{"id":2693,"date":"2012-01-22T11:21:51","date_gmt":"2012-01-22T11:21:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2693"},"modified":"2012-01-22T11:21:51","modified_gmt":"2012-01-22T11:21:51","slug":"al-i-imran-suresinin-95-145-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/al-i-imran-suresinin-95-145-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Al-i \u0130mran Suresi’nin 95-145.Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal’il Kur’an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

95- De ki; Allah do\u011fru s\u00f6yledi. Buna g\u00f6re \u0130brahim’in dosdo\u011fru dinine uyunuz. O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.’<\/p>\n

96- \u0130nsanlar i\u00e7in kurulan ilk ev Mekke’deki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar i\u00e7in bereket ve hidayet kayna\u011f\u0131 olan (K\u00e2be)dir.<\/p>\n

97- Orada apa\u00e7\u0131k deliller ve \u0130brahim’in makam\u0131 vard\u0131r. Kim oraya girerse g\u00fcvenli\u011fe erer. O na yol bulabilenlerin K\u00e2be’ye haccetmesi Allah’\u0131n, insanlar \u00fczerinde hakk\u0131d\u0131r. Kim k\u00fcfrederse bilsin ki Allah alemlerden m\u00fcsta\u011fnidir.<\/strong><\/p>\n

“De ki; Allah do\u011fru s\u00f6yledi.” s\u00f6z\u00fc ile, daha \u00f6nce s\u00f6z\u00fc edilen K\u00e2be’nin insanlara s\u0131\u011f\u0131nak ve emniyet, m\u00fcminlere de dinlerinde k\u0131ble ve namazgah olmas\u0131 i\u00e7in \u0130brahim ve \u0130smail taraf\u0131ndan in\u015fa edildi\u011fine dair mevzu kastedilmi\u015f olabilir. Bu y\u00fczden, \u015firkin her \u00e7e\u015fidinden uzak ar\u0131 Tevhidden ibaret olan \u0130brahim’in milletine uymalar\u0131 emrediliyor.<\/p>\n

“Buna g\u00f6re, \u0130brahim’in dosdo\u011fru dinine uyunuz. O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.”<\/p>\n

Yahudiler, kendilerini \u0130brahim’in (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) varisleri kabuI ediyorlard\u0131. \u0130\u015fte, Kur’an onlara, \u015firkin b\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitlerinden uzak olan \u0130brahim’in dininin hakikatini g\u00f6steriyor. Birinci c\u00fcmlede Hanif oldu\u011funa, di\u011ferinde de m\u00fc\u015friklerden olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek bu ger\u00e7e\u011fi iki kere tekrarl\u0131yor. \u00d6yleyse bu m\u00fc\u015friklere de ne oluyor?<\/p>\n

Daha sonra ayeti kerime, K\u00e2be”ye y\u00f6nelmenin esas oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftiriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00e2be, y\u00fcce Allah’\u0131n \u0130brahim’e, binan\u0131n duvarlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmesini; tavaf edenlere, itikafa girenlere, r\u00fck\u00fb edenlere ve secde edenlere tahsis etmesini emretti\u011fi ve m\u00fcbarek k\u0131lmak suretiyle alemlere hidayet kayna\u011f\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren yery\u00fcz\u00fcnde ibadet i\u00e7in kurulan ve s\u0131rf ibadete tahsis edilen ilk evdir. \u0130brahim’in milleti O’nun yan\u0131nda Allah’\u0131n dini sayesinde hidayet bulur. Oran\u0131n \u0130brahim’in makam\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steren bir\u00e7ok delil vard\u0131r. (Deniliyor ki; bundan maksat, binay\u0131 kurarken \u0130brahim’in \u00fcst\u00fcnde durdu\u011fu ve \u00f6nceleri K\u00e2be’ye biti\u015fik oldu\u011fu halde tavaf edenlerin yan\u0131nda namaz k\u0131lanlar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtmamas\u0131 i\u00e7in Ra\u015fit Halife Hz. \u00d6mer (Allah ondan raz\u0131 olsun) taraf\u0131ndan K\u00e2be’den ayr\u0131lan tarih\u00ee ta\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Hz. \u00d6mer, “\u0130brahim’in makam\u0131n\u0131 namazg\u00e2h edindiler” ayetine dayanarak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n oray\u0131 namazgah edinmelerini emretmi\u015ftir…)<\/p>\n

Bu evin faziletleri ile ilgili rivayetlerde, oraya giren herkesin g\u00fcven i\u00e7inde oldu\u011fu, her korkan i\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131nak oldu\u011fu, yery\u00fcz\u00fcnde b\u00f6yle bir yerin daha bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u0130brahim ve \u0130smail’in (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) kurduklar\u0131 g\u00fcnden beri bunun b\u00f6yle oldu\u011fu, hatta Arap cahiliyesinde de ayn\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korudu\u011fu ifade ediliyor. Evet, \u0130brahim’in dininden ve bu dinin temsil etti\u011fi saf Tevhid’den uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 bu d\u00f6nemde bile Hasan Basri ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n dedi\u011fi gibi, bu y\u00fcce evin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterildi\u011fi anlat\u0131l\u0131r; “Adam birisini \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, sonra da omuzuna bir h\u0131rka atar ve Harem’e girerdi. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenin o\u011flu kendisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc halde \u00e7\u0131kana kadar kendisine kar\u0131\u015fmazd\u0131.” Bu, y\u00fcce Allah’\u0131n, \u00e7evresindeki insanlar cahiliyede olsalar bile kendi evine bah\u015fetti\u011fi bir \u00fcst\u00fcnl\u00fckt\u00fcr. Y\u00fcce Allah, evine verdi\u011fi bu \u00fcst\u00fcnl\u00fckle Araplara minnet ederek \u015f\u00f6yle buyurur: “\u00c7evrelerinde insanlar\u0131n zorla yakalan\u0131p kap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen oray\u0131 emin bir yer yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rmediler mi?” \u00c7evresinde avlanman\u0131n, hayvanlar\u0131 yuvas\u0131ndan kovman\u0131n ve a\u011flar\u0131 kesmenin haram olmas\u0131 da K\u00e2be’nin \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerindendir.<\/p>\n

Buhari ve M\u00fcslim’de -laf\u0131z M\u00fcslim’e aittir- \u0130bni Abbas’dan \u015f\u00f6yle rivayet edilir: “Resulullah Mekke’nin fethedildi\u011fi g\u00fcn \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n

“Allah bu beldeyi g\u00f6kleri ve yeri yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn haram k\u0131ld\u0131. Bu haraml\u0131k Allah’\u0131n haram k\u0131lmas\u0131yla k\u0131yamete kadar s\u00fcrecektir. Benden \u00f6nce burada savurmak hi\u00e7 kimseye hel\u00e2l k\u0131l\u0131nmad\u0131. Bana da ancak g\u00fcn\u00fcn bir saatinde hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131. Bu haraml\u0131k k\u0131yamete kadar s\u00fcrecektir. Dikeni s\u00f6k\u00fclemez, avlan\u0131lamaz, d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f herhangi bir\u015feyi onu tan\u0131yandan ba\u015fkas\u0131 toplayamaz, otlar\u0131 bi\u00e7ilemez…”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu, Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in k\u0131ble olarak se\u00e7ti\u011fi evdir… Bu, Allah’\u0131n kendisine bunca \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri bah\u015fetti\u011fi evdir… Bu, yery\u00fcz\u00fcnde ibadet i\u00e7in kurulan ilk evdir. Bu, babam\u0131z \u0130brahim’in evidir. Bu evi \u0130brahim’in bina etti\u011fine ili\u015fkin bir\u00e7ok delil vard\u0131r. \u0130sl\u00e2m da \u0130brahim’in dini oldu\u011funa g\u00f6re, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n O’nun evine y\u00f6nelmeleri daha uygundur. Buras\u0131, bu dinin koruna\u011f\u0131 olmas\u0131 nedeniyle insanlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde s\u0131\u011f\u0131nak ve g\u00fcvencede olduklar\u0131 yer ve insanlar i\u00e7in hidayet kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonra, ayet-i kerime, y\u00fcce Allah’\u0131n o insanlara g\u00fc\u00e7leri yetti\u011fi takdirde bu evi haccetmelerini farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirerek, aksi takdirde bunun Allah’a hi\u00e7bir zarar dokunduramayacak olan k\u00fcf\u00fcr oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftiriyor.<\/p>\n

“Ona yol bulabilen herkesin K\u00e2be’yi haccetmesi insanlar \u00fczerinde Allah’\u0131n bir hakk\u0131d\u0131r. Kim k\u00fcfrederse bilsin ki, Allah alemlerden m\u00fcsta\u011fnidir.”<\/p>\n

Burada g\u00f6ze \u00e7arpan \u015fey, Hacc’\u0131n farziyetiyle ilgili olarak ibarede ge\u00e7en kapsaml\u0131 “insanlar \u00fczerinde” deyimidir. Buna g\u00f6re \u00f6ncelikle, oraya y\u00f6nelip namaz k\u0131ld\u0131klar\u0131 i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcmanlarla m\u00fccadeleye giri\u015fen yahudilerin, babalar\u0131 \u0130brahim’in evi ve yery\u00fcz\u00fcnde ibadet i\u00e7in kurulan ilk ev olmas\u0131 hasebiyle oray\u0131 haccetmeleri y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan istenmektedir. Onlarsa (yahudiler) bozulmu\u015f, g\u00fcnahk\u00e2r ve asi bir toplulukturlar. \u0130kinci olarak, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n bu dini kabul etmeleri, farzlar\u0131n\u0131 ve gereklerini yerine getirmeleri ve m\u00fcminlerin y\u00f6neldikleri Allah’\u0131n evine y\u00f6nelip haccetmeleri istenmektedir. Evet ya bu, ya da k\u00fcf\u00fcr… Ne kadar dine tabi olduklar\u0131n\u0131 iddia etseler de durum budur ve Allah alemlerden m\u00fcsta\u011fnidir. Y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n iman\u0131na ve hacc\u0131na ihtiyac\u0131 yoktur. Burada iman edip Allah’a kullukta bulunmak suretiyle onlar\u0131n kurtulu\u015f ve iyilikleri s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k, yolculuk imkan\u0131 ve yol emniyeti elverdi\u011finde ilk f\u0131rsatta, \u00f6m\u00fcrde birkez olmak \u00fczere haccetmek farzd\u0131r. Hacc\u0131n ne zaman farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ihtil\u00e2f konusu olmu\u015ftur. Bu ayetin, “El\u00e7iler Y\u0131l\u0131”nda -Hicri dokuzuncu sene- nazil oldu\u011funu belirten rivayete dayananlar, Hacc\u0131n bu senede farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsiyorlar. Delil olarak da Resulullah’\u0131n bu y\u0131ldan sonra haccetmesini getirmektedirler. Fi Z\u0131l\u00e2l’il Kur’an’\u0131n ikinci c\u00fcz\u00fcnde “K\u0131blenin de\u011fi\u015ftirilmesi” konusuna de\u011finirken, “Resulullah’\u0131n hacc\u0131, Hacc farizas\u0131n\u0131n geciktirilmesine delil say\u0131lmaz” demi\u015ftik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gecikmenin sebepleri bellidir. Bir kere m\u00fc\u015frikler, K\u00e2be’yi \u00e7\u0131plak olarak tavaf ediyorlard\u0131. \u00dcstelik bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 Mekke’nin fethinden sonra da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Bu y\u00fczden hicri dokuzuncu senede Berae suresi nazil olup m\u00fc\u015friklerin K\u00e2be’yi tavaf etmelerini yasaklay\u0131ncaya kadar Resulullah onlara kar\u0131\u015fmaktan imtina ederek ertesi sene hacc\u0131n\u0131 ifa etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yle Hacc\u0131n farz k\u0131l\u0131nmas\u0131 bu tarihten \u00f6nce ve hicretin ilk y\u0131llar\u0131nda meydana gelen Uhud sava\u015f\u0131ndan sonraki d\u00f6nemlere denk d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Allah’\u0131n \u00fczerlerinde bir hakk\u0131 olarak g\u00fcc\u00fc yeten “insanlar\u0131n” evi haccetmesi farizas\u0131 her haluk\u00e2rda bu kesin nass ile yerle\u015fmi\u015f oluyor.<\/p>\n

Hacc; m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, davalar\u0131n\u0131n do\u011fdu\u011fu, babalar\u0131 \u0130brahim’in eliyle Hanif dininin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde s\u0131rf kendisine ibadet edilen ilk ev k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 K\u00e2be’nin yan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri y\u0131ll\u0131k genel kongreleridir. \u0130nsanlar\u0131 bu y\u00fcce manan\u0131n etraf\u0131nda toplayan ve onlar\u0131 Rabblerine ba\u011flayan Hacc\u0131n b\u00f6ylesine bir amac\u0131 ve hat\u0131ras\u0131 vard\u0131r. Evet akide manas\u0131 etraf\u0131nda… Ruhun, insana kendi ruhundan \u00fcflemek suretiyle onu insan k\u0131lan y\u00fcce Rabbine kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi.. Bu mana ger\u00e7ekten insanlar\u0131n etraf\u0131nda toplanmas\u0131na de\u011fer… Bu manan\u0131n ilk defa f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu mukaddes yerlere her y\u0131l gruplar halinde gitmek gerekmektedir.<\/p>\n

AYETLER\u0130 \u0130NK\u00c2R EDENLER<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamadan sonra ayet-i kerime Resulullah’a, ehl-i kitaba y\u00f6nelip, s\u0131hhatine \u015fahit olduklar\u0131 ve do\u011frulu\u011funu yakinen bildikleri halde hakk kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131n\u0131, insanlar\u0131 hakktan men edip Allah’\u0131n ayetlerini inkar etmelerini if\u015fa ederek, onlar\u0131 tehdit etmesini telkin ediyor.
\n98- De ki; `Ey ehl-\u0131 kitap, Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcp dururken niye O’nun ayetlerini inkar ediyorsunuz?’<\/p>\n

99- De ki; `Ey ehl-\u0131 kitap, ni\u00e7in Allah’\u0131n yolunu e\u011fri g\u00f6stermeye yeltenerek inananlar\u0131 o yoldan d\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Oysa onun do\u011fru oldu\u011funu biliyorsunuz. Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan kesinlikle habersiz de\u011fildir :<\/strong><\/p>\n

Ehl-i kitab\u0131n ipli\u011fini pazara \u00e7\u0131karan (ay\u0131playan) bu gibi ifadeler bu surede ve di\u011fer surelerde a\u00e7\u0131k\u00e7a tekrarlan\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamalar, \u00f6ncelikle ehl-i kitab\u0131 ger\u00e7ek konumlar\u0131yle y\u00fczy\u00fcze getirmeleri, ger\u00e7ekte k\u00e2fir olduklar\u0131 halde iman ve dindarl\u0131k maskesine b\u00fcr\u00fcnmelerine kar\u015f\u0131n onlar\u0131 ger\u00e7ek s\u0131fatlar\u0131yle vas\u0131fland\u0131rmas\u0131 neticesinde faydal\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Onlar, Kur’an’daki Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r etmeleriyle k\u00e2fir olmu\u015flard\u0131r. Allah’\u0131n kitab\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ink\u00e2r edense t\u00fcm\u00fcn\u00fc ink\u00e2r etmi\u015f demektir. Onlar \u015fayet kendi yanlar\u0131ndaki Allah’\u0131n ayetlerine ger\u00e7ekten inanm\u0131\u015f olsalard\u0131 kendi Resullerinden sonra Allah’tan gelen ayetlere de inan\u0131rlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc dinin hakikati birdir. Bunu bilen, bundan sonra Resullerin getirdi\u011fi \u015feylerin de hakk oldu\u011funu bilir ve bu Resullere uymak suretiyle Allah’a teslim olmas\u0131 gerekti\u011fini de kabul eder… Oysa i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bu durum, sonucundan \u00fcrperip korkmalar\u0131n\u0131 gerektiren bir hakikattir.<\/p>\n

Daha sonra m\u00fcsl\u00fcman cemaatten, onlar\u0131n ehl-i kitab olu\u015flar\u0131na kananlar bu a\u00e7\u0131klamayla yan\u0131lg\u0131lar\u0131ndan kurtulurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah’\u0131n ehl-i kitab\u0131n ger\u00e7ek durumunu a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve onlar\u0131 tam ve a\u00e7\u0131k k\u00fcf\u00fcrle damgalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Bundan sonra hi\u00e7bir \u015f\u00fcphecinin \u015f\u00fcphe etmesine gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah, kalpleri \u00fcrperten bir ifadeyle onlar\u0131 tehdit ediyor:<\/p>\n

“Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcyor”..<\/p>\n

“Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan kesinlikle habersiz de\u011fildir.”<\/p>\n

\u0130nsan b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131na Allah’\u0131n \u015fahit oldu\u011funu ve kendisinden habersiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder ve \u00f6zellikle de yapt\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00fcf\u00fcr, hile bozgunculuk ve sap\u0131kl\u0131k oldu\u011funu bilirse bu tehdit daha bir korkun\u00e7 olur.<\/p>\n

Bu arada y\u00fcce Allah, ink\u00e2r edip, insanlar\u0131 menettikleri hakk\u0131 asl\u0131nda bildiklerini de kaydediyor.<\/p>\n

“Oysa O’nun do\u011fru oldu\u011funu biliyorsunuz.”<\/p>\n

Buna g\u00f6re onlar kesinlikle yalanlad\u0131klar\u0131 \u015feyin do\u011frulu\u011funa ve insanlar\u0131 uymaktan al\u0131koyduklar\u0131 \u015feyin s\u0131hhatine inan\u0131yorlard\u0131. Bu ise son derece \u00e7irkin ve istenmeyen bir davran\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir \u015fey yapan, g\u00fcven ve arkada\u015fl\u0131\u011fa lay\u0131k de\u011fildir. Ona ancak hakaret etmek ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini bir bir saymak yara\u015f\u0131r.<\/p>\n

“Ni\u00e7in Allah’\u0131n yolunu e\u011fri g\u00f6stermeye yeltenerek, inananlar\u0131 o yoldan d\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz?” ayetinde y\u00fcce Allah’\u0131n bu kavmi bu \u015fekilde nitelendirmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda bir nebze durmam\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

Bu \u015fekilde meseleye dikkat \u00e7ekmek b\u00fcy\u00fck anlamlar ifade etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n yolu dosdo\u011fru yoldur. Onun d\u0131\u015f\u0131ndakiler e\u011fri ve yanl\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar Allah’\u0131n yolunda gitmekten ve m\u00fcminler Allah’\u0131n metoduna uymaktan al\u0131konulduklar\u0131 zaman, b\u00fct\u00fcn i\u015fler istikametini ve b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcler de\u011ferini kaybeder. O zaman yery\u00fcz\u00fcnde, do\u011frulanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan e\u011frilikten ba\u015fka bir\u015fey kalmaz.<\/p>\n

Bu durumda meydana gelen \u015fey fesatt\u0131r. F\u0131trat\u0131n bozulmas\u0131ndan ve hayat\u0131n e\u011frilmesinden do\u011fan fesat… Bu fesat, insanlar\u0131n Allah’\u0131n yoluna, m\u00fcminlerin de O’nun metoduna uymaktan al\u0131konulmas\u0131n\u0131n sonucudur. Art\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fcncede, vicdanda, ahl\u00e2kta, davran\u0131\u015flarda, ba\u011fl\u0131l\u0131klarda, gidi\u015fatta, insanlar\u0131n birbiri ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00e2inat ile olan ili\u015fkilerinde fesat egemen olur. \u0130nsanlar ya do\u011fruluk, sal\u00e2h ve iyilik demek olan Allah’\u0131n hayat i\u00e7in koydu\u011fu metoduna uyup istikamet bulacaklar, ya da O’nun d\u0131\u015f\u0131nda, e\u011frilik, fesat ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck demek olan herhangi bir metoda uymak suretiyle bozulacaklard\u0131r. Ortada insano\u011flunun hayat\u0131n\u0131 y\u00f6nlendiren bu iki durumdan ba\u015fkas\u0131 yoktur; ya hay\u0131r ve iyilik olan Allah’\u0131n metodu \u00fczere istikamet bulmak, ya da bu metoddan sapmak suretiyle k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve fesada kap\u0131l\u0131p gitmek…<\/p>\n

YAHUD\u0130 VE HIR\u0130ST\u0130YANLARA T\u00c2B\u0130 OLANLAR<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 bu noktada, ehl-i kitapla giri\u015fti\u011fi m\u00fccadeleye son vererek onlar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131p; hitap, sak\u0131nd\u0131rma, uyar\u0131 ve dikkatlerini \u00e7ekmek suretiyle m\u00fcsl\u00fcman cemaate y\u00f6nelerek Allah’\u0131n \u00e7izdi\u011fi hayat metodunu ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in kendi \u00f6zelliklerini, kurallar\u0131n\u0131, metodlar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini ve hayat sistemlerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.
\n100- Ey m\u00fcminler, kendilerine kitap verilenlerin bir grubuna uyarsan\u0131z bunlar sizi iman ettikten sonra d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp kafir yaparlar.<\/p>\n

101- Allah’\u0131n ayetleri size okunuyorken ve O’nun Peygamberi aran\u0131zdayken nas\u0131l kafir olabilirsiniz? Kim Allah `a s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rsa do\u011fru yola iletilmi\u015f olur.<\/strong><\/p>\n

Bu \u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti, her y\u00f6n\u00fcyle farkl\u0131, tek ve a\u00e7\u0131k olan Allah’\u0131n nizam\u0131 \u00fczere yery\u00fcz\u00fcnde geli\u015fmesini s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in gelmi\u015ftir. Bu \u00fcmmet insan hayat\u0131nda, kendisinden ba\u015fka kimsenin yerine getiremedi\u011fi \u00f6zel rol\u00fcn\u00fc ifa etmek i\u00e7in \u00f6ncelikle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah’\u0131n hayat i\u00e7in koydu\u011fu metoddan alarak yery\u00fcz\u00fcnde O’nun metodunu yerle\u015ftirmek ve onun i\u00e7in de nasslar\u0131n; hareket, amel, prensip, ahl\u00e2k, gidi\u015fat ve ili\u015fkilere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnen pratik bir hayat nizam\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in varolmu\u015ftur. Bu \u00fcmmet her konuda yaln\u0131zca Allah’a ba\u015fvurmak zorundad\u0131r. Be\u015ferden birisine ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n, be\u015ferden birine tabi olmaks\u0131z\u0131n ve be\u015ferden birine itaat etmeksizin yaln\u0131zca Allah’a ba\u015fvurarak be\u015feriyet \u00f6nderli\u011fini yerine getirmelidir. Bunu yapmad\u0131k\u00e7a, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hikmetini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, kendi yolunda istikamet bulmu\u015f ve tamamen farkl\u0131, \u00f6zel ve pratik hayat nizam\u0131n\u0131 yerle\u015ftirerek yery\u00fcz\u00fcnde bu \u015fekilde parlak ve biricik geli\u015fmesini tamamlam\u0131\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n

Evet, ya bu, ya da k\u00fcf\u00fcr, sap\u0131kl\u0131k ve bozulma…<\/p>\n

Bu, her m\u00fcnasebette Kur’an’\u0131n te’kit edip tekrarlad\u0131\u011f\u0131 bir hakikattir. M\u00fcsl\u00fcman cemaat her f\u0131rsatta kendi prensiplerini, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve ahl\u00e2k kurallar\u0131n\u0131 bu hakikat \u00fczerine bina eder. \u0130\u015fte burada konu edilen budur; her f\u0131rsatta ehl-i kitapla giri\u015filen m\u00fccadele ve onlar\u0131n Medine’deki m\u00fcsl\u00fcman cemaate y\u00f6nelik tuzak ve komplolar\u0131. Ancak konu, sadece Medine’dekilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Her nesilden m\u00fcsl\u00fcmanlara hitabeder. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayatlar\u0131n\u0131n ve varl\u0131klar\u0131n\u0131n temel kural\u0131 budur.<\/p>\n

Bu \u00fcmmet insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmak i\u00e7in varolmu\u015ftur. O halde, de\u011fi\u015ftirip Allah’a ba\u011flamak ve Allah’\u0131n metoduyla kendisine \u00f6nderlik yapmak i\u00e7in geldi\u011fi cahiliyyeye herhangi bir konuda ba\u015fvurabilir mi? Veya \u00f6nderlik g\u00f6revinden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 an varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00f6nemi kal\u0131r m\u0131? Tabii ki bu durumda varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir hikmeti olamaz.<\/p>\n

Evet, bu \u00fcmmet \u00f6nderlik i\u00e7in varolmu\u015ftur. Sa\u011flam bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin, akidenin, bilincin, ahl\u00e2k\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve idarenin \u00f6nderli\u011fi… Ancak b\u00f6ylesine sa\u011fl\u0131kl\u0131 ortamlarda ak\u0131llar geli\u015febilir, k\u00e2inat\u0131n sayfalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p tan\u0131yabilir ve s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilir. Bu durumda, k\u00e2inattaki g\u00fc\u00e7leri, enerji kaynaklar\u0131m ve hazinelerini hizmetine alabilir. Ancak, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 elde edecek, t\u00fcm\u00fcne egemen olacak, y\u0131k\u0131p yok etmekle tehdit etmeyip insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fi i\u00e7in kullanacakt\u0131r. Bu da ancak, b\u00fct\u00fcn bu kaynaklar\u0131 felaketler ve \u015fehvetler i\u00e7in kullanmayacak bir iman \u00f6nderli\u011fi sayesinde ve direktiflerini Allah’\u0131n kullar\u0131ndan de\u011fil de bizzat Allah’tan alarak hidayete ermi\u015f m\u00fcsl\u00fcman cemaatin \u00f6nderli\u011finde olmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

\u0130\u015fte burada, bu derste, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet kendisinden ba\u015fkas\u0131na uymaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131larak, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ortam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n yolu a\u00e7\u0131klan\u0131yor. \u00d6ncelikle ehl-i kitaba uymamalar\u0131, aksi takdirde kendisini kurtulu\u015fu olmayan k\u00fcfre sevk edecekleri konusunda uyar\u0131l\u0131yorlar:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, kendilerine kitap verilenlerin bir grubuna uyarsan\u0131z, bunlar sizi iman ettikten sonra d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp k\u00e2fir yaparlar.”<\/p>\n

“Allah’\u0131n ayetleri size okunuyorken ve O’nun peygamberi aran\u0131zdayken nas\u0131l k\u00e2fir olabilirsiniz? Kim Allah’a s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rsa do\u011fru yola iletilmi\u015f olur.”<\/p>\n

Ehl-i kitaba itaat etmek, herhangi bir konuda onlara ba\u015fvurmak, metodlar\u0131n\u0131 ve sistemlerini iktibas etmek; Allah’\u0131n metodunun hayata \u00f6nderlik edip d\u00fczenlemesinin ve geli\u015fme-ilerleme yolunda onunla hareket edilmesinin yeterlili\u011finden \u015f\u00fcphe etmek anlam\u0131na gelir. Bu durum, \u00f6ncelikle bir i\u00e7 yenilgi ve m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin, varl\u0131k nedeni olan \u00f6nderlik rol\u00fcnden feragat\u0131 anlam\u0131na gelir. Bu da, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, bizzat idrak etmedikleri ve yolun tehlikesini sezmedikleri k\u00fcfr\u00fcn nefislerde sessizce depre\u015fmesi demektir.<\/p>\n

Bu, konunun m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ilgilendiren k\u0131sm\u0131; di\u011fer tarafta ise, ehl-i kitab\u0131n bu \u00fcmmeti akidesinden sapt\u0131rmak i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131 ve ba\u015fka hi\u00e7bir konuda g\u00f6stermedikleri h\u0131rslar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu akide m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin kurtulu\u015f siperi (kayas\u0131), savunma hatt\u0131 ve i\u00e7ten gelen g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131d\u0131r. D\u00fc\u015fmanlar\u0131 bunu \u00e7ok iyi biliyor. Eskiden oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de biliyorlar. Bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131n\u0131, tuzaklar\u0131n\u0131, hilelerini, kuvvet ve malzemelerini bu \u00fcmmeti akidesinden uzakla\u015ft\u0131rma yolunda kullan\u0131yorlar. Bu akideyle a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa sava\u015famad\u0131klar\u0131 zaman, desise ve tuzaklara ba\u015fvuruyorlar. Tek ba\u015flar\u0131na sava\u015fmakta zorluk \u00e7ektikleri zaman; i\u00e7ten i\u00e7e bu akideyi kar\u0131\u015ft\u0131rmak, insanlar\u0131 ona uymaktan al\u0131koymak, \u0130sl\u00e2m’\u0131n metodundan ba\u015fka metodlar\u0131, sisteminden ba\u015fka sistemleri ve \u00f6nderli\u011finden ba\u015fka \u00f6nderlikleri s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermek i\u00e7in, m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131n\u0131 il\u00e2n etmi\u015f m\u00fcnaf\u0131klardan ya da korkular\u0131ndan \u0130sl\u00e2m’a girmi\u015f olanlardan g\u00f6n\u00fcll\u00fc askerler edinirler. Ehl-i kitap, m\u00fcsl\u00fcmanlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 kendilerini dinleyip, itaat etmeye istekli olarak g\u00f6rd\u00fckleri an, zaman ge\u00e7irmeden uykular\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131ran emelleri u\u011fruna onlar\u0131 kullanarak b\u00f6ylece kolayl\u0131kla m\u00fcsl\u00fcman cemaati k\u00fcf\u00fcr ve sap\u0131kl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklerler.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu y\u00fczden, bu derece kesin ve korkun\u00e7 uyar\u0131 geliyor:<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, kendilerine kitap verilenlerin bir grubuna uyarsan\u0131z, bunlar sizi iman ettikten sonra d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp k\u00e2fir yaparlar.”<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey; imandan sonra k\u00fcfre d\u00f6nmek, Cennet’e girdikten sonra ate\u015fe d\u00f6nmek kadar korkun\u00e7 olamaz. Bu, her \u00e7a\u011fda ve her mekandaki ger\u00e7ek m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00f6zelli\u011fidir. Bu nedenledir ki bu ikaz, vicdanlar\u0131 yakalayan bir alev gibi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 uyar\u0131c\u0131n\u0131n sesine kulak vermeye sevkediyor. Ayetler, korkutma ve hat\u0131rlatma \u015feklinde seyrine devam ediyor… Allah’\u0131n ayetleri kendilerine okundu\u011fu, Allah’\u0131n Resul\u00fc de aralar\u0131nda oldu\u011fu, iman davet\u00e7ileri haz\u0131r oldu\u011fu ve iman davas\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, k\u00fcf\u00fcrle iman aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131na da bu ilah\u00ee nur as\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde iman edenlerin tekrar k\u00fcfre d\u00f6nmeleri ne korkun\u00e7 bir \u015feydir:<\/p>\n

“Allah’\u0131n ayetleri size okunuyorken ve O’nun peygamberi aran\u0131zdayken nas\u0131l k\u00e2fir olabilirsiniz?”<\/p>\n

Evet… \u0130man i\u00e7in gerekli b\u00fct\u00fcn \u015fartlar mevcutken m\u00fcminin k\u00fcfre d\u00f6nmesi b\u00fcy\u00fck bir c\u00fcr\u00fcmd\u00fcr. Her ne kadar Resulullah vefat etmi\u015fse de Allah’\u0131n ayetleri ve O’nun Resul\u00fc’n\u00fcn hidayete erdiren fiili \u00f6nderli\u011fi bu g\u00fcn de vard\u0131r. Bizden \u00f6ncekiler muhatap olduklar\u0131 gibi biz de bug\u00fcn do\u011frudan do\u011fruya bu Kur’an’la muhatab\u0131z. Kurtulu\u015f yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r ve kurtulu\u015f sanca\u011f\u0131 y\u00fckseltilmi\u015ftir…<\/p>\n

ALLAH’IN \u0130P\u0130NE SARILANLAR<\/p>\n

“Kim Allah’a s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131rsa do\u011fru yola iletilmi\u015f olur.”<\/p>\n

Evet, Allah’a sar\u0131lmak kurtulu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah bak\u00eedir, daima diri ve yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fczerinde mutlak otorite sahibidir. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ashab\u0131yla birlikte, iman\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce, sosyal d\u00fczen ve insan hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen konularla ilgisi bulunmayan, ziraat, sava\u015f taktikleri vb. gibi pratik hayatta daha \u00e7ok deneye ve bilgi edinmeye b\u0131rak\u0131lan konularda g\u00f6r\u00fc\u015f bildirme ve tecr\u00fcbe edinmede son derece ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmakla beraber, akide ve hayat metodu i\u00e7in ba\u015fvurulacak merc\u00ee konusunda son derece titizdir. Bu ikisi aras\u0131ndaki fark gayet a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hayat metodu ba\u015fka \u015fey, deney ve uygulamaya dayanan pozitif bilimler ba\u015fka \u015feydir. Ancak, Allah’\u0131n metoduyla insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik etmek i\u00e7in gelen \u0130sl\u00e2m, ayn\u0131 zamanda insan akl\u0131n\u0131, bilgiye ve hayat metodu dairesinde b\u00fct\u00fcn maddi bulu\u015flardan yararlanmaya y\u00f6neltmektedir.<\/p>\n

\u0130mam Ahmet \u015f\u00f6yle der: “Bize Abdurrezzak anlatt\u0131, O’na da S\u00fcfyan Cabir’den, O da \u015ea’b\u00ee’den, O da Abdullah b. Sabit’ten \u015f\u00f6yle haber verdi: Hz. \u00d6mer, Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) gelerek \u015f\u00f6yle dedi: Ya Resulullah, ben, Beni Kureyza’dan bir yahudi karde\u015fe Tevrat’tan baz\u0131 par\u00e7alar yazmas\u0131n\u0131 s\u00f6yledim. G\u00f6rmek ister misiniz? Bunun \u00fczerine Resulullah’\u0131n rengi de\u011fi\u015fti. Abdullah b. Sabit diyor ki: Ya \u00d6mer, Resulullah’\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fcyor musun? dedim. Bunun \u00fczerine Hz. \u00d6mer; Rabb olarak Allah’tan, din olarak \u0130sl\u00e2m’dan ve Resul olarak Muhammed’den raz\u0131y\u0131m, dedi. Bundan dolay\u0131 Peygamberimiz ne\u015felendi ve \u015f\u00f6yle buyurdu: “Nefsim elinde olan Allah’a yemin ederim ki, Musa (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) aran\u0131zda olsayd\u0131 ve siz de beni b\u0131rak\u0131p ona uysayd\u0131n\u0131z \u015f\u00fcphesiz sap\u0131t\u0131rd\u0131n\u0131z. \u00dcmmetlerden benim pay\u0131ma siz, nebilerden de sizin pay\u0131n\u0131za ben d\u00fc\u015ft\u00fcm.”<\/p>\n

H\u00e2f\u0131z Ebu Ya’l\u00e2 \u015f\u00f6yle rivayet eder: Bize Hammad \u015ea’b\u00ee’den O da Cabir’den \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: Dedi ki, “Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: Ehl-i kitaptan bir\u015fey sormay\u0131n. Onlar sap\u0131k olduklar\u0131ndan sizi do\u011fruya iletemezler. Bu durumda siz ya bat\u0131l\u0131 do\u011frulayacaks\u0131n\u0131z ya da ger\u00e7e\u011fi yalanlayacaks\u0131n\u0131z. Allah’a yemin ederim ki \u015fayet Musa aran\u0131zda sa\u011f olsayd\u0131 bana uymaktan ba\u015fka bir\u015fey yapamazd\u0131.” Ba\u015fka hadislerde de \u015f\u00f6yle dedi\u011fi rivayet edilir: “Musa ve \u0130sa (sel\u00e2m \u00fczerlerine olsun) sa\u011f olsalard\u0131 bana uymaktan ba\u015fka se\u00e7enekleri olmazd\u0131.”<\/p>\n

\u0130\u015fte (onlar) ehl-i kitap ve i\u015fte Resulullah’\u0131n inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce, \u015feriat ve metodla ilgili bir konuda onlara ba\u015fvurma hususundaki tav\u0131rlar\u0131. Bununla beraber, \u0130sl\u00e2m’\u0131n ruhuna ve hedefine uygun oldu\u011fu s\u00fcrece, iman\u00ee metoda ba\u011fl\u0131 kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131, bilin\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, y\u00fcce Allah’\u0131n bunlar\u0131 insano\u011flunun hizmetine verdi\u011fi idrak edildi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, amac\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fi, g\u00fcvenli\u011fi ve refah\u0131 u\u011fruna kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bilgi ve k\u00e2inattaki g\u00fc\u00e7 ve enerji kaynaklar\u0131n\u0131 hizmetlerine verdi\u011fi i\u00e7in y\u00fcce Allah’a kulluk yapmak ve bu bilgiyi insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fine kullanmak suretiyle \u015f\u00fckredildi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce, \u015feriat ve metod gibi konular\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, teorik ve pratik olarak pozitif bilimler gibi b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abas\u0131ndan yararlanman\u0131n herhangi bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur…<\/p>\n

HAL\u0130M\u0130Z<\/p>\n

Ancak, iman\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnce, varl\u0131\u011f\u0131n yorumu, insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayesi, hayat d\u00fczeni ve yasalar\u0131, ahl\u00e2k ve gidi\u015fat metodu gibi konularda insanlara ba\u015fvurmak… Evet, Resulullah’\u0131n rengini de\u011fi\u015ftiren ve y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti sonucundan sak\u0131nd\u0131rmas\u0131na sebep olan bu konular\u0131n en basitinde bile onlara ba\u015fvurmakt\u0131r. Bu da apa\u00e7\u0131k k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmete y\u00f6nelik direktifleri. Ve i\u015fte O’nun y\u00fcce Resul\u00fcn\u00fcn pratik \u00f6nderli\u011fi… Ancak kendi kendini m\u00fcsl\u00fcman zanneden bizler, b\u00fct\u00fcn samimiyetimizle Kur’an ve hadis anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 m\u00fcste\u015friklerden ya da talebelerinden al\u0131yoruz. Bir de bak\u0131yoruz ki varl\u0131k ve hayat hakk\u0131nda felsefemizi ya da d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizi \u015fundan bundan veya Yunan, Roma, Avrupa ve Amerikan felsefe ve filozoflar\u0131ndan alm\u0131\u015f\u0131z. Ya da hayat d\u00fczenimiz, yasalar\u0131m\u0131z ve kanunlar\u0131m\u0131z o kaynaklardan gelme. Bak\u0131yorsunuz ki, tav\u0131rlar\u0131m\u0131z, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z ve ahl\u00e2k\u0131m\u0131z \u0130sl\u00e2m ruhundan soyutlanm\u0131\u015f ve madde uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zirvesi bu koku\u015fmu\u015f batakl\u0131ktan al\u0131nma… (Hangi dinden s\u00f6z ediyoruz?).. Sonra da -vallahi aynen b\u00f6yle- kendimizi m\u00fcsl\u00fcman zannediyoruz. Bu zann\u0131n g\u00fcnah\u0131 a\u00e7\u0131k k\u00fcf\u00fcrden daha a\u011f\u0131rd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz, m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k iddias\u0131nda bulunmayan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131ndan daha fazla bu dini zay\u0131flat\u0131p ona k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek oluyoruz.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m bir hayat metodudur. Gerek itikadi d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131s\u0131ndan, gerek hayattaki b\u00fct\u00fcn ili\u015fkileri d\u00fczenleyen kanunlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve gerekse siyas\u00ee, ekonomik ve toplumsal ili\u015fkilerin dayand\u0131\u011f\u0131 ahl\u00e2ki kurallar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendine \u00f6zg\u00fc belirgin \u00f6zellikleri bulunan bir metoddur. Ve bu metod insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik i\u00e7in gelmi\u015ftir. O halde insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapabilmesi i\u00e7in bu metodu hayat\u0131nda tatbik eden bir kitlenin varl\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fimiz gibi bu kitlenin, herhangi bir konuda kendi hayat metodundan ba\u015fkas\u0131na ba\u015fvurmas\u0131 \u00f6nderli\u011fin tabiat\u0131yla \u00e7eli\u015fmektedir.<\/p>\n

