0131 kalpli biri olsayd\u0131n, ku\u015fkusuz \u00e7evrenden uzakla\u015f\u0131rlard\u0131. Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. Kendileri i\u00e7in Allah’tan af dile. Yapaca\u011f\u0131n i\u015fler hakk\u0131nda onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini al. Ama karar verince art\u0131k Allah’a dayan. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kendisine dayananlar\u0131 sever.”<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 burada Resulullah’a ve O’nun \u015fahs\u0131nda da Medine’den \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ba\u015fta \u00f6ne at\u0131lan, sonra saflar\u0131 kar\u0131\u015fan ve b\u00f6ylece sava\u015f \u00f6ncesinde \u00fc\u00e7te biri geri d\u00f6nenlere, hitab\u0131n\u0131 tevcih etmektedir. Bunlar daha sonra O’nun emrine kar\u015f\u0131 gelmi\u015f, ganimet arzusuna yenik d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve Resulullah’\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin s\u00f6ylenti kar\u015f\u0131s\u0131nda zay\u0131fl\u0131k g\u00f6stermi\u015fti. Yine bunlar yenilerek topuklar\u0131 \u00fczerinde geri d\u00f6nm\u00fc\u015f, O’nun az ki\u015fiyle ba\u015fba\u015fa ve yara bere i\u00e7inde pe\u015flerinde \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r halde b\u0131rak\u0131p, buna ra\u011fmen hi\u00e7 kimseye d\u00f6n\u00fcp bakmam\u0131\u015f ki\u015filerdi. Peygamberin g\u00f6nl\u00fcn\u00fc ho\u015f tutmak, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da Allah’\u0131n nimetini anlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in onlara y\u00f6nelmekte ve \u00e7evresinde kalplerin topland\u0131\u011f\u0131 Peygamberin y\u00fcce ve \u015fefkatli ahl\u00e2k\u0131nda somutla\u015fan Allah’\u0131n rahmetini O’na ve onlara hat\u0131rlatmaktad\u0131r. B\u00f6ylece O’nun kalbindeki gizli rahmeti harekete ge\u00e7irmekte ve bu davran\u0131\u015f sonucu kalbinde yereden k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 da gidermektedir. M\u00fcminlerin de, bu \u015fefkatli peygamberle kendilerine ula\u015fan ilahi nimeti duyumsamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Sonra Peygamber’i, onlar\u0131 affetmeye, onlar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanma dilemeye ve meydana gelen sonu\u00e7tan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u0130sl\u00e2m\u00ee hayat\u0131n bu temel ilkesini iptal etmeksizin her zaman oldu\u011fu gibi onlarla m\u00fc\u015favere yapmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Allah’tan gelen merhamet sayesinde onlara yumu\u015fak davrand\u0131n. E\u011fer sert ve kat\u0131 kalpli olsayd\u0131n, ku\u015fkusuz \u00e7evrenden uzakla\u015f\u0131rlard\u0131.”<\/p>\n

Bu O’nu ve onlar\u0131 ku\u015fatan Allah’\u0131n rahmetidir. Y\u00fcce Allah, Peygamberini m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 \u015fefkatli ve son derece yumu\u015fak k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eayet kaba ve kat\u0131 kalpli olsayd\u0131 etraf\u0131nda kalpler birle\u015fmez ve \u00e7evresinde duygular toplanmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar s\u00fcrekli; \u015fefkatli \u00fcst\u00fcn bir g\u00f6zetime, g\u00fcler y\u00fczl\u00fc bir ho\u015fg\u00f6r\u00fcye, kendilerini saran bir sevgi atmosferine, bilgisizlikleri, zay\u0131fl\u0131k ve eksiklikleri y\u00fcz\u00fcnden s\u0131kmayan bir yumu\u015fakl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duyarlar. Ayr\u0131ca, kendilerine veren; ancak onlardan bir\u015fey beklemeyen, \u00fcz\u00fcnt\u00fcleriyle ilgilendi\u011fi halde kendi derdiyle onlar\u0131 \u00fczmeyen, yan\u0131nda her zaman, ilgi, g\u00f6zetim, \u015fefkat, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, sevgi ve ho\u015fnutluk bulduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir kalbe muhta\u00e7t\u0131rlar. \u0130\u015fte Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kalbi b\u00f6yle bir kalpti ve insanlarla birlikte b\u00f6yle ya\u015f\u0131yordu. Bir kerecik olsun kendi \u015fahs\u0131 i\u00e7in onlara k\u0131zmad\u0131. Be\u015feri zaaflar\u0131ndan dolay\u0131 onlara kar\u015f\u0131 kalbinde bir s\u0131k\u0131nt\u0131 hissetmedi. Hayat\u0131n nimetlerinden hi\u00e7bir \u015feyi kendine mal etmedi; aksine, elinde ne varsa hepsini b\u00fcy\u00fck bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve c\u00f6mertlikle onlara verdi. Yumu\u015fakl\u0131k, iyilik, \u015fefkat ve y\u00fcce sevgiyle onlar\u0131 sard\u0131. O’nunla konu\u015fan, O’nu g\u00f6ren hi\u00e7 kimse yoktur ki, kalbi O’nun b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f g\u00f6nl\u00fcnden f\u0131\u015fk\u0131ran sevgi duygular\u0131yla dolmas\u0131n.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar O’na ve \u00fcmmetine Allah’\u0131n bir rahmetiydi. Y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131, bu \u00fcmmetin hayat\u0131 ve diledi\u011fi d\u00fczeni yerle\u015ftirmek i\u00e7in hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130ST\u0130\u015eARE ETME<\/p>\n

“…Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla, kendileri i\u00e7in Allah’tan af dile. Yapaca\u011f\u0131n i\u015fler hakk\u0131nda onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini al.”<\/p>\n

“Yapaca\u011f\u0131n i\u015fler hakk\u0131nda onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini al.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah \u015fu kesin ayetle \u0130sl\u00e2m toplumunun y\u00f6neticisi Hz. Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) de olsa, y\u00f6netimde “\u015f\u00fbra” ilkesini getirmi\u015f oluyor. Bu ayet, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet i\u00e7in “\u015f\u00fbra”n\u0131n temel bir ilke oldu\u011fu ve \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin bundan ba\u015fka bir ilkeye dayanmad\u0131\u011f\u0131 konusunun, hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak kadar kesin oldu\u011funu vurgulamaktad\u0131r. “\u015f\u00fbra”n\u0131n \u015fekline ve ger\u00e7ekle\u015fme y\u00f6ntemlerine gelince; bunlar, \u00fcmmetin durumu ve hayat \u015fartlar\u0131na uygun olarak de\u011fi\u015febilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc “\u015f\u00fbra” ger\u00e7e\u011finin -g\u00f6stermelik de\u011fil- uyguland\u0131\u011f\u0131 her y\u00f6ntem \u0130sl\u00e2m’dand\u0131r.<\/p>\n

Bu h\u00fck\u00fcm, “\u015e\u00fbra” ilkesinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde ac\u0131 ve tehlikeli sonu\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra gelmektedir. A\u00e7\u0131k sonu\u00e7lar\u0131ndan biri de, m\u00fcsl\u00fcman saflarda bozulman\u0131n ve g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015f g\u00f6stermesiydi. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 Medine’de kal\u0131p d\u00fc\u015fman\u0131n sald\u0131rmas\u0131n\u0131 beklemeyi ve sokak ba\u015flar\u0131nda onlarla sava\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Ba\u015fka bir topluluk da cesaret g\u00f6sterip d\u00fc\u015fman\u0131 kar\u015f\u0131lamaya \u00e7\u0131kma g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeydi. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sonunda, safta bozulma ba\u015f g\u00f6stermi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015fman kap\u0131ya dayanm\u0131\u015fken Abdullah bin Ubey bin Selul askerin \u00fc\u00e7te biriyle geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. -Ku\u015fkusuz bu, b\u00fcy\u00fck olay ve korkun\u00e7 bir bozulmayd\u0131: Ayr\u0131ca uygulanan taktik; g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f itibariyle de asker\u00ee a\u00e7\u0131dan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir taktik de\u011fildi. Nitekim bu taktik, Abdullah b. Ubey’in dedi\u011fi gibi eskiden beri uygulanan Medine’yi i\u00e7erden savunma takti\u011fine de uymuyordu. M\u00fcsl\u00fcmanlar daha sonra meydana gelen Ahzap (Hendek) sava\u015f\u0131nda bunun tersini uygulam\u0131\u015f ve fiilen Medine’de beklemi\u015flerdi. Uhud’da ba\u015flar\u0131na gelenden ders alarak “Hendek” kaz\u0131p, d\u00fc\u015fman\u0131 kar\u015f\u0131lamaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Resulullah, Medine’nin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakla, m\u00fcsl\u00fcman saflar\u0131 bekleyen tehlikeli sonu\u00e7tan habersiz de\u011fildi. Kesinlikle do\u011fru oldu\u011funu bildi\u011fi sad\u0131k bir r\u00fcya g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bu y\u00fczden Medine’de kalma taraftar\u0131 idi. Ailesinden birinin, arkada\u015flar\u0131ndan bir ka\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine ve Medine’yi de sa\u011flam bir z\u0131rha yormu\u015ftu. Ku\u015fkusuz “\u015f\u00fbra” sonucu kararla\u015ft\u0131r\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsemeyebilirdi. Ancak, gerisindeki ac\u0131lar\u0131, zararlar\u0131 ve kurbanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc halde bu “\u015f\u00fbra”daki g\u00f6r\u00fc\u015fe uydu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ilkenin yerle\u015ftirilmesi, bir kitlenin e\u011fitilmesi ve bir \u00fcmmetin terbiye edilmesi ge\u00e7ici zararlardan daha \u00f6nemlidir.<\/p>\n

En sak\u0131ncal\u0131 \u015fartlarda meydana getirdi\u011fi b\u00f6l\u00fcnme ve sava\u015f sonunda \u00e7ekilen bunca ac\u0131lar\u0131 do\u011furmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; Nebev\u00ee komuta, sava\u015ftan sonra “\u015f\u00fbra” ilkesini t\u00fcmden atma yetkisine sahipti yine ku\u015fkusuz. Ancak \u0130sl\u00e2m, bir \u00fcmmet olu\u015fturuyordu, onu e\u011fitip insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmaya haz\u0131rl\u0131yordu. Ve y\u00fcce Allah, toplumlar\u0131 e\u011fitmek ve onlara ger\u00e7ek \u00f6nderli\u011fi haz\u0131rlamak i\u00e7in, en iyi y\u00f6ntemin “\u015f\u00fbra”ya ba\u015fvurmas\u0131 oldu\u011funu benimsetiyordu. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in sorumluluk ta\u015f\u0131maya al\u0131\u015ft\u0131rmak ve (ne kadar b\u00fcy\u00fck, sonu\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan ne kadar ac\u0131 da olsa) hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmelerini \u00f6\u011fretmek, g\u00f6r\u00fc\u015f ve uygulamas\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 bilmelerini sa\u011flamak i\u00e7in hata da i\u015flenebilece\u011fini biliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc hata i\u015flenmedik\u00e7e do\u011fru, ger\u00e7ek anlamda bilinemez. Al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve sorumlulu\u011funun bilincine vard\u0131r\u0131lacak bir \u00fcmmetin in\u015fas\u0131 s\u00f6z konusu olunca, zararlar \u00f6nemsenmez. Hal\u00e2 bir \u00fcmmet vesayet alt\u0131ndaki bir \u00e7ocuk gibi hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorsa bunun hayat\u0131ndaki hatalar, kaymalar ve zararlar ona bir \u015fey kazand\u0131rm\u0131yor, demektir. Bir insan\u0131n zararlardan sak\u0131nmas\u0131 ona birtak\u0131m maddi kazan\u00e7lar sa\u011flayabilir. Ancak bu insan ruhsal olarak kaybedecektir. Geli\u015fimi ve e\u011fitimi sekteye u\u011fratacakt\u0131r. Pratik hayattaki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kaybedecektir. T\u0131pk\u0131, kay\u0131p d\u00fc\u015fmemesi ya da -\u00d6rne\u011fin- ayakkab\u0131s\u0131n\u0131 y\u0131pratmamas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fcmekten al\u0131konulan \u00e7ocuk gibi…<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m bir \u00fcmmet in\u015fa edip e\u011fitiyordu. Onu \u00f6nderlik makam\u0131na haz\u0131rl\u0131yordu. Bu nedenle, olgunla\u015f\u0131p pratik hayattaki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerinden vesayetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Resulullah’\u0131n hayat\u0131ndaki pratik uygulama ile e\u011fitilmeleri gerekiyordu. \u015eayet olgun bir \u00f6nderli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 “\u015f\u00fbra”ya engel te\u015fkil etseydi, her yandan d\u00fc\u015fmanlar ve tehlikelerle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f ve hen\u00fcz yeni olgunla\u015fmakta olan \u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir sonucu getirebilecek Uhud sava\u015f\u0131 gibi en tehlikeli durumlarda buna ba\u015fvurulmazd\u0131. Ve yine pratik ve fiilen \u00fcmmetin olu\u015fmas\u0131na engel olsayd\u0131, bunca tehlikeli bulunan bir i\u015fte \u00f6nderlik kurumu \u015e\u00fbra’dan ba\u011f\u0131ms\u0131z davranabilseydi ve olgun bir \u00f6nderli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131 en tehlikeli i\u015flerde “\u015f\u00fbra”n\u0131n yerini tutabilseydi, y\u00fcce Allah’tan vahiy alan Hz. Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) varl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti o g\u00fcn “\u015f\u00fbra” hakk\u0131ndan yoksun kalmas\u0131na neden olabilirdi. \u00d6zellikle, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in tehlikeli olan \u015fartlar\u0131n g\u00f6lgesinde ve beraberinde getirdi\u011fi bunca ac\u0131dan sonra.. Ancak ilahi vahiye muhatab olan Hz. Muhammed’e, (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu t\u00fcr olaylar\u0131n meydana gelmesi ve bunca olumsuz \u015fart\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bile hakk\u0131 ortadan kald\u0131rmaya yetmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah, sonu\u00e7 ne olursa olsun, zarar ne derece b\u00fcy\u00fck olursa olsun, saftaki b\u00f6l\u00fcnme ne kadar tehlikeli olursa olsun, verilen kurbanlar ne denli ac\u0131 verirse versin ve tehlikeler her yan\u0131 sarm\u0131\u015f da olsa en kritik i\u015flerde bile “\u015f\u00fbra” ilkesinin uygulanmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011funu biliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n hi\u00e7biri, pratik hayatta pi\u015fmi\u015f, g\u00f6r\u00fc\u015f ve uygulaman\u0131n sorumlulu\u011funun bilincinde ve fark\u0131nda olan bir \u00fcmmetin olu\u015fmas\u0131na engel te\u015fkil edemezler. Bizzat b\u00f6yle bir ortamda bu ilah\u00ee emrin gelmesinin nedeni budur.<\/p>\n

“Onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla, kendileri i\u00e7in Allah’tan af dile. Yapaca\u011f\u0131n i\u015fler hakk\u0131nda onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini al.”<\/p>\n

Beraberinde b\u00fcy\u00fck tehlikeler getirse de bu ilkenin her ko\u015fulda yerle\u015fmesi gerekir. Uygulan\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda meydana gelen tehlike son derece b\u00fcy\u00fck olsa da, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131nda yer etmesi ve uygulan\u0131\u015f\u0131 Uhud’daki gibi d\u00fc\u015fman kap\u0131dayken safta b\u00f6l\u00fcnmeye sebep olsa da, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131ndan bu ilkeyi kald\u0131rmaya ili\u015fkin korkun\u00e7 mazeretlerin ge\u00e7ersiz k\u0131l\u0131nmas\u0131 i\u00e7in… \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fru yoldaki \u00fcmmetin varl\u0131\u011f\u0131 bu ilkeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ve do\u011fru yoldaki \u00fcmmetin varl\u0131\u011f\u0131 da yolda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan di\u011fer t\u00fcm zararlardan daha \u00f6nemlidir ku\u015fkusuz.<\/p>\n

\u00dcstelik \u0130sl\u00e2m d\u00fczeninin ger\u00e7ek g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, ayetin sonunu getirmeden tamamlanm\u0131\u015f olmuyor. Ayete bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda tercih yapmak, baz\u0131s\u0131n\u0131 uygulamadan al\u0131koyman\u0131n “\u015f\u00fbra” ilkesinin yerine gelmesi i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Sonu\u00e7ta Allah’a g\u00fcvenip dayanmaktan al\u0131koymamal\u0131d\u0131r insan\u0131.<\/p>\n

“Ama karar verince art\u0131k Allah’a dayan. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kendisine dayananlar\u0131 sever.”<\/p>\n

“\u015f\u00fbra”n\u0131n g\u00f6revi, en isabetli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ortaya \u00e7\u0131karmak, ortaya at\u0131lan ihtimallerden birini se\u00e7mektir. \u0130\u015f bu noktaya var\u0131nca “\u015f\u00fbra”n\u0131n rol\u00fc biter art\u0131k “uygulama” fonksiyonu devreye girer.<\/p>\n

Allah’a g\u00fcvenip dayanarak kararla\u015ft\u0131r\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc b\u00fcy\u00fck bir azim ve kararl\u0131l\u0131kla uygulama i\u015fi, Allah’\u0131n \u00e7izdi\u011fi kadere ve sonu\u00e7lar\u0131 diledi\u011fi gibi y\u00f6nlendiren Allah’\u0131n iradesine ba\u011flar.<\/p>\n

Resulullah, Rabban\u00ee ve Nebev\u00ee z\u0131rh\u0131n\u0131 giyerken, \u00fcmmete “\u015f\u00fbra”y\u0131 yani g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmeyi, en tehlikeli ve en b\u00fcy\u00fck i\u015flerde bile uygulama sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131may\u0131 \u00f6\u011fretiyordu. “\u015f\u00fbra”dan sonra hareket etme, Allah’a g\u00fcvenip dayand\u0131ktan sonra (sonunu ve varaca\u011f\u0131 yeri bildi\u011fi halde) kendini Allah’\u0131n kaderine teslim etmekten ibaret ikinci z\u0131rh\u0131n\u0131 da ku\u015fan\u0131yordu. B\u00f6ylece \u00e7\u0131k\u0131\u015f emri uyguland\u0131. Resulullah eve girdi, nereye gitti\u011fini, kendisini ve beraberindeki arkada\u015flar\u0131n\u0131 bekleyen ac\u0131lar\u0131 ve kurbanlar\u0131 \u00e7ok iyi bildi\u011fi halde z\u0131rh\u0131n\u0131 ve silahlar\u0131n\u0131 ku\u015fand\u0131. Ard\u0131ndan Medine’nin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaya taraftar olanlar, Resulullah’\u0131 istemedi\u011fi bir \u015feye zorlad\u0131klar\u0131na ili\u015fkin endi\u015feleri ve teredd\u00fctleri ile d\u00fc\u015fman\u0131 kar\u015f\u0131lamak veya Medine’de beklemek konusunda diledi\u011fi gibi davranmas\u0131 hususunda Resulullah’\u0131 serbest b\u0131rakmalar\u0131… Evet b\u00f6yle bir f\u0131rsat\u0131n do\u011fmas\u0131 bile O’nun karar\u0131ndan d\u00f6nd\u00fcrmeye yetmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, onlara toplu bir ders vermek istiyordu. “\u015f\u00fbra” dersini, Allah’a g\u00fcvenip dayanmak ve O’nun kaderine teslim olmakla beraber azmedip kararl\u0131l\u0131k g\u00f6stermek dersini de vermek istiyordu. Onlara “\u015f\u00fbra”n\u0131n bir zaman\u0131n\u0131n oldu\u011funu, bundan sonra teredd\u00fcte, g\u00f6r\u00fc\u015f tercih etmeye ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri yeni ba\u015ftan de\u011ferlendirmeye yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmek istiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, acelecili\u011fin, edilgenli\u011fin ve bitmez t\u00fckenmez karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n belirtisidir. Oysa yap\u0131lacak i\u015f, g\u00f6r\u00fc\u015f bildirip “\u015f\u00fbra”ya ba\u015fvurmakt\u0131r. Allah’a g\u00fcvenip dayand\u0131ktan sonra azim ve kararl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektir. Allah da bunu seviyor:<\/p>\n

“…Allah kendisine dayananlar\u0131 sever…”<\/p>\n

Allah’\u0131n ve O’nun taraftarlar\u0131n\u0131n sevdi\u011fi dostluk, m\u00fcminlerin \u00f6zenle korumas\u0131 gereken dostluktur. Hatta bu, m\u00fcminlerin ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fidir. Allah’a g\u00fcvenip dayanmak, her i\u015fi sonu\u00e7ta O’na d\u00f6nd\u00fcrmek \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ve \u0130sl\u00e2m\u00ee hayatta beliren son denge \u00e7izgisidir. Bu, her i\u015fin Allah’a d\u00f6nece\u011fine ve Allah’\u0131n diledi\u011fini yapabildi\u011fine ili\u015fkin b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekle birlikte hareket etmektir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, bu “Uhud”dan \u00e7\u0131kar\u0131lan b\u00fcy\u00fck derslerden biridir. Herhangi bir \u00e7a\u011fda ya\u015fayan \u00f6zel bir nesil i\u00e7in de\u011fil t\u00fcm m\u00fcsl\u00fcman nesiller i\u00e7in bir tecr\u00fcbe birikimidir.<\/p>\n

Allah’a g\u00fcvenip dayanma ger\u00e7e\u011finin yerle\u015fmesi ve sa\u011flam temelleri \u00fczerinde y\u00fckselmesi i\u00e7in s\u00fbrenin ak\u0131\u015f\u0131, zafer ve bozgun konusunda etkin g\u00fcc\u00fcn Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc oldu\u011funu, yard\u0131m\u0131n o’ndan beklenece\u011fini, yenilgi konusunda O’ndan korkulaca\u011f\u0131n\u0131, y\u00f6neli\u015fin O’na olaca\u011f\u0131n\u0131, haz\u0131rl\u0131k yap\u0131ld\u0131ktan, sonu\u00e7tan el \u00e7ekip onu tamamen Allah’\u0131n kaderine ba\u011flad\u0131ktan sonra O’na g\u00fcvenilip dayan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirerek s\u00fcrmektedir:<\/p>\n

“E\u011fer Allah size yard\u0131m ederse sizi bi\u00e7 kimse yenemez. Fakat e\u011fer sizi y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rak\u0131rsa O’ndan ba\u015fka size kim yard\u0131m edebilir? M\u00fcminler sadece Allah’a dayans\u0131nlar.”<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde, Allah’\u0131n kaderinin mutlak etkinli\u011fi ile bu kaderin insanlar\u0131n; davran\u0131\u015f, eylem ve i\u015flerinin sonucunun ger\u00e7ekle\u015fmesi aras\u0131nda \u015fa\u015fmaz bir denge vard\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n kanunu sonu\u00e7lar\u0131n sebeplerden sonra gelmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Ancak sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furan bizzat sebeplerin kendisi de\u011fildir. M\u00fcessir etken Allah’t\u0131r. Ve y\u00fcce Allah, kaderi ve iradesi uyar\u0131nca sonu\u00e7lar\u0131 sebeplerden sonraya b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden insandan, g\u00f6revini yerine getirmesini, \u00e7aba sarf etmesini, gereken neyse onu yapmas\u0131n\u0131 istemektedir. Sonra da bunlar\u0131n miktar\u0131na uygun sonucu meydana getirmektedir.<\/p>\n

B\u00f6ylece sonu\u00e7lar ve ak\u0131betler, Allah’\u0131n dilemesine ve kaderine ba\u011flanm\u0131\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131zca O, bir\u015feyin olmas\u0131na ve diledi\u011fi gibi olu\u015fmas\u0131na izin verir. Bu \u015fekilde m\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle eylemi aras\u0131nda denge sa\u011flanm\u0131\u015f olur. O, elinden geldi\u011fince \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00e7aba sarf eder, bunlar\u0131n sonucu konusunda da Allah`\u0131n kaderine ve iradesine ba\u011flan\u0131r. Onun d\u00fc\u015f\u00fcncesinde, sonu\u00e7larla sebepler aras\u0131nda kesinli\u011fe yer yoktur. Hi\u00e7bir i\u015fte Allah’\u0131 zorunlu k\u0131lamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte burada ayet-i kerime, sava\u015f\u0131n -hangisi olursa olsun- ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7lar\u0131 olan zafer ve yenilgi konusunda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, Allah’\u0131n kaderine ve dilemesine d\u00f6nd\u00fcrmektedir. Onlar\u0131 Allah’\u0131n iradesine ve g\u00fcc\u00fcne ba\u011flamaktad\u0131r. \u015eayet Allah onlara yard\u0131m ederse kimse onlar\u0131 yenemez. Bu varl\u0131k aleminde yaradan, tam ve mutlak bir ger\u00e7ektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Allah’\u0131n kuvvetinden ba\u015fka kuvvet, O’nun g\u00fcc\u00fcnden ba\u015fka g\u00fc\u00e7 ve O’nun dilemesinden ba\u015fka dileyi\u015f s\u00f6z konusu de\u011fildir. Her\u015fey ve her olay O’ndan kaynaklan\u0131r. Ancak tam ve mutlak ger\u00e7ek olan bu anlay\u0131\u015f, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 metodu uygulamaktan, direktiflere uymaktan, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmek ve \u00e7aba sarf etmekten al\u0131koyamaz. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra da Allah’a g\u00fcvenip dayanmak zorundad\u0131r m\u00fcsl\u00fcman:<\/p>\n

“M\u00fcminler sadece Allah’a dayans\u0131nlar.”<\/p>\n

B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi, Allah’tan ba\u015fkas\u0131ndan bir\u015fey isteme d\u00fc\u015f\u00fcncesinden kurtulmu\u015f olur. O, kalbini do\u011frudan varl\u0131k aleminde etkin olan g\u00fcce ba\u011flar. B\u00f6ylece zafer, korunma ve s\u0131\u011f\u0131nma i\u00e7in ham hayallerden ve bo\u015f sebeplerden elini \u00e7eker. Sonu\u00e7lar\u0131n meydana geli\u015finde var\u0131lacak noktan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinde ve her i\u015fi hikmeti uyar\u0131nca pl\u00e2nlamas\u0131nda yaln\u0131zca Allah’a g\u00fcvenip dayan\u0131r. Bundan sonra da her ne \u015fekilde olursa olsun, Allah’\u0131n takdiriyle meydana gelen her\u015feyi i\u00e7tenlikle kabul eder.<\/p>\n

Bu teslimiyet \u0130sl\u00e2m’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olan her insan kalbinin tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir dengedir.<\/p>\n

Daha sonra ayet-i kerime; emanete, y\u00f6netime, ihanetten sak\u0131nd\u0131rma, hesap g\u00fcn\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatma ve ruhlar\u0131 h\u0131rpalamadan g\u00f6revi yerine getirmeye sevk etme konusunda bu eksenden \u00e7izgiler uzatmak i\u00e7in N\u00fcb\u00fcvvete ve onun ahl\u00e2ki, \u00f6zelliklerine d\u00f6nmektedir:<\/p>\n

“Hi\u00e7bir peygamberin kamu mallar\u0131nda yolsuzluk yapmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Kim bir yolsuzluk yaparsa k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc yolsuzluk mal\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak gelir. Sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 eksiksiz olarak verilir, hi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k edilmez.”<\/p>\n

Ok\u00e7ular\u0131n da\u011fdaki mevzilerini terk etmesinin nedenleri aras\u0131nda, Resulullah’\u0131n ganimetten kendilerine pay ay\u0131rmayaca\u011f\u0131 endi\u015fesi de yer almaktayd\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde baz\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar daha \u00f6nce “Bedir” ganimetlerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f ve bu konuya Resulullah’\u0131n ismini de kar\u0131\u015ft\u0131rmaktan \u00e7ekinmemi\u015flerdi.<\/p>\n

\u0130\u015fte burada surenin ak\u0131\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn peygamberlerin ihanet etme ihtimalini ortadan kald\u0131ran bir h\u00fck\u00fcm yerle\u015ftirmektedir. Yani mallardan veya ganimetten herhangi bir \u015feye el koymalar\u0131, askerden baz\u0131s\u0131na pay ay\u0131rmadan di\u011ferleri aras\u0131nda payla\u015ft\u0131rmalar\u0131, yahut herhangi bir \u015feye ihanet etmelerinin s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir:<\/p>\n

“Hi\u00e7bir peygamberin kamu mallar\u0131nda yolsuzluk yapmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir.”<\/p>\n

Olur \u015fey de\u011fil. Kesinlikle hi\u00e7bir peygamberin \u00f6zellik, tabiat ve ahl\u00e2k\u0131nda b\u00f6yle bir \u015feyin olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Buradaki olumsuzluk, eylemin meydana geli\u015f ihtimaline ili\u015fkindir. Helall\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da olabilirli\u011fini yasaklamak i\u00e7in de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc peygamberin; g\u00fcvenilir, adil ve tertemiz tabiatl\u0131 olu\u015fu ba\u015f\u0131ndan itibaren ihanetin meydana gelmesine engeldir. Bir di\u011fer k\u0131raatte (Ye\u011fullu) fiili me\u00e7hul s\u0131\u011fas\u0131yla okunmaktad\u0131r. Bu durumda bir peygambere ihanet edilmeyece\u011fi ve ona uyanlar\u0131n kendisinden herhangi bir \u015fey gizleyemeyece\u011fi anlam\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Dolay\u0131s\u0131yla herhangi bir \u015feyde peygambere ihanet etmeye nehyetme s\u00f6z konusu edilmi\u015f oluyor. Bu k\u0131raat Hasan el-Basri’nin k\u0131raat\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan, emanete ihanet edenlere, kamu mal\u0131ndan ya da ganimetten herhangi bir \u015fey gizleyenlere y\u00f6nelen \u015fu korkun\u00e7 tehdit yer almaktad\u0131r:<\/p>\n

“Kim bir yolsuzluk yaparsa k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc yolsuzluk mal\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak gelir. Sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 eksiksiz olarak verilir, bi\u00e7 kimseye haks\u0131zl\u0131k edilmez.”<\/p>\n

\u0130mam Ahmed \u015f\u00f6yle rivayet eder: S\u00fcfyan Z\u00fchr\u00ee’den aktard\u0131. O da Urve’nin \u015f\u00f6yle dedi\u011fini i\u015fitmi\u015fti. Ebu Ham\u00eed es-Sa\u00eed\u00ee anlatt\u0131: Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Ezd kabilesinden \u0130bn-i Uteybe ad\u0131nda birini zek\u00e2tlar\u0131 toplamak i\u00e7in g\u00f6revlendirdi. Adam gelip \u015f\u00f6yle dedi: “Bunlar sizin, bunlar da bana hediye edildi. Bunun \u00fczerine Resulullah mimbere \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u015f\u00f6yle dedi: `Bu i\u015f i\u00e7in g\u00f6revlendirdi\u011fimiz g\u00f6revliye ne oluyor da, bunlar sizin, bunlar da bana hediye edildi’ diyor. Babas\u0131n\u0131n ya da anas\u0131n\u0131n evinde oturup bekleseydi bunlar hediye edilecek miydi? Muhammed’in nefsi elinde olana and olsun ki sizden biriniz ondan bir\u015fey g\u00f6t\u00fcr\u00fcrse k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc hayat\u0131nda g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc o \u015feyle gelir. Ya ba\u011f\u0131ran bir deve, ya b\u00f6\u011f\u00fcren bir s\u0131\u011f\u0131r ya da meleyen bir koyunla gelir. Sonra biz koltuklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 g\u00f6rene kadar iki elini kald\u0131rd\u0131. Sonrada \u00fc\u00e7 kere \u015f\u00f6yle dedi: “Allah’\u0131m tebli\u011f ettim mi?” (Buhari-M\u00fcslim)<\/p>\n

Bir ba\u015fka rivayette \u0130mam Ahmed kendi isnadiyle Ebu H\u00fcreyre’den \u015f\u00f6yle nakleder:<\/p>\n

“Birg\u00fcn Resulullah aram\u0131zdayken aya\u011fa kalkt\u0131 ve emanetten s\u00f6zetti. Emanete ve onu korumaya b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmesini istedi. Sonra da \u015f\u00f6yle buyurdu: `Sizden birinizin boyunda ba\u011f\u0131ran bir deve oldu\u011fu halde gelip `Ya Resulullah yard\u0131m et’ demesini istemem. Ona `Allah’a kar\u015f\u0131 sana hi\u00e7bir \u015fey yapamam, \u00e7\u00fcnk\u00fc sana tebli\u011f etmi\u015ftim’ diyece\u011fim. `Sizden birinizin boynunda ki\u015fneyen bir at oldu\u011fu halde gelip `Ya Resulullah yard\u0131m et’ demesini istemem. Ona `Allah’a kar\u015f\u0131 sana hi\u00e7bir \u015fey yapamam. \u00c7\u00fcnk\u00fc sana tebli\u011f etmi\u015ftim’ diyece\u011fim. Sizden birinizin boynunda alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f oldu\u011fu halde gelip `Ya Resulullah yard\u0131m et’ demesini istemem. Ona `Allah’a kar\u015f\u0131 sana hi\u00e7bir \u015fey yapamam, \u00e7\u00fcnk\u00fc sana tebli\u011f etmi\u015ftim’ diyece\u011fim.” ( Buhari-M\u00fcslim)<\/p>\n

\u0130mam Ahmed kendi isnadiyle Adiyy b. Umeyre el-Kind\u00ee’den \u015f\u00f6yle rivayet eder:<\/p>\n

“Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u015f\u00f6yle buyurdu: `Ey insanlar sizden kimi bir konuda vazifelendiririz de bu ki\u015fi bir i\u011fne dahi gizlerse bu emanete ihanettir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc bununla getirilir.’ Adiyy der ki: Ensardan siyah derili biri kalkt\u0131 -m\u00fccahid der ki: O Sa’d bin Ubade idi. \u015eu an O’nu g\u00f6r\u00fcr gibiyim ve O `Ya Resulullah benden verdi\u011fin i\u015fi geri al’ dedi. Resulullah `Ni\u00e7in?’ diye sorar. Adam `\u015e\u00f6yle \u015f\u00f6yle dedi\u011fini i\u015fittim’ der. Resulullah bunun \u00fczerine \u015f\u00f6yle buyurdu: `Ayn\u0131 \u015feyi \u015fimdi de s\u00f6yl\u00fcyorum. Kimi bir i\u015fe g\u00f6revlendirdi\u011fimizde az \u00e7ok ne varsa getirsin. Verileni als\u0131n, verilmeyeni b\u0131raks\u0131n ” (M\u00fcslim-Ebu Davud de\u011fi\u015fik yollardan \u0130smail b. Ebu Raf’den rivayet etmi\u015fler.)<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an ayetleri ve hadisi \u015ferifler m\u00fcsl\u00fcman kitlenin e\u011fitimindeki fonksiyonlar\u0131n\u0131 b\u00f6yle icr\u00e2 edip onu hayret verici bir noktaya getirdiler. Onlar\u0131 insanlar i\u00e7inde benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u015fekilde emanete riayet eden, takva sahibi ve her ne \u015fekilde olursa olsun emanete ihanet duygusundan uzak bir topluluk halinde yeti\u015ftirdiler. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda en basit bir insan bile ganimet olarak eline ge\u00e7en \u00e7ok k\u0131ymetli bir \u015feyi al\u0131rken, hi\u00e7 kimse g\u00f6rmedi\u011fi halde, getirip komutan\u0131na teslim edebiliyordu. M\u00fcsl\u00fcman, Kur’an’\u0131n \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc nass\u0131na muhatap olmaktan ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc peygamberinin kendisini sak\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 korkun\u00e7 ve utand\u0131r\u0131c\u0131 durumla kar\u015f\u0131la\u015fmaktan korktu\u011fu i\u00e7in bu konuda nefsinde olumsuz bir duyguya yer a\u00e7mazd\u0131. M\u00fcsl\u00fcman, bu ger\u00e7e\u011fi pratik olarak ya\u015f\u0131yordu. Ahiret O’nun duygular\u0131nda yereden bir olguydu. M\u00fcsl\u00fcman heran kendisini, peygamberinin ve Rabbinin kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcp k\u00f6t\u00fc duruma d\u00fc\u015fmekten titizlikle korunuyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahiret, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ekti, uzak bir vaad de\u011fil. Hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde, herkese kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilece\u011fini ve kimseye haks\u0131zl\u0131k edilmeyece\u011fini \u00e7ok iyi biliyordu.<\/p>\n

\u0130bn-i Cerir Taberi tarihinde \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “M\u00fcsl\u00fcmanlar Medain \u015fehrine girip ganimetleri toplad\u0131klar\u0131nda adam\u0131n biri beraberinde bulunan bir mal\u0131 getirip ganimetleri toplayan ki\u015fiye verdi. Ganimetleri toplayan ki\u015fiyle orada bulunanlar `Bunun gibisini g\u00f6rmedik. Yan\u0131m\u0131zda bulunanlar de\u011fil buna denk olsunlar, yan\u0131na bile yakla\u015famazlar. Adama bundan bir\u015fey ald\u0131n m\u0131?’ dediler. `Allah’a andolsun ki onun korkusu olmasayd\u0131 bunu asla getirmezdim’ dedi. Bunun \u00fczerine adam da bir \u00f6zellik oldu\u011funu anlamad\u0131lar ve `Kimsin?’ dediler. `Ad\u0131m\u0131 sizi beni \u00f6vmemeniz i\u00e7in sizden ba\u015fkas\u0131na da beni methetmemeleri i\u00e7in s\u00f6ylemem; Ancak Allah’a hamd eder O’nun sevab\u0131yla yetinirim’ dedi. Pe\u015fine bir adam takt\u0131lar ve arkada\u015flar\u0131na gidip kim oldu\u011funu soru\u015fturmas\u0131n\u0131 istediler. B\u00f6ylece bu ki\u015finin Amr b. Abdi Kay oldu\u011funu \u00f6\u011frendiler.” (Taberi Tarihi c.4, s.16)<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc e\u011fitim y\u00f6ntemiyle e\u011fitiyordu. \u00d6yle ki bu konuda anlat\u0131lanlar nerdeyse efsane say\u0131lacak derecededir.<\/p>\n

Daha sonra ayetin ak\u0131\u015f\u0131 ganimet ve ihanet konusundan, de\u011ferlerin \u00f6l\u00e7\u00fclmesine ge\u00e7iyor. M\u00fcmin kalbin ilgilenip u\u011fra\u015fmas\u0131na yol a\u00e7an ger\u00e7ek de\u011feri bildiriyor:<\/p>\n

“Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uyan kimse, Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frayan kimse gibi olur mu? Onun varaca\u011f\u0131 yer Cehennemdir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131 \u015f yeridir.”<\/p>\n

“Onlar\u0131n Allah kat\u0131ndaki dereceleri farkl\u0131d\u0131r. Allah onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir.”<\/p>\n

Bu, g\u00f6lgesinde ganimetlerin ve \u00e7e\u015fitli mallar\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kald\u0131\u011f\u0131 bir de\u011fi\u015fimdir. Ayr\u0131ca, kalplerin e\u011fitimi, \u00f6nem verdi\u011fi \u015feylerin y\u00fckseltilmesi, ufkunun geni\u015flemesi ve as\u0131l meydandaki ger\u00e7ek yar\u0131\u015f\u0131 g\u00f6stermesine ili\u015fkin ola\u011fan\u00fcst\u00fc e\u011fitim metodundan bir temas \u00f6rne\u011fidir:<\/p>\n

“Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uyan kimse, Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frayan kimse gibi olur mu? Onun varaca\u011f\u0131 yer Cehennemdir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir var\u0131\u015f yeridir.”<\/p>\n

\u0130\u015fte “de\u011fer” budur. \u0130lgi ve se\u00e7im alan\u0131 buras\u0131d\u0131r. K\u00e2r, zarar ortam\u0131 buras\u0131d\u0131r. \u00c0llah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funa uyan ve onunla kurtulu\u015fa erenle, O’ndan y\u00fcz \u00e7evirip Allah’\u0131n h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frayarak b\u00f6ylece Cehenneme (o k\u00f6t\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f yerine) giden aras\u0131ndaki fark ne kadar a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Bu ayr\u0131 bir derece, bu da apayr\u0131 bir derece… \u00c7ok farkl\u0131 \u015feyler…<\/p>\n

“Onlar\u0131n Allah kat\u0131ndaki dereceleri farkl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

“Herkes derecesini, hak ederek elde edecektir. Ne bir haks\u0131zl\u0131k ne de bir k\u0131sma, ne tolerans ne de fazlal\u0131k…<\/p>\n

“Allah onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir.”<\/p>\n

B\u00f6l\u00fcm as\u0131l eksenine: Resulullah’\u0131n ki\u015fili\u011fine, Risaletine ve O’nunla m\u00fcminlere yap\u0131lan iyili\u011fin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00f6nerek son buluyor.<\/p>\n

ALLAH’IN L\u00dcTFU<\/p>\n

“Allah m\u00fcminlere kendi \u00f6zlerinden bir peygamber g\u00f6ndermekle onlara kar\u015f\u0131 l\u00fctufta bulundu. Bu peygamber onlara Allah’\u0131n ayetlerini okuyor, onlar\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131yor, kendilerine kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011fretiyor. Oysa onlar daha \u00f6nce a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde idiler.”<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u015fu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekle; Peygamber’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ki\u015fisel de\u011feri onunla ger\u00e7ekle\u015fen ilahi l\u00fctfun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, \u015fu \u00fcmmetin in\u015fas\u0131nda, e\u011fitim-\u00f6\u011fretiminde, \u00f6nderli\u011finde apa\u00e7\u0131k sap\u0131kl\u0131ktan, ilim hikmet ve temizli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcndeki rol\u00fcn\u00fcn ger\u00e7e\u011fiyle son bulmas\u0131… Evet bu sonu\u00e7 Kur’an’a \u00f6zg\u00fc derin ve de\u011fi\u015fik i\u015faretleri i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

\u00d6ncelikle ganimetler, ganimet tutkusu, ganimete ihanet ve sava\u015ftaki durumun de\u011fi\u015fmesine, zaferin yenilgiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesine ve m\u00fcsl\u00fcmanlara yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapmas\u0131na do\u011frudan neden olan bu de\u011fersiz i\u015fle u\u011fra\u015fma konular\u0131na de\u011finmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fck Risalet ger\u00e7e\u011fine ve onda somutla\u015fan b\u00fcy\u00fck l\u00fctfa y\u00f6nelik i\u015farette, g\u00f6lgesinde t\u00fcm yery\u00fcz\u00fc ganimetlerinin, e\u015fyalar\u0131n\u0131n ve nimetlerinin anmaya ve de\u011ferlendirmeye de\u011fmeyecek kadar de\u011fersiz ve \u00f6nemsiz kald\u0131\u011f\u0131, Kur’an’\u0131n e\u015fsiz e\u011fitim temaslar\u0131ndan derin bir temas yer almaktad\u0131r. Bu ger\u00e7e\u011fin yan\u0131nda m\u00fcmin ba\u015fka \u015feyleri anmaktan utan\u0131r, bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile y\u00fcz\u00fcn\u00fc k\u0131zart\u0131r; nerde kald\u0131 ki bunlarla ilgilenmek s\u00f6z konusu olsun.<\/p>\n