Geldi\u011fi g\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fi i\u00e7in gelmi\u015ftir bu metod. Ayn\u0131 \u015fekilde bug\u00fcn, yar\u0131n bu metodun h\u00fckmetmesi i\u00e7in \u00e7aba sarfeden davet\u00e7iler de insanl\u0131\u011f\u0131n iyili\u011fini istemektedir. Fakat durum bug\u00fcn daha bir \u00f6nem arzetmektedir. \u0130nsanl\u0131k bug\u00fcn bu sap\u0131k d\u00fczen ve metodlar\u0131n elinden \u00e7ekece\u011fini \u00e7ekmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131nda y\u00fcklendi\u011fi rol\u00fc yerine getirmesi ve bir kez daha insanl\u0131\u011f\u0131 kurtarabilmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn \u00f6zelliklerini korumas\u0131 gereken \u0130l\u00e2hi metoddan ba\u015fka bir kurtar\u0131c\u0131 yoktur.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz insanl\u0131k, varl\u0131k alemindeki g\u00fc\u00e7leri hizmetine sokmak i\u00e7in girdi\u011fi m\u00fccadeleden b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar kazanm\u0131\u015f, sanayii ve t\u0131p alan\u0131nda ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re ola\u011fan\u00fcst\u00fc say\u0131lacak a\u015famalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve bu gidi\u015fle de bir\u00e7ok mesafe elde edebilece\u011fi kesindir. Ancak, b\u00fct\u00fcn bunlar onun hayat\u0131na nas\u0131l bir etkide bulundular? Ruhsal hayat\u0131 \u00fczerindeki etkisi ne oldu? Acaba mutlulu\u011fu bulabildi mi?… \u0130nsano\u011flu tatmin olabildi mi?.. Bar\u0131\u015f sa\u011fland\u0131 m\u0131?.. B\u00fct\u00fcn bunlara verilecek cevap: Kesinlikle hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bula bula batakl\u0131k, s\u0131k\u0131nt\u0131, korku, sinirsel ve ruhsal hastal\u0131klar, par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k ve korkun\u00e7 boyutlara varm\u0131\u015f geni\u015f bir su\u00e7 ortam\u0131 buldu insanl\u0131k… Nitekim, insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayesi ve insan hayat\u0131n\u0131n hedefine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131nda da herhangi bir ilerleme sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f uygar insan\u0131n zihnindeki insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayesi ve insan hayat\u0131n\u0131n hedefi ile ilgili olu\u015fan d\u00fc\u015f\u00fcnce ile \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi aras\u0131nda bu y\u00f6nde bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; \u00e7a\u011fda\u015f uygarl\u0131\u011f\u0131n son derece baya\u011f\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir. \u0130nsan\u0131n kendisi ve varl\u0131k alemindeki konumu hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesinin mel’un bir \u015fekilde al\u00e7ald\u0131\u011f\u0131, de\u011ferleri ve istekleri noktas\u0131ndan da gittik\u00e7e k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zlemlenecektir. Binaenaleyh manevi bo\u015fluk insanl\u0131\u011f\u0131n bitkin kalbini kemirmekte ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k yorgun ruhunu tehdit etmektedir. \u00c7a\u011fda\u015f insan Allah’\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131 gibi bir\u00e7ok fakt\u00f6r de onun gittik\u00e7e Allah’tan uzakla\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle Allah’\u0131n metodu do\u011frultusunda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, elde etti\u011fi her ba\u015far\u0131, insan\u0131 daha \u00e7ok Allah’a yakla\u015ft\u0131rmas\u0131 gereken bilim bile, ruhunun s\u00f6n\u00fcp dejenere olmas\u0131 nedeniyle insan\u0131 gittik\u00e7e Allah’tan uzakla\u015ft\u0131ran bir hale gelmi\u015ftir. Bu y\u00fczden insanl\u0131k, Allah’\u0131n kendisine verip bir\u00e7ok yetenekler bah\u015fetti\u011fi bilim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendi varl\u0131\u011f\u0131 hakikatinin amac\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacak nuru bulamad\u0131\u011f\u0131 gibi, kendi hareketleriyle kainattaki hareketleri, kendi f\u0131tratlar\u0131yla k\u00e2inattaki f\u0131trat\u0131 ve kendisine h\u00fckmeden kanunlarla k\u00e2inatta y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan tabiat kanunlar\u0131 aras\u0131nda bir uygunluk olu\u015fturacak metod da bulamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, g\u00fc\u00e7leri ve enerjisi, ahireti ve d\u00fcnyas\u0131, bireyi ve toplumu, g\u00f6revleri ve haklar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi do\u011fal kapsaml\u0131 ve ku\u015fat\u0131c\u0131 bir uygarl\u0131kla d\u00fczenleyecek sistemde bulmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu durumda olan insanl\u0131\u011f\u0131, baz\u0131 insanlar Allah’\u0131n do\u011fru yola ileten metodundan yoksun b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015farak; bu metodu anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131, ge\u00e7mi\u015f bir tarih\u00ee d\u00f6neme \u00f6zlem olarak de\u011fi\u015ftirip “gericilik” diye isimlendiriliyorlar. B\u00f6ylece onlar cahilliklerinin veya k\u00f6t\u00fc niyetlerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc bu davran\u0131\u015flar\u0131yla insanl\u0131\u011f\u0131, geli\u015fme ve ilerlemeye sevkedecek, bar\u0131\u015f ve huzur ortam\u0131na g\u00f6t\u00fcrecek biricik hayat metoduna sahip olmaktan yoksun b\u0131rak\u0131yorlar. Ancak bu hayat metoduna inanan bizler, neye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi biliyoruz. Bizler insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu k\u00f6t\u00fc durumu g\u00f6r\u00fcyor ve i\u00e7inde y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fc koku\u015fmu\u015f batakl\u0131\u011f\u0131n i\u011fren\u00e7 kokusunu duyuyoruz. Evet, g\u00f6r\u00fcyorsunuz… \u015eurac\u0131kta, k\u0131zg\u0131n \u00e7\u00f6lde bitkin d\u00fc\u015fenler i\u00e7in y\u00fcce ufuklarda a\u00e7\u0131lan kurtulu\u015f sanca\u011f\u0131n\u0131 ve bu \u00e7irkef batakl\u0131kta bo\u011fulanlar i\u00e7in beliren parlak ve temiz y\u00fccelikleri fark ediyorsunuz. Ayn\u0131 zamanda, \u015fayet insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik bu ilah\u00ee metoda devredilmezse insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn tarihi ve de\u011ferleriyle korkun\u00e7 bir u\u00e7uruma do\u011fru yuvarland\u0131\u011f\u0131na da \u015fahid olunacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu yolda at\u0131lacak ilk ad\u0131m, y\u00fcce Allah’\u0131n tekrar insanl\u0131\u011fa \u00f6nderlik yapmas\u0131na izin verene kadar, bu metodun temiz ve sa\u011flam kalmas\u0131 i\u00e7in di\u011fer metodlardan ayr\u0131l\u0131p ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Bu hayat metoduna inananlar\u0131n da \u00e7evrelerindeki cahiliyye belas\u0131na hi\u00e7bir konuda y\u00f6nelip ba\u015fvurmamalar\u0131 gerekir. Y\u00fcce Allah kullar\u0131n\u0131, \u015furada burada cahiliyyeye \u00e7a\u011f\u0131ran insanl\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n eline b\u0131rakmayacak kadar merhametlidir. \u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n Kur’ana Kerim’inde m\u00fcsl\u00fcman cemaate telkin etmeye irade buyurdu\u011fu ve Hz. Peygamberin de sa\u011flam \u00f6\u011fretisiyle \u00f6\u011fretmeye \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi hakikat budur.<\/p>\n

ALLAH’TAN KORKMAK<\/p>\n

Y\u00fcce Allah ehl-i kitaba herhangi bir konuda ba\u015fvurmaktan, onlara itaat edip uymaktan sak\u0131nd\u0131rd\u0131ktan sonra, m\u00fcsl\u00fcman cemaate seslenmekte ve onlar\u0131, hayatlar\u0131n\u0131n ve metodlar\u0131n\u0131n \u00fczerine bina edildi\u011fi Allah’\u0131n kendilerine bah\u015fetti\u011fi ve kendilerinin de O’nun u\u011fruna varetti\u011fi y\u00fcce emaneti y\u00fcklenebilmeleri i\u00e7in gerekli olan iki temel kural ile y\u00fczy\u00fcze getirmektedir. Herbiri s\u00fcrekli di\u011ferinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektiren bu iki temel kural: \u0130man ve Karde\u015fliktir. Allah’a iman, O’ndan korkup hayat\u0131n her an\u0131nda O’nun kontrol\u00fcnde oldu\u011funu bilme… Ve m\u00fcsl\u00fcman cemaatten, be\u015fer hayat\u0131nda ve insanl\u0131k tarihinde \u00fcstlendi\u011fi “\u0130yili\u011fi emretmek ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koymak, hayat\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kirinden ar\u0131nd\u0131r\u0131p iyilik esas\u0131 \u00fczerine kurmak” rol\u00fcn\u00fc yerine getirebilecek, canl\u0131, kuvvetli ve dayan\u0131kl\u0131 bir b\u00fcnye meydana getiren, Allah u\u011fruna karde\u015flik…
\n102- Ey m\u00fcminler, Allah’tan gerekti\u011fi gibi korkunuz ve mutlaka m\u00fcsl\u00fcman olarak \u00f6l\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

103- Hep birlikte Allah’\u0131n ipine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n\u0131z sak\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyiniz, Allah’\u0131n size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimeti hat\u0131rlay\u0131n\u0131z. Hani bir zamanlar d\u00fc\u015fman oldu\u011funuz halde O, kalplerinizi uzla\u015ft\u0131rd\u0131 da O’nun bu nimeti sayesinde karde\u015f oldunuz. Hani siz bir ate\u015f kuyusunun tam kenar\u0131ndayken O sizi oraya d\u00fc\u015fmekten kurtard\u0131. Allah size ayetlerini i\u015fte b\u00f6yle a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k anlat\u0131r ki, do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z.<\/p>\n

104- Sizden hayra \u00e7a\u011f\u0131ran, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131ran bir \u00fcmmet olsun. \u0130\u015fte kurtulu\u015fa erenler bunlard\u0131r.<\/p>\n

105- Sak\u0131n kendilerine apa\u00e7\u0131k ayetler geldikten sonra par\u00e7alan\u0131p \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00fc\u015fenler gibi olmay\u0131n\u0131z. B\u00f6yleleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r.<\/p>\n

106- O g\u00fcn kimi y\u00fczler a\u011far\u0131r, kimi y\u00fczler karar\u0131r. Y\u00fczleri kararanlara ‘Siz iman ettikten sonra tekrar k\u00e2fir mi oldunuz? O halde kafir olman\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak bu azab\u0131 tad\u0131n’ denir.<\/p>\n

107- Y\u00fczleri a\u011faranlara gelince, onlar Allah’\u0131n rahmeti i\u00e7indedirler ve orada s\u00fcrekli olarak kalacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman cemaatin dayand\u0131\u011f\u0131 ve me\u015fakkatli b\u00fcy\u00fck rol\u00fcn\u00fc onlarla yerine getirebildi\u011fi iki \u00f6nemli nokta… Bunlardan biri y\u0131k\u0131ld\u0131 m\u0131 ortada ne bir m\u00fcsl\u00fcman cemaat kal\u0131r ne de yerine getirebilece\u011fi bir rol\u00fc…<\/p>\n

Ba\u015fta iman ve takva \u00fcss\u00fc… Allah’\u0131n hakk\u0131, takva ile yerine getirilir. Ve takva, insan \u00f6lene kadar hayat\u0131n hi\u00e7bir an\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmayan ve ondan gafil olmayan s\u00fcrekli bir uyan\u0131kl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler Allah’tan gere\u011fi gibi korkunuz.”<\/p>\n

Allah’tan nas\u0131l korkmak gerekiyorsa \u00f6yle korkun. B\u00f6ylece ayet-i kerime hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama getirmeksizin kalbi, d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi ve yapabildi\u011fi kadar bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7abalamaya sevk etmektedir. Kalp bu yola dald\u0131k\u00e7a kendisine yeni ufuklar a\u00e7\u0131l\u0131r ve yeni arzular belirir. Takvas\u0131yla Allah’a yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 oranda, ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 makamdan daha y\u00fcce ve y\u00fckseldi\u011fi dereceden \u00f6te bir a\u015famaya y\u00fckselme arzusu uyan\u0131r. Sonu\u00e7ta insan, kalbin hi\u00e7 uyumad\u0131\u011f\u0131, hep uyan\u0131k kald\u0131\u011f\u0131 bir makama ula\u015f\u0131r.<\/p>\n

“Mutlaka m\u00fcsl\u00fcman olarak \u00f6l\u00fcn\u00fcz.”<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm, insan\u0131n ne zaman gelece\u011fini bilmedi\u011fi bir gaybt\u0131r. O halde m\u00fcsl\u00fcman olarak \u00f6lmek istiyen, o andan itibaren ve her dem m\u00fcsl\u00fcman olarak kalmal\u0131d\u0131r. Burada takvadan hemen sonra zikredilen \u0130sl\u00e2m, geni\u015f anlam\u0131yla teslimiyet; yani Allah’a teslim olup, O’na itaat etmek ve O’nun metoduna uymak suretiyle O’nun kitab\u0131 ile h\u00fckmolunmak anlam\u0131na gelmektedir. Ve daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz gibi surede yeri geldik\u00e7e bu anlam yerle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu temel kural m\u00fcsl\u00fcman cemaatin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine ve insan hayat\u0131nda \u00fcstlendi\u011fi rol\u00fc yerine getirmesi i\u00e7in dayanmak zorunda oldu\u011fu ilk temel kurald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kurala dayanmayan b\u00fct\u00fcn toplumlar cahiliyye toplumlar\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu toplumlar, Allah’\u0131n hayat i\u00e7in koydu\u011fu metod \u00fczerinde de\u011fil de cahiliyye metodlar\u0131na uymakta ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderli\u011fi, do\u011fru yola ileten \u00f6nderli\u011fin elinde olmay\u0131p cahiliyyenin elinde demektir.<\/p>\n

\u0130kinci olarak ta, Allah’\u0131n yolunda, O’nun metodu \u00fczere ve O’nun hayat metodunu hakim k\u0131lmak i\u00e7in gerekli olan karde\u015flik \u00fcss\u00fc…<\/p>\n

“Hep birlikte Allah’\u0131n ipine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n\u0131z, sak\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyiniz, Allah’\u0131n size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimeti hat\u0131rlay\u0131n\u0131z. Hani bir zamanlar d\u00fc\u015fman oldu\u011funuz halde O kalplerinizi uzla\u015ft\u0131rd\u0131 da O’nun bu nimeti sayesinde karde\u015f oldunuz. Hani siz bir ate\u015f kuyusunun tam kenar\u0131ndayken O sizi oraya d\u00fc\u015fmekten kurtard\u0131. Allah size ayetlerini i\u015fte b\u00f6yle a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k anlat\u0131r ki do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Demek ki bu karde\u015flik, birinci temel kural olan takva ve iman kural\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceler ba\u015fka hedefler veya \u00e7e\u015fitli cahiliyye iplerinden birinin etraf\u0131nda toplanmak olmay\u0131p sadece Allah’\u0131n ipine yani kel\u00e2m\u0131na, metoduna ve dinine sar\u0131lmak esas\u0131na dayanmak demektir.<\/p>\n

“Hep birlikte Allah’\u0131n ipine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131n\u0131z, sak\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyiniz.”<\/p>\n

Allah’\u0131n ipine sar\u0131lmaktan kaynaklanan bu karde\u015flik, y\u00fcce Allah’\u0131n ilk m\u00fcsl\u00fcman cemaate bah\u015fetti\u011fi bir nimettir. Y\u00fcce Allah, bu ihsan\u0131n\u0131 sevdi\u011fi kullar\u0131na bah\u015fetmi\u015ftir. \u0130\u015fte burada y\u00fcce Allah onlara bu nimetini hat\u0131rlatarak cahiliyye d\u00f6neminde nas\u0131l “d\u00fc\u015fman” olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Medine’de Evs ve Hazre\u00e7’ten bir tek d\u00fc\u015fman bile kalmam\u0131\u015ft\u0131. Bunlar Medine’de ya\u015fayan iki Arap kabilesiydi. Aralar\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik edip bu iki kabilenin ba\u011f\u0131n\u0131 koparmak isteyen ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k ate\u015fini k\u00f6r\u00fckleyen yahudiler de onlara kom\u015fuluk ediyordu. Bu y\u00fczden yahudiler, hi\u00e7bir zaman yapamad\u0131klar\u0131 ve hep onunla ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00f6zelliklerine uygun bir ortam bulmu\u015flard\u0131. Ancak \u0130sl\u00e2m’dan ba\u015fka hi\u00e7bir g\u00fcc\u00fcn ve toptan sar\u0131ld\u0131klar\u0131 ve O’nun nimeti sayesinde karde\u015f olduklar\u0131 Allah’\u0131n ipinden ba\u015fkas\u0131n\u0131n biraraya getiremiyece\u011fi, bu kalpleri biraraya getirmek suretiyle y\u00fcce Allah, bu iki kabilesinin kalplerinin aras\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tarihi kinlerin, kabileci arzular\u0131n, \u015fahsi menfaatlerin ve \u0131rk\u00e7\u0131 bayraklar\u0131n, yan\u0131nda \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kald\u0131\u011f\u0131, Allah yolunda karde\u015flikten ba\u015fka hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 bu kalpleri biraraya getiremezdi. Ve ancak, b\u00fcy\u00fck ve y\u00fcce Allah’\u0131n sanca\u011f\u0131 alt\u0131nda saflar biraraya gelebilir.<\/p>\n

“Allah’\u0131n size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimeti hat\u0131rlay\u0131n\u0131z. Hani bir zamanlar d\u00fc\u015fman oldu\u011funuz halde o kalplerinizi uzla\u015ft\u0131rd\u0131 da O’nun bu nimeti sayesinde karde\u015f oldunuz.”<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde O’nun ipine sar\u0131lmak (birinci temel esas) ve kalplerinin aras\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131rmak (ikinci temel esas) suretiyle karde\u015f olmalar\u0131 sayesinde, d\u00fc\u015fmek \u00fczere olduklar\u0131 ate\u015fin kenar\u0131nda onlar\u0131 kurtarmas\u0131ndan dolay\u0131 y\u00fcce Allah \u00fczerlerindeki nimetini hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n

“Hani siz bir ate\u015f kuyusunun tam kenar\u0131nda iken O sizi oraya d\u00fc\u015fmekten kurtard\u0131”.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerim duygular\u0131n ve ba\u011flar\u0131n kayna\u011f\u0131 olan “kalbe” dayanmakta, “aran\u0131z\u0131 uzla\u015ft\u0131rd\u0131” demeyip “kalplerinizi uzla\u015ft\u0131rd\u0131” demek suretiyle derin noktalara n\u00fcfuz etmektedir. B\u00f6ylece kalpleri, Allah’\u0131n misak\u0131, ahdi ve eli alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle tasvir ediyor. Ayr\u0131ca i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu resmederek canl\u0131 ve beraberinde kalpleri s\u00fcsleyen hareket halindeki bir sahne \u015feklinde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n

“Siz bir ate\u015f kuyusunun tam kenar\u0131nda iken”<\/p>\n

Ate\u015ften bir u\u00e7urumun i\u00e7ine d\u00fc\u015fme hareketi meydana gelirken kalpler Allah’\u0131n elini g\u00f6r\u00fcp O’na tutunarak kurtuluyorlar, uzan\u0131p Allah’\u0131n ipine sar\u0131l\u0131yorlar. Tehlike ve deh\u015fetten sonra kurtulu\u015f manzaras\u0131… Bu, beraberinde kalpleri \u00fcrpertip titreterek s\u00fcr\u00fckleyen canl\u0131 ve hareketli bir sahnedir. Neredeyse g\u00f6zler, bu sahneyi nesillerin gerisinden izleyebilecek gibi oluyor.<\/p>\n

\u0130bn-i \u0130shak siyretinde ve ba\u015fka rivayetlerde bu ayetin Evs ve Hazre\u00e7 hakk\u0131nda nazil oldu\u011funu anlat\u0131r; yahudilerden birisi Evs ve Hazre\u00e7’ten bir toplulu\u011fa rastlar. Onlar\u0131n uzla\u015fmalar\u0131 ve ittifaklar\u0131 yahudinin ho\u015funa gitmez. Yan\u0131nda bulunanlardan birisine yanlar\u0131na gidip oturmas\u0131n\u0131 ve “Bu, \u00e2s G\u00fcn\u00fc”ndeki sava\u015flar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmas\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Adam s\u00f6ylenenleri yapar. B\u00f6ylece toplulukta bulunanlar\u0131n nefislerinde hamiyyet duygusunu canland\u0131r\u0131r. Birbirine k\u0131zar ve birbirlerine d\u00fc\u015ferler. Cahiliyyedeki armalar\u0131yla birbirlerini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p silahlar\u0131n\u0131 isterler ve “Harre” denilen yerde bulu\u015fmak \u00fczere s\u00f6zle\u015firler. Bu durum Resulullah’a haber verilince yanlar\u0131na gelip onlar\u0131 sakinle\u015ftirdikten sonra “Ben aran\u0131zda oldu\u011fum halde cahiliyye davas\u0131 m\u0131?” buyurur ve arkas\u0131ndan yukardaki ayet-i kerimeyi okur. Bunun \u00fczerine her iki taraf da pi\u015fman olur. Bar\u0131\u015f\u0131p birbirlerine sar\u0131larak silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131rlar. Allah ta onlardan ho\u015fnut olur.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle! Allah onlara a\u00e7\u0131kl\u0131yor onlar da hidayete eriyordu ve b\u00f6ylece ayetin devam\u0131nda onlar hakk\u0131nda varid olan y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu:<\/p>\n

“Allah size ayetlerini i\u015fte b\u00f6yle a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k anlatt\u0131 ki do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu olay yery\u00fcz\u00fcnde be\u015feriyete \u00f6nderlik yapmak ve Allah’\u0131n metodu \u00fczere hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp birbirini sevenler aras\u0131ndaki Allah’\u0131n ipini koparmak i\u00e7in yahudilerin sarfettikleri \u00e7aban\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Rivayet edilen hadise, Allah’\u0131n ipine sar\u0131larak O’nun hayat i\u00e7in koydu\u011fu metod etraf\u0131nda biraraya gelecek her m\u00fcsl\u00fcman cemaat i\u00e7in yahudilerin s\u00fcrekli kuracaklar\u0131 tuzaklardan bir \u00f6rnektir. Ayn\u0131 zamanda bu olay, ilk m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 nerdeyse k\u00fcfre d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp birbirinin boyunlar\u0131n\u0131 vuracak noktaya getirerek, etraf\u0131nda toplan\u0131p karde\u015f olduklar\u0131 Allah’\u0131n sa\u011flam ipini koparacak olan ehl-i kitaba itaat etmenin sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir. Ayr\u0131ca bu ayetle surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indeki di\u011fer ayetler ayn\u0131 noktada birle\u015fmektedir.<\/p>\n

Ancak ayet-i kerimenin kapsam\u0131 bu olaydan \u00e7ok daha geni\u015f boyutludur. Ayet-i kerime surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde kendisinden \u00f6nce ve sonra gelen ayetlerle beraber m\u00fcsl\u00fcman saflar\u0131 par\u00e7alamak ve her arac\u0131 kullanarak aralar\u0131na fitne ve ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 yerle\u015ftirmek i\u00e7in yahudilerden kaynaklanan bir \u00e7aban\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Bu y\u00fczden Kur’an-\u0131 Kerim, s\u00fcrekli olarak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, ehl-i kitaba itaat etmekten, onlar\u0131n hile ve desiselerine kulak vermekten ve onlar gibi ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp par\u00e7alanmaktan sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bu sak\u0131nd\u0131rmalar, Medine’deki m\u00fcsl\u00fcman cemaatin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yahudi tuzaklar\u0131n\u0131n \u015fiddetine ve s\u00fcrekli ayr\u0131l\u0131k, \u015f\u00fcphe ve karga\u015fa tohumlar\u0131 sa\u00e7t\u0131klar\u0131na i\u015faret etmektedir. Yahudilerin her zamanki u\u011fra\u015f\u0131lar\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn, yar\u0131n, her zaman ve mek\u00e2nda m\u00fcsl\u00fcman saflar aras\u0131nda ayn\u0131 i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcrecektirler.<\/p>\n

M\u00dcSL\u00dcMANLARIN G\u00d6REV\u0130<\/p>\n

Bu iki temel esasa (iman ve karde\u015flik) dayanan ve onlarla ayakta kalan, Allah’\u0131n metodunun yery\u00fcz\u00fcnde ikamesi, hakk\u0131n bat\u0131la, iyili\u011fin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe ve hayr\u0131n \u015ferre galip gelmesi i\u00e7in Allah’\u0131n metoduna uygun olarak O’nun g\u00f6zetimi alt\u0131nda ve O’nun elleriyle meydana gelen m\u00fcsl\u00fcman cemaatin g\u00f6revi ise a\u015fa\u011f\u0131daki ayette belirtiliyor:<\/p>\n

“Sizden hayra \u00e7a\u011f\u0131ran, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131ran bir \u00fcmmet bulunsun.”<\/p>\n

Evet hayra \u00e7a\u011f\u0131ran, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyeden bir cemaatin bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bizzat Kur’an ayetinin ifadesiyle yery\u00fcz\u00fcnde, hayra \u00e7a\u011f\u0131ran iyili\u011fi emreden k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyeden bir otoritenin bulunmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayette hayra “Davet” olay\u0131 s\u00f6z konusu edildi\u011fi gibi iyili\u011fi “Emr” ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc “Nehy” etmek de s\u00f6z konusu edilmi\u015ftir. Bilindi\u011fi gibi “Davet” otorite olmadan da yerine getirilebildi\u011fi halde, “Emir” ve “Nehiy” ancak bir otorite ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m’\u0131n bu sorunla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncesi budur. Evet “Emr” eden ve “Nehy” eden bir otoritenin bulunmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Birliklerini bir araya getirip Allah’\u0131n ipi ve yolund\u00e2 karde\u015flik ba\u011flar\u0131yla birbirine ba\u011flayan bir otorite… Hayra “Davet” ve \u015ferrden “Nehy” \u00fczerine kurulu bir otorite… \u0130nsan hayat\u0131nda Allah’\u0131n metodunun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in birbirinden ayr\u0131lmayan bu iki esas \u00fczerine kurulu bir otorite… Evet yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n hayat i\u00e7in indirdi\u011fi metodunun ger\u00e7ekle\u015fmesi ve insanlar taraf\u0131ndan bilinmesi hayra “Davet”i ve iyili\u011fi “Emr” edip, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc “Nehy” eden ve kendisine itaat edilen bir otoriteyi gerektirir. Y\u00fcce Allah buyuruyor: “Biz Resulleri ancak Allah’\u0131n izniyle itaat edilsin diye g\u00f6nderdik.” Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki metodu vaaz, ir\u015fad ve a\u00e7\u0131klamalardan ibaret de\u011fildir. Bu meselenin bir y\u00f6n\u00fc. Di\u011fer y\u00f6n\u00fc ise, insan hayat\u0131nda iyili\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yok edecek, toplumun iyi adetlerini hevas\u0131na, \u015fehvetine ve menfaatine uyan ki\u015filerin oyunca\u011f\u0131 olmaktan koruyacak, her \u00f6n\u00fcne gelenin kendi g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncesini hay\u0131r, iyi ve do\u011fru zannetmemesi i\u00e7in bu iyi adetleri koruyacak “Emr” ve “Nehy” yetkisine sahip bir otoritenin kurulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, tabiat\u0131 gere\u011fi baz\u0131 insanlar\u0131n \u015fehvetleri ve ihtiraslar\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131n maslahat ve \u00e7\u0131karlar\u0131, baz\u0131lar\u0131n\u0131n gurur ve kibirleriyle \u00e7arp\u0131\u015faca\u011f\u0131ndan hayra davet etmenin iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyetmenin o kadar kolay ve rahat olmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar aras\u0131nda zorba diktat\u00f6rler bask\u0131c\u0131 egemenler, y\u00fckselmekten ho\u015flanmayan al\u00e7aklar, s\u0131k\u0131nt\u0131ya gelemeyen zenginler, ciddiyetten uzak laubaliler, adaleti sevmeyen zalimler, do\u011fruluktan ho\u015flanmayan sap\u0131klar ve iyili\u011fi reddedip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ho\u015flanan insanlar her zaman bulunur. Bu y\u00fczden, hayr galip gelip, iyilik, iyilik olarak ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckte k\u00f6t\u00fcl\u00fck olarak bilinmedik\u00e7e millet kurtulamayaca\u011f\u0131 gibi insanl\u0131k da kurtulamaz. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar i\u00e7in iyili\u011fi, emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten nehyeden ve kendisine itaat edilen bir otoritenin varl\u0131\u011f\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

Bu sebebden Allah’a inanan ve Allah i\u00e7in karde\u015flik deste\u011fine dayanan bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve zor i\u015fe iman ve Allah’tan korkma kuvvetiyle, sonra sevgi ve dostluk g\u00fc\u00e7leriyle g\u00f6\u011f\u00fcs geren bir cemaatin elbette bulunmas\u0131 zorunludur. Y\u00fcce Allah, bu g\u00f6revi yerine getirenler i\u00e7in \u015f\u00f6yle buyuruyor: “\u0130\u015fte onlar kurtulu\u015fa erenlerdir.”<\/p>\n

KURTULU\u015eA ERENLER<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz ki bu cemaatin varl\u0131\u011f\u0131 bizzat ilah\u00ee metodun gere\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu cemaat, ilah\u00ee metodun teneff\u00fcs edildi\u011fi, pratik olarak uyguland\u0131\u011f\u0131 ve hayra davet edenlerin yard\u0131mla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve sorumluluklar\u0131 payla\u015fma i\u00e7inde olduklar\u0131 en iyi ortamd\u0131r. Orada iyilik; hayr, erdem, hakk ve adalet, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ise; \u015fer, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, bat\u0131l ve zul\u00fcmd\u00fcr. Orada hayr i\u015flemek \u015ferden daha kolayd\u0131r. Ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn zorluklar\u0131 al\u00e7akl\u0131ktan daha azd\u0131r. Orada hakk bat\u0131ldan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve adalet zul\u00fcmden daha yararl\u0131d\u0131r. Orada, iyilik yapan bir\u00e7ok yard\u0131mc\u0131 bulur. K\u00f6t\u00fcl\u00fck yapan ise orada direni\u015f ve horlanma ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Bu cemaatin de\u011feri, b\u00fcy\u00fck \u00e7aba sarfetmeden hakk\u0131n ve hayr\u0131n geli\u015fece\u011fi ortam olmas\u0131ndand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada herkes hay\u0131r ve hakkta yard\u0131mla\u015f\u0131r. \u00c7evresindeki her\u015fey direnip itiraz etti\u011fi i\u00e7in \u015fer ve bat\u0131l\u0131n b\u00fcy\u00fck zorluk ve me\u015fakkatle geli\u015fti\u011fi bir ortam olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Varl\u0131k, hayat, de\u011ferler, olaylar, e\u015fya ve \u015fah\u0131slar hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6r ve k\u00f6k itibariyle \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi b\u00fct\u00fcn cahiliyyeden tamamen farkl\u0131 oldu\u011fundan bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin kendine \u00f6zg\u00fc b\u00fct\u00fcn de\u011ferleriyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir ortam\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Evet, cahiliyye ortam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir ortam\u0131n ve cahiliyye \u00e7evresinden farkl\u0131 bir \u00e7evrenin olu\u015fturulmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7in varolup onunla varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bu \u00f6zel ortamda ancak bu d\u00fc\u015f\u00fcnce hayat bulur. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve serbestlik i\u00e7erisinde tabii nefeslerini teneff\u00fcs edip, kendisine genel olup geli\u015fmesini geciktirecek i\u00e7 engellerle kar\u015f\u0131la\u015fmaks\u0131z\u0131n geli\u015fir. Bu engeller meydana geldi\u011finde hayra davet, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyetme kurumu bunlara kar\u015f\u0131 direnir. Ancak, Allah’\u0131n yolunu engelleyen zorba g\u00fc\u00e7 bulundu\u011funda, Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda onu savunacak ki\u015filer de bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu ortam varl\u0131k alemi, hayat, de\u011ferler, i\u015fler, olaylar,..e\u015fya ve \u015fah\u0131slar hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesini belirlemesi, hayatta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri de\u011ferlendirebilece\u011fi bir tek \u00f6l\u00e7\u00fcye m\u00fcracaat etmesi Allah kat\u0131ndan gelen bir tek dinle y\u00f6netilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylece bu ortam ve yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n metodunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek esas\u0131na dayanan \u00f6nderli\u011fe tam bir ba\u011fl\u0131l\u0131kla y\u00f6nelebilmesi i\u00e7in; iman edip b\u00fcnyesinde bencilli\u011fi bertaraf etti\u011fi, kolayl\u0131kla hareket edip co\u015fkuyla yay\u0131lan mutmain, g\u00fcvenli ve rahat c\u00f6mertli\u011fin kat kat artt\u0131\u011f\u0131, sevgi ve payla\u015fma esaslar\u0131na dayanan Allah yolunda karde\u015flik esaslar\u0131 \u00fczere kurulu m\u00fcsl\u00fcman cemaati temsil imk\u00e2n\u0131 bulabilir.<\/p>\n

Medine’deki ilk m\u00fcsl\u00fcman cemaat bu iki esas \u00fczerine kuruldu. Bu cemaat Allah’\u0131 bilmekte, O’nun s\u0131fatlar\u0131n\u0131, vicdanlarda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan, O’ndan ho\u015flanmaktan, g\u00f6zetti\u011fini bilmekten ve \u00e7ok az durumlar d\u0131\u015f\u0131nda s\u0131n\u0131rs\u0131z bir uyumluluk ve duyarl\u0131l\u0131ktan do\u011fan Allah’a iman… Parlak ve saf sevgi, ho\u015f ve g\u00fczel dostluk, geni\u015f ve derin dayan\u0131\u015fma konular\u0131nda \u00f6yle bir duruma gelmi\u015flerdi ki, ger\u00e7ekten ya\u015fanm\u0131\u015f olmasayd\u0131 hay\u00e2lperestlerin bir \u00fctopyas\u0131 say\u0131labilirdi. Evet, Muhacir ve Ensar aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen karde\u015flik ger\u00e7ek alemde meydana gelmi\u015f bir olay olmakla beraber \u00f6z\u00fc itibariyle r\u00fcya ve hay\u00e2l alemine daha yak\u0131nd\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde ge\u00e7mi\u015f bir vak\u0131ad\u0131r; fakat asl\u0131nda o, sonsuzluk ve Cennet hayat\u0131ndan bir kesittir.<\/p>\n

Bu y\u00fczden surenin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman cemaata d\u00f6nerek onlar\u0131 ayr\u0131l\u0131p ve ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015fmekten sak\u0131nd\u0131r\u0131yor. Kendilerinden \u00f6nce Allah’\u0131n metodunu y\u00fcklendikleri halde ayr\u0131l\u0131p ihtilafa d\u00fc\u015fmelerinden dolay\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n liderlik sanca\u011f\u0131n\u0131 ellerinden alarak birbirine karde\u015f olmu\u015f m\u00fcsl\u00fcman cemaate teslim etti\u011fi ehl-i kitab\u0131n durumuna gelmemeleri konusunda uyar\u0131yor. B\u00f6yle bir durumda, kendilerini bekleyen azab\u0131 bildirerek baz\u0131 y\u00fczlerin ak, baz\u0131s\u0131n\u0131n da kara olaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n

Y\u00dcZ\u00dc KARA OLANLAR<\/p>\n

“Sak\u0131n kendilerine a\u00e7\u0131k ayetler geldikten sonra par\u00e7alan\u0131p \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00fc\u015fenler gibi olmay\u0131n\u0131z. B\u00f6yleleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r.”<\/p>\n

“O g\u00fcn kimi y\u00fczler a\u011far\u0131r, kimi y\u00fczler de karar\u0131r. Y\u00fczleri kararanlara `Siz iman ettikten sonra tekrar k\u00e2fir mi oldunuz? O halde k\u00e2fir olman\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak da bu azab\u0131 tad\u0131n\u0131z’ denir.”<\/p>\n

“Y\u00fczleri a\u011faranlara gelince onlar Allah’\u0131n rahmeti i\u00e7indedirler ve orada s\u00fcrekli kalacaklard\u0131r.”<\/p>\n

Ayeti kerime burada, hareket ve canl\u0131l\u0131k f\u0131\u015fk\u0131ran Kur’an sahnelerinden birini \u00e7iziyor; S\u00f6z veya s\u0131fatlarla ifade edilemeyip iki canl\u0131 insanda, y\u00fczlerde ve simalarda ortaya konan korkun\u00e7 bir sahnenin kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z. \u0130\u015fte \u015fu y\u00fczler: Nurla parlam\u0131\u015f, m\u00fcjdeyle co\u015fmu\u015f, m\u00fcjde ve sevin\u00e7le bembeyaz kesilmi\u015f… \u015eunlar da: \u00fcz\u00fcnt\u00fcden sararm\u0131\u015f, gamdan solmu\u015f, ve tasadan simsiyah kesilmi\u015f y\u00fczler… Bununla da kalmam\u0131\u015f \u00fcstelik, s\u00fcrekli azar ve a\u011flama ile kahrolmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

“Siz iman ettikten sonra tekrar k\u00e2fir mi oldunuz? O halde k\u00e2fir olman\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak bu azab\u0131 tad\u0131n.”<\/p>\n

“Y\u00fczleri a\u011faranlara gelince, onlar Allah’\u0131n rahmeti i\u00e7indedirler. Ve orada s\u00fcrekli kalacaklard\u0131r.”<\/p>\n

B\u00f6ylece sahne Kur’an’\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u00fcslubuyla ifade etti\u011fi gibi, hayat, hareket ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalarla ge\u00e7iyor. B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcman cemaatin vicdan\u0131n\u0131n ayr\u0131l\u0131k ve ihtilaftan sak\u0131nmas\u0131n\u0131n, iman ve uzla\u015fma ile ger\u00e7ekle\u015fen y\u00fcce Allah’\u0131n nimeti oldu\u011fu anlam\u0131 yer ediyor. M\u00fcsl\u00fcman cemaate hitabeden ayetler, baz\u0131 y\u00fczlerin ak, baz\u0131s\u0131n\u0131n da kara olaca\u011f\u0131 g\u00fcnde, o b\u00fcy\u00fck sonun ac\u0131kl\u0131 azab\u0131n\u0131 tatmalar\u0131 i\u00e7in ehl-i kitaba itaat etmekten sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 sonucuna bizi g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

\u0130ki gurubun varaca\u011f\u0131 sonucu niteli\u011fi a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra vahyin ve Risaletin do\u011frulu\u011fu, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki ceza ve hesab\u0131n ciddiyeti a\u00e7\u0131klan\u0131yor. Ayr\u0131ca, d\u00fcnya ve ahirette Allah’\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerdeki mutlak adaleti, g\u00f6klerde ve yerde bulunanlar \u00fczerindeki Allah’\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 ve her haluk\u00e2rda b\u00fct\u00fcn i\u015flerin O’na d\u00f6nece\u011fi ger\u00e7eklerini i\u00e7eren Kur’an’\u0131n bilinen \u00fcslubuna uygun bir a\u00e7\u0131klama takip ediyor.
\n108- Bunlar Allah’\u0131n ayetleridir. Onlar\u0131 sana hakk i\u00e7erikli olarak okuyoruz. Allah kesinlikle alemlere zulmetmek istemez.<\/p>\n

109- G\u00f6klerde ve yerde olanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc Allah’\u0131nd\u0131r. Her i\u015fin mercii Allah’t\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu manzaralar, bu ger\u00e7ekler, bu sonu\u00e7lar, Allah’\u0131n ayetleri ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131… Evet, bunlar\u0131 biz sana hakk olarak okuyoruz. Bu yerle\u015ftirdi\u011fi ilke ve de\u011ferleri ve umdu\u011fu sonu\u00e7 ve cezalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hakkt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu de\u011ferleri ve sonu\u00e7lar\u0131 belirlemeye, cezalar\u0131 koymaya ve kullar\u0131na hayat metodu indirmeye yetkili zat taraf\u0131ndan indirilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca h\u00fckm\u00fc adil olan, g\u00f6klere ve yere ve her ikisinde bulunanlara emretme yetkisine sahip bulunan ve b\u00fct\u00fcn i\u015fler sonu\u00e7ta kendisine d\u00f6necek olan y\u00fcce Allah bununla kullar\u0131na zulmetmeyi dilememi\u015ftir. Aksine, y\u00fcce Allah, yap\u0131lan i\u015fe kar\u015f\u0131l\u0131k vermekle hakk\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini, adaletin olu\u015fmas\u0131 ve i\u015flerin Cel\u00e2line l\u00e2y\u0131k bir ciddiyetle y\u00fcr\u00fcmesini dilemi\u015ftir. Yoksa, say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerin d\u0131\u015f\u0131nda kendine ate\u015fin dokunmayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia eden ehl-i kitab\u0131n zannetti\u011fi gibi de\u011fildir mesele…<\/p>\n

Bundan sonra ayet-i kerime m\u00fcsl\u00fcmanlara konumlar\u0131n\u0131, de\u011ferlerini ve hakikatlerini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in kendilerini anlat\u0131yor. Bunun ard\u0131ndan, de\u011ferlendirmede onlar\u0131 aldatmaks\u0131z\u0131n iman\u0131n sevab\u0131 ve hayr\u0131 konusunda umutland\u0131rmak gayesiyle, hakikatlerini a\u00e7\u0131klayarak ehli kitab\u0131n vas\u0131flar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. Art\u0131k m\u00fcsl\u00fcmanlar, d\u00fc\u015fmanlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden tatmin olmu\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n hile ve sava\u015flar\u0131 kendilerine hi\u00e7bir zarar veremeyece\u011fi gibi kendilerine galip de gelemeyeceklerdir. Ayr\u0131ca onlardan k\u00fcfredenler i\u00e7in ahirette Cehennem azab\u0131 da vard\u0131r. \u0130man ve takva olmaks\u0131z\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131nda infak ettikleri mallar\u0131 da kendilerine bir yarar sa\u011flamayacakt\u0131r;
\n\u0130SL\u00c2M \u00dcMMET\u0130<\/p>\n

110- Siz insanlar i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetsiniz; iyili\u011fi emreder, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131r ve Allah’a inan\u0131rs\u0131n\u0131z.<\/p>\n

111- Onlar size eziyetten ba\u015fka bir zarar veremezler. E\u011fer sizinle sava\u015fa giri\u015firlerse arkaya d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7arlar, sonra onlara yard\u0131m eden de bulunmaz.<\/p>\n

112- Nerede olsalar, onlara a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k damgas\u0131 vurulmu\u015ftur. Yaln\u0131z, Allah’\u0131n ipine ve insanlar ile yapt\u0131klar\u0131 antla\u015fmalara ba\u011fl\u0131 kalanlar m\u00fcstesna. Onlar Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frad\u0131lar, al\u0131nlar\u0131na peri\u015fanl\u0131k damgas\u0131 vuruldu. Bu, onlar\u0131n Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r etmeleri ve sebepsiz yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmeleri y\u00fcz\u00fcndendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah `a ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015f ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri \u00e7i\u011fnemi\u015flerdir.<\/p>\n

113- Ama onlar\u0131n hepsi bir de\u011fildir. Kitap ehlinin i\u00e7inde geceleri ayakta durup Allah’\u0131n ayetlerini okuyan ve secdeye kapanan bir kesim vard\u0131r.<\/p>\n

114- Bunlar Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inan\u0131rlar, iyili\u011fi emrederek k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rlar, hay\u0131rl\u0131 i\u015flere ko\u015farlar. Onlar iyi kullardand\u0131rlar.<\/p>\n

115- Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir iyilik kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalmayacakt\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah takval\u0131lar\u0131n kimler oldu\u011funu bilir.<\/p>\n

116- Kafirlere gelince, ne mallar\u0131 ve ne de evlatlar\u0131 kendilerine Allah’a kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayacakt\u0131r. Onlar Cehennemliktirler, orada s\u00fcrekli olarak kalacaklard\u0131r.<\/p>\n

117- Onlar\u0131n bu d\u00fcnya hayat\u0131ndaki maddi harcamalar\u0131, kendilerine zulmetmi\u015f kimselerin tarlas\u0131 \u00fczerinden eserek bu tarlan\u0131n ekinini mahveden dondurucu r\u00fczgara benzer. Allah onlara zulmetmi\u015f de\u011fildir, tersine onlar kendi kendilerine zulmetmi\u015flerdir.<\/strong><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmdeki ilk ayetler, m\u00fcsl\u00fcman cemaati \u015fereflendirerek makamlar\u0131m y\u00fckseltip ba\u015fka hi\u00e7bir toplulu\u011fun eri\u015femeyece\u011fi \u00f6zel bir konuma getirmesi yan\u0131nda onlar\u0131n omuzlar\u0131na yery\u00fcz\u00fcnde ayr\u0131 bir g\u00f6revde y\u00fcklemektedir. “Siz insanlar i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetsiniz. \u0130yili\u011fi emreder k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ve Allah’a inan\u0131rs\u0131n\u0131z…”<\/p>\n

Ayette ge\u00e7en ve me\u00e7hul sigas\u0131ndan gelen “\u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f” kelimesi ile ifade edilen deyim dikkat \u00e7ekici bir tabirdir. Bu ifade nerede ise, bu \u00fcmmeti gayb karanl\u0131klar\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131karan ve \u00f6tesini Allah’tan ba\u015fka kimsenin bilmedi\u011fi sonsuz perdenin \u00f6tesinden a\u00e7\u0131\u011fa do\u011fru iten ve her\u015feyin planlay\u0131c\u0131s\u0131 latif bir eli i\u015faret ediyor. Bu kelime, kendine \u00f6zg\u00fc bir rol\u00fc, bir makam\u0131 ve bir hesab\u0131 olan bu \u00fcmmeti varl\u0131k sahnesine \u00e7\u0131karan, gidi\u015fi gizli ve depreni\u015fi latif bir hareketi tasvir ediyor.<\/p>\n

“Siz insanlar i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en bay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetsiniz.<\/p>\n