Sonra sava\u015fta m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen yenilgi, yara, ac\u0131 ve zararlardan s\u00f6z edilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir ger\u00e7e\u011fe ve onda somutla\u015fan l\u00fctfa de\u011finmek, g\u00f6lgesinde her t\u00fcrl\u00fc ac\u0131n\u0131n ve zarar\u0131n yan\u0131nda b\u00fct\u00fcn yaralanma ve kurbanlar\u0131n son derece k\u00fc\u00e7\u00fck kald\u0131\u011f\u0131 Kur’an’a \u00f6zg\u00fc ola\u011fan\u00fcst\u00fc e\u011fitim metodunun derin temaslar\u0131ndan biridir. B\u00f6ylece l\u00fctuf tazim edilmekte, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hayat\u0131ndaki her\u015feye kesinlikle tercih edilen iyilik tamamen belirginle\u015fmektedir.<\/p>\n

Sonra… Bu l\u00fctfun m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin hayat\u0131ndaki etkilerine i\u015faret edilmektedir:<\/p>\n

“Allah m\u00fcminlere kendi \u00f6zlerinden bir peygamber g\u00f6ndermekle onlara kar\u015f\u0131 l\u00fctufta bulundu. Bu peygamber onlara Allah’\u0131n ayetlerini okuyor, onlar\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131yor, kendilerine kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011fretiyor. Oysa onlar daha \u00f6nce a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde idiler.”<\/p>\n

Bu da bir halden di\u011fer bir hale, bir durumdan ba\u015fka bir duruma ve bir d\u00f6nemden ba\u015fka bir d\u00f6neme ge\u00e7i\u015fi ifade etmektedir. B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet, bu de\u011fi\u015fimin arka pl\u00e2n\u0131ndaki yery\u00fcz\u00fc tarihi ve insanl\u0131k hayat\u0131nda bu \u00fcmmetten b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6rev isteyen ve peygamber g\u00f6ndermekle \u00fcmmeti bu b\u00fcy\u00fck g\u00f6reve haz\u0131rlayan Allah’\u0131n kaderini kavram\u0131\u015f olur. O halde b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir g\u00f6revi bulunan bir \u00fcmmetin \u015fu \u00f6nemli hedefin g\u00f6lgesinde basit ve de\u011fersiz kalan \u015feylerle kafas\u0131n\u0131 me\u015fgul etmesi uygun de\u011fildir. \u015eu b\u00fcy\u00fck gayenin g\u00f6lgesinde rahat ve kolay g\u00f6r\u00fcnen kurbanlar ve ac\u0131larla muzdarip olmas\u0131 yak\u0131\u015f\u0131k almaz.<\/p>\n

Bunlar, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda hat\u0131rlat\u0131lan bu l\u00fctfun akla getirdi\u011fi baz\u0131 duygular… T\u00fcm duygular\u0131 ve g\u00f6lgeleriyle ku\u015fat\u0131c\u0131 Kur’an ayetini kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in \u00f6zetleyerek genel bir de\u011finiyle yetiniyoruz:<\/p>\n

“Allah m\u00fcminlere kendi \u00f6zlerinden bir peygamber g\u00f6ndermekle onlara kar\u015f\u0131 l\u00fctufta bulundu.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n i\u00e7lerinden bir peygamber g\u00f6ndermesi ve bu peygamberin “kendilerinden” olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuftur. Celal sahibi Allah’\u0131n baz\u0131 yarat\u0131klar\u0131na kendi kat\u0131ndan peygamber g\u00f6ndermekle iyilikte bulunmas\u0131 ancak Allah’\u0131n kereminden f\u0131\u015fk\u0131racak bir l\u00fctuftur. Be\u015ferin hi\u00e7bir davran\u0131\u015f\u0131 bu y\u00fcce l\u00fctfu kar\u015f\u0131layamaz.<\/p>\n

Yarat\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7birinden kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden s\u0131n\u0131rs\u0131z keremine gark eden y\u00fcce Allah’\u0131n onlara ayetlerini ve s\u00f6zlerini anlatan bir peygamber g\u00f6ndermekle kendilerini saran l\u00fctfu olmasayd\u0131, \u015fu insanlar ve \u015fu yarat\u0131klar ne yapabilirlerdi? Yine y\u00fcce Allah bu \u015fekilde onlara uyar\u0131da bulunsun ve bu iyili\u011fi yaps\u0131n?<\/p>\n

Peygamberin “kendilerinden” olmas\u0131 da bu l\u00fctfu artt\u0131rmaktad\u0131r. “onlardan” denilmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur’an-\u0131 Kerimin kulland\u0131\u011f\u0131 “kendilerinden” deyimi duygu ve anlam bak\u0131m\u0131ndan derin bir kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011fa sahiptir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz peygamberlerle m\u00fcminler aras\u0131ndaki ba\u011f, ruhun bir di\u011fer ruhla kurdu\u011fu ba\u011fd\u0131r; bireyle t\u00fcr aras\u0131ndaki ba\u011f de\u011fildir. Sorun peygamberin onlardan biri olmas\u0131yla bitmez. Sorun bundan \u00e7ok daha k\u00f6kl\u00fc ve y\u00fccedir. Sonra, m\u00fcminler peygamberle kurduklar\u0131 bu ba\u011fa ve Allah’\u0131n bah\u015fetti\u011fi y\u00fcce ufka iman sayesinde ula\u015f\u0131p y\u00fckselebilirler. Bu da m\u00fcminlere b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuftur. Peygamberin g\u00f6nderilmesi, ruhlar\u0131yla peygamberlerin ruhu, kendisiyle peygamber aras\u0131nda bu sevimli ba\u011f\u0131n olmas\u0131na da somutla\u015fan bu iyilik b\u00f6yle dahada artmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ard\u0131ndan bu \u00fcst\u00fcn iyilik, ruhlar\u0131nda, hayatlar\u0131nda ve tarihlerindeki pratik etkileriyle daha bir belirginle\u015fmektedir:<\/p>\n

“Bu peygamber onlara Allah’\u0131n ayetlerini okuyor, onlar\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131yor, kendilerine kitab\u0131 ve hikmeti \u00f6\u011fretiyor.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n kendi kat\u0131ndan kendilerine y\u00fcce s\u00f6zleriyle hitap eden bir peygamber g\u00f6ndermekle l\u00fctfetti\u011fi iyilik en b\u00fcy\u00fck alanda belirginle\u015fiyor.<\/p>\n

“Onlara Allah’\u0131n ayetlerini okuyor.”<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n yaln\u0131zca bu iyili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmesi bile Allah’\u0131n huzurunda korkup titremesine ve O’nun \u00f6n\u00fcnde e\u011filmesine, sonu\u00e7ta da \u015f\u00fck\u00fcr ve namaz i\u00e7in secdeye durmas\u0131na yeterlidir.<\/p>\n

\u015eayet y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine ikramda bulundu\u011funu, kendi s\u00f6zleriyle hitab etti\u011fini, kendi zat\u0131ndan ve s\u0131fatlar\u0131ndan ilahl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ek mahiyetini ve \u00f6zelliklerini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in hitab etti\u011fini insan anlarsa Allah’\u0131n b\u00fcy\u00fck ikram\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f olur. Sonra kendisinden -\u015fu insandan- \u015fu zay\u0131f ve c\u0131l\u0131z kuldan onun hayat\u0131ndan, girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan, hareket ve sessizli\u011finden s\u00f6z etti\u011fini, kendisini diriltecek kalbi ve durumu i\u00e7in en uygun olana ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve geni\u015fli\u011fi g\u00f6klerle yer kadar olan Cennete davet i\u00e7in hitap etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce daha da iyi anlayacakt\u0131r konumunu…<\/p>\n

\u015eu kitaptan f\u0131\u015fk\u0131ran fazilet, ihsan ve iyilikten ba\u015fka nedir ki?<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, alemlerden m\u00fcsta\u011fnidir. Zay\u0131f insan ise fakir ve muhta\u00e7t\u0131r. Ancak y\u00fcce Allah, bu zay\u0131f yarat\u0131\u011f\u0131 ku\u015fat\u0131yor, iyili\u011fiyle sar\u0131yor ve davetiyle destek oluyor. \u0130\u015fte bu zengin zat, fakire hitab ediyor, onu davet ediyor ve davetini tekrarl\u0131yor. \u0130krama bak\u0131n… \u0130lahi l\u00fbtfa bak\u0131n… \u015e\u00fck\u00fcr ve ifa ile \u00f6denmeyen \u015fu ihsana \u015fu iyili\u011fe bak\u0131n…<\/p>\n

“Onlar\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131yor…”<\/p>\n

Onlar\u0131 temizlemekte, y\u00fcceltmekte ve ar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Kalplerini d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve duygular\u0131n\u0131 temizlemektedir. Evlerini, e\u015fyalar\u0131n\u0131 ve ili\u015fkilerini temizlemektedir. Hayatlar\u0131n\u0131, toplumlar\u0131n\u0131 ve d\u00fczenlerini temizlemektedir. Onlar\u0131; \u00e7irkin putperestli\u011fin, hurafe ve efsanelerin pisli\u011finden insan\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131n anlam\u0131n\u0131 al\u00e7altan t\u00f6ren, arma, al\u0131\u015fkanl\u0131k ve gelenekler gibi sosyal hayattaki kirli izlerinden temizlemektedir. Cahiliyye hayat\u0131ndan ve onun bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 duygulardan, sembollerden, geleneklerden, de\u011fer ve kavramlardan temizlemektedir.<\/p>\n

CAH\u0130L\u0130YYET D\u00d6NEM\u0130<\/p>\n

Her cahili d\u00fc\u015f\u00fcncenin etraf\u0131na bula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m kirleri vard\u0131r. Araplar\u0131n da cahiliyyesi ve bundan kaynaklanan kirli davran\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

Bu kirli davran\u0131\u015flar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131, yan\u0131ndaki m\u00fcsl\u00fcman muhacirleri kendilerine teslim etmesi i\u00e7in gelen Kurey\u015f’in iki el\u00e7isiyle Habe\u015f kral\u0131 Neca\u015f\u00ee’nin huzurunda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken, Neca\u015f\u00ee’yle konu\u015fan Cafer b. Ebu Talib tavsif etmektedir:<\/p>\n

“Ey Kral biz cahiliyye mensuplar\u0131yd\u0131k. Putlara kulluk eder murdar eti yerdik. Fuhu\u015f yapar, akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 keser kom\u015fulara k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapard\u0131k. Bizden g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar zay\u0131flar\u0131 ezerdi. Y\u00fcce Allah bizden soyunu, do\u011frulu\u011funu, g\u00fcvenirli\u011fini ve iffetlili\u011fini bildi\u011fimiz bir Peygamber g\u00f6nderene kadar b\u00f6yle devam ettik. Allah’\u0131 birlememiz ve sadece O’na kullukta bulunmam\u0131z i\u00e7in bizi bir olan Allah’a \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bizim ve atalar\u0131m\u0131z\u0131n kullukta bulundu\u011fu O’ndan ba\u015fka ta\u015ftan putlar\u0131 b\u0131rakmam\u0131z\u0131 istedi. Do\u011fru s\u00f6zl\u00fc olmay\u0131, emanete riayet etmeyi, s\u0131la-i rahime ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131, iyi kom\u015fuluk yapmay\u0131 ve haram \u015feylerden ve kan d\u00f6kmekten el \u00e7ekmemizi emretti. Fuhu\u015f yapmam\u0131z\u0131, yalan s\u00f6ylememizi, yetim mal\u0131n\u0131 yemememizi ve namuslu kad\u0131nlara iftira atmam\u0131z\u0131 yasaklad\u0131.<\/p>\n

Allah’a hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmadan, kullukta bulunmam\u0131z\u0131 namaz k\u0131lmam\u0131z\u0131, zekat verip oru\u00e7 tutmam\u0131z\u0131 emretti…”<\/p>\n

Cahiliyyedeki iki cinsin ili\u015fki \u015fekillerini anlatan Ai\u015fe’nin (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) s\u00f6zlerinde bu kirli davran\u0131\u015flar belirmektedir. Nitekim Sahih-i Buhari’de de bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k hayvani ve \u00e7irkin durum oldu\u011fu gibi anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

CAH\u0130L\u0130YYET D\u00d6NEM\u0130NDE N\u0130K\u00c2H<\/p>\n

“Cahiliyye d\u00f6neminde nik\u00e2h d\u00f6rt \u015fekildeydi:<\/p>\n

a) Birisi, bu g\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibiydi: Bir adam, birinin evlatl\u0131\u011f\u0131 veya k\u0131z\u0131n\u0131 ni\u015fanlar, mehrini \u00f6der sonra da nikahlard\u0131.<\/p>\n

b) Bir di\u011feri de, kar\u0131s\u0131 hay\u0131zdan temizlenince adam kar\u0131s\u0131na, falana git onunla cimada bulun derdi. \u0130li\u015fkide bulundu\u011fu adamdan hamile kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131ncaya kadar kar\u0131s\u0131ndan uzak durur, ili\u015fkide bulunmazd\u0131. Hamile oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131nca kocas\u0131 isterse yakla\u015fabilirdi. Bunu daha \u00e7ok cima’ edilen adam\u0131n soylulu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yaparlard\u0131. Bu nikaha “istibda” nikah\u0131 denirdi.<\/p>\n

c) Bir di\u011fer \u015fekli de \u015f\u00f6yleydi: On ki\u015fiden az olmamak \u00fczere bir grup erkek toplan\u0131r bir kad\u0131n\u0131n yan\u0131na girerek herbiri onunla ili\u015fkide bulunurdu. Hamile kal\u0131p do\u011furunca, do\u011fumundan birka\u00e7 gece sonra onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Hi\u00e7biri gelmemezlik edemezdi. Yan\u0131nda toplan\u0131nca kad\u0131n onlara \u015f\u00f6yle derdi: `\u0130\u015finizi biliyorsunuz. \u0130\u015fte do\u011fum yapt\u0131m. Bu senin \u00e7ocu\u011fundur ey falan’ diye i\u00e7lerinde sevdi\u011fi ki\u015finin ad\u0131n\u0131 verirdi. \u00c7ocu\u011funu o adam\u0131n soyuna katard\u0131. Adam almamazl\u0131k edemezdi.<\/p>\n

d) D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nik\u00e2h \u015fekli de; bir\u00e7ok ki\u015fi toplan\u0131r, bir kad\u0131n\u0131n yan\u0131na giderlerdi. Bu kad\u0131n geleni geri \u00e7eviremezdi. Bunlar fahi\u015feydiler. Kap\u0131lar\u0131na kendilerini tan\u0131tan i\u015faretler asarlard\u0131. \u0130steyen bunlar\u0131n yan\u0131na girebilirdi. Bunlardan biri hamile kal\u0131p do\u011furunca yan\u0131na toplan\u0131rlard\u0131. Tecr\u00fcbeli birini \u00e7a\u011f\u0131rarak \u00e7ocu\u011fun babas\u0131n\u0131n tesbitinde bulunurlard\u0131. \u00c7ocu\u011fu, tesbit edilen ki\u015finin soyuna katarak \u00e7ocu\u011fa onun ad\u0131n\u0131 verirlerdi. Bundan sonra \u00e7ocu\u011fu adam\u0131n o\u011flu diye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlard\u0131. Adam bundan ka\u00e7\u0131namazd\u0131 ”<\/p>\n

Bu tablonun, insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k durumu ve hayvanlara \u00f6zg\u00fc bir konuma d\u00fc\u015fmesini anlatmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yoruma ihtiyac\u0131 yoktur. Bir insan\u0131n kar\u0131s\u0131n\u0131 soylu bir \u00e7ocuk i\u00e7in “falan”a g\u00f6ndermesi, d\u00fc\u015f\u00fcnce bak\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015fece\u011fi en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k durumdur. T\u0131pk\u0131 devesini veya k\u0131sra\u011f\u0131n\u0131 ya da hayvan\u0131n\u0131 iyi bir d\u00f6l elde etmek i\u00e7in dam\u0131zl\u0131k hayvana \u00e7ektirmesi gibi…<\/p>\n

On ki\u015fiden a\u015fa\u011f\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla bir grup insan\u0131n toplanmas\u0131, birlikte bir kad\u0131n\u0131n yan\u0131na varmas\u0131, “hepsinin de ili\u015fkide bulunmas\u0131” ve kad\u0131n\u0131n da \u00e7ocu\u011funu onlardan birine nisbet etmesi… Ne a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fcnce…<\/p>\n

Ya fahi\u015feler -bu da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u015fekildi- ku\u015fkusuz tamamen azg\u0131nl\u0131kt\u0131r. \u00c7ocu\u011fun fuh\u015fu i\u015fleyen erkeklerden birine nisbet edilmesi de \u00e7abas\u0131. Adam \u00e7ocu\u011fu al\u0131rken hi\u00e7 utanmazd\u0131. Almamazl\u0131k da edemezdi.<\/p>\n

Bu h\u00e2l, \u0130sl\u00e2m’\u0131n Araplar\u0131 temizleyip ar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir batakl\u0131kt\u0131r. \u0130sl\u00e2m olmasayd\u0131 g\u0131rtlaklar\u0131na kadar batm\u0131\u015flard\u0131 bu batakl\u0131\u011fa.<\/p>\n

Cinsel ili\u015fkilerdeki bu \u00e7irkef, cahiliyyede kad\u0131na ili\u015fkin a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bak\u0131\u015f\u0131n sadece bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00fcstad Ebu’l-Hasan En-Nedv\u00ee “M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Gerilemesiyle D\u00fcnya Neler Kaybetti” adl\u0131 de\u011ferli eserinde \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n

“Cahiliyye toplumunda kad\u0131n, haklar\u0131 yenilen, mallar\u0131 elinden al\u0131nan, mirastan yoksun b\u0131rak\u0131lan, bo\u015fand\u0131ktan ya da kocas\u0131 \u00f6ld\u00fckten sonra ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 biriyle evlenmekten (Bakara suresi; 232) al\u0131konulan zay\u0131f ve zulme u\u011frayan bir mal konumundayd\u0131. E\u015fya ve hayvan gibi miras kal\u0131rd\u0131. (Nisa suresi; 19) \u0130bn-i Abbas (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle rivayet eder. “Bir ki\u015finin babas\u0131 veya kay\u0131npederi \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde \u00f6lenin kar\u0131s\u0131 \u00fczerinde o ki\u015fi hak sahibi olurdu. \u0130stese tutabilir ya da mihrini al\u0131p serbest b\u0131rakabilirdi. \u00d6l\u00fcnce de mal\u0131na el koyard\u0131” Ata b. Rebah: “Cahiliyye devrinde biri \u00f6l\u00fcp kar\u0131s\u0131 dul kalsayd\u0131, kad\u0131n\u0131 i\u00e7lerinden bir \u00e7ocukla evlendirmek \u00fczere tutarlard\u0131.” der. Suddi \u015f\u00f6yle der: “Cahiliyye devrinde adam\u0131n babas\u0131, karde\u015fi veya o\u011flu \u00f6l\u00fcr de bir kad\u0131n geride b\u0131rak\u0131rsa, varislerden biri \u00f6nce davran\u0131p kad\u0131n\u0131n \u00fczerine elbisesini atar, kad\u0131n\u0131, \u00f6len kocas\u0131n\u0131n mihriyle nik\u00e2hlamaya, veya ba\u015fkas\u0131yla nikahlay\u0131p mihrini almaya hak kazan\u0131rd\u0131. Ancak kad\u0131n daha \u00e7abuk davran\u0131p ailesinin yan\u0131na giderse kendi ba\u015f\u0131n\u0131n \u00e7aresine bakard\u0131.” (Taberi tefsiri, c.4, s.308)<\/p>\n

Cahiliyyede kad\u0131n de\u011fersiz bir yarat\u0131kt\u0131. Erkek onun b\u00fct\u00fcn haklar\u0131ndan yararland\u0131\u011f\u0131 halde o, hi\u00e7bir hakk\u0131n\u0131 kullanamazd\u0131. Mihri elinden al\u0131n\u0131r ve s\u0131rf zarar vermek ve zulmetmek i\u00e7in bekletilirdi. (Bakara suresi; 231) Kocas\u0131ndan haks\u0131zl\u0131k g\u00f6r\u00fcr onun taraf\u0131ndan terk edilirdi. Bazan da ask\u0131da b\u0131rak\u0131l\u0131rd\u0131. (Nisa suresi; 129) S\u0131rf erkeklerin yiyebildi\u011fi, kad\u0131nlar\u0131n tamamen yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 yiyecekler de mevcuttu.\u00b7(En’am suresi; 140) Bir erkek rahatl\u0131kla diledi\u011fi kad\u0131nla herhangi bir s\u0131n\u0131rlamaya maruz kalmadan evlenebilirdi. (Nisa suresi; 3)<\/p>\n

K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131ndan duyulan nefret onlar\u0131 diri diri topra\u011fa g\u00f6mecek noktaya gelmi\u015fti. Meydan\u00ee’nin anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Heysem b. Adiy \u015f\u00f6yle der: “Arap kabileleri aras\u0131nda k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 diri diri topra\u011fa g\u00f6mme olay\u0131 ge\u00e7erli bir hadiseydi. Bu i\u015fi onda biri yapard\u0131. \u0130sl\u00e2m geldi\u011fi zaman Araplar aras\u0131nda k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n g\u00f6m\u00fclmesi \u00e7er\u00e7evesinde farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler yayg\u0131nd\u0131. Kimisi k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan ve namuslar\u0131n\u0131 korumaktan, onlardan dolay\u0131 gelecek bir utan\u00e7tan korunmak i\u00e7in k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 g\u00f6merdi. Kimisi de mavi g\u00f6zl\u00fc, siyah\u00ee, c\u00fczzaml\u0131 ve topallar\u0131 u\u011fursuz sayd\u0131\u011f\u0131ndan topra\u011fa g\u00f6merdi. Baz\u0131s\u0131 da ge\u00e7im korkusundan ve fakirlik endi\u015fesinden \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n\u0131.”<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle, bir zamanlar, g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ac\u0131mas\u0131zl\u0131kla k\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcp g\u00f6merlerdi. Baban\u0131n yolculu\u011fu ya da bir i\u015fi nedeniyle g\u00f6mme i\u015fi bazan gecikirdi. Bu durumda \u00e7ocuk, b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, akl\u0131 ermi\u015fken g\u00f6m\u00fcl\u00fcrd\u00fc. B\u00f6yle yapanlar insan\u0131 a\u011flatacak kadar ac\u0131kl\u0131 \u015feyler anlatm\u0131\u015flard\u0131r. K\u0131zlar\u0131n\u0131 bir u\u00e7urumdan a\u015fa\u011f\u0131 atanlar da olmu\u015ftur. (Bul\u00fc\u011fel-\u0130reb fi Ahval-il-Arap)<\/p>\n

Cahiliyye’nin \u00e7irkefleri aras\u0131nda; -di\u011fer t\u00fcm \u00e7irkeflerin temeli olan- \u00dcstad Ebul Hasan Nedv\u00ee’nin de kitab\u0131nda ana hatlar\u0131yla tasvir etti\u011fi gibi a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, basit \u015firk ve put\u00e7uluk yer al\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Millet en i\u011fren\u00e7 \u015fekliyle put\u00e7uluk ve putlara kullu\u011fun batakl\u0131\u011f\u0131na dalm\u0131\u015ft\u0131. Her kabilenin, her b\u00f6lgenin, her \u015fehrin hatta her evin \u00f6zel bir putu bulunurdu. Kelb\u00ee \u015f\u00f6yle der: “Mekke’de her ailenin evinde kullukta bulunduklar\u0131 bir putlar\u0131 olurdu. Yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmak isteyen birinin en son yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey putunu ok\u015famak olurdu. D\u00f6n\u00fcnce de evine girdi\u011finde ilk yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey, \u00f6nceki gibi putunu ok\u015famakt\u0131. (Kitabu’l Esnam) Putlara ibadette Araplar o kadar ileri gitmi\u015flerdi ki kimisi bu i\u015fe bir evi ay\u0131r\u0131rd\u0131. \u00d6zel bir put edinirdi. Bunlara g\u00fcc\u00fc yetmeyense K\u00e2be’nin \u00f6n\u00fcne ya da ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 herhangi bir yere ta\u015f diker, sonra da K\u00e2be’yi tavaf eder gibi etraf\u0131nda d\u00f6nerdi. Buna “ensab” derlerdi. K\u00e2be’nin i\u00e7inde -s\u0131rf Allah’a kulluk i\u00e7in kurulan bu evde- ve avlusunda \u00fc\u00e7y\u00fcz altm\u0131\u015f tane put bulunurdu. (Buhari) Putlara tapmaktan daha ileri giderek \u00f6nlerine gelen ta\u015fa tapacak duruma gelmi\u015flerdi. Buhar\u00ee, Ebu Rec\u00e2 el-Ut\u00e2rid\u00ee’den \u015f\u00f6yle rivayet eder: “Bizler ta\u015flara ibadet ederdik. Tapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ta\u015ftan iyisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde onu atar di\u011ferini al\u0131rd\u0131k. Ta\u015f bulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman da biraz toprak y\u0131\u011far, bir koyun getirip sa\u011fard\u0131k, sonra da tavaf ederdik.” (Buhari-Kitabu’l Esnam) Kelb\u00ee: “Adam yolculu\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. Bir yerde konaklad\u0131\u011f\u0131nda d\u00f6rt tane ta\u015f al\u0131r, i\u00e7lerinde ho\u015funa gidene bakar, onu ilah edinirdi. Di\u011fer \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc de tenceresine sacaya\u011f\u0131 yapard\u0131. Yoluna devam edince de b\u0131rak\u0131p giderdi” der.<\/p>\n

Her \u00e7a\u011fda ve her yerde m\u00fc\u015frik milletlerin t\u00fcm\u00fcnde oldu\u011fu gibi Araplar\u0131n da meleklerden, cinlerden ve y\u0131ld\u0131zlardan bir\u00e7ok ilahlar\u0131 vard\u0131. Meleklerin Allah’\u0131n k\u0131zlar\u0131 oldu\u011funa inanarak onlar\u0131 Allah kat\u0131nda \u015fefaat\u00e7i edinirlerdi. Onlara ibadet eder, Allah’\u0131n kat\u0131nda arac\u0131 olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerdi. Bunlar\u0131n yan\u0131nda cinleri de Allah’a ortak ko\u015farlard\u0131. Herhangi bir\u015feye g\u00fc\u00e7lerinin yetti\u011fine herhangi bir \u015feyde etkilerinin oldu\u011funa inanarak ibadet ederlerdi. Kelb\u00ee \u015f\u00f6yle der: “Huz\u00e2a kabilesinden Medih o\u011fullar\u0131 cinlere ibadet ederdi. Said: Himyer kabilesi G\u00fcne\u015fe, Kinane kabilesi Aya, Temim kabilesi Debran’a, Lal\u0131m kabilesi ve c\u00fczzam kabilesi M\u00fc\u015fteri Y\u0131ld\u0131z\u0131na, Tay kabilesi S\u00fcheyl’e, Kays kabilesi \u015ei’r\u00e2’ya (Sirius), Esed kabilesi “Utarid Y\u0131ld\u0131z\u0131’na” ibadet ederdi.” der. (Tabak\u00e2t\u00fc’l \u00dcmem, Es-S\u00e2\u00eed)<\/p>\n

Bir insan\u0131n putperestli\u011fin, kalplerde ve pratik hayata yayd\u0131\u011f\u0131 pisli\u011fi bilmesi, \u0130sl\u00e2m’\u0131n bu ulusu getirdi\u011fi a\u015famay\u0131; gerek d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde gerekse hayatlar\u0131nda giri\u015fti\u011fi temizli\u011fi kavramas\u0131 i\u00e7in bu ilkel ve i\u011fren\u00e7 put\u00e7ulu\u011fu incelemesi yeterlidir. \u0130\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri pisliklerden biri de, \u015fehirlerinde ve sokaklar\u0131nda ba\u015fl\u0131ca \u00f6v\u00fcn\u00e7 kaynaklar\u0131 olan; i\u00e7ki, kumar ve genel u\u011fra\u015flar\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir zaman \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kamad\u0131klar\u0131 bu s\u0131n\u0131rl\u0131 ve yerel d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6z\u00fcn\u00fc basit kan davalar\u0131 gibi ahl\u00e2ksal ve toplumsal hastal\u0131klar olu\u015fturuyordu.<\/p>\n

“Sava\u015f ve kan d\u00f6kme” tehlikeli say\u0131lmayacak kadar s\u0131radan bir hal olmu\u015ftu hayatlar\u0131nda. Bekr kabilesi ile Ta\u011flib b. Vail kabilesi aras\u0131nda sava\u015f ba\u015f g\u00f6stermi\u015f, k\u0131rk sene oluk oluk kan akm\u0131\u015ft\u0131. Bunun nedeni de: Ma’d kabilesinin ba\u015fkan\u0131 Kuleyb’in, Munkiz’in k\u0131z\u0131 Besus’un devesinin memesine ok atmas\u0131yla kan\u0131n s\u00fcte kar\u0131\u015fmas\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildi. Cessas b. M\u00fcrre Kuleyb’i \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, b\u00f6ylece Bekr ve Ta\u011flib aras\u0131nda sava\u015f ba\u015flam\u0131\u015f olur. Kuleyb’in M\u00fchellin’in dedi\u011fi gibi; “Hayat\u0131 mahvetti. Anneleri \u00e7ocuksuz, \u00e7ocuklar\u0131 da yetim koydu. Dinmez g\u00f6zya\u015flar\u0131 ve defnedilmeyecek kadar \u00e7ok ceset b\u0131rakt\u0131 ”<\/p>\n

“Dahis ve Gabra sava\u015f\u0131 da b\u00f6yle. Bunun nedeni de; Kays b. Z\u00fcheyr ile Huzeyfe b. Bedr aras\u0131nda d\u00fczenlenen bir yar\u0131\u015f yap\u0131l\u0131yordu. Kays’\u0131n at\u0131 Dahis’i ge\u00e7erken, Esed\u00eelerden birinin Huzeyfe’yi desteklemek amac\u0131yla \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karak bir tokat atmas\u0131. B\u00f6ylece onu oyalayarak yar\u0131\u015f\u0131 kaybetmesini sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Arkas\u0131ndan \u00f6ld\u00fcrme ve intikam geldi. Esir al\u0131nanlar oldu. Binlerce insan bu \u015fekilde \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcp gitti.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu olaylar, bunlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n enerjilerini, b\u00f6ylesine basit ortamlarda sarf etmelerini \u00f6nleyecek b\u00fcy\u00fck de\u011ferlerden yoksun oldu\u011funun g\u00f6stergesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, hayat i\u00e7in bir mesajlar\u0131, be\u015feriyete sunacaklar\u0131 bir ideolojileri ve kendilerini b\u00f6ylesine basit \u015feylerle u\u011fra\u015fmaktan al\u0131koyacak insanl\u0131k aleminde \u00fcstlendikleri bir rolleri s\u00f6z konusu de\u011fildi. Kendilerini bu ilgin\u00e7 toplumsal pisliklerden temizleyecek bir akideleri de yoktu… \u0130lahi bir akide olmadan insanlar nas\u0131l olgun olabilirler ki! \u0130lgi alanlar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve ahl\u00e2klar\u0131 ba\u015fka nas\u0131l olu\u015fabilir!<\/p>\n

Ku\u015fkusuz cahiliyye ayn\u0131 cahiliyyedir. Ve her cahiliyyenin pisli\u011fi ve i\u011fren\u00e7li\u011fi vard\u0131r. Yeri ve zaman\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. Her ne zaman insanlar\u0131n kalpleri, d\u00fc\u015f\u00fcncelerine egemen ilahi bir akideden ve bu akideden kaynaklan\u0131p hayatlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen bir \u015feriatten yoksun olursa orada bir\u00e7ok cahiliyye \u015fekillerinden biri vard\u0131r demektir. Bug\u00fcn be\u015feriyetin \u00e7amurlar\u0131 i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc cahiliyye, \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan, \u0130sl\u00e2m’\u0131n kald\u0131rarak yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ondan temizleyip ar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Arap cahiliyyesinden farkl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

Bug\u00fcn insanl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir batakhanede ya\u015famaktad\u0131r. Gazetelerine, filimlerine, moda g\u00f6sterilerine, g\u00fczellik yar\u0131\u015fmalar\u0131na, dans pistlerine, meyhanelerine, radyolar\u0131na, \u00e7\u0131plak etin sergilendi\u011fi \u00e7\u0131lg\u0131n pazarlar\u0131na, sanat, edebiyat ve di\u011fer reklam ara\u00e7lar\u0131ndaki i\u011fren\u00e7 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerine ve hastal\u0131k sa\u00e7an duygular\u0131na kadar… Di\u011fer taraftan, faiz d\u00fczenine, onun arkas\u0131nda gizlenen tefecili\u011fe, mal toplamak ve s\u00f6m\u00fcrmek i\u00e7in ba\u015fvurulan al\u00e7ak\u00e7a y\u00f6ntemlere, yasall\u0131k kisvesine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f \u015fans, hile ve piyango oyunlar\u0131na… \u00d6te yandan, her insan\u0131, her aileyi, her d\u00fczeni ve insan toplulu\u011funu tehdit eder duruma gelen ahl\u00e2ksal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ve toplumsal bozulmalar\u0131na… Evet, b\u00fct\u00fcn bunlara bir kere bakmak, \u015fu cahiliyyenin g\u00f6lgesinde insanl\u0131\u011f\u0131n s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi korkun\u00e7 sonucu anlamak i\u00e7in yeterlidir.<\/p>\n

Be\u015feriyet, insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yiyip bitirmekte, ademiyetini ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. O d\u00fc\u015f\u00fck hayvansal aleme kat\u0131lmak i\u00e7in hayvanlar\u0131n ve hayvansal d\u00fcrt\u00fclerin pe\u015finde s\u00fcr\u00fcklenmektedir. Oysa hayvan bunlardan \u00e7ok daha p\u00e2k, \u015ferefli ve temizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, par\u00e7alanmaz ve ilahi bir akide ve \u015feriat ba\u011f\u0131ndan yoksun insanlar\u0131n \u015fehvetlere yenilip y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131n egemenli\u011finden kurtard\u0131\u011f\u0131 ve \u015fu ayet-i kerimede belirtti\u011fi gibi m\u00fcmin kullar\u0131na onun \u00e7irkefliklerinden temizlemekle l\u00fctufta bulundu\u011fu cahiliyyeye tekrar d\u00f6n\u00fcp koku\u015fmalar\u0131 gibi koku\u015fmayan bir f\u0131trata sahiptir.<\/p>\n

G\u00dcN\u00dcM\u00dcZ CAH\u0130L\u0130YYES\u0130<\/p>\n

“Kendilerine kitap ve hikmeti \u00f6\u011fretiyor.”<\/p>\n

Bu ayetin muhataplar\u0131 okuma-yazma bilmez cahillerdi. Hem yazmay\u0131 bilmezlerdi hem de akli olgunlu\u011fa eri\u015fmemi\u015flerdi. Herhangi bir alanda, evrensel bilgi \u00f6l\u00e7\u00fctlerinde bir de\u011fere sahip bilgileri, herhangi bir konuda evrensel bir de\u011fere sahip bir bilgi kayna\u011f\u0131ndan do\u011fan ilgileri olmad\u0131\u011f\u0131 halde bu Risalet onlar\u0131 d\u00fcnyaya \u00fcstad ve aleme egemen olacaklar\u0131 bir noktaya getirdi. Bir akideden kaynaklanan fikr\u00ee, toplumsal ve sistemli bir metoda sahip ki\u015filer oldular. Bu metod o zamanki insanlar\u0131 cahiliyyeden kurtard\u0131\u011f\u0131 gibi bug\u00fcn de bunca materyalist bilimsel geli\u015fmi\u015fli\u011fine, s\u0131nai \u00fcr\u00fcnlerin bollu\u011funa ve uygar-refah d\u00fczeyinin y\u00fcksekli\u011fine ra\u011fmen, ahl\u00e2k\u00ee ve toplumsal a\u00e7\u0131dan eski cahiliyyenin t\u00fcm \u00f6zelliklerini \u00f6z\u00fcnde bar\u0131nd\u0131ran modern cahiliyyeden, onun, hayat\u0131n hedeflerine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden ve insanl\u0131k i\u00e7in belirledi\u011fi ama\u00e7lardan bu sefer de yine o kurtaracakt\u0131r Allah’\u0131n izniyle.<\/p>\n

“…Oysa onlar daha \u00f6nce a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indeydiler…”<\/p>\n

D\u00fc\u015f\u00fcnce ve itikatta sap\u0131kl\u0131k… Hayat anlay\u0131\u015f\u0131nda sap\u0131kl\u0131k… Ama\u00e7 ve y\u00f6neli\u015flerde sap\u0131kl\u0131k… Gelenek ve hayat tarz\u0131nda sap\u0131kl\u0131k…<\/p>\n

O g\u00fcn, bu ayete muhatap olan Araplar, ku\u015fkusuz, ge\u00e7mi\u015f hayatlar\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yorlard\u0131. \u0130sl\u00e2m’\u0131n kendilerinde meydana getirdi\u011fi de\u011fi\u015fimin \u00f6z\u00fcn\u00fc kavram\u0131\u015flard\u0131. Bunun, \u0130sl\u00e2m olmadan ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fini ve insanl\u0131k tarihinde e\u015fine rastlanmayacak bir de\u011fi\u015fim oldu\u011funu \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131.<\/p>\n

Kendilerini, kabile hayat\u0131ndan, kabilesel de\u011ferlerden ve kan davalar\u0131ndan kurtaran\u0131n \u0130sl\u00e2m -ama yaln\u0131z \u0130sl\u00e2m- oldu\u011funu kavram\u0131\u015flard\u0131. Sadece bir \u00fcmmet olmalar\u0131 i\u00e7in de\u011fildi tabii. Daha \u00e7ok -bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapama an\u0131 gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede ve uzun zaman olan haz\u0131rlanma gibi bir\u015fey olmaks\u0131z\u0131n- be\u015feriyete \u00f6nder olmalar\u0131, ideallerini, hayat metodlar\u0131n\u0131 ve d\u00fczenlerini be\u015feriyetin uzun tarihi boyunca e\u015fine rastlanmayacak bir tarzda belirlemeleri i\u00e7indi bu de\u011fi\u015fim.<\/p>\n

Ulusal konumlar\u0131 belirledi\u011fi kadar, siyasal ve uluslararas\u0131 alanlarda da varl\u0131k g\u00f6stermelerini, her \u015feyden \u00f6nce ve \u00f6nemli olan insani varl\u0131klar\u0131n\u0131 kazand\u0131ran\u0131n \u0130sl\u00e2m -ama yaln\u0131z \u0130sl\u00e2m- oldu\u011funu biliyorlard\u0131. \u0130nsanl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00fccelten, ademiyetlerini onurland\u0131ran, hayat d\u00fczenlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc bu onur esas\u0131na dayand\u0131ran ve y\u00fcce Rabblerinin kat\u0131ndan bir ihsan ve l\u00fctuf olarak gelenin \u0130sl\u00e2m oldu\u011funu kavr\u0131yorlard\u0131. Bundan sonra bunu b\u00fct\u00fcn be\u015feriyete sunmu\u015f ve “\u0130nsan”\u0131n nas\u0131l sayg\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00fcce Allah’\u0131n onurland\u0131rmas\u0131yla nas\u0131l onurlanaca\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm insanl\u0131\u011fa \u00f6\u011fretmi\u015flerdi. Ne yar\u0131madada ne de ba\u015fka bir yerde bu konuda kendilerini ge\u00e7en olmad\u0131. Ge\u00e7en b\u00f6l\u00fcmde de\u011findi\u011fimiz “\u015e\u00fbra” konusu da, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctfu idi. Bu l\u00fctuf bu ilahi metodun bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Onlar, aleme sunacaklar\u0131 bir mesajlar\u0131n\u0131n, be\u015fer hayat\u0131na ili\u015fkin bir g\u00f6r\u00fc\u015flerinin ve insan hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyecek bir y\u00f6ntemlerinin olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan nimetin \u0130sl\u00e2m -ama yaln\u0131z \u0130sl\u00e2m- oldu\u011funu biliyorlard\u0131. B\u00fcy\u00fck insanl\u0131k tarihinde be\u015feriyeti ileriye g\u00f6t\u00fcrecek bir mesaj, bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve hayat prensibi olmaks\u0131z\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bir millet s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m, onun varl\u0131k hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesi, hayat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, toplumsal \u015feriat\u0131, insan hayat\u0131na ili\u015fkin d\u00fczeni, g\u00f6lgesinde “insan”\u0131n mutlu olabildi\u011fi bir d\u00fczenin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in yerle\u015ftirdi\u011fi ideal, pratik ve hareketli metodu… Bu \u00f6zellikleriyle \u0130sl\u00e2m; Araplar\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyaya sunduklar\u0131, onunla tan\u0131nd\u0131klar\u0131, sayg\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri ve bu sayede \u00f6nderli\u011fi devrald\u0131klar\u0131 “\u00d6zel kimlikleridir”<\/p>\n

Bug\u00fcn ve yar\u0131n bundan ba\u015fka bir kimlik ta\u015f\u0131yamazlar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fcnyada onunla tan\u0131nacaklar\u0131 bir ba\u015fka mesajlar\u0131 yoktur. Ya bu mesaj\u0131 ta\u015f\u0131yacaklar, b\u00f6ylece be\u015feriyet onlar\u0131 tan\u0131y\u0131p sayg\u0131 g\u00f6sterecek ya da bunu terk edecekler, sonu\u00e7ta da -daha \u00f6nce olduklar\u0131 gibi- hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan bilinmeden ve tan\u0131nmadan ba\u015f\u0131bo\u015f bir hayat ya\u015fay\u0131p gideceklerdir.<\/p>\n

Bu mesaj\u0131 sunmazlarsa, insanl\u0131\u011fa sunacaklar\u0131 ba\u015fka neleri var ki?<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011fa, edebiyat, sanat ve bilim. alan\u0131nda dahiler mi sunacaklar? Oysa yery\u00fcz\u00fcnde di\u011fer halklar onlar\u0131 bu alanda olduk\u00e7a geride b\u0131rakm\u0131\u015f. \u00dcstelik be\u015feriyet, hayat\u0131n bir ayr\u0131nt\u0131s\u0131 say\u0131lan bu alanda bo\u011faz\u0131na kadar “deha” deryas\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hayat\u0131n bir ayr\u0131nt\u0131s\u0131 say\u0131lan bu alanda bir dahiye ihtiya\u00e7 duyulmad\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00f6yle bir beklenti de s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Herkesin \u00f6n\u00fcnde e\u011filece\u011fi, onunla sokaklar\u0131 dolduracaklar\u0131 ve ellerindeki \u00fcr\u00fcnle herkesi cezb edecekleri ileri sanayi alan\u0131nda deha \u00e7apta \u00fcr\u00fcnler mi sunacaklar? Bu alanda da bir\u00e7ok halk onlar\u0131 geride b\u0131rakm\u0131\u015f, \u00f6nc\u00fcl\u00fck direksiyonunu eline ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n

Kendi elleriyle meydana getirdikleri, kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc toplumsal bir felsef\u00ee ekol mu, ya da ekonomik ve idari metodlar m\u0131 sunacaklar? Yery\u00fcz\u00fc bu t\u00fcr felsefeler, ekoller ve metodlarla dolup ta\u015fmaktad\u0131r. Bu sap\u0131k metodlar sayesinde de b\u00fcy\u00fck bir bedbahtl\u0131k i\u00e7inde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n