Bu m\u00fcsl\u00fcman cemaatin, kendi ger\u00e7e\u011fini ve de\u011ferini bilmeleri i\u00e7in idrak etmeleri gereken \u015fey budur… Ayn\u0131 zaman bu cemaat \u00f6nc\u00fc ve \u00f6nder olarak \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah, yery\u00fcz\u00fc \u00f6nderli\u011finin, iyili\u011fin emrinde olmas\u0131n\u0131 diler, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn de\u011fil. Bu y\u00fczden m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki cahiliyyeye mensup milletlere herhangi bir konuda ba\u015fvurmas\u0131, konumuna uygun bir davran\u0131\u015f de\u011fildir. Ancak di\u011fer milletler m\u00fcsl\u00fcman\u0131n akidesine ba\u015fvurabilirler. Bunlar ayn\u0131 zamanda yanlar\u0131nda var olan \u0130sl\u00e2m’daki sa\u011flam inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi, ahl\u00e2k, marifet ve ilim gibi \u015feylerden yararlanabilirler. Bu yararland\u0131rma m\u00fcsl\u00fcmana, bulundu\u011fu konumun ve varl\u0131k gayesinin y\u00fckledi\u011fi bir g\u00f6revdir. Onun g\u00f6revi s\u00fcrekli \u00f6nde bulunmak ve daima \u00f6nderlik makam\u0131nda olmakt\u0131r. Bu makamda bulunabilmek i\u00e7in baz\u0131 gerekler vard\u0131r. \u00d6ncelikle iddia ile verilmez, ayn\u0131 zamanda, ehil olunmad\u0131k\u00e7a da teslim edilmez. M\u00fcsl\u00fcman cemaat ise gerek itikadi d\u00fc\u015f\u00fcncesi gerekse sosyal d\u00fczeniyle bu makama lay\u0131kt\u0131r. Ancak bu g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrebilmesi ve hil\u00e2fet g\u00f6revinin hakk\u0131n\u0131 verebilmesi i\u00e7in ilmi ilerleme ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn imar\u0131 konusunda da ehil olmal\u0131d\u0131r. Bu \u00fcmmetin, do\u011frultusunda hareket etti\u011fi ilahi metod, ondan \u00e7ok \u015fey istemektedir. E\u011fer m\u00fcsl\u00fcman ona uyup icaplar\u0131n\u0131 yerine getirerek gereklerini ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini idrak ederse bu inan\u00e7 m\u00fcsl\u00fcman cemaati her alanda ileriye g\u00f6t\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Bu konumun ba\u015fta gelen gereklerinden biri; be\u015fer hayat\u0131n\u0131n \u015fer ve fesattan korunmas\u0131 ile iyili\u011fi emr ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehy g\u00f6revini yerine getirebilmesi i\u00e7in, kendisine \u00f6zg\u00fc bir kuvvetinin bulunmas\u0131d\u0131r. Evet, bu \u00fcmmet insanlar i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 bir \u00fcmmetdir. Bu \u00f6zellik g\u00fczel davranmaktan ve sevmekten kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131 gibi tesad\u00fcf eseri verilmi\u015f herhangi bir de\u011feri olmayan bir\u015fey de de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda “Biz Allah’\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ve sevenleriyiz” diyen ehl-i kitab\u0131n dedi\u011fi gibi \u00f6zellikleri ve y\u00fccelikleri da\u011f\u0131tmak ta de\u011fildir. Asla. Y\u00fcce Allah b\u00fct\u00fcn bunlardan m\u00fcnezzehtir. Bu din, iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyen, imanla beraber be\u015fer hayat\u0131n\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten koruyup iyilik \u00fczere ikame etmek i\u00e7in uygun bir pratiktir.<\/p>\n

“…\u0130yili\u011fi emreder k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Ve Allah’a inan\u0131rs\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Bu, hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmetin, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ve bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin \u00f6tesindeki zorluklar ve yolundaki dikenlerle beraber y\u00fckselmesidir. Bu, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe sald\u0131r\u0131p, iyili\u011fi te\u015fvik etmek ve toplumu fesat etkenlerinden korumakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar zor ve me\u015fakkatli i\u015fler olmakla beraber salih bir toplum kurmak, korumak ve y\u00fcce Allah’\u0131n diledi\u011fi hayat tarz\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in zaruridir.<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz, de\u011ferler i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fc koymak ve iyilikle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir tan\u0131m getirmek i\u00e7in Allah’a iman gereklidir. Ayr\u0131ca bu konuda toplumun uyum i\u00e7inde olmas\u0131 da yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc fesat o derece yayg\u0131nla\u015f\u0131r ki, \u00f6l\u00e7\u00fcleri bozup toplumu yan\u0131ltabilir. O halde hayr, \u015ferr, \u00fcst\u00fcnl\u00fck, al\u00e7akl\u0131k, iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck hakk\u0131nda insanlardan herhangi bir neslin \u00fczerinde ittifak etti\u011fi kural\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, bir temele dayanan de\u011fi\u015fmez bir \u00f6l\u00e7\u00fcye d\u00f6nmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130man insan\u0131n kendisine varl\u0131k ve yaratan\u0131yla olan ili\u015fkileri konusu ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayesi ve bu evrendeki ger\u00e7ek konumu hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yerle\u015ftirmekle bu \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirir. \u0130\u015fte bu genel \u00f6l\u00e7\u00fcden ahlaki kurallar do\u011far… \u00c7\u00fcnk\u00fc, Allah’\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 celbetmek ve O’nun gazab\u0131ndan sak\u0131nmak duygusu insan\u0131 bu kurallar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye sevkeder. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah’\u0131n vicdanlar \u00fczerindeki egemenli\u011fi ve O’nun \u015feriat\u0131n\u0131n toplum \u00fczerindeki hakimiyeti bu kurallar\u0131 koruma d\u00fc\u015f\u00fcncesini g\u00fc\u00e7lendirir. Sonra, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten nehyederek hayra \u00e7a\u011f\u0131ranlar\u0131n bu me\u015fakkatli yolda y\u00fcr\u00fcmeleri ve zorluklara g\u00fc\u00e7 yetirebilmeleri i\u00e7in kuvvetli bir imana sahip olmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, b\u00fct\u00fcn deh\u015fet ve azametiyle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ta\u011futu, b\u00fct\u00fcn edepsizli\u011fi ve \u015fiddetiyle \u015fehvetin ta\u011futu ve habis ruhlar\u0131n al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131, gayretlerin isteksizli\u011fi ve arzular\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r. Bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k az\u0131klar\u0131 sadece imand\u0131r. B\u00fct\u00fcn cephaneleri imand\u0131r ve destekleri yaln\u0131zca Allah’t\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman az\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka b\u00fct\u00fcn az\u0131klar t\u00fckenir, iman cephanesinden ba\u015fka b\u00fct\u00fcn cephaneler patlar ve Allah’\u0131n deste\u011finden ba\u015fka b\u00fct\u00fcn destekler y\u0131k\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde g\u00f6rd\u00fck ki, m\u00fcsl\u00fcman cemaate, kendi i\u00e7inde hayra \u00e7a\u011f\u0131ran iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyeden bir grup olu\u015fturmalar\u0131 g\u00f6revi veriliyor. Burada ise y\u00fcce Allah m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc insanl\u0131k cemiyetinde tan\u0131nmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bu y\u00fcce esaslar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece ger\u00e7ek anlamda varolamayacaklar\u0131n\u0131 anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bu s\u0131fatlarla nitelendiriyor. Ortada iki durum var. Ya Allah’a imanla beraber hayra \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, iyili\u011fi emr ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyedecekler ki, ancak bu durumda ger\u00e7ek anlamda varl\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu olabilir ve m\u00fcsl\u00fcman ismini hakkedebilirler. Ya da bunlardan hi\u00e7birini yerine getirmeyecekler ve bu durumda da varl\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131 gibi m\u00fcsl\u00fcman s\u0131fat\u0131na da l\u00e2y\u0131k olmayacaklard\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerimin bir\u00e7ok yerinde bu hakikat yerle\u015ftirilir. Ayr\u0131ca a\u015fa\u011f\u0131da baz\u0131s\u0131n\u0131 aktaraca\u011f\u0131m\u0131z Resulullah’\u0131n bir\u00e7ok sahih emir ve direktifleri mevcuttur:<\/p>\n

“Ebu Said el-Hudri’den, Resulullah’\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini i\u015fittim: “Sizden biriniz bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck g\u00f6r\u00fcrse onu eliyle de\u011fi\u015ftirsin, \u015fayet buna g\u00fcc\u00fc yetmezse diliyle de\u011fi\u015ftirsin, ona da g\u00fcc\u00fc yetmezse kalbiyle bu\u011fz etsin. Bu ise iman\u0131n en zay\u0131f\u0131d\u0131r.” (M\u00fcslim)<\/p>\n

\u0130bn-i Mes’ud, Resulullah’\u0131n \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu rivayet eder: “\u0130srailo\u011fullar\u0131 g\u00fcnaha dal\u0131nca alimleri onlar\u0131 nehyettiler; fakat, onlar dinlemediler. Alimler de onlarla d\u00fc\u015f\u00fcp kalkt\u0131lar ve yiyip i\u00e7tiler. Allah da baz\u0131s\u0131n\u0131n kalbini baz\u0131s\u0131na \u00e7arpt\u0131. Davut’un, S\u00fcleyman’\u0131n ve Meryem o\u011flu \u0130sa’n\u0131n dilinden onlara lanet etti. -Sonra Resulullah oturup \u015f\u00f6yle dedi-: `Hay\u0131r. Nefsim elinde olana yemin ederim ki; siz onlar\u0131 hakka d\u00f6nd\u00fcr\u00fcnceye kadar u\u011fra\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z’ Yani \u015fefkat g\u00f6steri \u00e7evirirsiniz.” (Ebu Davud ve Tirmizi)<\/p>\n

Huzeyfe (R.A.)nin rivayetine g\u00f6re Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: “Nefsim elinde olana yemin ederim ki ya iyili\u011fi emreder, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyedersiniz ya da Allah \u00fczerinize azab\u0131n\u0131 g\u00f6nderir de dua edersiniz ama duan\u0131z\u0131 kabul etmez.” (Tirmizi)<\/p>\n

\u0130rs \u0130bni Umeyr el-Kindi’den, Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: “Yery\u00fcz\u00fcnde hata i\u015flendi\u011fini g\u00f6r\u00fcp de nehyedenler onu g\u00f6rmemi\u015f gibidirler. G\u00f6rmeyip de r\u0131za g\u00f6sterenler g\u00f6rm\u00fc\u015f gibidirler.” (Ebu Davud)<\/p>\n

Ebu Said el-Hudri’den Resulullah \u015f\u00f6yle buyurdu: “Cihad\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc zalim sultan kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6ylenen adalet s\u00f6z\u00fcd\u00fcr.” (Ebu Davud, Tirmizi)<\/p>\n

Cabir b. Abdullah Resulullah’tan \u015f\u00f6yle rivayet eder: “\u015eehidlerin efendisi Hamza’d\u0131r. Birde zalim sultana kar\u015f\u0131 emir ve nehiyleri tebli\u011f ederek \u00f6ld\u00fcr\u00fclen ki\u015fidir.” (M\u00fcstedrek Lil-H\u00e2kim.)<\/p>\n

Bunlardan ba\u015fka daha bir\u00e7ok hadis… Hepsi de m\u00fcsl\u00fcman toplumda bu \u00f6zelli\u011fin temel olu\u015funu ve gereklili\u011fini yerle\u015ftiriyor. Ayr\u0131ca Kur’an ayetlerinin yan\u0131nda bu hadisler, de\u011ferini ve hakikatini bilemedi\u011fimiz geni\u015f ve planl\u0131 bir e\u011fitim ve y\u00f6neltmenin unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

\u015eimdi de bu b\u00f6l\u00fcmdeki di\u011fer ayetlerin a\u00e7\u0131klamalar\u0131na d\u00f6n\u00fcyoruz.<\/p>\n

“E\u011fer ehl-i kitap ta iman etseydi kendileri i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131 olurdu. Onlardan iman edenler vard\u0131r ama \u00e7o\u011funlu\u011fu fas\u0131kt\u0131r.”<\/p>\n

Bu ifade ehl-i kitab\u0131n imana gelmesi i\u00e7in bir te\u015fviktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, iman etmeleri onlar i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r. D\u00fcnyada, onlar\u0131n birle\u015fmelerine engel olan itikadi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden kaynaklanan ayr\u0131l\u0131k ve zay\u0131fl\u0131ktan kurtulmalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hay\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc itikad\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, hayat i\u00e7in bir sosyal d\u00fczenin kurallar\u0131 olmaktan uzakt\u0131r. Bu y\u00fczden sosyal d\u00fczenlerini bir temele dayand\u0131ramad\u0131lar. Varl\u0131k, insan varl\u0131\u011f\u0131, sosyal d\u00fczen, insan\u0131n evrendeki konumu ve amac\u0131 hakk\u0131nda eksiksiz bir yoruma dayanmayan her sosyal d\u00fczen aksak ve bo\u015flukta kalmaya mahkum olur. Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m’a iman, onlar\u0131 ahirette m\u00fcmin olmayanlar\u0131 bekleyen sonu\u00e7tan kurtarmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonra ayet, onlardan salih olanlar\u0131n hakk\u0131n\u0131 teslim ederek durumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:<\/p>\n

“Onlardan, iman edenler vard\u0131r ama, \u00e7o\u011funlu\u011fu fas\u0131kt\u0131r.”<\/p>\n

Aralar\u0131nda, Abdullah b. Sel\u00e2m, Esed b. Ubeyd, Sa’lebe b. \u015ea’be ve Ka’b b. Malik bulunan ehl-i kitaptan bir topluluk iman etmi\u015f ve m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131 g\u00fczel kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131. Burada ayet-i kerime onlara k\u0131saca de\u011finmektedir. (Daha sonraki ayette tafsilatl\u0131 de\u011finilecektir). \u00c7o\u011funlu\u011fu ise, Allah’\u0131n, “Herbirinin kendisinden sonra gelen karde\u015fine iman etmesi ve yard\u0131m etmesi” y\u00f6n\u00fcnden nebilerle yapt\u0131\u011f\u0131 misaka ba\u011fl\u0131 bulunmamak suretiyle Allah’\u0131n dininden sapm\u0131\u015flard\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130srailo\u011fullar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir Resul g\u00f6ndermesinden dolay\u0131 O’nun iradesine teslim olmaktan, bu Resule uyup itaat etmekten ve Allah’\u0131n b\u00fct\u00fcn insanlar i\u00e7in irade buyurdu\u011fu kanunlar\u0131yla y\u00f6netilmekten y\u00fcz \u00e7evirmelerinden dolay\u0131 da Allah’\u0131n dininden sapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Medine’de baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlarla yahudiler aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli alanlarda birtak\u0131m ili\u015fkiler oldu\u011fundan o g\u00fcne kadar da asker\u00ee ve ekonomik bak\u0131m\u0131ndan yahudilerin, zahiri bir kuvvetleri bulundu\u011funda baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlarca yahudilerin bu durumu hesaba kat\u0131l\u0131yordu. Kur’an-\u0131 Kerim, bu fas\u0131klar\u0131n m\u00fcsl\u00fcman ruhlar \u00fczerindeki etkilerini azaltmak i\u00e7in k\u00fcf\u00fcrlerini, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131, isyanlar\u0131n\u0131 ve ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck olmalar\u0131n\u0131 dile getiriyor. Devamla Kur’an,Allah’\u0131n \u00fczerlerine al\u00e7akl\u0131k ve miskinlik damgas\u0131 vurmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. “Onlar eziyetten ba\u015fka zarar veremezler. E\u011fer sizinle sava\u015fa giri\u015f5rlerse arkaya d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7arlar sonra onlara yard\u0131m eden de bulunmaz.”<\/p>\n

“Nerede olsalar, onlara a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k damgas\u0131 vurulmu\u015ftur. Yaln\u0131z Allah’\u0131n ipine ve insanlar ile yapt\u0131klar\u0131 anla\u015fmalara ba\u011fl\u0131 kalanlar\u0131 m\u00fcstesna. Onlar Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frad\u0131lar, al\u0131nlar\u0131na peri\u015fanl\u0131k damgas\u0131 vuruldu. Bu, onlar\u0131n Allah’\u0131n ayetlerini inkar etmeleri ve sebepsiz yere peygamberleri \u00f6ld\u00fcrmeleri y\u00fcz\u00fcndendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’a ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015f ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri \u00e7i\u011fnemi\u015flerdir.”<\/p>\n

Bununla y\u00fcce Allah, m\u00fcminlere zafer ve sonu\u00e7ta da sel\u00e2met vaad ediyor. Dinlerine ve Rabblerine emin olarak ba\u011fland\u0131klar\u0131 s\u00fcrece k\u00e2firlerin d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131ndan korkmamalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kca ifade ediyor.<\/p>\n

“Onlar size eziyetten ba\u015fka zarar veremezler. E\u011fer sizinle sava\u015fa giri\u015firlerse arkaya d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7arlar.”<\/p>\n

D\u00e2v\u00e2n\u0131n esas\u0131n\u0131 etkileyecek kadar k\u00f6kl\u00fc ve derin bir zarar veremeyecekleri gibi, m\u00fcsl\u00fcman cemaatin yap\u0131s\u0131na da etkili olup onu yery\u00fcz\u00fcnden silemezler. Sadece \u00e7arp\u0131\u015fmadan kaynaklanan bir eza ve g\u00fcnlerin ge\u00e7mesiyle unutulacak bir ac\u0131 dokundurabilirler. Ancak m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fa tutu\u015ftuklar\u0131nda yenilmeye mahk\u00fbmdurlar. Ve neticede zafer m\u00fcminlerin olacakt\u0131r, onlar\u0131n de\u011fil. Ayr\u0131ca, onlara yard\u0131m edecek ve onlar\u0131 m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 koruyacak kimse de bulunmaz. Bunun sebebi, “Al\u0131nlar\u0131na peri\u015fanl\u0131k damgas\u0131 vurulmu\u015f” olmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n belirlenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda zelil durumdad\u0131rlar. Allah’\u0131n ve m\u00fcminlerin zimmetine girmekten ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey onlar\u0131 koruyamaz. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zimmetine girdikleri zaman kanlar\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 haks\u0131z yere heder olmaktan kurtard\u0131klar\u0131 gibi g\u00fcven ve huzur ortam\u0131 da bulurlar-. Yahudiler, o zamandan beri m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zimmetine girmeleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yerde rahat y\u00fcz\u00fc g\u00f6remediler. Buna ra\u011fmen, yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7 kimse m\u00fcsl\u00fcmana d\u00fc\u015fmanl\u0131kda yahudileri ge\u00e7ememi\u015ftir. “Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frad\u0131lar…” Sanki -kendilerine ceza olarak verilen- g\u00f6\u00e7ten d\u00f6nd\u00fckleri zaman bu gazab\u0131 ta\u015f\u0131yorlard\u0131. “Al\u0131nlar\u0131na peri\u015fanl\u0131k damgas\u0131 vuruldu.” Bu peri\u015fanl\u0131k, vicdanlar\u0131nda ya\u015famakta ve duygular\u0131nda yer etmektedir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu olaylar bu ayetin n\u00fczul\u00fcnden sonra meydana gelmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcmanlarla ehl-i kitap aras\u0131nda meydana gelen her \u00e7arp\u0131\u015fmada, dinlerini koruduklar\u0131, akidelerine sar\u0131ld\u0131klar\u0131 ve Allah’\u0131n metodunu hayatlar\u0131nda uygulad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, zafer m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olmu\u015ftur. D\u00fc\u015fmanlar\u0131 ise, yenilmi\u015f, horlanm\u0131\u015f, ya dinini terk etmi\u015f ya da m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zimmetine girmi\u015flerdir.<\/p>\n

Burada Kur’an-\u0131 kerim yahudilerin bu kaderlerinin, dindarl\u0131k iddias\u0131nda bulunan her toplulu\u011fa genelle\u015ftirecek sebebini a\u00e7\u0131kl\u0131yor, isyan ve ta\u015fk\u0131nl\u0131k…<\/p>\n

“…Bu, onlar\u0131n Allah’\u0131n ayetlerini inkar etmeleri ve Peygamberleri sebepsiz yere \u00f6ld\u00fcrmeleri y\u00fcz\u00fcndendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’a ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015f ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri \u00e7i\u011fnemi\u015flerdir.”<\/p>\n

Gerek k\u00f6kten inkar etmek, gerekse h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvurmay\u0131p pratik hayatta uygulamamak suretiyle Allah’\u0131n ayetlerine k\u00fcfretmek, Peygamberleri ve surenin bir ba\u015fka ayetinde de\u011finildi\u011fi gibi insanlardan adaleti emredenleri haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcrmek, isyan ve ta\u015fk\u0131nl\u0131k Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011framan\u0131n, yenilginin al\u00e7akl\u0131k ve miskinli\u011fin sebepleri olan meziyetlerdir. Bu \u00f6zellikler bug\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7e\u015fitli yerlerine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f kendilerine bo\u015f yere m\u00fcsl\u00fcman ismi vermi\u015f m\u00fcsl\u00fcman k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n aras\u0131nda olduk\u00e7a yo\u011fundur. Evet, Rabblerine bu meziyetlerini sunuyorlar. Sonu\u00e7ta da Allah’\u0131n yahudilere yazd\u0131\u011f\u0131; yenilgi, al\u00e7akl\u0131k ve miskinli\u011fe d\u00fb\u00e7ar oluyorlar. Onlardan: “M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funuz halde yery\u00fcz\u00fcnde ni\u00e7in yeniliyoruz?” diyenler bunu demeden \u00f6nce, \u0130sl\u00e2m nedir? M\u00fcsl\u00fcman kimdir? Bunlar\u0131 \u00f6\u011frenip sonra diyeceklerini desinler.<\/p>\n

Ayet-i kerime, ehl-i kitaptan hay\u0131rl\u0131 bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 istisna tutmay\u0131 da ihmal etmeyerek ehl-i kitab\u0131n hepsinin bir olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini ifade ediyor. Aralar\u0131nda Rabbleriyle olan durumlar\u0131 t\u0131pk\u0131 sad\u0131k m\u00fcminlerin durumuna benzeyen ve Allah’\u0131n yan\u0131ndaki m\u00fckafatlar\u0131 salih m\u00fcsl\u00fcmanlara verilen m\u00fckafat\u0131n ayn\u0131s\u0131 olan m\u00fcminlerin oldu\u011funu bildiriyor.<\/p>\n

“Ama onlar\u0131n hepsi bir de\u011fildir. Kitap ehlinin i\u00e7inde geceleri ayakta durup Allah’\u0131n ayetlerini okuyan ve secdeye kapanan bir kesim vard\u0131r.”<\/p>\n

“Bunlar Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne inan\u0131rlar. \u0130yili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131r\u0131rlar. Hay\u0131rl\u0131 i\u015flere ko\u015farlar. Onlar iyi kullardand\u0131rlar.”<\/p>\n

“Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir iyilik kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalmayacakt\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah takval\u0131lar\u0131n kimler oldu\u011funu bilir.”<\/p>\n

Bu, ehl-i kitaptan iman edenlerin parlak b\u00efr manzaras\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz onlar, do\u011fru, k\u00f6kl\u00fc, tam ve kapsaml\u0131 bir imanla inan\u0131p, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131na kat\u0131larak bu dini korumaya \u00f6zen g\u00f6stermi\u015flerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’a ve ahiret g\u00fcn\u00fcne iman etmi\u015flerdi. \u0130man\u00ee sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirip kat\u0131ld\u0131klar\u0131 -insanlar i\u00e7erisinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131 \u00fcmmet- m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmet ismini hak ederek iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc nehyetmi\u015flerdir. Ruhlar\u0131n tamamen iyili\u011fe y\u00f6nelterek onu kendilerine yar\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir hedef yapm\u0131\u015flar ve hep beraber iyiliklere ko\u015fmu\u015flard\u0131. Bundan dolay\u0131 da salihlerden olduklar\u0131 ve y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n muttak\u00eelerden oldu\u011funu bildi\u011fine i\u015faret edilerek, haklar\u0131n\u0131n zayi olmayaca\u011f\u0131na ve ecirlerinin ink\u00e2r edilmeyece\u011fine dair bu do\u011fru s\u00f6z varid oluyor.<\/p>\n

Bu manzara, nurlu ufuklardaki parlak ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00f6zlem duyanlar\u0131n ruhlar\u0131nda ayn\u0131 duygular\u0131 canland\u0131rmak i\u00e7in bu y\u00fcce \u015fahitli\u011fe ve bu do\u011fru s\u00f6ze ra\u011fbet edenlerin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne seriliyor.<\/p>\n

Bir yanda bu manzara… Di\u011fer yanda ise, k\u00e2firler. Sa\u011flam bir hedef ve amaca ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir yol \u00fczere de\u011fildirler. Bunlar kendilerinde olmadan ne iyilik ne a\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ne de idrak edilen ve anla\u015f\u0131lan bir temelleri de yoktur. Tam ve kapsaml\u0131 do\u011fru bir metoda dayanmayan hayat bi\u00e7imleri k\u0131sa s\u00fcrekli bir hevan\u0131n egemen oldu\u011fu bir e\u011filimden \u00f6teye bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131ndan temelsizdir. Allah’a imandan kaynaklanan iyili\u011fin sa\u011flam ve do\u011fru \u00e7izgisine ba\u011flanmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in mallar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 ve infak ettikleri \u015feyler onlara d\u00fcnyada hi\u00e7bir yarar sa\u011flamayaca\u011f\u0131 gibi ahirette de hi\u00e7bir \u015fey kazand\u0131rmayacakt\u0131r.<\/p>\n

K\u00c2F\u0130RLER\u0130N HAL\u0130<\/p>\n

“Kafirlere gelince ne mallar\u0131 ve ne de evlatlar\u0131 kendilerine Allah’a kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayacakt\u0131r. Onlar Cehennemliktir orada s\u00fcrekli olarak kalacaklard\u0131r.”<\/p>\n

“Onlar\u0131n bu d\u00fcnya hayat\u0131ndaki maddi harcamalar\u0131, kendilerine zulmetmi\u015f kimselerin tarlas\u0131 \u00fczerinden eserek bu tarlan\u0131n ekinini mahveden dondurucu r\u00fczgara benzer. Allah onlara zulmetmi\u015f de\u011fildir, tersine onlar kendi kendilerine zulmetmi\u015flerdir..”<\/p>\n

B\u00f6ylece bu hakikat, Kur’an’\u0131n g\u00fczel \u00fcsl\u00fbbuyla, hareket ve canl\u0131l\u0131k dolu bir sahne i\u00e7inde \u00e7iziliyor… Mallar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 onlar\u0131 Allah’tan koruyamad\u0131\u011f\u0131 gibi ate\u015ften kurtulmalar\u0131 i\u00e7in de bir bedel olamaz ve onlar\u0131 ate\u015ften kurtaramaz. Onlar ate\u015f ehlidirler. \u0130yilik yap\u0131yoruz zann\u0131yla harcad\u0131klar\u0131 da dahil, mallar\u0131ndan infak ettiklerinin t\u00fcm\u00fc bo\u015fa gitmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc imana ba\u011flanmayan ve imandan kaynaklanmayan hi\u00e7bir davran\u0131\u015f iyilik de\u011fildir. Ancak Kur’an, meseleyi anlat\u0131rken bizim gibi anlatm\u0131yor; O, hayat dolu canl\u0131 bir sahne \u00e7iziyor…<\/p>\n

Birden bire kendimizi ekine haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir tarla kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyoruz. Tarla ekilmi\u015ftir. Fakat, o da ne? Bir r\u00fczgar esiyor. So\u011fuk, dondurucu ve kavurucu bir r\u00fczgar. Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli so\u011fukla o tarlay\u0131 mahvetmi\u015f bile… S\u00f6z\u00fcn kendisi bile k\u0131zg\u0131nl\u0131kla at\u0131lm\u0131\u015f gibi, etkileyici sesiyle ayn\u0131 manay\u0131 tasvir ediyor. Ve biz neler olup bitti\u011fini anlamadan ekinin tamamen k\u00f6k\u00fcn\u00fcn kurudu\u011funu, harap oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Her\u015fey bir anda olup bitiyor. Hel\u00e2k ve yokluk bir anda oluyor. Bir de bak\u0131yoruz ki ekinin t\u00fcm\u00fc etrafa sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f durumda… \u0130\u015fte, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hay\u0131r ve iyilik i\u00e7in infak ediliyor zann\u0131n\u0131 uyand\u0131r\u0131yorsa da k\u00e2firlerin bu d\u00fcnyada infak ettiklerinin ve sahip olduklar\u0131 mal ve evlat nimetlerinin \u00f6rne\u011fi budur. Hepsi de helak olup yok olacakt\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne bir menfaat ne de bir met\u00e2 vard\u0131r.<\/p>\n

“Allah onlara zulmetmi\u015f de\u011fildir. Tersine, onlar kendi kendilerine zulmetmi\u015flerdir.”<\/p>\n

Onlar, hay\u0131r ve iyili\u011fin pro\u011fram\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen, ona k\u00f6kl\u00fc, sa\u011flam ve do\u011fru bir \u00e7izgi kazand\u0131ran, \u00e7izilmi\u015f bir hedefi, anla\u015f\u0131lan bir nedeni ve belli bir pro\u011fram\u0131 olan ve hi\u00e7bir \u015feyi ge\u00e7ici duygulara, kapal\u0131 arzulara ve sa\u011flam do\u011fru metoda d\u00f6nmeyen ba\u015f\u0131bo\u015fluklar katetmemi\u015f ilahi metodtan sapan kimselerdir.<\/p>\n

Onlar, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve dalaleti se\u00e7ip Allah taraf\u0131ndan uzat\u0131lm\u0131\u015f ipe sar\u0131lmaktan ka\u00e7\u0131narak ba\u015f\u0131bo\u015flu\u011fu tercih ettiler. O halde g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde iyilik yolunda yapt\u0131klar\u0131 infaklar da dahil b\u00fct\u00fcn amelleri bo\u015fa gitmi\u015ftir. Ekinlerine yokluk isabet etmi\u015ftir. Mallar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 da onlar\u0131 kurtaramayacakt\u0131r. Burada y\u00fcce Allah onlara zulmetmiyor, Allah’\u0131n metoduna ba\u011flanmama ve sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmelerinden dolay\u0131 onlar kendilerine zulmediyorlar.<\/p>\n

B\u00f6ylece ayeti kerime, iman metoduna ba\u011flanmad\u0131k\u00e7a ve imandan kaynaklanmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7bir \u00e7aban\u0131n m\u00fckafat ve hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n de\u011feri olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftiriyor. Bu ger\u00e7e\u011fi y\u00fcce Allah s\u00f6yl\u00fcyor ve vicdanlara yerle\u015ftiriyor. Bundan sonra insana konu\u015fmak d\u00fc\u015fmez. Bu ger\u00e7ek hakk\u0131nda da, hi\u00e7bir bilgiye, hidayete ve apa\u00e7\u0131k bir kitaba dayanmadan Allah’\u0131n ayetlerini tart\u0131\u015fanlardan ba\u015fkas\u0131 ileri geri konu\u015famaz.<\/p>\n

D\u00dc\u015eMANI DOST ED\u0130NMEK<\/p>\n

Ehl-\u0131 kitab\u0131n ya\u015fam tarzlar\u0131ndaki bozuklu\u011fu a\u00e7\u0131klamak, m\u00fccadelelerindeki safsatay\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak, m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fck istediklerini ifade etmek ve kendileriyle m\u00fccadeleye giri\u015fen, bozulmu\u015f sap\u0131klara hi\u00e7bir konuda ba\u015fvurmaks\u0131z\u0131n kendi sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmeleri konusunda m\u00fcsl\u00fcman cemaate direktif vermekle ba\u015flayan bu dersin ve sureden bu uzun b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda, tabii d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan dostlar edinmemeleri ve m\u00fcsl\u00fcmanlara d\u00fc\u015fman olduklar\u0131 halde s\u0131rlar\u0131 ve hayati \u00e7\u0131karlar\u0131 konusunda onlara g\u00fcvenmemeleri gerekti\u011fine ili\u015fkin m\u00fcsl\u00fcman cemaate y\u00f6nelik bir uyar\u0131 geliyor. Bu uyar\u0131, her zaman ve her yerde kan\u0131tlar\u0131n\u0131 bulabilece\u011fimiz tarzda kapsaml\u0131 ve s\u00fcreklidir. Bunu Kur’an olabildi\u011fince canl\u0131 \u00e7iziyor. Ancak, Kur’an ehli bu ger\u00e7ekten \u00e7ok uzaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu gafletlerinin sonucunda bunca k\u00f6t\u00fcl\u00fck, bunca eziyet ve mihnet ba\u015flar\u0131na geldi ve daha da gelecektir.
\n118- Ey m\u00fcminler, kendinizden ba\u015fkas\u0131n\u0131 s\u0131rda\u015f ve dost edinmeyiniz. Olanca g\u00fc\u00e7leri ile size zarar dokundurmaya, dirli\u011finizi bozmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z her s\u0131k\u0131nt\u0131 onlar\u0131 sevindirir. Ger\u00e7i kinleri a\u011f\u0131zlar\u0131ndan ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ama kalplerinde sakl\u0131 tuttuklar\u0131 kin daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. E\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursan\u0131z size ayetlerimizi a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k anlatt\u0131k.<\/p>\n

119- \u0130\u015fte siz \u00f6yle kimselersiniz ki, onlar\u0131 seversiniz, oysa onlar sizi sevmezler; bir de kitab\u0131n t\u00fcm\u00fcne inan\u0131rs\u0131n\u0131z. Onlar sizinle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda ‘inand\u0131k’ derler fakat kendi ba\u015flar\u0131na kald\u0131klar\u0131 zaman size duyduklar\u0131 \u00f6fke y\u00fcz\u00fcnden parmak u\u00e7lar\u0131n\u0131 \u0131s\u0131r\u0131rlar. De ki; `\u00d6fkenizden \u00f6l\u00fcn (\u00e7atlay\u0131n). Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah kalplerin i\u00e7ini d\u0131\u015f\u0131n\u0131 bilir.’<\/p>\n

120- E\u011fer size bir iyilik dokunacak olsa bu onlar\u0131 \u00fczer. E\u011fer ba\u015f\u0131n\u0131za bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelse bu y\u00fczden sevinirler. E\u011fer sabreder ve Allah’tan korkarsan\u0131z, onlar\u0131n hilesi size hi\u00e7bir zarar veremez. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n bilgisi onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Bu, gizli duygular\u0131, g\u00f6r\u00fcnen davran\u0131\u015flar\u0131 ve gidip gelen hareketleri g\u00f6steren ve ruhlar\u0131n derinliklerinde g\u00f6r\u00fcnen izlerini konu\u015fturan net ve m\u00fckemmel bir portredir. Bu suretle her zaman ve her yerde benzeri g\u00f6r\u00fclen bir insan tipini canland\u0131r\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcman cemaatin \u00e7evresinde bug\u00fcn ve yar\u0131n, benzer d\u00fc\u015fman tiplere rastlayaca\u011f\u0131z \u015f\u00fcphesiz. Bunlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu ve zafer elde ettikleri zaman sevgi g\u00f6sterilerinde bulunurlar. Ancak g\u00f6zleri ve uzuvlar\u0131 bu hallerini yalanlamaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar da bunlara aldanarak onlara sevgi ve ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6sterirler. Oysa onlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in \u0131zd\u0131rap ve fitneden ba\u015fka bir\u015fey dilemezler. Gece g\u00fcnd\u00fcz, f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulduk\u00e7a, m\u00fcsl\u00fcmanlara eziyet etmekten, yollar\u0131na diken serpmekten onlara hile ve desiseler haz\u0131rlamaktan geri durmazlar.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerimin \u00e7izdi\u011fi bu manzara, bu harikul\u00e2de tablo, \u00f6ncelikle Medine’deki m\u00fcsl\u00fcmanlara kom\u015fu olan ehl-i kitab\u0131n durumuna uymakta. \u0130sl\u00e2m ve m\u00fcsl\u00fcmanlar hakk\u0131nda besledikleri korkun\u00e7 kini, tasarlad\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6\u011f\u00fcslerinde kaynayan k\u00f6t\u00fc niyetlerini ustaca \u00e7izmektedir. \u00dcstelik bu d\u00f6nemde, m\u00fcsl\u00fcmanlardan baz\u0131lar\u0131 bu Allah’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131na aldanmakta, onlara sevgiyle yakla\u015fmakta, m\u00fcsl\u00fcman cemaatin s\u0131rlar\u0131 konusunda onlara g\u00fcvenmekte, onlardan s\u0131rda\u015f, dost ve arkada\u015f edinmekte ve onlara bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n sonunda korkmaks\u0131z\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131rlar. \u0130\u015fte bu ayd\u0131nlatma ve sak\u0131nd\u0131rma, m\u00fcsl\u00fcman cemaate, i\u015fin ger\u00e7e\u011fini g\u00f6stermekte m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi sevgi ve arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n dahi gidermedi\u011fi tabii d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n hilelerinden onlar\u0131 korumaktad\u0131r. Bu ayd\u0131nlatma ve sak\u0131nd\u0131rma, belli bir tarihsel d\u00f6nemle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, her zaman pratik hayatta kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan s\u00fcrekli bir hakikattir. \u015eu andaki durumumuz bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a do\u011frulamaktad\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar kendilerinden ba\u015fkas\u0131n\u0131, yani metod ve ara\u00e7lar\u0131 itibariyle kendilerinden farkl\u0131 olan insanlar\u0131 s\u0131rda\u015f edinmemeleri ve onlar\u0131, g\u00fcvendikleri s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131 ve dan\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir konumda bulundurmamalar\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin Rabblerinin emrinden habersizdirler. M\u00fcsl\u00fcmanlar, Rabblerinin bu emrinden habersiz olarak bunlara benzer insanlar\u0131, her i\u015fte, her halde ve durumda, her d\u00fc\u015f\u00fcncede, h\u00fclasa b\u00fct\u00fcn i\u015flerindeki metod ve yollar\u0131nda ba\u015fvurulan merci edindiler.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar, Allah’\u0131n sak\u0131nd\u0131rmas\u0131ndan habersiz olarak, Allah’\u0131n ve Resul\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131na sevgi beslemekte ve onlara g\u00f6\u011f\u00fcslerini ve kalplerini a\u00e7maktad\u0131rlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah ilk m\u00fcsl\u00fcman cemaate oldu\u011fu kadar her nesilden gelecek m\u00fcsl\u00fcman cemaatlere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z her s\u0131k\u0131nt\u0131 onlar\u0131 sevindirir. Ger\u00e7i kinleri a\u011f\u0131zlar\u0131ndan ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kalplerinde sakl\u0131 tuttuklar\u0131 kin ise daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.”<\/p>\n

Yine \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r:<\/p>\n

“Siz onlar\u0131 seversiniz oysa onlar sizi sevmezler. Bir de kitab\u0131n t\u00fcm\u00fcne inan\u0131rs\u0131n\u0131z. Onlar sizinle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda “inand\u0131k” derler. Fakat kendi ba\u015flar\u0131na kald\u0131klar\u0131 zaman size duyduklar\u0131 kin ve \u00f6fke y\u00fcz\u00fcnden parmaklar\u0131n\u0131 \u0131s\u0131r\u0131rlar.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“E\u011fer size bir iyilik dokunacak olursa bu onlar\u0131 \u00fczer. E\u011fer ba\u015f\u0131n\u0131za bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelse bu y\u00fczden sevinirler.”<\/p>\n

Ardarda bu ac\u0131 deneyimler y\u00fcz\u00fcm\u00fcze sert bir tokat gibi \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 halde, biz gene ay\u0131lmay\u0131z. Bir ka\u00e7 kere de\u011fi\u015fik k\u0131l\u0131klara b\u00fcr\u00fcnen tuzaklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z halde yine de ibret almay\u0131z. Defalarca, a\u011f\u0131zlar\u0131ndan ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sarfetti\u011fi sevginin gideremedi\u011fi ve onlara dinin \u00f6\u011fretti\u011fi ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn bile silemedi\u011fi kinlerini yayd\u0131klar\u0131 halde, d\u00f6n\u00fcp onlara kalplerimizi a\u00e7\u0131yor ve onlardan hayat ve yol arkada\u015f\u0131 ediniyoruz. Onlara ho\u015f g\u00f6r\u00fcnme kompleksimiz veya onlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ruhsal yenilgimiz o dereceye varm\u0131\u015f ki inanc\u0131m\u0131zda onlara ho\u015f g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in dinimizden s\u00f6z etmemeyi ye\u011flemi\u015f ve hayat metodumuzu \u0130sl\u00e2m’a dayand\u0131rmamaya ba\u015flam\u0131\u015f\u0131z. Bizden \u00f6nceki m\u00fcsl\u00fcmanlarla bu pusuda bekleyen d\u00fc\u015fmanlar aras\u0131nda meydana gelen \u00e7arp\u0131\u015fmalardan s\u00f6z etmekten korktu\u011fumuz i\u00e7in tarihimizi s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015farak, ger\u00e7ek i\u015faretlerini yok etmi\u015fiz. \u0130\u015fte bu y\u00fczden Allah’\u0131n emrine kar\u015f\u0131 gelenlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u0131z. Bundan dolay\u0131 al\u00e7al\u0131yor, eziliyor ve alay ediliyoruz. D\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131 sevindiren s\u0131k\u0131nt\u0131lara u\u011fruyor ve onlar\u0131n saflar\u0131m\u0131zda \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 bozgunculu\u011fa maruz kal\u0131yoruz.<\/p>\n

\u0130\u015fte Allah’\u0131n kitab\u0131, ilk m\u00fcsl\u00fcman cemaate \u00f6\u011fretti\u011fi gibi, bize de, onlar\u0131n tuzaklar\u0131ndan nas\u0131l korunaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, eziyetlerini nas\u0131l bertaraf edece\u011fimizi ve g\u00f6\u011f\u00fcslerinde gizledikleri, bazan da a\u011f\u0131zlar\u0131ndan ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinden nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6\u011fretiyor:<\/p>\n

“E\u011fer sabreder ve Allah’tan korkarsan\u0131z, onlar\u0131n hilesi size hi\u00e7bir zarar veremez. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah’\u0131n bilgisi onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

E\u011fer \u00e7ok kuvvetliyseler g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131s\u0131nda; aldatma ve dolamba\u00e7l\u0131 yollara ba\u015fvurmu\u015fsalar hile ve tuzaklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sab\u0131r, azimet ve diren\u00e7 g\u00f6sterip sab\u0131r ve prensiplere ba\u011flanmam\u0131z ger\u00e8kir. Y\u0131k\u0131lmamal\u0131 ve zel\u00eel olmamal\u0131y\u0131z. Onlardan beklenen bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nmak ya da gelecek sevgilerini kazanmak i\u00e7in akidenin bir k\u0131sm\u0131ndan veya t\u00fcm\u00fcnden vazge\u00e7memeliyiz.<\/p>\n

Sonra takva; yaln\u0131zca bir olan Allah’tan ve O’nun murakebesinden korkma.. Hi\u00e7 kimse ile, Allah’\u0131n. metodunun gerektirdi\u011fi durumlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bulu\u015fmayan ve Allah’\u0131n ipinden ba\u015fkas\u0131na sar\u0131lmayan kalpleri Allah’a ba\u011flayan takva… Bir kalp Allah’a ba\u011flan\u0131nca, O’nun g\u00fcc\u00fcnden ba\u015fkas\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcr ve azimetinden gelen bu ba\u011flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir; dolay\u0131s\u0131yle kurtulu\u015f istemek veya \u015feref kazanmak i\u00e7in hi\u00e7kimseye teslim olmaz ve Allah ve Resul\u00fcne sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f kimselere sevgi beslemez.<\/p>\n

\u0130\u015fte yol budur: Sab\u0131r ve Takva… Allah’\u0131n ipine yap\u0131\u015f\u0131p sar\u0131lmak… B\u00fct\u00fcn tarihleri boyunca m\u00fcsl\u00fcmanlar yaln\u0131zca Allah’\u0131n kulpuna yap\u0131\u015f\u0131p hayatlar\u0131nda O’nun metodunu ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri s\u00fcrece \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve zafer bulmu\u015flar, Allah onlar\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n tuzaklar\u0131ndan korumu\u015f ve kelimeleri hep y\u00fcce olmu\u015ftur. Ayn\u0131 \u015fekilde m\u00fcsl\u00fcmanlar, b\u00fct\u00fcn tarihleri boyunca, gizli ve a\u00e7\u0131k akideleri ve metodlar\u0131yla sava\u015fan tabii d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kulpuna sar\u0131ld\u0131k\u00e7a, onlar\u0131n s\u00f6zlerine kulak verdik\u00e7e ve onlardan; s\u0131rda\u015f, arkada\u015f, yard\u0131mc\u0131, haberci ve dan\u0131\u015fman edindik\u00e7e, Allah onlara yenilgi tatt\u0131rm\u0131\u015f, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 i\u00e7lerine yerle\u015ftirmi\u015f, boyunlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde e\u011fdirmi\u015f ve su\u00e7lar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 onlara tatt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ebed\u00ee ve O’nun s\u00fcnnetinin ge\u00e7erli oldu\u011funa b\u00fct\u00fcn tarih \u015fahittir. Kim, Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fcnen kanununu g\u00f6rmezlikten gelirse, g\u00f6zleri zillet, yenilgi ve al\u00e7akl\u0131ktan ba\u015fka bir\u015fey g\u00f6rmez.<\/p>\n

B\u00f6ylece bu ders ve beraberinde de surenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc sona eriyor. Bununla surenin ak\u0131\u015f\u0131, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n zirvesine, tam ve kapsaml\u0131 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n doru\u011funa ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Dersi bitirmeden \u00f6nce b\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015fmanl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130sl\u00e2m’\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne ili\u015fkin bir ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klamakta yarar vard\u0131r. \u0130sl\u00e2m, onlardan s\u0131rda\u015f edinmemeyi emrediyor, ancak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131k, kin, i\u011fren\u00e7lik, desise ve hile ile kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye te\u015fvik etmiyor, yaln\u0131zca m\u00fcsl\u00fcman cemaati, m\u00fcsl\u00fcman saflar\u0131 ve m\u00fcsl\u00fcman olu\u015fumu koruyor. Sadece \u00e7evredekilerden kaynaklanan tehlike kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar\u0131 korumak ve uyarmak amac\u0131 g\u00fcd\u00fcl\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcman, insanlarla ili\u015fkilerinde \u0130sl\u00e2m’\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne g\u00f6re davran\u0131r, \u0130sl\u00e2m’\u0131n nezafeti do\u011frultusunda b\u00fct\u00fcn insanlara muamele eder ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 bu evrensel sevgi ve iyilikle kar\u015f\u0131lar. Hileden korunur, ancak hile yapmaz. Kinden sak\u0131n\u0131r, ancak kin beslemez. Dininden dolay\u0131 kendisiyle sava\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, akidesinden dolay\u0131 i\u015fkenceye u\u011frat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Allah’\u0131n yolundan ve metodundan al\u0131konuldu\u011fu zaman b\u00fct\u00fcn bunlara ba\u015fvurabilir. B\u00f6yle bir durumda; sava\u015fmas\u0131, fitneyi bertaraf etmesi ve insanlar\u0131 Allah’\u0131n yolundan ve O’nun metodunu hayat\u0131na hakim k\u0131lmaktan al\u0131koyan engelleri ortadan kald\u0131rmas\u0131 istenmektedir. M\u00fcsl\u00fcman intikam i\u00e7in de\u011fil Allah yolunda cihad i\u00e7in, sava\u015f\u0131r. Kendisine eziyet edenlere duydu\u011fu kinden dolay\u0131 de\u011fil, be\u015feriyetin iyili\u011fi i\u00e7in sava\u015f\u0131r. Bu iyili\u011fin insanlara ula\u015fmas\u0131na engel te\u015fkil eden unsurlar\u0131 devirmek i\u00e7in sava\u015f\u0131r. Galibiyet, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve s\u00f6m\u00fcrgecilik i\u00e7in de\u011fil… G\u00f6lgesinde herkesin adalet ve bar\u0131\u015ftan yararland\u0131\u011f\u0131 sa\u011flam d\u00fczeni kurmak i\u00e7in sava\u015f\u0131r, ulusal bir bayrak dikmek ya da imparatorluk kurmak i\u00e7in de\u011fil…<\/p>\n

Bu, bir\u00e7ok Kur’an ayetiyle hadisin yerle\u015ftirdi\u011fi ve yery\u00fcz\u00fcnde bu nasslar do\u011frultusunda hareket eden ilk m\u00fcsl\u00fcman cemaatin tarihinin fiilen terc\u00fcman oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n

Bu metod iyiliktir. \u0130nsanlar\u0131 buna uymaktan al\u0131koyanlar be\u015feriyetin en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131rlar. Bu metodun, bunlar\u0131 kovup be\u015feriyetin \u00f6nderli\u011finden uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 gerekir. \u0130\u015fte m\u00fcsl\u00fcman cemaatten istenen budur. Bir kere bunu en g\u00fczel \u015fekliyle yerine getirdi. Ancak O, her zaman bu g\u00f6revini yerine getirmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc cihad, bu sancak alt\u0131nda k\u0131yamete kadar s\u00fcrecektir.<\/p>\n

C\u0130HAD MEYDANI<\/p>\n

Surenin ge\u00e7en k\u0131sm\u0131nda ortaya konan, m\u00fccadele, tart\u0131\u015fma, a\u00e7\u0131klama, ayd\u0131nlatma, y\u00f6neltme ve sak\u0131nd\u0131rma sava\u015f\u0131ndan sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131 meydan sava\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fcyor. Uhud sava\u015f\u0131na…<\/p>\n

Uhud sava\u015f\u0131, yaln\u0131zca meydanda yap\u0131lan bir sava\u015f de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda vicdanlarda da giri\u015filen ve alan\u0131 b\u00fct\u00fcn sava\u015f meydanlar\u0131ndan daha kapsaml\u0131 olan bir sava\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc fiil\u00ee sava\u015f meydan\u0131, onun g\u00f6rkemli hareket alan\u0131n\u0131n sadece bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Onun alan\u0131, her y\u00f6n\u00fcyle insanlar\u0131n nefisleri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, duygular\u0131, arzular\u0131, \u015fehvetleri, savunma ve diren\u00e7leridir. Orada Kur’an, sava\u015fta sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n yaralar\u0131m tedavi etmesinden daha etkili ve daha kapsaml\u0131 bir \u015fekilde en yumu\u015fak ve enderin tedaviyi, bu nefislerde ger\u00e7ekle\u015ftiriyor.<\/p>\n

\u00d6nce zafer, arkas\u0131ndan yenilgi, bunlardan sonra da b\u00fcy\u00fck zafer geldi. Kur’an’\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131kca bilmenin, bariz bir \u015fekilde g\u00f6rmenin ve duygular\u0131 bu ger\u00e7ekler \u00fczerine m\u00fckemmel bir \u015fekilde yerle\u015ftirmenin zaferiydi bu… Ayn\u0131 \u015fekilde bu, nefislerin ar\u0131nd\u0131r\u0131lma i\u015fleminin iyice belirlenmesinin ve bundan sonra m\u00fcsl\u00fcman cemaatin m\u00fcsl\u00fcman saflardaki d\u00fc\u015f\u00fcnce belirsizliklerinden, de\u011ferlerdeki c\u0131v\u0131kl\u0131klar ile duygulardaki karma\u015f\u0131kl\u0131klardan uzak ve serbest\u00e7e hareket edebilmesinin zaferiydi bu durum. Zafer saflar\u0131ndaki m\u00fcnaf\u0131k unsurlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde belirlenmesi, s\u00f6zlerde, davran\u0131\u015flarda, bilin\u00e7 ve gidi\u015fatta nifak ve do\u011frulu\u011fun ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinin tesbit edilmesi ile elde edilmi\u015ftir. B\u00f6ylece iman\u0131n, imana \u00e7a\u011f\u0131rman\u0131n ve onun do\u011frultusunda hareket etmenin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n gere\u011fi olarak; bilgi, soyutlanma ve d\u00fczenlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmas\u0131, bunlardan sonra, yaln\u0131zca bir olan Allah’a itaat edip uyulmas\u0131, yolda at\u0131lan her ad\u0131mda yaln\u0131zca Allah’a dayan\u0131lmas\u0131, zafer ve yenilgi, hayat ve \u00f6l\u00fcm, k\u0131sacas\u0131 her i\u015f ve y\u00f6neli\u015fte i\u015fin Allah’a d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011finin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

Olaylar\u0131n ve olaylardan sonra gelen Kur’an\u00ee direktiflerin gerisinde m\u00fcsl\u00fcman cemaatin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7, zafer ve ganimetle elde edilecek sonu\u00e7la k\u0131yaslanmayacak kadar b\u00fcy\u00fck ve \u00fcst\u00fcn bir sonu\u00e7tur. M\u00fcsl\u00fcmanlar sava\u015ftan zafer ve ganimetle d\u00f6nm\u00fc\u015f olsalard\u0131 bile yine de m\u00fcsl\u00fcman cemaat bu \u00f6nemli sonuca ihtiya\u00e7 duyacakt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc zafer ve ganimet ile elde edecekleri binlerce sonu\u00e7tan bin kere daha fazla b\u00f6yle bir sonuca muhta\u00e7t\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda, m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin bundan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ders, bir zafer ve ganimetten elde edilecek sonu\u00e7tan \u00e7ok daha \u00f6nemli ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte m\u00fcsl\u00fcman saflarda g\u00f6r\u00fclen eksiklik, zaaf, c\u0131v\u0131kl\u0131k ve belirsizli\u011fin ve bu olgulardan kaynaklanan yenilginin \u00f6tesindeki y\u00fcce Allah’\u0131n tedbiri… Evet, S\u00fcnnetullah’a uygun olarak ve g\u00f6r\u00fcnen tabii sebepler gere\u011fince ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fcce Allah’\u0131n ulvi tedbiri, ibret, terbiye, uyan\u0131kl\u0131k, olgunluk, ar\u0131nd\u0131rma, temizlenme, tertip ve d\u00fczenden ibaret bu \u00f6nemli sonucu elde etmesi ve her nesilden gelecek m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin, zafer ve ganimet de dahil hi\u00e7bir k\u0131ymetle \u00f6l\u00e7\u00fclmeyecek derecede, tecr\u00fcbe, ger\u00e7ekler ve direktiflerden olu\u015fan bu hazineye sahip olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tamamen m\u00fcsl\u00fcman cemaat i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131 Kur’an nefislerden ve b\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman cemaat\u0131 kapsayan hayattan ibaret b\u00fcy\u00fck meydanda ba\u015flatt\u0131. Nihayet sava\u015f yer meydan\u0131nda sona erdi. Y\u00fcce Allah, bu cemaat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ilim, hikmet, bilgi ve basirete dayal\u0131 takdirini ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n diledi\u011fi ve uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc oldu. Bu tedbirde, zarar, eziyet, imtihan ve ac\u0131 me\u015fakkatlerin \u00f6tesinde b\u00fcy\u00fck bir iyilik gizli idi.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n sava\u015ftaki olaylar\u0131 sunu\u015f tarz\u0131nda dikkati \u00e7eken \u015fey; sava\u015f sahneleri, olaylar\u0131n sunulmas\u0131 ve bu sahne ve olaylara ili\u015fkin direktifler ile nefislerin ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce belirsizliklerinden ki\u015finin kurtulmas\u0131; \u015fehvetlerin boyunduru\u011fundan, arzular\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan, kinlerin karanl\u0131\u011f\u0131ndan, hatalar\u0131n zulmetinden, h\u0131rs ve cimrili\u011fin zaaf\u0131ndan ve gizli arzulardan kurtulmas\u0131na y\u00f6nelik di\u011fer direktifler aras\u0131ndaki harikulade uygunluktur.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fekilde, fiili sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan; faizden ve onun yasaklanmas\u0131ndan, \u015f\u00fbradan ve sava\u015f\u0131n k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131ndaki a\u00e7\u0131k etkisine ra\u011fmen isti\u015farenin te\u015fvikinden s\u00f6zedilmesi de dikkat \u00e7eken bir husustur.<\/p>\n

Sonra… \u0130nsan\u0131n nefsi ve insan hayat\u0131 i\u00e7inde, Kur’an metodunun hareket etti\u011fi sahan\u0131n geni\u015fli\u011fi, hareket noktalar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu ve Kur’an metodunun bunlara n\u00fcfuz edip ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir olgunlu\u011fa ula\u015ft\u0131rmas\u0131…<\/p>\n

Ancak, bu Rabban\u00ee metodun tabiat\u0131n\u0131 kavrayamayanlar, bu uygunluktan, bu geni\u015flikten, bu etkile\u015fimden ve bu olgunluktan hi\u00e7birine hayret etmezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m\u00ee harekette sava\u015f alam, yaln\u0131zca sil\u00e2h\u0131n, atlar\u0131n, adamlar\u0131n ve m\u00fchimmat\u0131n, sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n ve taktiklerin s\u00f6z konusu oldu\u011fu alan de\u011fildir. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131 sava\u015f, vicdanlarda ve m\u00fcsl\u00fcman cemaat i\u00e7in bir sosyal d\u00fczen olu\u015fturma alan\u0131nda giri\u015filen sava\u015ftan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Vicdanlar\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, kurtar\u0131lmas\u0131, soyutlanmas\u0131 ve kendisini ba\u011flay\u0131p Allah’a ko\u015fmas\u0131na engel olan t\u00fcm ba\u011flardan \u00f6zg\u00fcr olabilmesi i\u00e7in bunlar aras\u0131nda sa\u011flam ili\u015fkiler vard\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, m\u00fcsl\u00fcman cemaatin Allah’\u0131n sa\u011flam metodu uyar\u0131nca \u00fczerine bina edildi\u011fi d\u00fczenleme konular\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da kuvvetli ba\u011flar s\u00f6z konusudur. Bu arada ilah\u00ee metod, yaln\u0131zca egemen d\u00fczende de\u011fil, hayat\u0131n her alan\u0131nda \u015f\u00fbray\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcr, Yine bu metod faize de\u011fil, yard\u0131mla\u015fmaya dayan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yard\u0131mla\u015fma ve faizin ayn\u0131 sistemde bir arada olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

SAVA\u015eTAK\u0130 HAK\u0130KATLER<\/p>\n

Kur’an m\u00fcsl\u00fcman cemaati, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tedavi etmektedir. Ancak dedi\u011fimiz gibi \u00e7at\u0131\u015fma, sava\u015f an\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Aksine, \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131 bundan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Be\u015fer nefsini ve pratik hayat\u0131m i\u00e7ine almaktad\u0131r bu alan… Bu y\u00fczden ayeti kerime faize y\u00f6nelmekte ve onu yasaklamakta, gizli a\u00e7\u0131k infak etmeyi ele almakta, te\u015fvik etmektedir. Allah’a ve Resul\u00fcne itaat konusuna ge\u00e7mekte ve bunlar\u0131 rahmete bir neden k\u0131lmaktad\u0131r. Ard\u0131ndan \u00f6fkeyi yenmeye ve insanlar\u0131n kusurlar\u0131m ba\u011f\u0131\u015flamaya de\u011finmekte, iyilik yapmaya, tevbe ve isti\u011ffar ile hatalardan ar\u0131nmaya ve hatalarda \u0131srar etmemeye ge\u00e7mekte ve bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funun nedeni k\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) merhametli olu\u015funu ve bunun ilah\u00ee rahmetin bir num\u00fbnesi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u015f\u00fbran\u0131n kayna\u011f\u0131na ve onun en zor zamanlarda bile uygulanmas\u0131na de\u011finmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde ihanet edilmemesi gereken emanete de\u011findi\u011fi gibi sava\u015ftan sonra nazil olan ayetlerin bitiminde c\u00f6mertli\u011fe ve cimrilikten sak\u0131nd\u0131rmaya ge\u00e7mektedir.<\/p>\n

Evet b\u00fct\u00fcn bunlara de\u011finmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, m\u00fcsl\u00fcman cemaati b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fiyle fiil\u00ee sava\u015f\u0131 da kapsamakla beraber, sadece onunla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayan, daha kapsaml\u0131 ve b\u00fcy\u00fck zafer elde edebilmek i\u00e7in son derece yorulmay\u0131 gerektiren sava\u015fa haz\u0131rlamaktad\u0131r. Bu sava\u015fta nefislere, \u015fehvetlere, arzulara ve isteklere kar\u015f\u0131 galibiyet gerekmektedir. Bunlar kitlenin hayat\u0131n\u0131 \u00fczerine kuraca\u011f\u0131 evrensel sistem ve de\u011ferleri yerle\u015ftirmekte zafere g\u00f6t\u00fcren unsurlard\u0131r.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara be\u015feri varl\u0131k ve \u00e7abalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bu akidenin tekli\u011fine i\u015faret etmek ve bunlar\u0131 bir tek eksene, yaln\u0131zca Allah’a ibadet ve kullukta bulunma eksenine d\u00f6nd\u00fcrmek ve bu konularda hassasiyet ve takva ile Allah’a y\u00f6nelmek i\u00e7in de\u011finmektedir. Ayn\u0131 zamanda, bunlara her haluk\u00e2rda be\u015fer varl\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmeden Allah’\u0131n metodunun tekli\u011fine de\u011finmek ve bu metodun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu durumlar\u0131n birbiriyle olan ili\u015fkisine i\u015faret etmek i\u00e7in de\u011finilmektedir. Nitekim bunlar, insan\u00ee faaliyetleri t\u00fcm\u00fcn\u00fcn sonucunun birli\u011fine, nefis hareketlerinden her birisinin ve sosyal d\u00fczenin herbir par\u00e7as\u0131n\u0131n bu sonu\u00e7 \u00fczerindeki etkisine de\u011finmek i\u00e7in de serdedilmektedir…<\/p>\n

O halde, bu kapsaml\u0131 direktifler, \u00e7at\u0131\u015fmadan ayr\u0131 de\u011ferlendirilemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefis; bilin\u00e7lenme, ahl\u00e2k ve sosyal sistem alan\u0131nda giri\u015filen sava\u015fta zafer elde etmedik\u00e7e, fiili sava\u015f alan\u0131nda da zafer kazanamaz. “Uhud”da iki toplulu\u011fun kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn geri d\u00f6nenler baz\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u015feytan\u0131n ma\u011flup etti\u011fi kimselerdi. Peygamberlerinin arkas\u0131nda akide sava\u015flar\u0131nda zafer elde edenler ise, sava\u015fa, g\u00fcnahlardan tevbe edip Allah’a s\u0131\u011f\u0131narak ve O’nun sa\u011flam deste\u011fine yap\u0131\u015farak ba\u015flayanlard\u0131r. O halde, g\u00fcnahlardan ar\u0131nmak, Allah’a yap\u0131\u015fmak ve O’nun rahmetine d\u00f6nmek zafere haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olup sava\u015f alan\u0131ndan ayr\u0131 bir konumda de\u011ferlendirilemezler. Ayn\u0131 \u015fekilde faiz d\u00fczenini at\u0131p sosyal yard\u0131mla\u015fmaya dayal\u0131 d\u00fczene d\u00f6nmek zafer haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu gibi, yard\u0131mla\u015fma esas\u0131na dayal\u0131 toplumlar, faiz toplumundan daha \u00e7ok zafere yak\u0131nd\u0131r. Ayr\u0131ca, \u00f6fkeyi yenmek ve insanlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak zafere haz\u0131rl\u0131kt\u0131r. Nefse hakim olmak, sava\u015f i\u00e7in bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu gibi, dayan\u0131\u015fma ve sevgi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir toplumda yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc olan \u00f6nemli bir unsurdur.<\/p>\n

Ayr\u0131ca ba\u015ftan sona s\u00fbrenin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 ve her\u015feyi oraya d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7eklerden biri de Allah’\u0131n takdiri ve bu noktada kesin ve kat\u00ee bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnceyi d\u00fczeltme ger\u00e7e\u011fidir. Ayn\u0131 zamanda, surenin ak\u0131\u015f\u0131 insanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ve faaliyetleri, yanl\u0131\u015f ve do\u011frular\u0131, itaat ve isyanlar\u0131, metoda uymalar\u0131 ya da ondan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131n S\u00fcnnetullah’\u0131n gere\u011fince de\u011ferlendirmek, bundan sonra bunlar\u0131, Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcne bir perde, O’nun iradesine bir ara\u00e7 ve onunla diledi\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kaderinde bir uygulamac\u0131 olarak de\u011ferlendirmek ger\u00e7e\u011fine de dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonra… Ayet-i kerime m\u00fcsl\u00fcman cemaate, zafer konusunda herhangi bir etkilerinin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte ve bunun kendi \u00e7abalar\u0131ndan \u00f6te Allah’\u0131n tedbirine g\u00f6re cereyan eden kaderine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca insan \u00e7abas\u0131n\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131n y\u00fcce Allah’a ait oldu\u011funu da belirterek su yery\u00fcz\u00fc e\u015fyalar\u0131ndan hi\u00e7 birinin zafer meyvesini dev\u015firmede etkilerinin olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Ayn\u0131 zamanda da y\u00fcce Allah’\u0131n zafer vermeyi dilerken; de onun \u00f6zelli\u011fini hesap ederek vermedi\u011fini, daha \u00e7ok, ger\u00e7ekle\u015fmesini diledi\u011fi y\u00fcce hedefler i\u00e7in verdi\u011fini bildirmektedir. Yenilgi de \u00f6yle… Nefislerin ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, saflar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131, ger\u00e7eklerin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131, de\u011ferlerin belirlenmesi, \u00f6l\u00e7\u00fclerin yerle\u015ftirilmesi ve g\u00f6rmek isteyenlere kanunlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gibi y\u00fcce Allah’\u0131n hikmet ve ilim ile takdir etti\u011fi ama\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman cemaat i\u00e7inde meydana gelen eksiklik ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klara uygun olarak S\u00fcnnetullah do\u011frultusunda meydana gelmektedir.<\/p>\n

Zaferin tamamen Allah’\u0131n ve O’nun metodunun olmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131n Allah’\u0131n ve O’nun metodunun u\u011frunda olmas\u0131 i\u00e7in; nefislere galip gelmek, hevay\u0131 yenmek, \u015fehvetlere hakim olmak ve insanlar\u0131n hayat\u0131nda`Allah’\u0131n diledi\u011fi Hakk’\u0131 yerle\u015ftirmekten ibaret olan Rabban\u00ee metodun esaslar\u0131na dayanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece askeri, siyasi ve ekonomik zaferlerin \u0130sl\u00e2m nazar\u0131nda hi\u00e7bir de\u011feri ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc yoktur. Aksi takdirde, cahiliyyenin yine cahiliyyeye kar\u015f\u0131 zafer kazanmas\u0131 s\u00f6z konusu olur. Ve bunda da hayat ve insanl\u0131k i\u00e7in bir hay\u0131r yoktur. Hakk bayra\u011f\u0131n\u0131n hakk i\u00e7in y\u00fckseltilmesi hakt\u0131r sadece. Hakk ise, tektir. Birden fazla de\u011fil. Hakk Allah’\u0131n biricik metodudur. Bu kainatta ondan ba\u015fka da hakk mevcut de\u011fildir. \u00d6ncelikle be\u015fer nefsinde ve pratik hayat nizam\u0131 alan\u0131nda tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, Hakk’\u0131n zaferi de ger\u00e7ekle\u015femez. Nefis kendi \u015fahs\u0131nda, \u015fahsi pay\u0131ndan, arzu ve \u015fehvetlerinden, pislik ve kinlerinden, kay\u0131t ve ba\u011flar\u0131ndan kurtuldu\u011fu ve bu a\u011f\u0131rl\u0131k ve kementlerden \u00e2z\u00e2de bir \u015fekilde Allah’a ko\u015ftu\u011fu zaman, \u00fczerine d\u00fc\u015fen \u00e7aba ve faaliyeti yerine getirdikten sonra b\u00fct\u00fcn i\u015fleri Allah’a ba\u011flamak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerinden, ara\u00e7lar\u0131ndan ve sebeplerinden s\u0131yr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde Allah’\u0131n metoduna uydu\u011fu ve bu uygulamay\u0131 cihad ve zaferinin amac\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 zaman, ancak b\u00fct\u00fcn bunlar tamamland\u0131\u011f\u0131 zaman, sava\u015f alan\u0131nda veya siyasi sahalarda ya da ekonomik alanlarda elde edilen zafer Allah’\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne g\u00f6re zafer say\u0131labilir. Yoksa, Allah’\u0131n yan\u0131nda hi\u00e7bir \u00f6nem ve de\u011feri bulunmayan cahiliyyenin bir ba\u015fka cahiliyyeye kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamas\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey meydana gelmi\u015f olmaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu y\u00fczden, “Uhud” g\u00fcn\u00fc meydana gelen \u00e7at\u0131\u015fmadan sonra inen ayetlerdeki geni\u015f kapsaml\u0131l\u0131k ve uygunluk bu ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7indi. Uhud’daki fiil\u00ee \u00e7arp\u0131\u015fma \u0130sl\u00e2m’\u0131n sava\u015f cephelerinden sadece birini olu\u015fturur.<\/p>\n

UHUD SAVA\u015eI<\/p>\n

De\u011ferlendirilen konular\u0131 ve direktifleri gere\u011fi gibi kavrayabilmemiz, olay ve hadiseleri alg\u0131lamada Kur’an\u00ee terbiye y\u00f6ntemini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurabilmemiz i\u00e7in sava\u015fta meydana gelen olaylar \u00fczerinde varid olan Kur’an\u00ee de\u011ferlendirmeyi sunmadan \u00f6nce s\u00eeret rivayetlerinde ge\u00e7en sava\u015ftaki olaylar\u0131 \u00f6zetlememiz yerinde olur.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar Bedir’de sava\u015f\u0131n meydana geldi\u011fi \u015fartlara g\u00f6re mucize kabilinde kesin bir zafer elde etmi\u015flerdi. Y\u00fcce Allah, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n eliyle k\u00fcfr\u00fcn \u00f6nderlerini ve Kurey\u015f’in liderlerini \u00f6ld\u00fcrtm\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130leri gelenlerin Bedir’de yok edilmesinden sonra Ebu S\u00fcfyan Kurey\u015f’e \u00f6nderlik ediyordu. M\u00fcsl\u00fcmanlardan intikam almak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klara ba\u015flad\u0131. Bu arada Kurey\u015f’in ticaret mallar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan kervan, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n eline d\u00fc\u015fmekten kurtulmu\u015ftu. M\u00fc\u015frikler de kervanda bulunan mallar\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlarla yap\u0131lacak sava\u015f\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131na harcamak \u00fczere ay\u0131rmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

Ebu S\u00fcfyan, Kurey\u015f’ten, onlar\u0131n m\u00fcttefiklerinden ve Ahabi\u015f (Bunlar Bedevilerden olup Kurey\u015f’lilerle “Ahba\u015f” denilen yerde ittifak yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu isimle an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.) denilen Bedevilerden olu\u015fan yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7bin ki\u015filik bir orduyla, kendilerini te\u015fvik etmek ve sava\u015ftan ka\u00e7malar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yanlar\u0131na kad\u0131nlar\u0131n\u0131 da al\u0131p hicr\u00ee \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc senenin \u015eevval ay\u0131nda Medine’ye y\u00f6nelerek “Uhud” da\u011f\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda konaklad\u0131.<\/p>\n

Resulullah (s\u00e2lat ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ashab\u0131yle, d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak ya da Medine’de beklemek hususunda isti\u015farede bulundu. Resulullah, Medine’den \u00e7\u0131kmay\u0131p oray\u0131 siper edinmek amac\u0131ndayd\u0131. Buna g\u00f6re d\u00fc\u015fman Medine’ye girecek olsa m\u00fcsl\u00fcmanlar sokak ba\u015flar\u0131nda, kad\u0131nlar da damlar\u0131n \u00fczerinde sava\u015facaklard\u0131. (\u0130mam ibni Kayy\u0131m el-Cezviye’nin Za’dul Mead isimli eserinde anlatt\u0131klar\u0131na dayanarak bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn Resulullah’a ait oldu\u011fu sonucuna vard\u0131k.) Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131 Abdullah b. Ubey de uygun g\u00f6r\u00fcyordu. Ancak, \u00e7o\u011funlu\u011fu Bedir sava\u015f\u0131na kat\u0131lmam\u0131\u015f gen\u00e7lerden olu\u015fan b\u00fcy\u00fck bir topluluk, d\u00fc\u015fman\u0131 Medine’nin d\u0131\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131lamay\u0131 istiyorlard\u0131. Bu do\u011frultuda g\u00f6r\u00fc\u015f bildirip \u0131srar ettiler. \u00c7o\u011funlu\u011fun bu g\u00f6r\u00fc\u015fte oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131nca Resulullah kalk\u0131p evine (Ai\u015fe’nin -Allah O’ndan raz\u0131 olsun- evine) gitti. Z\u0131rh\u0131n\u0131 ku\u015fanarak toplulu\u011fun yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Ancak toplulukta teredd\u00fct ba\u015f g\u00f6stermi\u015fti. Yoksa Medine’nin d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015fman\u0131 kar\u015f\u0131lamay\u0131 istemekle Resulullah’\u0131 g\u00fccendirdik mi? demeye ba\u015flad\u0131lar. Resulullah’a “Ya Resulullah \u015fayet Medine’de beklemeyi istiyorsan istedi\u011fini yap” dediler. Bunun \u00fczerine Resulullah “Bir Peygamber z\u0131rh\u0131m ku\u015fand\u0131ktan sonra onunla d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131nda Allah h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygulamay\u0131ncaya kadar \u00e7\u0131karmas\u0131 yak\u0131\u015f\u0131k almaz” buyurdu. Bu \u015fekilde onlara Peygamberli\u011fe yak\u0131\u015fan g\u00fczel bir ders veriyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc isti\u015farenin bir zaman\u0131 vard\u0131r. Ondan sonra, azmedip kararla\u015ft\u0131r\u0131lan\u0131 yapmak ve Allah’a tevekk\u00fcl etmek gerekir. Art\u0131k teredd\u00fct g\u00f6sterip yeniden isti\u015farede bulunarak g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda tercih yapman\u0131n bir anlam\u0131 kalmaz. \u0130\u015fleri amac\u0131na uygun olarak yapt\u0131ktan sonra y\u00fcce Allah diledi\u011fi sonucu takdir edecektir.<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) r\u00fcyas\u0131nda; K\u0131l\u0131c\u0131nda k\u0131r\u0131k oldu\u011funu bir s\u0131\u011f\u0131r\u0131n kesildi\u011fini ve kendisinin de ellerini sa\u011flam bir z\u0131rha soktu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. K\u0131l\u0131\u00e7taki k\u0131r\u0131\u011f\u0131 ailesinden birinin \u00f6lmesine, s\u0131\u011f\u0131r\u0131n kesilmesini ashab\u0131ndan bir grubun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine ve z\u0131rh\u0131 da Medine’ye yordu. Demek ki Resulullah sava\u015f\u0131n sonucunu \u00f6nceden g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Buna ra\u011fmen \u015f\u00fbra sistemini, \u015f\u00fbradan sonra karara g\u00f6re hareket etme sistemini uyguluyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, bir \u00fcmmeti e\u011fitiyordu. \u00dcmmetler ise, olaylar ve olaylardan elde edilen tecr\u00fcbe birikimiyle e\u011fitilirlerdi. \u00dcstelik Resulullah, Allah’\u0131n takdirine g\u00f6re hareket ediyordu. Y\u00fcce Allah’a ba\u011fl\u0131 olan kalbinde hissetti\u011fi gibi duygular\u0131n\u0131 ve kalbini dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce takdir do\u011frultusunda hareket ederdi.<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u0130bn-i \u00dcmm\u00fc Mektum’u Medine’de kalanlara namaz k\u0131ld\u0131rmas\u0131 i\u00e7in b\u0131rakarak ashab\u0131ndan bin ki\u015filik bir kuvvetle yola \u00e7\u0131kt\u0131. Medine ile Uhud aras\u0131na geldiklerinde, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131 Abdullah b. \u00dcbey askerin \u00fc\u00e7te birini yan\u0131na alarak Resulullah i\u00e7in “Gen\u00e7leri dinleyip bana muhalefet ediyor” diyerek ordudan ayr\u0131ld\u0131. Abdullah b. Amr b. Haram -Cabir b. Abdullah’\u0131n babas\u0131 (Allah O’ndan raz\u0131 olsun)- pe\u015flerine d\u00fc\u015ferek serzeni\u015fte bulunup d\u00f6nmeye te\u015fvik etmek amac\u0131yla “Gelin Allah yolunda sava\u015f\u0131n ya da sava\u015fanlar\u0131 koruyun” dediyse de onlar “\u015eayet sizin sava\u015faca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilsek d\u00f6nmezdik” dediler. Bunun \u00fczerine Abdullah onlara k\u0131z\u0131p geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n

Ensar’dan bir grup, m\u00fcttefikleri olan yahudilerden yard\u0131m istemek konusunda Resulullah’tan m\u00fcsade istedilerse de O bunu kabul etmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f, iman ile k\u00fcf\u00fcr aras\u0131nda meydana geliyordu. Bundan yahudilere ne? Ger\u00e7ek anlamda O’na tevekk\u00fcl edildi\u011fi ve kalpler O’nun ad\u0131na her\u015feyden ar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman zafer Allah’tand\u0131r. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Bizi k\u0131sa yoldan onlar\u0131n yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrecek biri var m\u0131?” diye buyurdu. Bunun \u00fczerine Ensar’dan baz\u0131lar\u0131, onlar\u0131 Uhud’daki bir vadinin kenar\u0131na kadar getirip konaklatt\u0131lar. S\u0131rtlar\u0131n\u0131 Uhud’a vermi\u015flerdi. Resulullah, emretmedik\u00e7e kimsenin sava\u015fmamas\u0131n\u0131 buyurdu.<\/p>\n

Sabah olunca Resulullah elli tanesi atl\u0131 olan yediy\u00fcz ki\u015fiyi sava\u015fa haz\u0131rlamaya ba\u015flad\u0131. Say\u0131lar\u0131 elli ki\u015fi olan ok\u00e7ular\u0131n ba\u015f\u0131na Abdullah b. C\u00fcbeyr’i dikerek, O’nu ve arkada\u015flar\u0131n\u0131; bulunduklar\u0131 yeri korumalar\u0131, askerin kartallar taraf\u0131ndan kap\u0131l\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini g\u00f6rseler bile yerlerinden ayr\u0131lmamalar\u0131 ve ordunun arkas\u0131ndaki bir yerde mevzilenmeleri dolay\u0131s\u0131yle m\u00fcsl\u00fcmanlara arkadan sald\u0131rmamalar\u0131 i\u00e7in m\u00fc\u015frikleri ok ya\u011fmuruna tutmalar\u0131 konusunda siki s\u0131k\u0131ya tembihledi.<\/p>\n

Resulullah sanca\u011f\u0131 Mus’ab b. Umeyr’e (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) verdi. Ordunun bir kanad\u0131na Z\u00fcbeyr b. Avvam’\u0131, di\u011fer kanad\u0131na da Munzir b. Amr’\u0131 kumanda etmek \u00fczere g\u00f6revlendirdi. Gen\u00e7leri \u00f6n tarafa ald\u0131. Abdullah b. Amr, Usame b. Zeyd, Useyt b. Z\u00fcheyr, Berra b. Azib, Zeyd b. Erkam, Zeyd b. Sabit, Urabe b. Evs ve Amr b. Hazzam gibi k\u00fc\u00e7\u00fckleri ise geri \u00e7ekti. Ancak, kendisine g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve ya\u015flar\u0131 onbe\u015f olan Semure b. Cundeb ve Rafi b. Hudey\u00e7’e sava\u015fmak i\u00e7in izin verdi.<\/p>\n

Kurey\u015f ise ikiy\u00fcz tanesi atl\u0131 olmak \u00fczere \u00fc\u00e7bin ki\u015filik bir orduyla sava\u015f d\u00fczeni al\u0131yordu. Ordunun sa\u011f kanad\u0131na Halid b. Velid, sol kanad\u0131na da \u0130krime b. Ebu Cehil kumanda ediyordu.<\/p>\n

Resulullah, k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 sava\u015fta b\u00fcy\u00fck bir kahramanl\u0131k ve cesaret g\u00f6steren Ebu D\u00fccane Semm\u00e2k b. Har\u015fe’ye vermi\u015fti.<\/p>\n

\u00c7ATI\u015eMA BA\u015eLIYOR<\/p>\n

M\u00fc\u015friklerden ilk defa ortaya at\u0131lan Ebu Amir el-F\u00e2s\u0131k oldu. Cahiliyyede Evs kabilesinin ba\u015fkan\u0131 olan bu adama “Rahip” derlerdi. Ancak Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) O’na “Fas\u0131k” ad\u0131n\u0131 vermi\u015fti. \u0130sl\u00e2m geldi\u011fi zaman y\u00fcz \u00e7evirip Resulullah’a d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurarak Medine’nin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kure\u015f’e s\u0131\u011f\u0131narak onlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131p Resulullah’la sava\u015fmaya te\u015fvik ediyordu. Ayr\u0131ca, kavmi kendisini g\u00f6r\u00fcrse O’na y\u00f6nelip itaat edeceklerini de Kurey\u015f’e vaadediyordu. Bu y\u00fczden, Uhud sava\u015f\u0131nda ilk olarak m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan O oldu. Kavmine seslenerek kendisini tan\u0131tt\u0131. Ancak kavmi kendisine “Allah senin g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u00f6r etsin ey Fas\u0131k” diye kar\u015f\u0131l\u0131k verince “Benden sonra kavmime k\u00f6t\u00fcl\u00fck isabet etmi\u015f” diyerek m\u00fcsl\u00fcmanlarla \u015fiddetli bir sava\u015fa girdi.<\/p>\n

Sava\u015f ba\u015flay\u0131nca, Ebu D\u00fccane el-Ensari, Talha b. Ubeydullah, Hamza b. Abd\u00fclmuttalib, Ali b. Ebu Talib, Nadir b. Enes ve Sa’d b. Rebi g\u00fczel bir s\u0131nav veriyorlard\u0131.<\/p>\n

Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, k\u00e2firlerin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcnl\u00fck m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131nd\u0131. K\u00e2firlerin \u00f6nde gelen sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131ndan yetmi\u015f tanesini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. Allah’\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 yenilmi\u015f ve kar\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131na kadar gerisin geri ka\u00e7\u0131yorlard\u0131. Hatta kad\u0131nlar\u0131 bile ayaklar\u0131na dola\u015fan eteklerini toplay\u0131p ka\u00e7\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Ok\u00e7ular, m\u00fc\u015friklerin yenilip da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce Resulullah’\u0131n ayr\u0131lmamalar\u0131n\u0131 emretti\u011fi mevzilerini “Ey kavim, ganimet! ganimet!” diyerek terk ettiler. Kumandanlar\u0131 Resulullah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatt\u0131ysa da dinlemediler. Onlar m\u00fc\u015friklerin bir daha geri d\u00f6nemeyeceklerini sanarak ganimete ko\u015ftular. B\u00f6ylece Uhud’da d\u00fc\u015fman\u0131n kolayca girece\u011fi ge\u00e7idi bo\u015f b\u0131rakt\u0131lar.<\/p>\n

O esnada Halid b. Velid bunu sezdi ve m\u00fc\u015frik s\u00fcvarilerle bir de\u011ferlendirme yapt\u0131. Ge\u00e7idi bo\u015f bulunca da arkadan m\u00fcsl\u00fcmanlara sald\u0131rd\u0131lar. M\u00fc\u015friklerden ka\u00e7anlar, Halid ve s\u00fcvarilerinin m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce geri d\u00f6n\u00fcp m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre sard\u0131lar.<\/p>\n

Bunun \u00fczerine sava\u015f\u0131n seyri de\u011fi\u015fti, \u015fartlar m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aleyhine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Saflarda bir da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve beklenmedik bu deh\u015fet kar\u015f\u0131s\u0131nda bir panik ve \u00e7alkalanma ba\u015f g\u00f6stermi\u015fti. \u00d6lenlerin say\u0131s\u0131 art\u0131yordu. M\u00fcsl\u00fcmanlardan Allah’\u0131n \u015fehitlik nasip ettikleri \u015fehadete ermi\u015f ve m\u00fc\u015frikler Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kadar yakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131. O’nun yan\u0131nda \u00f6l\u00fcnceye kadar sava\u015fan ve parmakla say\u0131lacak kadar az olan bir grubun d\u0131\u015f\u0131nda kimse kalmam\u0131\u015ft\u0131. Resulullah’\u0131n y\u00fcz\u00fc yaralanm\u0131\u015f, sa\u011f alt \u00e7enesindeki az\u0131 di\u015fi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Mi\u011fferi ba\u015f\u0131n\u0131 yaralam\u0131\u015f ve yan d\u00fc\u015fene kadar m\u00fc\u015frikler kendisine ta\u015f atm\u0131\u015flard\u0131. Sonunda Ebu \u00c2mir b. Fas\u0131k’\u0131n, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fc\u015fmesi i\u00e7in kazd\u0131\u011f\u0131 ve \u00fczerini \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc bir \u00e7ukura d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Mi\u011fferinin halkalar\u0131ndan iki tanesi de yana\u011f\u0131na batm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu panik an\u0131nda, birisinin “Muhammed \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” diye ba\u011f\u0131rmas\u0131, geri g\u00fc\u00e7lerinin de da\u011f\u0131lmas\u0131na, gerisin geri d\u00f6nerek i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri ye’s ve bitkinlikten sava\u015famaz duruma gelmelerine neden olmu\u015ftu.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcp ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir zamanda Enes b. Nadir gev\u015fememi\u015f, \u00d6mer b. Hattab, Talha b. Ubeydullah, Muhacir ve Ensar’dan baz\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu sava\u015ftan el \u00e7eken grubun yan\u0131na kadar gelerek “Ne diye oturuyorsunuz?” diye ba\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Onlar da “Resulullah \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” diye kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015flerdi. Bunun \u00fczerine “O’ndan sonra ya\u015fay\u0131p da ne yapacaks\u0131n\u0131z? Kalk\u0131n ve Resulullah’\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc \u015fey u\u011furda siz de \u00f6l\u00fcn.” demi\u015fti. Arkas\u0131ndan m\u00fc\u015frikleri kar\u015f\u0131larken Saad b. Muaz’a rastlam\u0131\u015f “Ya Sa’d Cennetin kokusu ne ho\u015f! Andolsun bu kokuyu Uhud da\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndan al\u0131yorum” demi\u015f ve sonuna kadar sava\u015farak \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc… V\u00fccudunda yetmi\u015f k\u00fcs\u00fcr darbe tesbit edilmi\u015fti… K\u0131z karde\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda kimse tan\u0131yamam\u0131\u015ft\u0131. O da parmak u\u00e7lar\u0131ndan tan\u0131yabilmi\u015fti…<\/p>\n

Ard\u0131ndan Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fcsl\u00fcmanlara do\u011fru hareket etti. Mi\u011fferinin alt\u0131nda O’nu ilk tan\u0131yan Ka’b b. Malik oldu. G\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez de var g\u00fcc\u00fcyle “M\u00fcjdeler olsun m\u00fcsl\u00fcmanlar! \u0130\u015fte Resulullah” diye ba\u011f\u0131rd\u0131. Bunun \u00fczerine Resulullah susmas\u0131n\u0131 i\u015faret etti. M\u00fcsl\u00fcmanlar etraf\u0131na toplanarak beraberce halk\u0131n yan\u0131na y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Bunlar aras\u0131nda Ebu Bekir, \u00d6mer ve Haris b. Samme el-Ensar\u00ee gibi birka\u00e7 sahabi bulunuyordu. Tepeyi t\u0131rman\u0131rken Resulullah Ubeyy b. Halef’i “Ud” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi ve \u00e7ok sevdi\u011fi at\u0131n s\u0131rt\u0131nda g\u00f6rd\u00fc. Bu adam, at\u0131n\u0131, “Onun s\u0131rt\u0131nda Muhammed’i \u00f6ld\u00fcrece\u011fim” diyerek beslerdi. Resulullah bunu duyunca “\u0130n\u015faallah onu ben \u00f6ld\u00fcrece\u011fim” buyurmu\u015ftu. Bu esnada onunla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca Haris’ten m\u0131zra\u011f\u0131 alarak bununla Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131na k\u00f6pr\u00fcc\u00fck kemiklerinden isabet ettirdi. Adam \u00f6k\u00fcz gibi ba\u011f\u0131rarak ka\u00e7t\u0131. Resulullah’\u0131n \u00f6nceden dedi\u011fi gibi \u00f6lece\u011fi kesinle\u015fmi\u015fti. \u00c7ok ge\u00e7meden at\u0131n\u0131n yolunda \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n