O halde be\u015feriyete \u00f6\u011fretecekleri ve bu konuda \u00f6ncelikli, ileri ve imtiyazl\u0131 say\u0131lacaklar\u0131 ne sunabilirler?<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck mesajdan ba\u015fka bir \u015feyleri yok… \u015eu e\u015fsiz metoddan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyleri yok. Allah’\u0131n kendilerini se\u00e7ti\u011fi, bununla onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve bir zamanlar onlar\u0131n eliyle t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 kurtard\u0131\u011f\u0131 bu l\u00fctuftan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyleri yok. \u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn her zamankinden daha \u00e7ok bu mesaja muhta\u00e7t\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k, bedbahtl\u0131k, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, bunal\u0131m ve iflas batakl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ge\u00e7mi\u015fte t\u00fcm insanl\u0131\u011fa sunduklar\u0131 ve ilgilerini \u00e7ektikleri yegane nitelikleri sadece budur. Bug\u00fcn de insanl\u0131\u011fa bunu sunabilirler. Bu sayede kurtulabilirler ancak.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck milletlerden herbirinin insanl\u0131\u011fa sundu\u011fu bir mesaj\u0131 vard\u0131r. En b\u00fcy\u00fck millet, en b\u00fcy\u00fck mesaj\u0131 ta\u015f\u0131yan, en \u00fcst\u00fcn metodu sunan ve hayata ili\u015fkin y\u00fcksek d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle sivrilen millettir.<\/p>\n

Araplar bu mesaja sahip bulunmaktad\u0131rlar. -Bu hususta onlar as\u0131ld\u0131rlar, di\u011fer halklar ise onlara ortak konumundad\u0131rlar-. Acaba hangi \u015feytand\u0131r onlar\u0131 bu b\u00fcy\u00fck hazineden uzakla\u015ft\u0131ran, hangi \u015feytan?..<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bu millete bir Resul ve Risalet g\u00f6ndermekle bah\u015fetti\u011fi l\u00fctuf \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr hem de \u00e7ok. Onu bu l\u00fctuftan, \u015feytandan ba\u015fkas\u0131 uzakla\u015ft\u0131ramaz. Ve O, Rabbine kar\u015f\u0131 bu \u015feytan\u0131 kovmakla sorumludur.<\/p>\n

UHUD SAVA\u015eININ DEVAMI<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, sava\u015fta meydana gelen olaylar\u0131 anlatma ve onlar\u0131 de\u011ferlendirmede bir ad\u0131m daha atmaktad\u0131r. Hen\u00fcz tecr\u00fcbe s\u00fczgecinden ge\u00e7memi\u015fler, olaylarla yo\u011frulmam\u0131\u015fken, i\u015fin prati\u011fini, kurallar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ve kanunlara sar\u0131lmayan; varl\u0131k, hayat ve akidenin \u00f6z\u00fcndeki ciddiyete uymayan hi\u00e7 kimseyi kay\u0131rmayan pratik hayat\u0131n ciddiyetini hen\u00fcz ya\u015famam\u0131\u015fken -m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 halde- i\u015fin geldi\u011fi noktada deh\u015fete kap\u0131lmalar\u0131n\u0131, ba\u015flar\u0131na gelenin meydana geli\u015fine \u015fa\u015f\u0131rmalar\u0131n\u0131 ve i\u015f konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin davran\u0131\u015flar\u0131ndan dolay\u0131 oldu\u011funu ve uygulamalar\u0131n\u0131n tabii bir sonucu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ancak onlar\u0131 bu noktada b\u0131rakmamakta, -\u00e7\u00fcnk\u00fc bu durum, ger\u00e7ek de olsa nihai ger\u00e7ek de\u011fildir- sebepler ve sonu\u00e7lar\u0131n arka pl\u00e2n\u0131ndaki Allah’\u0131n kaderine, adet ve kanunlar\u0131n \u00f6tesindeki iradesine ba\u011flamaktad\u0131r. B\u00f6ylece meydana gelen olaydaki hikmeti kendilerine ve u\u011fruna cihad ettikleri davalar\u0131na hay\u0131rl\u0131 olan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine, bu tecr\u00fcbeyle onlar\u0131n bundan sonras\u0131na haz\u0131rlanmas\u0131na, kalplerinin ar\u0131nmas\u0131na, saflar\u0131n\u0131n olaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcnaf\u0131klardan ayr\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin hadiselerin \u00f6tesindeki Allah’\u0131n pl\u00e2n\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Her i\u015f, sonunda Allah’\u0131n iradesine ve pl\u00e2n\u0131na dayanmaktad\u0131r. B\u00f6ylece Kur’an’\u0131n ince ve derin a\u00e7\u0131klamas\u0131nda gizli ger\u00e7ek, d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde ve duygular\u0131nda iyice olgunla\u015fmaktad\u0131r.
\n165- Kar\u015f\u0131 tarafa iki kat\u0131n\u0131 tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z musibet, bu kez sizin ba\u015f\u0131n\u0131za gelince “Bu nereden geldi?” demediniz mi? De ki; “O musibet kendinizden kaynakland\u0131.” Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.<\/p>\n

166- \u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131za gelen musibet, Allah’\u0131n izni ile ger\u00e7ekle\u015fti. Bu musibet, Allah’\u0131n m\u00fcminleri belirlemesi i\u00e7in meydana geldi.<\/p>\n

167- Bir de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ay\u0131rd etmesi i\u00e7indi. Onlara “Geliniz, Allah yolunda sava\u015f\u0131n\u0131z, ya da savunma yap\u0131n\u0131z ” denince “E\u011fer sava\u015fmay\u0131 bilseydik, mutlaka pe\u015finizden gelirdik ” dediler. O g\u00fcn onlar imandan \u00e7ok k\u00fcfre yak\u0131nd\u0131lar. Kalplerinde olmayan \u015feyi a\u011f\u0131zlar\u0131 ile s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, onlar\u0131n gizli tuttuklar\u0131 duygular\u0131 \u00e7ok iyi bilir.<\/p>\n

168- Onlar, evlerinde oturup sava\u015fa kat\u0131lan karde\u015fleri i\u00e7in “E\u011fer bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dinleselerdi, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi”diyenlerdir. De ki; “E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z, \u00f6l\u00fcm\u00fc kendi ba\u015f\u0131n\u0131zdan sav\u0131n bakal\u0131m.”<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah; sanca\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ve akidesine inanan dostlar\u0131na yard\u0131m etmeyi \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu yard\u0131m\u0131, kalplerinde iman ger\u00e7e\u011finin olgunla\u015fmas\u0131na, d\u00fczen ve hayat tarzlar\u0131nda iman\u0131n gereklerini yerine getirmelerine, g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda haz\u0131rl\u0131k yapmalar\u0131na ve imkanlar\u0131 nisbetinde \u00e7aba sarf etmelerine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte S\u00fcnnetullah budur. Ve S\u00fcnnetullah’ta hi\u00e7 kimse kay\u0131r\u0131lmaz. M\u00fcsl\u00fcmanlar ne zaman bu i\u015flerden birinde bir eksiklik yaparlarsa, bu eksikli\u011fin sonucuna katlanmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman olu\u015flar\u0131, kendileri i\u00e7in adetin bozulmas\u0131n\u0131 ve kanunun iptalini gerektirmez. Onlar, hayatlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc S\u00fcnnetullah’a uydurmak ve ilahi kanunlar do\u011frultusunda d\u00fczenlemekten dolay\u0131 m\u00fcsl\u00fcmand\u0131rlar zaten.<\/p>\n

Ancak m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131 bo\u015fa gitmeyecektir, ziyan olmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc teslimiyetleri Allah i\u00e7indir. Allah’\u0131n sanca\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131, O’na uymaya gayret etmeleri ve O’nun metoduna tabi olmalar\u0131ndan dolay\u0131, hataya uygun d\u00fc\u015fen, ac\u0131, yara ve kay\u0131plar\u0131 tatt\u0131ktan sonra bu hatay\u0131 iyili\u011fe \u00e7evirmek akidenin daha bir netle\u015fmesi, kalplerin daha iyi ar\u0131nmas\u0131, saflar\u0131n iyice temizlenmesi, onlar\u0131 vaad edilen zafere yakla\u015ft\u0131rmas\u0131, b\u00f6ylece hay\u0131r ve bereketle sonu\u00e7land\u0131rmas\u0131 y\u00fcce Allah’\u0131n \u015f\u00e2n\u0131ndand\u0131r… M\u00fcsl\u00fcmanlar hi\u00e7bir zaman Allah’\u0131n korumas\u0131ndan, g\u00f6zetiminden ve yard\u0131m\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmazlar. Aksine, yolda ba\u015flar\u0131na birtak\u0131m darbeler, ac\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar geldik\u00e7e, Allah taraf\u0131ndan hep yol az\u0131\u011f\u0131yla desteklenmi\u015flerdir.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikle beraber y\u00fcce Allah, meydana gelen olaydan dolay\u0131 pani\u011fe kap\u0131l\u0131p sorular sorup duran m\u00fcsl\u00fcman kitleyi ele almakta, onlara takdirinden kaynaklanan uzak hikmeti a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gibi kendi davran\u0131\u015flar\u0131ndan kaynaklanan yal\u00e7\u0131n sebebi de ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bu arada m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 da, ne sak\u0131nman\u0131n ne de geride kal\u0131p oturman\u0131n kendisinden koruyamad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm ger\u00e7e\u011fiyle y\u00fczy\u00fcze getirmektedir:<\/p>\n

“Kar\u015f\u0131 tarafa iki kat\u0131n\u0131 tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z musibet ba\u015f\u0131n\u0131za gelince `Bu nereden geldi?’ demediniz mi? De ki; O musibet kendinizden kaynakland\u0131. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.”<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Uhud’da ba\u015flar\u0131na bir felaket geldi. Bu ac\u0131 g\u00fcnde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 bunca yara ve ac\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131ca yetmi\u015f \u015fehid verdiler. M\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 halde Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 m\u00fc\u015frikler onlara galip geldi. Halbuki onlar m\u00fcsl\u00fcmand\u0131lar ve Allah yolunda cihad ediyorlard\u0131. Fakat asl\u0131nda bu felaketi tadan m\u00fcsl\u00fcmanlar, bunun iki kat\u0131n\u0131 m\u00fc\u015friklere isabet ettirmekle daha \u00fcst\u00fcn durumda idiler; \u00e7\u00fcnk\u00fc Bedir g\u00fcn\u00fc Kurey\u015f’in ileri gelenlerinden yetmi\u015f tanesini \u00f6ld\u00fcrmekle benzeri bir musibeti d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131na getirmi\u015flerdi.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar ayn\u0131 galibiyeti Uhud sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda, hen\u00fcz Allah’\u0131n ve O’nun Resul\u00fcn\u00fcn emrine uyuyorlarken, ganimet arzusu kar\u015f\u0131s\u0131nda zaafa kap\u0131lm\u00e0m\u0131\u015fken ve m\u00fcmin g\u00f6n\u00fcllerde yer etmemesi gereken duygular ruhlar\u0131nda depre\u015fmemi\u015fken tekrar elde ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Onlar panik i\u00e7inde sorup duruyorlarken y\u00fcce Allah b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 onlara hat\u0131rlat\u0131yor ve meydana gelen olay\u0131 direkt yak\u0131n sebebine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n

“…De ki; O musibet kendinizden kaynakland\u0131.”<\/p>\n

\u0130\u015f konusunda sars\u0131nt\u0131 ge\u00e7iren, bozulan ve \u00e7eki\u015fen bizzat sizin nefsinizdir. Allah ve Resul\u00fcn\u00fcn \u015fart\u0131n\u0131 yerine getirmeyen sizdiniz. Arzu ve heveslerin etkiledi\u011fi, kendi nefsinizdi. Resulullah’\u0131n emrine ve sava\u015f stratejisine isyan eden sizdiniz. Bu sonu\u00e7 meydana gelmesini istemedi\u011finiz \u015fey. Sopra da “bu nas\u0131l olur?” diyorsunuz. S\u00fcnnetullah’ta kendi durumunuza uygun olan\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131n\u0131z. M\u00fcsl\u00fcman veya m\u00fc\u015frik olsun insan kendini S\u00fcnnetullah’\u0131n i\u015fleyi\u015fine sundu mu gerekli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 alacakt\u0131r. Hi\u00e7 kimsenin kay\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bu kanun bozulmaz. Bir kere, insan\u0131n ilk \u00f6nce Allah’\u0131n s\u00fcnnetine kendini uydurmas\u0131, teslimiyetin olgunluk derecesini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.”<\/p>\n

G\u00fcc\u00fcn\u00fcn gere\u011fi, s\u00fcnneti uygulamas\u0131, kanunuyla h\u00fckmetmesi, her i\u015fin h\u00fckm\u00fc ve iradesi uyar\u0131nca hareket etmesi ve varl\u0131k alemini, hayat\u0131 ve olaylar\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yasalar\u0131n\u0131 ask\u0131ya almamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bununla beraber, her i\u015fin \u00f6tesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir hikmetten dolay\u0131 Allah’\u0131n takdiri yer almaktad\u0131r. Meydana gelen her olay\u0131n, her hareketin, her geli\u015fmenin ve b\u00fct\u00fcn evrende yeralan her ak\u0131\u015f\u0131n \u00f6tesinde Allah’\u0131n takdiri s\u00fcrekli mevcuttur.<\/p>\n

\u0130L\u00c2H\u00ce KANUN<\/p>\n

“\u00ceki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131za gelen musibet Allah’\u0131n izni ile ger\u00e7ekle\u015fti.”<\/p>\n

Hi\u00e7bir \u015fey rastlant\u0131 sonucu ve bo\u015funa meydana gelmemi\u015ftir. Faydas\u0131z ve ba\u015f\u0131bo\u015f da de\u011fildir. Her hareket, \u015fu evrenin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda planlanm\u0131\u015f ve kendisine \u00f6zg\u00fc sebep ve sonu\u00e7lar\u0131 olan bir kadere g\u00f6re hareket etmektedir. B\u00fct\u00fcn hareketler, -bozulmaz, ask\u0131ya al\u0131nmaz ve hi\u00e7 kimseyi kay\u0131rmaz sa\u011flam adet ve kanunlara uygun meydana gelmekle beraber- belirlenen pro\u011framlar\u0131 pl\u00e2n\u0131nda gizli bir hikmeti ger\u00e7ekle\u015ftirmekte ve hep birlikte evrenin nihai “proje”sini tamamlam\u0131\u015f olmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi bu alanda, insanl\u0131k tarihi boyunca hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir evrensellik ve dengecilik d\u00fczeyine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Evrende de\u011fi\u015fmez bir kanun ve kesin kurallar vard\u0131r. De\u011fi\u015fmez kanunun ve kesin kurallar\u0131n \u00f6tesinde de etkin bir irade ve serbest ilahi me\u015fiyet vard\u0131r.<\/p>\n

Bu kanun, kurallar, irade ve me\u015fiyetin \u00f6tesinde de her\u015feyin \u00e7er\u00e7evesinde cereyan etti\u011fi ince bir hikmet yatmaktad\u0131r. Aralar\u0131nda insan da olmak \u00fczere her\u015fey hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcmran olan bu kanun ve ge\u00e7erli olanlar da bu kurallard\u0131r. \u0130nsan, \u00f6zg\u00fcr iradesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc hareketleri ve kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve de\u011ferlendirmesinin sonucu davran\u0131\u015flar\u0131 neticesinde bu kurallarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, b\u00f6ylece kurallar\u0131n i\u015flemesini sa\u011flar ve onlardan etkilenir. Ancak, b\u00fct\u00fcn bunlar, Allah’\u0131n kaderi ve dileyi\u015fi uyar\u0131nca meydana gelmekte, ayn\u0131 zamanda O’nun hikmet ve takdirini ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. \u0130nsan\u0131n iradesi, d\u00fc\u015f\u00fcncesi, hareket ve davran\u0131\u015flar\u0131 Allah’\u0131n adet ve kanununun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130nsan b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bunlarla yapar. Allah, \u00e7izdi\u011fi kader ve plan \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi her\u015feyi bu adet ve kanun sayesinde ger\u00e7ekle\u015ftirir. Hi\u00e7bir \u015fey bu adet ve kanunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. Onlara kar\u015f\u0131t olamaz, Allah’\u0131n iradesini ve takdirini bir kefeye, insan\u0131n irade ve faaliyetlerini de kar\u015f\u0131t kefeye koyanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri gibi faaliyetine kar\u015f\u0131 koyamazlar. Asla!.. \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinde durum b\u00f6yle de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insana; varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncesini, iradesini, takdirini, de\u011ferlendirme yetene\u011fini ve yery\u00fcz\u00fcnde faaliyet imk\u00e2n\u0131n\u0131 bah\u015federken, bunlardan hi\u00e7birini, kendi s\u00fcnnetine z\u0131t, y\u00fcce iradesine muhalif k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu b\u00fcy\u00fck evrene ili\u015fkin kaderinin \u00f6tesindeki nihai hikmetin d\u0131\u015f\u0131na da \u00e7\u0131kamaz. Ancak y\u00fcce Allah, insan\u0131n takdir edip idare etmesini, hareket etmesini, etkilenmesini, S\u00fcnnetullah’la kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p onlara uymas\u0131n\u0131, bu kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n insana verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131; lezzet, ac\u0131, rahatl\u0131k, yorgunluk, mutluluk ve bedbahtl\u0131k \u015feklinde tam olarak almas\u0131n\u0131, bu kar\u015f\u0131la\u015fma ve sonucunun \u00f6tesindeki her\u015feyi ku\u015fatan kaderinin ahenk ve denge i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmesini s\u00fcnnetin ve takdirinin bir gere\u011fi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Uhud sava\u015f\u0131nda meydana gelen bu olaylar, evrensel ve m\u00fckemmel \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi hakk\u0131ndaki s\u00f6zlerimize \u00f6rnektir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah m\u00fcsl\u00fcmanlara, zafer ve yenilgi hakk\u0131ndaki s\u00fcnneti ve \u015fart\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015fti. Onlar da bu s\u00fcnnet ve \u015farta ayk\u0131r\u0131 hareket etmi\u015flerdi. Bunun sonucunda da ac\u0131 ve yaralarla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Ancak mesele bu noktada bitmiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n ve ac\u0131 \u00e7ekmenin \u00f6tesinde, saftaki m\u00fcminlerle m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131, m\u00fcmin kalplerin ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan, zaaf ve eksikliklerden temizlenmesine ili\u015fkin Allah’\u0131n kaderinin ger\u00e7ekle\u015fmesi yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu da i\u015flevi bak\u0131m\u0131ndan -ac\u0131 ve zarar\u0131n \u00f6tesinde- m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olmu\u015ftur. Ku\u015fkusuz bu sonucu, Kan\u00fbn-u \u0130l\u00e2h\u00ee uyar\u0131nca elde etmi\u015flerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n metoduna teslim olan, b\u00fct\u00fcn hayatlar\u0131nda onu uygulayan m\u00fcsl\u00fcmanlara yard\u0131m edip onlar\u0131 g\u00f6zetmek, sonu\u00e7ta ac\u0131lar\u0131n\u0131 tatm\u0131\u015f olsalar bile i\u015fledikleri hatalar\u0131 nihai hay\u0131rlar\u0131na bir ara\u00e7 k\u0131lmak Allah’\u0131n s\u00fcnnetidir. Nitekim, ac\u0131 \u00e7ekme; ar\u0131nma, e\u011fitim ve haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in de bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n

Bu sert ve yal\u00e7\u0131n konumda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ayaklar\u0131 rahatlamakta, kalpleri hi\u00e7bir karars\u0131zl\u0131k, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k duymadan tatmin olmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Allah’\u0131n kaderi ile y\u00fcz y\u00fczedirler. Hayatlar\u0131nda O’nun kanunlar\u0131yla hareket etmektedirler. Onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n gerek kendilerine gerekse \u00e7evrelerindekilere diledi\u011fini yapaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n onunla diledi\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kaderi i\u00e7in birer hammadde konumundad\u0131rlar. \u0130\u015fledikleri t\u00fcm yanl\u0131\u015flar ve do\u011frular -yanl\u0131\u015flar\u0131 ve do\u011frular\u0131ndan dolay\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 t\u00fcm sonu\u00e7lar Allah’\u0131n kaderi ve ince hikmeti ile hareket etti\u011fini ve bu yolda hareket ettikleri s\u00fcrece de kendilerini iyili\u011fe do\u011fru g\u00f6t\u00fcrece\u011fini gayet iyi biliyorlar:<\/p>\n

“\u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131za gelen musibet, Allah’\u0131n izni ile ger\u00e7ekle\u015fti. Bu musibet, Allah’\u0131n m\u00fcminleri belirlemesi i\u00e7in meydana geldi.”<\/p>\n

“Bir de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ay\u0131rd etmesi i\u00e7indi. Onlara `Geliniz, Allah yolunda sava\u015f\u0131n\u0131z’ denince; `E\u011fer sava\u015fmay\u0131 bilseydik, mutlaka pe\u015finizden gelirdik’ dediler. O g\u00fcn onlar imandan \u00e7ok k\u00fcfre yak\u0131nd\u0131lar. Kalplerinde olmayan \u015feyi a\u011f\u0131zlar\u0131yla s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, onlar\u0131n gizli tuttuklar\u0131 duygular\u0131 \u00e7ok iyi bilir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah burada, Abdullah bin Ubey bin Selul ve beraberindekilerin konumuna i\u015faret etmekte ve onlar\u0131 “m\u00fcnaf\u0131klar” diye adland\u0131rmaktad\u0131r. Bu noktada y\u00fcce Allah, onlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakta, m\u00fcsl\u00fcman saflar\u0131 onlardan temizlemektedir, o g\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek konumlar\u0131n\u0131 belirlemektedir: “…O g\u00fcn onlar imandan \u00e7ok k\u00fcfre yak\u0131n idiler…” Orada m\u00fcsl\u00fcmanlarla m\u00fc\u015frikler aras\u0131nda sava\u015f \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bilmediklerinden dolay\u0131 geri d\u00f6nd\u00fcklerini iddia ederken do\u011fru s\u00f6ylemiyorlard\u0131. Ger\u00e7ek neden bu de\u011fildi, onlar: “…kalplerinde olmayan \u015feyi a\u011f\u0131zlar\u0131yla s\u00f6yl\u00fcyorlar.” Tamamen akidenin kontrol\u00fcne b\u0131rakmad\u0131klar\u0131 kalplerinde nifak vard\u0131r. Ki\u015filiklerini ve be\u015fer\u00ee de\u011ferlerini, akide ve iman de\u011ferlerinin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r. Uhud g\u00fcn\u00fc Resulullah, (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kabul etmedi diye ayr\u0131lan m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131 Abdullah b. Ubey ne yapt\u0131ysa, bundan \u00f6nce de Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ilah\u00ee bir mesajla Medine ye geldi\u011finde kendilerinin ba\u015fkanl\u0131ktan yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bu dine ve onun ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na vermesi kar\u015f\u0131s\u0131nda da ayn\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 g\u00f6stermi\u015fti. Kalplerde bu vard\u0131. M\u00fc\u015frikler, Medine’nin kap\u0131lar\u0131na dayanm\u0131\u015fken m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n geri d\u00f6nmelerinin sebebi buydu. Kendilerine “Geliniz Allah yolunda savay\u0131z ya da savunma yap\u0131n\u0131z” diyen ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcman Abdullah b. Haram’a “E\u011fer sava\u015fmay\u0131 bilseydik mutlaka pe\u015finizden gelirdik” diyerek itiraz etmeleri bundand\u0131. \u0130\u015fte bu ayette y\u00fcce Allah ger\u00e7ek durumlar\u0131n\u0131 if\u015fa ediyor:<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah onlar\u0131n gizli tuttuklar\u0131 duygular\u0131 \u00e7ok iyi bilir.”<\/p>\n

Sonra, saflarda ve ruhlarda sars\u0131nt\u0131n\u0131n meydana gelmesindeki konumlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kararak s\u00fcr\u00fcyor ayet-i kerime:<\/p>\n

“Onlar evlerinde oturup sava\u015fa kat\u0131lan karde\u015fleri i\u00e7in `E\u011fer bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dinleselerdi \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi’ diyenlerdir.”<\/p>\n

\u00d6zellikle ba\u015fta kavmi aras\u0131ndaki otoritesini s\u00fcrd\u00fcren, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz daha ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f ve m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki mevkisinin sars\u0131lmas\u0131na neden olan bu vas\u0131fla hen\u00fcz vas\u0131fland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f Abdullah b. Ubey olmak \u00fczere, di\u011fer m\u00fcnaf\u0131klar ayr\u0131l\u0131k sonucu saflarda ve ruhlarda karga\u015fa ve sars\u0131nt\u0131 meydana getirmekle yetinmiyorlar:<\/p>\n

“…E\u011fer bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dinleselerdi \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi” diyerek, sava\u015ftan sonra \u015fehid ailesi ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n kalplerine sars\u0131nt\u0131 ve hay\u0131flanma duygular\u0131n\u0131 ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

B\u00f6ylece, ayr\u0131lmalar\u0131nda bir hikmet ve maslahat oldu\u011funu, Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) itaat edip uymakta da bir zarar ve ziyan oldu\u011funu yaymak istiyorlard\u0131. En fazla da, Allah’\u0131n \u00e7izdi\u011fi kaderi, ecelin kesinli\u011fi, \u00f6l\u00fcm ve hayat\u0131n hakikati ve bunlar\u0131n yaln\u0131zca Allah’\u0131n kaderine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusundaki saf \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesini bozuyorlard\u0131. Bu y\u00fczden ayet-i kerime, bir taraftan hilelerini bozmak, di\u011fer taraftan \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesini d\u00fczeltip onu bulan\u0131kl\u0131ktan kurtararak kesin ve do\u011fru olan\u0131 yerle\u015ftirmek suretiyle gerekli kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vermektedir:<\/p>\n

“E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z, \u00f6l\u00fcm\u00fc kendi ba\u015f\u0131n\u0131zdan sam\u0131z bakal\u0131m.”<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm, hem cihada \u00e7\u0131kan hem de evinde oturan\u0131, hem cesuru, hem korka\u011f\u0131, h\u00fcl\u00e2sa herkesi al\u0131r g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ne h\u0131rs, ne korunma geri \u00e7eviremez \u00f6l\u00fcm\u00fc. Korku ve geride beklemek de ertelemez. Bunun en g\u00fczel kan\u0131t\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez pratik hayatt\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerimde bu pratik hayatla onlara cevap vermekte, i\u011fren\u00e7 hilelerini bozmakta, ger\u00e7e\u011fi yerine oturtmakta, b\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalplerini sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131p \u00fczerine g\u00fcven, huzur ve yak\u00een duygular\u0131n\u0131 ak\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in sava\u015ftaki olaylar\u0131 sunarken, olaylar\u0131n \u00f6ncesinde, sava\u015f\u0131n hemen arefesinde meydana gelen bu olaya -Abdullah b. Ubey ve beraberindekilerin sava\u015ftan geri kalmalar\u0131n\u0131- de\u011finmeyi ertelemesi, olu\u015fun i\u00e7inde bu noktaya yer b\u0131rakmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n

KUR’AN E\u011e\u0130T\u0130M\u0130<\/p>\n

Bu erteleme, Kur’an’\u0131n e\u011fitim metodunun belirgin \u00f6zelliklerinden birini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bu olay\u0131, yerle\u015ftirdi\u011fi \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin belli ba\u015fl\u0131 kurallar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek, yerle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6n\u00fcllere do\u011fru duygular\u0131 oturtmak ve de\u011ferler i\u00e7in koydu\u011fu bu \u00f6l\u00e7\u00fcleri belirlemek i\u00e7in ertelemi\u015fti. Sonra da “m\u00fcnaf\u0131klara”, davran\u0131\u015flar\u0131na, bundan sonraki uygulamalar\u0131na i\u015faret etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ruhlar bu davran\u0131\u015flar\u0131, do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnceden, do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fctteki do\u011fru de\u011ferden sapman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc bu uygulamalar\u0131 alg\u0131layacak d\u00fczeye gelmi\u015ftir art\u0131k… \u0130man\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve de\u011ferlerin m\u00fcsl\u00fcman\u0131n nefsinde b\u00f6yle yer etmesi, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve de\u011ferlerin ger\u00e7ek mahiyetini, i\u015f ve \u015fah\u0131slar\u0131n ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc verecek do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fctlerin bu \u015fekilde yerle\u015ftirilmesi gerekmektedir. Bundan sonra, i\u015fleri ve \u015fah\u0131slar\u0131 bu \u00f6l\u00e7\u00fcte g\u00f6re de\u011ferlendirir insan… Ve bu saf iman\u00ee duyguyla onlara, ayd\u0131nl\u0131k ve do\u011fru h\u00fck\u00fcm uygulanabilir…<\/p>\n

Bu ertelemede, e\u015fsiz Kur’an metodunun bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi de gizlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Abdullah b. Ubey -daha \u00f6nce de\u011findi\u011fimiz gibi- o ana kadar kavmi aras\u0131nda sayg\u0131n bir konumdayd\u0131. Bu y\u00fczden “\u015e\u00fbra” ilkesinin yerle\u015fmesi ve uygulamas\u0131 toplum i\u00e7inde itibar\u0131 olanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurmay\u0131 gerektirdi\u011finden Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurmad\u0131 diye kibirlenmi\u015fti. Bu b\u00fcy\u00fck m\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131n uygulamalar\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131nda sars\u0131nt\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar meydana getirmi\u015fti. Nitekim bundan sonra \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlere ili\u015fkin s\u00f6zleri de g\u00f6n\u00fcllere hasret, duygulara kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar serpmi\u015fti. O’nun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve s\u00f6zlerinin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesi, sava\u015f\u0131n \u00f6ncesinde meydana gelmesine ra\u011fmen, Kur’an’\u0131n sunu\u015f tarz\u0131nda \u00f6ne al\u0131nmas\u0131 ve bu i\u015fi yapmaya kalk\u0131\u015fanlar\u0131n vas\u0131flar\u0131n\u0131n “m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k yapanlar” olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekten anlaml\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca bu davran\u0131\u015flar\u0131 \u015fu hayret sigas\u0131yla -m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 g\u00f6rmez misin- diye \u00f6zetlemek ve en b\u00fcy\u00fcklerinin ad\u0131n\u0131 veya \u015fahs\u0131n\u0131 anmadan, yine bu davran\u0131\u015f\u0131 yapmaya kalk\u0131\u015fan herkesin, haketti\u011fi gibi iman \u00f6l\u00e7e\u011finde onunla e\u015fit durumda olmalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden surenin ak\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fi gibi m\u00fcnaf\u0131klar aras\u0131nda belirsiz olarak kalmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131klamamas\u0131 ve sona b\u0131rakmas\u0131 bu e\u015fsiz e\u011fitim metodunun i\u00e7erdi\u011fi bir hikmet olsa gerektir.<\/p>\n

ALLAH YOLUNDA \u00d6LD\u00dcR\u00dcLENLER<\/p>\n

Kalpler huzura kavu\u015fup vicdanlar, evrende y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan yasa, i\u015flerin \u00f6tesindeki Allah’\u0131n kaderi, bu takdir ve plan\u0131n arka plan\u0131ndaki hikmeti… Sonra olmas\u0131 i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f ecel ve geride kalman\u0131n erteleyemedi\u011fi sava\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n \u00e7abukla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131; h\u0131rs, sak\u0131nma ve tedbirin \u00f6nleyemedi\u011fi mukadder \u00f6l\u00fcm ger\u00e7e\u011fi ile istikrar bulduktan sonra…<\/p>\n

Evet bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 bir di\u011fer hakikati a\u00e7\u0131klamakla s\u00fcr\u00fcyor. Hem \u00f6z\u00fc hem de etkisi itibariyle b\u00fcy\u00fck bir hakikat… Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin \u00f6l\u00fcler olmay\u0131p diri olduklar\u0131 hakikati… Onlar Rabblerinin izinden, kendilerinden sonra olu\u015fan hayattan ve olaylar\u0131ndan kopmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu cemaatin yapt\u0131klar\u0131ndan etkilendikleri gibi ona da etki ediyorlar. Bilindi\u011fi gibi etki ve etkilenme hayat\u0131n belirtisidir.<\/p>\n

Ayet Uhud sava\u015f\u0131nda \u015fehid d\u00fc\u015fenlerin hayat\u0131 ile \u015fehadetlerinden sonra meydana gelen olaylar aras\u0131nda sa\u011flam bir ilgi kurduktan sonra, kendilerine isabet eden bunca yaraya ra\u011fmen, Allah ve Resul\u00fc’n\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k veren, sava\u015f alan\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p gittikten sonra Medine’ye sald\u0131rmalar\u0131ndan korkup Kurey\u015f’i takip eden, Kurey\u015f’in toparlanmas\u0131yla kendilerini korkutmaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlara ald\u0131r\u0131\u015f etmeyip sadece Allah’a g\u00fcvenip dayanan ve bu konumlar\u0131yla iman\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve hakikatini ger\u00e7ekle\u015ftiren bir grup m\u00fcminin konumlar\u0131n\u0131 tasvir ediyor.
\n169- Sak\u0131n Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclenleri \u00f6l\u00fc sanmay\u0131n\u0131z, tersine onlar ya\u015f\u0131yor ve Allah kat\u0131nda besleniyorlar.<\/p>\n

170- Allah’\u0131n, keremiyle kendilerine sundu\u011fu nimetlerden dolay\u0131 sevin\u00e7 i\u00e7indedirler. Arkadaki hen\u00fcz kendilerine kat\u0131lmam\u0131\u015f olanlar i\u00e7in korku ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc s\u00f6z konusu de\u011fil diye onlar ad\u0131na sevin\u00e7lidirler.<\/p>\n

171- Onlar\u0131n sevinci Allah’tan gelen nimet ve l\u00fctuf ile O’nun m\u00fcminlerin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 kayba u\u011fratmayaca\u011f\u0131 m\u00fcjdesinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n

172- O m\u00fcminler ki, yaraland\u0131ktan sonra Allah’\u0131n ve peygamberin sava\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uydular, onlardan “\u0130hsan” (Allah’\u0131 g\u00f6r\u00fcyormu\u015f gibi ibadet etmek -M\u00fctercim-) ilkesine uyanlar ile takva sahiplerini b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl beklemektedir.<\/p>\n

173- O kimseler ki, insanlar kendilerine “D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z size sald\u0131rmak i\u00e7in y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131lar, onlardan korkmal\u0131s\u0131n\u0131z”dediklerinde, bu s\u00f6zden imanlar\u0131 daha g\u00fc\u00e7lenerek `Allah bize yeter, O ne g\u00fczel bir vekildir” dediler.<\/p>\n

174- Bundan dolay\u0131 Allah’tan gelen nimet ve l\u00fctufla geri d\u00f6nd\u00fcler, kendilerine hi\u00e7bir zarar dokunmad\u0131, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uydular. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.<\/p>\n

175- O \u015feytan sizi yardak\u00e7\u0131lar\u0131 ile korkutur, o halde e\u011fer ger\u00e7ekten m\u00fcmin iseniz onlardan de\u011fil, benden korkunuz.<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah m\u00fcmin kalplerde kader ve ecel hakikatini iyice belirginle\u015ftirmek, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n “E\u011fer bizim s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dinleselerdi \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezlerdi” s\u00f6zleriyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclenler hakk\u0131nda yayd\u0131klar\u0131; ku\u015fku, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve hay\u0131flanma duygular\u0131n\u0131: “De ki; E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z \u00f6l\u00fcm\u00fc kendi ba\u015f\u0131n\u0131zdan sav\u0131n bakal\u0131m” meydan okuyu\u015fuyla bertaraf etmek istemi\u015ftir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu de\u011fi\u015fmez hakikatin e\u015fi\u011finde m\u00fcmin kalpleri huzura kavu\u015fturduktan sonra, bu kalplerin huzur ve g\u00fcvenini art\u0131rmak i\u00e7in Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen -Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, kalplerini bu manan\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakilerden ar\u0131nd\u0131ran ve di\u011fer t\u00fcm \u015fartlardan soyutlananlardan ba\u015fkas\u0131 \u015fehid de\u011fildir- \u015fehidlerin varaca\u011f\u0131 sonucu a\u00e7\u0131klamay\u0131 dilemi\u015ftir. Bu \u015fehidler diridirler. B\u00fct\u00fcn hayat \u00f6zelliklerine sahiptirler. Onlar, Rabblerinin yan\u0131nda “r\u0131z\u0131klanmaktad\u0131rlar”. Rabblerinin fazl\u0131ndan verdi\u011fi ile sevinmektedirler. Geride kalan m\u00fcminlere vard\u0131klar\u0131 sonucu m\u00fcjdelemek istemektedirler. Ayr\u0131ca geride kalan karde\u015flerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylarla da ilgilenmektedirler. Ku\u015fkusuz b\u00fct\u00fcn bunlar; yararlanma, m\u00fcjdeleme, ilgilenme, etki etme ve etkilenme dedi\u011fimiz hayat belirtileridir. Onlar, elde ettikleri Allah’\u0131n fazl\u0131 ve O’nun yan\u0131ndaki makam ve r\u0131zk\u0131n yan\u0131nda hayat ve olaylarla ili\u015fki i\u00e7indeyken ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 duyulan bu hasret de ne oluyor? \u0130nsanlar\u0131n, dipdiri \u015fehidle geride kalan karde\u015flerine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelere koyduklar\u0131 mesafe de nerden \u00e7\u0131kt\u0131? Burada ve orada s\u00fcrekli Allah’la birlikte olan m\u00fcminlerin nazar\u0131nda, mesafelerin ve engellerin hi\u00e7bir de\u011feri yokken, bu hayatla hayat sonras\u0131 alem aras\u0131nda konulan bu engel de nedir?<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin iyice belirginle\u015fmesi, olaylar\u0131 de\u011ferlendirmede b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arzetmektedir. Bir kere o, farkl\u0131 hayat \u00e7e\u015fitleri ve durumlar\u0131yla birlikte varl\u0131klar\u0131n hareketine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnceyi de dengeler. -Hatta yeni ba\u015ftan in\u015fa eder. Art\u0131k bu bir s\u00fcrekliliktir, kesintiye u\u011framaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00fcm yolculu\u011funun sonu de\u011fildir. Hatta \u00f6l\u00fcm \u00f6ncesiyle sonras\u0131 aras\u0131nda mutlak anlamda bir engel de s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, m\u00fcminlerin hayat ve \u00f6l\u00fcm\u00fc kar\u015f\u0131lay\u0131\u015flar\u0131na ve buradan oray\u0131 tasavvur edi\u015flerine ili\u015fkin duygularda b\u00fcy\u00fck etkisi bulunan yepyeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Sak\u0131n Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclenleri \u00f6l\u00fc sanmay\u0131n\u0131z. Aksine onlar ya\u015f\u0131yor ve Allah kat\u0131nda besleniyorlar.”<\/p>\n

Ayet, Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen, b\u00f6ylece hayattan ayr\u0131l\u0131p g\u00f6zlerden uzakla\u015fanlar\u0131n “\u00f6l\u00fc” say\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklayan bir h\u00fck\u00fcmd\u00fcr. Ayr\u0131ca onlar\u0131n “Rabbleri kat\u0131nda diri olduklar\u0131n\u0131” da isbat eden bir nasst\u0131r. Bu yasaklama ve isbat\u0131 canl\u0131lara \u00f6zg\u00fc bir s\u0131fat takip etmektedir. Onlar “besleniyorlar.”<\/p>\n

Bununla beraber -\u015fu fani d\u00fcnyada ya\u015fayan- bizler, sahih hadislerin bildirdiklerinin d\u0131\u015f\u0131nda \u015fehidlerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hayat\u0131n \u015feklini bilemiyoruz. Ancak her\u015feyi bilen ve her\u015feyden haberdar olan\u0131n zat\u0131ndan gelen bu do\u011fru nass, tek ba\u015f\u0131na \u00f6l\u00fcm ile hayat ve her ikisinin aras\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131k ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe ili\u015fkin anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye yeterlidir. Ayn\u0131 zamanda meydana gelen olaylar\u0131n ger\u00e7ek mahiyetinin bizim alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri gibi olmad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmeye de yeterlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz, mutlak hakikatlere ili\u015fkin anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131, alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u0131\u015f belirtilere dayand\u0131rmaktay\u0131z. Bu da hakikati b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kavramak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. O halde bu konuda ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klamaya kadir y\u00fcce Allah’\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 beklemekten ba\u015fka se\u00e7ene\u011fimiz yoktur.<\/p>\n

Onlar bizim gibi insand\u0131rlar. \u00d6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildi\u011fimiz hayattan kopuyorlar. Bize g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla hayattan ayr\u0131l\u0131yorlar. Ancak onlar, “Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckleri” ve O’nun u\u011frunda her t\u00fcrl\u00fc nimetten; c\u00fcz’\u00ee ve k\u00fc\u00e7\u00fck ama\u00e7lardan soyutland\u0131klar\u0131, ruhlar\u0131n\u0131 Allah’a ba\u011flad\u0131klar\u0131 ve O’nun yolunda canlar\u0131yla m\u00fccadele ettikleri… Evet onlar bu \u015fekilde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckleri i\u00e7in y\u00fcce Allah, dosdo\u011fru bir haberle onlar\u0131n “\u00f6l\u00fcler” olmad\u0131klar\u0131n\u0131 bize bildirmekte ayr\u0131ca onlara \u00f6l\u00fc dememizi yasaklamaktad\u0131r. Kendi kat\u0131nda diri olduklar\u0131n\u0131 te’kid etmekte ve onlar\u0131n beslendiklerini bildirmektedir. Allah’tan gelen r\u0131zk\u0131 canl\u0131lar gibi almaktad\u0131r bunlar. Nitekim y\u00fcce Allah, onlarda bulunan di\u011fer hayat belirtilerini de bildirmektedir:<\/p>\n

“Allah’\u0131n keremiyle kendilerine sundu\u011fu nimetlerden dolay\u0131 sevin\u00e7 i\u00e7indedirler.”<\/p>\n

Allah’\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 sevinerek kar\u015f\u0131l\u0131yorlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar bunun y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine kar\u015f\u0131 bir l\u00fctfu oldu\u011funu alg\u0131l\u0131yorlar. Bu da, y\u00fcce Allah’\u0131n onlara kendi yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinden ho\u015fnut oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r. O halde O’nun ho\u015fnutlu\u011funun g\u00f6stergesi olan r\u0131zk\u0131ndan \u00e7ok, onlar\u0131 ne sevindirebilir?<\/p>\n

Sonra onlar geride kalan karde\u015fleriyle de ilgileniyorlar. Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fccahid m\u00fcminlere olan ho\u015fnutlu\u011fundan bildiklerini m\u00fcjdelemek istiyorlar:<\/p>\n

“Arkadaki hen\u00fcz kendilerine kat\u0131lmam\u0131\u015f olanlar i\u00e7in korku ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc s\u00f6z konusu de\u011fil diye onlar ad\u0131na sevin\u00e7lidir.”<\/p>\n

“Onlar\u0131n sevinci Allah’tan gelen nimet ve l\u00fctuf ile O’nun m\u00fcminlerin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 kayba u\u011fratmayaca\u011f\u0131 m\u00fcjdesinden kaynaklan\u0131yor.”<\/p>\n