Ebu S\u00fcfyan tepenin \u00fczerine \u00e7\u0131karak “Muhammed aran\u0131zda m\u0131?” dedi. Resulullah m\u00fcsl\u00fcmanlara cevap vermemelerini emretti. Arkas\u0131ndan “Ebu Kuhafe’nin o\u011flu Ebu Bekir aran\u0131zda m\u0131?” dedi. M\u00fcsl\u00fcmanlar cevap vermedi. Ard\u0131ndan “\u00d6mer b. Hattab aran\u0131zda m\u0131?” deyince yine kimse cevap vermedi. O da bu \u00fc\u00e7\u00fcnden ba\u015fkas\u0131n\u0131 sormad\u0131. Sonra kavmine d\u00f6nerek “Bu onlara yeter!” dedi. Hz. \u00d6mer (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) kendini tutamayarak “Ey Allah’\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131, sayd\u0131klar\u0131n\u0131n hepsi de sa\u011fd\u0131r. Allah senin ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na getirecektir” dedi. Ebu S\u00fcfyan “Halk aras\u0131nda \u015f\u00f6yle bir s\u00f6z vard\u0131r: Bunu ben emretmedi\u011fim gibi k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de bana dokunmaz” dedi. Bununla kar\u0131s\u0131 Hint’in Hz. Hamza’n\u0131n (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) cesedine yapt\u0131klar\u0131n\u0131 i\u015faret ediyordu. Bilindi\u011fi gibi Hz. Hamza, Vah\u015fi taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra Hint, karn\u0131n\u0131 yarm\u0131\u015f, ci\u011ferini \u00e7\u0131kararak kan\u0131n\u0131 emip t\u00fck\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Sonra “Hubel y\u00fccedir!” dedi. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “O’na cevap vermeyecek misiniz?” dedi. Ashab “Ne diye cevap verelim?” deyince “Allah daha y\u00fccedir (Allahu Ekber) Allah en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr deyin” buyurdu. Bu sefer “Bizim Uzza’m\u0131z var, sizin yok” dedi. Resulullah, tekrar “Cevap vermeyecek misiniz?” deyince “Nas\u0131l cevap verelim?” dediler. O da “Bizim dostumuz, efendimiz Allah’t\u0131r. Sizinse yok! deyin” dedi. Ebu S\u00fcfyan “Bug\u00fcn, Bedir’e kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r ve sava\u015f s\u0131ra iledir” deyince, Hz. \u00d6mer (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) “Ancak biz e\u015fit de\u011filiz. Bizim \u00f6l\u00fcler Cennet’te sizinkiler ate\u015ftedir” dedi.<\/p>\n

Sava\u015f bitip m\u00fc\u015frikler d\u00f6n\u00fcnce m\u00fcsl\u00fcmanlar, onlar\u0131n, oradakileri esir atmak ve mallar\u0131n\u0131 ya\u011fmalamak i\u00e7in Medine’ye sald\u0131racaklar\u0131n\u0131 sand\u0131lar. Bu onlar\u0131n g\u00fcc\u00fcne gitmi\u015fti. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Ali b. Ebu Talib’e “Git onlar\u0131 takip et, ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu \u00f6\u011fren. \u015eayet atlar\u0131ndan inip develerine binmi\u015flerse Mekke’ye gidiyorlard\u0131r. Fakat atlar\u0131na binip develerini s\u00fcr\u00fcyorlarsa Medine’ye gitmek niyetindedirler. Nefsim elinde olana andolsun ki, \u015fayet ama\u00e7lar\u0131 Medine’ye gitmekse mutlaka onlar\u0131 izler, sonrada orada i\u015flerini bitiririm.” dedi.<\/p>\n

Hz. Ali \u015f\u00f6yle diyor: “Ne yapt\u0131klar\u0131na bakmak i\u00e7in onlar\u0131 takip ettim. Atlardan inip develere bindiklerini ve Mekke’ye y\u00f6neldiklerini g\u00f6rd\u00fcm.”<\/p>\n

Biraz yol ald\u0131ktan sonra birbirlerini k\u0131namaya ba\u015flad\u0131lar. Baz\u0131s\u0131 “Hi\u00e7bir \u015fey yapamad\u0131k, g\u00fc\u00e7lerini, birliklerini k\u0131rm\u0131\u015fken b\u0131rak\u0131p geldiniz. Oysa onlar\u0131 size kar\u015f\u0131 tekrar biraraya getirecek liderleri h\u00e2l\u00e2 duruyor. D\u00f6n\u00fcn, k\u00f6klerini kaz\u0131yal\u0131m” diyordu. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bunu haber al\u0131nca halk\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve onlar\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fcmeye haz\u0131rlad\u0131. \u015e\u00f6yle diyordu: “Sava\u015fa kat\u0131lanlardan ba\u015fkas\u0131 bizimle gelmesin”. Abdullah b. Ubey “Seninle geleyim!” dedi. Resulullah “Hay\u0131r” dedi. Onca yara almalar\u0131na ve korkmalar\u0131na ra\u011fmen m\u00fcsl\u00fcmanlar “\u0130\u015fittik ve itaat ettik” diyerek emrini yerine getirdiler. Cabir b. Abdullah izin isteyip “Ya Resulullah, g\u00f6rd\u00fcklerini g\u00f6rmeyi \u00e7ok istiyorum. Uhud g\u00fcn\u00fc babam beni k\u0131zlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. \u0130zin ver seninle geleyim” dedi. Bunun \u00fczerine Resulullah ona \u00efzin verdi. Ard\u0131ndan, Resulullah ve beraberindeki m\u00fcsl\u00fcmanlar “Hamr\u00e2u’l-Esed” denilen yere kadar y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Orada Ma’bed b. Ebu Ma’bed el-Huzai (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Resulullah O’na Ebu S\u00fcfyan’a gidip O’nu korkutmas\u0131n\u0131 emretti. Ma’bed, Ravha denilen yerde Ebu S\u00fcfyan’a ula\u015ft\u0131. Ma’bed’in m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu bilmiyorlard\u0131. Ona “Ey Ma’bed, geride ne var?” O da “Muhammed ve arkada\u015flar\u0131 size \u00e7ok k\u0131zm\u0131\u015flar. Daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir kalabal\u0131kla geliyorlar ve \u00f6nceden O’ndan ayr\u0131lan arkada\u015flar\u0131 da pi\u015fman olup O’na kat\u0131lm\u0131\u015flar” dedi. Bunun \u00fczerine Ebu S\u00fcfyan “Neler s\u00f6yl\u00fcyorsun?” dedi. Ma’bed “Bana g\u00f6re ordu \u015fu tepenin ard\u0131ndan \u00e7\u0131kmadan \u00e7ekip gitmeniz daha iyi olur” dedi. Ebu S\u00fcfyan “Vallahi, k\u00f6klerini kaz\u0131mak i\u00e7in tekrar toplanm\u0131\u015ft\u0131k” dedi. Bunun \u00fczerine Ma’bed “B\u00f6yle yapma! Sana nasihat ediyorum” dedi. Onlar da Mekke’ye geri d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n

Ebu S\u00fcfyan yolda Medine’ye gitmek isteyen m\u00fc\u015friklere rastlad\u0131. Onlardan birine “Yolculu\u011fun bitip Mekke’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00fck\u00fcn\u00fc kuru \u00fcz\u00fcmle doldurmam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Muhammed’e \u015fu mesaj\u0131 iletir misin?” dedi. O da “Evet” deyince “Muhammed’e; O’nun ve ashab\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131mak i\u00e7in yeniden topland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131” s\u00f6yle dedi. Bunu m\u00fcsl\u00fcmanlara iletince “Allah bize yeter, O ne g\u00fczel dosttur, i\u015fte bu onlar\u0131n elinden gelmez!” dediler. M\u00fcsl\u00fcmanlar orada \u00fc\u00e7 g\u00fcn beklediler. Sonra m\u00fc\u015friklerin Mekke’ye d\u00f6n\u00fcp uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131nca Medine’ye d\u00f6nd\u00fcler.<\/p>\n

UHUD SAVA\u015eINDAN KAHRAMANLIK \u00d6RNEKLER\u0130<\/p>\n

Ancak, ibretle \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011finden, sava\u015fta meydana gelen olaylar hakk\u0131nda sundu\u011fumuz bu \u00f6zet, sava\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle tasvir etmedi\u011fi gibi sava\u015fta vuk\u00fb bulan her\u015feyi de kapsamamaktad\u0131r. Bu y\u00fczden, o atmosferi b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle \u00e7izmek ve canland\u0131rmak i\u00e7in baz\u0131 duyguland\u0131r\u0131c\u0131 olaylar\u0131 anlatmak gerekir.<\/p>\n

Ok\u00e7ular\u0131n mevzilerini terk etti\u011fi, kafirlerin m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131 ve “Muhammed \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn duyuldu\u011fu ve bu s\u00f6z\u00fcn etkisiyle m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saflar\u0131n\u0131n ve g\u00fc\u00e7lerinin da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda Resulullah’\u0131n yan\u0131na kadar sokulan m\u00fc\u015friklerden Amr b. Kumey’e, sava\u015f\u0131n \u015fiddetli bir an\u0131nda biraz daha \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ak\u0131llar\u0131 durduran bu deh\u015fet an\u0131nda, \u00dcmm\u00fc \u0130mare, Nuseybe binti K\u00e2’bi Maziniye Resulullah’\u0131 savunmak i\u00e7in varg\u00fcc\u00fcyle sava\u015f\u0131yordu. Amr b, Kumeyye’ye birka\u00e7 darbe indirmi\u015fti, ancak Amr’\u0131 \u00fcst \u00fcste giydi\u011fi iki z\u0131rh koruyordu. Sonra Amr, \u00dcmm\u00fcl \u0130mare’ye k\u0131l\u0131c\u0131yla bir darbe indirmi\u015f ve O’nu omuzundan a\u011f\u0131r yaralam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ebu D\u00fccane (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) s\u0131rt\u0131n\u0131, Resulullah’a (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) siper etmi\u015f, gelen oklar O’na isabet ediyordu. O ise hi\u00e7 k\u0131p\u0131rdam\u0131yor, b\u00f6ylelikle Resulullah’\u0131n g\u00f6r\u00fcnmesine engel oluyordu.<\/p>\n

Talha b. Ubeydullah \u00e7abucak Resulullah’\u0131n yan\u0131na ko\u015fmu\u015f, yere d\u00fc\u015fene kadar \u00f6n\u00fcnde durmu\u015ftu. \u0130bn-i Hibban Sahih’inde Hz. Ai\u015fe’den (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle nakleder: “Ebu Bekr-i S\u0131dd\u0131k (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) dedi ki: Uhud ;g\u00fcn\u00fc, insanlar\u0131n Resulullah’tan uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131rada Resulullah’\u0131n yan\u0131na ilk ben varm\u0131\u015ft\u0131m. Resulullah’\u0131n yan\u0131nda sava\u015f\u0131p onu koruyan birini g\u00f6rd\u00fcm. `Dayan Talha! Anam babam sana feda olsun. Dayan anam babam sana feda olsun’ dedim. Daha ona yeti\u015fmeden, bir ku\u015f gibi h\u0131zla gelen Ebu Ubeyde b. Cerrah’a rastlad\u0131m. Beraberce Resulullah’\u0131n yan\u0131na gitti\u011fimizde Talha art\u0131k yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Resulullah `Karde\u015finize yard\u0131m edin, yard\u0131ma ihtiyac\u0131 vard\u0131r’ buyurdu. Resulullah yana\u011f\u0131ndan vurulmu\u015f, mi\u011fferinin iki halkas\u0131 yana\u011f\u0131na batm\u0131\u015ft\u0131. Resulullah’\u0131n yana\u011f\u0131ndan halkay\u0131 \u00e7\u0131karmaya yeltendi\u011fimde Ebu Ubeyde `Allah i\u00e7in ey Ebu Bekir onu bana b\u0131rak’ dedi. Onu a\u011fz\u0131na alarak, Resulullah’\u0131 inciltmemek i\u00e7in \u00f6n di\u015fleriyle \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Ebu Ubeyde’nin di\u015fi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ebu Bekir diyordu ki: \u0130kincisini \u00e7\u0131karmak istedi\u011fimde Ebu Ubeyde tekrar `Ey Ebu Bekir Allah i\u00e7in bana b\u0131rak’ dedi. Yine a\u011fz\u0131na alarak \u00e7\u0131karana kadar \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131. Ebu Ubeyde’nin di\u011fer di\u015fi de k\u0131r\u0131ld\u0131. Sonra Resulullah `Karde\u015finize yard\u0131m edin, yard\u0131ma ihtiyac\u0131 var’ buyurdu. Talha’y\u0131 tedavi etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda v\u00fccudunda on k\u00fcsur yara tesbit etmi\u015ftik.”<\/p>\n

Hz. Ali (Allah O’ndan raz\u0131 olsun), Resulullah’\u0131n yaras\u0131n\u0131 y\u0131kamak i\u00e7in su getirdi. Hz. Ali suyu d\u00f6k\u00fcyordu. Hz. Fat\u0131ma da yaray\u0131 y\u0131k\u0131yordu. Kan\u0131n durmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bir par\u00e7a has\u0131r yakarak yaran\u0131n \u00fczerine koydu, b\u00f6ylece kan durdu.<\/p>\n

Ebu Said el-Hudri’nin babas\u0131 Malik, Resulullah’\u0131n yaras\u0131n\u0131 temizleyene kadar emdi. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) t\u00fck\u00fcrmesini s\u00f6ylediyse de “Allah’a andolsun ki t\u00fck\u00fcrmeyece\u011fim” dedi, sonra da gitti. Arkas\u0131ndan Resulullah “Cennet ehlinden birini g\u00f6rmek isteyen bu adama baks\u0131n” dedi.<\/p>\n

M\u00fcslim’in Sahih’inde belirtildi\u011fine g\u00f6re Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Uhud g\u00fcn\u00fc yedisi Ensar’dan ikisi de Kurey\u015f’ten olmak \u00fczere dokuz arkada\u015f\u0131yla yaln\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131. M\u00fc\u015frikler iyice yakla\u015f\u0131nca Resulullah “Kim onlar\u0131 benden uzakla\u015ft\u0131r\u0131rsa ona Cennet var” dedi. Ensar’dan biri \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131, sava\u015farak \u00f6ld\u00fc. M\u00fc\u015frikler tekrar sald\u0131r\u0131nca “Kim onlar\u0131 benden uzakla\u015ft\u0131r\u0131rsa ona Cennet vard\u0131r ve o Cennette benim arkada\u015f\u0131md\u0131r” dedi… Bu durum yedisi de \u00f6ld\u00fcr\u00fclene kadar devam etti. Bunun \u00fczerine Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) “Arkada\u015flar\u0131m\u0131za insaf etmedik” dedi. Sonra Talha (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) m\u00fc\u015frikleri Resulullah’tan uzakla\u015ft\u0131rana kadar onlarla vuru\u015ftu. Daha \u00f6nce de dedi\u011fimiz gibi Ebu D\u00fccane v\u00fccudunu O’na siper etmi\u015fti. Nihayet felaket dindi. Resulullah tepeye t\u0131rmanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu, m\u00fc\u015frikler de O’nu takip ediyorlard\u0131. Sonu\u00e7ta o kadar yorulmu\u015ftu ki bir kayan\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kamad\u0131. Resulullah’\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in Talha oturdu, O da \u00fcst\u00fcne bas\u0131p \u00e7\u0131kt\u0131. Namaz vakti girmi\u015fti. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlarla beraber oturarak namaz k\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, a\u015fa\u011f\u0131da anlataca\u011f\u0131m\u0131z olaylar da o g\u00fcn meydana gelmi\u015fti:<\/p>\n

Hanzala el-Ensari -Hanzala el-Gasil diye an\u0131l\u0131r- Ebu S\u00fcfyan’a sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda Ebu S\u00fcfyan kar\u015f\u0131 koyamad\u0131. O esnada \u015eeddat b. Esvet Hanzala’ya sald\u0131rd\u0131 ve \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Hanzala sava\u015f \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 duydu\u011fu zaman kar\u0131s\u0131yla temas halinde oldu\u011fu i\u00e7in c\u00fcn\u00fcpt\u00fc. Hemen cihada ko\u015fmu\u015ftu. Resulullah ashab\u0131na, O’nun melekler taraf\u0131ndan y\u0131kand\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber verdi. Ard\u0131ndan “Kar\u0131s\u0131ndan nas\u0131l oldu\u011funu sorun” Ashab han\u0131m\u0131ndan sormu\u015f o da onlara meseleyi anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Zeyd b. Sabit “Uhud g\u00fcn\u00fc Resulullah beni Sa’d b. Rebii’yi aramaya g\u00f6nderdi. \u00d6l\u00fcler aras\u0131nda dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131m. O’nu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde son nefesini vermek \u00fczereydi. Tam yetmi\u015f darbe yemi\u015fti. V\u00fccudunda m\u0131zrak izi, k\u0131l\u0131\u00e7 yaras\u0131 ve ok darbesi doluydu. “Ey Sa’d Resulullah sana sel\u00e2m s\u00f6yl\u00fcyor ve nas\u0131l oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek istiyor” dedim. Bunun \u00fczerine “Benden de Resulullah’a sel\u00e2m s\u00f6yle ve O’na Cennetin kokusunu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yle!” Kavmim Ensara da “G\u00f6zleriniz g\u00f6rebildi\u011fi halde m\u00fc\u015friklerin Resulullah’a sokulmas\u0131na g\u00f6z yumarsan\u0131z, Allah’\u0131n yan\u0131nda hi\u00e7bir mazeretiniz olmaz, de” dedi ve o anda da ruhunu teslim ett\u00ef.” der.<\/p>\n

Muhacirlerden birisi kanlar i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcnen Ensar’dan birine rastlad\u0131 ve ona “Muhammed’in \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duydun mu?” dedi. Ensar’dan olan “Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olsa da O, Allah’\u0131n dinini tebli\u011f etti. O halde dininiz i\u00e7in sava\u015f\u0131n\u0131z” dedi.<\/p>\n

Abdullah b. Amr b. Haram \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: “Uhud’dan \u00f6nce r\u00fcyamda M\u00fcbe\u015f\u015fir b. Abdul M\u00fcnzir’i g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bana “Birka\u00e7 g\u00fcn sonra bize kat\u0131lacaks\u0131n” diyordu. “Nerdesin?” dedim. “Cennette!” dedi. “Oradaki gibi hareket ediyoruz:’ “Sen Bedir g\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u00fclmemi\u015f miydin?” dedim. O, “Evet fakat tekrar dirildim” dedi. Bu olay\u0131 Resulullah’a anlatt\u0131\u011f\u0131mda “Ey Ebu Cabir bu, \u015fehadettir!” buyurdu. O\u011flu Bedir’de, Resulullah’la beraber sava\u015f\u0131p \u015fehid d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan Hayseme anlat\u0131yor: “Allah’a andolsun ki b\u00fct\u00fcn arzuma ra\u011fmen Bedir sava\u015f\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131m. Sava\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in kur’a \u00e7ekmi\u015ftik. Ona isabet etmi\u015f ve \u015fehid olmu\u015ftu. D\u00fcn gece r\u00fcyamda o\u011flumu \u00e7ok g\u00fczel bir durumda g\u00f6rd\u00fcm. Cennet meyveleri ve nehirleri aras\u0131nda dola\u015farak bana “Cennette bize arkada\u015fl\u0131k etmen en g\u00fczeldir. Rabbimin vaad ettiklerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ger\u00e7ek buldum” diyordu. Uyand\u0131\u011f\u0131mda Cennette O’na arkada\u015fl\u0131k etme duygusuyla doluydum. `Ya Resulullah ya\u015f\u0131m ge\u00e7ti,art\u0131k ihtiyarlad\u0131m. Rabbime kavu\u015fmay\u0131 arzuluyorum. \u015eehadeti ve Cennet’te Sa’d’a `arkada\u015fl\u0131k etmesi i\u00e7in Allah’a dua et’ dedi Resulullah onun i\u00e7in dua etti. Uhud g\u00fcn\u00fc \u015fehid d\u00fc\u015fenler aras\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n

Abdullah b. Cah\u015f, o g\u00fcn \u015f\u00f6yle demi\u015fti: “Allah’\u0131m yar\u0131n d\u00fc\u015fmanla kar\u015f\u0131la\u015fmaya y\u00fcce ad\u0131na ant i\u00e7iyorum. Beni \u00f6ld\u00fcrs\u00fcnler ve karn\u0131m\u0131 yars\u0131nlar, kula\u011f\u0131m\u0131 ve burnumu kessinler. Sonra “Bunlar, kimin i\u00e7in?” diye sordu\u011funda Senin i\u00e7in diyeyim.”<\/p>\n

Amr b. Cum\u00fbh fazlaca topald\u0131. Her seferinde Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ile sava\u015fa \u00e7\u0131kan d\u00f6rt o\u011flu vard\u0131. Peygamber Uhud’a y\u00f6nelince O da \u00e7\u0131kmak istedi. Ancak \u00e7ocuklar\u0131: `Allah sana izin vermi\u015ftir, sen git otur. Biz yeterliyiz. Hem Allah bu halinle sana cihad\u0131 farz k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r’ dediler. Bunun \u00fczerine Resulullah’\u0131n yan\u0131na gelerek `Ya Resulullah \u015fu o\u011fullar\u0131m seninle sava\u015fa \u00e7\u0131kmama engel oluyorlar! Oysa ben -Allah’a andolsun ki- \u015fehid olmak istiyorum. \u015eu topall\u0131\u011f\u0131mla Cennette se\u011firtmek istiyorum’ dedi. Resulullah “Allah senden cihad farz\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r” dedi. Sonra da \u00e7ocuklar\u0131na d\u00f6nerek `Niye b\u0131rakm\u0131yorsunuz? Belki y\u00fcce Allah O’na \u015fehadet nasip eder’ buyurdu. Amr, Resulullah ile beraber \u00e7\u0131kt\u0131 ve O da Uhud’da \u015fehid d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Sava\u015f\u0131n \u015fiddetli bir an\u0131nda Huzeyfe b. Yeman babas\u0131n\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan tan\u0131mad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fc\u015frik san\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek \u00fczere oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. `Ey Allah’\u0131n kullar\u0131 babam!’ dediyse de kimse duymad\u0131 ve babas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Bunun \u00fczerine `Allah sizi affetsin’ dedi. Resulullah, diyetini \u00f6demek istedi. Ancak Huzeyfe `Diyetini m\u00fcsl\u00fcmanlara ba\u011f\u0131\u015flad\u0131m’ dedi. Bu ola Huzeyfe’nin de\u011ferini Resulullah’\u0131n yan\u0131nda art\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Cubeyr b. Mut’im’in k\u00f6lesi Vah\u015fi, bu sava\u015fta \u015fehidlerin efendisi Hamza’y\u0131 nas\u0131l vurdu\u011funu \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: “C\u00fcbeyr bana “Muhammed’in amcas\u0131 Hamza’y\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrsen seni azad edece\u011fim” demi\u015fti. Herkesle beraber ben de sava\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131m. Habe\u015fli oldu\u011fumdan ben de her Habe\u015fli gibi iyi m\u0131zrak kullan\u0131rd\u0131m. \u0130sabet etmedi\u011fim \u00e7ok nadirdir. Halk birbirine girince Hamza’y\u0131 aramaya ba\u015flad\u0131m. Onu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde k\u0131r bir deveye benziyordu. K\u0131l\u0131c\u0131yla insanlar\u0131 deviriyordu. \u00d6n\u00fcnde hi\u00e7 bir\u015fey duram\u0131yordu. Allah’a andolsun ki, O’na m\u0131zra\u011f\u0131m\u0131 atmak i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131yordum. Beni g\u00f6rmemesi i\u00e7in bir a\u011fac\u0131n ya da ta\u015f\u0131n arkas\u0131na saklan\u0131yordum. Bir ara Sebba’ b. Abduluzza \u00f6n\u00fcme ge\u00e7ti. Hamza onu g\u00f6r\u00fcnce \u00f6yle bir darbe indirmi\u015fti ki \u00e2deta yere ge\u00e7mi\u015fti. M\u0131zra\u011f\u0131m elimde titremeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Biraz sakinle\u015ftikten sonra f\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131m. M\u0131zrak kas\u0131\u011f\u0131ndan isabet etmi\u015f bacaklar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Benden yana y\u0131k\u0131ld\u0131 ve \u00f6lene kadar \u00f6ylece b\u0131rakt\u0131m. Sonra yakla\u015f\u0131p m\u0131zra\u011f\u0131m\u0131 ald\u0131m ve kararg\u00e2ha giderek orada oturdum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun d\u0131\u015f\u0131nda bana ihtiya\u00e7 kalmam\u0131\u015ft\u0131. Ben azad edilmek i\u00e7in onu \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm ”<\/p>\n

Ebu S\u00fcfyan’\u0131n kar\u0131s\u0131 Hint Binti Utbe gelip Hamza’n\u0131n karn\u0131n\u0131 yarm\u0131\u015f, ci\u011ferini \u00e7\u0131kar\u0131p \u00e7i\u011fnemi\u015fti. Yutamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in t\u00fck\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc…<\/p>\n

Sava\u015ftan sonra Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Hamza’n\u0131n cesedinin \u00fczerinde durunca \u00e7ok etkilenmi\u015fti. “Art\u0131k senin gibisine rastlanmaz” ve “Bunun kadar beni \u00fczen bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015ft\u0131m” demi\u015fti. Sonra da Hint’i kastederek “Bir\u015fey yedi mi?” diye sormu\u015ftu. “Hay\u0131r” denince “Allah Hamza’n\u0131n hi\u00e7bir yerini ate\u015fe sokmayacakt\u0131r” buyurdu.<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerinde olsun) Uhud \u015fehidlerini d\u00fc\u015ft\u00fckleri yerlere defnedip Medine mezarl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fclmemesini emretti. Ancak baz\u0131 sahabeler \u00f6l\u00fclerini nakletmi\u015flerdi. Sahabelerden biri Resulullah’\u0131n emrini duyurunca hepsi \u00f6l\u00fclerini \u015fehid d\u00fc\u015ft\u00fckleri yere geri getirdiler. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) iki \u00fc\u00e7 ki\u015fiyi ayn\u0131 mezara g\u00f6m\u00fcyordu. Bu arada, “Hangisi daha \u00e7ok Kur’an’dan istifade ediyordu?” diye soruyordu. Hangisine i\u015faret ediyorsalar \u00f6ncelikle O’nu kabre b\u0131rak\u0131yordu. Abdullah b. Amr b. Haram ile Amr b. Cum\u00fbh’u ayn\u0131 kabre koymu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikisi birbirlerini \u00e7ok seviyordu. “Bu d\u00fcnyada birbirini seven \u015fu iki ki\u015fiyi ayn\u0131 mezara koyun” demi\u015fti.<\/p>\n

Aralar\u0131nda emre muhalefet, hevaya g\u00f6re hareket etmek ve \u015fehvete y\u00f6nelmekten ve k\u0131sa bir zaman biriminden ba\u015fka hi\u00e7bir mesafe bulunmayan zafer ile yenilginin yanyana bulundu\u011fu, y\u00fcce zirvelerle al\u00e7ak \u00e7ukurlar\u0131n beraberce arz-\u0131 endam ettikleri ayr\u0131ca iman ve kahramanl\u0131k tarihiyle nifak ve yenilgi tarihine e\u015fsiz bir \u00f6rnek olu\u015fturan sava\u015ftan baz\u0131 sahneler sunduk.<\/p>\n

Bu sahneler, o zaman, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131nda bir d\u00fczensizli\u011fin oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin de hen\u00fcz berrakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczensizlik ve bulan\u0131kl\u0131k, Allah’\u0131n kanunu ve takdiri do\u011frultusunda, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen b\u00f6yle bir sonucu ve en ba\u015fta sahabeyi derinden sarsan olaylar\u0131n aras\u0131nda en \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fckleri, Resulullah’\u0131n yaralanmas\u0131 olay\u0131 olmak \u00fczere, bir\u00e7ok arkada\u015flar\u0131n\u0131 kurban vermelerini do\u011furmu\u015ftu. Evet, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n iyi bir ders \u00e7\u0131karmalar\u0131 gereken bir olay… Allah’\u0131n kalplerini ar\u0131nd\u0131rmas\u0131, saflar\u0131n\u0131 belirginle\u015ftirmesi ve m\u00fcsl\u00fcman cemaate y\u00fckledi\u011fi y\u00fcce g\u00f6revi idrak etmeleri, be\u015feriyete \u00f6nderlik etme g\u00f6revi ile Allah’\u0131n metodunun, pratik hayatta ya\u015fanan bir \u00f6rnek olarak yery\u00fcz\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirmeye haz\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in a\u011f\u0131r bir bedel \u00f6denmi\u015fti.<\/p>\n

KUR’AN’IN \u0130FADE B\u0130\u00c7\u0130M\u0130<\/p>\n

Kur’an ayetleri, sava\u015fta meydana gelen olaylar\u0131 sunarken rivayet veya a\u00e7\u0131klama y\u00f6nteminden ziyade, ruhlar\u0131n derinliklerine ve kalplerin i\u00e7lerine n\u00fcfuz etme y\u00f6ntemini kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Olaylardaki uyar\u0131, ayd\u0131nlatma ve y\u00f6nlendirme unsurunu \u00f6ne \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kur’an, olaylar\u0131 sunarken, tescil amac\u0131yla tarihsel kronolojiye uyarak sunmaz. Daha \u00e7ok ibret al\u0131nmas\u0131, e\u011fitim, olaylar\u0131n arka pl\u00e2n\u0131ndaki gizli de\u011ferlerin meydana \u00e7\u0131kmas\u0131, ruhlar\u0131n karekterlerinin ve kalplerin hareketinin \u00e7izilmesi, olaylara egemen atmosfer ile evrensel yasan\u0131n ve yerle\u015ftirmek istedi\u011fi di\u011fer ilkelerin tasviri amac\u0131n\u0131 g\u00fctmektedir. B\u00f6ylece olaylar, bir\u00e7ok duygu, hareket \u00e7izgisi ve deliller birikimine eksenlik ile odak noktal\u0131\u011f\u0131 \u00f6devini yerine getirmi\u015f olurlar. Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, olaydan yola \u00e7\u0131kar, olay\u0131n \u00e7evresinde dola\u015f\u0131r ve sonra tekrar olaya d\u00f6ner. Ard\u0131ndan vicdanlar\u0131n derinliklerine ve hayat\u0131n her y\u00f6n\u00fcne n\u00fcfuz eder. Bunu tekrar tekrar yapar. Olay\u0131n anlat\u0131lmas\u0131 bitince, art\u0131k, iki y\u00f6n\u00fcyle anlamlar\u0131, delilleri, de\u011ferleri ve ilkeleri kapsam\u0131\u015ft\u0131r. Olay\u0131n anlat\u0131lmas\u0131, anlamlara, delillere, de\u011ferlere ve ilkelere ula\u015fmak i\u00e7in bir ara\u00e7 ve bunlar\u0131n etraf\u0131nda odakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir hareket noktas\u0131 olmas\u0131ndan ba\u015fka bir amaca dayanmamaktad\u0131r. Ayetler, olaylar\u0131n karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve vicdanlar \u00fczerindeki etkisine y\u00f6nelmekte, vicdanlar\u0131 ar\u0131nd\u0131rmakta, temizlemekte ve yeri gelince de ayd\u0131nlatmaktad\u0131r. Art\u0131k nefis, olay kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rmamakta ve ku\u015fkuya d\u00fc\u015fmemektedir. Olayda bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve anla\u015f\u0131lmazl\u0131k g\u00f6rmemektedir.<\/p>\n

\u0130nsan, b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fi ve \u00e7e\u015fitlili\u011fiyle beraber sava\u015fa ve sava\u015f esnas\u0131nda meydana gelen olaylara, bir de Kur’an’\u0131n olaylar\u0131 de\u011ferlendirmesi ve b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ele almas\u0131ndaki ihtimam\u0131na bak\u0131yor. Kur’an’\u0131n sava\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131lacak dersten \u00e7ok daha kapsaml\u0131 oldu\u011funu, zaman bak\u0131m\u0131ndan daha s\u00fcrekli oldu\u011funu, kalplere daha \u00e7ok etki etti\u011fini, ruhlar\u0131n derinli\u011fine daha \u00e7ok indi\u011fini, insan ruhunun ve \u0130sl\u00e2m cemaatinin nesiller boyu kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 benzeri durumlardaki ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermede daha yetkin oldu\u011funu anl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, ge\u00e7ici olaylar\u0131n \u00f6tesindeki kal\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleri, bireysel olaylar\u0131n ard\u0131ndaki mutlak ilkeleri, gelip ge\u00e7en g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin alt\u0131ndaki as\u0131l de\u011ferleri ile zaman ve mek\u00e2n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnden kurtulmu\u015f sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6zlemi i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Nerede olursa olsun ve hangi \u00e7a\u011fda bulunursa bulunsun, Kur’an-\u0131 kerim bu kal\u0131c\u0131 uyar\u0131lar\u0131, imam alg\u0131lamaya haz\u0131r olan her kalbe y\u00f6neltmektedir. Bu konuyu, ayetleri a\u00e7\u0131k!arken ayr\u0131 ayr\u0131 ele ald\u0131ktan sonra etrafl\u0131ca de\u011ferlendirece\u011fiz in\u015faallah…
\nSAVA\u015e HAZIRLI\u011eI<\/p>\n

121- Hani sen m\u00fcminleri (Uhud’da) sava\u015facaklar\u0131 elveri\u015fli yerlere mevzilendirmek \u00fczere evinden sabahleyin erken \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131n. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi i\u015fiten ve bilendir.<\/p>\n

122- Hani sizden iki grupta y\u0131lg\u0131nl\u0131k ve \u00e7\u00f6z\u00fclme emareleri belirmi\u015fti. Oysa onlar\u0131n dostu Allah’t\u0131. M\u00fcminler, s\u0131rf Allah’a dayanmal\u0131d\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylece ayet-i kerime, bu Kur’an’a ilk defa muhatab olanlar\u0131n ruhlar\u0131nda ve hat\u0131ralar\u0131nda tazeli\u011fini koruyan sava\u015fa haz\u0131rlanma sahnesini hat\u0131rlatma ile i\u015fe giri\u015fiyor. Ancak olaya bu tarzda ba\u015flamak ve ilk sahneyi bu nassla hat\u0131rlatmak, sahneyi b\u00fct\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcn canl\u0131l\u0131\u011f\u0131yle yeniden hat\u0131rlaman\u0131n yan\u0131nda, bildikleri g\u00f6r\u00fcnen sahnenin arka pl\u00e2n\u0131ndaki ve bu sahnenin i\u00e7ermedi\u011fi ba\u015fka hakikatleri de eklemeyi gerektirmektedir. Bu hakikatlerin ilki, b\u00fct\u00fcn etkinli\u011fi ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yerle\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece vicdanlar\u0131n \u00fczerinde istikamet bulamayaca\u011f\u0131 ve \u0130sl\u00e2m\u00ee e\u011fitim metodunun dayand\u0131\u011f\u0131 ve kur’an\u00ee e\u011fitim y\u00f6nteminin \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin derinliklerine yerle\u015ftirmeye, g\u00fc\u00e7lendirmeye ve s\u00fcrekli hat\u0131ralarda tutmaya b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi, y\u00fcce Allah’\u0131n daima m\u00fcminlerle beraber oldu\u011fu ve aralar\u0131nda olup bitenleri i\u015fitip g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fidir.<\/p>\n

“Hani sen m\u00fcminleri (Uhud’da) sava\u015facaklar\u0131 elveri\u015fli yerlere mevzilendirmek \u00fczere evinden sabahleyin erken \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131n. Ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi i\u015fitendir, bilendir.”<\/p>\n

Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) i\u015f konusunda isti\u015fare yap\u0131p sonu\u00e7ta d\u00fc\u015fman\u0131 Medine’nin d\u0131\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rmas\u0131, sonra z\u0131rh\u0131n\u0131 ve k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 ku\u015fanm\u0131\u015f olarak Ai\u015fe’nin (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) evinden erkenden \u00e7\u0131kmas\u0131, bunlar\u0131n ard\u0131ndan da orduya sava\u015f d\u00fczeni ald\u0131rmas\u0131 ve ok\u00e7ulara da\u011f\u0131n bir yerinde mevzilenmelerini emretmesi gibi ayet-i kerimenin i\u015faret etti\u011fi \u015feyler bilinen ve hat\u0131ralarda tazeli\u011fini koruyan sahnelerdi… Ancak burada yeni bir ger\u00e7ekle y\u00fczy\u00fcze gelinmektedir:<\/p>\n

“Ku\u015fkusuz Allah her\u015feyi i\u015fitendir, bilendir.”<\/p>\n

Allah’\u0131n haz\u0131r bulundu\u011fu bir sahne!.. O’nun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir durum!.. Bunun bilinmesinden kaynaklanan korku ve bu korkunun her\u015feyi ku\u015fatmas\u0131!.. Aralar\u0131nda meydana gelen isti\u015fareye hakim olmas\u0131!.. B\u00fct\u00fcn s\u0131rlar\u0131n Allah’a a\u00e7\u0131k oldu\u011funun bilinmesi!.. Y\u00fcce Allah’\u0131n dillerin s\u00f6yledi\u011fini i\u015fitti\u011fi gibi vicdanlar\u0131n derinliklerinde gizli olanlar\u0131 da bildi\u011finin idrak edilmesi!.. Aman Allah’\u0131m, ne kadar deh\u015fet verici bir ifade…<\/p>\n

Bu ilk sahnede, ikinci olarak m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131 Abdullah \u0130bn-i Ubeyy \u0130bn-i Sel\u00fbl, kendisinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc almadan Resulullah’\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de b\u0131rak\u0131p Medine’li gen\u00e7lerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dinlemesine k\u0131zar. Halbuki akide mensup oldu\u011fu kalpte ortakl\u0131\u011fa tahamm\u00fcl etmez; kalp, ya s\u0131rf akideye ait olacak ya da ondan ho\u015flanmay\u0131p bir kenara itecektir. M\u00fcnaf\u0131klar\u0131n reisi; “Sava\u015fmay\u0131 bilseydik size uyard\u0131k” diyerek akidenin hen\u00fcz kalbinde yer etmedi\u011fini, benli\u011finin kalbini doldurdu\u011funu ve bu y\u00fczden kalbinde akideye bask\u0131n geldi\u011fini g\u00f6steren ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermi\u015ftir. Bu m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n neticesinde, askerin \u00fc\u00e7te birini ordudan ay\u0131rmak suretiyle giri\u015fti\u011fi haince davran\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan, m\u00fcsl\u00fcmanlardan iki grubun kalplerini saran zaaf ve bozulmaya de\u011finilmektedir.<\/p>\n

“Hani sizden iki grupta y\u0131lg\u0131nl\u0131k ve \u00e7\u00f6z\u00fclme emareleri belirmekteydi. Oysa onlar\u0131n dostu Allah’t\u0131. M\u00fcminler s\u0131rf Allah’a dayanmal\u0131d\u0131rlar.”<\/p>\n

Sahih-i Buhari’de S\u00fcfyan b. Uyeyye’nin hadisinde belirtildi\u011fine g\u00f6re \u0130bn-i Sel\u00fcl’\u00fcn davran\u0131\u015f\u0131ndan ve sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman saflarda meydana getirdi\u011fi sars\u0131nt\u0131dan etkilenen bu iki grubun Ben\u00fb Harise ve Ben\u00fb Seleme oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131daki ayetin belirtti\u011fi gibi \u015fayet Allah’\u0131n dostlu\u011fu ve hak \u00fczere sebat ettirmesi olmasayd\u0131 neredeyse bozulup zaafa d\u00fc\u015feceklerdi.<\/p>\n

“Oysa onlar\u0131n dostu Allah’t\u0131”<\/p>\n

Hz. \u00d6mer (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) Cabir b. Abdullah’\u0131n ` “Hani sizden iki grupta y\u0131lg\u0131nl\u0131k ve \u00e7\u00f6z\u00fclme emareleri belirmi\u015fti” ayeti bizim hakk\u0131m\u0131zda nazil olmu\u015ftur’ derken i\u015fitti\u011fini s\u00f6yler. Abdullah b. Cabir devamla “Biz iki grup… Ben\u00fb Harise ve Ben\u00fb Seleme… “Oysa onlar\u0131n dostu Allah’t\u0131” ayeti nazil olana kadar hi\u00e7 sevinmedik (veya ne\u015felenmedik)” der.\u00b7(Buhari ve M\u00fcslim)<\/p>\n

B\u00f6ylece y\u00fcce Allah, bir an g\u00f6\u011f\u00fcslerinde ge\u00e7en, sahibinden ba\u015fka kimsenin bilmedi\u011fi, vicdanlar\u0131n derinliklerinde yer eden duygular\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmakta, sonra onlar\u0131 koruyarak bu duygular\u0131 gidermekte ve dostlu\u011fuyla onlar\u0131 destekleyip safta yerlerini almalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar, sava\u015ftaki olaylar\u0131 yenilemek, sava\u015f esnas\u0131ndaki olgu ve sahneleri canland\u0131rmak… Sonra, ruhlar\u0131 depre\u015ftirmek, Allah’\u0131n s\u00fcrekli kendisiyle beraber oldu\u011funu duyumsatmak, “Allah her\u015feyi i\u015fiten ve bilendir” diyerek vicdanlar\u0131n derinliklerinde olan her\u015feyi bildi\u011fini belirtmek ve bu ger\u00e7e\u011fi duygular\u0131nda g\u00fc\u00e7lendirip derinle\u015ftirmek… Sonra onlara, kurtulu\u015fun nas\u0131l oldu\u011funu \u00f6\u011fretmek, b\u00f6yle bir durumda nereye y\u00f6nelip s\u0131\u011f\u0131nacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in aralar\u0131nda bozulma ba\u015f g\u00f6sterdi\u011finde ve zaafa d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde Allah’\u0131n dostlu\u011funu ve koruyuculu\u011funu hissetmelerini emretmektedir.<\/p>\n

“M\u00fcminler s\u0131rf Allah’a dayanmal\u0131d\u0131rlar”<\/p>\n

Bu kadar k\u0131sa ve \u00f6z… M\u00fcminler yaln\u0131z ve yaln\u0131z Allah’a dayan\u0131p g\u00fcvensinler. \u015eayet inan\u0131yorlarsa bundan daha sa\u011flam bir dayanaklar\u0131 yoktur.<\/p>\n

B\u00f6ylece Kur’an’\u0131n, onlara sava\u015f sahnesini \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle yeniden hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 bu ilk iki ayette, \u0130sl\u00e2m\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve \u0130sl\u00e2m\u00ee e\u011fitimin iki b\u00fcy\u00fck ve temel direktifini buluyoruz.<\/p>\n

“Allah her\u015feyi i\u015fiten ve bilendir”<\/p>\n

“M\u00fc’minler s\u0131rf Allah’a dayanmal\u0131d\u0131rlar.”<\/p>\n

Zaman ve sunulduklar\u0131 atmosfer bak\u0131m\u0131ndan birbirine uygun d\u00fc\u015fen bu iki ayet, kalpleri direktifleri almaya, kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye ve kabullenmeye haz\u0131rlanmalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da uygun d\u00fc\u015fmektedir. B\u00fct\u00fcn ahenk ve canl\u0131l\u0131klar\u0131yle ayn\u0131 konuyu i\u015flemeleri de bu uygunlu\u011fu g\u00f6stermektedir. Ayn\u0131 zamanda konunun ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu iki ayette, Kur’an’\u0131n s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na olaylar\u0131 takip ederek kalpleri canland\u0131rma, y\u00f6nlendirme ve e\u011fitme y\u00f6ntemi de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Kur’an’\u0131n olaylar\u0131 y\u00f6nlendirip anlatma tarz\u0131 ile, Kur’an-\u0131 kerimin sa\u011flam metodu sayesinde hedefledi\u011fi, canland\u0131rmak, co\u015fturmak, e\u011fitmek ve y\u00f6nlendirmek suretiyle insan kalbini ve hayat\u0131n\u0131 hedeflemeyen di\u011fer kaynaklar\u0131n, olaylar\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatmalar\u0131 aras\u0131ndaki fark da meydana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

ALLAH’TAN GELEN YARDIM<\/p>\n

Ayet-i kerime, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n (elde etmek \u00fczereyken) zafere ula\u015famad\u0131klar\u0131 sava\u015ftan s\u00f6z ederek ba\u015fl\u0131yor. Yenilgi; m\u00fcnaf\u0131k Abdullah b. Ubeyy’in \u015fahs\u0131nda ki\u015fisel de\u011ferlerin akideye \u00fcst\u00fcn gelmesiyle ba\u015flam\u0131\u015f, \u015fahs\u00ee de\u011ferlerin inan\u00e7lar\u0131na bask\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin O’na uymas\u0131 ve salih m\u00fcminlerden iki grupta beliren zaafla s\u00fcrm\u00fc\u015f ve nihayet ganimete duyulan arzunun bask\u0131s\u0131yla askeri stratejiye muhalefetle tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f esnas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen \u00f6rnek davran\u0131\u015flar saftaki bozukluk ve d\u00fc\u015f\u00fcncedeki bulan\u0131kl\u0131k nedeniyle meydana gelen sonucu de\u011fi\u015ftirmeye yetmemi\u015fti.<\/p>\n

Ayet-i kerime, bir dengenin olu\u015fmas\u0131, sebep ve sonucun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, zaaf ve g\u00fc\u00e7 noktalar\u0131n\u0131n belirmesi, zafer ve yenilginin ger\u00e7ek sebeplerinin bilinmesi i\u00e7in Bedir savay\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Ayr\u0131ca zafer ve yenilginin arka pl\u00e2nda gizli hikmetini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in her ikisinin de Allah’\u0131n takdirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin bilginin peki\u015fmesi, murad ediliyor. B\u00fct\u00fcn durumlarda oldu\u011fu gibi her iki durumda da i\u015flerin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Allah’a oldu\u011funun bilinmesi olgusu vurgulan\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda Bedir Ubud’dan \u00f6nce meydana geldi\u011fi i\u00e7in yenilgiyle sonu\u00e7lanan Uhud’da meydana gelen olaylar\u0131n de\u011ferlendirmesine ge\u00e7meden, zaferle sonu\u00e7lanan Bedir sava\u015f\u0131 hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor.
\n123- Nitekim Bedir’de Allah sizi zafere ula\u015ft\u0131rd\u0131, oysa siz zay\u0131ft\u0131n\u0131z. O halde Allah’tan korkunuz, O’na \u015f\u00fckretmi\u015f olas\u0131n\u0131z.<\/p>\n

124- Hani sen m\u00fcminlere `Allah’\u0131n g\u00f6kten indirilmi\u015f \u00fc\u00e7 bin melekle yard\u0131m etmesi size yetmez mi?’ diyordun.<\/p>\n

125- Evet, e\u011fer siz sabreder ve Allah’tan korkarsan\u0131z, bu arada onlar \u015fimdi, \u015fu taraftan \u00fczerinize sald\u0131r\u0131rlarsa Allah size be\u015fbin ni\u015fanl\u0131 melekle yard\u0131m eder.<\/p>\n

126- Allah size bu yard\u0131m\u0131 s\u0131rf size m\u00fcjde olsun ve bu sayede kalpleriniz rahatlas\u0131n diye yapt\u0131. Yoksa zafer, sadece \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibi olan Allah’tan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n

127 Allah kafirlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc k\u0131r\u0131ma u\u011fratmak ya da bozguna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp umutsuz bi\u00e7imde geri d\u00f6nmelerini sa\u011flamak i\u00e7in size zafer kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n

128- Bu konuda senin yapabilece\u011fin bir\u015fey yok. Allah ya onlar\u0131n tevbelerini kabul eder ya da zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r.<\/p>\n

129- G\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’\u0131nd\u0131r. O diledi\u011fini affeder, diledi\u011fini de azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz gibi Bedir’deki zaferde mucize esintisi var. \u00c7\u00fcnk\u00fc zafer i\u00e7in gerekli bilinen maddi ara\u00e7lar olmaks\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. M\u00fcminlerle m\u00fc\u015frikler aras\u0131ndaki kefe denk olmad\u0131\u011f\u0131 gibi denk olmaya da yak\u0131n de\u011fildi. M\u00fc\u015frikler, bin ki\u015fi dolay\u0131nda bir kuvvetle Ebu S\u00fcfyan’\u0131n yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k vermek ve beraberindeki kafileyi korumak amac\u0131 ve sava\u015fa haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak mallar\u0131n\u0131 ve \u015fereflerini korumak duygusuyla \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar ise \u00fc\u00e7y\u00fcz dolay\u0131nda bir kuvvetle bu silahl\u0131 toplulukla sava\u015fmaktan ziyade, kafileyi kar\u015f\u0131lamak ve yolunu kesmek gibi kolay bir yolculuk i\u00e7in \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Say\u0131lar\u0131 gibi haz\u0131rl\u0131klar\u0131 da yetersizdi. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Medine’de belirli bir g\u00fc\u00e7leri olan m\u00fc\u015frikler, toplum i\u00e7inde belirgin bir konumlar\u0131 olan m\u00fcnaf\u0131klar ve kendilerini g\u00f6zetleyen yahudiler beklemekteydi. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda, k\u00fcf\u00fcr ve \u015firk \u00e7o\u011funlu\u011fuyla kapl\u0131 yar\u0131madan\u0131n ortas\u0131nda m\u00fcsl\u00fcman bir az\u0131nl\u0131kt\u0131 onlar… Sonra hen\u00fcz Mekke’den kovulmu\u015f Muhacirler ve onlar\u0131 koruyan Ensar’dan olu\u015fan ve bu \u00e7evrede istikrarl\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arz etmeyen ufac\u0131k bir topluluk s\u0131fat\u0131n\u0131 da \u00fczerlerinden atamam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 onlara hat\u0131rlatmakta ve bunca olumsuz \u015fartlar aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bu zaferi ilk sebebine d\u00f6nd\u00fcrmektedir.<\/p>\n

“Nitekim Bedir’de Allah sizi zafere ula\u015ft\u0131rd\u0131, oysa siz zay\u0131ft\u0131n\u0131z. O halde Allah’tan korkunuz ki, O’na \u015f\u00fckretmi\u015f olas\u0131n\u0131z”<\/p>\n

Onlara zaferi veren y\u00fcce Allah’t\u0131r. \u015eu ayetler grubunda belirtilen hikmete binaen galip gelmi\u015flerdir. Yoksa ne kendileri ne de ba\u015fka bir\u015fey onlar\u0131 galip getirmez. O halde sak\u0131n\u0131p korkarlarsa, zafer ve yenilgiyi elinde bulunduran, b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7 ve otoriteye sahip olan Allah’tan sak\u0131n\u0131p korksunlar. Olabilir ki bu sak\u0131nma onlar\u0131 \u015f\u00fckretmeye sevk eder de her durumda Allah’\u0131n \u00fczerlerindeki nimetine lay\u0131k \u015f\u00fckr\u00fc ifa ederler…<\/p>\n

Ayet-i kerimenin Bedir’deki zaferi hat\u0131rlat\u0131rken de\u011findi\u011fi ilk konu… Ard\u0131ndan, sanki \u015fimdi oluyormu\u015f gibi sava\u015f sahnesini g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getirerek o manzaray\u0131 duygular\u0131nda canland\u0131r\u0131yor:<\/p>\n

Hani sen, m\u00fcminlere `Allah’\u0131n g\u00f6kten indirilmi\u015f \u00fc\u00e7bin melekle yard\u0131m etmesi size yetmez mi?’ diyordun”.<\/p>\n

“Evet, e\u011fer siz sabreder ve Allah’tan korkarsan\u0131z ve bu arada onlar \u015fimdi \u015fu taraftan \u00fczerinize sald\u0131r\u0131rlarsa, Allah size be\u015fbin ni\u015fanl\u0131 melekle yard\u0131m eder.”<\/p>\n

Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu ilahi s\u00f6zleri, Bedir g\u00fcn\u00fc kendisiyle silahl\u0131 toplulu\u011fu kar\u015f\u0131lamaktan \u00e7ok, ticaret mal\u0131 y\u00fckl\u00fc kervan\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere \u00e7\u0131km\u0131\u015f ancak kar\u015f\u0131lar\u0131nda silahl\u0131 bir topluluk bulan m\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131\u011fa s\u00f6yl\u00fcyordu. Resulullah o g\u00fcn, birer be\u015fer olu\u015flar\u0131 nedeniyle duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerine yak\u0131n al\u0131\u015fageldikleri g\u00fc\u00e7lerin yard\u0131m\u0131na her zaman ihtiya\u00e7 duyan m\u00fcminlerin kalplerini ve ayaklar\u0131n\u0131 sabitle\u015ftirmek i\u00e7in Rabbinden ald\u0131klar\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi tebli\u011f ediyordu. Ayr\u0131ca onlara bu yard\u0131m\u0131n \u015fart\u0131n\u0131 da bildiriyordu; sab\u0131r ve takva… D\u00fc\u015fman\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larken sab\u0131r… Zafer ve yenilgi durumunda kalbi Allah’a ba\u011flayan takva…<\/p>\n

“Evet, e\u011fer sabreder ve Allah’tan korkarsan\u0131z, bu arada onlar \u015fimdi \u015fu taraftan \u00fczerinize sald\u0131r\u0131rlarsa, Allah size be\u015fbin ni\u015fanl\u0131 melekle yard\u0131m eder.”<\/p>\n

\u0130\u015fte \u015fimdi y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn i\u015flerin sonu\u00e7ta kendisine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, b\u00fct\u00fcn faaliyetlerin kayna\u011f\u0131n\u0131n kendisi oldu\u011funu, melekleri indirmenin, m\u00fcminlerin kalplerine bir mu\u015ftu olmak ve bununla yak\u0131nl\u0131k, sevin\u00e7, g\u00fcven ve sebat sa\u011flamaktan ba\u015fka bir \u015feye mebni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaferin do\u011frudan do\u011fruya O’nun y\u00fcce kat\u0131ndan oldu\u011funu, hi\u00e7bir vas\u0131ta, sebep ve araca gerek kalmadan yaln\u0131zca takdirine ve iradesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildiriyor.<\/p>\n

“Allah size bu yard\u0131m\u0131 s\u0131rf m\u00fcjde olsun ve bu sayede kalpleriniz rahatlas\u0131n diye yapt\u0131. Yoksa zafer, sadece \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibi olan Allah’tan kaynaklan\u0131r.”<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerim, bu temel kurala bula\u015fan \u015faibelerin m\u00fcsl\u00fcman\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine tak\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn i\u015fleri sonu\u00e7ta Allah’a d\u00f6nd\u00fcrmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6stermektedir. Her\u015feyi topyek\u00fcn Allah’\u0131n mutlak iradesine, etkin dilemesine ve kesin kaderine d\u00f6nd\u00fcrmeye ve sebeplerin ve arac\u0131lar\u0131n kendilerinden kaynaklanan bir faaliyetlerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; ancak, y\u00fcce iradenin onlar\u0131 harekete ge\u00e7irip diledi\u011fini bunlar vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi birer alet olduklar\u0131 kural\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6steriyor.<\/p>\n

“Yoksa zafer sadece \u00fcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibi olan Allah’tan kaynaklan\u0131r.”<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerim ger\u00e7ek alemde oldu\u011fu gibi, kul ile Rabb, m\u00fcmin kalp ile Allah’\u0131n takdiri aras\u0131nda perdesiz, engelsiz, ara\u00e7s\u0131z ve arac\u0131s\u0131z direkt bir ba\u011f kurmak i\u00e7in bu kural\u0131 \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesine yerle\u015ftirmeye ve her t\u00fcrl\u00fc \u015faibeden ar\u0131nd\u0131rmaya, ayr\u0131ca zahiri sebep ara\u00e7 ve aletlerin kendili\u011finden bir faaliyetlerinin olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini yerle\u015ftirmeye dikkat etmi\u015ftir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerimde, \u00e7e\u015fitli te’kid y\u00f6ntemleriyle tekrarlanan bu ve benzeri direktifler, bu ger\u00e7e\u011fi son derece parlak, yol g\u00f6sterici, derin ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 \u015fekilde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcllerine yerle\u015ftirmektedir.<\/p>\n

B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar, yaln\u0131zca y\u00fcce Allah’\u0131n ger\u00e7ek anlamda faaliyet sahibi oldu\u011funu anlam\u0131\u015f oldular. Kendilerinin de Allah taraf\u0131ndan, ara\u00e7 ve sebeplere sar\u0131lmaya, \u00e7aba sarfetmeye ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeye emrolunduklar\u0131n\u0131 kavram\u0131\u015f oldular. Bu sayede ger\u00e7ekten ikna olup emredilene itaat ederek bilin\u00e7 ve davran\u0131\u015f aras\u0131ndaki \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 dengeyi sa\u011flam\u0131\u015f oldular.<\/p>\n

Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar, zamanla, olaylar\u0131n meydana gelmesiyle, \u015fimdi ve bu suredeki bir\u00e7ok benzerinde oldu\u011fu gibi olaylar ve onlar\u0131n de\u011ferlendirilmesi y\u00f6ntemiyle e\u011fitme s\u00fcrecinde ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n

Bu ayetlerde, i\u00e7inde Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) m\u00fcminlere sab\u0131r ve takvaya sar\u0131lmalar\u0131, sava\u015f alan\u0131nda d\u00fc\u015fmanla bu \u015fekilde y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde direnmeleri halinde Allah kat\u0131ndan yard\u0131m olarak gelecek melekleri vadetti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Sonra melekleri indirmenin \u00f6tesindeki etkin kayna\u011f\u0131n, her\u015feyin iradesine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 ve zaferin O’nun emri ve izniyle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi y\u00fcce Allah oldu\u011fu hakikatini bildiren Bedir’den bir sahneyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne getirmektedir.<\/p>\n

“\u00dcst\u00fcn iradeli ve hikmet sahibi olan Allah”<\/p>\n

“O, \u00fcst\u00fcn iradeli”dir. Otorite sahibi g\u00fc\u00e7l\u00fc O’dur. Ve 0 zaferi ger\u00e7ekle\u015ftirmeye kadirdir. O, “Hikmet sahibi”dir. Y\u00fcce takdiri hikmetine uygun olarak tecelli eder. Zaferi de \u00f6tesindeki hikmetini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in vermektedir.<\/p>\n

Ard\u0131ndan ayet-i kerime, bu zaferi ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn zaferlerin arkas\u0131ndaki gizli hikmeti a\u00e7\u0131klamakta, zaferin ger\u00e7ekle\u015fmesinde hi\u00e7bir insan\u0131n etkinli\u011finin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmektedir.<\/p>\n

“Allah kafirlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc k\u0131r\u0131ma u\u011fratmak ya da bozguna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp umutsuz bi\u00e7imde geri d\u00f6nmelerin\u00ef sa\u011flamak i\u00e7in size zafer kazand\u0131rd\u0131.”<\/p>\n

“Bu konuda senin yapabilece\u011fin bir\u015fey yok. Allah ya onlar\u0131n tevbelerini kabul eder ya da zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r.”<\/p>\n

Zafer, Allah’\u0131n takdirini ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131 ile yine Allah taraf\u0131ndan bah\u015fedilmektedir. Gerek Resulullah’\u0131n gerekse beraberindeki m\u00fccahitlerin, zaferin ger\u00e7ekle\u015fmesinde hi\u00e7bir etkinlikleri s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 gibi hi\u00e7bir ki\u015fisel ama\u00e7lar\u0131 ya da paylar\u0131 da s\u00f6z konusu de\u011fil. Onlar kendileriyle diledi\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftiren ilah\u00ee g\u00fcce birer perde olmaktan \u00f6teye gidemezler. Zafere sebebiyet te\u015fkil etmedikleri ve zaferin meydana gelmesini sa\u011flamad\u0131klar\u0131 gibi zaferin sahipleri de kendileri de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla ta\u015fk\u0131nl\u0131k yapamazlar. Zafer, arka pl\u00e2nda kastedilen hikmetin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in, Allah’\u0131n kullar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve O’nun deste\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015fen ilahi takdirdir.<\/p>\n

“Allah kafirlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc k\u0131r\u0131ma u\u011fratmak i\u00e7in…”<\/p>\n

\u00d6ld\u00fcrmek suretiyle say\u0131lar\u0131n\u0131 azalt\u0131r.. Ya da fethetmekle topraklar\u0131n\u0131 eksiltir… Veya kahretmekle otoritelerini eksiltir. Yahut ganimet alarak mallar\u0131n\u0131 eksiltir… Ya da yenilgiye u\u011fratmakla yery\u00fcz\u00fcndeki faaliyetlerini k\u0131s\u0131tlar.<\/p>\n

“..ya da bozguna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp umutsuz bi\u00e7imde geri d\u00f6nmelerini sa\u011flamak i\u00e7in”<\/p>\n

Yani y\u00fcce Allah onlar\u0131, yenilmi\u015f al\u00e7aklar olarak d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr, b\u00f6ylece h\u00fcsrana u\u011fray\u0131p kahrolarak geri d\u00f6nerler.<\/p>\n

“…ya onlar\u0131n tevbelerini kabul eder.”<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zafer kazanmas\u0131 k\u00e2firler i\u00e7in birer nasihat bir ibret vesilesi olabilir. Onlar\u0131 imana ve \u0130sl\u00e2m’a sevk edebilir. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah k\u00fcf\u00fcrden tevbe etmelerini kabul eder. Onlara \u0130sl\u00e2m ve hidayet \u00fczere d\u00fcnyadan ayr\u0131lmay\u0131 nasip eder.<\/p>\n

“…Ya da zalimlikleri y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r.”<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n onlara galip gelmesiyle veya esir olmalar\u0131yla ya da ac\u0131kl\u0131 azapla sonu\u00e7lanan k\u00fcf\u00fcr \u00fczere \u00f6lmeleriyle azapland\u0131r\u0131r. Bu, kafir olmalar\u0131n\u0131n, m\u00fcsl\u00fcmanlara eziyet etmelerinin, yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131n, \u0130sl\u00e2m’\u0131n hayat i\u00e7in koydu\u011fu metodun, kanun ve d\u00fczenin temsil etti\u011fi bar\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 koymalar\u0131n\u0131n, k\u00fcfr\u00fcn ve \u0130sl\u00e2m’a engel olman\u0131n ard\u0131nda gizli daha nice zulm\u00fc i\u015flemelerinin cezas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ve her h\u00e2luk\u00e2rda bu, Allah’\u0131n hikmetidir. \u0130nsanlar\u0131n hi\u00e7bir etkinlikleri s\u00f6z konusu de\u011fildir. Hatta ayet-i kerime bu olguyu tamamen Allah’a \u00f6zg\u00fc k\u0131lmak i\u00e7in Resulullah’\u0131 da aradan \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olay ortaks\u0131z olan ve biricik uluhiyyet kapsam\u0131na girmektedir.<\/p>\n

B\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar, zaferden, onun sebep ve sonu\u00e7lar\u0131ndan benliklerini s\u0131y\u0131r\u0131rlar. Bu sayede, zaferin galip gelenlerin ruhlar\u0131na verdi\u011fi kibirden, azg\u0131nl\u0131ktan, b\u00f6b\u00fcrlenmekten, ruhlar\u0131na ve \u015fahdamarlar\u0131na \u00fcfledi\u011fi kendini be\u011fenmi\u015flik duygusundan kurtularak, bu i\u015fte hi\u00e7bir paylar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar i\u015fin tamamen Allah’a ait oldu\u011funu idrak ederler.<\/p>\n

Bununla ayet-i kerime, itaat eden veya isyan eden b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n i\u015flerini Allah’a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. Bu i\u015f, sadece Allah’\u0131n i\u015fidir. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda bu davan\u0131n ve beraberinde itaatkar\u0131 ve isy\u00e2nkar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n konumu da bu… Nebi (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ve beraberindeki m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6revlerini yerine getirdikten sonra sonu\u00e7tan ellerini \u00e7ekmek d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir i\u015flevleri s\u00f6z konusu de\u011fildir. M\u00fckafatlar\u0131 ise, s\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getiren, dostlu\u011funa ba\u011fl\u0131 kalan ve kullar\u0131n ecrini eksiksiz veren Allah’a aittir.<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi ba\u015fka nedenler de “Bu konuda senin yapabilece\u011fin bir\u015fey yok” yarg\u0131s\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131s\u0131n\u0131n “Bu i\u015fte bizim bir fonksiyonumuz var m\u0131?” (Al-i \u0130mran suresi; 154)\u00b7 dedikleri, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da “Bu i\u015fte pay\u0131m\u0131z olsayd\u0131 burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezdik” (Al-i \u0130mran suresi; 155) dediklerine rastlanmaktad\u0131r. Bu ayet onlara, hi\u00e7bir i\u015fte, ne zafer ne de yenilgide, hi\u00e7 kimsenin bir etkinli\u011finin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, insanlardan yaln\u0131zca itaat, ba\u011fl\u0131l\u0131k ve g\u00f6revi yerine getirme istendi\u011fini, bundan sonras\u0131n\u0131n ise tamamen Allah’a ait oldu\u011funu, hi\u00e7 kimsenin, hatta Resul’\u00fcn (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bile bir fonksiyonunun olmad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini hayk\u0131rmaktad\u0131r. Bu hakikat, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel kurallar\u0131ndan biridir. Bunun ruhlarda yer etmesi ki\u015filerden, olaylardan ve b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Bedir sava\u015f\u0131na ili\u015fkin bu hat\u0131rlatma, temel ger\u00e7eklerin d\u00fc\u015f\u00fcncede yer etmesine y\u00f6nelik bu \u00e7aba, zafer ve yenilgi i\u015finin Allah’\u0131n hikmetine ve takdirine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fini i\u00e7eren daha kapsaml\u0131 bir ger\u00e7ekle son buluyor. Bu hakikatin yerle\u015fmesi as\u0131l b\u00fcy\u00fck hakikatin yerle\u015fmesiyle tamamlan\u0131yor; evrendeki b\u00fct\u00fcn i\u015flerin Allah’a ait oldu\u011fu, bu y\u00fczden diledi\u011fini ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131, diledi\u011fine de diledi\u011fi gibi azap verdi\u011fi ger\u00e7e\u011fi ile…<\/p>\n

“G\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’\u0131nd\u0131r. O, diledi\u011fini affeder, diledi\u011fini de azaba \u00e7arpt\u0131r\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve merhametlidir.”<\/p>\n

Bu, mutlak egemenli\u011fe dayal\u0131 mutlak iradedir. G\u00f6klerde ve yerde bulunanlar \u00fczerindeki h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 gere\u011fi, kullar\u0131n i\u015fleri \u00fczerindeki mutlak tasarruftur bu… Ba\u011f\u0131\u015flama ve azap etmekle kullar aras\u0131nda bir zul\u00fcm veya kay\u0131rma s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu konuda her\u015fey hikmet, adalet, rahmet ve ma\u011ffiretle sonu\u00e7lanmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, rahmet ve ma\u011ffiret y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fan\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n

“Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah affedici ve merhametlidir.”<\/p>\n

O’na d\u00f6nmek, i\u015fleri topyek\u00fcn O’na havale etmek, gerekli olan g\u00f6revleri yerine getirmek, bundan sonras\u0131n\u0131, sebep ve ara\u00e7lar\u0131n arka pl\u00e2n\u0131ndaki hikmetine, kaderine ve mutlak iradesine b\u0131rakmak suretiyle O’nun ma\u011ffiretinden ve rahmetinden yararlanma kap\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcn kullara a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

SAVA\u015eIN S\u00dcREKL\u0130 OLANI<\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, Uhud sava\u015f\u0131n\u0131, orada meydana gelen olay ve hadiselerin de\u011ferlendirilmesini sunmaya giri\u015fmeden \u00f6nce, b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015f\u0131nda da i\u015faret etti\u011fimiz gibi ruhun derinliklerinde ve hayat\u0131n \u00e7evresinde s\u00fcren b\u00fcy\u00fck \u00e7arp\u0131\u015fmaya ili\u015fkin direktiflerle gelmektedir. S\u00f6z; faizden, faizle i\u015f g\u00f6rmekten, Allah korkusundan, O’na ve Resul\u00fcne itaatten, gizli-a\u00e7\u0131k infak etmekten, faiz d\u00fczenine kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fcst\u00fcn yard\u0131mla\u015fma d\u00fczeninden, \u00f6fkeyi yenmekten, insanlar\u0131 affetmekten toplum i\u00e7inde iyili\u011fi yaymaktan, g\u00fcnahlardan isti\u011ffar edip, Allah’a d\u00f6nmekten ve hatalarda \u0131srar etmemekten a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.
\n130- Ey m\u00fcminler, sak\u0131n s\u00fcrekli katlanan faizi yemeyiniz. Allah’tan korkunuz ki, kurtulu\u015fa erebilesiniz.<\/p>\n

131- Kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan cehennem ate\u015finden sak\u0131n\u0131n\u0131z.<\/p>\n

132- Allah’a ve Peygamber’e itaat ediniz ki rahmete kavu\u015fabilesiniz.<\/p>\n

133- Rabbinizin affedicili\u011fine ve geni\u015fli\u011fi g\u00f6kler ile yer aras\u0131 kadar olan Cennete ko\u015funuz. Buras\u0131 takval\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

134- Onlar bollukta ve darl\u0131kta Allah i\u00e7in mal harcarlar, \u00f6fkelerini yenerler ve insanlar\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah iyilikseverleri sever.<\/p>\n

135- Yine onlar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 hat\u0131rlayarak hemen g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesini dilerler. G\u00fcnahlar\u0131 Allah’tan ba\u015fka kim affedebilir? Onlar i\u015fledikleri g\u00fcnahlarda bile bile \u0131srar etmezler.<\/p>\n

136- \u0130\u015fte onlar\u0131n m\u00fckafat\u0131, Allah taraf\u0131ndan affedilmek ve alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan, i\u00e7inde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 Cennetlerdir. \u0130yi i\u015fler yapanlar\u0131 bekleyen m\u00fckafat ne kadar g\u00fczeldir!<\/strong><\/p>\n

Ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131, bu akidenin be\u015fer\u00ee varl\u0131k ve enerjiyi kar\u015f\u0131lamadaki birlik ile evrenselli\u011fine ve her\u015feyi bir tek eksene y\u00f6neltiyor. Bu da Allah’a kulluk ve O’na ibadet eksenine d\u00f6nd\u00fcrmeye, her i\u015fte O’na y\u00f6nelmeye, ayr\u0131ca Allah’\u0131n metodundaki birlik ve evrenselli\u011fe ve her durumda, her i\u015fte ve her y\u00f6nde be\u015fer enerjisi \u00fczerindeki egemenli\u011fe ili\u015fkin \u00f6zelliklerinden birine i\u015faret etmek i\u00e7in, bu direktifleri fiili \u00e7arp\u0131\u015fmaya de\u011finmeden \u00f6nce sunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu direktifler, insandan kaynaklanan farkl\u0131 enerjiler aras\u0131ndaki ili\u015fkiye ve daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz gibi bu ili\u015fkilerin insan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131n\u0131n sonucu \u00fczerindeki etkisine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m metodu, insan ruhunu b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ele almakta ve toplum hayat\u0131m b\u00f6lmeden bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fczenlemektedir. Fiili sava\u015fa haz\u0131rlanmak ve tedbir almak ile ruhlar\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, kalplerin temizlenmesi, heva ve heveslere gem vurulmas\u0131 ve toplumda sevgi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015flemlerinin birarada sunulmas\u0131n\u0131n sebebi de budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar birbirlerine yak\u0131n \u015feylerdir. Bu \u00e7izgilerden ve bu direktiflerden herbirini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla sundu\u011fumuz zaman, bunlar\u0131n \u0130sl\u00e2m cemaatinin ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 ve sava\u015f alan\u0131 ile hayat\u0131n her alan\u0131nda mukadderat\u0131yla olan sa\u011flam ili\u015fkileri ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

“Ey m\u00fcminler, sak\u0131n s\u00fcrekli katlanan faiz yemeyin. Allah’tan korkunuz ki, kurtulu\u015fa erebilesiniz.<\/p>\n

“Kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f Cehennem ate\u015finden sak\u0131n\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

“Allah’a ve Peygambere itaat ediniz ki rahmete kavu\u015fabilesiniz.”<\/p>\n

“Fi Z\u0131l\u00e2l”in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcz\u00fcnde faizden ve faiz d\u00fczeninden detayl\u0131ca s\u00f6zedildi\u011fi i\u00e7in burada tekrarlamayaca\u011f\u0131z. Ancak “kat kat katlamak” \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu zamanda baz\u0131 insanlar bu ayetin arkas\u0131na saklanmakta ve “Haram edilen faiz, kat kat katlanand\u0131r.” Y\u00fczde d\u00f6rt… Y\u00fczde be\u015f… Y\u00fczde alt\u0131… Y\u00fczde yedi…Y\u00fczde dokuz… ise “Kat kat katlama” de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yle haram kapsam\u0131na girmez diyerek, bununla insanlar\u0131 aldatma y\u00f6n\u00fcne gitmektedirler.<\/p>\n

\u00d6ncelikle “kat kat katlamak” deyiminin bir olguyu vas\u0131fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, h\u00fck\u00fcmle ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Bakara suresinde, hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama hi\u00e7bir kay\u0131t belirtmeden faizin temelde haram oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Nitekim her ne surette olursa olsun “Faizden arta kalandan el \u00e7ekin” h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kesin oldu\u011funu yine ayn\u0131 kesinlikle belirtmemiz gerekir.<\/p>\n

Bu ger\u00e7e\u011fi bu \u015fekilde beyan ettikten sonra “kat kat katlama” vasf\u0131yla ilgili \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yapabiliriz: Ger\u00e7ekte bu vas\u0131f, bizzat bu ayette yasaklanan ve o g\u00fcnk\u00fc yar\u0131madada y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan faiz i\u015flemlerine ili\u015fkin tarihsel bir vas\u0131f de\u011fildir, her zaman haks\u0131z kazanc\u0131 sa\u011flaya gelen faiz d\u00fczenlerinin ortak vasf\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Faiz d\u00fczeninin anlam\u0131; mal\u0131n, faiz esas\u0131 \u00fczerine i\u015flem g\u00f6rmesidir. Bu da g\u00f6steriyor ki, faiz i\u015flemi bireysel ve basit bir i\u015flem de\u011fildir. Bir a\u00e7\u0131dan s\u00fcrekli tekrarlanan di\u011fer bir a\u00e7\u0131dan da m\u00fcrekkep bir i\u015flemdir. B\u00f6ylece s\u00fcrekli tekrarlanmak ve birle\u015fmek suretiyle kesintiye u\u011framadan zamanla birlikte “kat kat” katlan\u0131r.<\/p>\n

Faiz d\u00fczeni, tabiat\u0131n\u0131n gere\u011fi olan bu vasf\u0131n\u0131 her zaman korumu\u015ftur. Bu vas\u0131f, s\u0131rf Arap yar\u0131madas\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan i\u015flemlere \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. Her \u00e7a\u011fda bu d\u00fczenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fczde ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi, ruhsal ve ahl\u00e2ki alanda hayat\u0131n bozulmas\u0131 faiz d\u00fczeninin bir \u00f6zelli\u011fidir. Yine ad\u0131 ge\u00e7en c\u00fczde a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere faiz d\u00fczeninin bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi de ekonomik ve siyasal hayat\u0131n bozulmas\u0131d\u0131r. Buradan da faiz d\u00fczeninin toplum hayat\u0131yla olan ilgisi ve bu hayat\u0131n t\u00fcm y\u00f6nlerine olan etkisi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman bir \u00fcmmet olu\u015fturmay\u0131 hedef edinen \u0130sl\u00e2m ise, toplumun ekonomik ve siyasal hayat\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi gibi, ruhsal ve ahlak\u00ee hayat\u0131n\u0131n da temiz olmas\u0131n\u0131 diler. Her ikisinin de bu \u00fcmmetin giri\u015fti\u011fi sava\u015flar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki etkileri bilinmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde fiil\u00ee sava\u015f\u0131n de\u011ferlendirilmesi yap\u0131l\u0131rken faiz yemenin yasaklanmas\u0131 bu evrensel ve her durumu g\u00f6zeten bu metod i\u00e7in son derece anla\u015f\u0131l\u0131r bir olayd\u0131r.<\/p>\n

Ayr\u0131ca bu yasaktan sonra, kurtulu\u015f i\u00e7in Allah’tan korkmay\u0131 emretmek ve kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanan ate\u015ften sak\u0131nd\u0131rmak konunun ruhuna uygun d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Allah’tan korkan ve kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanan ate\u015ften sak\u0131nan insan, faiz yiyemez. Allah’a inanan ve kafirlerin saf\u0131ndan ayr\u0131lan ki\u015fi de faiz yiyemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman, sadece dille s\u00f6ylenen bir kelimeden ibaret olmay\u0131p, Allah taraf\u0131ndan bu iman\u0131n pratik ve uygulanan bir terc\u00fcmesi k\u0131l\u0131nan Rabban\u00ee hayat metoduna uymakt\u0131r. Nitekim iman, bu metodun hayatta pratik olarak ger\u00e7ekle\u015fmesine ve bu toplum hayat\u0131n\u0131n bu metod uyar\u0131nca d\u00fczenlemesine bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r.<\/p>\n

\u0130man ile faiz d\u00fczeninin birarada bulunmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131r. Nerede faiz d\u00fczeni varsa orada bu dinden topyek\u00fcn \u00e7\u0131kma vard\u0131r, kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanan ate\u015f vard\u0131r. Bu konuda inat\u00e7\u0131l\u0131k yapmak ger\u00e7e\u011fi de\u011fi\u015ftirmez. Bu ayetlerde faiz yemeyi yasaklamak, Allah’tan korkmaya davet ile kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanan ate\u015ften sak\u0131nd\u0131rman\u0131n birarada bulunmas\u0131, hedefsiz bir rastlant\u0131 de\u011fil; aksine, bu ger\u00e7e\u011fin yerle\u015fm\u00e8si ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde derinle\u015fmesi amac\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n

Kurtulu\u015f \u00fcmidinin faizi terk etmeye ve Allah’tan korkmaya ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 da \u00f6yle… \u00c7\u00fcnk\u00fc kurtulu\u015f; Allah’tan korkman\u0131n ve O’nun metodunu insan hayat\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirmenin tabii meyvesidir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fczde faizin be\u015fer topluluklar\u0131nda meydana getirdi\u011fi y\u0131k\u0131mlardan ve insan hayat\u0131nda neden oldu\u011fu felaketlerden s\u00f6z etmi\u015ftik. Burada ise, kurtulu\u015fun anlam\u0131n\u0131 ve onun i\u011fren\u00e7 faiz d\u00fczenini terk etmekle olan ili\u015fkisini kavramak i\u00e7in bu a\u00e7\u0131klamaya yeniden d\u00f6nmemiz yerinde olur.<\/p>\n

Burada de\u011findi\u011fimiz ger\u00e7e\u011fi kuvvetlendiren son te’kid geliyor:<\/p>\n

“Allah’a ve Peygambere itaat ediniz ki rahmete kavu\u015fabilesiniz.”<\/p>\n

Allah’a ve Resule itaat emri genel oldu\u011fu gibi rahmetin de bu itaate ba\u011fl\u0131 olarak tecelli etmesi geneldir. Ancak, bu emrin, faizin yasaklanmas\u0131ndan sonra gelmesi \u00f6zel bir anlam ifade etmektedir. Buna g\u00f6re, faiz esas\u0131na dayanan toplumlarda Allah’a ve Resule itaat s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ayr\u0131ca her ne surette olursa olsun faiz yiyen kalpte Allah ve O’na itaat duygusu bar\u0131namaz. Ardarda gelen telkinlerin nedeni budur. Bu ger\u00e7ek, Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) emrine kar\u015f\u0131 gelinen sava\u015f alan\u0131ndaki olaylar ile, kurtulu\u015f vesilesi olmas\u0131 ve kurtulu\u015f \u00fcmidini bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 nedeniyle Allah’a ve Resule itaat emri aras\u0131ndaki \u00f6zel bir ilgiden daha kapsaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n

(\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fczde) Bakara suresinde, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ekonomik d\u00fczen i\u00e7indeki toplumsal ili\u015fkilerin iki kar\u015f\u0131t y\u00f6n\u00fc olmalar\u0131 ve faiz d\u00fczeni ile yard\u0131mla\u015fma d\u00fczeni alt\u0131ndaki iki de\u011fi\u015fik ve ayr\u0131 d\u00fczenin belirgin \u00e7izgileri olmalar\u0131 nedeniyle faiz ile sadakan\u0131n birarada zikredildi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Burada da, ayn\u0131 yerde hem faizden s\u00f6zedildi\u011fini hem de gizli-a\u00e7\u0131k infak etmenin te\u015fvik edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Faiz yemeyi yasaklad\u0131ktan, kafirler i\u00e7in haz\u0131rlanan ate\u015ften sak\u0131nd\u0131rd\u0131ktan, rahmet ve kurtulu\u015f \u00fcmidiyle takvaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131ktan sonra… Evet, bu \u00e7a\u011fr\u0131lardan sonra, ma\u011ffirete ve muttak\u00eeler i\u00e7in haz\u0131rlanan ve geni\u015fli\u011fi g\u00f6klerle yer kadar olan Cennete ko\u015fmaya ili\u015fkin emir geliyor.. Arkas\u0131ndan “kat kat” katlayarak faiz yiyen gruba kar\u015f\u0131 olu\u015fan muttakilerin ilk vasf\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n

“…Bollukta ve darl\u0131kta Allah i\u00e7in mal harcayanlar…”<\/p>\n

Ard\u0131ndan geri kalan s\u0131fat ve ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 zikredilmektedir.<\/p>\n

“Rabbinizin affedicili\u011fine ve geni\u015fli\u011fi g\u00f6kler ile yer aras\u0131 kadar olan Cennet’e ko\u015funuz. Buras\u0131 takval\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r”<\/p>\n

“Onlar bollukta ve darl\u0131kta Allah i\u00e7in mal harcarlar, \u00f6fkelerini yenerler ve insanlar\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarlar. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah iyilikseverleri sever.”<\/p>\n

“yine onlar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 hat\u0131rlayarak hemen g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesini dilerler. G\u00fcnahlar\u0131 Allah’tan ba\u015fka kim affedebilir? Onlar i\u015fledikleri g\u00fcnahlarda bile bile \u0131srar etmezler.”<\/p>\n

Ayetlerdeki ifade tarz\u0131, bu itaatin yerine getirilmesini; hareketli bir duygu, bir ama\u00e7 veya al\u0131nacak bir \u00f6d\u00fcl i\u00e7in yap\u0131lan bir yar\u0131\u015fma \u015feklinde tasvir etmektedir.<\/p>\n

“Rabbinizin affedicili\u011fine ko\u015fun…”<\/p>\n

“.. Ve geni\u015fli\u011fi g\u00f6klerle yer aras\u0131 kadar olan Cennet’e…” ko\u015fun! \u0130\u015fte \u015furada; ma\u011ffiret ve Cennet “Takval\u0131lar i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Arkas\u0131ndan muttakilerin di\u011fer nitelikleri s\u0131ralan\u0131yor:<\/p>\n

“Onlar, bollukta ve darl\u0131kta Allah i\u00e7in mal harcarlar.”<\/p>\n

Onlar Allah yolunda harcamaya devam edip, Allah’\u0131n metodu \u00fczere hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. Ne darl\u0131k ne de bolluk bu \u00f6zelliklerini de\u011fi\u015ftiremez. Bolluk onlar\u0131 \u015f\u0131mart\u0131p oyalamaz, yokluk ta onlar\u0131 s\u0131k\u0131p g\u00f6revlerini unutturamaz. Bu, her durumun ve her g\u00f6revin bilincinde olmakt\u0131r… Cimrilik ve ihtirastan kurtulmakt\u0131r… Allah’tan korkmak ve O’nun g\u00f6zetimini idrak etmektir… Mal arzusundan, ihtiras k\u00f6leli\u011finden ve cimrilik a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan daha kuvvetli olan takva etkeninden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey, tabiat\u0131 itibariyle cimri ve f\u0131trat\u0131 gere\u011fi mala d\u00fc\u015fk\u00fcn olan nefsi, her durumda Allah yolunda infak etmeye sevk edemez. Bu, ruhu parlatan, kurtaran, ba\u011f ve zincirlerden \u00f6zg\u00fcr k\u0131lan, latif ve derin bir bilin\u00e7tir.<\/p>\n

Bu niteli\u011fin \u00fczerinde bu denli durman\u0131n sava\u015f atmosferiyle \u00f6zel bir ilgisi olsa gerektir. Burada (ileride Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi) s\u00f6z yeniden infak etmekten a\u00e7\u0131lmakta ve Allah i\u00e7in harcamaktan ka\u00e7\u0131nan veya harcayanlara engel olanlar\u0131n durumuna de\u011finilmektedir. Ayr\u0131ca sava\u015f havas\u0131 i\u00e7indeki \u00f6zel nedenlere i\u015faret edilmekte ve baz\u0131 gruplar Allah yolunda infak etmeye \u00e7a\u011fr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

“…\u00d6fkelerini yenerler insanlar\u0131n kusurlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarlar.”<\/p>\n

Takva; sebepler ve etkenler aras\u0131nda bu alandaki i\u015flevini i\u015fte b\u00f6yle yerine getirmektedir. \u00d6fke, kandaki \u00e2ni bir hareketlenmenin yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu ya da artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 be\u015fer\u00ee \u00f6zelli\u011fin tepkilerinden ve gereklerinden biridir. Takv\u00e2dan do\u011fan l\u00e2tif ve \u015feffaf etkenler, ki\u015filik ve zaruretlerin ufkundan daha y\u00fcce ve daha engin ufuklara \u00e7\u0131kmakla elde edilen ruhsal g\u00fc\u00e7 olmad\u0131k\u00e7a insan \u00f6fkeyi yenemez.<\/p>\n

\u00d6fkeyi yenmek ilk a\u015famad\u0131r. Ancak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. \u0130nsan bazen, h\u0131n\u00e7 almak ve \u015fiddetli kin beslemek i\u00e7in \u00f6fkesini yutabilir. Bu durumda bir anl\u0131k \u00f6fke, korkun\u00e7 bir intikama, d\u0131\u015fa vurmu\u015f bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k, gizli bir kine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Oysa \u00f6fke ve k\u0131zg\u0131nl\u0131k, h\u0131n\u00e7 ve kine oranla daha p\u00e2k ve daha temizdir. Bu y\u00fczden, ayeti kerime muttak\u00eelerin ruhlar\u0131ndaki, bu yenilmi\u015f \u00f6fkenin ula\u015fmas\u0131 gereken sonucunu g\u00f6stermekte ve bunun affetme, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve serbestlik oldu\u011funu bildirmektedir.<\/p>\n

\u00d6fke yenildi\u011fi zaman, ruh \u00fczerinde bir a\u011f\u0131rl\u0131k, kalbi kavuran bir alev ve vicdan\u0131 kaplayan bir duman olur. Ancak ruh geni\u015fledi\u011fi, kalp affetti\u011fi zaman ruh, a\u011f\u0131rl\u0131klardan kurtulup nurlu ufuklara a\u00e7\u0131l\u0131r. Kalp, kavurucu alevlerin etkisinden kurtularak esenli\u011fe, vicdan da huzura kavu\u015fur.<\/p>\n