Onlar “Arkalar\u0131ndaki hen\u00fcz kendilerine kat\u0131lmam\u0131\u015f” karde\u015flerinden uzakla\u015fmam\u0131\u015flar ve onlarla ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmam\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, beraberlermi\u015f gibi “diridirler” d\u00fcnya ve ahirette elde ettikleriyle m\u00fcjdeliyorlar birbirlerini, m\u00fcjdelerinin i\u00e7eri\u011fini de “kendilerinde korku ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131” ger\u00e7e\u011fi olu\u015fturmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz onlar bunu \u00f6\u011frendiler, “Rabblerinin kat\u0131nda” ‘ki hayat O’nun nimet ve fazl\u0131ndan elde ettikleri l\u00fctuflar, bunun gerek m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 Allah’\u0131n bir iyili\u011fi oldu\u011funa ve O’nun m\u00fcminlerin ecrini zayi etmeyece\u011fine olan kesin inan\u00e7lar\u0131yla ikna olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u015eehidlerin, -Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen- ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fi hangi hayat belirtisi kald\u0131 ki? Arkalar\u0131nda kendilerine kat\u0131lmam\u0131\u015f karde\u015flerinden ne ay\u0131rabilir onlar\u0131? Hangi \u015fey canl\u0131lar ve hayatla ili\u015fki i\u00e7inde olmakla beraber, y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131na yap\u0131lan yolculuktan dolay\u0131; g\u0131pta, ho\u015fnutluk ve yak\u0131nl\u0131k duyulacak bu a\u015famay\u0131 arkalar\u0131nda kendilerine kat\u0131lmam\u0131\u015flar\u0131n ruhlar\u0131nda meydana getirebilir?<\/p>\n

Bu -Allah yolunda oldu\u011fu zaman- \u00f6l\u00fcm kavram\u0131nda, canlar\u0131yla cihad edenlerin \u00f6l\u00fcm kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duygular\u0131nda ve arkalar\u0131nda kalanlar\u0131n ruhlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fikliktir. Ayn\u0131 zamanda bu, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7er\u00e7evesini ve basit hayat g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini a\u015fmak suretiyle, hayat\u0131n alan\u0131n\u0131n belirtilerini, \u015fekillerini daha da geni\u015fletmektir. Onun b\u00f6ylesine geni\u015f ve b\u00fcy\u00fck bir sahay\u0131 kapsamas\u0131, bir \u015fekilden ba\u015fka bir \u015fekle, bir hayattan ba\u015fka bir hayata ge\u00e7i\u015fte belleklerimizde ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizde olu\u015fan engelleri etkisiz hale getirmektedir.<\/p>\n

Bu ve benzeri Kur’an ayetlerinin m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kalplerine yerle\u015ftirdi\u011fi bu yeni anlay\u0131\u015fa uygun olarak aziz m\u00fccahidler -Allah yolunda- \u015fehadet talep etmeye y\u00f6neltiliyorlar. (Baz\u0131 \u00f6rneklerini sava\u015f\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6zlerimizin ba\u015f\u0131nda anlatm\u0131\u015ft\u0131k; oraya ba\u015fvurulabilir.)<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin yerle\u015fmesinden sonra, sava\u015f alan\u0131nda \u015fehid d\u00fc\u015fenler taraf\u0131ndan Rabbleri kat\u0131nda kendileri i\u00e7in haz\u0131rlanan nimetlerle m\u00fcjdelenenler “m\u00fcminler”dir. Bunlardan s\u00f6z edilmekte, kim olduklar\u0131 belirtilmekte, \u00f6zellikleri, nitelikleri ve Rabbleriyle olan hikayeleri anlat\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n

“O m\u00fcminler ki yaraland\u0131ktan sonra Allah’\u0131n ve peygamberin sava\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uydular. Onlardan “ihsan” ilkesine uyanlar ile takva sahiplerini b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl beklemektedir.”<\/p>\n

“O kimseler ki insanlar kendilerine `D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z size sald\u0131rmak i\u00e7in y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131lar, onlardan korkmal\u0131s\u0131n\u0131z’ dediklerinde bu s\u00f6zden imanlar\u0131 daha g\u00fc\u00e7lenerek `Allah bize yeter. O ne g\u00fczel bir vekildir’ dediler.”<\/p>\n

“Bundan dolay\u0131 Allah’tan gelen nimet ve l\u00fctufla geri d\u00f6nd\u00fcler, kendilerine hi\u00e7bir zarar dokunmad\u0131. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uydular. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah, b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.”<\/p>\n

Onlar, bu ac\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc, beraberinde tekrar sava\u015fmak i\u00e7in Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) taraf\u0131ndan \u00e7a\u011fr\u0131lan ki\u015filerdir. \u00dcstelik yaralardan dolay\u0131 bitkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler, daha d\u00fcn sava\u015f alan\u0131nda \u00f6lmekten k\u0131l pay\u0131 kurtulmu\u015flard\u0131. Sald\u0131r\u0131n\u0131n korkusunu, yenilginin ac\u0131s\u0131n\u0131 ve felaketin \u015fiddetini hen\u00fcz unutmam\u0131\u015flard\u0131. Ald\u0131klar\u0131 bunca yarayla beraber bir\u00e7ok yi\u011fitlerini de kaybetmi\u015flerdi. Say\u0131lar\u0131 da azd\u0131.<\/p>\n

Ancak Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu.. Yaln\u0131z onlar\u0131… -Baz\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00f6yleyebilece\u011fi gibi, onlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve say\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in- sava\u015fa kat\u0131lmayanlar\u0131n kendisiyle birlikte gelmesine m\u00fcsaade etmemi\u015fti.. Onlar da \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 kabul ediyorlar. Resulullah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyuyorlar -ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerle\u015ftirdi\u011fi, \u00f6z\u00fc itibariyle ve anlay\u0131\u015flar\u0131nda da b\u00f6yle yer etti\u011fi gibi bu ayn\u0131 zamanda Allah’\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r- B\u00f6ylece kendilerine yara isabet etti\u011fi, b\u00fcy\u00fck zarara u\u011frad\u0131klar\u0131 ve yaralarla bitkin d\u00fc\u015ft\u00fckleri halde Allah’\u0131n ve Resul\u00fc’n\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015fmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. Yaln\u0131z onlar\u0131… Bu \u00e7a\u011fr\u0131 ve ondan sonra gelen icabet, i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli ilhamlar\u0131 ta\u015f\u0131makta ve bir k\u0131sm\u0131na de\u011finece\u011fimiz b\u00fcy\u00fck hakikatleri g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bununla Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerinin ve duygular\u0131n\u0131n bulu\u015ftu\u011fu noktan\u0131n; yenilgi, ac\u0131, eziyet ve yaralarla dolu olmamas\u0131n\u0131 dilemi\u015f olabilir. Bu y\u00fczden, g\u00f6n\u00fcllerinde bunun bir deneme ve imtihan oldu\u011funu, yoksa yolun sonu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek i\u00e7in Kurey\u015f’i takip etmeye ve onlar\u0131 kovmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz onlar h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcrler. Galip d\u00fc\u015fmanlar\u0131 da zay\u0131ft\u0131r. Bu olay bir kere oldu ve ge\u00e7ti art\u0131k. Nitekim onlar da zaaf ve da\u011f\u0131lmaktan kurtulup Allah ve Resul\u00fc’n\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyunca \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fc\u015friklerin g\u00f6n\u00fcllerinde ve duygular\u0131nda zafer sarho\u015flu\u011funun uzun s\u00fcrmemesini dilemi\u015f olabilir. Bu y\u00fczden d\u00fcnk\u00fc sava\u015fta haz\u0131r bulunanlardan arta kalanlarla Kurey\u015f’i takip ediyor. B\u00f6ylece Kurey\u015f’in m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 ama\u00e7lar\u0131na ula\u015famad\u0131klar\u0131n\u0131 ve kendilerini takip edip tekrar sald\u0131racak ki\u015filerin kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmelerini sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n

Siyer rivayetlerinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bunlar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olaylard\u0131r. Belki de Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bununla m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ve onlar\u0131n \u00f6tesinde t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n, yery\u00fcz\u00fcnde varolan bu yepyeni ger\u00e7e\u011fin yerle\u015ftirdi\u011fini duyumsamamalar\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Kendisine inananlar\u0131n ruhlar\u0131nda her\u015feye bedel bir akidenin varoldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi… \u0130nsanl\u0131k da ondan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye ihtiya\u00e7 duymad\u0131klar\u0131n\u0131, hayatlar\u0131nda onun d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7lar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u0131rf bu akide i\u00e7in ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 bilsin istemi\u015ftir. Ayr\u0131ca ondan sonra kendileri i\u00e7in herhangi bir \u015feyin kalmas\u0131n\u0131 istemediklerini, onun i\u00e7in harcayamayacaklar\u0131, onun u\u011fruna feda etmeyecekleri hi\u00e7bir \u015feylerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmelerini dilemi\u015ftir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu, o zaman i\u00e7in \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde yepyeni bir olayd\u0131. Bu y\u00fczden -m\u00fcsl\u00fcmanlardan sonra- t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn, bu olay\u0131n meydana geli\u015fini ve b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131…<\/p>\n

Hi\u00e7bir \u015fey, bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin do\u011fu\u015funu, yaral\u0131 olduklar\u0131 halde, Allah ve Resul\u00fc’n\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015fanlar\u0131n, saf, heybetli ve korkutucu bir \u015fekilde; s\u0131rf Allah’a dayan\u0131p g\u00fcvenerek, insanlar\u0131n s\u00f6zlerine, -Ebu S\u00fcfyan’\u0131n el\u00e7isinin bildirdi\u011fi gibi- Kurey\u015f’in toparlanmas\u0131yla korkutmalar\u0131na ve m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n Kurey\u015f’in yapacaklar\u0131n\u0131 abartmalar\u0131na ald\u0131rmadan tekrar sava\u015fa \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 kadar ifade g\u00fcc\u00fcne sahip de\u011fildir:<\/p>\n

“O kimseler ki insanlar kendilerine `D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z size sald\u0131rmak i\u00e7in y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131lar, onlardan korkmal\u0131s\u0131n\u0131z’ dediklerinde bu s\u00f6zden imanlar\u0131 daha g\u00fc\u00e7lenerek `Allah bize yeter, O ne g\u00fczel vekildir’ dediler.”<\/p>\n

\u015eu heybetli ve \u00fcrpertici tablo, bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin do\u011fu\u015funun kesin bir il\u00e2n\u0131d\u0131r… B\u00fct\u00fcn bunlar, Peygamberin hikmetli uygulamas\u0131n\u0131n i\u015faret etti\u011fi baz\u0131 ger\u00e7eklerdir.<\/p>\n

Baz\u0131 siret rivayetleri, bu yaralanma ve Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ko\u015fma olay\u0131n\u0131 detayl\u0131 anlatmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Muhammed bin \u0130shak \u015f\u00f6yle der: Bana Abdullah b. Harice b. Zeyd b. Sabit Hz. Osman’\u0131n k\u0131z\u0131 Ai\u015fe’nin k\u00f6lesi Ebu Saib’den anlatt\u0131; Resulullah’\u0131n Beni Abdul E\u015fhel’den olan bir arkada\u015f\u0131 Uhud sava\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u015f\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131: Ben ve karde\u015fim Resulullah’la birlikte Uhud’a kat\u0131lm\u0131\u015f ikimiz de yaral\u0131 geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fck. Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fcezzini d\u00fc\u015fman\u0131 takibe \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 duyurunca, karde\u015fime -belki de kendime- \u015f\u00f6yle dedim: “Resulullah’la birlikte sava\u015fa \u00e7\u0131kmay\u0131 ka\u00e7\u0131racak m\u0131y\u0131z? Vallahi binecek bir hayvan\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 gibi a\u011f\u0131r yaral\u0131yd\u0131k da. Buna ra\u011fmen Resulullah’la (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) beraber \u00e7\u0131kt\u0131k. Benim yaralar\u0131m daha hafifti, karde\u015fim a\u011f\u0131rla\u015f\u0131nca m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n konaklad\u0131\u011f\u0131 yere kadar onu s\u0131rt\u0131mda ta\u015f\u0131d\u0131m.”<\/p>\n

\u0130bn-i \u0130shak \u015f\u00f6yle der: Uhud sava\u015f\u0131 \u015eevval ay\u0131n\u0131n onbe\u015finde olmu\u015ftu, onalt\u0131nc\u0131 gecenin sabah\u0131nda Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fcezzini halk\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 takip etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. Bu arada d\u00fcn bizimle beraber olmayanlar bug\u00fcn bize kat\u0131lmas\u0131nlar diyordu. Bunun \u00fczerine Cabir b. Abdullah b. Amr b. Haram, Resulullah’a gelerek \u015f\u00f6yle dedi: Ya Resulullah, babam, aralar\u0131nda bir erkek b\u0131rakmadan bu kad\u0131nlar\u0131 terk etmemiz ne sana ne de bana yak\u0131\u015fmaz diyerek beni, yedi k\u0131z karde\u015fime bakmam i\u00e7in geride b\u0131rakt\u0131. Ve bana “Resulullah’la birlikte sava\u015fa \u00e7\u0131kmaya seni kendime tercih etmem ve burada karde\u015flerini koru” diyerek beni geri b\u0131rakt\u0131. Ben de onlarla birlikte kald\u0131m. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onun kendisiyle birlikte \u00e7\u0131kmas\u0131na m\u00fcsaade etti.<\/p>\n

Allah’tan ba\u015fka g\u00fcvence tan\u0131mayan, O’ndan ho\u015fnut olan, O’nunla yetinen, zorluk kar\u015f\u0131s\u0131nda imanlar\u0131 artan ve insanlar\u0131n kendilerini d\u00fc\u015fmandan korkutmalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda “Allah bize yeter, O ne g\u00fczel vekildir” diyen b\u00fcy\u00fck ruhlarda bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fin yer etmesi i\u00e7in i\u015fte b\u00f6yle yard\u0131mla\u015ft\u0131lar onlar.<\/p>\n

Sonu\u00e7 da, beklendi\u011fi ve s\u0131rf Allah’a dayan\u0131p g\u00fcvenen, O’nunla yetinen ve O’ndan ba\u015fka her\u015feyden soyutlananlara Allah’\u0131n vaadetti\u011fi gibi oldu:<\/p>\n

“Bundan dolay\u0131 Allah’tan gelen nimet ve l\u00fctufla geri d\u00f6nd\u00fcler. Kendilerine hi\u00e7bir zarar dokunmad\u0131. Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131na uydular.”<\/p>\n

Kurtuldular -hi\u00e7 k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6rmeden- Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu elde ettiler. Kurtulu\u015f ve ho\u015fnutlukla geri d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n

“…Allah’tan gelen bir nimet ve l\u00fctufla…”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu noktada ayet-i kerime onlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar konusunda ilk sebebe d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor: Allah’\u0131n diledi\u011fine, verdi\u011fi nimet ve bollu\u011fa… Bu arada heybetli konumlar\u0131n\u0131 da zikretmeyi ihmal etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu konumlar\u0131yla i\u015fi Allah’\u0131n nimet ve fazl\u0131na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyorlar. Zaten bu, her iyili\u011fin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc b\u00fcy\u00fck esast\u0131r. Onlar\u0131n bu konumlar\u0131 da bu sonsuz nimetin bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

“…Allah b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf sahibidir.”<\/p>\n

Bununla y\u00fcce Allah, bu durumlar\u0131n\u0131, bu konumlar\u0131n\u0131, \u00f6l\u00fcms\u00fcz kitab\u0131nda ve evrenin her taraf\u0131nda yank\u0131lanan kelam\u0131nda tescil etmektedir. Ku\u015fkusuz bu; harika bir tablo ve \u015ferefli bir konumdur.<\/p>\n

\u0130nsan bu tabloya ve konuma bak\u0131nca bu cemaatin b\u00fcnyesinin bir g\u00fcnle gece aras\u0131nda tamamen de\u011fi\u015fti\u011fini, olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, duruldu\u011funu, \u00fczerinde bulunduklar\u0131 yerle mutmain olduklar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderdiklerini, her i\u015fi ciddiyetle ele ald\u0131klar\u0131n\u0131, daha d\u00fcn saflarda ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerde ba\u015f g\u00f6steren karars\u0131zl\u0131k ve karga\u015fadan kurtulduklar\u0131n\u0131 hissediyor. Oysa bu kitlenin d\u00fcnk\u00fc konumlar\u0131yla \u015fimdiki konumlar\u0131 aras\u0131nda sadece bir gece ge\u00e7mi\u015fti. Fark ne kadar da b\u00fcy\u00fck… Mesafe ne kadar da uzak!<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ac\u0131 tecr\u00fcbeler, olaylar\u0131n \u015fiddetle sarst\u0131\u011f\u0131 ruhlara yapaca\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kapal\u0131l\u0131k giderilmi\u015f, kalpler uyand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ayaklar sabitle\u015fmi\u015f ve ruhlar azim ve kararl\u0131l\u0131kla dolmu\u015ftur.<\/p>\n

Evet… Ac\u0131 imtihanlardaki Allah’\u0131n l\u00fctfu son derece b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Sonunda bu b\u00f6l\u00fcm, korku, panik ve \u00fcmitsizli\u011fin sebebini a\u00e7\u0131klayarak son bulmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re dostlar\u0131n\u0131 korku ve deh\u015fetin kayna\u011f\u0131 k\u0131lan, onlara g\u00fc\u00e7 ve heybet g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc kazand\u0131ran \u015feytand\u0131r. Bu y\u00fczden m\u00fcminin, \u015feytan\u0131n h\u00eelesini bozmas\u0131 ve \u00e7abas\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6yleyse \u015fu \u015feytan\u0131n dostlar\u0131ndan korkmamal\u0131d\u0131rlar ve onlardan \u00fcrkmemelidirler. Yaln\u0131z ve yaln\u0131z Allah’tan korkmal\u0131d\u0131rlar. Korkulmas\u0131 gereken, kuvvetli, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve Kahhar olan Omdur \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n

“O \u015feytan sizi yardak\u00e7\u0131lar\u0131 ile korkutur. O halde e\u011fer ger\u00e7ekten m\u00fcmin iseniz onlardan de\u011fil, benden korkunuz.”<\/p>\n

Dostlar\u0131n\u0131n durumunu oldu\u011fundan b\u00fcy\u00fck g\u00f6steren, onlara g\u00fc\u00e7 ve kuvvet kisvesi giydiren, kalplere onlar\u0131n g\u00fc\u00e7 ve iktidar sahibi olduklar\u0131, fayda ve zarar dokundurmaya g\u00fc\u00e7leri yetti\u011fi duygusunu salan bizzat \u015feytand\u0131r. Bununla arzu ve amac\u0131n\u0131 yerine getirmeyi, yery\u00fcz\u00fcnde k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve bozgunculu\u011fun ger\u00e7ekle\u015fmesini, ba\u015flar\u0131n kendi \u00f6n\u00fcnde e\u011filmesini, kalplerin kendisine uymas\u0131n\u0131, kendisine kar\u015f\u0131 bir itiraz sesinin y\u00fckselmemesini, kimsenin kendisine isyan edip \u015fer ve bozgunculuktan al\u0131koymaya kalk\u0131\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemesini dilemektedir.<\/p>\n

\u015eeytan, bat\u0131l\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131nda, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn artmas\u0131nda ve hi\u00e7 kimsenin kar\u015f\u0131 duramayaca\u011f\u0131, hi\u00e7bir savunman\u0131n engelleyemeyece\u011fi, hi\u00e7bir muhalifin yenemeyece\u011fi \u015fekilde; g\u00fc\u00e7l\u00fc, kuvvetli, cayd\u0131r\u0131c\u0131 ve zorba olmas\u0131ndan yarar ummaktad\u0131r. \u015eeytan, i\u015fin b\u00f6yle olmas\u0131nda yarar ummaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun dostlar\u0131, korku ve endi\u015fe perdesi alt\u0131nda, ter\u00f6r ve zorbal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6lgesinde, yery\u00fcz\u00fcnde onun direktiflerini uygulamaktad\u0131rlar. B\u00f6ylece iyili\u011fi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de iyili\u011fe \u00e7evirirler. Bozgunculuk, bat\u0131l ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Hakk’\u0131n, do\u011frulu\u011fun ve adaletin sesini gizlerler. Kendilerini yery\u00fcz\u00fcnde k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn koruyucusu, iyili\u011fin katili tanr\u0131lar yerine koyarlar. Kimsenin kendisine isyan etmesine, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na, \u00f6nderlik makam\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131na m\u00fcsade etmezler. Hatta hi\u00e7 kimsenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 bat\u0131l\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemesine ve susturduklar\u0131 Hakk’\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131na bile g\u00f6z yummazlar.<\/p>\n

Hileci, aldat\u0131c\u0131 ve hain \u015feytan, dostlar\u0131n arkas\u0131na gizlenir, vesvesesine r\u00e2m edemedi\u011fi kimselerin g\u00f6n\u00fcllerine onlarla korku salar. \u0130\u015fte burada y\u00fcce Allah O’nun hile ve tuzaklar\u0131n\u0131, hi\u00e7bir kisvenin gizleyemeyece\u011fi \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131karmakta ve ondan sak\u0131nabilmeleri i\u00e7in onun ger\u00e7ek mahiyetini, hile ve tuzaklar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek durumunu m\u00fcminlere g\u00f6stermektedir. O halde \u015feytan\u0131n dostlar\u0131ndan \u00e7ekinmemelidirler ve onlardan korkmamal\u0131d\u0131rlar. O ve dostlar\u0131, Rabbine s\u0131\u011f\u0131nan, O’nun g\u00fcc\u00fcne dayanan m\u00fcminin kendilerinden korkmayaca\u011f\u0131 kadar zay\u0131ft\u0131rlar. Ku\u015fkusuz, korkulup endi\u015fe duyulacak tek g\u00fc\u00e7, fayda ve zarar dokundurabilen g\u00fc\u00e7t\u00fcr. O da Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Allah’a iman edenler yaln\u0131zca O’nun g\u00fcc\u00fcnden korkarlar. Onlar sadece O’ndan korktuklar\u0131 s\u00fcrece herkesten daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olurlar. Yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda duramaz olur. Ne \u015feytan\u0131n ne de dostlar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc…<\/p>\n

“…M\u00fcminseniz onlardan de\u011fil benden korkunuz”<\/p>\n

TESELL\u0130<\/p>\n

Olaylar\u0131n sunulmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesinin sonunda ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) y\u00f6nelmekte; k\u00e2firlerin k\u00fcf\u00fcrlerinden dolay\u0131 m\u00fcbarek kalbinde olu\u015fan keder ve h\u00fcz\u00fcn \u00fczerine, kendisini teselli edip desteklemekte ve bu durumun y\u00fcce Allah’a hi\u00e7bir zarar dokunduramayaca\u011f\u0131 bildirilmektedir. Bu Allah’\u0131n bir denemesidir ve O’nun takdiri do\u011frultusunda meydana gelmektedir. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131, k\u00fcf\u00fcrlerini ve ahirette kendilerini bekleyen yoksunluklar\u0131n\u0131 bilmektedir. Bu y\u00fczden onlar\u0131n k\u00fcf\u00fcr i\u00e7inde sonuna kadar y\u00fczmelerine m\u00fcsaade etmektedir. Oysa onlara hidayet sunulmu\u015ftu. Onlarsa k\u00fcfr\u00fc tercih etmi\u015flerdi. Bu y\u00fczden k\u00fcf\u00fcr i\u00e7inde y\u00fczer durumda b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. G\u00fcnahlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in hem zaman hem de rahatl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan kendilerine s\u00fcre veriliyor. Bu m\u00fchlet ve s\u00fcre omuzlar\u0131na bir vebal, ba\u015flar\u0131na bir musibetten ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Olaylar\u0131n sunulmas\u0131, her olay\u0131n arkas\u0131nda gizli, Allah’\u0131n hikmet ve plan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klanmas\u0131yla son bulmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz m\u00fcminlerin denenmesi ve kafirlerin bir s\u00fcre bekletilmesinin ard\u0131nda pisin temizden ayr\u0131lmas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz kalplerin durumu, y\u00fcce Allah’\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gayb\u0131n kapsam\u0131ndad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n herhangi bir\u015fey bilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ancak y\u00fcce Allah bu gayb\u0131, insana, m\u00fcnasip bir \u015fekilde ve onun alg\u0131layaca\u011f\u0131 bir y\u00f6ntemle ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 dilemi\u015ftir. M\u00fcminlerin denenmesi ve kafirlere s\u00fcre tan\u0131nmas\u0131, kalplerin gizliliklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, pisin temizden ayr\u0131lmas\u0131, m\u00fcminlerin Allah’a ve Resul\u00fc’ne kesin ve yakin\u00ee bir \u015fekilde ba\u011flanmalar\u0131 amac\u0131na y\u00f6neliktir.
\n 176- Doludizgin k\u00fcfre ko\u015fanlar seni \u00fczmesin. Onlar Allah’a hi\u00e7bir zarar veremezler. Allah onlara hi\u00e7bir pay b\u0131rakmamay\u0131 diliyor. Onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azap bekliyor.<\/p>\n

177- \u0130man kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u00e2firli\u011fi sat\u0131n alanlar Allah’a hi\u00e7bir zarar veremezler. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap bekliyor.<\/p>\n

178- Kafirler, sak\u0131n kendilerine m\u00fchlet vermemizin, f\u0131rsat tan\u0131mam\u0131z\u0131n iyiliklerine oldu\u011funu sanmas\u0131nlar. Onlara s\u0131rf g\u00fcnahlar\u0131 arts\u0131n diye m\u00fchlet tan\u0131yor, f\u0131rsat veriyoruz. Onlar\u0131 onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap bekliyor.<\/p>\n

179- Allah m\u00fcminleri, \u015fimdi i\u00e7inde bulundu\u011funuz durumda b\u0131rakacak de\u011fildir, pis olan\u0131 temiz olandan ay\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca Allah sizi, gayb\u0131n bilgisine de erdirecek de\u011fildir. Fakat Allah bunun i\u00e7in peygamberlerinden diledi\u011fini se\u00e7er. O halde Allah’a ve O’nun peygamberlerine inan\u0131n\u0131z. E\u011fer iman eder ve g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131rsan\u0131z size b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

M\u00fcminlerin isabet ald\u0131klar\u0131, m\u00fc\u015friklerinse zafer ve galibiyetle d\u00f6nd\u00fckleri sava\u015fta meydana gelen olaylar\u0131n sunulmas\u0131n\u0131n bu \u015fekilde sona ermesi, ne uygun ve ne de m\u00fcnasiptir… Hakk’la bat\u0131l aras\u0131nda ba\u015f g\u00f6sterip, hakk\u0131n bu \u015fekilde isabet ald\u0131\u011f\u0131, bat\u0131l\u0131nsa sald\u0131rgan ve azg\u0131n g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc her sava\u015fta, baz\u0131 kalplerde, bu t\u00fcr yalanc\u0131 ku\u015fkular kaynam\u0131\u015f veya k\u0131nanm\u0131\u015f beklentiler yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu yalanc\u0131 ku\u015fkular ve k\u0131nanm\u0131\u015f beklentiler hep olagelmi\u015ftir. Ama neden ya Rabbi? Neden hakk isabet al\u0131yor da bat\u0131l kurtuluyor? Ni\u00e7in bat\u0131lla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 her seferde hakk zafer elde etmiyor, galibiyet ve ganimetle d\u00f6nm\u00fcyor? Yoksa 0, zaferi hak eden hakk\u0131n kendisi de\u011fil midir? Bat\u0131la bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck nerden geliyor? Bat\u0131l\u0131n hakk ile \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda b\u00f6yle sonu\u00e7larla d\u00f6nmesi ve b\u00f6ylece kalplerin bozulup sars\u0131lmas\u0131 nereden kaynaklan\u0131yor?<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, Uhud g\u00fcn\u00fc panik ve hayret i\u00e7inde “bu neden” demeleriyle bu olay fiilen ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n

Bu sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, son cevap ve nihai a\u00e7\u0131klama yer almaktad\u0131r. Bununla y\u00fcce Allah, bitkin kalpleri rahatlatmakta, bu noktada kalpleri, i\u00e7lerini kaplayan k\u00f6t\u00fc duygulardan ar\u0131nd\u0131rmakta ve d\u00fcn, bug\u00fcn ve yar\u0131n meydana gelecek her olay\u0131n arkas\u0131ndaki; kanununu, takdirine ve pl\u00e2n\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Hakkla bat\u0131l\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc gibi sonu\u00e7lanan her \u00e7arp\u0131\u015fma da \u00f6yle…<\/p>\n

Bat\u0131l\u0131n herhangi bir \u00e7arp\u0131\u015fmada galip gelmesi ve bir zaman diliminde g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmesi, y\u00fcce Allah’\u0131n O’nu b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ya da yenilmeyecek bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu veya hakka, kal\u0131c\u0131 ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc zararlar dokundurabilece\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, herhangi bir \u00e7arp\u0131\u015fmada hakk\u0131n s\u0131nanmas\u0131, bir zaman diliminde zay\u0131f g\u00f6r\u00fcnmesi, y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 veya unuttu\u011fu ya da bat\u0131la diledi\u011fi gibi \u00f6ld\u00fcr\u00fcp eziyet etmesi i\u00e7in terk etti\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n

Asla!.. Bunda ve onda bir hikmet ve pl\u00e2n vard\u0131r. Yolun sonuna varmas\u0131, en i\u011fren\u00e7 g\u00fcnahlar\u0131 i\u015flemesi, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin en a\u011f\u0131r\u0131 y\u00fcklenmesi, b\u00f6ylece haketti\u011fi en \u015fiddetli azab\u0131 tatmas\u0131 i\u00e7in bat\u0131la s\u00fcre tan\u0131nmaktad\u0131r. Pisin temizden ayr\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, hakk da imtihana tabi tutulur… B\u00f6ylece imtihan kar\u015f\u0131s\u0131nda direnenler b\u00fcy\u00fck sevaplar kazan\u0131rlar. Ku\u015fkusuz bu, hakk i\u00e7in bir kazan\u00e7, bat\u0131l i\u00e7in ise bir kay\u0131pt\u0131r. Bunlar, gerek burada gerek orada kat kat art\u0131r\u0131lacakt\u0131r:<\/p>\n

“Doludizgin k\u00fcfre ka\u00e7anlar seni \u00fczmesin. Onlar Allah’a hi\u00e7bir zarar vermezler. Allah onlara hi\u00e7bir pay b\u0131rakmamay\u0131 diliyor. Onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azap bekliyor.”<\/p>\n

Burada Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) teselli edilmekte ve k\u00fcfre dalanlar\u0131, orada ko\u015fu\u015fanlar\u0131, sanki kendileri i\u00e7in bir hedef dikilmi\u015f de oraya varmak i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131r gibi \u0131srarl\u0131, h\u0131rsl\u0131 ve s\u00fcratli hareketlerini g\u00f6rmekten dolay\u0131 g\u00f6nl\u00fcn\u00fc kaplayan h\u00fcz\u00fcn giderilmektedir.<\/p>\n

Bu ifade, ruhsal bir durumu pratik bir \u015fekilde tasvir etmektedir. Birtak\u0131m insanlar\u0131n, konulan \u00f6d\u00fcl\u00fc elde etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131r gibi k\u00fcf\u00fcr, bat\u0131l, k\u00f6t\u00fcl\u00fck, g\u00fcnahk\u00e2rl\u0131k yolunda b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba harcad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Arkas\u0131ndan kovalayan biri varm\u0131\u015f gibi ya da m\u00fck\u00e2fat kazanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nden biri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor gibi \u0131srarla, \u015fiddetle ve gayretle yol ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Uyar\u0131lar\u0131na kulak vermedikleri i\u00e7in Cehennem’e ko\u015fu\u015fan bu kullar\u0131 geri \u00e7evirme imkan\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kalbi h\u00fcz\u00fcnlenmekteydi. Nitekim, Cehennem’e s\u00fcr\u00fcklenen ve k\u00fcf\u00fcr i\u00e7inde ko\u015fu\u015fan bu insanlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara ve Allah’\u0131n davas\u0131na dokundurduklar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve i\u015fkenceler ve sonu\u00e7ta saflar\u0131n\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in Kurey\u015f’le giri\u015filen sava\u015f\u0131n sonucunu bekleyen topluluklar aras\u0131ndaki \u0130sl\u00e2m’\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemelerinden dolay\u0131 da kalbi kederleniyordu. Kurey\u015f m\u00fcsl\u00fcman olup boyun e\u011fince insanlar dalga dalga Allah’\u0131n dinine girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kalbinde yer ettikleri ku\u015fkusuzdur. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah Resul\u00fc’ne g\u00fcven vermekte, kalbini kaplayan h\u00fczn\u00fc gidererek teselli etmektedir.<\/p>\n

“Doludizgin k\u00fcfre ko\u015fanlar seni \u00fczmesin. Onlar Allah’a hi\u00e7bir zarar veremezler.”<\/p>\n

\u015eu basit kullar Allah’a hi\u00e7bir zarar veremezler. Asl\u0131nda konu, a\u00e7\u0131klamaya bile ihtiya\u00e7 duymuyor. Ancak y\u00fcce Allah, akide sorununu kendi sorunu ve m\u00fc\u015friklerle giri\u015filen sava\u015f\u0131 kendi sava\u015f\u0131 k\u0131lmay\u0131, b\u00f6ylece bu akidenin ve bu sava\u015f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Resulullah’\u0131n ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n omuzundan kald\u0131rmay\u0131 dilemektedir. O halde \u015fu k\u00fcf\u00fcrde ko\u015fu\u015fanlar Allah’la sava\u015fmaktalar. Oysa O’na zarar veremeyecek kadar zay\u0131ft\u0131rlar. Buna g\u00f6re, k\u00fcf\u00fcrde ne kadar ko\u015fu\u015fsalar, Allah’\u0131n dostlar\u0131na ne kadar i\u015fkence etseler de ne Allah’\u0131n davas\u0131na ne de davay\u0131 y\u00fcklenenlere hi\u00e7bir zarar veremezler.<\/p>\n

Peki bunlar do\u011frudan do\u011fruya Allah’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olduklar\u0131 halde y\u00fcce Allah ni\u00e7in onlar\u0131n kurtulup gitmelerine, galibiyetle \u00f6v\u00fcnmelerine m\u00fcsaade ediyor?<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah onlara daha b\u00fcy\u00fck bir yenilgi ve daha a\u011f\u0131r bir zillet pl\u00e2nlamaktad\u0131r:<\/p>\n

“…Allah onlara hi\u00e7bir pay b\u0131rakmamay\u0131 diliyor.”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn enerjilerini harcamalar\u0131n\u0131, g\u00fcnah\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc y\u00fcklenmelerini, b\u00fct\u00fcn azab\u0131 hak etmelerini ve yolun sonuna kadar k\u00fcf\u00fcrde ko\u015fu\u015fmalar\u0131n\u0131 dilemektedir…<\/p>\n

“…Onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azap bekliyor.”<\/p>\n

Ancak y\u00fcce Allah’\u0131n onlara bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k sonucu uygun g\u00f6rmesinin sebebi nedir? \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar imana kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00fcfr\u00fc sat\u0131n almakla bunu hak etmi\u015flerdir:<\/p>\n

“\u0130man kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kafirli\u011fi sat\u0131n alanlar Allah’a hi\u00e7bir zarar veremezler. Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap bekliyor.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz iman\u0131 kolayl\u0131kla elde edebilirlerdi. Evrenin sayfalar\u0131nda ve f\u0131trat\u0131n derinliklerinde iman\u0131n kan\u0131tlar\u0131 serpi\u015ftirilmi\u015f durumdad\u0131r. \u015eu ola\u011fan\u00fcst\u00fc varl\u0131k alemi projesinin harikul\u00e2de uyum ve m\u00fckemmelli\u011finde, ayr\u0131ca do\u011frudan do\u011fruya f\u0131trat\u0131n yap\u0131s\u0131nda ve varl\u0131klarla uyu\u015fmas\u0131nda, sanatk\u00e2r eli ve sanat\u0131n e\u015fsizli\u011fini duyumsamalar\u0131 ve iman\u0131n i\u015faretlerini rahatl\u0131kla bulabilmeleri yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Sonra iman davas\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 bizzat Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) diliyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Davan\u0131n tabiat\u0131, f\u0131tratla uyu\u015fmas\u0131, g\u00fczelli\u011fi, ahenklili\u011fi, hayat ve insanlar i\u00e7in en uygun metod olu\u015fu da iman etmek i\u00e7in bir kan\u0131tt\u0131r.<\/p>\n

Evet iman kendilerine bah\u015fedilmi\u015fti. Ancak onlar bilerek ve kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6rerek iman\u0131 sat\u0131p kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda k\u00fcfr\u00fc al\u0131yorlar. Bu y\u00fczden, k\u00fcf\u00fcrde ko\u015fu\u015fmak \u00fczere Allah taraf\u0131ndan terk edilmeyi, b\u00fct\u00fcn enerjilerini bu u\u011furda harcay\u0131p ahiret sevab\u0131ndan hi\u00e7bir pay elde etmemeyi hak ediyorlar. \u0130\u015fte bu y\u00fczden y\u00fcce Allah’a hi\u00e7bir zarar veremeyecek kadar zay\u0131ft\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar tam bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedirler ve hakk nam\u0131na hi\u00e7bir \u015feye sahip de\u011fildirler. Y\u00fcce Allah sap\u0131kl\u0131\u011fa bir g\u00fc\u00e7 indirmemi\u015f, bat\u0131la bir kuvvet bah\u015fetmemi\u015ftir. Son derece kabar\u0131k g\u00f6r\u00fcnmelerine ve ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7in m\u00fcminlere eziyet etmelerine ra\u011fmen, bu basit ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 g\u00fc\u00e7leriyle Allah’\u0131n dostlar\u0131na ve O’nun davas\u0131na zarar vermekten uzakt\u0131rlar.<\/p>\n

“Onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap bekliyor.”<\/p>\n

M\u00fcminlere dokundurduklar\u0131 elemle k\u0131yaslanamayacak kadar \u015fiddetli bir elem! ..<\/p>\n

“Kafirler, sak\u0131n kendilerine m\u00fchlet vermemizin, f\u0131rsat tan\u0131mam\u0131z\u0131n iyiliklerine oldu\u011funu sanmas\u0131nlar. Onlara s\u0131rf g\u00fcnahlar\u0131 arts\u0131n diye m\u00fchlet tan\u0131yor, f\u0131rsat veriyoruz. Onlar\u0131 onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap bekliyor.”<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu ayette; Allah’\u0131n ve hakk\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131, kendilerine hi\u00e7bir azap ula\u015fmadan; g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde g\u00fc\u00e7, iktidar, mal ve mevkiden yararlan\u0131r durumda g\u00f6ren baz\u0131 kalplerde kaynayan d\u00fc\u011f\u00fcmlere, birtak\u0131m kalplerde dola\u015fan \u015f\u00fcphelere ve nice ruhlarda depre\u015fen sitemlere de\u011finmektedir. Bunlar, hem kendi kalplerini hem de \u00e7evrelerindeki insanlar\u0131n kalplerini bozan kimselerdendirler. Bir de, y\u00fcce Allah’\u0131n bat\u0131ldan, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten, inkarc\u0131l\u0131ktan ve azg\u0131nl\u0131ktan ho\u015fnut oldu\u011funu, bu y\u00fczden ona s\u00fcre tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dizginlerini serbest b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da y\u00fcce Allah’\u0131n hakk ile bat\u0131l aras\u0131ndaki sava\u015fa m\u00fcdahale etmedi\u011fini, bat\u0131l\u0131n hakk\u0131 yutmas\u0131na g\u00f6z yumdu\u011funu ve zaferine kar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanan kimsede iman zaaf\u0131 vard\u0131r. Yahut \u015fu bat\u0131l\u0131n hakk oldu\u011funu, yoksa y\u00fcce Allah’\u0131n geli\u015fip b\u00fcy\u00fcmesine, sonu\u00e7ta galip gelmesine m\u00fcsaade etmeyece\u011fini veya \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde hakka galip gelmenin bat\u0131l\u0131n bir \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu yahut da zaferin sadece hakka \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu sanan ve b\u00f6ylece Allah hakk\u0131nda haks\u0131z yere cahiliye zann\u0131 besleyen zay\u0131f imanl\u0131 kimselerdendir. Sonra!.. Bat\u0131l taraftarlar\u0131, zalimler, ta\u011futlar ve bozguncular, kibir i\u00e7inde y\u00fczerek, k\u00fcf\u00fcrde ko\u015fu\u015fur durumda, azg\u0131nl\u0131k i\u00e7inde terk edilirler. Onlar da i\u015flerinin yolunda oldu\u011funu ve kar\u015f\u0131lar\u0131na dikilmesinden korkulacak bir g\u00fcc\u00fcn s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 zannederler.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar bat\u0131ld\u0131r, Allah hakk\u0131nda haks\u0131z zan beslemedir. Durum hi\u00e7 de b\u00f6yle de\u011fildir. \u0130\u015fte bizzat y\u00fcce Allah k\u00e2firleri b\u00f6yle bir zanna kap\u0131lmamalar\u0131 konusunda uyar\u0131yor. \u015eayet y\u00fcce Allah, onlar\u0131 ko\u015fu\u015ftuklar\u0131 k\u00fcf\u00fcrden al\u0131koymuyorsa, d\u00fcnyada yararlan\u0131p e\u011flenecekleri bir pay bah\u015fetmi\u015fse… Evet, y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131 bu \u015fekilde denemesi bir fitnedir, sa\u011flam bir tuzakt\u0131r. Ve uzun vadeli bir cezaland\u0131rmad\u0131r:<\/p>\n

“K\u00e2firler sak\u0131n kendilerine m\u00fchlet vermemizin, f\u0131rsat tan\u0131mam\u0131z\u0131n iyiliklerine oldu\u011funu sanmas\u0131nlar. Onlara s\u0131rf g\u00fcnahlar\u0131 arts\u0131n diye m\u00fchlet tan\u0131yor, f\u0131rsat veriyoruz.”<\/p>\n

\u015eayet onlar uyar\u0131c\u0131 bir s\u0131namayla, nimetin oyalay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan Allah taraf\u0131ndan kurtar\u0131lmay\u0131 haketmi\u015f olsalard\u0131 ku\u015fkusuz denenirlerdi. Ancak y\u00fcce Allah onlara iyilik dilemiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, imana kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00fcfr\u00fc sat\u0131n ald\u0131lar. K\u00fcf\u00fcrde ko\u015fu\u015ftular, onun u\u011fruna \u00e7aba sarf ettiler ve b\u00f6ylece imtihan arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla nimet ve iktidar\u0131n oyalay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmay\u0131 hak etmediklerini g\u00f6sterdiler.<\/p>\n

“…Onlar\u0131 onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir azap bekliyor.”<\/p>\n

Sahip olduklar\u0131 makam\u0131n, i\u015fgal ettikleri konumun ve elde ettikleri nimetin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 al\u00e7akl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece Allah taraf\u0131ndan imtihana tabi tutulman\u0131n bir nimet oldu\u011fu ve bunun, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine iyilik diledi\u011fi kimselerden ba\u015fkas\u0131na isabet etmedi\u011fi ger\u00e7e\u011fi de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Dostlar\u0131 bir imtihana u\u011fram\u0131\u015flarsa bunun nedeni y\u00fcce Allah’\u0131n onlara diledi\u011fi bir iyiliktir. Bu imtihan, Allah’\u0131n dostlar\u0131n\u0131n uygulamalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak meydana gelmi\u015f olsa da arkas\u0131nda gizli bir hikmet, latif bir plan ve Allah’\u0131n m\u00fcmin dostlar\u0131na diledi\u011fi l\u00fctfu yatmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6ylece kalpler istikrara ve ruhlar da g\u00fcvenceye kavu\u015fmu\u015ftur. A\u00e7\u0131k ve dosdo\u011fru \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesindeki bu basit; ancak temel ger\u00e7ekler, b\u00f6yle yer etmi\u015ftir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Allah’\u0131n hikmeti ve m\u00fcminlere olan iyili\u011fi, onlar\u0131 de\u011fi\u015fik ko\u015fullar\u0131n etkisiyle saflarda \u00e7alkant\u0131lara sebep olan ve hi\u00e7bir zaman \u0130sl\u00e2m’\u0131 sevmeyen m\u00fcnaf\u0131klardan ay\u0131rmay\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah bu yolda pisi temizden ay\u0131rmak i\u00e7in davran\u0131\u015flar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri nedeniyle onlar\u0131 Uhud’da bu \u015fekilde imtihana tabi tutmu\u015ftur:<\/p>\n

“Allah m\u00fcminleri \u015fimdi i\u00e7inde bulundu\u011fumuz durumda b\u0131rakacak de\u011fildir. Pis olan\u0131 temiz olandan ay\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca Allah sizi gayb\u0131n bilgisine de erdirecek de\u011fildir. Fakat Allah bunun i\u00e7in peygamberlerinden diledi\u011fini se\u00e7er. O halde Allah’a ve O’nun peygamberlerine inan\u0131n\u0131z. E\u011fer iman eder ve g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131rsan\u0131z size b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl vard\u0131r.”<\/p>\n

Kur’an ayeti, m\u00fcsl\u00fcman saflar\u0131 iyice belirginle\u015ftirmeden karmakar\u0131\u015f\u0131k b\u0131rakman\u0131n; kalpleri, iman\u0131n sevecenli\u011finden ve \u0130sl\u00e2m’\u0131n ruhundan yoksun oldu\u011fu halde iman davas\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ve \u0130sl\u00e2m g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn ard\u0131nda gizlenen m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karman\u0131n y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fan\u0131ndan oldu\u011fu gibi uluhiyetin de gere\u011fi oldu\u011funu kesinlikle bildirmektedir. Y\u00fcce Allah m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti, evrensel ve b\u00fcy\u00fck bir rol \u00fcstlenmesi, muazzam ilahi metodu y\u00fcklenmesi ve yery\u00fcz\u00fcnde e\u015fsiz bir hayat tarz\u0131 ve yepyeni bir d\u00fczen meydana getirmesi i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00f6nemli rol, soyutlanmay\u0131, berrakl\u0131\u011f\u0131, belirginli\u011fi ve titizli\u011fi gerektirmektedir. Ayn\u0131 zamanda saflarda bozuklu\u011fun ve yap\u0131da herhangi bir \u00e7atlakl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. K\u0131sacas\u0131, bu \u00fcmmetin tabiat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan, yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcce Allah’\u0131n kendisine takdir etti\u011fi role ve ahirette kendisine haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 konuma uygun bir kapasitede olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar da; i\u00e7indeki pisli\u011fin temizlenmesi i\u00e7in safta erimeyi, yap\u0131daki zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi i\u00e7in bas\u0131n\u00e7 uygulamay\u0131 g\u00f6n\u00fcllerde ve vicdanlarda bulunanlar\u0131n iyice ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in de ayd\u0131nlatmay\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden pis olanla temiz olan\u0131 birbirinden ay\u0131rmamak y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fan\u0131ndan de\u011fildir. M\u00fcminleri bu b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131dan \u00f6nceki halleri \u00fczere b\u0131rakmak O’na yak\u0131\u015fmaz.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, y\u00fcce Allah’\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gayb\u0131n da insanlar taraf\u0131ndan bilinir olmas\u0131 O’nun y\u00fcceli\u011fine yak\u0131\u015fmaz. Bir kere y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n tabiat\u0131n\u0131 gayb\u0131 alg\u0131layacak bir kapasitede yaratmam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n be\u015fer\u00ee al\u0131c\u0131 cihazlar\u0131 gaypten az bir \u015feyi alg\u0131layacak \u015fekilde pro\u011framlanm\u0131\u015ft\u0131r. Onun bu \u015fekilde pro\u011framlamas\u0131 da ayr\u0131ca, bir hikmete y\u00f6neliktir. Yery\u00fcz\u00fcnde hilafet g\u00f6revini yerine getirecek kapasitede pro\u011framlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6rev de gayb\u0131 bilmeyi gerektirmemektedir. Be\u015fer\u00ee \u00f6zellik b\u00fct\u00fcn\u00fcyle gayb\u0131 alg\u0131lamas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lacak olursa tamamen yok olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu cihaz, ruhunu yarat\u0131c\u0131s\u0131na, bedenini de \u015fu evrenin bedenine ba\u011flayacak olan az bir k\u0131sm\u0131ndan geri kalan ba\u015fl\u0131cas\u0131n\u0131 alg\u0131lamayacak \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. En basitinden, \u015fayet sonunu bilecek olursa yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar\u0131 i\u00e7in elini aya\u011f\u0131n\u0131 k\u0131p\u0131rdatmayacakt\u0131r. En az\u0131ndan, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar\u0131 i\u00e7in zaman ay\u0131rmayacak kadar bu sonu\u00e7la ilgilenecektir.<\/p>\n

Bunun i\u00e7in insanlar gayb\u0131 bildirmesi y\u00fcce Allah’a yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi, hikmetinin gere\u011fi ve s\u00fcnnetinin sonucu da bu de\u011fildir.<\/p>\n

O halde y\u00fcce Allah, pis olan\u0131 temiz olandan nas\u0131l ay\u0131racakt\u0131r? M\u00fcsl\u00fcman saflar\u0131n temizlenmesi, bulan\u0131kl\u0131ktan soyutlanmas\u0131, nifaktan ar\u0131nmas\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti, yerine getirmesi i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi evrensel role haz\u0131rlamas\u0131 hususundaki ilahi \u00f6zelli\u011fini ve s\u00fcnnetini nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirecektir?<\/p>\n

“Fakat Allah bunun i\u00e7in peygamberlerinden diledi\u011fini se\u00e7er.”<\/p>\n

Risalet yoluyla O’na inanmal\u0131 ya da inkar etmek yoluyla, risaletin gereklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in resullerin giri\u015fti\u011fi cihad ve bu cihad yoluyla arkada\u015flar\u0131yla u\u011frad\u0131klar\u0131 imtihanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131fat\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir, s\u00fcnneti uygulan\u0131r. Bu sayede y\u00fcce Allah pisi temizden ay\u0131r\u0131r, kalpleri ar\u0131nd\u0131r\u0131r, ruhlar\u0131 temizler. Ku\u015fkusuz meydana gelen her\u015fey, Allah’\u0131n kaderine uygun olarak meydana gelecektir.<\/p>\n

B\u00f6ylece hayatta ger\u00e7ekle\u015fen Allah’\u0131n hikmetinin bir taraf\u0131n\u0131n \u00fczerinden perde kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Ve bu ger\u00e7ek, k\u00f6kl\u00fc, a\u00e7\u0131k ve ayd\u0131nl\u0131k bir \u015fekilde yery\u00fcz\u00fcnde yerle\u015fmi\u015f oluyor b\u00f6ylece…<\/p>\n

Hakikatin parlak, sade ve huzur verici sahnesi \u00f6n\u00fcnde, ki\u015filiklerinde iman\u0131n anlam\u0131n\u0131 ve gereklerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri i\u00e7in ayet-i kerime m\u00fcminlere y\u00f6nelmekte ve m\u00fcminleri bekleyen y\u00fcce Allah’\u0131n l\u00fctfunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirmektedir:<\/p>\n

“…O halde Allah’a ve O’nun peygamberlerine inan\u0131n, e\u011fer iman eder ve g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131rsan\u0131z size b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl vard\u0131r.”<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klama ve g\u00fcvenceden sonra \u015fu direktif ve te\u015fviklerin yer almas\u0131, Uhud’da meydana gelen olaylar\u0131n sunulmas\u0131na ve ard\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmelere uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

UHUD SAVA\u015eININ KAPSADI\u011eI GER\u00c7EKLER<\/p>\n

Sonra… Ku\u015fkusuz sava\u015f ve Kur’an’\u0131n onun \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmeler bir\u00e7ok \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Son derece geni\u015f ve hacimli olmalar\u0131ndan dolay\u0131, onlar\u0131 ard arda ve haklar\u0131n\u0131 vererek, Fi Z\u0131l\u00e2l’de takip etti\u011fimiz y\u00f6ntem bak\u0131m\u0131ndan son derece zordur. Ancak biz, en kapsaml\u0131 ve en belirginlerini sunmakla yetinece\u011fiz. Kur’an-\u0131 Kerim’in yeri geldik\u00e7e ders al\u0131nmas\u0131 ve delil olmas\u0131 i\u00e7in arz etti\u011fi gibi sava\u015fta meydana gelen di\u011fer olaylar bunlarla k\u0131yaslanabilir.<\/p>\n

1- Ku\u015fkusuz sava\u015f ve onun ard\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler bu dinin \u00f6z\u00fcndeki mevcut b\u00fcy\u00fck ve temel bir ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da, Allah’\u0131n be\u015fer hayat\u0131 i\u00e7in koydu\u011fu hayat metodu ve onun insan hayat\u0131ndaki uygulan\u0131\u015f bi\u00e7imidir. Bu, ba\u015fta gelen basit bir ger\u00e7ektir. Ancak, genellikle unutulur bu ger\u00e7ek. Ya da ilk ba\u015fta alg\u0131lanmaz. Bu unutmadan ve alg\u0131lamamadan dolay\u0131 bu dine, onun insan hayat\u0131ndaki tarihsel olgusuna, d\u00fcn, bug\u00fcn ve yar\u0131n \u00fcstlendi\u011fi role ili\u015fkin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131nda \u00f6nemli yanl\u0131\u015fl\u0131klar meydana gelmi\u015ftir. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z, insan tabiat\u0131n\u0131, f\u0131tri enerjilerini, maddi olgusunu, geli\u015fmesinin hangi a\u015famas\u0131nda oldu\u011funu ve hangi konumda bulundu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan -madem ki, Allah’\u0131n insan hayat\u0131 i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi metod budur- bu dinden insan hayat\u0131nda harikalar yaratmas\u0131n\u0131 beklemekteyiz.<\/p>\n

Onun bu \u015fekilde hareket etmedi\u011fini, aksine, be\u015fer enerjisinin ve maddi olgusunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde hareket etti\u011fini, bu enerjinin ve bu olgunun s\u00fcrekli bu dinle beraber y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bazan a\u00e7\u0131k\u00e7a onlar\u0131n etkilendiklerini ya da insanlar\u0131n ona uymalar\u0131 oran\u0131nda etkilendiklerini, insanlara topra\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, arzu ve \u015fehvetlerinin \u00e7ekicili\u011fi a\u011f\u0131r bas\u0131nca, bu dinin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na veya onunla birlikte tam manas\u0131yla hareket etmeye yana\u015fmay\u0131nca bu etkilenmenin tersine de olabilece\u011fini g\u00f6r\u00fcnce… Evet, bunu a\u00e7\u0131kca g\u00f6r\u00fcnce beklemedikleri bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frarlar. (Bu din Allah kat\u0131ndan oldu\u011fu halde) pratik hayata ili\u015fkin dini metoda olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 kopma derecesine gelir ya da mutlak anlam\u0131nda dinden ku\u015fkulanmaya ba\u015flarlar.<\/p>\n

Bunlar, bu dinin tabiat\u0131n\u0131 ve uygulan\u0131\u015f bi\u00e7imini kavrayamamaktan ya da bu ba\u015fta gelen basit ger\u00e7e\u011fi unutmaktan do\u011fan bir tek hatadan kaynaklanan hatalar zinciridir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu din, insanl\u0131k hayat\u0131 i\u00e7in bir metoddur. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131nda ancak onlar\u0131n \u00e7abas\u0131 ve g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilir. \u0130nsanlar\u0131n fiilen \u00fczerinde bulunduklar\u0131 noktadan, onlar\u0131n maddi olgular\u0131ndan i\u015fe giri\u015fir ve \u00e7abalar\u0131 elverdi\u011fince onlar\u0131 y\u00fccelere ula\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Onun en belirgin \u00f6zelli\u011fi; her harekette at\u0131lacak ad\u0131mda bir an bile, insan f\u0131trat\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011finden, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131ndan ve maddi olgusundan habersiz olmamas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda bu din -baz\u0131 zamanlarda bunu fiilen ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ve ciddi olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece her zaman ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi gibi- insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6yle bir a\u015famaya ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ki; bu a\u015famaya hi\u00e7bir be\u015feri metod insanl\u0131\u011f\u0131 kesinlikle ula\u015ft\u0131ramaz.<\/p>\n

Ancak daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi b\u00fct\u00fcn hata, bu dinin tabiat\u0131n\u0131 kavramamaktan ya da unutmaktan do\u011fmaktad\u0131r. Yine be\u015ferin prati\u011fine dayanmayan, onu de\u011fi\u015ftiren, ba\u015fka bir \u015fekle sokan, insan\u0131n f\u0131trat\u0131yla, e\u011filimleriyle, yetenekleriyle, g\u00fc\u00e7leri ve t\u00fcm maddi olgusuyla ili\u015fkisi bulunmayan harikalar\u0131n beklentisi i\u00e7inde olmaktan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

O halde bu Allah kat\u0131ndan de\u011fil midir? Hi\u00e7bir \u015feyin aciz b\u0131rakamad\u0131\u011f\u0131 ve her\u015feye kadir g\u00fc\u00e7ten gelmedi mi bu din? Peki ni\u00e7in sadece insan\u0131n g\u00fcc\u00fc dahilinde hareket ediyor? Hareket etmesi i\u00e7in be\u015ferin \u00e7abas\u0131na neden ihtiya\u00e7 duyuyor? Sonra niye her zaman galip gelmiyor? Ona inananlar s\u00fcrekli zafer kazanm\u0131yor? O halde, ona uyanlar\u0131n zaman zaman, tabiat\u0131n, \u015fehvetlerin ve maddi olgular\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na yenik d\u00fc\u015fmesi neden? Kimi zaman, bat\u0131l\u0131n taraftarlar\u0131n\u0131n, hakk mensuplar\u0131na galip gelmesinin sebebi nedir?<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar -daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi- bu dinin tabiat\u0131n\u0131n ve onun uygulan\u0131\u015f bi\u00e7iminin ba\u015fta gelen ve basit ger\u00e7e\u011fini kavrayamamaktan ya da unutmaktan kaynaklanan sorular ve ku\u015fkulard\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, bu din arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ya da onun d\u0131\u015f\u0131ndaki ara\u00e7la insan\u0131n f\u0131trat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. Daha ba\u015ftan, onu de\u011fi\u015fik bir f\u0131tratta da yaratabilirdi ku\u015fkusuz. Ancak y\u00fcce Allah, insan\u0131 bu f\u0131trat \u00fczere yaratmay\u0131 dilemi\u015ftir. Onun irade sahibi ve diledi\u011fini yapabilir olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir. Hidayeti de bu \u00e7aban\u0131n ve yapabilme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131lmay\u0131 dilemi\u015ftir. \u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131n, yok olmaks\u0131z\u0131n, de\u011fi\u015fmeksizin ve devre d\u0131\u015f\u0131 kalmaks\u0131z\u0131n s\u00fcrekli hareket etmesini dilemi\u015ftir. Hayat metodunun, insan hayat\u0131nda insanlar\u0131n \u00e7abalar\u0131 ve onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc dahilinde ger\u00e7ekle\u015fmesini dilemi\u015ftir. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne, insan\u0131n sarf etti\u011fi \u00e7aba oran\u0131nda ve pratik hayat ko\u015fullar\u0131 dahilinde ula\u015fmas\u0131n\u0131 dilemi\u015ftir.<\/p>\n

Yaratt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 kimsenin; “Niye b\u00f6yle dilemi\u015ftir?” diye sormaya hakk\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc O’nun yaratt\u0131klar\u0131ndan hi\u00e7biri ilah de\u011fildir. Evrenin d\u00fczenine, bu d\u00fczenin varl\u0131klar aleminde yeralan her varl\u0131\u011f\u0131n tabiat\u0131ndaki sonu\u00e7lar\u0131na ve \u00f6zel “planla” varolan her\u015feyin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda gizli hikmete ili\u015fkin bir bilgileri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bilme imkanlar\u0131 da s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

Bu noktada “ni\u00e7in?” sorusunu cidd\u00ee bir m\u00fcmin soramaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, kendi ger\u00e7e\u011fini ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131 kalbine tan\u0131tan Allah’a kar\u015f\u0131 son derece edeplidir. Ayr\u0131ca O, insan idrakinin bu alandaki i\u015fleri alg\u0131layacak kapasitede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilmektedir. K\u00e2fir de soramaz; \u00c7\u00fcnk\u00fc O, i\u015fin ba\u015f\u0131nda Allah’\u0131 tan\u0131m\u0131yor. \u015eayet uluhiyetini tamm\u0131\u015f olsayd\u0131 bununla beraber bunlar\u0131n da O’nun uluhiyetinin \u00f6zelli\u011fi ve gere\u011fi oldu\u011funu bilirdi.<\/p>\n

Ancak, bu soruyu laub\u00e2li ve c\u0131v\u0131k kimseler sorabilir. Bunlar ne samimi m\u00fcmin ne de ciddi bir k\u00e2firdir. Bu y\u00fczden ara\u015ft\u0131rmaya ve \u00fczerinde durmaya de\u011fmez.<\/p>\n

Uluhiyetin ger\u00e7e\u011finden habersiz cahiller de sorabilir bu soruyu. Bu cahile do\u011frudan cevap vermek gerekmez. Ancak, kabul edip m\u00fcmin oldu\u011fu ya da inkar edip k\u00e2fir oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kana kadar uluhiyetin ger\u00e7e\u011fini anlatmak gerekir. B\u00f6ylece tart\u0131\u015fma bitebilir, yoksa cedelle\u015fme al\u0131r gider.<\/p>\n

O halde, Allah’\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 kimse O’na “insan\u0131n b\u00fcnyesini neden bu f\u0131trat \u00fczere yaratt\u0131n?” diye soramaz. Ayn\u0131 zamanda, bu f\u0131trat\u0131, yok olmayacak ve i\u015flevsiz kalmayacak \u015fekilde hareketli k\u0131lmas\u0131n\u0131n ve ilahi metodun hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesini, be\u015ferin \u00e7abas\u0131na ve enerjisine ba\u011fl\u0131 k\u0131lmay\u0131 dilemesinin sebebini de soramaz.<\/p>\n

Ancak O’nun yaratt\u0131\u011f\u0131 herkesin bu ger\u00e7e\u011fi kavramas\u0131, be\u015fer prati\u011finde i\u015flevini yerine getirdi\u011fini g\u00f6rmesi, be\u015fer tarihini onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yorumlamas\u0131, bir taraftan tarihin seyir \u00e7izgisini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken di\u011fer taraftan bu \u00e7izgiyi nas\u0131l kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) getirdi\u011fi \u015fekliyle \u0130sl\u00e2m’da somutla\u015fan ilahi hayat metodu, s\u0131rf Allah taraf\u0131ndan indirilmi\u015f olmas\u0131 yahut yaln\u0131zca insanlara tebli\u011f edilip a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ile yery\u00fcz\u00fcnde insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmaz. Y\u00fcce Allah’\u0131n fele\u011fin dola\u015f\u0131m\u0131nda, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda ve sonu\u00e7lar\u0131 tabii sebeplerinden sonraya b\u0131rakmas\u0131ndaki kanununu y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kahredici g\u00fcc\u00fcyle de ger\u00e7ekle\u015fmez. Ancak, ona tam anlam\u0131yla inanan bir toplulu\u011fun y\u00fcklenmesi, g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda ona uygun hareket etmeleri, onu hayatlar\u0131n\u0131n \u00f6devi ve en b\u00fcy\u00fck gayeleri edinmeleri ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ayr\u0131ca di\u011fer insanlar\u0131n da kalplerinde ve pratik hayatlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in \u00e7aba sarf etmeleri ve bu gaye i\u00e7in hi\u00e7bir \u00e7abadan ve hi\u00e7bir enerjiden ka\u00e7\u0131nmamalar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olur. Bu topluluk hem kendilerinin hem de b\u00e0\u015fkalar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131ndaki be\u015fer\u00ee eksiklikler, heva ve bilgisizliklerle m\u00fccadele eder. Bu metoda kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in be\u015feri eksiklik, heva ve bilgisizli\u011fi k\u0131\u015fk\u0131rtanlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eder. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra bu metodu, be\u015fer f\u0131trat\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olur. \u00dcstelik insanlar\u0131 fiilen bulunduklar\u0131 noktadan ele al\u0131r. Bu metodun a\u015famalar\u0131nda ve uygulan\u0131\u015f\u0131nda insanlar\u0131n pratik durumlar\u0131ndan ve bu olgunun gereklerinden hi\u00e7bir zaman habersiz olmaz. Sonra bu topluluk sarf etti\u011fi \u00e7aba, ba\u015fvurdu\u011fu hareket y\u00f6ntemleri ve bu y\u00f6ntemleri se\u00e7mekteki isabeti oran\u0131nda kendi i\u00e7inde ve insanlar\u0131n nefislerinde sava\u015fta bazan zafer kazan\u0131r bazan da bu sava\u015fta yenik d\u00fc\u015fer. Her\u015feyden, her \u00e7abadan ve her ara\u00e7tan \u00f6nce burada, bir ba\u015fka \u00f6nemli husus yer almaktad\u0131r. O da, bu toplulu\u011fun bu gaye i\u00e7in her\u015feyden soyutlanmas\u0131, bu metodun ger\u00e7e\u011fini bizzat temsil etmesi, bu metodu koyan y\u00fcce Allah ile s\u00fcrekli ili\u015fki i\u00e7inde olmas\u0131, O’na ba\u011flanmas\u0131 ve O’na g\u00fcvenip dayanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu dinin ger\u00e7e\u011fi ve uygulan\u0131\u015f bi\u00e7imi budur. Hareket \u00e7izgisi ve kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7 budur.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda bu, Uhud sava\u015f\u0131nda meydana gelen olaylar ve bu olaylar\u0131n de\u011ferlendirmesiyle onlar\u0131 e\u011fiten y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman kitleye \u00f6\u011fretmek istedi\u011fi bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131n baz\u0131 noktalar\u0131nda bu ger\u00e7e\u011fi temsil bak\u0131m\u0131ndan bu toplulukta bir kusur bulundu\u011funda, pratik hareket y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurmada bir eksiklik ba\u015f g\u00f6sterdi\u011finde, bu temel ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z ard\u0131 etti\u011finde ya da b\u00fcsb\u00fct\u00fcn unuttu\u011funda kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesine ve uygulamas\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n m\u00fcsl\u00fcman olu\u015fundan dolay\u0131 kesinlikle zafere ula\u015faca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcce Allah onlar\u0131 yenilgiyle y\u00fczy\u00fcze getirerek yenilgi ac\u0131s\u0131n\u0131 tatt\u0131rd\u0131. Sonra gelen \u015fu Kur’an\u00ee de\u011ferlendirme de olay\u0131 bu hakikate d\u00f6nd\u00fcrmektedir:<\/p>\n

“Kar\u015f\u0131 tarafa iki kat\u0131n\u0131 tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z musibet bu kez sizin ba\u015f\u0131n\u0131za gelince `Bu nereden geldi’ demediniz mi? De ki; `O musibet kendinizden kaynakland\u0131: Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.”<\/p>\n

Ancak, ayetleri sunarken s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bu noktada terk etmiyor. Onlar\u0131 sebep ve sonu\u00e7lar\u0131n \u00f6tesindeki Allah’\u0131n kaderine ba\u011flay\u0131p, pratik uygulamalar\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnen, sebepler sonucu meydana gelen bu imtihan\u0131n arkas\u0131ndaki kendisi i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olan iradeyi de ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz ilah\u00ee metodun, insanlar\u0131n \u00e7abas\u0131yla hareket edip ger\u00e7ekle\u015fir olmas\u0131 ve bu d\u00fczeyde insanlar\u0131n uygulamalar\u0131nda etkin olmas\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn iyiliktir. Bu haliyle o, insan hayat\u0131n\u0131 \u0131slah eder, bozmaz ya da monoton bir \u015fekle sokmaz. \u0130nsan f\u0131trat\u0131n\u0131 d\u00fczeltir, uyand\u0131r\u0131r ve onu as\u0131l d\u00fczeyine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Ger\u00e7ekten bu iman u\u011fruna tebli\u011f ve a\u00e7\u0131klama gibi dil ile ve hidayet yoluna sald\u0131ran isyanc\u0131 g\u00fc\u00e7leri bertaraf etmek gibi el ile insanlarla cihada giri\u015fmedik\u00e7e iman hakikati tam anlam\u0131yla kalplerde yer etmez. Giri\u015filen bu sava\u015fta imtihanlarla y\u00fczy\u00fcze gelip, cihada, i\u015fkencelere, yenilgiye ayr\u0131ca zafere kar\u015f\u0131 sabretmedik\u00e7e -ku\u015fkusuz zafere sabretmek yenilgiyi sabretmekten daha zordur- kalpler ar\u0131n\u0131p saflar iyice belirginle\u015fmedik\u00e7e, toplum yolda dosdo\u011fru hareket etmedik\u00e7e, y\u00fcksek bir olgunlu\u011fa eri\u015fip s\u0131rf Allah’a dayan\u0131p g\u00fcvenmedik\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fmez iman davas\u0131.<\/p>\n

Bu iman i\u00e7in insanlarla cihada giri\u015fmedik\u00e7e iman ger\u00e7e\u011fi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kalplerde yer etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durumda O, insanlarla cihada giri\u015firken ilk ba\u015fta kendini g\u00fcvencede ve selamette hissetti\u011fi zamanlarda asla g\u00f6remeyece\u011fi imana ili\u015fkin ufuklar a\u00e7\u0131l\u0131r \u00f6n\u00fcnde. \u0130nsanlar ve hayata dair bunun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir zaman anlayamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri kavrama imkan\u0131 bulur. Nefsi duygular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, davran\u0131\u015flar\u0131, \u00f6zellikleri, heyecan ve tepkileriyle bu zor ve ac\u0131 deney olmaks\u0131z\u0131n kesinlikle ula\u015famayaca\u011f\u0131 bir d\u00fczeye ula\u015f\u0131r.<\/p>\n

Tecr\u00fcbe, imtihan ve musibetlerle y\u00fczy\u00fcze gelmedik\u00e7e, b\u00fcnyesindeki her birey kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve amac\u0131n\u0131n ger\u00e7ek durumunu kavramad\u0131k\u00e7a, sonra kendisini olu\u015fturan kerpi\u00e7lerin ger\u00e7ek mahiyetini bu kerpi\u00e7lerin dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bir \u00e7arp\u0131\u015fma an\u0131ndaki sa\u011flaml\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedik\u00e7e iman ger\u00e7e\u011fi toplumda da gere\u011fi gibi yer etmi\u015f olmaz.<\/p>\n

Uhud’da meydana gelen olaylar ve bu suredeki o olaylara ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerle m\u00fcsl\u00fcman kitleyi e\u011fiten y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine isabet edenin g\u00f6r\u00fcnen sebebini a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, “\u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131za gelen, Allah’\u0131n izniyle ger\u00e7ekle\u015fti. Bu musibet Allah’\u0131n m\u00fcminleri belirlemesi i\u00e7indir.” ..: `Bir de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 ay\u0131rd etmesi i\u00e7indir”. Sonra “Allah m\u00fcminleri, \u015fimdi i\u00e7inde bulundu\u011funuz durumda b\u0131rakacak de\u011fildir, pis olan\u0131 temiz olandan ay\u0131racakt\u0131r.” derken m\u00fcsl\u00fcman kitleye bu ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011fretmek istiyordu. Daha sonra y\u00fcce Allah, onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn sebeplerin ve olaylar\u0131n arkas\u0131ndaki Allah’\u0131n kaderi ve O’nun hikmetine ve m\u00fcmin ruhlarda iyice yer etmedik\u00e7e tamamlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan b\u00fcy\u00fck iman ger\u00e7e\u011fine d\u00f6nd\u00fcrmektedir. “E\u011fer siz (Uhud’da) yara ald\u0131n\u0131z ise kar\u015f\u0131n\u0131zdakiler de benzeri bir yara alm\u0131\u015flard\u0131r. Biz bu t\u00fcr ac\u0131 g\u00fcnleri insanlar aras\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z. Allah’\u0131n kimlerin m\u00fcmin olduklar\u0131n\u0131 belirlemesi ve aran\u0131zdan baz\u0131 \u015fahitler se\u00e7mesi i\u00e7indir bu. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah zalimleri sevmez. Bunun bir ba\u015fka sebebi de Allah’\u0131n m\u00fcminleri ar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve kafirleri yok etmesidir.”<\/p>\n

O halde -en sonunda- bu sebepler, olaylar, \u015fah\u0131slar ve hareketlerin arka plan\u0131nda gizli olan; Allah’\u0131n kaderi, plan\u0131 ve hikmetidir. Ayn\u0131 zamanda bu, olaylar\u0131n ve onlara ili\u015fkin ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 de\u011ferlendirmenin \u00f6tesinde yeralan evrensel ve m\u00fckemmel \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesidir.<\/p>\n

2- Sava\u015f ve onun \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler, insan nefsine, onun f\u0131trat\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fine, insan \u00e7abas\u0131n\u0131n tabiat\u0131na ve ilahi metodu ger\u00e7ekle\u015ftirmede ula\u015fabilece\u011fi d\u00fczeye ili\u015fkin b\u00fcy\u00fck ve temel bir ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz insan nefsi -bir olgu olarak- eksiksiz de\u011fildir. Ancak, \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde kendisine takdir edilen m\u00fckemmellik d\u00fczeyinde ula\u015fabilecek kadar geli\u015fme ve y\u00fckselme yetene\u011fine sahiptir de.<\/p>\n

\u0130\u015fte biz, hakk\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n “siz insanlar i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetsiniz” dedi\u011fi \u00fcmmetin zirvesini temsil eden bir kitlede somutla\u015fan bir grup insan\u0131 -olduklar\u0131 gibi, tabii halleriyle- g\u00f6rmekteyiz. Bunlar mutlak anlamda insanl\u0131k i\u00e7in tam bir \u00f6rnek olu\u015fturan Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) arkada\u015flar\u0131d\u0131rlar… Bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz nedir?.. Bir grup insan g\u00f6r\u00fcyoruz, i\u00e7lerinde zaaf ve eksiklik var. Haklar\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n “\u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131za gelen musibet, Allah’\u0131n izni ile ger\u00e7ekle\u015fti. Bu musibet, Allah’\u0131n m\u00fcminleri belirlemesi i\u00e7in meydana geldi” ve “Allah size verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Hani size sevdi\u011finizi (zaferi) g\u00f6sterdikten sonra bozuluncaya, sava\u015f konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcnceye kadar m\u00fc\u015frikleri k\u0131r\u0131p ge\u00e7iriyordunuz. Kiminiz d\u00fcnyay\u0131 istiyordu, kiminiz de ahireti istiyordu. Sonra sizi deneyden ge\u00e7irmek i\u00e7in onlar\u0131 ba\u015f\u0131ndan savd\u0131” dedi\u011fi kimseler var. \u0130\u00e7lerinde “O zaman i\u00e7inizden iki topluluk bozulmak \u00fczereydi. Halbuki dostlar\u0131 Allah’t\u0131. M\u00fcminler Allah’a g\u00fcvenip dayans\u0131nlar” denilen kimseler de vard\u0131. \u0130\u00e7lerinde yenilip da\u011f\u0131lanlar da olmu\u015ftu.. Nitekim y\u00fcce Allah bu olay\u0131 \u015f\u00f6yle vas\u0131fland\u0131rmaktad\u0131r: “Hani peygamber arkan\u0131zdan sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken, hi\u00e7 kimseye bakmadan ka\u00e7\u0131yordunuz; ne kaybetti\u011finize ve ne de ba\u015f\u0131n\u0131za gelene \u00fcz\u00fclmeyesiniz diye Allah sizi kederden kedere u\u011fratt\u0131.”<\/p>\n

Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc de iman etmi\u015f m\u00fcsl\u00fcmanlard\u0131. Ancak daha yolun ba\u015f\u0131ndayd\u0131lar. E\u011fitim ve olu\u015fum d\u00f6nemini ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Onlar bu i\u015fi, ciddiye al\u0131yorlard\u0131, i\u015flerini Allah’a teslim etmi\u015flerdi. O’nun tayin edip belirledi\u011fi \u00f6nderlikten ho\u015fnuttular. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle O’nun metoduna boyun e\u011fmi\u015flerdi. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah onlar\u0131 himayesinden kovmuyor, aksine onlara ac\u0131yor, onlar\u0131 affediyor ve Peygamberine de onlar\u0131 affetmesini, ba\u011f\u0131\u015flama dilemesini, onlardan kaynaklanan bunca olaydan ve \u015f\u00fbran\u0131n sonunda cereyan eden bunca s\u0131k\u0131nt\u0131dan sonra i\u015f hususunda onlara dan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 emrediyor. Evet y\u00fcce Allah, bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sonucunu tatmak \u00fczere onlar\u0131 saftan d\u0131\u015far\u0131 atmam\u0131\u015ft\u0131. Onlara hi\u00e7bir zaman, bu tecr\u00fcbe sonucu sizde ba\u015f g\u00f6steren bu zaaf ve eksiklikten sonra bu dava i\u00e7in bir i\u015fe yaramazs\u0131n\u0131z dememi\u015ftir. Onlar\u0131n bu zaaf ve eksikliklerini kabul etmi\u015f, onlar\u0131 musibet ve imtihanlarla e\u011fitmi\u015f ve i\u00e7inden birtak\u0131m dersler ve \u00f6\u011f\u00fctler almalar\u0131 i\u00e7in direktifler vermi\u015fti. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar rahmet, ba\u011f\u0131\u015flama ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olmu\u015ftu. Evet onlar, bilmeleri, kavramalar\u0131 ve olgunla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in ate\u015fle da\u011flan\u0131yorlard\u0131… Eksiklikleri ve nefislerinin gizlilikleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yordu; ancak, utand\u0131rmak, rezil etmek, k\u00fc\u00e7\u00fcltmek, zora sokmak ya da g\u00fc\u00e7 yetiremeyecekleri \u015feyi y\u00fcklemek i\u00e7in de\u011fildi bunlar. Ellerin tutulup Allah’\u0131n kopmaz ipine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 s\u00fcrece kendilerine g\u00fcvenmeleri, kendilerini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmemeleri ve amaca ula\u015fma hususunda karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lmamalar\u0131 telkin ediliyordu.<\/p>\n

Nitekim ama\u00e7lar\u0131na ula\u015ft\u0131lar. Sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda say\u0131lan davran\u0131\u015flar onlar\u0131 ma\u011flup etmi\u015fti. Ama neticede ama\u00e7lar\u0131na ula\u015ft\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc yenilgi ve a\u011f\u0131r yaralar ald\u0131klar\u0131 g\u00fcn\u00fcn ertesinde; korkmadan, \u00e7ekinmeden ve haklar\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n “O kimseler ki, insanlar kendilerine; `D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z size sald\u0131rmak i\u00e7in y\u0131\u011f\u0131nak yapt\u0131lar, onlardan korkmal\u0131s\u0131n\u0131z’ dediklerinde, bu s\u00f6zden imanlar\u0131 daha g\u00fc\u00e7lenerek; `Allah bize yeter, O ne g\u00fczel bir vekildir’ derler” demesini hakedecek \u015fekilde sars\u0131lmadan Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ile birlikte d\u00fc\u015fman\u0131 takip etmeye \u00e7\u0131kabildiler.<\/p>\n

Bundan sonra yava\u015f yava\u015f i\u015fler ve geli\u015fme b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce uygulamalar da de\u011fi\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Buradaki gibi, \u00e7ocuklara \u00f6zg\u00fc bir \u015fekilde e\u011fitilmelerinden sonra b\u00fcy\u00fckler gibi sorgulan\u0131r oldular. Berae suresindeki Tebuk sava\u015f\u0131na ve o sava\u015ftan geri kalan birka\u00e7 ki\u015finin Allah ve Resul\u00fc taraf\u0131ndan o denli \u015fiddetle sorgulanmas\u0131na bakan biri, uygulamalarda ve Allah’\u0131n harikul\u00e2de e\u011fitim metodunun a\u015famalar\u0131ndaki a\u00e7\u0131k farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 rahatl\u0131kla g\u00f6rebilir. Ayr\u0131ca Uhud’daki toplulukla Teb\u00fck’teki topluluk aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6rebilir. Oysa bunlar ayn\u0131 ki\u015filerdi. Ancak ilah\u00ee e\u011fitim onlar\u0131, bu \u00fcst\u00fcn d\u00fczeye ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen onlar yine de insand\u0131rlar. \u0130\u00e7lerinde zaaf, eksiklik ve hata ba\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Bununla beraber ba\u011f\u0131\u015flanma dilemi\u015fler, tevbe edip Allah’a d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz bu metod, insan tabiat\u0131n\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde kendisine takdir edilen en y\u00fcce olgunluk derecesine ula\u015fsa da onu de\u011fi\u015ftirmeden, i\u015flevini g\u00f6rmez bir duruma sokmadan ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fi \u015feyi y\u00fcklenmeden korur.<\/p>\n

Bu, insanl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli bir hedef belirlemede ve bu e\u015fsiz metodun g\u00f6lgesinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck bir de\u011fer arzeden bir ger\u00e7ektir. \u015eu cemaat bu y\u00fcksek zirveye, i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri batakl\u0131ktan yava\u015f yava\u015f ula\u015f\u0131rlar. Bu dersin ak\u0131\u015f\u0131nda sundu\u011fumuz gibi cahiliyyede her bak\u0131mdan geri kalm\u0131\u015f kitlenin me\u015fakkatlerle dolu bir yolu katetti\u011fi kaypak bir zemindi bu. B\u00fct\u00fcn bunlar, batakl\u0131k i\u00e7inde g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f olsa bile \u015fu y\u00fcce seviyeye \u00e7\u0131kabilme hususunda insanl\u0131\u011fa b\u00fcy\u00fck bir ideal bah\u015fetmektedir. Bu toplulu\u011fu, harikul\u00e2de bir \u015fekilde meydana gelmi\u015f e\u015fine rastlanmaz bir toplum yapmakla de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcrmez. O, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fekilde meydana gelmemi\u015fti. Aksine insanlar\u0131n \u00e7abas\u0131 ve daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi bir\u00e7ok \u015fey meydana getirebilen insanlar\u0131n g\u00fc\u00e7leri dahilinde ger\u00e7ekle\u015fen ilahi metod taraf\u0131ndan meydana getirilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu metod, her toplumu bulundu\u011fu noktadan, i\u00e7inde bulundu\u011fu pratik durumdan ele almaktad\u0131r. Sonra da \u015fu kitleyi basit Arap cahiliyyesinden, o batakl\u0131ktan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00fccelere ula\u015ft\u0131r\u0131r. Sonra da \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l\u0131 ge\u00e7miyecek gibi k\u0131sa bir zaman diliminde b\u00f6ylesine y\u00fcksek zirvelere \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n

Yerine getirilmesi gereken birtek ko\u015ful vard\u0131r: \u0130nsanlar, \u00f6nderliklerini bu metoda teslim edecekler, ona inanacaklar, ona teslim olacaklar, onu hayatlar\u0131n\u0131n temeli, hareketlerinin sembol\u00fc ve \u015fu uzun ve me\u015fakkatli yolda stratejilerini belirleyen merc\u00ee edineceklerdir.<\/p>\n

3- Sava\u015f\u0131n ve onun \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirmelerin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ek; Allah’\u0131n metodunda m\u00fcsl\u00fcman\u0131n nefsi ile, m\u00fcsl\u00fcman cemaat ve t\u00fcm alanlarda d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla giri\u015fti\u011fi sava\u015flar aras\u0131ndaki sa\u011flam ili\u015fkidir. Akide, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ahl\u00e2k, hayat tarz\u0131, siyasi, ekonomik ve toplumsal d\u00fczen aras\u0131ndaki kuvvetli ba\u011fd\u0131r. Bir de t\u00fcm sava\u015flardaki zafer ve yenilgi aras\u0131ndaki ilgidir. Ku\u015fkusuz bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc zafer veya yenilgi elde etmekte ba\u015fl\u0131ca etkenlerdir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden ilahi metod, insan ruhunda ve be\u015fer topluluklar\u0131ndaki bu korkun\u00e7 alanda i\u015flevini y\u00fcr\u00fctmektedir. Bu alan, geni\u015fliklerin, noktalar\u0131n, \u00e7izgilerin ve renklerin birbirine girdi\u011fi bir alan oldu\u011fu kadar, eksiksiz ve kapsaml\u0131 bir aland\u0131r da. B\u00fct\u00fcn bu geni\u015flikler, noktalar, \u00e7izgiler ve renkler aras\u0131ndaki ili\u015fki ve ahenk zay\u0131flay\u0131nca hareket stratejisi bozulur ve da\u011f\u0131l\u0131r. Bu da, hayat\u0131 b\u00fct\u00fcn olarak ele alan, par\u00e7alay\u0131p da\u011f\u0131tmayan, nefsin ve hayat\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle ilgilenen hayat\u0131n girift ve uzak \u00f6zelliklerini avucunda toplayan, t\u00fcm\u00fcn\u00fc birden ve uyum i\u00e7inde harekete ge\u00e7iren, b\u00f6ylece bireyin kopmas\u0131na, toplumun da par\u00e7alan\u0131p b\u00f6l\u00fcnmesine engel olan ilahi metodun ay\u0131r\u0131c\u0131 bir \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n

Bu birliktelik ve birbirine girmi\u015f bu ili\u015fkilerin \u00f6rneklerini -Kur’an’\u0131n de\u011ferlendirmesinde- hatalardan ve onlar\u0131n zafer ve yenilgi hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kazand\u0131klar\u0131 baz\u0131 \u015feylerden dolay\u0131 sava\u015ftan geri d\u00f6nenlerin zaaf\u0131ndan yararlanmak isteyen \u015feytanla ilgilidir…<\/p>\n

“\u0130ki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn sava\u015ftan geri d\u00f6nenlerinizi \u015feytan baz\u0131 g\u00fcnahkar duygular\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ayartmaya giri\u015fmi\u015fti.”<\/p>\n

Nitekim Peygamberlerle beraber sava\u015f\u0131p g\u00f6revlerini yerine getiren ve sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma dileyenlerin m\u00fcminler taraf\u0131ndan uyulmas\u0131 gereken \u00f6rnekler oldu\u011funu da bildiriyor:<\/p>\n

“Nice peygamber var ki \u00e7ok say\u0131da taraftar\u0131 kendisi ile birlikte sava\u015ft\u0131. Bunlar Allah yolunda ba\u015flar\u0131na gelenlerden dolay\u0131 gev\u015femediler, y\u0131lmad\u0131lar ve boyun e\u011fmediler. Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever.”<\/p>\n