“…Allah iyilikseverleri sever..: ‘<\/p>\n

Bollukta ve darl\u0131kta mallar\u0131ndan c\u00f6mert davrananlar, ihsan edenlerdir. \u00d6fkelenip \u00f6fkesini yendikten sonra affederek ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davrananlar ihsan edenlerdir. Ve Allah iyilikseverleri “sever”… Buradaki sevgi deyimi; o l\u00e2tif, ayd\u0131nl\u0131k ve y\u00fcce atmosferle uyu\u015fan, sevecen, \u015fefkatli, parlak bir deyimdir.<\/p>\n

Allah’\u0131n ihsana, ihsan edenlere olan sevgisinden dolay\u0131 sevdiklerinin kalplerinde bu sevgiyi yarat\u0131r. Ve bu kalplere co\u015fkun bir arzu akar.. Bu, yaln\u0131zca duyguland\u0131r\u0131c\u0131 bir ifade de\u011fildir. \u0130fadeden \u00f6te bir ger\u00e7ektir de…<\/p>\n

Allah’\u0131n sevdi\u011fi ve onlar\u0131n da Allah’\u0131 sevdi\u011fi bir cemaat… Ho\u015fg\u00f6r\u00fc, kolayl\u0131k ve kurtulu\u015fun, kin ve intikamdan daha yayg\u0131n oldu\u011fu bir cemaat… Birbirine ba\u011fl\u0131, karde\u015f\u00e7e ya\u015fayan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kitledir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde beliren bu y\u00f6nlendirme, meydan sava\u015f\u0131 ve hayat sava\u015f\u0131 ile e\u015fit oranda ilgilidir.<\/p>\n

TEVBE ETME VE BA\u00d6I\u015eLANMAYI D\u0130LEME<\/p>\n

Daha sonra m\u00fcttak\u00eelerin saflar\u0131ndan bir ba\u015fkas\u0131na ge\u00e7iyoruz:<\/p>\n

“Yine onlar, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 hat\u0131rlayarak hemen g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesini dilerler. G\u00fcnahlar\u0131 Allah`tan ba\u015fka kim affedebilir? Onlar i\u015fledikleri g\u00fcnahlarda bile bile \u0131srar etmezler.”<\/p>\n

Bu dinin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcne bak\u0131n! Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 kendi aralar\u0131nda ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olmaya \u00e7a\u011f\u0131rmazdan \u00f6nce, tad\u0131na varmalar\u0131, \u00f6\u011frenmeleri ve \u00f6rnek almalar\u0131 i\u00e7in kendi ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc onlara g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz muttak\u00eeler, m\u00fcminler i\u00e7inde en y\u00fcksek mertebeye sahiptirler. Ancak, bu dinin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc ve insanl\u0131\u011fa olan merhameti, \u015fu \u00f6zellikleri; “Onlar, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flediklerinde ya da kendilerine zulmettiklerinde Allah’\u0131 hat\u0131rlayarak hemen g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesini dilerler.” m\u00fcttakilerin \u00f6zellikleri olarak sunulmaktad\u0131r. Fuhu\u015f g\u00fcnahlar\u0131n en \u00e7irkini ve en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Ancak bu dinin ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015fleyenleri Allah’\u0131n rahmetinden uzakla\u015ft\u0131rmamakta, kafilenin yani m\u00fcminler kafilesinin d\u0131\u015f\u0131na atmamaktad\u0131r. Aksine onlar\u0131 bir \u015fartla en \u00fcst\u00fcn mertebe olan “m\u00fcttakiler” mertebesin\u00e9 y\u00fckseltmektedir. Bu dinin tabiat\u0131ndan ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden ortaya \u00e7\u0131kan; Allah’\u0131 anmalar\u0131, g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma dilemeleri, hata oldu\u011funu bildikleri halde yapt\u0131klar\u0131nda \u0131srar etmemeleri, s\u0131k\u0131lma ve utanma duymaks\u0131z\u0131n g\u00fcnahla \u00f6v\u00fcnmemeleri \u015fart\u0131yla… Di\u011fer bir deyi\u015fle, Allah’a kulluk \u00e7er\u00e7evesinde kald\u0131klar\u0131 ve sonu\u00e7ta O’na teslim olduklar\u0131 s\u00fcrece, O’nun korumas\u0131, aff\u0131, rahmeti ve faziletinin ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olacaklard\u0131r.<\/p>\n

Bu din, zaman zaman bedensel a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n fuhu\u015f derecesine indirip et ve kandan kaynaklanan fevrili\u011fi tahrik ederek \u015fehvet s\u0131n\u0131r\u0131nda hayvan\u00ee bir atakl\u0131k verdi\u011fi ve bu atakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u015fehvet, e\u011filim ve arzular\u0131n\u0131n Allah’\u0131n emirlerine kar\u015f\u0131 gelme s\u0131n\u0131r\u0131na getirdi\u011fi insan denen yarat\u0131\u011f\u0131n zaaf\u0131n\u0131 kavr\u0131yor ku\u015fkusuz. Evet, bu din insan\u0131n zaaf\u0131n\u0131 biliyor. Bu y\u00fczden ona kar\u015f\u0131 sert davranm\u0131yor. Ruhundaki iman k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 hen\u00fcz s\u00f6nmedik\u00e7e, kalbindeki iman p\u0131nar\u0131 hen\u00fcz kurumad\u0131k\u00e7a, Allah ile olan ba\u011f\u0131n\u0131 canl\u0131 tutup koparmad\u0131k\u00e7a ve kendisinin s\u00fcrekli hata yapan bir kul oldu\u011funu ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k, hatalar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayan bir Rabbinin oldu\u011funu kesin olarak bildi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e kendisine zulmetti\u011finde veya b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah i\u015fledi\u011finde bu din insan\u0131 Allah’\u0131n rahmetinden kovmakta acele etmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisinde hen\u00fcz iyilik bulunan, yolunu tamamen kaybetmemi\u015f bir gidi\u015f tutturan ve ipi kopmam\u0131\u015f kulpa sar\u0131lan bu zay\u0131f, hatal\u0131 ve g\u00fcnahk\u00e2r insan; zaaf\u0131 ne kadar aya\u011f\u0131n\u0131 kayd\u0131r\u0131rsa da iman k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131 kalbinde oldu\u011fu, ipi elinde tuttu\u011fu, Allah’\u0131 an\u0131p O’nu unutmad\u0131\u011f\u0131, O’ndan ba\u011f\u0131\u015flanma dileyip O’na kar\u015f\u0131 kullukta s\u00fcrekli oldu\u011fu ve g\u00fcnahlar\u0131yla \u00f6v\u00fcnmedi\u011fi s\u00fcrece sonu\u00e7ta amac\u0131na ula\u015fabilir.<\/p>\n

Bu din; \u015fu zay\u0131f ve yolunu \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f yarat\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz\u00fcne tevbe kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatmamaktad\u0131r. Onu \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n bir durumda b\u0131rakmamakta ve onu d\u00f6n\u00fc\u015ften korkan kovulmu\u015f biri olarak terk etmemektedir. Onu, ba\u011f\u0131\u015flanma konusunda \u00fcmitlendirmekte, yolunu g\u00f6stermekte, titrek ellerinden tutup kayan ayaklar\u0131na destek olmaktad\u0131r. G\u00fcvenilir s\u0131n\u0131ra ve g\u00fcvenceli bir koruna\u011fa gelmesi i\u00e7in yolunu ayd\u0131nlatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Birtek \u015fey istiyor ondan; Allah’\u0131 unutacak \u015fekilde kalbinin ta\u015fla\u015fmamas\u0131n\u0131 ve ruhunun kararmamas\u0131n\u0131… Allah’\u0131 and\u0131\u011f\u0131, ruhunda bu yol g\u00f6sterici k\u0131v\u0131lc\u0131m oldu\u011fu, vicdan\u0131ndan bu s\u00fcr\u00fckleyici ses geldi\u011fi, kalbinden bu serin r\u00fczg\u00e2r esti\u011fi s\u00fcrece, ruhunda yeniden nuru bulacakt\u0131r. G\u00fcvenilir s\u0131n\u0131ra d\u00f6necek ve kuruyan tohum yeniden ye\u015ferecektir.<\/p>\n

Hata yapan ve dayaktan ba\u015fka bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen \u00e7ocukca\u011f\u0131z, \u00fcrkek bir ka\u00e7ak olarak hi\u00e7bir zaman eve d\u00f6nmeyecektir. Ancak daya\u011f\u0131n yan\u0131nda, kabahatinden dolay\u0131 \u00f6z\u00fcr diledi\u011finde, ba\u015f\u0131n\u0131 ok\u015fayacak ve hatalar\u0131ndan dolay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma diledi\u011finde \u00f6zr\u00fcn\u00fc kabul edecek \u015fefkatli bir elin bulundu\u011funu bilirse ku\u015fkusuz d\u00f6necektir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m, zaaf anlar\u0131nda insan denen zay\u0131f yarat\u0131\u011f\u0131n elinden b\u00f6yle tutmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, insanda zaaf\u0131n yan\u0131nda bir kuvvetin, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda bir hafifli\u011fin, hayvansal d\u00fcrt\u00fclerin yan\u0131nda Rabbani arzular\u0131n oldu\u011funu bilmektedir. \u0130sl\u00e2m, Allah’\u0131 unutmay\u0131p s\u00fcrekli and\u0131\u011f\u0131 ve hata oldu\u011funu bildi\u011fi halde hatas\u0131nda \u0131srar etmedi\u011fi s\u00fcrece, insan\u0131n elinden tutup y\u00fckseklere \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in zaaf an\u0131nda ona ac\u0131makta ve yeniden ufka y\u00fckseltmek i\u00e7in aya\u011f\u0131n\u0131n kayd\u0131\u011f\u0131 demlerde \u015fefkatle teselli etmektedir. Resulullah (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) buyuruyor: “\u0130sti\u011ffar eden hatada \u0131srar etmi\u015f say\u0131lmaz. Bir g\u00fcnde yetmi\u015f kere tekrarlasa da… (Ebu Davut, Tirmizi, Bezzar m\u00fcsnedinde Osman b. Vakid’den alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak senedindeki bir sahabi bilinmemektedir. Fakat \u0130bni Kesir tefsirinde sahih kabul etmi\u015f ve “Hasen bir hadistir” demi\u015ftir.)<\/p>\n

Bununla \u0130sl\u00e2m, insanlar\u0131 ruhsat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131rmamakta, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015f a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k insanlar\u0131 y\u00fcceltmemekte ve realistlerin (Ger\u00e7ek\u00fcst\u00fcc\u00fc ak\u0131m\u0131n) yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bu batakl\u0131\u011f\u0131n g\u00fczel oldu\u011funu f\u0131s\u0131ldamamaktad\u0131r. Aksine insan\u0131n ruhunda utanma duygusunu harekete ge\u00e7irmeyi dileyip \u00fcmit beklentisini de co\u015fturmak i\u00e7in zaaf an\u0131nda meydana gelen s\u00fcr\u00e7meyi ba\u011f\u0131\u015flamay\u0131 dilemektedir. Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 -Allah’tan ba\u015fka g\u00fcnahlar\u0131 kim ba\u011f\u0131\u015flayabilir ki?- insan\u0131 utand\u0131r\u0131r, g\u00fcnah e\u011filimini artt\u0131rmaz. Ba\u011f\u0131\u015flanma dileyi\u015fini te\u015fvik eder, g\u00fcnah\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirmeyi de\u011fil. G\u00fcnah\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirip hatada \u0131srar edenlere gelince onlar, surun d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015flard\u0131r, kap\u0131lar y\u00fczlerine kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m, be\u015feriyeti y\u00fcce ufuklara \u00e7a\u011f\u0131rma ile g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu bildi\u011fi bu be\u015feriyete ac\u0131may\u0131 bir arada zikretmekte, \u00fcmit kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcnde s\u00fcrekli a\u00e7\u0131k tutarak son g\u00fcc\u00fcne kadar insan\u0131n elinden tutmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

Peki bu muttak\u00eeler i\u00e7in ne vard\u0131r?<\/p>\n

“\u0130\u015fte onlar\u0131n m\u00fckafat\u0131; Allah taraf\u0131ndan affedilme ve alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan i\u00e7inde s\u00fcrekli kalacaklar\u0131 Cennetlerdir. Salih amel i\u015fleyenleri bekleyen m\u00fckafat ne g\u00fczeldir.”<\/p>\n

Onlar g\u00fcnahlar\u0131ndan dolay\u0131 ba\u011f\u0131\u015flanma dilemekle bir\u015fey kaybetmedikleri gibi darl\u0131kta ve bollukta infak etmekle, \u00f6fkelerini yenip insanlar\u0131 affetmekle de bir zarara u\u011framazlar. Onlar sadece \u00fczerlerine d\u00fc\u015feni yaparlar. `…Salih amel i\u015fleyenleri bekleyen m\u00fckafat ne kadar g\u00fczeldir…” Rablerinden ba\u011f\u0131\u015flanma… Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 ve sevgisinden sonra alt\u0131nda \u0131rmaklar akan Cennet… Burada hem ruhun derinliklerinde hem de hayat\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnde bir \u00e7al\u0131\u015fma g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r. Her ikisi de \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r, harekettir, geli\u015fmedir.<\/p>\n

Bu belirgin vas\u0131flarla, surede konu edilen meydan sava\u015f\u0131 aras\u0131nda kuvvetli bir ba\u011f vard\u0131r. Nitekim, faiz ya da yard\u0131mla\u015fma d\u00fczeninin, m\u00fcsl\u00fcman cemaatin hayat\u0131nda etkisi ve meydan sava\u015f\u0131yla ili\u015fkisi bulundu\u011fu gibi… Konunun ba\u015f\u0131nda de\u011findi\u011fimiz gibi bu ruhsal ve toplumsal vas\u0131flar\u0131n zafer \u00fczerinde de etkisi s\u00f6z konusudur. \u0130htiras, \u00f6fke ve hatalara galip gelmek, Allah’a d\u00f6n\u00fcp O’nun ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 ve ho\u015fnutlu\u011funu dilemek, sava\u015f alan\u0131nda d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 zafer kazanmak i\u00e7in zorunlu vas\u0131flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, ihtiras, heva, hata ve g\u00fcnahta \u0131srar etmeyi temsil ettikleri i\u00e7in d\u00fc\u015fmand\u0131rlar. \u0130nsano\u011flunda bunlar\u0131n d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131, ki\u015filiklerini, \u015fehvetlerini ve hayat d\u00fczenlerini Allah’a, O’nun hayat metoduna ve \u015feriat\u0131na uydurmamalar\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Bunun i\u00e7in d\u00fc\u015fmanl\u0131k s\u00f6z konusu olur. Sava\u015f bunun i\u00e7in \u00e7\u0131kar ve cihad bunun i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir neden i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman, d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapamaz, sava\u015f \u00e7\u0131karamaz ve cihad edemez. O sadece Allah i\u00e7in d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapar, O’nun i\u00e7in sava\u015f\u0131r ve O’nun u\u011fruna cihad eder. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn bu direktiflerle sava\u015ftan s\u00f6z edilmesi aras\u0131nda kuvvetli bir ba\u011f vard\u0131r. Nitekim bununla, Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) emrine kar\u015f\u0131 gelmek, kar\u015f\u0131 gelmeyi do\u011furan ganimet arzusu, Abdullah b. Ubeyy ve beraberindekilerin ayr\u0131lmalar\u0131na neden olan ki\u015filik ve hevadan kaynaklanan b\u00fcy\u00fcklenme, surenin ak\u0131\u015f\u0131nda de\u011finilece\u011fi gibi g\u00fcnaha meyledenlerin yakla\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011furan g\u00fcnaha kar\u015f\u0131 zaaf, i\u015fleri Allah’a d\u00f6nd\u00fcrmemekten kaynaklanan d\u00fc\u015f\u00fcnce karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, “Bu i\u015fte bize bir \u00e7\u0131kar var m\u0131?” diye sormalar\u0131, baz\u0131s\u0131n\u0131n “Bu i\u015fte bize bir \u015fey d\u00fc\u015fseydi burada \u00f6ld\u00fcr\u00fclmezdik” demeleri gibi sava\u015fa e\u015flik eden \u00f6zel \u015fartlar aras\u0131nda da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerim, bu \u015fartlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc, surenin ak\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rneklerini g\u00f6rece\u011fimiz gibi e\u015fsiz bir tarzda birer birer ele almakta, ayd\u0131nlatmakta, i\u00e7lerindeki ger\u00e7ekleri yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta ve ruhlara onlar\u0131 harekete ge\u00e7irip canland\u0131racak bir \u015fekilde temas etmektedir.<\/p>\n

ALLAH’IN YASASI<\/p>\n

Bundan sonra, surenin ak\u0131\u015f\u0131 hadiseleri sundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcme ba\u015flayarak, sava\u015fta meydana gelen olaylara bizzat de\u011finmektedir. Ancak \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel ger\u00e7eklerini de yerle\u015ftirmeyi ihmal etmemektedir. B\u00f6ylece olaylar\u0131, bu ger\u00e7ekleri dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir eksen konumuna getirmektedir.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde surenin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara; m\u00fc\u015friklerin bu sava\u015fta elde ettikleri zaferin kal\u0131c\u0131 bir kural olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, arkas\u0131nda \u00f6zel, gizli bir hikmet bulunan ge\u00e7ici bir olay oldu\u011funu s\u00f6ylemek i\u00e7in y\u00fcce Allah’\u0131n yalanlayanlar hakk\u0131ndaki y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan kanununa i\u015faret etmekle ba\u015flamaktad\u0131r. Sonra da onlar\u0131 sabretmeye ve imanla y\u00fccelmeye \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u015fayet onlara bir yara ve birtak\u0131m ac\u0131lar isabet etmi\u015fse ayn\u0131 sava\u015fta m\u00fc\u015frikler de benzeri ac\u0131lar tatm\u0131\u015flard\u0131r. \u00dcstelik burada olay\u0131n ard\u0131nda; saflar\u0131n ve kalplerin ayr\u0131lmas\u0131, akideler u\u011fruna \u00f6len \u015fahitler edinilmesi, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n s\u00f6zlerini ve ideallerini pratik bir \u00f6l\u00e7ek ile \u00f6l\u00e7meleri i\u00e7in temenni ettikleri \u00f6l\u00fcmle y\u00fczy\u00fcze getirilmesi ve sonu\u00e7ta m\u00fcsl\u00fcman kitlenin o sa\u011flam haz\u0131rl\u0131kla kafirleri bertaraf etmesi gibi hikmetler de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. O halde; gerek zafer, gerek yenilgi olsun olaylar\u0131n arkas\u0131ndaki y\u00fcce hikmet budur:
\n137- Sizden \u00f6nce ilahi yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini kan\u0131tlayan bir\u00e7ok olaylar gelip ge\u00e7ti. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc geziniz ve Allah’\u0131n ayetlerini yalan sayanlar\u0131n ak\u0131betini g\u00f6r\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

138- Bu Kur’an, insanlara y\u00f6nelik bir a\u00e7\u0131klama, takval\u0131lar i\u00e7in bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.<\/p>\n

139- Sak\u0131n gev\u015femeyiniz, karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lmay\u0131n\u0131z. E\u011fer m\u00fcmin iseniz \u00fcst\u00fcn gelecek olan taraf sizlersiniz.<\/p>\n

140- E\u011fer siz (Uhud’da) yara ald\u0131n\u0131z ise kar\u015f\u0131n\u0131zdakiler de benzeri bir yara alm\u0131\u015flard\u0131r. Biz bu t\u00fcr ac\u0131 g\u00fcnleri insanlar aras\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z. Allah’\u0131n kimlerin m\u00fcmin olduklar\u0131n\u0131 belirlemesi ve aran\u0131zdan baz\u0131 \u015fahitler se\u00e7mesi i\u00e7indir bu. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah zalimleri sevmez.<\/p>\n

141- Bunun bir ba\u015fka sebebi Allah’\u0131n, m\u00fcminleri ar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve k\u00e2firleri yok etmesidir.<\/p>\n

142- Yoksa siz, Allah i\u00e7inizdeki cihad edenleri ay\u0131rd etmeden ve sab\u0131rl\u0131lar\u0131 belirlemeden Cennete girebilece\u011finizi mi sand\u0131n\u0131z?<\/p>\n

143- Sizler \u00f6l\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce onu arzuluyordunuz. Oysa onu g\u00f6r\u00fcnce bak\u0131p duruyorsunuz.<\/strong><\/p>\n

Bu \u00e7arp\u0131\u015fmada m\u00fcslamanlara bir yara isabet etmi\u015fti. \u00d6l\u00fcm ve yenilgi tatm\u0131\u015flard\u0131. Ruhlar\u0131nda ve bedenlerinde bir\u00e7ok eziyetler \u00e7ekmi\u015flerdi. Onlardan yetmi\u015f sahabe \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) di\u015fi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcz\u00fc yaralanm\u0131\u015f ve m\u00fc\u015frikler yan\u0131na kadar sokulmu\u015flard\u0131. Ayr\u0131ca bir\u00e7ok arkada\u015f\u0131 da yaralanm\u0131\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sonunda ruhlarda bir sars\u0131nt\u0131 ve Bedir’de elde edilen ola\u011fan\u00fcst\u00fc zaferden sonra beklenmedik bir \u00e7arp\u0131lma ba\u015f g\u00f6stermi\u015fti. \u00d6yle ki, ba\u015flar\u0131na gelenlerden sonra baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar, “Bu da nerden \u00e7\u0131kt\u0131?”, “M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011fumuz halde bizim i\u015flerimiz b\u00f6yle mi gidecekti?” demeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

Burada Kur’an-\u0131 kerim, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki kanunlar\u0131na, her i\u015fin gere\u011fince ak\u0131p gitti\u011fi temellere d\u00f6nd\u00fcrmektedir. Bu kanunlar hayat\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildirler. Hayata h\u00fckmeden kanunlar de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framadan seyrine devam etmektedir. \u0130\u015fler d\u00fczensiz olarak y\u00fcr\u00fcmez. \u015eayet onlar, bu kanunlardan ders al\u0131p \u00f6zlerini kavrarlarsa, olaylar\u0131n arka plan\u0131ndaki hikmet a\u00e7\u0131kca g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, olaylar\u0131n \u00f6tesindeki hedef a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olur. B\u00f6ylece, olaylar\u0131n t\u00e2bi oldu\u011fu d\u00fczenin de\u011fi\u015fmezli\u011fi ve bu d\u00fczenin \u00f6tesinde gizli hikmetin varl\u0131\u011f\u0131yla tatmin olurlar. Yollar\u0131na devam ederken bu kanunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda seyir \u00e7izgilerini belirlerler. B\u00f6ylece zafer ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck elde etmek i\u00e7in, ba\u015fta Allah’a ve Resul\u00fcne itaat etmek olmak \u00fczere zaferin sebeplerine sar\u0131lmadan s\u0131rf m\u00fcsl\u00fcman olu\u015flar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeleri yeterli de\u011fildir.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n burada i\u015faret edip bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6neltti\u011fi kanunlar; tarih boyunca yalanlayanlar\u0131n akibetleri, zafer dolu g\u00fcnlerin insanlar aras\u0131nda yer de\u011fi\u015ftirmesi, s\u0131rlar\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in denenme, zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda sab\u0131r g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131nanmas\u0131 ve sabredenlerin zaferi, yalanlayanlar\u0131n da mahvolmay\u0131 haketmeleridir.<\/p>\n

Bu kanunlar\u0131n sunulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ayetler, dayanmaya, zorluklar kar\u015f\u0131s\u0131nda direnmeye te\u015fvik ve yasalar\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fcminleri teselli etmeye b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6stermektedir. \u00dcstelik bu yara sadece onlara dokunmam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fc\u015fmanlar\u0131 da ayn\u0131 yaray\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131. Hem onlar, akide ve hedef bak\u0131m\u0131ndan d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn, yol ve metod itibar\u0131yla daha do\u011frudurlar. Dolay\u0131s\u0131yla sonu\u00e7 onlar\u0131nd\u0131r. Kafirlerin pay\u0131na d\u00fc\u015fen de felakettir her zaman…<\/p>\n

“Sizden \u00f6nce ilahi yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini kan\u0131tlayan bir\u00e7ok olaylar gelip ge\u00e7ti. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc geziniz ve Allah’\u0131n ayetlerini yalan sayanlar\u0131n ak\u0131betini g\u00f6r\u00fcn\u00fcz.”<\/p>\n

“Bu Kur’an insanlara y\u00f6nelik bir a\u00e7\u0131klama takval\u0131lar i\u00e7in bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Kur’an, insanl\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fini bu g\u00fcn\u00fcne, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc de ge\u00e7mi\u015fine ba\u011flar. Buradan hareketle de gelece\u011fine i\u015faret eder. \u0130lk defa bu s\u00f6zlerle kar\u015f\u0131la\u015fan Araplar\u0131n ne hayatlar\u0131, ne bilgileri ne de deneyimleri -\u0130sl\u00e2m’dan \u00f6nce- bu derece kapsaml\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fe uygundur. \u0130sl\u00e2m ve Kur’an i\u015fte bu Araplar\u0131 yeni bir hayata kavu\u015fturmu\u015f ve onlar\u0131 cihana h\u00fckmeden bir \u00fcmmet olma ufuklar\u0131na y\u00fckseltmi\u015ftir.<\/p>\n

Araplar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 kabile d\u00fczeni; onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, yery\u00fcz\u00fc sakinleriyle d\u00fcnyada cereyan eden olaylar aras\u0131nda ve tabiat olaylar\u0131yla her\u015feyin kendilerine uygun hareket etti\u011fi evrensel yasalar aras\u0131nda bir ba\u011f kurmaya y\u00f6neltmesi bir yana o yar\u0131mada sakinleriyle hayat maceralar\u0131 aras\u0131nda bile bir ba\u011f kurmaya y\u00f6neltemezdi. Bu de\u011fi\u015fme, \u00e7evreden kaynaklanmayan uzun vadeli bir de\u011fi\u015fimdi. O zamanki hayat\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir a\u015famas\u0131 da de\u011fildi. Bu niteli\u011fi onlara \u0130sl\u00e2m akidesi kazand\u0131rd\u0131. Hatta onlara bu a\u015famay\u0131 kazand\u0131rd\u0131. \u00c7eyrek as\u0131r gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede bu a\u015f\u0131lmaz d\u00fczeye y\u00fckseltti. \u00dcstelik \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131, bu y\u00fcce d\u00fc\u015f\u00fcnce ufkuna as\u0131rlar sonra ula\u015fabildiler. Evrensel yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini nesiller sonra kavrayabildiler. Bu yasa ve kurallar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini alg\u0131lad\u0131klar\u0131 zaman da bunlara egemen olan ilahi iradeyi ve her\u015feyin sonu\u00e7ta Allah’a d\u00f6nece\u011fi ger\u00e7e\u011fini unuttular. Oysa bu se\u00e7kin \u00fcmmet, b\u00fct\u00fcn bunlara inanm\u0131\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce ufuklar\u0131 geni\u015flemi\u015f ve duygular\u0131nda, yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fi ile ilahi iradenin serbestli\u011fi aras\u0131nda bir denge meydana gelmi\u015fti. B\u00f6ylece, hayat\u0131, de\u011fi\u015fmez yasalarla birlikte hareket etmekle istikamet bulmu\u015f, bundan sonra da ilahi iradenin serbestli\u011fiyle tatmin olmu\u015ftu.<\/p>\n

“Sizden \u00f6nce ilahi yasalar\u0131n de\u011fi\u015fmezli\u011fini kan\u0131tlayan bir\u00e7ok olaylar gelip ge\u00e7ti.”<\/p>\n

Evet bunlar, hayata h\u00fckmeden yasalard\u0131r. Bunlar\u0131 serbest irade yerle\u015ftirmi\u015ftir. Sizin zaman\u0131n\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda ne meydana gelmi\u015fse, Allah’\u0131n dilemesiyle ayn\u0131s\u0131 sizin zaman\u0131n\u0131zda da meydana gelecektir. Onlardan durumunuza uygun olanlar ku\u015fkusuz size de uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n

“…Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc geziniz…”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn tamam\u0131 bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc insan hayat\u0131na bir sahnedir. Yery\u00fcz\u00fc ve yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u00ee hadiseler g\u00f6zlerin ve alg\u0131lama yeteneklerinin istifadesine sunulmu\u015f asli bir kitapt\u0131r.<\/p>\n

“…Allah’\u0131n ayetlerini yalanlayanlar\u0131n ak\u0131betini g\u00f6r\u00fcn\u00fcz.”<\/p>\n

Bunlar\u0131n sonuna, yery\u00fcz\u00fcndeki izleri ve onlardan sonra anlat\u0131lan hayat ser\u00fcvenleri \u015fahittir. Kur’an-\u0131 kerim bu hayat hikayelerinden ve izlerden bir\u00e7o\u011funu de\u011fi\u015fik yerlerde zikretmektedir. Baz\u0131s\u0131n\u0131 aktar\u0131rken yer, zaman ve \u015fah\u0131slar bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131rken baz\u0131s\u0131na s\u0131n\u0131rlama ve ayr\u0131nt\u0131ya dalmadan i\u015faret etmektedir. Burada da genel bir i\u015faret s\u00f6z konusu edilmektedir ki, genel bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131ls\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcn yalanlayanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler bug\u00fcn ve yar\u0131n da yalanlayanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelecektir. B\u00f6ylece, bir taraftan m\u00fcsl\u00fcman cemaatin kalplerini sonu\u00e7tan emin olmalar\u0131, di\u011fer taraftan yalanlayanlarla birlikte ayaklar\u0131n\u0131n kaymas\u0131ndan sak\u0131nmalar\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f oluyor. Ku\u015fkusuz o zaman hem g\u00fcvenceye hem de sak\u0131nd\u0131rmaya ihtiya\u00e7 duyanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusuydu. Surenin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bu nedenlerin bir\u00e7o\u011funa de\u011finilecektir.<\/p>\n

Bu yasan\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra \u00f6\u011f\u00fct ve ibret i\u00e7in \u015fu a\u00e7\u0131klama yer al\u0131yor:<\/p>\n

“Bu Kur’an, insanlara y\u00f6nelik bir a\u00e7\u0131klama, takval\u0131lar i\u00e7in bir do\u011fru yol k\u0131lavuzu, bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.”<\/p>\n

Bu, b\u00fct\u00fcn insanlar i\u00e7in bir a\u00e7\u0131klamad\u0131r. Ve \u015fayet \u015fu yol g\u00f6sterici a\u00e7\u0131klama olmasayd\u0131 insanlar hi\u00e7bir zaman hidayete ula\u015famazlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc hidayet; uzun ve zor bir be\u015fer\u00ee de\u011fi\u015fimdir. Ancak \u00f6zel bir grup buradaki hidayeti alg\u0131layabilir, \u00f6\u011f\u00fctten nasibini alabilir. Ondan yararlan\u0131p hidayete ula\u015fabilir. Bunlar “M\u00fcttak\u00eeler” grubudur…<\/p>\n

Hidayete a\u00e7\u0131k olan bir m\u00fcmin kalpten ba\u015fkas\u0131, yol g\u00f6sterici s\u00f6ze gereken dikkati g\u00f6stermez. Bu \u00fcst\u00fcn \u00f6\u011f\u00fctten, hidayet i\u00e7in \u00e7arpan ve onunla hareket eden takva sahibi kalpler yararlanabilir ancak… \u0130nsanlar\u0131n, bilgi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Hakk ile bat\u0131l\u0131, hidayet ile sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ay\u0131rd ettikleri \u00e7ok az vaki olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc hakk, tabiat\u0131ndaki a\u00e7\u0131k ve belirginlik nedeniyle uzun a\u00e7\u0131klamalara ihtiya\u00e7 duymaz. Ancak insanlar\u0131n hakka kar\u015f\u0131 e\u011filimleri ve hakk yolu se\u00e7me istekleri hep eksik olmu\u015ftur. Hakk\u0131 isteme ve onun yolunu se\u00e7me g\u00fcc\u00fc imandan ba\u015fka hi\u00e7bir duygudan kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131 gibi onu takvadan ba\u015fkas\u0131 da koruyamaz. Buna benzer direktiflerin s\u0131k s\u0131k Kur’an’da tekrarlanmas\u0131 bu y\u00fczdendir. Bu Kitap’ta yer alan hakk, hidayet, nur, \u00f6\u011f\u00fct ve ibret… Evet bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn m\u00fcminler ve m\u00fcttakiler i\u00e7in oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi yerle\u015ftiriliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbi; nur, hidayet, \u00f6\u011f\u00fct ve ibret i\u00e7in a\u00e7an iman ve takvad\u0131r. Hidayeti ve nuru se\u00e7meyi \u00f6\u011f\u00fct ve ibretten yararlanmay\u0131, yoldaki ac\u0131lara dayanmay\u0131 kalbe s\u00fcsl\u00fc g\u00f6steren bunlard\u0131r. \u0130\u015fin asl\u0131 budur. Evet budur sorunun \u00f6z\u00fc. Sadece bilgi ve marifet yetmez… Nice bilgi ve marifet sahipleri, gerek beraberinde bilgi ve marifetin fayda vermedi\u011fi \u015fehvete boyun e\u011fmek, gerekse hakk\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 ve d\u00e2v\u00e2 adamlar\u0131n\u0131 bekleyen i\u015fkencelerden korkmak sebebiyle bat\u0131l\u0131n batakl\u0131\u011f\u0131nda bocalam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u0130NANIYORSANIZ MUTLAKA GAL\u0130PS\u0130N\u0130Z<\/p>\n

Bu geni\u015f a\u00e7\u0131klamalardan sonra g\u00fc\u00e7lendirmek, teselli etmek ve sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in surenin ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelmektedir:<\/p>\n

“Sak\u0131n gev\u015femeyiniz karamsarl\u0131\u011fa kap\u0131lmay\u0131n\u0131z; e\u011fer m\u00fcmin iseniz \u00fcst\u00fcn gelecek olan taraf sizlersiniz”<\/p>\n

U\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zay\u0131fl\u0131ktan dolay\u0131 gev\u015femeyin. Ba\u015f\u0131n\u0131za gelen musibetlerden ve ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z f\u0131rsatlar y\u00fcz\u00fcnden \u00fcz\u00fclmeyin. \u00dcst\u00fcn olan sizsiniz. Her\u015feyden \u00f6nce akide \u00fcst\u00fcnd\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc, siz sadece Allah’a secde edersiniz. Onlarsa, O’nun yaratt\u0131klar\u0131 \u015feylerin kimine ya da baz\u0131s\u0131na secde ederler Hayat metodunuz \u00fcst\u00fcnd\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc siz Allah’\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi metoda g\u00f6re hareket ediyorsunuz. Onlarsa Allah’\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 insanlar\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 metoda uymaktad\u0131rlar. \u00dcstlendi\u011finiz rol \u00fcst\u00fcnd\u00fcr; \u00e7\u00fcnk\u00fc siz, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderli\u011fini elinizde bulunduruyorsunuz, topyek\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nc\u00fclerisiniz. Onlarsa metodtan uzakla\u015fm\u0131\u015f ve yoldan sapm\u0131\u015flard\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcndeki konumunuz \u00fcst\u00fcnd\u00fcr; \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah’\u0131n size vadetti\u011fi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn miras\u0131 sizindir, onlarsa yoklu\u011fa ve unutulmaya yuvarlan\u0131p gideceklerdir. \u015eayet ger\u00e7ek m\u00fcminlerseniz, \u00fcst\u00fcn olan sizsiniz. Ger\u00e7ekten inan\u0131yorsan\u0131z, gev\u015femeyin, \u00fcz\u00fclmeyin! Cihad, imtihan ve ar\u0131nmadan sonra sonucun sizin olmas\u0131 i\u00e7in yaralar alman\u0131z ve yaralanman\u0131z y\u00fcce Allah’\u0131n bir kanunudur.<\/p>\n

“E\u011fer siz (Uhud’da) bir yara ald\u0131n\u0131z ise kar\u015f\u0131n\u0131zdakiler de benzeri bir yara alm\u0131\u015flard\u0131r. Biz bu t\u00fcr ac\u0131 g\u00fcnleri, insanlar aras\u0131nda dola\u015ft\u0131n\u0131z. Allah’\u0131n kimlerin m\u00fcmin olduklar\u0131n\u0131 belirlemesi ve aran\u0131zdan baz\u0131 \u015fahitler se\u00e7mesi i\u00e7indir bu. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah zalimleri sevmez.”<\/p>\n

“Bunun bir ba\u015fka sebebi de Allah’\u0131n m\u00fcminleri ar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve kafirleri yok etmesidir.”<\/p>\n

Burada onlara ve yalanlayanlara isabet eden yaralardan s\u00f6z edilmekle, m\u00fc\u015friklerin yaralar ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131nsa kurtulduklar\u0131 Bedir sava\u015f\u0131na i\u015faret edilmi\u015f olabilece\u011fi gibi sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n galip geldi\u011fi Uhud sava\u015f\u0131na da i\u015faret edilmi\u015f olabilir. Bu sava\u015fta m\u00fc\u015frikler yenilmi\u015f ve yetmi\u015f \u00f6l\u00fc b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar pe\u015flerine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f boyunlar\u0131n\u0131 vuruyorlard\u0131. \u00d6yle ki birara sava\u015f ortas\u0131nda m\u00fc\u015friklerin bayra\u011f\u0131 yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, kimse de kald\u0131rmaya yeltenmemi\u015fti. Sonra bir kad\u0131n kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 da etraf\u0131nda birikip toplanm\u0131\u015flard\u0131. Ok\u00e7ular Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) emrinden \u00e7\u0131k\u0131p ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015f\u00fcnce de \u00fcst\u00fcnl\u00fck m\u00fc\u015friklere ge\u00e7ti. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen, sava\u015f\u0131n sonunda gelmi\u015fti. Bu, Allah’\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131ndan birinin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeye ve mevziden ayr\u0131lmaya uygun bir cezayd\u0131. Ok\u00e7ular\u0131n ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp mevzilendikleri yerden \u00e7\u0131kmalar\u0131 ganimet arzusundan kaynaklan\u0131yordu. Y\u00fcce Allah zaferi, sava\u015f alan\u0131nda kendi yolunda cihad edip basit d\u00fcnya nimetlerini arzulamayanlara yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu arada y\u00fcce Allah’\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131ndan biri daha ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oluyordu. Bu da, insanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ve niyetlerine uygun olarak zafer ve yenilgi g\u00fcnlerinin insanlar aras\u0131nda d\u00f6n\u00fcp d\u00f9rmas\u0131d\u0131r. Bir g\u00fcn bunlar\u0131n olur bir di\u011fer g\u00fcn onlar\u0131n… Bu sayede hatalar ortaya \u00e7\u0131k\u0131p karanl\u0131klar ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131 gibi m\u00fcminler ve m\u00fcnaf\u0131klar da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

“E\u011fer siz (Uhud’da) yara ald\u0131n\u0131z ise kar\u015f\u0131n\u0131zdakiler de benzeri bir yara alm\u0131\u015flard\u0131r. Biz bu t\u00fcr ac\u0131 g\u00fcnleri insanlar aras\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131r\u0131z. Allah’\u0131n kimlerin m\u00fcmin olduklar\u0131n\u0131 belirlemesi i\u00e7indir bu.”<\/p>\n

Rahatl\u0131ktan sonra s\u0131k\u0131nt\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131dan sonra rahatl\u0131k…<\/p>\n

Ku\u015fkusuz, ruhlar\u0131n cevherini; kalplerin tabiat\u0131n\u0131, i\u00e7indeki karma\u015f\u0131kl\u0131k veya safl\u0131\u011f\u0131n, tela\u015f veya sabr\u0131n, Allah’a ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n veya \u00fcmitsizli\u011fin ya da isyan etmenin derecesini ortaya \u00e7\u0131karan \u00f6l\u00e7\u00fc…<\/p>\n

B\u00f6yle durumlarda, saflar ayr\u0131l\u0131r, m\u00fcmin-m\u00fcnaf\u0131k ortaya \u00e7\u0131kar, bunlar ve onlar kendi ger\u00e7ekleriyle belirirler. \u0130nsanlar\u0131n ruhlar\u0131n\u0131n derinliklerinde bulunan bozukluklar g\u00fcny\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar. Birbirine kar\u0131\u015f\u0131p son derece kapal\u0131 olduklar\u0131 halde \u00fcyeleri ve bireyleri aras\u0131nda uyum eksikli\u011finden kaynaklanan bu ke\u015fmeke\u015flik ve \u015fu kusurlar giderilmi\u015f olur bu sayede.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, m\u00fcminleri de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 da bilir. O, kalplerin saklad\u0131klar\u0131n\u0131 da bilir. Ancak, olaylar, zafer ve yenilgi g\u00fcnlerinin insanlar aras\u0131nda yer de\u011fi\u015ftirmesi, gizli duygular\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p insanlar\u0131n hayat\u0131nda bir olgu meydana getirir. \u0130man\u0131 a\u00e7\u0131k bir amele, ayn\u0131 \u015fekilde nifak\u0131 da a\u00e7\u0131k bir uygulamaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler. Hesap ve ceza bundan sonra s\u00f6z konusu olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah insanlar\u0131, kendisinin bildi\u011fi i\u015flerinden dolay\u0131 de\u011fil ancak kendilerinden meydana gelenlerden dolay\u0131 sorgular.<\/p>\n

Bu zafer ve yenilgi g\u00fcnlerinin yer de\u011fi\u015ftirmesi, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve rahatl\u0131\u011f\u0131n ard arda geli\u015fi, yan\u0131lmaz bir mihenk ve haks\u0131zl\u0131\u011fa meydan vermeyen bir \u00f6l\u00e7\u00fctt\u00fcr. Bu noktada rahatl\u0131k da s\u0131k\u0131nt\u0131 gibidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc nice ruhlar vard\u0131r ki s\u0131k\u0131nt\u0131 an\u0131nda sabredip ger\u00e7e\u011fe s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen rahatl\u0131k zaman\u0131nda gev\u015feyip \u00f6d\u00fcn verirler. M\u00fcmin ise zorlukta sabredip, bollukta da bo\u015f vermeyen ki\u015fidir. O her iki durumda da Allah’a y\u00f6nelir. Kendisine dokunan iyilik ya da k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn Allah’\u0131n izniyle oldu\u011funu \u00e7ok iyi bilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, be\u015feriyete \u00f6nderlik i\u00e7in ad\u0131m atmak \u00fczere olan \u015fu toplulu\u011fu, rahatl\u0131kla imtihandan sonra s\u0131k\u0131nt\u0131 ile, ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir zaferden sonra ac\u0131 bir yenilgiyle imtihan ediyordu. Bu ve sebepleri y\u00fcce Allah’\u0131n zafer ve yenilgi i\u00e7in y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan kanunlar\u0131na uygun meydana gelseler de bununla, m\u00fcsl\u00fcman cemaatin zafer ve yenilginin sebeplerini bilmesi, Allah’a daha \u00e7ok itaat etmesi, O’na dayanmas\u0131, himayesine yap\u0131\u015fmas\u0131 ve bu metodun \u00f6zelliklerini ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini iyice bilmesini ama\u00e7l\u0131yordu.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, bir\u00e7ok y\u00f6nden sava\u015fta meydana gelen olaylar\u0131n arka plan\u0131ndaki hikmetini, g\u00fcnlerin insanlar aras\u0131nda yer de\u011fi\u015ftirmesinin nedenini, saflar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 ve y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcminleri belirlemesini m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmete a\u00e7\u0131klayarak s\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n