“Onlar sadece; `Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 affeyle, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 kayd\u0131rma ve kafirler kar\u015f\u0131s\u0131nda bize yard\u0131m et’ demi\u015flerdir.”<\/p>\n

“O m\u00fcminler ki, yaraland\u0131ktan sonra Allah’\u0131n ve Peygamberin sava\u015fma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uydular, onlardan “\u0130hsan” ilkesine uyanlar ile takva sahiplerini b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl beklemektedir.”<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman kitleye y\u00f6nelik direktifler aras\u0131nda sava\u015f an\u0131nda korkmamalar\u0131 ve \u00fcz\u00fclmemeleri i\u00e7in g\u00fcnahlardan ar\u0131n\u0131p ba\u011f\u0131\u015flanma dilemeleri de yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

“Rabbinizden bir ma\u011ffirete ve geni\u015fli\u011fi g\u00f6klerle yer kadar olan muttakiler i\u00e7in haz\u0131rlanan cennete ko\u015fu\u015fun.”<\/p>\n

“Onlar her bollukta ve darl\u0131kta infak ederler. \u00d6fkelerini yenerler.. \u0130nsanlar\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 affederler. Ve Allah da ihsan edenleri sever”<\/p>\n

“Onlar ki, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131klar\u0131nda ya da nefislerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 anarak g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dilerler. Allah’tan ba\u015fka kim g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar? Onlar bile bile yapt\u0131klar\u0131nda \u0131srar etmezler.”<\/p>\n

Bundan \u00f6nce de ehl-i kitab\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zillet ve yenilginin sebebinin haddi a\u015f\u0131p g\u00fcn\u00e2hlara dalmak oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Nerede bulunursa bulunsunlar, \u00fczerlerine zillet damgas\u0131 vurulmu\u015ftur. Allah’\u0131n ve insanlar\u0131n ahdine s\u0131\u011f\u0131nanlar m\u00fcstesna. Allah’\u0131n h\u0131\u015fm\u0131na u\u011frad\u0131lar. \u00dczerlerine bir miskinlik vuruldu. Bu, Allah’\u0131n ayetlerini inkar etmeleri ve haks\u0131z yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmelerindendir. Bu, isyan edip haddi a\u015fmalar\u0131ndand\u0131r.”<\/p>\n

Ayr\u0131ca, sava\u015fta meydana gelen olaylar\u0131n de\u011ferlendirilmesi yap\u0131l\u0131rken araya hatalar ve onlardan tevbe etmenin de soku\u015fturuldu\u011funu, b\u00fct\u00fcn surenin ak\u0131\u015f\u0131nda takvadan ve muttakilerden bolca s\u00f6z edildi\u011fini, farkl\u0131 konular\u0131na ra\u011fmen surenin atmosferi ile sava\u015f atmosferi aras\u0131nda sa\u011flam bir ba\u011f kuruldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Faizden vazge\u00e7meye, Allah’a ve Resul\u00fc’ne itaat etmeye, insanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaya, \u00f6fkeyi yenmeye ve iyilik yapmaya \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ku\u015fkusuz bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, nefis, hayat ve toplumsal sistem i\u00e7in birer ar\u0131nma arac\u0131d\u0131rlar. Surenin t\u00fcm\u00fc bu \u00f6nemli ve temel hedefe y\u00f6nelme bak\u0131m\u0131ndan sa\u011flam bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

4- D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ger\u00e7ek, \u0130sl\u00e2m’\u0131n e\u011fitim metodunun \u00f6zelli\u011fine ili\u015fkindir. Bu metod m\u00fcsl\u00fcman kitleyi; olaylar, ruhlarda meydana getirdi\u011fi duygular, heyecanlar, tepkiler ve bu olaylar\u0131 de\u011ferlendirmeyi ele almaktad\u0131r. Kur’an’\u0131n Uhud sava\u015f\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirme gibi… Bu de\u011ferlendirmede, olaydan etkilenen insan ruhunu do\u011fru bir \u015fekilde etkilenmesi i\u00e7in t\u00fcm y\u00f6nleriyle ele almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ruhun istikrar bulmas\u0131 ve huzura kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in de kendine uygun g\u00f6r\u00fclen bu hakikat \u00f6z\u00fcne yerle\u015ftirilmektedir. Bu metod, bak\u0131\u015flar\u0131 ona y\u00f6neltmedik\u00e7e, \u0131\u015f\u0131k tutmad\u0131k\u00e7a, insan ruhunun derinliklerindeki bir\u00e7ok gizlili\u011fi ve kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmad\u0131k\u00e7a, hi\u00e7bir y\u00f6n\u00fc, hi\u00e7bir \u00e7izgiyi, hi\u00e7bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ve hi\u00e7bir tepkiyi g\u00f6z ard\u0131 etmez. O, nefsi b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6n\u00fcnde tutmaktad\u0131r. B\u00f6ylece, derinliklerine kadar iyice ar\u0131nd\u0131r\u0131lmakta, nurun ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda tertemiz bir hale getirmektedir. Duygular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve de\u011ferleri d\u00fczeltmekte, sa\u011flam \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ve istikrarl\u0131 \u0130sl\u00e2m\u00ee hayat\u0131n dayanmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi ilkeleri birbir yerle\u015ftirmektedir. Bu arada her yerdeki m\u00fcsl\u00fcman kitlenin ba\u015f\u0131na gelen olaylar\u0131n b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fiyle ayd\u0131nlanma ve e\u011fitim i\u00e7in bir ara\u00e7 edinmenin gere\u011fini de ilham ettirmektedir.<\/p>\n

Uhud sava\u015f\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan de\u011ferlendirmeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda b\u00fcy\u00fck bir titizlik, derinlik, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k ve dikkat g\u00f6zlemlemekteyiz. T\u00fcm duraksamalara, hareketlere ve dolamba\u00e7lara y\u00f6nelen ince bir titizlik ve dikkat… Nefsin g\u00f6zeneklerinden ve sakl\u0131 duygular\u0131ndan kaynaklanan ku\u015fkular\u0131 ele al\u0131\u015fta b\u00fcy\u00fck bir derinlik… Ayr\u0131ca nefsin ve meydana gelen olay\u0131n t\u00fcm boyutlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir kapsay\u0131c\u0131l\u0131k g\u00f6rmekteyiz. Sebep ve sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan ince, derin ve kapsaml\u0131 analiz, duraksamalarda ve olay\u0131n meydana geli\u015f s\u00fcrecinde faaliyeti bulunan birtak\u0131m etkenler de g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Nitekim, tasvirlerde bir canl\u0131l\u0131k, ahenk ve duygusall\u0131k da g\u00f6rmekteyiz. \u00d6yle ki, \u0130fade ve tasvirle birlikte derin ve heybetli duygu dalgalar\u0131 da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu vas\u0131fland\u0131rma ve de\u011ferlendirme \u015fekli kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir kat\u0131l\u0131k duramaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc sahneleri -nerdeyse hareket edecek bir \u015fekilde- g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren canl\u0131 bir vas\u0131fland\u0131rmad\u0131r bu. Etrafa etkileyici bir hareketlilik, n\u00fcf\u00fbz edici bir parlakl\u0131k ve co\u015fkun bir duygusall\u0131k sa\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n

5- Be\u015finci ger\u00e7ek de yine ilahi metodun prati\u011fine ili\u015fkindir. Bu metod, pratik hayatta eserler in\u015fa etmek i\u00e7in bizzat i\u015fe giri\u015fmektedir. Ne teorik ilkeler ne de soyut direktifler sunar. Teorilerini ve direktiflerini uygular ve hareket ettirir. Bu metodun pratikli\u011finin en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fi sava\u015ftaki “\u015e\u00fbra” ilkesinin uygulan\u0131\u015f\u0131ndaki konumudur.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) yeni yeni olu\u015fmakta olan ve her y\u00f6nden d\u00fc\u015fmanlarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olan m\u00fcsl\u00fcman kitleyi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 bu ac\u0131 deneyden uzak tutabilirdi. \u00dcsteki d\u00fc\u015fmanlar kalelerinin arkas\u0131nda sinsi sinsi beklemekteydiler. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Medine’yi sa\u011flam bir z\u0131rha benzeten sad\u0131k r\u00fcyas\u0131na dayanarak, sava\u015f takti\u011fi hususunda kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc uygulasayd\u0131, yani arkada\u015flar\u0131na dan\u0131\u015fmasayd\u0131 ya da toplulu\u011fun tercih etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f uymasayd\u0131 yahut evinden \u00e7\u0131karken, inanan arkada\u015flar\u0131n\u0131n pi\u015fman olmas\u0131ndan do\u011fan f\u0131rsattan yararlan\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden d\u00f6nseydi, m\u00fcsl\u00fcman kitleyi y\u00fczy\u00fcze geldikleri bu ac\u0131 deneyden uzak tutabilirdi.<\/p>\n

Ancak O, -b\u00fct\u00fcn bu sonu\u00e7lar\u0131 do\u011furan- “\u015e\u00fbra”n\u0131n karar\u0131n\u0131 uyguluyor. M\u00fcsl\u00fcman kitleyi toplumsal sorumlulu\u011fun neticeleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmek i\u00e7in kararla\u015ft\u0131r\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc uyguluyor. B\u00f6ylece onlara, g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmenin ve davran\u0131\u015flar\u0131n sorumlulu\u011funun nas\u0131l ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu onun ve uygulad\u0131\u011f\u0131 ilahi metodun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde b\u00fcy\u00fck zararlardan sak\u0131nmaktan ve kitleyi bu ac\u0131 deneyden uzak tutmaktan daha \u00f6nemlidir. Kitleyi bu deneyden uzak tutman\u0131n anlam\u0131, onu tecr\u00fcbeden, bilgiden ve e\u011fitimden yoksun b\u0131rakmakt\u0131r.<\/p>\n

Yine sava\u015ftan sonra bu ilkenin iyice yerle\u015fmesi bak\u0131m\u0131ndan ac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak hususunda “\u015e\u00fbra”ya ba\u015fvurulmas\u0131na ili\u015fkin ilahi emir gelmektedir. Bu y\u00f6ntem, bir taraftan iyice yerle\u015fmesi di\u011fer taraftan metodun temellerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 i\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha derin bir y\u00f6ntemdir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m, toplum onu uygulayacak duruma gelsin diye hi\u00e7bir ilkenin uygulanmas\u0131n\u0131 ertelemez. O, bu ilkeleri fiilen uygulamad\u0131k\u00e7a toplumun haz\u0131rlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilmektedir. Yine -\u015e\u00fbra gibi- toplumsal hayat\u0131n temel ilkesinden kitleyi yoksun b\u0131rakman\u0131n, bu ilkeleri ilk defa uygulamaktan do\u011fan ac\u0131 sonu\u00e7larla y\u00fczy\u00fcze gelmekten daha k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu da bilmektedir. Ku\u015fkusuz uygulamadaki hatalar -son derece b\u00fcy\u00fck de olsalar- ilkeyi tamamen b\u0131rakmay\u0131 gerektirmez. Hatta uygulamay\u0131 bir s\u00fcre i\u00e7in bile durdurmay\u0131 gerektirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, toplumun geli\u015fmesini, hayat ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerle deney kazanmas\u0131n\u0131 bir kenara atmak veya bir s\u00fcre i\u00e7in durdurmakt\u0131r. Hatta bu, bir \u00fcmmet olarak varl\u0131\u011f\u0131na kesinlikle son vermektir.<\/p>\n

Bunlar “\u015e\u00fbra”n\u0131n sava\u015f alan\u0131ndaki sonu\u00e7lar\u0131na ra\u011fmen yeralan y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6zlerinden istifade edilen duygulard\u0131r:<\/p>\n

“…onlar\u0131 affet, ba\u011f\u0131\u015flanma dile onlara, i\u015f hususunda onlarla m\u00fc\u015favere et.”<\/p>\n

Teorik ilkelerin pratik uygulan\u0131\u015f\u0131, kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bir g\u00f6r\u00fc\u015ften sonra tekrar “\u015e\u00fbra”ya ba\u015fvurmay\u0131 karars\u0131zl\u0131k ve kaypakl\u0131k sayarak reddeden Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) davran\u0131\u015flar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu da “\u015e\u00fbra” ilkesini s\u00fcrekli karars\u0131zl\u0131klar ve d\u00f6nekler i\u00e7in bir ara\u00e7 olmaktan korumaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki etkileyici ve e\u011fitici s\u00f6z\u00fc de bunu g\u00f6stermektedir:<\/p>\n

“Bir peygambere, z\u0131rh\u0131n\u0131 ku\u015fand\u0131ktan sonra Allah onun hakk\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc verene kadar onu \u00e7\u0131karmas\u0131 yak\u0131\u015fmaz.” Metodda, direktif ve uygulama birbirini takip eder.<\/p>\n

6- Son olarak Kur’an-i Kerim’in de\u011ferlendirmesinden, Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) e\u015flik eden ve Allah yan\u0131nda \u015fu \u00fcmmetin en \u015fereflisini temsil eden m\u00fcsl\u00fcman kitlenin konumuna ili\u015fkin bir ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenmekteyiz. Bu ger\u00e7ek, Allah’\u0131n izniyle \u0130sl\u00e2m\u00ee hayat\u0131 yeniden in\u015fa etmede son derece yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Allah’\u0131n metodu de\u011fi\u015fmezdir, de\u011ferleri ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri de… \u0130nsanlar ya ondan uzakla\u015f\u0131rlar ya da ona yakla\u015f\u0131rlar. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve sistemin temellerinde hem yan\u0131labilir hem de do\u011fruyu bulabilirler. Ancak, onlar\u0131n hatalar\u0131 bu metoda y\u00fcklenemez, sabit de\u011fer ve \u00f6l\u00e7\u00fclerini de\u011fi\u015ftiremez.<\/p>\n

\u0130nsanlar d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flarda hata i\u015flediklerinde hatal\u0131 olarak nitelenecek insand\u0131r, metod de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yle ilahi nizam da derecesi ve de\u011ferleri ne olursa olsun insanlar\u0131n hatalar\u0131n\u0131 ve sapk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelmez. Sap\u0131kl\u0131klar\u0131na uymak i\u00e7in kendisi de sapmaz.<\/p>\n

Buradan \u00f6\u011freniyoruz ki, \u015fah\u0131slar\u0131 temize \u00e7\u0131karmak i\u00e7in metodu de\u011fi\u015ftirmek gerekmez. Bir de metodundaki ilkelerin, sa\u011flam, net ve kesin olmas\u0131; kendisinde hata yapanlar\u0131 ya da sapanlar\u0131 kesinlikle temize \u00e7\u0131karmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yle bu ilahi metodun m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin iyili\u011fine oldu\u011funu \u00f6\u011freniyoruz. Bu tahrif ve de\u011fi\u015ftirme \u0130sl\u00e2m i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck m\u00fcsl\u00fcman \u015fahsiyetlerin hatal\u0131 veya sapm\u0131\u015f olarak nitelendirilmesinden daha tehlikelidir; \u00c7\u00fcnk\u00fc metod, ki\u015filerden daha b\u00fcy\u00fck ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m’\u0131n tarihsel prati\u011fi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, tarihlerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ya da meydana getirdi\u011fi, her\u015feyden ibaret de\u011fildir. Ancak, onlar\u0131n \u0130sl\u00e2m metoduna, de\u011fi\u015fmez ilke ve de\u011ferlerine tamamen uygun olarak sergiledikleri t\u00fcm davran\u0131\u015flar\u0131ndan ibarettir. Aksi halde t\u00fcm davran\u0131\u015flar hatad\u0131r, sap\u0131kl\u0131kt\u0131r. Ne \u0130sl\u00e2m’a ne de \u0130sl\u00e2m tarihine mal edilir. Ancak mensuplar\u0131na mal edilebilir ve onlar\u0131 hatal\u0131, sapk\u0131n veya tamamen \u0130sl\u00e2m’dan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi hakettikleri s\u0131fatla nitelendirilebilirler. Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m tarihi -ismen ya da dille m\u00fcsl\u00fcman olsalar da- m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihi de\u011fildir. \u0130sl\u00e2m tarihi, \u0130sl\u00e2m’\u0131n ger\u00e7ek anlamda insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde, davran\u0131\u015flar\u0131nda, hayat tarzlar\u0131nda ve toplumsal d\u00fczenlerinde uygulan\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u0130sl\u00e2m sabit bir eksendir. \u0130nsanlar\u0131n hayat\u0131 onun etraf\u0131nda de\u011fi\u015fmez bir y\u00f6r\u00fcngede d\u00f6ner. \u015eayet onlar bu y\u00f6r\u00fcngeden \u00e7\u0131km\u0131\u015flarsa ya da bu ekseni b\u0131rak\u0131p ayr\u0131lm\u0131\u015flarsa \u0130sl\u00e2m nerede, onlar nerededir? \u0130sl\u00e2m’a mal edilen ya da \u0130sl\u00e2m’\u0131 onlarla yorumlayan insanlar\u0131n bu uygulama ve davran\u0131\u015flar\u0131na ne demeli? \u0130sl\u00e2m metodunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131, onu hayatlar\u0131nda uygulamaya yana\u015fmad\u0131klar\u0131 halde kendilerini m\u00fcsl\u00fcman diye nitelendirmeleri de ne oluyor? Onlar daha \u00f6nce bu metodu hayatlar\u0131nda uygulad\u0131klar\u0131 i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcmand\u0131rlar; isimleri m\u00fcsl\u00fcman ismi oldu\u011fu ya da dilleriyle “biz m\u00fcsl\u00fcman\u0131z” dedikleri i\u00e7in de\u011fil.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman kitlenin hatalar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rken, zaaf ve eksikliklerini belirleyip ard\u0131ndan onlara ac\u0131yarak kusurlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarken, imtihan alan\u0131nda zaaf ve eksikliklerinin sonucunu tatt\u0131rm\u0131\u015f olsa da bu g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 silerken y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmete \u00f6\u011fretmek istedi\u011fi b\u00fct\u00fcn bu hakikatlerdir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in sava\u015f\u0131 -Uhud savay\u0131- sunmas\u0131 sona erdi. Ancak m\u00fcsl\u00fcman kitle ile Medine’de etraf\u0131n\u0131 saran d\u00fc\u015fmanlar\u0131 -\u00f6zellikle yahudiler- aras\u0131nda s\u00fcregelen sava\u015f hen\u00fcz bitmemi\u015ftir. Bu m\u00fccadele, tart\u0131\u015fma, ku\u015fku ve kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yayma, hile, aldatma, pusu kurma ve tedbir alma sava\u015f\u0131d\u0131r. Bu sava\u015f surenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Bedir sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, kin ve hileleri, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 incitmeleri, Medine’ye gelip kendi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda Evs ve Hazre\u00e7 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131ndan olu\u015fan bir devlet kurduktan sonra onlarla vard\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmay\u0131 bozmalar\u0131ndan dolay\u0131 Beni Kaynuka’y\u0131 Medine’deki yerlerinden s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak, \u00e7evresindeki Beni Nadr, Beni Kureyza ve bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Hayber ve yar\u0131madan\u0131n ba\u015fka taraflar\u0131ndaki yahudiler yerlerinde duruyorlard\u0131. Bunlar Medine’deki m\u00fcnaf\u0131klar, Mekke’deki ve Medine’nin \u00e7er\u00e7evesindeki m\u00fc\u015friklerle haberle\u015fiyor, biraraya geliyor, birbirleriyle ili\u015fki kuruyorlard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 aral\u0131ks\u0131z olarak s\u00fcrekli tuzaklar planl\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Al-i \u0130mran suresinin ba\u015flar\u0131nda yahudiler, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n eliyle m\u00fc\u015friklerin ba\u015f\u0131na gelen durumdan sak\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131:<\/p>\n

“K\u00e2firlere de ki; mutlaka yenilecek ve Cehennemde toplanacaks\u0131n\u0131z, o ne k\u00f6t\u00fc yerdir.” “Kar\u015f\u0131la\u015fan iki toplulukta sizin i\u00e7in bir delil vard\u0131r. Bir topluluk Allah yolunda sava\u015f\u0131yordu di\u011feri de k\u00e2firdi. G\u00f6zlerinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle onlar\u0131 kendilerinin iki kat\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Allah diledi\u011fini yard\u0131m\u0131yla g\u00fc\u00e7lendirir. Ku\u015fkusuz bunda basiret sahipleri i\u00e7in bir ibret vard\u0131r.”<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Bedir sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda davran\u0131\u015flar\u0131na kin, hile ve tuzaklar\u0131na bir cevap olarak gelen bu sak\u0131nd\u0131rmay\u0131 onlara tebli\u011f edince bunu edepsizce kar\u015f\u0131lay\u0131p \u015f\u00f6yle dediler: “Ey Muhammed, tecr\u00fcbesiz ve sava\u015ftan anlamayan Kurey\u015f’ten bir grubu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm diye aldanma. Allah’a andolsun ki, \u015fayet bizimle sava\u015facak olsayd\u0131n, daha \u00f6nce benzerini g\u00f6rmedi\u011fin insanlar oldu\u011fumuzu bilirdin.” Sonra da bu surede \u00e7e\u015fitli \u015fekilleri aktar\u0131lan hile ve desiselerine devam ettiler. Giderek Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ile vard\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeyi iptal ettiler. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) h\u00fckm\u00fcne boyun e\u011fene kadar b\u00f6lgelerini ku\u015fatt\u0131. Arkas\u0131ndan onlar\u0131 Medine’den uzakla\u015ft\u0131r\u0131p Ezriat’a s\u00fcrd\u00fc. Beride, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde s\u00f6zle\u015fmeye ba\u011fl\u0131 kalan Beni Kureyze ve Beni Nadr kald\u0131. Ancak onlar da, hile, tuzak, ku\u015fku, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, fitne ve yahudilerin t\u00fcm tarihinde ortaya koyduklar\u0131, en do\u011fru sicil olan ve Allah’\u0131n kitab\u0131n\u0131n onaylad\u0131\u011f\u0131 ve yery\u00fcz\u00fc sakinlerinin bu mel\u00fbn ulustan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc di\u011fer \u00f6zelliklerini de sergilemekten geri kalmad\u0131lar.<\/p>\n

Bu derste yahudilerin baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 ve s\u00f6zleri aktar\u0131lmaktad\u0131r.. M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 olan k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flardan sonra Allah’a kar\u015f\u0131 da edepsiz bir tav\u0131r sergiledikleri ortaya \u00e7\u0131kmakta dir. Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) verdikleri mal\u00ee taahh\u00fctlerinde cimri davrand\u0131klar\u0131 gibi giderek Allah hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle demeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131:<\/p>\n

“Ku\u015fkusuz Allah fakirdir, biz ise zenginiz.”<\/p>\n

Bu arada, y\u00fczy\u00fcze kald\u0131klar\u0131 \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 savmak i\u00e7in ileri s\u00fcrd\u00fckleri zay\u0131f bahaneleri de ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Oysa bilinen tarihsel olay bu bahanelerini ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yalanlamaktad\u0131r. Bu olgu, Allah’a verdikleri s\u00f6ze kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131, onlardan a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 istedi\u011fi hakk\u0131 gizlemelerini, arkalar\u0131na atmalar\u0131m, az bir \u00fccretle satmalar\u0131n\u0131, istedikleri mucizeyi ve kabul etmedikleri kan\u0131tlar\u0131 getiren peygamberleri haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcrmelerini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Yahudilerin peygamberlerine kar\u015f\u0131 tav\u0131rlar\u0131n\u0131 ve Rabbleri hakk\u0131nda s\u00f6ylediklerini utand\u0131r\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcman kitleye kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc pozisyonlar\u0131, onlar\u0131 m\u00fc\u015friklerle birlikte m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 d\u00fczenledikleri, hile, tuzak ve eziyetler haz\u0131rlamaya sevk etmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman kitleyi sa\u011flam bir \u015fekilde e\u011fitmesi, \u00e7evrelerinde olan \u015feyleri ve kimseleri g\u00f6stermesi, faaliyette bulunduklar\u0131 yerin, kendileri i\u00e7in kurulan kapan ve tuzaklar\u0131n, yol boyunca kendilerini bekleyen ac\u0131lar\u0131n ve fedakarl\u0131klar\u0131n \u00f6zelliklerini \u00f6\u011fretmesi de bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 gerektirmi\u015ftir. Medine’deki yahudilerin m\u00fcsl\u00fcman kitlelere kurdu\u011fu hileler Mekke’deki m\u00fc\u015friklerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha kat\u0131 ve daha tehlikeliydi. Tarih boyunca m\u00fcsl\u00fcman kitlelere haz\u0131rlanan tuzaklar\u0131n en tehlikelisi de bunlardan gelenler olsa gerektir.<\/p>\n

Etkileyici sunu\u015f esnas\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik Rabban\u00ee direktiflerin ard arda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmemiz bu y\u00fczdendir. Bu esnada, kal\u0131c\u0131 ve ge\u00e7ici de\u011ferlerle y\u00fczy\u00fcze getirildiklerini g\u00f6rmekteyiz. Ku\u015fkusuz yery\u00fcz\u00fcndeki hayat ecelle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Her hal\u00fbk\u00e2rda her nefis \u00f6l\u00fcm\u00fc tadacakt\u0131r. Ceza oradad\u0131r. K\u00e2r ya da zarar orada belli olacakt\u0131r.<\/p>\n

“Kim ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p Cennete sokulursa i\u015fte o, kurtulmu\u015ftur. D\u00fcnya hayat\u0131 aldat\u0131c\u0131 bir metadan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

Onlar mallar, canlar ve gerek m\u00fc\u015friklerden, gerekse ehl-i kitap olan d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan g\u00f6recekleri eziyetlerle denenmektedirler. Sab\u0131r, takva ve kendilerini ate\u015fe d\u00fc\u015fmekten \u00e7ekip kurtaracak metoda uymaktan ba\u015fka bir\u015fey koruyamaz onlar\u0131.<\/p>\n

Medine’deki m\u00fcsl\u00fcman kitleye y\u00f6nelik bir direktif bug\u00fcn ve yar\u0131n ge\u00e7erli olup, y\u00fcce Allah \u0130sl\u00e2m’\u0131 yeniden ya\u015famak ve Allah’\u0131n himayesinde yine \u0130sl\u00e2m\u00ee bir hayat kurmak i\u00e7in yolun prensiplerine uymaya \u00f6zen g\u00f6steren her m\u00fcsl\u00fcman kitleye yol g\u00f6stericilik i\u015flevini y\u00fcr\u00fctecektir. Onlara -ayn\u0131 m\u00fc\u015frik, dinsiz ve ehl-i kitap gibi olan- evrensel siyonizm, ha\u00e7l\u0131 ve kom\u00fcnist d\u00fc\u015fmanlar\u0131 kurduklar\u0131 tuzak ve kapanlar\u0131n, kendilerini bekleyen ac\u0131, fedak\u00e2rl\u0131k, eziyet ve imtihanlar\u0131n \u00f6zelliklerini g\u00f6sterecektir. Kalplerini ve bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 oradakine, Allah’\u0131n yan\u0131ndakine y\u00f6neltecektir. B\u00f6ylece eziyet, \u00f6l\u00fcm, cana ve mala y\u00f6nelik fitneler basit gelecektir m\u00fcsl\u00fcmana. \u0130lk m\u00fcsl\u00fcman kitleye oldu\u011fu gibi O’na da \u015f\u00f6yle seslenecektir:<\/p>\n

“Herkes kesinlikle \u00f6l\u00fcm\u00fc tadacakt\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc size eksiksiz olarak verilecektir. O zaman kim Cehennem ate\u015finden uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p Cennet’e konursa ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131 aldat\u0131c\u0131 bir hazdan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Mallar\u0131n\u0131z ve canlar\u0131n\u0131z konusunda kesinlikle deneneceksiniz, gerek ehl-i kitaptan gerek m\u00fc\u015friklerden inciltici s\u00f6z i\u015fiteceksiniz. E\u011fer sabreder Allah’tan korkarsan\u0131z bu tutum azimlili\u011finizin, kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bir belirtisidir.” (Al-i \u0130mran suresi; 185-186)<\/p>\n

Kur’an ayn\u0131 Kur’an’d\u0131r. Bu \u00fcmmetin \u00f6l\u00fcms\u00fcz kitab\u0131… Evrensel yasas\u0131… Hidayet rehberi… G\u00fcvenilir \u00f6nderi… D\u00fc\u015fmanlar\u0131 da ayn\u0131 d\u00fc\u015fmanlar, yol ayn\u0131 yol…
\n180- Allah’\u0131n l\u00fctuf olarak ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerde cimrice davrananlar sak\u0131n bu tutumlar\u0131n\u0131n kendileri hesab\u0131na hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funu sanmas\u0131nlar. Tersine bu, onlar hesab\u0131na k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Cimrilikle yanlar\u0131nda tuttuklar\u0131 mal k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc boyunlar\u0131na dolanacakt\u0131r. G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn miras\u0131 Allah’a aittir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.<\/p>\n

181- “Allah fakir, biz ise zenginiz” diyenlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc Allah i\u015fitti. Gerek bu s\u00f6zlerini ve gerekse sebepsiz yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmelerini hesaplar\u0131na yazacak ve onlara “Kavurucu azab\u0131 tad\u0131n bakal\u0131m” diyece\u011fiz.<\/p>\n

182- Bu kendi elleriniz ile yapt\u0131klar\u0131n\u0131z y\u00fcz\u00fcndendir. Yoksa Allah’\u0131n, kullara haks\u0131zl\u0131k etmesi kesinlikle s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

183- “Ate\u015fin yak\u0131p yiyece\u011fi bir kurban mucizesi g\u00f6stermedik\u00e7e hi\u00e7bir peygambere inanmayal\u0131m diye Allah bize kesin direktif verdi” diyenlere de ki; “Benden \u00f6nce size a\u00e7\u0131k belgeler getiren ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz mucizeyi g\u00f6steren peygamberler geldi. E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z, onlar\u0131 ni\u00e7in \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn\u00fcz?”<\/p>\n

184- Bunlar e\u011fer seni yalanl\u0131yorlarsa (bilesin ki) senden \u00f6nce a\u00e7\u0131k mucizeler, sayfalar ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 kitap getiren bir\u00e7ok peygamberi de yalanlam\u0131\u015flard\u0131.<\/strong><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmdeki ilk ayette kimlerin kastedildi\u011fine, cimrilikten ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki sonu\u00e7tan sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rivayet s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ancak ayetin burada yer almas\u0131 kendisinden sonra gelen yahudiler hakk\u0131ndaki ayetlerle ilgili oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc desteklemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “Allah fakirdir biz ise zenginiz” diyen -Allah kahretsin- onlard\u0131r. “Ate\u015fin yak\u0131p yiyece\u011fi bir kurban mucizesi g\u00f6stermedik\u00e7e hi\u00e7bir peygambere inanmayal\u0131m diye Allah bize kesin direktif verdi.” diyen yine onlard\u0131r.<\/p>\n

Anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, ayetlerin b\u00fct\u00fcn\u00fc, yahudilerin Resulullah’la vard\u0131klar\u0131 anla\u015fmadan do\u011fan mal\u00ee sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131, bir de Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) iman edip Allah yolunda infak etmeye davet edilmeleri \u00fczerine nazil olmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu tehditv\u00e2ri sak\u0131nd\u0131rma, yahudilerin Muhammed’e (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) iman etmemelerindeki bahanelerini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in oldu\u011fu kadar y\u00fcce Allah’a kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 edepsiz tavra bir cevap olup bahanelerini yalanlamak i\u00e7in de nazil olmu\u015ftur. Beraberinde, kendisinden \u00f6nceki peygamberlerin kavimlerinden g\u00f6rd\u00fcklerinin anlat\u0131lmas\u0131 ile onlar\u0131n yalanlamalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda peygambere bir destekte inmi\u015ftir. Bu peygamberler aras\u0131nda \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n tarihinde bilindi\u011fi gibi, kendilerine kan\u0131tlar ve mucizeler getirdikleri halde yahudiler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Beni \u0130srail peygamberleri de yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

“Allah’\u0131n l\u00fctuf olarak ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerde cimrice davrananlar sak\u0131n bu tutumlar\u0131n\u0131n kendileri hesab\u0131na hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funu sanmas\u0131nlar. Tersine bu, onlar hesab\u0131na k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Cimrilikle yanlar\u0131nda tuttuklar\u0131 mal, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc boyunlar\u0131na dolanacakt\u0131r. G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn miras\u0131 Allah’a aittir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.”<\/p>\n

Ayetin anlam\u0131 geneldir.. Sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmekte cimrilik yapan yahudileri kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Allah’\u0131n l\u00fctfundan verdi\u011fi \u015feylerde cimrilik yapan ve bu cimrili\u011fin, mallar\u0131 korumas\u0131 ve infakla heder olmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemesi bak\u0131m\u0131ndan hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funu sanan herkesi kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n

Kur’an ayeti onlar\u0131 bu yanl\u0131\u015f zandan sak\u0131nd\u0131rmakta ve biriktirdikleri \u015feylerin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc ate\u015f \u015feklinde boyunlar\u0131na ge\u00e7irilece\u011fini bildirmektedir. Bu korkun\u00e7 bir tehdittir. \u0130fade,onlar\u0131n “Allah’\u0131n l\u00fctfundan verdi\u011fi \u015feylerde cimrilik…” yapt\u0131klar\u0131n\u0131 zikrederken, cimrili\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha bir artt\u0131rmaktad\u0131r.. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, asl\u0131nda kendilerine ait olmayan bir malda cimrilik yapmaktad\u0131rlar. Bu d\u00fcnyaya derileri de dahil hi\u00e7bir \u015feye sahip olmadan gelmi\u015flerdir. Y\u00fcce Allah l\u00fctfundan onlara vermi\u015f, onlar\u0131 zenginle\u015ftirmi\u015ftir.. Ancak Allah l\u00fctfundan verdi\u011fi \u015feyleri infak etmelerini isteyince Allah’\u0131n l\u00fctfunu hat\u0131rlamad\u0131lar bile. Az bir \u015fey infak etmekle cimrilik yapt\u0131lar. Biriktirdikleri \u015feylerin kendileri i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 oldu\u011funu sand\u0131lar. Asl\u0131nda bu korkun\u00e7 bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr… \u00dcstelik onlar -b\u00fct\u00fcn bunlardan sonra- mallar\u0131n\u0131 geride b\u0131rak\u0131p gideceklerdir. Her\u015feyin varisi de Allah’t\u0131r. “…G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn miras\u0131 Allah’a aittir” B\u00fct\u00fcn biriktirdikleri k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7indir. Sonra da hepsi Allah’a d\u00f6necektir. Sadece Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in infak ettikleri kalacakt\u0131r onlara, biriktirdikleri ise k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc boyunlar\u0131na ge\u00e7irilecek ve O’nun kat\u0131nda kendileri i\u00e7in bekletilecektir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan, Allah’\u0131n l\u00fctuf olarak verdi\u011fi mal\u0131 ellerinde bulunduran, b\u00f6ylece kendilerinin Allah’tan daha zengin olduklar\u0131n\u0131, O’nun m\u00fckafat\u0131na ve kendi yolunda (ki bunu kendisinden bir l\u00fctuf ve kendilerine verilen g\u00fczel bir bor\u00e7 olarak nitelendirmektedir.) infak edenlere vaadetti\u011fi “kat kat” artt\u0131rmas\u0131na ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanan yahudiler k\u0131nanmaktad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, k\u00fcstah\u00e7a \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131: “Allah’a ne oluyor ki mal\u0131m\u0131zdan kendisine bor\u00e7 vermemizi istiyor! Buna kar\u015f\u0131l\u0131k da “kat kat” verece\u011fini vaadediyor. Oysa faizden ve “kat kat” artt\u0131rmaktan nehyeden O’dur.” Ku\u015fkusuz bu k\u00fcstahl\u0131ktan ve Allah’a kar\u015f\u0131 edepsiz bir tav\u0131r tak\u0131nmaktan kaynaklanan bir kelime oyunudur.<\/p>\n

“Allah fakirdir, biz ise zenginiz’ diyenlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc Allah i\u015fitmi\u015ftir. Gerek bu s\u00f6zlerini ve gerekse sebepsiz yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmelerini hesaplar\u0131na yazaca\u011f\u0131z, ve onlara `kavurucu azab\u0131 tad\u0131n bakal\u0131m’ diyece\u011fiz.”<\/p>\n

“Bu, kendi elleriniz ile yapt\u0131klar\u0131n\u0131z y\u00fcz\u00fcndendir. Yoksa Allah’\u0131n, kullara haks\u0131zl\u0131k etmesi kesinlikle s\u00f6z konusu de\u011fildir.”<\/p>\n

Yahudilerin ilahi hakikate ili\u015fkin k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, tahrif edilmi\u015f kitaplar\u0131nda yayg\u0131nd\u0131r. Ancak buradaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce ve edepsiz tav\u0131r bak\u0131m\u0131ndan son derece a\u015f\u0131r\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden pe\u015fi s\u0131ra gelen bu tehditleri hak etmektedirler.<\/p>\n

“…dediklerini.. yazaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n

Onlar\u0131 hesaba \u00e7ekmek i\u00e7in. O terk edilecek, unutulacak ya da bo\u015f verilecek de\u011fildir… Bunun yan\u0131nda ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n tescili de s\u00f6z konusudur; -bu g\u00fcnahlar b\u00fct\u00fcn \u0131rklar\u0131n, soylar\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir- \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar, g\u00fcnah ve isyanda bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcrler.<\/p>\n

“…Sebepsiz yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmelerini…”<\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n tarihi, peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmelerine ili\u015fkin g\u00fcnahlar\u0131n silsilesini bildirmektedir. Son olarak da Mesih’i (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6ld\u00fcrmeye kalk\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. O’nu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerini iddia ederek bu korkun\u00e7 c\u00fcr\u00fcmle \u00f6v\u00fcnmektedirler:<\/p>\n

“Kavurucu azab\u0131 tad\u0131n bakal\u0131m diyece\u011fiz.”<\/p>\n

\u0130fadedeki (Harik) kelimesinden, azab\u0131n m\u00fcthi\u015fli\u011fi ve korkun\u00e7lu\u011fu ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca azap sahnesinin; heybeti, alevi ve kavuruculu\u011fuyla somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 kastedilmektedir. Ku\u015fkusuz bu, haks\u0131z yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrerek o i\u011fren\u00e7 su\u00e7u i\u015flemenin ve “Allah fakirdir, biz ise zenginiz” gibi \u00e7irkin bir s\u00f6z sarf etmenin cezas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Bu, yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Uygun bir cezad\u0131r bu. Herhangi bir haks\u0131zl\u0131k ya da kabal\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n

“.. Yoksa Allah kullar\u0131na asla zulmetmez”<\/p>\n

\u0130fadedeki “Abd (kul)” kelimesi onlar\u0131n ger\u00e7ek durumlar\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah’a k\u0131yasla, kullardan birer kuldurlar sadece. Bu ifade, bir kulun “Allah fakirdir biz ise zenginiz” demesinde ve peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmesindeki c\u00fcrm\u00fcn ve edepsiz tavr\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha da artt\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Allah fakirdir, biz ise zenginiz” diyenler ve peygamberi \u00f6ld\u00fcrenler -kendi iddialar\u0131na g\u00f6re- sunacaklar\u0131 bir kurban getirmedik\u00e7e, baz\u0131 \u0130srailo\u011fullar\u0131 peygamberlerinin g\u00f6sterdi\u011fi gibi mucize ger\u00e7ekle\u015fip ate\u015f kurban\u0131 yemedik\u00e7e herhangi bir Resule inanmayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenler yahudilerdir. Allah emretti\u011fi i\u00e7in Muhammed’e (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) inanmad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyorlard\u0131. Muhammed de bu mucizeyi g\u00f6stermeyece\u011fine g\u00f6re s\u00f6zlerinde durmal\u0131ym\u0131\u015flar. (!)<\/p>\n

\u0130\u015fte burada Kur’an tarihsel olguyu y\u00fczlerine vurmaktad\u0131r. \u0130stedikleri mucizeyi ve Allah’\u0131n apa\u00e7\u0131k ayetlerini getirdikleri halde peygamberleri \u00f6ld\u00fcrenler bunlard\u0131r…<\/p>\n

“Ate\u015fin yak\u0131p yiyece\u011fi bir kurban mucizesi g\u00f6stermedik\u00e7e hi\u00e7bir peygambere inanmayal\u0131m diye Allah bize kesin direktif verdi’ diyenlere de ki; `Benden \u00f6nce size a\u00e7\u0131k belgeler getiren ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz mucizeyi g\u00f6steren peygamberler geldi. E\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z, onlar\u0131 ni\u00e7in \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn\u00fcz?”<\/p>\n

Bu, yalanlar\u0131n\u0131, vehimlerini, k\u00fcf\u00fcrde \u0131srarlar\u0131n\u0131, sonra da \u00f6v\u00fcn\u00fcp Allah’a iftira etmelerini ortaya \u00e7\u0131karan kuvvetli bir y\u00fczle\u015ftirmedir.<\/p>\n

Ayet-i kerime burada, teselli etmek, yard\u0131m etmek, onlardan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feylerin as\u0131rlar boyu gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f peygamber karde\u015flerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin benzerleri olduklar\u0131n\u0131 bildirerek rahatlamas\u0131 i\u00e7in Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ,y\u00f6nelmektedir:<\/p>\n

“Bunlar e\u011fer seni yalanl\u0131yorlarsa (bilesin ki) senden \u00f6nce a\u00e7\u0131k mucizeler, sayfalar ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 kitap getiren bir\u00e7ok peygamberi de yalanlam\u0131\u015flard\u0131.”<\/p>\n

Yalanlanan ilk el\u00e7i O de\u011fildir… Ard arda gelen uluslar -\u00f6zellikle yahudiler kendilerine kan\u0131tlar, mucizeler, -Zebur gibi- ilahi direktifleri i\u00e7eren sahifeler ve Tevrat ile \u0130ncil gibi ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 kitab\u0131 getiren el\u00e7ileri de yalanlam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u00e7indeki yorgunluk ve me\u015fakkate ra\u011fmen, Resul ve Risaletin yolu budur. Ger\u00e7ek yol sadece budur.<\/p>\n

Bundan sonra ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman kitleye y\u00f6nelmekte, \u00fczerine d\u00fc\u015fmeleri ve u\u011fruna feda olmalar\u0131 gereken de\u011ferlerden, yoldaki dikenlerden, yorgunluk ve ac\u0131lardan s\u00f6z etmekte; onlara sab\u0131r, takva, diren\u00e7 ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k telkin etmektedir.<\/p>\n

185- Herkes kesinlikle \u00f6l\u00fcm\u00fc tadacakt\u0131r. Yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, size eksiksiz olarak verilecektir. O zaman kim C\u00e9hennem ate\u015finden uzak tutulur da Cennet’e konursa ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131 aldat\u0131c\u0131 bir hazdan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

186- Mallar\u0131n\u0131z ve canlar\u0131n\u0131z konusunda kesinlikle deneyden ge\u00e7irileceksiniz, gerek kitap ehlinden ve gerekse m\u00fc\u015friklerden bir\u00e7ok incitici s\u00f6z i\u015fiteceksiniz. E\u011fer (bunlara kar\u015f\u0131) sabreder ve Allah tan korkarsan\u0131z, bu tutum azimlili\u011finizin, kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bir belirtisidir.
\n<\/strong>
\n\u015eu ger\u00e7e\u011fin ruhlarda iyice yer etmesi gerekir. Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n ge\u00e7ici oldu\u011fu, ecelle s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu, kesinlikle sonunun gelece\u011fi ger\u00e7e\u011fi.. Salihler de \u00f6l\u00fcr, bozguncular da \u00f6l\u00fcr. Cihad edenler \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc gibi geride kalanlar da \u00f6l\u00fcr. Akide sayesinde y\u00fccelenler gibi kullara boyun e\u011fenler de \u00f6l\u00fcr. Haks\u0131zl\u0131k yapmaktan ka\u00e7\u0131nan cesurlar \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc gibi ne pahas\u0131na olursa olsun hayata sar\u0131lan korkaklar da \u00f6l\u00fcr. B\u00fcy\u00fck de\u011ferlere, \u00fcst\u00fcn hedeflere sahip olanlar gibi ucuz bir meta i\u00e7in ya\u015fayan ahmaklar da \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n

Herkes \u00f6lecektir… “Herkes kesinlikle \u00f6l\u00fcm\u00fc tadacakt\u0131r.” Her nefis bu \u015ferbeti tadacak ve bu hayattan ayr\u0131lacakt\u0131r. Bu \u015ferbeti ve elden ele dola\u015fan bu kadehi i\u00e7mede nefisler aras\u0131nda bir fark yoktur. Fark ba\u015fka bir \u015feydedir. De\u011fi\u015fik bir de\u011ferde s\u00f6z konusudur farkl\u0131l\u0131k. Sonu\u00e7ta var\u0131lacak yerde fark vard\u0131r.<\/p>\n

“Yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, size eksiksiz olarak verilecektir. O zaman kim ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa… O, ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Budur \u00fczerinde ayr\u0131l\u0131k s\u00f6z konusu olan “de\u011fer”. Falana falandan farkl\u0131 muamele yap\u0131lmas\u0131 gereken korkun\u00e7 “sonu\u00e7” budur..<\/p>\n

“…Kim Cehennem ate\u015finden uzak tutulur da Cennet’e konursa o, ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Ayet-i kerimede ge\u00e7en “Zuhziha” kelimesi, vurgusu, kelime yap\u0131s\u0131 ve kal\u0131c\u0131 etkisiyle bizzat anlam\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Sanki ate\u015fin yakla\u015fan\u0131 yutacak ve girdab\u0131na alacak bir cazibesi varm\u0131\u015f da onu azar azar bu azg\u0131n cazibeden \u00e7ekip uzakla\u015ft\u0131racak birine ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Kim ate\u015fin bu girdab\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rma imkan\u0131na sahip olur, ate\u015fin \u00e7ekicili\u011finden kurtar\u0131l\u0131p Cennet’e sokulursa ku\u015fkusuz o insan kurtulmu\u015ftur.<\/p>\n

G\u00fc\u00e7l\u00fc bir tablo… aksine, canl\u0131 bir sahne… \u0130\u00e7inde hareket, alem ve \u00e7ekicilik yok mu? Nefis, kendisini g\u00fcnah\u0131n \u00e7ekicili\u011finden \u00e7ekip uzakla\u015ft\u0131racak birine muhta\u00e7 de\u011fil midir? Kesinlikle evet. \u0130\u015fte onun ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 budur. \u0130nsan -s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ve daimi uyan\u0131kl\u0131k i\u00e7inde bulunmas\u0131na ra\u011fmen- Allah’\u0131n l\u00fctfu olmadan amellerinde hep kusur etmez mi? Evet, i\u015fte onun ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 budur. Allah’\u0131n l\u00fctfu insana ula\u015f\u0131nca ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur b\u00f6ylece.<\/p>\n

“…D\u00fcnya hayat\u0131 aldat\u0131c\u0131 bir metadan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir.”<\/p>\n

D\u00fcnya hayat\u0131 bir metad\u0131r. Ancak ger\u00e7ek bir meta de\u011fil, uyan\u0131kl\u0131k ve intibah meta\u0131 de\u011fil, aldat\u0131c\u0131 bir metad\u0131r. \u0130nsan\u0131 aldat\u0131p ger\u00e7ek bir met\u00e2 oldu\u011funu vehmettiren bir met\u00e2. Ya da aldanma ve hileye sebep olan bir meta. Ger\u00e7ek meta ise, elde etmek i\u00e7in \u00e7aba sarf etmeyi hakeden metad\u0131r. \u0130\u015fte orada! Ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131ldaktan sonra Cennet’le kurtulu\u015ftur.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek, nefiste yeredince, nefis, hayata sar\u0131lma hikayesini hesab\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131nca, -her haluk\u00e2rda her nefis \u00f6l\u00fcm\u00fc tadaca\u011f\u0131ndan- aldat\u0131c\u0131 ve ge\u00e7ici meta hikayesini bir kenara at\u0131nca… Bu esnada y\u00fcce Allah, m\u00fcminlere kendilerini bekleyen mal ve can hususundaki s\u0131namadan s\u00f6z etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k ruhlar\u0131 imtihana haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

“Mallar\u0131n\u0131z ve canlar\u0131n\u0131z konusunda kesinlikle deneneceksiniz. Gerek kitap ehlinden, gerekse m\u00fc\u015friklerden bir\u00e7ok incitici s\u00f6z i\u015fiteceksiniz. E\u011fer (bunlara kar\u015f\u0131) sabreder ve Allah’tan korkarsan\u0131z bu tutum azimlili\u011finizin, kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bir belirtisidir.”<\/p>\n

Akidelerin ve davetlerin kural\u0131 budur. \u0130mtihan ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Mal ve can hususunda eziyet \u00e7ekmek zorunludur. Sab\u0131r, diren\u00e7 ve kararl\u0131l\u0131ktan ba\u015fka se\u00e7enek yoktur.<\/p>\n

Cennet’e giden yol budur. Ku\u015fkusuz Cennet tuzaklarla \u00e7evrilmi\u015ftir, nitekim ate\u015f de \u015fehvetlerle…<\/p>\n

Bu davay\u0131 y\u00fcklenip gereklerini yerine getirecek bir kitle olu\u015fturmak i\u00e7in ba\u015fka yol da s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu kitleyi e\u011fitmek, iyilik, kuvvet ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k gibi gizli y\u00f6nlerini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ba\u015fvurulacak yol budur. Bu sorumluluklar\u0131 pratik olar\u00e0k uygulamak insan ve hayat\u0131n hakikatini \u00f6\u011frenmek i\u00e7in tek \u00e7\u0131kar yol budur.<\/p>\n

Bunun nedeni, davaya inananlar\u0131n kararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 tesbit etmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc davay\u0131 y\u00fcklenip ondan dolay\u0131 sabredecek g\u00fcvenilir ki\u015filer onlard\u0131r.<\/p>\n

Bu u\u011furda \u00e7ektikleri i\u015fkence ve imtihanlar, onun yolunda verdikleri \u015ferefli ve sayg\u0131n kurbanlar, davan\u0131n \u015ferefli ve sayg\u0131n olmas\u0131 i\u00e7indir.. \u00c7\u00fcnk\u00fc durum ne olursa olsun bundan sonra ondan sapmalar\u0131 s\u00f6z konusu olmaz.<\/p>\n

Bir de dava ve davet\u00e7inin temelinin sa\u011flam olmas\u0131 i\u00e7indir bu. \u00c7\u00fcnk\u00fc gizli g\u00fc\u00e7leri ortaya \u00e7\u0131karan, geli\u015ftiren, bir noktada yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131p y\u00f6nlendiren diren\u00e7tir. Yeni davalar, k\u00f6klerinin sa\u011flamla\u015f\u0131p derinle\u015fmesi ve f\u0131trat\u0131n derinliklerinde ki m\u00fcmbit topra\u011fa ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in b\u00f6ylesi g\u00fc\u00e7leri edinmek zorundad\u0131r.<\/p>\n

Hayat\u0131 ve cihad\u0131 pratik olarak uygulamayan davet\u00e7ilerin bizzat kendi hakikatlerini, be\u015fer nefsinin gizliliklerini kitle ve toplumlar\u0131n hakikatini \u00f6\u011frenmeleri i\u00e7in de bir ara\u00e7t\u0131r bu. B\u00f6ylece onlar davalar\u0131n\u0131n ilkeleriyle, kendi nefislerinde ve t\u00fcm insanlar\u0131n nefislerindeki \u015fehvetlerinin nas\u0131l dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Nefislerde \u015feytan\u0131n etkiledi\u011fi a\u00e7\u0131klar\u0131, yolun kaygan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n izlerini \u00f6\u011frenirler.<\/p>\n

Sonra Allah’a… O’na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n en sonunda bunda bir iyili\u011fin bulundu\u011funu, O’na inananlar\u0131n bunca eziyetlerle kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen direnmelerini sa\u011flayan bir s\u0131rr\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramalar\u0131 da ama\u00e7lanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durumda, O’na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar dalga dalga O’na d\u00f6neceklerdir sonunda.<\/p>\n

Davalar\u0131n kural\u0131 budur.. Kararl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimselerden ba\u015fl\u0131cas\u0131, zorluklara sabretmek, ac\u0131 sars\u0131nt\u0131lar esnas\u0131nda Allah’tan korkmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek. Haks\u0131zl\u0131k edip haktan uzakla\u015fmaktan y\u00fcz \u00e7evirmek, Allah’\u0131n rahmeti hususunda \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmamak, zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131ndan \u00fcmitsiz olmamak… B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kararl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimselerden ba\u015fkas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiremez.<\/p>\n

“Allah’tan korkarsan\u0131z bu tutum azimlili\u011finizin, kesin kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n bir belirtisidir.”<\/p>\n

Medine’deki m\u00fcsl\u00fcman kitle, kendisini bekleyen fedak\u00e2rl\u0131k ve ac\u0131lar\u0131 \u00e7evrelerindeki ehl-i kitaptan ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131 m\u00fc\u015friklerden g\u00f6recekleri can ve mala gelecek musibeti b\u00f6yle \u00f6\u011freniyordu. Buna ra\u011fmen yoluna devam ediyordu. Da\u011f\u0131lmadan, karars\u0131zl\u0131k g\u00f6stermeden, \u00f6k\u00e7elerinin \u00fczerinden geriye d\u00f6nmeden… \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar her nefisin \u00f6l\u00fcm\u00fc tadaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fccretlerin \u00f6denece\u011fi zaman\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc oldu\u011funu, o g\u00fcn ate\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p Cennet’e sokulan\u0131n kurtulaca\u011f\u0131n\u0131, \u00fczerinde durduklar\u0131 \u015fu kat\u0131 ve belirgin yery\u00fcz\u00fcndeki ve y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri \u015fu amaca ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve a\u00e7\u0131k yoldaki `hayat\u0131n aldat\u0131c\u0131 bir metadan ba\u015fka bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fc dava adamlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde her zaman kat\u0131 ve belirgindir. Amaca ula\u015fmak i\u00e7in tutulacak yol, her insan\u0131n g\u00f6rebilece\u011fi \u015fekilde a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu davan\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 as\u0131rlar ve nesiller boyu s\u00fcregelen d\u00fc\u015fmanlard\u0131r. As\u0131rlar ve nesillerden beri ona kar\u015f\u0131 tuzaklar\u0131n\u0131 kurmaya devam ediyorlar. Kur’an da o Kur’an’d\u0131r.<\/p>\n

Zaman\u0131n de\u011fi\u015fmesiyle, imtihan ve fitne ara\u00e7lar\u0131, m\u00fcsl\u00fcman kitleye kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan propaganda y\u00f6ntemleri, ki\u015filiklerine, hedeflerine ve gayelerine ili\u015fkin duyup \u00e7ektikleri eziyetlerin \u015fekli de\u011fi\u015fir, ancak, kural birdir:<\/p>\n

“Mallar\u0131n\u0131z ve canlar\u0131n\u0131z konusunda kesinlikle deneneceksiniz. Gerek kitap ehlinden gerekse m\u00fc\u015friklerden bir\u00e7ok incitici s\u00f6z i\u015fiteceksiniz.”<\/p>\n

Sure, ehl-i kitap ve m\u00fc\u015friklerin bir\u00e7ok tuzaklar\u0131n\u0131 ve bazan davan\u0131n temelleri ve hakikati bazan da inananlar ve \u00f6nderlerine ili\u015fkin kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve ku\u015fkuland\u0131rma amac\u0131yla yayd\u0131klar\u0131 bir\u00e7ok propaganda \u015fekillerini i\u00e7ermektedir. Bu propaganda \u015fekilleri zamanla de\u011fi\u015fir. Yeni propaganda ara\u00e7lar\u0131n\u0131n icad\u0131yla renklenir. Ancak hepsi de \u0130sl\u00e2m’a, inan\u00e7 temellerine, m\u00fcsl\u00fcman kitleye ve onun \u00f6nderli\u011fine y\u00f6neltilir. Y\u00fcce Allah’\u0131n ilk m\u00fcsl\u00fcman kitleye g\u00f6sterdi\u011fi ve onlar i\u00e7in yolun \u00f6zelli\u011fini ve yolda pusuya yatm\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n niteliklerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r hi\u00e7 biri.<\/p>\n

Bu Kur’an\u00ee direktif; bu akideyle hareket etmeye ve yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n metodunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7aba sarf etmeye ba\u015flayan ve b\u00f6ylece hedeflerini \u015fa\u015f\u0131rtmak ve ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmak i\u00e7in aleyhlerinde hile, fitne ve propaganda y\u00f6ntemleri ile biraraya gelenleri \u00f6\u011fretmek ve m\u00fcsl\u00fcmana fonksiyonunu nas\u0131l yerine getirece\u011fini \u00f6\u011fretmektedir. Bu Kur’an\u00ee direktif, davan\u0131n, davay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme y\u00f6nteminin ve yol boyunca pusuda bekleyen d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n tabiat\u0131n\u0131, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirmeye ve Allah’\u0131n bu vaadleriyle y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde kalplerine g\u00fcven duygusunu serpmeye devam etmektedir. B\u00f6ylece eziyet etmek i\u00e7in \u00fczerine kurtlar\u0131n \u00fc\u015f\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, propagandalar\u0131yla havlad\u0131klar\u0131 ve imtihan ve fitneye maruz b\u0131rakt\u0131klar\u0131 zaman bu yolu takip ettiklerinin belirtisi ve g\u00f6rd\u00fckleri \u015feylerin yoldaki i\u015faretler oldu\u011funu bilirler.<\/p>\n

Bu y\u00fczden m\u00fcsl\u00fcmanlar aleyhlerindeki imtihan, fitne, bo\u015f iddia, ho\u015flan\u0131lmayan ve eziyet verici \u015feyler i\u015fittik\u00e7e sevinirler… Bunlarla sevinirler; \u00e7\u00fcnk\u00fc, \u00f6nceden y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine vasfetti\u011fi yolu takip ettiklerine iyice inan\u0131rlar. Sab\u0131r ve takvan\u0131n, yol az\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu da bilirler. O zaman t\u00fcm hile ve karga\u015falar onlar\u0131n yan\u0131nda bo\u015fa \u00e7\u0131kar. \u0130mtihan ve i\u015fkenceler \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kal\u0131r. Vaadedilen yolda belirlenen hedefe do\u011fru yol al\u0131rlar. Sab\u0131r ve takva ile… Kararl\u0131l\u0131k ve sebat ile…<\/p>\n

Bundan sonra Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ehl-i kitab\u0131n kendilerine kitap verildi\u011fi g\u00fcn Allah’la yapt\u0131klar\u0131 ahde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131, kitab\u0131 ihmal etmeleri, istedikleri zaman kendilerine emanet edilen \u015feyi saklamalar\u0131ndaki tav\u0131rlar\u0131n\u0131 if\u015fa etmektedir.
\n187- Hani Allah, kendilerine kitap verilenlerden “Bu kitab\u0131 insanlara mutlaka a\u00e7\u0131klayacaks\u0131n\u0131z, onu asla saklamayacaks\u0131n\u0131z ” diye s\u00f6z alm\u0131\u015ft\u0131. Fakat onlar bu s\u00f6zlerine s\u0131rt \u00e7evirerek o kitab\u0131 birka\u00e7 paraya satt\u0131lar. Alm\u0131\u015f olduklar\u0131 o kar\u015f\u0131l\u0131k ne k\u00f6t\u00fc bir \u015feydir!<\/strong><\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 ehl-i kitab\u0131n -\u00f6zellikle yahudilerin- bir\u00e7ok davran\u0131\u015f ve s\u00f6zlerini i\u00e7ermektedir. Bu davran\u0131\u015f ve s\u00f6zlerin en belirgini, dinin anlam\u0131, \u0130sl\u00e2m’\u0131n do\u011frulu\u011fu, onun ve \u00f6nceki dinlerin aras\u0131ndaki temel ilkelerin birli\u011fi, \u0130sl\u00e2m’\u0131n onlar\u0131, onlar\u0131n da \u0130sl\u00e2m’\u0131 tasdik etmeleri hususunda kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve ku\u015fku meydana getirmek i\u00e7in bildikleri hakk\u0131 gizleyip bat\u0131lla \u00f6rtmeleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tevrat ellerindeydi. Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) getirdiklerinin, hakk oldu\u011funu ve Tevrat’la ayn\u0131 kaynaktan geldi\u011fini biliyorlard\u0131…<\/p>\n

\u015eu anda y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine kitap verirken onu insanlara a\u00e7\u0131klamak, tebli\u011f etmek, gizleyip saklamak \u00fczere s\u00f6z ald\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131nsa Allah’a verdikleri bu s\u00f6z\u00fc kulak ard\u0131 ettikleri de ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca konumlar\u0131n\u0131n \u00e7irkinli\u011fi son noktaya var\u0131yor… \u0130fade, ihmallerini ve verdikleri s\u00f6ze kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131racak bir harekette temsil etmektedir..<\/p>\n

“…Bu s\u00f6zlerine s\u0131rt \u00e7evirerek”<\/p>\n

\u00dcstelik onlar bu i\u011fren\u00e7 davran\u0131\u015f\u0131 az bir de\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131lar:<\/p>\n

“O kitab\u0131 birka\u00e7 paraya satt\u0131lar.”<\/p>\n

Bu \u015fey yery\u00fcz\u00fc mallar\u0131ndan bir mal, din adamlar\u0131n\u0131n ki\u015fisel ya da yahudilerin ulusal \u00e7\u0131kar\u0131d\u0131r. Hepsi de az bir de\u011ferdir. \u0130sterse t\u00fcm zamanlar\u0131 kapsayacak yery\u00fcz\u00fc egemenli\u011fi olsun. Bu de\u011fer, Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaktan ne kadar uzakt\u0131r. Allah’\u0131n yan\u0131ndaki ile k\u0131yaslan\u0131nca ne kadar da de\u011fersizdir bu meta.<\/p>\n

“Alm\u0131\u015f olduklar\u0131 o kar\u015f\u0131l\u0131k ne k\u00f6t\u00fc bir \u015feydir.”<\/p>\n

Buhari kendi isnad\u0131yla \u0130bn-i Abbas’dan \u015f\u00f6yle rivayet etmektedir: Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) yahudilerden bir\u015fey sordu. Onlar da sordu\u011funu gizleyip ba\u015fkas\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Sonra da \u00e7\u0131k\u0131p O’na do\u011frusunu g\u00f6stermeyi, sordu\u011funu s\u00f6ylemeyi, bununla O’na kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnmeyi ve sordu\u011funa cevab\u0131 gizledikleri i\u00e7in sevinmeyi istediler. Bunun \u00fczerine \u015fu ayet nazil oldu:
\n188- Yapt\u0131klar\u0131na sevinen ve yapmad\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6v\u00fclmekten ho\u015flananlar var ya, sak\u0131n onlar\u0131n azaptan kurtulabileceklerini sanma, onlar\u0131 ac\u0131kl\u0131 bir azap beklemektedir,<\/strong><\/p>\n

Buhari’nin kendi isnad\u0131yla Ebu Said el Hudri’den nakletti\u011fi ba\u015fka bir rivayette \u015f\u00f6yle denir:<\/p>\n

“Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) d\u00f6neminde baz\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar, Resulullah sava\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ondan ayr\u0131l\u0131rlard\u0131. Ondan ayr\u0131l\u0131p sava\u015fa \u00e7\u0131kmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in de sevinirlerdi. Resulullah d\u00f6n\u00fcnce de \u00f6z\u00fcr bildirip yemin ederler ve yapmad\u0131klar\u0131 \u015feylerle \u00f6v\u00fcnmeyi severlerdi. Bunun \u00fczerine “Yapt\u0131klar\u0131na sevinen ve yapmad\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6v\u00fcnmekten ho\u015flananlar var ya, sak\u0131n onlar\u0131n azaptan kurtulabileceklerini sanma…” ayeti nazil oldu.<\/p>\n

Bir ayetin herhangi bir meselede inmi\u015f olmas\u0131 o meseleyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 anlam\u0131na gelmez. Genellikle benzeri olaylar meydana geldi\u011finde ayet delil getirilir ve bu konuda nazil olmu\u015ftur denir. Ya da ayetin olaya uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yine ayn\u0131 \u015fekilde, bu konuda nazil olmu\u015ftur denir. Bu y\u00fczden iki rivayet hakk\u0131nda kesin bir s\u00f6z s\u00f6yleyemiyoruz.<\/p>\n

Birinci rivayete g\u00f6re surenin ak\u0131\u015f\u0131nda ehl-i kitaptan ve onlara Allah’\u0131n insanlara a\u00e7\u0131klay\u0131p gizlememek \u00fczere verdi\u011fi kitaptan s\u00f6z edilmesi aras\u0131nda bir m\u00fcnasebet vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7e\u011fi gizleyen onlard\u0131r. \u00d6yle ki yalan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve m\u00fcfteri cevaplar\u0131yla \u00f6v\u00fcnmeyi de istiyorlar.<\/p>\n

\u0130kincisine gelince; surenin ak\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcnaf\u0131klardan s\u00f6z edilmektedir. Durumlar\u0131 da ayete uygun d\u00fc\u015fmektedir. Bu ayet, her toplumda olabilece\u011fi gibi Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun)d\u00f6neminde bulunan baz\u0131 tipleri tasvir etmektedir. G\u00f6r\u00fc\u015f bildirmenin sorumlulu\u011funu ve akidenin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini ta\u015f\u0131maktan aciz tipleri. Bunlar sava\u015ftan geri kal\u0131p otururlar.. \u015eayet sava\u015fanlar bozguna u\u011fray\u0131p yenilecek olursa, bu adamlar ba\u015flar\u0131n\u0131 dikle\u015ftirip kibirlenerek ak\u0131ll\u0131l\u0131k sa\u011flam ve ileri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck taslarlar. Sava\u015f\u00e7\u0131lar galip gelip ganimetler elde ettiklerinde ise, arkada\u015flar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 desteklediklerini belirtip zaferden kendilerine pay ay\u0131rarak yapmad\u0131klar\u0131 \u015feylerle \u00f6v\u00fcnmeyi severler.<\/p>\n

Bu tipler, insanlar aras\u0131ndaki korkak ve bo\u015f iddiac\u0131lardan bir \u00f6rnektir. Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131, bu \u00f6rne\u011fi birka\u00e7 kelime ile verip ge\u00e7iyor. \u00d6yle ki ifadenin parlakl\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r. Bu ifadenin \u00e7izgileri zaman i\u00e7inde hep kal\u0131c\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte Kur’an’\u0131n y\u00f6ntemi budur…<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, Resul\u00fc’ne bu insanlar\u0131n azaptan kurtulamayacaklar\u0131n\u0131 tetkikle bildirmekte ve onlar\u0131 bekleyen ac\u0131kl\u0131 azaptan kurtulmalar\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131 gibi bir yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir…<\/p>\n

“…Sak\u0131n onlar\u0131n azaptan kurtulabileceklerini sanma.”<\/p>\n

Onlar\u0131 bu \u015fekilde tehdit eden, g\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmran\u0131 ve her\u015feye g\u00fcc\u00fc yeten Allah’t\u0131r. O halde kurtulu\u015f nerede? Ve nas\u0131l kurtulacaklar?<\/p>\n

189- G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn egemenli\u011fi Allah’\u0131n tekelindedir. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc her\u015feye yeter.<\/strong><\/p>\n

Bu konu \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temellerini ihtiva eden son bahistir. Ehl-i kitap, m\u00fcnaf\u0131k ve m\u00fc\u015friklerle giri\u015filen m\u00fccadelede bu temellerin yerle\u015fmesi, karanl\u0131k ve kapal\u0131l\u0131ktan kurtulmas\u0131, bu ilah\u00ee metodun tabiat\u0131n\u0131n mal ve cana y\u00fckledi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri nas\u0131l yerine getirece\u011fini vermektedir. Ayr\u0131ca m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bollukta ve darl\u0131kta imtihan\u0131 nas\u0131l kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 ve bu akide ve O’nun mal ve cana y\u00fckledi\u011fi \u00f6nemli sorumluluklar i\u00e7in nas\u0131l her\u015feyden soyutlanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesi gibi hususlarda surenin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi konular\u0131 daha \u00f6nce i\u015fledik.<\/p>\n

\u015eu anda, konular\u0131 ve \u00fcsluplar\u0131yla birbiriyle uygunluk arzeden yukar\u0131daki konularla i\u00e7erik ve tarz bak\u0131m\u0131ndan uygunluk arzeden surenin son bir -ya da birka\u00e7- hususu gelmektedir.<\/p>\n

Derin bir ger\u00e7e\u011fi de beraberinde getirmektedir bu son konu: Ku\u015fkusuz bu evrenin kendisi, iman\u0131n kan\u0131t ve i\u015faretlerini i\u00e7eren apa\u00e7\u0131k bir kitapt\u0131r. \u00d6tesinde kendisini hikmetle idare eden bir ele i\u015faret etmektedir. D\u00fcnya hayat\u0131ndan sonra ahiret hayat\u0131n\u0131n oldu\u011funu, hesap ve cezan\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fini ilham ettirmektedir. Ancak, insanlardan; bu a\u00e7\u0131k kitaba ve bu g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 i\u015faretlere g\u00f6zlerini kapay\u0131p anlamaks\u0131z\u0131n bakmayan “ak\u0131l sahipleri” bu kan\u0131tlar\u0131 kavrayabilir, bu ayetleri okuyabilir, bu hikmeti g\u00f6rebilir ve bu ilhamlar\u0131 i\u015fitebilir.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek; “evren”e, onunla “insan” f\u0131trat\u0131 aras\u0131ndaki sa\u011flam ba\u011fa, evrenin f\u0131trat\u0131yla insan f\u0131trat\u0131 aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc uygunlu\u011fa, \u015fu evrenin bir y\u00f6nden yarat\u0131c\u0131s\u0131na ve di\u011fer y\u00f6nden kendisini bir “gaye”, “hikmet” ve “ama\u00e7”la y\u00f6neten yasaya i\u015faret etti\u011fine ili\u015fkin \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temellerinden birini temsil etmektedir. Bu ger\u00e7ek, insan\u0131n “evren” ve evrenin “ilah\u0131” kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumunu belirlemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda bu, varl\u0131k hakk\u0131ndaki \u0130sl\u00e2m\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin temel noktalar\u0131ndan biridir de.<\/p>\n

Konunun devam\u0131nda bu ger\u00e7e\u011fi y\u00fcce Allah’\u0131n ak\u0131l sahiplerine verdi\u011fi cevap takip etmektedir. Ki, o ak\u0131l sahiplerini d\u00fcnya mal\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye ve ger\u00e7ek m\u00fcminlerin \u00f6nemsemeleri gereken ahiret m\u00fckafat\u0131ndaki kal\u0131c\u0131 de\u011ferleri a\u00e7\u0131klamakla beraber onlar\u0131 \u00e7aba sarf etmeye, cihada, fedak\u00e2rl\u0131k yapmaya, sabretmeye ve a\u00e7\u0131k evren kitab\u0131nda hu\u015fu i\u00e7inde yapt\u0131klar\u0131 geziden edindikleri iman\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeye y\u00f6neltmek \u015feklinde olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Surede uzunca s\u00f6z edilen ehl-i kitap ve onlar\u0131n m\u00fcminler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumlar\u0131na atfen \u015fu son b\u00f6l\u00fcmde, m\u00fcminlerden bir gruba ve onlara uygun m\u00fckafattan s\u00f6z edilmektedir. Bu grubun, a\u00e7\u0131k evren kitab\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki “ak\u0131l sahipleri”nin olu\u015fturdu\u011fu sahneye ve hu\u015fuyla yapt\u0131klar\u0131 duaya uygun hu\u015fu vas\u0131flar\u0131 ile surede \u00f6zellikleri sunulan \u015fu ehl-i kitap gibi Allah’\u0131n ayetlerini az bir de\u011fere satmaktan Allah’a kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 haya s\u0131fatlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonra, m\u00fcsl\u00fcman kitleye y\u00f6nelik ilah\u00ee direktifleri \u00f6zetleyen, arzulanan s\u0131fatlar\u0131 ile onlarla kurtulabilecekleri belirlenmi\u015f y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini \u00f6zetleyen son ayet gelmektedir:<\/p>\n

“Ey iman edenler, sabredin, sab\u0131rda yar\u0131\u015f\u0131n, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olun ve Allah’tan korkun ki, kurtulas\u0131n\u0131z.”
\n190- G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbirini kovalay\u0131\u015f\u0131nda derin d\u00fc\u015f\u00fcnceliler i\u00e7in bir\u00e7ok ibret dersi vard\u0131r.<\/p>\n

191- Onlar ayakta, otururken ve yatarken Allah’\u0131 anarlar; g\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 hakk\u0131nda kafa yorarlar ve derler ki; “Ey Rabbimiz, sen bu evreni bo\u015funa yaratmad\u0131n, sen (b\u00f6yle bir anlams\u0131zl\u0131ktan) m\u00fcnezzehsin, bizi Cehennem azab\u0131ndan koru!<\/p>\n

192- Ey Rabbimiz, sen birini Cehennem’e at\u0131nca onu peri\u015fan edersin. Zalimlerin hi\u00e7bir yard\u0131m edeni yoktur.<\/p>\n

193- Ey Rabbimiz, biz “Rabbinize inan\u0131n\u0131z ” diye seslenen bir davet\u00e7inin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 i\u015fittik ve hemen iman ettik. Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 affeyle, kusurlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6rt ve iyiler ile birlikte can\u0131m\u0131z\u0131 al.<\/p>\n

194- Ey Rabbimiz, peygamberlerinin a\u011fz\u0131ndan vaad ettiklerini bize ver, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc bizi peri\u015fan etme, ku\u015fku yok ki sen s\u00f6z\u00fcnden caymazs\u0131n.”<\/strong><\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015findeki deliller nelerdir? Ayakta, otururken, yanlar\u0131 \u00fczerine yatarken Allah’\u0131 anan ak\u0131l sahiplerine, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131y\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken g\u00f6r\u00fcnen deliller nelerdir? Bu delileri d\u00fc\u015f\u00fcnmek ile Allah’\u0131 ayakta, otururken ve yan\u0131 \u00fczerine yatarken anmak aras\u0131ndaki ili\u015fki nedir? Bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekten “Ey Rabbimiz sen bu evreni bo\u015funa yaratmad\u0131n, sen b\u00f6yle bir anlams\u0131zl\u0131ktan m\u00fcnezzehsin, bizi Cehennem azab\u0131ndan koru…” diye devam eden al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve \u00fcrpertici duaya ge\u00e7i\u015f nas\u0131l meydana geliyor?<\/p>\n

\u0130fade burada, sa\u011flam bir idrakin, evrenin etkileyici olaylar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve g\u00f6zler ile d\u00fc\u015f\u00fcncelerin istifadesine sunulmu\u015f, gece ve g\u00fcnd\u00fczle evrenin pro\u011fram\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f bu etkenlere sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kar\u015f\u0131l\u0131k veri\u015fini canl\u0131 bir tablo \u015feklinde \u00e7izmektedir..<\/p>\n

Kur’an’a Kerim kalpleri ve bak\u0131\u015flar\u0131 tekrar tekrar tetkik ederek, sayfalar\u0131 durmadan \u00e7evrilen \u015fu a\u00e7\u0131k kitaba y\u00f6neltmektedir. Bu kitab\u0131n her sayfas\u0131nda duyguland\u0131r\u0131c\u0131 deliller belirmektedir. \u015eu kitab\u0131n sayfalar\u0131 ve \u015fu yap\u0131n\u0131n “pl\u00e2n”\u0131 bir Yaradan\u0131 i\u015faret eder. Bu ger\u00e7e\u011fi duyumsamakla sa\u011flam f\u0131tratta bir co\u015fku ve \u015fu evreni var eden, ona bu ger\u00e7e\u011fi yerle\u015ftiren yarat\u0131c\u0131ya her an sevgi ve korku beslemekle beraber O’nun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k verme i\u015ftiyak\u0131n\u0131 da harekete ge\u00e7irir. Ak\u0131l sahipleri.. Sa\u011flam bir idrake sahip bulunanlar.. Evet onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n varl\u0131klar alemindeki ayetlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in g\u00f6zlerini a\u00e7arlar. Aralar\u0131na engeller koymazlar.. Kendileriyle \u015fu ayetler aras\u0131ndaki ge\u00e7itleri kapatmazlar. Ayakta iken, otururken ve yanlar\u0131 \u00fczerinde yatarken kalplerini Allah’a y\u00f6neltirler. B\u00f6ylece g\u00f6zleri a\u00e7\u0131l\u0131r, idrakleri ayd\u0131nlan\u0131r, insan kalbi ile \u015fu varl\u0131k alemindeki yasalar\u0131n aras\u0131n\u0131 birle\u015ftiren ilham sayesinde y\u00fcce Allah’\u0131n varl\u0131k alemine yerle\u015ftirdi\u011fi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131p varl\u0131k amac\u0131n\u0131, meydana geli\u015f nedenini ve f\u0131trat\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrarlar.<\/p>\n

G\u00f6kler ve yer sahnesi. Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fim sahnesi… Evet g\u00f6zlerimizi, kalplerimizi ve idraklerimizi O’nun i\u00e7in iyice a\u00e7sak, g\u00f6zlerin ilk defa g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yeni bir sahne gibi alg\u0131lasak, duygular\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi donukluktan ve tekrar\u0131n neden oldu\u011fu s\u00f6n\u00fckl\u00fckten kurtarsak; bak\u0131\u015flar\u0131m\u0131z titreyecek, duygular\u0131m\u0131z sars\u0131lacakt\u0131r. G\u00f6z, kalp ve idraklerimiz, buradaki ahengin \u00f6tesinde bu uygunlu\u011fu bah\u015feden bir elin; bu d\u00fczenin \u00f6tesinde, planlay\u0131c\u0131 bir akl\u0131n; bu y\u00f6netimin \u00f6tesinde de\u011fi\u015fmez bir yasan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyumsayacakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hile, rast gele ve bo\u015f olmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131layacakt\u0131r.<\/p>\n

Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn, g\u00fcne\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n kendi ekseni etraf\u0131nda d\u00f6nmesinden kaynaklanan iki g\u00f6r\u00fcnt\u00fc oldu\u011funu ve g\u00f6kler ve yerdeki uyumun “\u00e7ekim” ya da \u00e7ekim d\u0131\u015f\u0131 bir \u015feyden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz ola\u011fan\u00fcst\u00fc varl\u0131k sahnesi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki heyecan\u0131m\u0131z\u0131 azaltmaz. Bunlar do\u011frulanm\u0131\u015f ya da do\u011frulanmam\u0131\u015f varsay\u0131mlard\u0131r. Ve o, her iki halde de \u015fu varl\u0131k harikas\u0131n\u0131 ve kendisine h\u00fckmeden ve kendisini koruyan harikul\u00e2de ince yasalar\u0131 kar\u015f\u0131lamada \u00f6ne at\u0131lmaz, geride de kalmaz. Bu yasalar -ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 insanlar\u0131n yan\u0131nda isimleri ne olursa olsun- g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015findeki g\u00fc\u00e7 ve hakk\u0131n i\u015faretidirler..<\/p>\n

Kur’an’\u0131n \u00fcslubu, ak\u0131l sahiplerinin \u015fuurlar\u0131nda; yer ile g\u00f6klerin yarat\u0131l\u0131\u015f sahnesi ile gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fimi ile kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n neden oldu\u011fu ruhsal hareketlenmenin ad\u0131mlar\u0131n\u0131 ince bir tasvirle tablola\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda evrenle birlikte hareket etmede, onunla kendi diliyle konu\u015fmada, f\u0131trat\u0131 ve hakikati ile cevapla\u015fmada, i\u015faret ve ilhamlar\u0131yla \u015fekillenmede kalplere sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir metod g\u00f6steren duygular\u0131 bar\u0131nd\u0131ran bir tablodur. B\u00f6ylece a\u00e7\u0131k kainat kitab\u0131ndan, Allah’a, yaratt\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131 m\u00fcmin insan i\u00e7in bir “marifet” kitab\u0131 meydana getirmektedir.<\/p>\n

Bu tasvir \u00f6ncelikle kalbin “Onlar ayakta, otururken ve yatarken Allah’\u0131 anarlar.” Allah’\u0131n zikrine ve O’na ibadet etmeye y\u00f6neli\u015fi ile g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi birle\u015ftirmektedir. B\u00f6ylece bu, tefekk\u00fcr\u00fc ibadet konumuna getirir ve onu zikir sahnesinin bir par\u00e7as\u0131 kabul eder. \u0130ki hareketin aras\u0131n\u0131n birle\u015ftirilmesiyle iki \u00f6nemli ger\u00e7e\u011fe i\u015faret edilmi\u015f oluyor.<\/p>\n

Birincisi, Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek, a\u00e7\u0131k evren kitab\u0131n\u0131 incelemek ve evreni harekete ge\u00e7iren ve bu kitab\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiren y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131c\u0131 elini ara\u015ft\u0131rman\u0131n, samimi bir ibadet ve i\u00e7tenlikli bir zikir oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fidir. Evrenin projesini, kanun ve s\u00fcnnetlerini; g\u00fc\u00e7leri, potansiyelleri ile s\u0131r ve enerjilerini ara\u015ft\u0131ran varl\u0131k bilimleri, \u015fu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp O’nun \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve l\u00fctfunu kavrayacak d\u00fczeye ula\u015fsalard\u0131; hemen \u015fu evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131na kulluk etmeye ve O’na dua etmeye ba\u015flarlard\u0131. Hayat b\u00f6ylece bu bilimlerle istikamet bulur ve Allah’a y\u00f6nelirdi. Ancak materyalist kafir e\u011filim, evrenle yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n, varl\u0131k bilimleriyle ezeli ve ebedi hakikatlerin aras\u0131n\u0131 kesmektedir. Bu y\u00fczden -Allah’\u0131n insana en g\u00fczel ba\u011f\u0131\u015f\u0131 olan- bilim, k\u00e2firler taraf\u0131ndan insana musallat olan zorba bir sald\u0131rgan gibi onu ruhsal bir bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/p>\n

\u0130kincisi, Allah’\u0131n evrendeki i\u015faretleri, O’nu zikreden ve O’na kullukta bulunandan ba\u015fkas\u0131na ilham verici ger\u00e7eklikleriyle g\u00f6r\u00fcnmeyeceklerdi. G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fimini d\u00fc\u015f\u00fcnerek ayakta, oturarak ve yan\u0131 \u00fczere yatarken Allah’\u0131 ananlar\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131na; g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fiminde gizli b\u00fcy\u00fck ger\u00e7eklerin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bunun \u00f6tesinde onlar\u0131n kurtulu\u015f, iyilik ve esenli\u011fe ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ilahi metoda ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle yetinip -bu iman ba\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n- varl\u0131k alemindeki baz\u0131 g\u00fc\u00e7lerin s\u0131rr\u0131na ula\u015fanlara gelince, onlar ula\u015ft\u0131klar\u0131 bu s\u0131rlarla hayat\u0131 ve kendilerini mahvetmektedirler.. Hayatlar\u0131n\u0131 u\u011fursuz bir cehenneme ve bo\u011fucu bunal\u0131mlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedirler. Bu halleriyle de giderek Allah’\u0131n \u00f6fkesine ve azab\u0131na d\u00fc\u00e7ar olurlar.<\/p>\n

Bunlar, Kur’an’\u0131n “ak\u0131l sahipleri”nin kar\u015f\u0131lay\u0131\u015f, kar\u015f\u0131l\u0131k veri\u015f ve ba\u011fl\u0131l\u0131k kurma an\u0131 i\u00e7in \u00e7izdi\u011fi \u015fu surenin sundu\u011fu birbirinden ayr\u0131lmaz iki durumdur. Bu kar\u015f\u0131l\u0131k verme, etkilenme ve ara\u015ft\u0131rmay\u0131 somutla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi kalbin ar\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, ruhun berrakl\u0131\u011f\u0131n\u0131, idrakin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve alg\u0131lamaya haz\u0131rlan\u0131\u015f\u0131n\u0131 da somutla\u015ft\u0131ran bir and\u0131r.<\/p>\n

Bu bir kulluk an\u0131d\u0131r. Bu \u00f6zelli\u011fiyle de bulu\u015fma ve kar\u015f\u0131la\u015fma an\u0131d\u0131r. Bu anda en b\u00fcy\u00fck varl\u0131k i\u015faretlerini kavrama yetene\u011finin bulunmas\u0131 yaln\u0131zca g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fimini d\u00fc\u015f\u00fcnmenin gizli ger\u00e7ekleri ilham ettirmesi ve bunlar\u0131n gereksiz yahut bo\u015f yarat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavratmas\u0131 garip de\u011fildir. Bu y\u00fczden do\u011frudan do\u011fruya bulu\u015fma an\u0131na ge\u00e7iliyor:<\/p>\n

“Ey Rabbimiz, sen bu evreni bo\u015funa yaratmad\u0131n. Sen (b\u00f6yle bir anlams\u0131zl\u0131ktan) m\u00fcnezzehsin…”<\/p>\n

Bu evreni bo\u015funa yaratmad\u0131n, aksine hak \u00fczere yaratt\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc temeli hakt\u0131r. Konumu ve asl\u0131 hakt\u0131r. Ku\u015fkusuz \u015fu evrenin bir ger\u00e7ekli\u011fi vard\u0131r. Baz\u0131 filozoflar\u0131n dedi\u011fi gibi, “yokluk” de\u011fildir. Bir kanuna g\u00fcre hareket etmektedir. Ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fa b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. Bir amaca g\u00f6re hareket etmektedir. Rastlant\u0131ya terk edilmi\u015f de\u011fildir. Varl\u0131\u011f\u0131, hareketi ve amac\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bat\u0131l\u0131n bula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 Hakk’a tabidir.<\/p>\n

Bu kulluk, zikir ve bulu\u015fma bilinciyle g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fimini d\u00fc\u015f\u00fcnmekten “ak\u0131l sahipleri”nin kalplerine gelen ilk dokunu\u015ftur. Bu dokunu\u015f, duygular\u0131n\u0131 evrenin plan\u0131ndaki temel ger\u00e7ekle \u015fekillendirmekte, dillerini de bu evreni bo\u015funa yaratmaktan y\u00fcce Allah’\u0131 tesbih ve tenzih etme zikriyle ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Ey Rabbimiz, sen bu evreni bo\u015funa yaratmad\u0131n. Sen (b\u00f6yle bir anlams\u0131zl\u0131ktan) m\u00fcnezzehsin.”<\/p>\n

Sonra varl\u0131k alemindeki dokunu\u015flarla, ilhamlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ruhsal hareketler ardarda s\u0131ralanmaktad\u0131r.<\/p>\n

“…bizi Cehennem azab\u0131ndan koru… Ey Rabbimiz, sen birini Cehennem’e at\u0131nca onu peri\u015fan edersin. Zalimlerin hi\u00e7bir yard\u0131m edeni yoktur.”<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ardarda geli\u015findeki hakk\u0131 kavrama ile ate\u015f korkusuyla yap\u0131lan \u00fcrkek ve titrek duadan kaynaklanan \u00fcrperti aras\u0131ndaki vicdan\u00ee ili\u015fki nedir?<\/p>\n

Ku\u015fkusuz evrenin \u00f6z\u00fcnde ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcndeki hakk\u0131n anlam\u0131 -ak\u0131l sahipleri yan\u0131nda- burada bir \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn, plan\u0131n, hikmet ve amac\u0131n ve \u015fu gezegendeki insan hayat\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir hak ve adaletin varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.. O halde insanlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 hesaba \u00e7ekilip cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130\u00e7inde hak, adalet ve cezan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bu yurttan ba\u015fka bir yurdun varl\u0131\u011f\u0131 da zorunludur.<\/p>\n

Bu, f\u0131trat ve a\u00e7\u0131kl\u0131k mant\u0131\u011f\u0131ndan bir zincirdir ve ak\u0131l sahiplerinin duyular\u0131nda halkalar\u0131 b\u00f6ylesine seri yer almaktad\u0131r. Birdenbire hayallerinde ate\u015fin \u015feklini g\u00f6rmeleri ve ondan korumas\u0131 i\u00e7in Allah’a dua etmeleri bu y\u00fczdendir. Bu ayn\u0131 zamanda varl\u0131kta gizli ger\u00e7e\u011fi kavramakla birlikte ilk akla gelen duygudur da. Ve bu kesin g\u00f6r\u00fc\u015f sahibi olan “ak\u0131l sahipleri”nde meydana gelen bilin\u00e7 dalgalanmalar\u0131na ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir dikkat \u00e7ekmedir. Daha sonra dillerinden; bu uzun, m\u00fctevazi, \u00fcrkek, titrek, tevbek\u00e2r, tatl\u0131 na\u011fmeli, kafiyeli, ahenkli, s\u00f6z ve na\u011fmelerinden bir \u00e7\u00f6l \u0131l\u0131kl\u0131\u011f\u0131 y\u00fckselen dua d\u00f6k\u00fclmektedir.<\/p>\n

Ate\u015ften korumas\u0131 i\u00e7in Rabblerine y\u00f6neldiklerinde duyduklar\u0131 bu ilk \u00fcrpertinin \u00f6n\u00fcnde durmak lazam. Yani \u015fu s\u00f6zlere dikkat etmek gerekir:<\/p>\n

“Ey Rabbimiz, sen birini Cehennem’e at\u0131nca onu peri\u015fan edersin.. Zalimlerin hi\u00e7bir yard\u0131m edeni yoktur.”<\/p>\n

Bu da g\u00f6steriyor ki; ate\u015ften korkmalar\u0131 -her\u015feyden \u00f6nce- ate\u015f ehline isabet eden utan\u00e7tan korkmalar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Kendilerini saran bu ilk \u00fcrperti, ate\u015f ehline isabet eden al\u00e7akl\u0131ktan duyulan utanman\u0131n \u00fcrpertisidir. Bunun en b\u00fcy\u00fck nedeni Allah’a kar\u015f\u0131 duyulan hayad\u0131r. Ate\u015fin yakmas\u0131 konusunda ona kar\u015f\u0131 son derece duyarl\u0131d\u0131rlar. Ayr\u0131ca bu, Allah’a kar\u015f\u0131 hi\u00e7 kimsenin yard\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131na ve zalimler i\u00e7in bir yard\u0131mc\u0131n\u0131n bulunmayaca\u011f\u0131na olan g\u00fc\u00e7l\u00fc bilin\u00e7ten de kaynaklanmaktad\u0131r. Sonra bu m\u00fctevazi ve uzun duaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Ey Rabbimiz biz, `Rabbinize inan\u0131n’ diye seslenen bir davet\u00e7inin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 i\u015fittik ve hemen iman ettik. Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 affeyle, kusurlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6rt ve iyiler ile birlikte can\u0131m\u0131z\u0131 al.”<\/p>\n

Kalpler a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7a\u011fr\u0131y\u0131 alg\u0131lar alg\u0131lamaz kar\u015f\u0131l\u0131k verir. Bu derece \u015fiddetli bir duyarl\u0131l\u0131k uyan\u0131r i\u00e7lerinde. \u0130lk s\u00f6z ettikleri \u015fey de; eksiklikleri, g\u00fcnahlar\u0131 ve isyanlar\u0131 olur. G\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini \u00f6rtmesi ve iyilerle beraber canlar\u0131n\u0131 almas\u0131 i\u00e7in Rabblerine y\u00f6nelirler..<\/p>\n

Duadaki bu ihtiya\u00e7 g\u00f6lgesi, nefsin; \u015fehvetleri, g\u00fcnah ve hatalar\u0131yla giri\u015filen kapsaml\u0131 sava\u015fta, isti\u011ffara, g\u00fcnah ve masiyetten ar\u0131nmaya y\u00f6nelmek hususundaki surenin t\u00fcm g\u00f6lgeleriyle bir uyum olu\u015fturmaktad\u0131r.. Bu alanda giri\u015filen sava\u015fta kazan\u0131lan zafer, \u00f6ncelikle Allah ve iman d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla giri\u015filen meydan sava\u015f\u0131ndaki zaferi do\u011furmaktad\u0131r. Surenin t\u00fcm\u00fc uyum ve g\u00f6lgeleriyle eksiksiz ve tertipli bir b\u00fct\u00fcnl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Bu duan\u0131n sonunu; Allah’a y\u00f6neli\u015f, O’na \u00fcmit ba\u011flamak, O’na dayanmak ve O’nun, s\u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yard\u0131m istemek olu\u015fturmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Ey Rabbimiz, peygamberlerinin a\u011fz\u0131ndan, vaadetti\u011fini bize ver. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc bizi peri\u015fan etme. Ku\u015fku yok ki sen s\u00f6z\u00fcnden caymazs\u0131n.”<\/p>\n

Resullerin bildirdi\u011fi Allah’\u0131n vaadinin ger\u00e7ekle\u015fmesini istemek, s\u00f6z\u00fcnden d\u00f6nmeyen Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcne ba\u011flanmak ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc rezil olmaktan kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit etmek bu duada duyulan ilk \u00fcrpertiyle birle\u015fmek ve rezil olmaktan duyulan \u015fiddetli korkuya ve bu korkunun, duan\u0131n ba\u015f\u0131nda ve sonunda hat\u0131rlanma ve belirtilme gere\u011fine i\u015faret etmektedir. Ayr\u0131ca, bu kalplerin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, inceli\u011fine, berrakl\u0131\u011f\u0131na, Allah’tan duyduklar\u0131 korku ve hayalar\u0131na da i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn\u00fcyle dua, evrenin ilhamlar\u0131n\u0131n ve evrende gizli ger\u00e7e\u011fin na\u011fmelerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve a\u00e7\u0131k kalplerde meydana getirdi\u011fi do\u011fru ve derin tepkiyi somutla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Edeb\u00ee g\u00fczellik ve tarzdaki uygunluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fu dua kar\u015f\u0131s\u0131nda bir daha durmak zorunday\u0131z.<\/p>\n

Kur’an surelerinden herbirinin ayetlerinin belirgin kafiyeleri vard\u0131r. Kur’an kafiyeleri \u015fiirlerdeki gibi ayn\u0131 harften meydana gelmez. Aksine benze\u015fen ahenklerden olu\u015furlar. \u00d6rne\u011fin: 1-B\u00e2s\u0131r, H\u00e2kim, M\u00fcb\u00een, M\u00fcr\u00eeb, 2-Elb\u00e2b, Ebs\u00e2r, Enn\u00e2r, Kar\u00e2r, 3-Hafiyy\u00e2, \u015eakiyy\u00e2, \u015earkiyy\u00e2, \u015eey’\u00e2 vs. gibi.<\/p>\n

Birinci b\u00f6l\u00fcmdeki kafiyeler genellikle herhangi bir h\u00fck\u00fcm bildirirken kullan\u0131l\u0131r. \u0130kinciler, dua yerlerinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcler de k\u0131ssa ve hikayede kullan\u0131l\u0131rlar. \u00c2l-i \u0130mran suresinde, genellikle, birinci t\u00fcr kafiyeler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ki yerin d\u0131\u015f\u0131nda bu kural de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. Birinci de\u011fi\u015fiklik; i\u00e7inde dua bulunan surenin ba\u015f taraf\u0131nda, ikincisi de burada, bu yeni duada s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu da Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131ndaki e\u015fsiz ve edebi uygunluklar\u0131ndand\u0131r. Bu uzatmalar duaya; yak\u0131c\u0131 bir yumu\u015fakl\u0131k, istek, y\u00f6neli\u015f ve yakar\u0131\u015f atmosferine uygun bir ses g\u00fczelli\u011fi katmaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada bir ba\u015fka edebi sanat g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Bu sahnenin, yani g\u00f6k ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fimini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp inceleme sahnesinin sunulu\u015funa, a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r s\u00f6ylenen, uzun na\u011fmeli, derin vurgulu ve m\u00fctevazi dua uygun d\u00fc\u015fmektedir. Bu y\u00fczden sahnenin sunulu\u015funun; sinirler, kulaklar ve hayallerdeki duygu ve etkisi uzun s\u00fcrmektedir. \u0130\u00e7indeki tevazu, na\u011fme, y\u00f6neli\u015f ve \u00fcrperti sayesinde vicdanlar\u0131 etkilemektedir. Burada sahne Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131n\u0131n hedeflerinden birini ger\u00e7ekle\u015ftirecek \u015fekilde ibare ve na\u011fmesiyle birlikte uzamakta ve onun sanatsal \u00e7izgilerinden birini ger\u00e7ekle\u015ftirmektedir. Ard\u0131ndan ayetler, bu yakar\u0131\u015fa verilen cevap ve kar\u015f\u0131l\u0131kla s\u00fcr\u00fcp gitmektedir.
\n195- Rabbleri onlara cevap verdi ki; “Ben birbirinizden meydana gelmi\u015f bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturan sizlerden, erkek-kad\u0131n, hi\u00e7bir iyi amel i\u015fleyenin eme\u011fini bo\u015fa \u00e7\u0131karmam. Buna g\u00f6re g\u00f6\u00e7 edenlerin, yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclenlerin, benim yolumda eziyet \u00e7ekenlerin, sava\u015fanlar\u0131n ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin kusurlar\u0131n\u0131 \u00f6rtecek ve kendilerini Allah taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir \u00f6d\u00fcl olarak altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetlere koyaca\u011f\u0131m. \u00d6d\u00fcllerin g\u00fczeli yaln\u0131z Allah kat\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

196- Kafirlerin (zevk i\u00e7inde) diyar diyar gezinmeleri sak\u0131n seni aldatmas\u0131n.<\/p>\n

197- Sadece az bir hazd\u0131r bu. Sonra varacaklar\u0131 yer Cehennem’dir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir bar\u0131nakt\u0131r!<\/p>\n

198- Fakat Rabblerinden korkanlar i\u00e7in altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetler vard\u0131r. Onlar Allah’\u0131n konuklar\u0131 olarak orada s\u00fcresiz kalacaklard\u0131r. Allah’\u0131n iyi kullara y\u00f6nelik m\u00fckafat\u0131 daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu ifade, ruhsal ve bilin\u00e7sel a\u00e7\u0131dan durumun gerektirdiklerine ve konumun istediklerine uygun olan Kur’an’\u0131n ifade tarz\u0131n\u0131n sanatsal \u00e7izgisiyle uyu\u015fan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir kar\u015f\u0131l\u0131k ve uzun bir ifadedir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan, bu ilahi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fi ile ilah\u00ee metodun tabiat\u0131na ve \u00f6zelliklerine, sonra da \u0130sl\u00e2m\u00ee e\u011fitim metodunun tabiat\u0131na ve \u00f6zelliklerine y\u00f6nelik i\u015faretlerini \u00f6zetleyelim.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, “ak\u0131l sahipleri”, g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen; gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fimini inceleyen; a\u00e7\u0131k evren kitab\u0131n\u0131 alg\u0131layan; f\u0131tratlar\u0131, evrende gizli ger\u00e7e\u011fin ilhamlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k veren; b\u00f6ylece \u015fu m\u00fctevazi, \u00fcrpertici uzun ve derin duayla Rabblerine y\u00f6nelen, sonra da samimi ve sevimli dualar\u0131 \u00fczerine Rahman ve Rah\u00eem olan Rabblerinden kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6ren kimselerdir.<\/p>\n

Ancak g\u00f6rd\u00fckleri kar\u015f\u0131l\u0131k neydi?<\/p>\n

Ku\u015fkusuz duan\u0131n kabul\u00fc ile onlar\u0131n \u015fu ilahi metodun temellerine ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine y\u00f6neltili\u015fleri ayn\u0131 anda olmu\u015ftur:<\/p>\n

“Rabbleri onlara cevap verdi ki; `Ben birbirinizden meydana gelmi\u015f bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturan sizlerden, erkek-kad\u0131n, hi\u00e7bir iyi amel i\u015fleyenin eme\u011fini bo\u015fa \u00e7\u0131karmam.”<\/p>\n

S\u0131rf tefekk\u00fcr ve inceleme, yaln\u0131zca hu\u015f\u00fb ve \u00fcrperti… K\u00f6t\u00fcl\u00fckleri \u00f6rtmesi, rezil olmaktan ve ate\u015fe d\u00fc\u015fmekten kurtarmas\u0131 i\u00e7in Allah’a y\u00f6neli\u015f yetmez. “Amel” gereklidir. Bu alg\u0131lamadan, bu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeden ve \u00fcrpertiden ve somutla\u015fan duyarl\u0131l\u0131ktan kaynaklanan olumlu bir amel. Bu ameli \u0130sl\u00e2m; d\u00fc\u015f\u00fcnme, inceleme, zikir, isti\u011ffar, Allah’tan korkma ve O’na \u00fcmitle y\u00f6nelme gibi ibadet olarak nitelemektedir. \u0130sl\u00e2m’\u0131n niteledi\u011fi amel bu ibadetin beklenen pratik bir sonucudur. Cinsiyet farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmadan erkek-kad\u0131n herkesten kabul etti\u011fi amel budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k noktas\u0131nda hepsi e\u015fittirler. -baz\u0131s\u0131 baz\u0131s\u0131ndan olmalar\u0131 nedeniyle- \u00d6l\u00e7\u00fcde de e\u015fittirler.<\/p>\n

Sonra bu amelin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndan; bu akidenin can ve,mala getirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler gibi, metodun tabiat\u0131, egemen olaca\u011f\u0131 yerin niteli\u011fi, yolun ve i\u00e7indeki engeller ile dikenlerin mahiyeti, engelleri a\u015fman\u0131n, dikenleri k\u0131rman\u0131n, temiz bitkilerin yeti\u015febilmesi i\u00e7in topra\u011f\u0131 haz\u0131rlaman\u0131n… Fedak\u00e2rl\u0131klar ve sonu\u00e7lar ne kadar a\u011f\u0131r olursa olsun onu yery\u00fcz\u00fcnde yerle\u015ftirmenin zorunlulu\u011fu da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. “Buna g\u00f6re g\u00f6\u00e7 edenlerin, yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclenlerin, benim yolumda eziyet \u00e7ekenlerin, sava\u015fanlar\u0131n ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin k\u00f9surlar\u0131n\u0131 \u00f6rtecek ve kendilerini Allah taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir \u00f6d\u00fcl olarak altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetlere koyaca\u011f\u0131m. \u00d6d\u00fcllerin g\u00fczeli yaln\u0131z Allah kat\u0131ndad\u0131r.”<\/p>\n

Bu, imana \u00e7a\u011fr\u0131lan ve ilk defa Kur’an’la muhatap olanlar\u0131n tablosudur. Mekke’den hicret edenlerin, akideleri u\u011frunda yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lanlar\u0131n ba\u015fka hi\u00e7bir ama\u00e7 i\u00e7in de\u011fil s\u0131rf O’nun yolunda i\u015fkence g\u00f6renlerin, sava\u015f\u0131p \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckleri… Yani; ancak bu akideye i\u00e7tenlikle inanan herkesin, her yerde ve her zamanki tablosudur. -Hangisi olursa olsun- kendisine z\u0131t bir b\u00f6lgede geli\u015fen -hangisi olursa olsun- kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir kavmin aras\u0131nda ya\u015fayan ve kendisine kar\u015f\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslerin darald\u0131\u011f\u0131, arzu ve \u015fehvetlerin incindi\u011fi, bu y\u00fczden i\u015fkence ve ko\u011fu\u015fturmaya maruz kalan ve ilk etapta taraftarlar\u0131 da zay\u0131f b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir az\u0131nl\u0131k olan davan\u0131n tablosudur. Sonra, bunca i\u015fkenceye ve ko\u011fu\u015fturmaya ra\u011fmen -ye\u015fermesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan- bitki ye\u015ferir.. Giderek direnecek ve kendini savunacak bir konuma gelir. B\u00f6ylece sava\u015f ve \u00f6ld\u00fcrmeler ba\u015flar. \u0130\u015fte k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin \u00f6rt\u00fclmesi, m\u00fck\u00e2fat ve sevap bu me\u015fakkatli ve ac\u0131 \u00e7abadan sonra gelmektedir..<\/p>\n

Yol budur. Y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini, hayat\u0131n prati\u011finde, be\u015feri \u00e7abaya ve Allah i\u00e7in, O’nun yolunda cihad eden m\u00fcminlerin sarf ettikleri \u00e7abaya ba\u011fl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Rabban\u00ee metodun yolu budur..<\/p>\n

Bu metodun tabiat\u0131, temelleri ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri budur.. Sonra bu metodun e\u011fitim, direktif verme ve Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp incelemekten do\u011fan vicdani etkilenme a\u015famas\u0131ndan, Allah’\u0131n istedi\u011fi metodu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bu etkilenmeye uygun m\u00fcsbet amel a\u015famas\u0131na ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamadaki y\u00f6ntemi de budur.<\/p>\n

Sonra ayet-i kerime, yery\u00fcz\u00fc mal\u0131 ve nimetlerinde kafirler, isyanc\u0131lar ve Allah’\u0131n metoduna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar i\u00e7in gizli bulunan fitneye pratik bir dikkat \u00e7ekmektedir. Bu; mal\u0131n, ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne ve ger\u00e7ek de\u011ferine dikkat \u00e7ekmektedir. T\u00e2 ki taraftarlar\u0131na; i\u015fkence, yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lma, \u00f6ld\u00fcr\u00fclme ve sava\u015f gibi zorluklara maruz kalan m\u00fcminler i\u00e7in bir fitne olmas\u0131n.<\/p>\n

“K\u00e2firlerin (zevk i\u00e7inde) diyar diyar gezinmeleri sak\u0131n seni aldatmas\u0131n.” “Sadece az bir hazd\u0131r bu. Sonra varacaklar\u0131 yer Cehennem’dir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir bar\u0131nakt\u0131r!”<\/p>\n

“Fakat Rabblerinden korkanlar i\u00e7in altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetler vard\u0131r. Onlar Allah’\u0131n konuklar\u0131 olarak orada s\u00fcresiz kalacaklard\u0131r. Allah’\u0131n iyi kullara y\u00f6nelik m\u00fck\u00e2fat\u0131 daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Kafirlerin \u015fehirlerde gezip dola\u015fmas\u0131, nimet ve zenginli\u011fin, m\u00fclk ve iktidar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu kalplerde kar\u015f\u0131 konulmay\u0131 gerektiren ve etki b\u0131rakan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar; zorluk, yoksulluk, i\u015fkence emek sarf etmek, ko\u011fu\u015fturma ve cihad\u0131n zorluklar\u0131na katlan\u0131rken ve b\u00fct\u00fcn bunlar da son derece me\u015fakkatli ve korkun\u00e7 zorluklar iken, bat\u0131l taraftarlar\u0131n\u0131n nimetler i\u00e7inde mal m\u00fclkten yararlanmas\u0131 m\u00fcmin kalplerde de etki b\u0131rak\u0131r.. Bu durum, hakk\u0131 ve taraftarlar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde zorluklara d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f, bat\u0131l ve taraftarlar\u0131n\u0131 da refah ve saadet i\u00e7inde g\u00f6ren ve her\u015feyden habersiz halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n kalbini de etkiler. Ayr\u0131ca sap\u0131kl\u0131k ve bat\u0131l taraftarlar\u0131n\u0131n kendilerini de etkiler. B\u00f6ylece sap\u0131kl\u0131klar\u0131, azg\u0131nl\u0131klar\u0131, \u015fer ve fesat i\u00e7indeki inatlar\u0131 artar..<\/p>\n

\u0130\u015fte a\u015fa\u011f\u0131da buna de\u011finilmektedir:<\/p>\n

“Kafirlerin (zevk i\u00e7inde) diyar diyar gezmeleri sak\u0131n seni aldatmas\u0131n.”<\/p>\n

“Sadece az bir hazd\u0131r bu. Sonra varacaklar\u0131 yer Cehennem’dir. Oras\u0131 ne k\u00f6t\u00fc bir bar\u0131nakt\u0131r!”<\/p>\n

Az bir ge\u00e7im… Yok olup giden… Ama s\u00fcrekli ve kal\u0131c\u0131 olarak d\u00f6necekleri yer; Cehennem’dir. Ne k\u00f6t\u00fc bar\u0131nak…<\/p>\n

Ge\u00e7ip giden zorluk ve me\u015fakkat kar\u015f\u0131s\u0131nda_ da, Cennetler, sonsuzluk ve Allah’\u0131n ikram\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

“…Altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetler”… “…Orada s\u00fcresiz kalacaklard\u0131r”..: “…Bu Allah taraf\u0131ndan bir a\u011f\u0131rlanmad\u0131r”… “…Allah’\u0131n iyi kullara y\u00f6nelik m\u00fckafat\u0131 daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Ki\u015fi, bu nasibi bir kefeye di\u011ferini de bir kefeye koysa Allah’\u0131n kat\u0131ndakilerin iyiler i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011fundan \u015f\u00fcphe duymaz. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re, m\u00fcttakilerin kefesinin kafirlerinkine tercih edilmesi hususunda kalplerde ku\u015fku kalmaz. Ak\u0131ll\u0131 birinin “ak\u0131l sahipleri”nin kendileri i\u00e7in se\u00e7tikleri pay\u0131 se\u00e7mek i\u00e7in teredd\u00fct etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, bu nizama al\u0131\u015ft\u0131rmak, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel de\u011ferlerini yerle\u015ftirmek noktas\u0131nda, m\u00fcminlere her zaman zaferi, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 kahretmeyi, onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne yerle\u015ftirmeyi ve bu hayatla ilgili herhangi bir \u015feyi vaad etmiyor. D\u00fc\u015fmanlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda dostlar\u0131na yard\u0131m edece\u011fine dair takdirini de vaad etmiyor.<\/p>\n

Burada onlara bir tek \u015feyi, Allah kat\u0131nda bulunan nimetleri vaadediyor. Bu davada as\u0131l olan da budur. Buras\u0131, \u015fu akidenin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hareket noktas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn hedeflerden, ama\u00e7lardan, her t\u00fcrl\u00fc e\u011filimden mutlak soyutlanma… -Hatta, akidesinin ve Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn galip gelmesi ve O’nun d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kahrolmas\u0131 hususundaki arzular\u0131ndan- evet y\u00fcce Allah, m\u00fcminlerin bu arzular\u0131ndan da soyutlanmalar\u0131n\u0131, i\u015flerini O’na dayand\u0131rmalar\u0131n\u0131 velev ki kendilerinde olmasa bile kalplerini bu e\u011filimden kurtarmalar\u0131n\u0131 dilemektedir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bah\u015fetti\u011fi, vaadetti\u011fi ve yerine getirmelerini istedi\u011fi yaln\u0131zca bu akidedir… Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya mal\u0131, zafer, galibiyet, hakimiyet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck gibi \u015feyler vaad etmeksizin… Her\u015feyi orada beklemek sadece.<\/p>\n

Sonra zafer, egemenlik ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck ger\u00e7ekle\u015fiyor. Ancak bu, Allah’\u0131n verdi\u011fi s\u00f6zde yer almam\u0131\u015ft\u0131r. Akidle\u015fmenin bir par\u00e7as\u0131 de\u011fildir. Akidde d\u00fcnya kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan herhangi bir\u015fey yer almam\u0131\u015ft\u0131r. Sadece g\u00f6revi yerine getirme, ba\u011fl\u0131l\u0131k, ba\u011f\u0131\u015f ve imtihan…<\/p>\n

D\u00e2va Mekke’den kovulmu\u015fken biat buna g\u00f6re ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Al\u0131\u015f-veri\u015f bunun \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u015fekilde soyutlanmad\u0131klar\u0131 ve bu derece ba\u011flanmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece y\u00fcce Allah, m\u00fcsl\u00fcmanlara zafer, hakimiyet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck bah\u015fetmiyor, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn idaresini, be\u015feriyetin \u00f6nderli\u011fini onlara teslim etmiyor.<\/p>\n

Muhammed b. K\u00e2b el-Kurez\u00ee ve di\u011ferleri \u015f\u00f6yle rivayet ediyorlar: Abdullah bin Revaha (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) Akabe gecesinde (Evs ve Hazre\u00e7 ileri gelenleri Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kendilerine hicret etmesi i\u00e7in O’na biat ederlerken) Resulullah’a \u015f\u00f6yle dedi: “Rabb’in ve kendin i\u00e7in diledi\u011fin \u015fart\u0131 ko\u015f”. Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: “Rabbim i\u00e7in; O’na kulluk etmenizi ve hi\u00e7bir \u015feyi O’na ortak ko\u015fmaman\u0131z\u0131 \u015fart ko\u015fuyorum. Kendim i\u00e7in de canlar\u0131n\u0131z\u0131 ve mallar\u0131n\u0131z\u0131 korudu\u011funuz \u015feylerden beni de koruman\u0131z\u0131 \u015fart ko\u015fuyorum ” Abdullah: “Peki bunu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bize ne var?” deyince Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) O’na: “Cennet!..” buyurdu, bunun \u00fczerine; `K\u00e2rl\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015f ne bozar\u0131z, ne de bozulmas\u0131n\u0131 isteriz’ dediler.”<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle… K\u00e2rl\u0131 bir al\u0131\u015f-veri\u015f, ne bozar\u0131z ne de bozulmas\u0131n\u0131 isteriz.. Ku\u015fkusuz onlar, bunu iki ki\u015fi aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir al\u0131\u015f-veri\u015f olarak alg\u0131lam\u0131\u015f, onunla yetinmi\u015f, s\u00f6zle\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015flerdi… Pazarl\u0131k yapmalar\u0131 bu y\u00fczdendi…<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn idaresini \u00f6nderlik \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ellerine vermeyi ve t\u00fcm e\u011filimlerinden, arzu ve \u015fehvetlerinden hatta y\u00fcklendikleri dava, ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri metod ve u\u011frunda \u00f6ld\u00fckleri akideye \u00f6zg\u00fc amellerinden tam anlam\u0131yla soyutland\u0131ktan sonra, o b\u00fcy\u00fck emaneti teslim etmeyi takdir buyurdu\u011fu kitleyi i\u015fte b\u00f6yle e\u011fitiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ruhunda kendisi i\u00e7in bir arzu ya da top yek\u00fcn Allah’a teslim olmakla ba\u011fda\u015fmayan bir kal\u0131nt\u0131 bar\u0131nd\u0131ran ki\u015fiye bu b\u00fcy\u00fck emanetin y\u00fcklenmesi do\u011fru de\u011fildir. (“Ey m\u00fcminler, b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131zla \u0130sl\u00e2m’a (bar\u0131\u015fa) giriniz.” ayetinin tefsirine bak\u0131n\u0131z, Bakara suresi; 208, Fi Z\u0131l\u00e2l)<\/p>\n

Surenin bitiminden \u00f6nce ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 ehl-i kitaba d\u00f6nmekte ve aralar\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar gibi inanan bir grubun oldu\u011funu bildirmektedir. Onlar da \u0130sl\u00e2m kervan\u0131na kat\u0131l\u0131yor, onlar gibi hareket ediyorlar, m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 da elbette onlar gibi olacakt\u0131r.
\n199- Ku\u015fkusuz kitap ehlinden Allah’a size indirilen ve kendilerine indirilmi\u015f olan mesaja, Allah korkusu i\u00e7inde, inananlar, Allah’\u0131n ayetlerini birka\u00e7 paraya satmayanlar vard\u0131r. Bunlar Rabbleri kat\u0131nda \u00f6d\u00fcllerini alacaklard\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n hesapla\u015fmas\u0131 pek \u00e7abuktur.<\/strong><\/p>\n

Bu, ehl-i kitapla son hesapla\u015fmad\u0131r. Surenin ge\u00e7en bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde onlardaki gruplardan ve konumlar\u0131ndan s\u00f6z edilmi\u015fti. \u0130man sahas\u0131nda dua ve kar\u015f\u0131l\u0131k sahnesinde ayn\u0131 \u015fekilde ehl-i kitaptan baz\u0131 kimselerin sonuna kadar yolu takip ettikleri anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Onlar, kitaplar\u0131n t\u00fcm\u00fcne inan\u0131yorlar. Allah ve Resullerinin aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmad\u0131klar\u0131 gibi Resullerinden hi\u00e7birini de ay\u0131rmazlar. Daha \u00f6nce kendilerine ve m\u00fcsl\u00fcmanlara indirilene inan\u0131rlar. Bu da iman kervan\u0131na yak\u0131nl\u0131k ve sevgiyle bakan, akidenin stratejisini Allah’a ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olarak g\u00f6ren ve Allah’\u0131n metodunu evrensel birli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle ele alan bu akidenin bir \u00f6zelli\u011fidir. Burada ehl-i kitaptan m\u00fcmin olanlar\u0131n, Allah’a kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 hu\u015f\u00fb ve O’nun ayetlerini az bir de\u011fere satmama \u00f6zellikleri \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun nedeni de onlar\u0131, ehl-i kitab\u0131n kibir, Allah’a kar\u015f\u0131 hayas\u0131zl\u0131k, adi hayat meta\u0131n\u0131 elde etmek u\u011fruna yalan d\u00fczmek ve Allah’\u0131n ayetlerini gizlemek olan temel \u00f6zelliklerinden ve onlar\u0131n saflar\u0131ndan ay\u0131rmakt\u0131r. Onlara da Allah, kat\u0131nda m\u00fcminlere ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ecri vaad etmektedir. Ve Allah kendisiyle al\u0131\u015f-veri\u015f yapanlar\u0131n \u00fccretini geciktirmez.<\/p>\n

“…hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n hesapla\u015fmas\u0131 pek \u00e7abuktur.”<\/p>\n

Ard\u0131ndan, y\u00fcce Allah’\u0131n iman edenlere y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131ndaki son ifade… Metodun gerektirdi\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 ve yolun \u015fartlar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemesi yer almaktad\u0131r.
\n200- Ey m\u00fcminler, sab\u0131rl\u0131 olunuz, sab\u0131r yar\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 geride b\u0131rak\u0131n\u0131z, s\u00fcrekli sava\u015fa haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunuz ve Allah’tan korkunuz ki, kurtulu\u015fa eresiniz.<\/strong><\/p>\n

Bu iman edenlere y\u00f6nelik y\u00fcce bir \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Kendilerine bu a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fc y\u00fckleyen, davet ve sorumluluk i\u00e7in e\u011fiten, yerde onurland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00f6kte de onurland\u0131ran kayna\u011fa ba\u011flayan s\u0131fatlar\u0131yla yap\u0131lan bir \u00e7a\u011fr\u0131…<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler…”<\/p>\n

Sabretmeleri, sab\u0131rda yar\u0131\u015fmalar\u0131, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131 ve Allah’tan korkmalar\u0131 i\u00e7in, onlara \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, sab\u0131r ve takvay\u0131 bolca i\u015flemektedir. Bazan ayr\u0131 ayr\u0131 bazan da birlikte zikretmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde surenin ak\u0131\u015f\u0131, dayanmaya, cihat etmeye, hileleri bertaraf etmeye, yenilgi ve karga\u015fa \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131klar\u0131na kulak vermemeye y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131lan da i\u00e7ermektedir. Bu y\u00fczden sure, sabretmeye, sab\u0131rda yar\u0131\u015fmaya, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmaya ve Allah’tan korkmaya \u00e7a\u011f\u0131rmakla son bulmaktad\u0131r. Bu da surenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne uygun bir sonu\u00e7 olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu davada sab\u0131r, yol az\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yol uzun ve me\u015fakkatlidir. Cezalar ve dikenlerle ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kan, ceset, i\u015fkence, imtihanla doludur. Bir\u00e7ok \u015feye kar\u015f\u0131 sabretmek gereklidir. Nefsin \u015fehvet ve arzular\u0131na, e\u011filim ve kibirlerine, zaaf ve eksikliklerine, acelecilik ve b\u0131kk\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sab\u0131r… \u0130nsanlar\u0131n \u015fehvetlerine, eksikliklerine, zaaf ve bilgisizliklerine, k\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, bozuk tabiatlar\u0131na, bencilliklerine, kibirliliklerine, kaypakl\u0131klar\u0131na ve sonu\u00e7 i\u00e7in aceleci olmalar\u0131na kar\u015f\u0131 sab\u0131r… Bat\u0131l\u0131n sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na, tabutlar\u0131n k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131na, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kabar\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, \u015fehvetin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na, gurur ve tekebb\u00fcr\u00fcn azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sab\u0131r… \u00d6te yandan yard\u0131mc\u0131lar\u0131n azl\u0131\u011f\u0131na, destek\u00e7ilerin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na, yolun uzunlu\u011funa, zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131 an\u0131nda \u015feytan\u0131n vesveselerine kar\u015f\u0131 sab\u0131r… B\u00fct\u00fcn bunlara kar\u015f\u0131 cihad\u0131n s\u00fcreklili\u011fine ve nefislerde meydana getirdi\u011fi, ac\u0131, kin, \u00f6fke ve s\u0131k\u0131nt\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli tepkilere… Kimi zaman hay\u0131rda g\u00fcven zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na, kimi zaman insan f\u0131trat\u0131ndaki \u00fcmit eksikli\u011fine, kimi zaman da usan\u00e7, s\u0131k\u0131nt\u0131, karamsarl\u0131k ve \u00fcmitsizli\u011fe kar\u015f\u0131 sab\u0131r… B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra da, g\u00fc\u00e7, zafer ve galibiyet an\u0131nda nefsi zapt etmeye, kibirlenmeden, intikam almaya yeltenmeden, bir hak olan k\u0131sas\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeden, bollu\u011fu tevazu ve \u015f\u00fck\u00fcrle kar\u015f\u0131lamaya, bollukta da darl\u0131kta da Allah’a ba\u011fl\u0131 kalma, O’nun \u00e7izdi\u011fi kaderine teslim olma,, g\u00fcven ba\u011fl\u0131l\u0131k ve hu\u015f\u00fb i\u00e7inde her i\u015fi O’na havale etme hususunda sab\u0131r…<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara ve bu uzun yolun yolcusunun yol boyunca kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 ve kelimelerin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 daha nicesine kar\u015f\u0131 sab\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kelimeler bu zorluklar\u0131n ger\u00e7ek anlamlar\u0131m aktaramazlar. Yolun me\u015fakkatlerini \u00e7eken, heyecan, tecr\u00fcbe ve ac\u0131lar\u0131n\u0131 tadan kavrayabilir bunu ancak.<\/p>\n

\u0130man edenler bu hakiki anlam\u0131n bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fc tatm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n tad\u0131n\u0131 da en iyi onlar bilir. Y\u00fcce Allah’\u0131n uygulamalar\u0131n\u0131 ve istedi\u011fi sabr\u0131n anlam\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilirler.<\/p>\n

“Musabere” -sab\u0131rda yar\u0131\u015fma- “Sab\u0131r” kelimesinin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn “mufaele” -i\u015fde\u015f- kipidir. B\u00fct\u00fcn bu duygular\u0131n\u0131 sab\u0131rda yar\u0131\u015fmas\u0131, m\u00fcminlerin sabr\u0131n\u0131 k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan d\u00fc\u015fmanlar\u0131n sab\u0131rda yar\u0131\u015fmas\u0131… Evet onlar\u0131n ve bunlar\u0131n sab\u0131rda yar\u0131\u015fmas\u0131, s\u00fcr\u00fcp giden cihadda m\u00fcminlerin sabr\u0131n\u0131 t\u00fcketemez, aksine onlar\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan daha sab\u0131rl\u0131 ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lar. Kalpleri\u00dfin gizliliklerindeki d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan -\u015feytan- ve insanlar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fc olan d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan olsun o, fark etmez. Sanki bu bir yar\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fc\u015fmanlar\u0131yla kendileri aras\u0131nda… Sabra kar\u015f\u0131 sab\u0131r, savunmaya kar\u015f\u0131 savunma, \u00e7al\u0131\u015fmaya kar\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, \u0131srara kar\u015f\u0131 \u0131srara \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor sanki. Yar\u0131\u015fman\u0131n gayesi de d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan daha diren\u00e7li, daha sab\u0131rl\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. Bat\u0131l \u0131srar ediyorsa, sabredip yoluna devam ediyorsa, hakk, daha \u0131srarl\u0131 ve yolunu s\u00fcrd\u00fcrmede daha sab\u0131rl\u0131 olmaya lay\u0131kt\u0131r. “Murabata” -hazarl\u0131kl\u0131 olma cihad i\u00e7in mevzilere yerle\u015fmek, d\u00fc\u015fman\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na a\u00e7\u0131k noktalarda direnmek. M\u00fcsl\u00fcman kitle, dava y\u00fck\u00fcn\u00fc omuzlamaya ve onu insanlara sunmaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan itibaren, bir an bile gafil olmam\u0131\u015f, uyu\u015fukluk g\u00f6stermemi\u015f ve hi\u00e7bir zaman d\u00fc\u015fmanlar\u0131 onlar\u0131 korkutamam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131yamete kadar cihada haz\u0131rlanmaktan vazge\u00e7medi\u011fi s\u00fcrece hi\u00e7bir zaman veya mekandaki d\u00fc\u015fmanlar\u0131 da asla onlar\u0131 korkutamaz.<\/p>\n

Bu dava insanlar\u0131, pratik bir hayat metoduyla y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. Mallar\u0131na, hayat ve ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131na h\u00fckmetti\u011fi gibi vicdanlar\u0131na da h\u00fckmeden bir metod… \u0130yi, adil ve dosdo\u011fru bir metod… Ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fck; iyi, adil ve dosdo\u011fru metoddan rahats\u0131z olur. Bat\u0131l; iyili\u011fi, adaleti ve do\u011frulu\u011fu sevmez. Tu\u011fyan; adalete, e\u015fitli\u011fe ve \u015fereflili\u011fe teslim olmaz. Bu y\u00fczden k\u00f6t\u00fcl\u00fck, bat\u0131l ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n taraftarlar\u0131 bu davaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yorlar… S\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u00e7\u0131karlar\u0131ndan vazge\u00e7mek istemeyen s\u00f6m\u00fcrgeci ve \u00e7\u0131karc\u0131lar, tu\u011fyan ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamaktan ge\u00e7emeyen ta\u011fut ve m\u00fcstekbirler ile ba\u015f\u0131bo\u015fluk ve \u015fehvetlerden ayr\u0131lmak istemeyen ahmak beyinsizler bu hak davaya sava\u015f a\u00e7\u0131yorlar. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlara kar\u015f\u0131 cihad etmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sabretmek ve sab\u0131rda yar\u0131\u015fmak zorunludur. Haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ve tetikte olmak gereklidir. Ta ki m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet, her yerde ve her soyda s\u00fcren d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan gafil olmas\u0131n…<\/p>\n

\u0130\u015fte bu davan\u0131n t\u00e2biat\u0131, i\u015fte davan\u0131n yolu… Ku\u015fkusuz bu dava haks\u0131zl\u0131k yapmak istemez. Ancak, yery\u00fcz\u00fcne k\u00f6kl\u00fc metodunun ve sa\u011flam d\u00fczeninin yerle\u015fmesini ister. Her zaman bu metod ve d\u00fczenden ho\u015flanmayanlar\u0131, yoluna g\u00fc\u00e7 ve hile ile dikilenleri, ba\u015f\u0131na t\u00fcrl\u00fc dolaplar a\u00e7mak i\u00e7in f\u0131rsat kollayanlar\u0131, kendisine kar\u015f\u0131 elleriyle, kalpleriyle ve dilleriyle sava\u015fanlar\u0131 bulacakt\u0131r ku\u015fkusuz. B\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle birlikte sava\u015f\u0131 kabullenmekten ba\u015fka se\u00e7ene\u011fi yoktur. S\u00fcrekli haz\u0131rl\u0131k ve tetikte olmas\u0131, bir an bile gafil olup uyumamas\u0131 gereklidir.<\/p>\n

T\u00e0kva… T\u00e0kva, b\u00fct\u00fcn bunlara e\u015flik eder… \u00c7\u00fcnk\u00fc o, vicdanda uyar\u0131c\u0131 bir bek\u00e7i fonksiyonunu icra ederek onu gafil olmaktan, zaaftan, haks\u0131zl\u0131k yapmaktan, \u015furada veya burada yoldan \u00e7\u0131kmaktan korumaktad\u0131r.<\/p>\n

Yolun me\u015fakkatlerine katlanan ve \u00e7e\u015fitli durum ve onlarda ba\u015f g\u00f6steren, s\u00fcrekli \u00e7eli\u015fen, \u00e7o\u011falan ve kaynayan tepkileri tedavi etmek durumunda olanlardan ba\u015fkas\u0131 bu uyar\u0131c\u0131 bek\u00e7iye olan ihtiyac\u0131 kavrayamaz.<\/p>\n

Bu, bir\u00e7ok duygulu sahneyi i\u00e7eren surenin son melodisidir. Sure b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ve genelde davan\u0131n gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin toplam\u0131ndan meydana gelmektedir. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah, bu uzun yar\u0131\u015f\u0131n sonucunu ve bu yar\u0131\u015ftaki ba\u015far\u0131y\u0131 ona ba\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

“…kurtulu\u015fa eresiniz.”<\/p>\n

Ve ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah en do\u011frusunu s\u00f6yler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00c2F\u0130RLERE T\u00c2B\u0130 OLMAK 146- Nice peygamber var ki, \u00e7ok say\u0131da taraftar\u0131 kendisi ile birlikte sava\u015ft\u0131. Bunlar Allah yolunda ba\u015flar\u0131na gelenlerden dolay\u0131 gev\u015femediler, y\u0131lmad\u0131lar ve boyun e\u011fmediler. Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever. 147- Onlar sadece “Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 affeyle, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 kayd\u0131rma ve k\u00e2firler kar\u015f\u0131s\u0131nda bize yard\u0131m et” demi\u015flerdir. 148- Allah da onlara hem d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[1728,1596,1583,1597,299,1702,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2690","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-al-i-imran-suresi-tefsiri","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-meryem-suresi","tag-meryem-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2690"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2690\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}