“…Ve aran\u0131zdan baz\u0131 \u015fahitler se\u00e7mesi i\u00e7indir bu…”<\/p>\n

Bu deyim, \u015fu derin manay\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fekilde ifade etmektedir: Ku\u015fkusuz \u015fehidler se\u00e7ilmi\u015f kimselerdir. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 kendisi i\u00e7in m\u00fccahitler aras\u0131ndan se\u00e7mi\u015ftir. O halde Allah yolunda \u015fehid d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f birisi i\u00e7in bir hay\u0131f ya da zarar s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bu, bir se\u00e7kinlik, ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve ayr\u0131cal\u0131kt\u0131r. Bunlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kendisi i\u00e7in ay\u0131rmak, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla onurland\u0131rmak i\u00e7in \u015fehadetle r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerdir.<\/p>\n

Sonra onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara g\u00f6nderdi\u011fi, hakka tan\u0131kl\u0131k ettirdi\u011fi \u015fahitlerdir. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 \u015fahit tutmu\u015f, onlar da \u015fahitliklerini yerine getiriyorlar. \u0130\u00e7inde bir ku\u015fku, \u00fczerinde bir itiraz ve \u00e7evresinde bir tart\u0131\u015fmaya girmeden, \u00f6lene kadar, bu hakk\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi ve insanlar\u0131n hayat\u0131nda yer etmesi u\u011frunda cihad etmek suretiyle yerine getiriyorlar \u015fahitliklerini. Y\u00fcce Allah onlardan, O’nun kat\u0131ndan kendilerine gelen \u015feyin ger\u00e7ek oldu\u011funu bilmek, buna kesinlikle inanmak, O’nun i\u00e7in her\u015feyden soyutlanmak, O’nun d\u0131\u015f\u0131ndaki her\u015feyin de\u011fersiz oldu\u011funu kavray\u0131p onurlanmalar i\u00e7in \u015fahitler se\u00e7mi\u015fti. Bu \u015fahitler, bu hakk olmadan insan hayat\u0131n\u0131n \u0131slah olup istikrar bulamayaca\u011f\u0131na kesinlikle inanmak, bat\u0131lla sava\u015fmak ve onu. insan hayat\u0131ndan kovmak, d\u00fcnyalar\u0131nda hakk\u0131 yerle\u015ftirmek ve insanlar\u0131n \u00fczerindeki hakimiyette Allah’\u0131n metodunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in cihaddan ka\u00e7\u0131nmamak suretiyle \u015fahitlik yapm\u0131\u015flard\u0131. Evet, y\u00fcce Allah, bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcne \u015fahit olmalar\u0131n\u0131 istemekte, onlar da \u015fahitliklerini hakk\u0131yla yerine getirmektedirler. Onlar\u0131n \u015fahitlikleri \u00f6lene kadar s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri \u015fu cihadd\u0131r. Bu da m\u00fcnaka\u015fa ve hile g\u00f6t\u00fcrmeyen kesin bir \u015fahitliktir.<\/p>\n

“L\u00e2 ilahe illallah, Muhammed\u00fcn Resulullah” \u015fehadet c\u00fcmlesini diliyle s\u00f6yleyen herkese, bu \u015fehadetin anlam\u0131n\u0131 ve gereklerini yerine getirmedik\u00e7e \u015fehadet getirdi denemez. \u015eehadetin anlam\u0131; Allah’tan ba\u015fka ilah edinmemektir. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’tan ba\u015fkas\u0131na \u015feriat i\u00e7in ba\u015fvurmamakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc uluhiyetin en belirgin \u00f6zelli\u011fi kullar i\u00e7in kanun koymakt\u0131r; ayn\u0131 \u015fekilde kullu\u011fun en belirgin \u00f6zelli\u011fi de her konuda Allah’a ba\u015fvurmakt\u0131r. Bu \u015fehadetin bir di\u011fer anlam\u0131 da, Allah’\u0131n el\u00e7isi oldu\u011fundan her konuda Allah’a ba\u015fvurmay\u0131 Hz. Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) kanal\u0131yla yapmak ve bu kayna\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir kayna\u011fa dayanmamakt\u0131r.<\/p>\n

Bu \u015fehadetin gere\u011fi; Hz. Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bildirdi\u011fi \u015fekilde yery\u00fcz\u00fcnde uluhiyetin, tek ba\u015f\u0131na Allah’\u0131n olmas\u0131 ve Muhammed’in ; \u00f6rnek oldu\u011funa imand\u0131r. Bunun yan\u0131nda Allah’\u0131n insanlar i\u00e7in diledi\u011fi metodun; egemen, galip ve itaat edilen metod olmas\u0131, istisnas\u0131z b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen d\u00fczenin bu olmas\u0131 i\u00e7in cihad etmektir.<\/p>\n

\u0130\u015f bu u\u011furda \u00f6lmeyi gerektiriyorsa, bu dereceye y\u00fckselen \u015fehittir. Yani y\u00fcce Allah \u015fehidden bu \u015fahitli\u011fi dilemi\u015f o da hakk\u0131yla yerine getirmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah onu \u015fahit edinmi\u015f ve bu y\u00fcce makamla onurland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ifadenin anlatmak istedi\u011fi budur;<\/p>\n

“…Ve aran\u0131zdan \u015fahitler se\u00e7mesi i\u00e7indir bu…”<\/p>\n

Bu, “La il\u00e2he illallah Mahummed\u00fcn Resulullah” -Allah’tan ba\u015fka ilah yoktur, Muhammed Allah’\u0131n Resul\u00fcd\u00fcr- \u015fehadetinin anlam\u0131 ve gere\u011fidir. Yoksa \u015fehadetin anlam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan, ruhsat, gaflet ve kay\u0131plar de\u011fil…<\/p>\n

“…Allah zalimleri sevmez.”<\/p>\n

Kur’an-\u0131 kerimde zul\u00fcmden \u00e7okca s\u00f6zedilmekte ve bununla da zulm\u00fcn en karanl\u0131\u011f\u0131 ve en \u00e7irkini olan \u015firk kastedilmektedir. Kur’an’da \u015f\u00f6yle buyurulur: “Ku\u015fkusuz \u015firk; \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcmd\u00fcr.” (Lokman su;esi; 13) Buhari ve M\u00fcslim \u0130bn-i Mes’ud’un (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) \u015f\u00f6yle dedi\u011fini rivayet ederler: “Dedim ki, `Ya Resulullah, hangi g\u00fcnah daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr?’ `Seni yaratt\u0131\u011f\u0131 halde ona e\u015f ko\u015fmand\u0131r’ buyurdu.”<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131, daha \u00f6nce y\u00fcce Allah’\u0131 yalanlayanlar\u0131n konumuna i\u015faret etmi\u015fti. \u015eimdi ise y\u00fcce Allah’\u0131n zalimleri sevmedi\u011fi ger\u00e7e\u011fi yerle\u015ftiriliyor. Bu da, Allah’\u0131n sevmedi\u011fi zalim-yalanlayanlar\u0131 bekleyen \u015feylerin bir ba\u015fka \u015fekilde te’kid edilmesi amac\u0131na y\u00f6neltir. “Allah zalimleri sevmez” deyimi m\u00fcminin ruhunda zul\u00fcm ve zalimlere kar\u015f\u0131 nefret duygusunu canland\u0131rmaktad\u0131r. Cihad ve \u015fehidlikten s\u00f6z edilirken, bu duyguyu burada canland\u0131rmak konunun ruhuna uygun d\u00fc\u015fmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin kendisini, sevmedi\u011fi \u015feyleri ve kimseleri bertaraf etmek u\u011fruna feda eder. \u0130\u015fte \u015fehitlik makam\u0131 budur, \u015fehadet bunun i\u00e7indir ve y\u00fcce Allah, bunlardan \u015fahitler edinir… Sonra Kur’an ayetlerinin ak\u0131\u015f\u0131 kafirleri bertaraf etmede Allah’\u0131n \u00e7izdi\u011fi kaderinin ara\u00e7lar\u0131ndan bir ara\u00e7 ve yalanlayanlar\u0131 yok etmede O’nun g\u00fcc\u00fcne bir perde olmalar\u0131 i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti e\u011fitirken, ar\u0131nd\u0131r\u0131rken ve o y\u00fcce rol\u00fcne haz\u0131rlarken olaylar\u0131n arka plan\u0131ndaki hikmeti a\u00e7\u0131klamakla devam etmektedir.<\/p>\n

“…Allah’\u0131n m\u00fcminleri ar\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve kafirleri yok etmesidir.”<\/p>\n

Ar\u0131nmak; ayr\u0131l\u0131\u015f ve farkl\u0131l\u0131ktan bir a\u015famad\u0131r. Ve bu operasyon ruhun i\u00e7inde ve vicdan\u0131n derinli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu, ki\u015fili\u011fin gizli y\u00f6nlerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma ve gizlilikler \u00fczerine \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7ma operasyonudur. \u015e\u00fcphe, kusur ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p kapal\u0131l\u0131k ve pusluluk b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n insan ki\u015fili\u011fini temiz, a\u00e7\u0131k ve hakk \u00fczere kararl\u0131 k\u0131lma i\u015flemine giri\u015filmi\u015ftir.<\/p>\n

\u00c7o\u011fu zaman insan, kendi nefsinden, onun gizli y\u00f6nlerinden, al\u0131\u015fkanl\u0131k ve dolamba\u00e7lar\u0131ndan habersiz olur. \u0130nsan, zaaf\u0131n\u0131n ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ger\u00e7e\u011fini de\u015felemedik\u00e7e ortaya \u00e7\u0131kmayan ve i\u00e7inde yer etmi\u015f olan tortular\u0131n ger\u00e7e\u011fini bilemez \u00e7ok kere.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve rahatl\u0131k aras\u0131nda insanlar i\u00e7inde yer de\u011fi\u015ftirdi\u011fi zafer g\u00fcnlerinin do\u011furdu\u011fu ar\u0131nma i\u015flemi, insanlara bu ac\u0131 mihenkten, olaylar\u0131n, deneylerin, pratik ve hareketli durumlar\u0131n mihenginden \u00f6nce bilmedikleri nefislerine ili\u015fkin bir\u00e7ok \u015feyi \u00f6\u011fretmektedir.<\/p>\n

\u0130nsan kendisinde, g\u00fc\u00e7, cesaret ve fedak\u00e2rl\u0131k, cimrilik ve ihtirastan kurtulmu\u015fluk duygular\u0131n\u0131n bulundu\u011funu zannedebilir. Sonra, pratik deneylerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, meydana gelen olaylarla y\u00fczy\u00fcze geldi\u011finde hen\u00fcz nefsinde temizlenmemi\u015f yaralar\u0131n bulundu\u011funu ve bask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda direnecek olgunlu\u011fa eri\u015fmedi\u011fini anlar. \u0130nsan\u0131n bunu bilmesi ve nefsini, bu davan\u0131n tabiat\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi bask\u0131lara ve. bu akidenin gerektirdi\u011fi sorumluluklara dayanacak olgunlu\u011fa getirmek i\u00e7in yeniden Kur’an potas\u0131nda \u015fekillendirmesi gerekir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, \u015fu se\u00e7kin kitleyi, be\u015feriyete \u00f6nderlik i\u00e7in e\u011fitiyordu. Onlar da \u015fu yery\u00fcz\u00fcnde istedi\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek istiyordu. Bu y\u00fczden kendilerini takdir edilen rol\u00fcn d\u00fczeyine y\u00fckseltmek ve \u00e7izdi\u011fi kaderi elleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in Uhud’daki olaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi bu \u015fekilde onlar\u0131 ar\u0131nd\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n

“…Kafirleri yok etmesidir…”<\/p>\n

Hakk, il\u00e2n edilip ar\u0131nmak suretiyle kirlerden kurtuldu\u011funda bat\u0131l\u0131 onunla mahvetmekle ilgili kanunu ger\u00e7ekle\u015ftirsin diye…<\/p>\n

Kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilinmez gibi ortaya konar\u0131 (istink\u00e2r\u00ee) bir soruda Kur’an-\u0131 kerim, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, davalar, zafer ve yenilgi, i\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini d\u00fczeltmekte, onlara, Cennet’in yolunun zorluklarla \u00e7evrili bulundu\u011funu, az\u0131\u011f\u0131n da yoldaki eziyetlere sabretmek oldu\u011funu, yoksa derinle\u015fme ve ar\u0131nmaya dayanmayan temenni ve u\u00e7ucu idealler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

“Yoksa siz Allah i\u00e7inizdeki cihad edenleri ay\u0131rd etmeden ve sab\u0131rl\u0131lar\u0131 belirlemeden Cennete girece\u011finizi mi sand\u0131n\u0131z?”<\/p>\n

“Sizler \u00f6l\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce onu arzuluyordunuz. Oysa onu g\u00f6r\u00fcnce bak\u0131p duruyorsunuz.”<\/p>\n

Sorunun istink\u00e2ri olu\u015fu, insan\u0131n diliyle “Ben m\u00fcsl\u00fcman oldum ve ben \u00f6l\u00fcme haz\u0131r\u0131m” demesinin yeterli oldu\u011funa bu s\u00f6zle iman\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirdi\u011fine, dolay\u0131s\u0131yla Cennete ve Allah’\u0131n ho\u015fnutlu\u011funa kavu\u015faca\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncenin korkun\u00e7 derecede hatal\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce oldu\u011fu uyar\u0131s\u0131nda bulunmak amac\u0131na y\u00f6neliktir.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc bu, ya\u015fanan deneyler, pratik s\u0131navlar, cihad ve belayla kar\u015f\u0131la\u015fma, sonra cihad\u0131n sorumluluklar\u0131na ve belalar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na sabretmekle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Kur’an ayetinde \u00f6nemli bir soruna dikkat \u00e7ekilmektedir:<\/p>\n

“Yoksa siz, Allah i\u00e7inizdeki cihad edenleri…” “..Ve sab\u0131rl\u0131lar\u0131 belirlemeden..:’<\/p>\n

M\u00fcminlerin yaln\u0131zca cihad etmeleri yeterli de\u011fildir. Davan\u0131n zorluklar\u0131na kar\u015f\u0131 sabretmek de gerekmektedir. Zorluklar meydan sava\u015f\u0131nda yap\u0131lan cihadla bitmeyecek kadar s\u00fcrekli ve \u00e7e\u015fitlidir. Sava\u015f alan\u0131ndaki fiili cihad, iman\u0131n gerektirdi\u011fi ve sabretmeyi istedi\u011fi davan\u0131n en hafif zorlu\u011fu olabilir. Herg\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir\u00e7ok me\u015fakkat vard\u0131r. \u0130man ufkuna do\u011fru istikamet bulman\u0131n me\u015fakkati. \u0130man\u0131n ger\u00e7eklerini teorik ve pratik olarak dengeli bir \u015fekilde yerine getirme zorlu\u011fu; m\u00fcminin, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131nda beraber bulundu\u011fu insanlar\u0131n” nefislerinden ve ba\u015fka \u00f6zelliklerinden beliren insana \u00f6zg\u00fc zaaflara kar\u015f\u0131 o esnada sab\u0131r… Bat\u0131l\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazand\u0131\u011f\u0131, m\u00fccadele edip zafer kazanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde sab\u0131r. Yolun uzunlu\u011funa, mesafenin uzakl\u0131\u011f\u0131na ve engellerin \u00e7oklu\u011funa kar\u015f\u0131 sab\u0131r… Cihad, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n zorlu\u011funa ili\u015fkin sab\u0131r… Rahatl\u0131\u011f\u0131n vesvese ve nefsin sapt\u0131rmalar\u0131na kar\u015f\u0131 sab\u0131r… \u0130deal ve dille s\u00f6ylenen s\u00f6zlerle ula\u015f\u0131lamayan Cennetin zorluklarla \u00e7evrili yolunda cihad\u0131n sadece bunlardan biri oldu\u011fu bilinci ve daha nice i\u015fkenceye kar\u015f\u0131 sab\u0131r…<\/p>\n

\u00d6L\u00dcM V E HAYAT<\/p>\n

“Sizler \u00f6l\u00fcmle kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6nce onu arzuluyordunuz. Oysa onu g\u00f6r\u00fcnce bak\u0131p duruyorsunuz.”<\/p>\n

B\u00f6ylece surenin ak\u0131\u015f\u0131 dille s\u00f6ylenen kelimelerden ibaret \u00f6l\u00e7\u00fct ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fct aras\u0131nda duygular\u0131nda bir denge olu\u015fturmak i\u00e7in, onlar\u0131 daha \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 arzulad\u0131klar\u0131 ve sava\u015f alan\u0131nda y\u00fczy\u00fcze geldikleri \u00f6l\u00fcmle bir daha kar\u015f\u0131 k\u00e2r\u015f\u0131ya getirmektedir. Bununla s\u00f6yledikleri her s\u00f6z\u00fcn muhasebesini yapmalar\u0131m, y\u00fczy\u00fcze geldiklerinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda ruhlar\u0131n dahi pratik birikiminin durumunu \u00f6l\u00e7melerini \u00f6\u011fretmektedir. B\u00f6ylece a\u011f\u0131r olgular\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6z\u00fcn, ideallerin ve vaadlerin de\u011ferini takdir edebilirler. Sonra onlara, kendilerini Cennete ula\u015ft\u0131racak y\u00f6ntemin s\u00f6zlerin ger\u00e7ekle\u015fmesi, hayellerin somutla\u015fmas\u0131 ve ger\u00e7ek bir cihad oldu\u011funu \u00f6\u011fretiyor. Y\u00fcce Allah b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 insanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda pratik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirip \u00f6\u011fretiyor.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, m\u00fcminlerin bir \u00e7abas\u0131 ve yard\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n, ilk andan itibaren peygamberlerini, davas\u0131n\u0131, dinini ve hayat metodunu galip getirebilirdi. Ad, Semud, ve L\u00fbt kavmine yapt\u0131\u011f\u0131 gibi m\u00fc\u015frikleri yok etmek i\u00e7in onlarla birlikte -ya da onlars\u0131z- sava\u015fs\u0131nlar diye melekler indirebilirdi.<\/p>\n

Ancak sorun zafer de\u011fildir. Sorun b\u00fct\u00fcn zaaf ve eksiklikleri, \u015fehvet ve istekleri, cahiliyye ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131yla be\u015feriyetin \u00f6nderli\u011fini eline almaya haz\u0131rlanan m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin e\u011fitilmesiydi. Be\u015feriyete \u00f6nderlik, \u00f6nder olacaklar\u0131n \u00fcst\u00fcn bir \u015fekilde haz\u0131rlanmalar\u0131n\u0131 gerektiren \u00f6nemli bir g\u00f6revdir. \u00d6ncelikle, ahl\u00e2k g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli hakk \u00fczere bulundurmay\u0131, zorluklara sabretmeyi, insan nefsindeki zaaf ve g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131 bilmeyi, hata noktalar\u0131ndan ve sap\u0131kl\u0131k kaynaklar\u0131ndan ve bunlar\u0131n tedavi y\u00f6ntemlerinden haberdar olmay\u0131 gerektirir. Sonra \u015fiddette oldu\u011fu gibi bollukta, o g\u00fcn kahredici ve ac\u0131 gelen bolluktan sonraki \u015fiddette de sabretmeyi gerektirir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bununla m\u00fcsl\u00fcman cemaati, yery\u00fcz\u00fcndeki varl\u0131k sebepleri k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 o korkun\u00e7 ve me\u015fakkatli role haz\u0131rlamak i\u00e7in e\u011fitiyordu. Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah, \u015fu geni\u015f m\u00fclke halife k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 insan\u0131n nasibine bu me\u015fakkatleri de eklemeyi dilemi\u015ftir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti \u00f6nderli\u011fe haz\u0131rlamaya ili\u015fkin takdiri, de\u011fi\u015fik ara\u00e7lar ve sebepler, farkl\u0131 ko\u015ful ve olgularla kendi yoluna devam etmektedir. Bazen m\u00fcsl\u00fcman kitlenin kesin zafer elde etmesi; b\u00f6yle umutlanmalar\u0131, ilahi yard\u0131m\u0131n g\u00f6lgesinde kendilerine olan g\u00fcvenlerinin artmas\u0131, zaferin tad\u0131n\u0131 denemeleri, onun sarho\u015flu\u011funa sabretmeleri, \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k, kibir ve gururu yenme g\u00fc\u00e7lerini \u00f6l\u00e7meleri ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle Allah’a \u015f\u00fckretmeleri, bazan da, Allah’a s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131, \u015fahs\u00ee g\u00fc\u00e7lerinin ger\u00e7e\u011fini alg\u0131lad\u0131klar\u0131 ve Allah’\u0131n metodundan en ufak bir sapman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 eksikli\u011fi \u00f6\u011frendikleri yenilgi, h\u00fcz\u00fcn ve zorluk \u015feklinde yoluna devam etmektedir. Bu \u015fekilde yenilginin ac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 denemelerine ra\u011fmen, ar\u0131 ger\u00e7e\u011fe sahip olmalar\u0131, i\u00e7lerindeki zaaf ve eksiklik noktalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeleri, \u015fehvetin etkiledi\u011fi ye’sleri belirlemeleri, ayaklar\u0131n kayd\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131 ve b\u00f6ylece gelecek harekette b\u00fct\u00fcn bu olumsuzluklardan kurtulmalar\u0131 ile bat\u0131la kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarlar. Allah’\u0131n takdiri, hi\u00e7bir de\u011fi\u015fikli\u011fe ve s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya u\u011framadan zafer ve yenilgiden dersler \u00e7\u0131kararak Allah’\u0131n kanununa uygun olarak yoluna devam eder.<\/p>\n

Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, \u015fu ayetlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi Kur’an’\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u00fcsl\u00fcman kitle i\u00e7in biriktirdi\u011fi Uhud sava\u015f\u0131ndan elde edilen sonu\u00e7lar\u0131n bir y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131r. Ku\u015fkusuz bunlar, her zamanki m\u00fcsl\u00fcman cemaat ve m\u00fcsl\u00fcman nesiller i\u00e7in yararlan\u0131lacak birikimlerdir.<\/p>\n

Daha sonra surenin ak\u0131\u015f\u0131, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin b\u00fcy\u00fck ger\u00e7eklerini yerle\u015ftirmek, m\u00fcsl\u00fcman cemaati bu ger\u00e7eklerle muhatab k\u0131lmak, sava\u015fta meydana gelen olaylardan bu ger\u00e7ekler i\u00e7in bir eksen olu\u015fturmak ve b\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m toplumunu Kur’an’\u0131n e\u015fsiz metoduyla e\u011fitmek i\u00e7in bir ara\u00e7 edinmek suretiyle s\u00fcrmektedir.
\n144- Muhammed sadece bir peygamberdir. Ondan \u00f6nce daha nice peygamberler gelip ge\u00e7mi\u015ftir. \u015eimdi e\u011fer o \u00f6l\u00fcr ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrse topuklar\u0131n\u0131z \u00fczerinde geri mi d\u00f6neceksiniz? Kim iki topu\u011fu \u00fczerinde geri d\u00f6nerse bilsin ki, Allah’a hi\u00e7bir zarar vermez. Allah \u015f\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirecektir.<\/p>\n

145- Allah’\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7 kimsenin \u00f6lmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. O s\u00fcresi belirli bir yaz\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kim d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isterse ona ondan veririz. Kim ahiret sevab\u0131n\u0131 isterse ona da ondan veririz. Biz \u015f\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirece\u011fiz.<\/strong><\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmdeki ilk ayet, Uhud sava\u015f\u0131nda meydana gelen belli bir olaya i\u015faret etmektedir. Ok\u00e7ular, da\u011fdaki mevzilerini terk ettiklerinde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sava\u015f konumlar\u0131nda a\u00e7\u0131kl\u0131k belirmi\u015fti. Bunun \u00fczerine m\u00fc\u015frikler oradan bindirmi\u015f m\u00fcsl\u00fcmanlarla sava\u015fa tutu\u015fmu\u015flard\u0131. Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) di\u015fi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcz\u00fc yaralanm\u0131\u015f ve yaras\u0131ndan durmadan kan akm\u0131\u015ft\u0131. Her\u015fey birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00f6ylesine da\u011f\u0131lm\u0131\u015flard\u0131 ki, kimse di\u011ferinin nerede oldu\u011funu bilmiyordu… Bu arada birisi “Muhammed \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” diye ba\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu ses, m\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinde korkun\u00e7 bir etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Bir\u00e7o\u011fu Medine’ye geri d\u00f6nmeye, yenilerek da\u011fa \u00e7\u0131kmaya ve b\u00fcy\u00fck bir \u00fcmitsizlikle sava\u015f\u0131 b\u0131rakmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u015eayet Resulullah, beraberindeki az say\u0131daki adamla dayanmay\u0131p m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 geri \u00e7a\u011f\u0131rmasayd\u0131 ve y\u00fcce Allah kalplerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmasayd\u0131 ve de daha sonra a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 gibi \u00fczerlerine uyuklama, g\u00fcven ve emniyet duygusunu indirmeseydi tamamen da\u011f\u0131l\u0131p mahvolacaklard\u0131.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim; \u0130sl\u00e2m ordusunun dikkatlerini bu derece da\u011f\u0131tan bu olay\u0131, direktifleri i\u00e7in bir temel, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ger\u00e7eklerini yerle\u015ftirmek i\u00e7in bir ara\u00e7, \u00f6l\u00fcm ve hayat\u0131n hakikati, iman tarihi ve m\u00fcminler kervan\u0131na ili\u015fkin canl\u0131 i\u015faretler i\u00e7in bir eksen k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

“Muhammed sadece bir peygamberdir. Ondan \u00f6nce nice peygamberler gelip ge\u00e7mi\u015ftir. \u015eimdi e\u011fer O, \u00f6l\u00fcr veya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrse siz topuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde geri mi d\u00f6neceksiniz? Kim iki topu\u011fu \u00fczerinde geri d\u00f6nerse bilsin ki Allah’a hi\u00e7bir zarar veremez. Allah \u015f\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirecektir.”<\/p>\n

HZ. PEYGAMBER<\/p>\n

Ku\u015fkusuz Muhammed ancak bir peygamberdir. Ondan \u00f6nce de peygamberler gelmi\u015f ve \u00f6lm\u00fc\u015flerdir. Kendisinden \u00f6nceki peygamberler gibi O da \u00f6lecektir. Bu, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak basit bir ger\u00e7ektir. \u00d6yleyse sava\u015fta bu ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131nca unutulmu\u015f olmas\u0131n\u0131n sebebi neydi?<\/p>\n

Muhammed (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) Allah taraf\u0131ndan, y\u00fcce Kel\u00e2m’\u0131 tebli\u011f etmek i\u00e7in gelmi\u015f bir el\u00e7idir. Ku\u015fkusuz b\u00e2ki ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz olan sadece Allah’t\u0131r: Ayn\u0131 \u015fekilde O’nun s\u00f6z\u00fc de ebed\u00ee ve \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Bu y\u00fczden, bu s\u00f6zleri tebli\u011f i\u00e7in gelen Peygamberin \u00f6lmesi ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi durumunda m\u00fcminlerin gerisin geriye d\u00f6nmeleri gerekmez. Bu da korkunun meydana getirdi\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131 sonucu fark etmedikleri temel olu\u015fturan basit bir ger\u00e7ektir. Ancak, m\u00fcminler hi\u00e7bir zaman bu temel ve basit ger\u00e7e\u011fi unutmamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n

\u0130nsanlar ge\u00e7icidir ak\u00eede ise sonsuza kadar s\u00fcrer. Tarih boyunca Allah’\u0131n hayat i\u00e7in koydu\u011fu metod, insanlara g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp uygulanm\u0131\u015f ve fakat peygamberler ile davet\u00e7ilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmu\u015ftur. Resulullah’\u0131 seven m\u00fcsl\u00fcmandan; (nitekim O’nun arkada\u015flar\u0131 insanl\u0131k tarihinin bir benzerini g\u00f6rmedi\u011fi bir tarzda O’nu severlerdi. \u00d6yle severlerdi ki, O’na bir dikenin batmamas\u0131 i\u00e7in hayatlar\u0131n\u0131 feda ederlerdi. Nitekim s\u0131rt\u0131n\u0131 O’na siper edip hareket etmeden oklara hedef,olan Ebu D\u00fccane ile d\u00fc\u015fman\u0131 O’ndan uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in birbiri ard\u0131nca teker teker \u015fehid olan dokuz ki\u015fiyi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Ku\u015fkusuz her zaman ve mek\u00e2nda O’nu b\u00f6ylesine b\u00fct\u00fcn benlikleri ve b\u00fct\u00fcn duygular\u0131yla seven olacakt\u0131r. Hatta yaln\u0131zca O’nun ismini duymakla vecde kap\u0131lanlar da olacakt\u0131r.) \u0130\u015fte Muhammed’i (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu \u015fekilde seven bir m\u00fcsl\u00fcmandan, Muhammed’in \u015fahs\u0131 ile O’nun tebli\u011f edip kendisinden sonra insanlara b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz Allah’tan gelerek O’na ula\u015fan ebedi akideyi birbirinden ay\u0131rmas\u0131 istenmektedir.<\/p>\n

Ku\u015fkusuz dava, davet\u00e7iden \u00f6nce gelir.<\/p>\n

“Muhammed sadece bir peygamberdir. O’ndan \u00f6nce nice peygamberler gelip ge\u00e7mi\u015ftir.”<\/p>\n

Peygamberimizden \u00f6nce de zaman\u0131n derinliklerine inen, tarihin k\u00f6klerine uzanan, insanl\u0131kla ba\u015flay\u0131p yolun ba\u015flang\u0131c\u0131nda insanl\u0131\u011fa hidayet ve bar\u0131\u015f ile yol g\u00f6steren bu davay\u0131 ta\u015f\u0131yan peygamberler gelmi\u015ftir.<\/p>\n

Dava, davet\u00e7iden daha b\u00fcy\u00fck ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. Davet\u00e7iler gelip giderler ancak dava nesiller ve as\u0131rlar boyu s\u00fcrer. Davaya tabi olanlar, Resullerin getirdi\u011fi ilk kayna\u011fa ba\u011fl\u0131 kalacaklard\u0131r. Ve m\u00fcminler Bak\u00ee olan y\u00fcce Allah’a y\u00f6nelecektir. O halde y\u00fcce Allah diri ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz iken m\u00fcminlerden birinin geri d\u00f6n\u00fcp Allah’\u0131n hidayetinden irtidat etmesi ho\u015f kar\u015f\u0131lanamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte, bu \u00eemal\u0131 sorunun, bu tehdidin ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n sebebi \u015fudur:<\/p>\n

“…\u015eimdi e\u011fer O, \u00f6l\u00fcr veya \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrse siz topuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde geri mi d\u00f6neceksiniz? Kim iki topu\u011fu \u00fczerinde geri d\u00f6nerse Allah’a hi\u00e7 bir zarar veremez. Allah \u015f\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirecektir.”<\/p>\n

\u0130fadede irtid\u00e2t\u0131n canl\u0131 bir tablosu yer almaktad\u0131r; “…topuklar\u0131n\u0131z\u0131n \u00fczerinde geri mi d\u00f6neceksiniz!” “… Kim iki topu\u011fu \u00fczerinde geriye d\u00f6nerse…” Geriye d\u00f6nmedeki alg\u0131lanan bu hareket, akideden irtidat etme olay\u0131n\u0131, seyredilen bir manzara gibi somutla\u015ft\u0131r\u0131yor. Burada kasdedilen, sava\u015ftaki yenilgiden kaynaklanan duygusal irtidat de\u011fildir. Aksine, “Muhammed \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” diye birinin ba\u011f\u0131rmas\u0131ndan sonra meydana gelen ruhsal irtidatt\u0131r s\u00f6z konusu edilen… \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu s\u00f6ylentiden sonra baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar; m\u00fc\u015friklerle sava\u015fman\u0131n yarars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6lmesiyle bu dinin i\u015finin bitti\u011fine ve m\u00fc\u015friklere kar\u015f\u0131 cihad\u0131n sona erdi\u011fine inanmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. \u0130fadenin somutla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ruhsal hareket budur. Sava\u015fta \u00f6k\u00e7eleri \u00fczerinde d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7malar\u0131 gibi dinden d\u00f6nmelerini de kapsayan bir olayd\u0131r. \u0130\u015fte, Nadir b. Enes (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) “Muhammed \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc” deyip sava\u015ftan ellerini \u00e7ekenleri g\u00f6r\u00fcnce “O’ndan sonra ya\u015fay\u0131p da ne yapacaks\u0131n\u0131z. Kalk\u0131n Resulullah’\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc u\u011furda siz de \u00f6l\u00fcn” diyerek sak\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 da buydu.<\/p>\n

“…Kim iki topu\u011fu \u00fczerinde geriye d\u00f6nerse, Allah’a hi\u00e7bir zarar veremez.<\/p>\n

Zararl\u0131 \u00e7\u0131kacak olan, kendisine eziyet edip yoldan sapand\u0131r. Onun geri d\u00f6nmesi Allah a hi\u00e7bir zarar dokundurmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah; \u0130nsanlara ve onlar\u0131n iman\u0131na muhta\u00e7 de\u011fildir. Ancak y\u00fcce Allah, kullar\u0131na ac\u0131mas\u0131 ve onlar\u0131n mutlulu\u011fu ve iyili\u011fi dolay\u0131s\u0131yle bu metodu koymu\u015ftur. Bu metoddan ayr\u0131lan her sap\u0131k, kendi nefsi ve \u00e7evresinden bir bedbahtl\u0131k ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015fmak suretiyle cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekecektir. Ayr\u0131ca hayat d\u00fczeni ile ahl\u00e2k tamamen bozulur ve b\u00fct\u00fcn i\u015fler aksar. Neticede insanlar; g\u00f6lgesinde hayat ve ruhlar\u0131n\u0131n istikamet buldu\u011fu, hem f\u0131tratlar\u0131 hem de i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 evrenle bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famak i\u00e7in bir ortam bulduklar\u0131 bu biricik metoddan sapman\u0131n cezas\u0131n\u0131 tadarlar.<\/p>\n

“…Allah, \u015f\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirecektir.”<\/p>\n

Onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n kullar\u0131na bu sistemi ba\u011f\u0131\u015flamakla verdi\u011fi nimetin de\u011ferini bilirler. Bu y\u00fczden hem sisteme uymak, hem de Allah’a hamd etmekle \u015f\u00fck\u00fcrlerini yerine getirirler. Bu sisteme uymak suretiyle mutlu bir hayat s\u00fcrd\u00fcrmeleri de \u015f\u00fck\u00fcrlerine g\u00fczel bir kar\u015f\u0131l\u0131k olmaktad\u0131r. Daha sonra y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine ahirette verece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131kla ya\u015fayacaklar ve mutluluklar\u0131 daha b\u00fcy\u00fck ve kal\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

Sanki y\u00fcce Allah, bu olay ve bu ayetle, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aralar\u0131nda ya\u015fayan peygamberlerin ki\u015fili\u011fine olan \u015fiddetli ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kesmek istemi\u015ftir. Devamla, Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ilk defa ortaya \u00e7\u0131karmad\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca kendisinden \u00f6nceki el\u00e7ilerin insanlar\u0131 kana kana i\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 gibi O’nu da g\u00f6stermi\u015ftir. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah insanlar\u0131, f\u0131\u015fk\u0131ran as\u0131l kayna\u011fa do\u011frudan ba\u011flamak istemi\u015ftir.<\/p>\n

Sanki y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n elinden tutup onlar\u0131 Muhammed’in ba\u011flamad\u0131\u011f\u0131, sadece insanlar\u0131n elini tutu\u015fturup onlar\u0131 birlikte sar\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kopmaz bir kulpa do\u011frudan ula\u015ft\u0131rmay\u0131 dilemi\u015ftir.<\/p>\n

Sanki y\u00fcce Allah Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) \u00f6lmesi ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle \u00fczerlerinden kalkmayacak olan sorumluluklar\u0131n\u0131 do\u011frudan alg\u0131lamalar\u0131 i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0130sl\u00e2m ile olan ili\u015fkilerini ve Allah ile olan s\u00f6zle\u015fmelerini direkt bir duruma getirmeyi ve Allah’\u0131n \u00f6n\u00fcnde yapt\u0131klar\u0131 bu s\u00f6zle\u015fmenin sorumlulu\u011funu arac\u0131s\u0131z duymalar\u0131n\u0131 dilemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’a biat etmi\u015flerdir. Dolay\u0131s\u0131yla Allah’\u0131n huzurunda sorumlu olacaklard\u0131r.<\/p>\n

Sanki y\u00fcce Allah, meydana geldi\u011finde g\u00fc\u00e7lerini a\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi halde, m\u00fcsl\u00fcman kitleyi bu b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131ya haz\u0131rlamakta ve b\u00f6ylece deh\u015fet ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k kendilerini sarmadan, onlar\u0131 al\u0131\u015ft\u0131rmak ve sadece kendisine ve kal\u0131c\u0131 davas\u0131na ba\u011flamak istemektedir.<\/p>\n

Nitekim, b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131 meydana gelince deh\u015fet ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde kalakalm\u0131\u015flard\u0131. Hatta \u00d6mer (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 \u00e7ekmi\u015f, onunla “Muhammed \u00f6ld\u00fc” diyeni tehdit etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Kalbi, arkada\u015f\u0131 Resulullah’a ve Allah’\u0131n O’nun hakk\u0131ndaki kaderini alg\u0131lamaya sa\u011flam bir ba\u011fla ba\u011fl\u0131 bulunan Ebu Bekir’den (Allah O’ndan raz\u0131 olsun) ba\u015fkas\u0131 sebat edememi\u015fti. Nitekim Ebu Bekir bu ayeti hat\u0131rlay\u0131p, deh\u015fete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u015fa\u015fk\u0131nlara hat\u0131rlat\u0131nca onlar bu ilahi \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 ilk defa i\u015fitmi\u015f gibi tevbe edip geri d\u00f6nm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n

Daha sonra Kur’an-\u0131 Kerim’in ak\u0131\u015f\u0131; insan nefsinin derinliklerinde gizlenen \u00f6l\u00fcm korkusuna uyar\u0131c\u0131 bir \u015fekilde de\u011finmekte; \u00d6l\u00fcm ve hayat hakk\u0131ndaki kal\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleri dile getirmektedir. Ayr\u0131ca hayat ve \u00f6l\u00fcmd\u00e9n sonra Allah’\u0131n kullar\u0131n\u0131 denemesi ve cezaya ili\u015fkin hikmet ve takdirini a\u00e7\u0131klamas\u0131 suretiyle bu korkuyu gidermektedir.<\/p>\n

“Allah’\u0131n izni olmadan hi\u00e7 kimsenin \u00f6lmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. O s\u00fcresi belirli bir yaz\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kim d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isterse ona ondan veririz. Kimde ahiret sevab\u0131n\u0131 isterse ona da ondan veririz. Biz \u015f\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirece\u011fiz.”<\/p>\n

Ku\u015fkusuz her nefsin belirlenen s\u00fcreye kadar yaz\u0131lm\u0131\u015f bir eceli vard\u0131r. Bu belirlenen s\u00fcre dolmadan herhangi bir ki\u015finin \u00f6lmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tela\u015f, h\u0131rs, sava\u015fa kat\u0131lmama ve korku bu s\u00fcreyi uzatmad\u0131\u011f\u0131 .gibi cesaret, diren\u00e7, \u00f6ne at\u0131lma ve s\u00f6z\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalma da \u00f6mr\u00fc k\u0131saltmaz. O halde korkakl\u0131\u011fa gerek yoktur. Korkudan g\u00f6zleri kaymas\u0131n korkaklar\u0131n. S\u00fcre belirlenmi\u015ftir, birg\u00fcn k\u0131salt\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi art\u0131r\u0131lamaz da.<\/p>\n

Bununla, ecel ger\u00e7e\u011fi insan ruhunda yer etmektedir. Art\u0131k insan onunla u\u011fra\u015fmay\u0131 bir tarafa b\u0131rak\u0131p hesaba katmamakta ve iman\u0131n gere\u011fi olan sorumluluk ve g\u00f6revlerini hakk\u0131yla yerine getirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bununla korku ve deh\u015fetin do\u011furdu\u011fu \u00fcrkekli\u011fi \u00fczerinden att\u0131\u011f\u0131 gibi cimrilik ve ihtiras\u0131n boyunduru\u011fundan da kurtulur. Bu sayede insan, sab\u0131r g\u00fcven ve tek ba\u015f\u0131na ecele egemen olan Allah’a dayanmakla, yolun b\u00fct\u00fcn sorumluluk ve g\u00f6revlerini yerine getirerek yoluna devam eder.<\/p>\n

Daha sonra ayet-i kerime, hakk\u0131nda kesin h\u00fck\u00fcm verilen bu sorunu \u00e7\u00f6zd\u00fckten sonra nefse d\u00f6n\u00fcyor. \u00d6m\u00fcr, \u00f6nceden yaz\u0131lm\u0131\u015f ve ecel belirlenmi\u015f oldu\u011funa g\u00f6re, nefis yar\u0131n i\u00e7in ne haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na ve ne istedi\u011fine baks\u0131n. \u0130man\u0131n gere\u011fi sorumluluklardan geri kalmay\u0131, b\u00fct\u00fcn ilgisini yery\u00fcz\u00fcyle s\u0131n\u0131rland\u0131rmay\u0131 ve sadece \u015fu d\u00fcnya i\u00e7in ya\u015famay\u0131 m\u0131; yoksa, \u00f6m\u00fcr ve hayata ili\u015fkin bu bilgi ve ihtimam\u0131n\u0131 dengelemekle beraber, y\u00fcce bir ufukla y\u00fcksek ilgilere ve bu hayattan daha b\u00fcy\u00fck bir hayata m\u0131 y\u00fckselmek istiyor. Ona baks\u0131n nefis.<\/p>\n

“… Kim d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 isterse kendisine ondan veririz. Kim de ahiret sevab\u0131n\u0131 isterse ona da ondan veririz.”<\/p>\n

\u00d6m\u00fcr ve ecelle k\u0131yaslan\u0131nca sonu\u00e7lar\u0131 bir olsa da bu hayatla \u015fu hayat aras\u0131nda, bu ilgiyle \u015fu ilgi aras\u0131nda ne kadar fark vard\u0131r. Sadece bu d\u00fcnya i\u00e7in ya\u015fayan ve yaln\u0131zca bu d\u00fcnya nimetlerini isteyen, b\u00f6ceklerin, vah\u015filerin ve hayvanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 ya\u015far. Sonra da yaz\u0131lm\u0131\u015f eceliyle belirlenen zamanda \u00f6l\u00fcp gider. Fakat, di\u011fer ufka y\u00fckselen ise, Allah’\u0131n onurland\u0131r\u0131p halife k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu konumuyla farkl\u0131 bir stat\u00fc bah\u015fetti\u011fi “insan”\u0131n hayat\u0131n\u0131 ya\u015far. O da yaz\u0131lm\u0131\u015f eceliyle belirlenen zamanda \u00f6l\u00fcr. “Allah’\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7 kimsenin \u00f6lmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. O, s\u00fcresi belirli bir yaz\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

“…\u015e\u00fckredenleri \u00f6d\u00fcllendirece\u011fiz.”<\/p>\n

Bu \u00f6d\u00fcl, insana yap\u0131lan ilah\u00ee ba\u011f\u0131\u015f nimetini alg\u0131lay\u0131p hayvansal derecelerin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kan ve y\u00fcce Allah’\u0131n bu nimetine kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmekle iman\u0131n sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirenleredir.<\/p>\n

B\u00f6ylece Kur’an-\u0131 Kerim, \u00f6l\u00fcm ve hayat\u0131n niteliklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Hayvanlar\u0131n ve insanlar\u0131n ya\u015fama gayelerini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Baz\u0131 insanlar\u0131n, hayvanlar gibi hayat s\u00fcrme gayelerinin oldu\u011funu, baz\u0131 insanlar\u0131n da y\u00fcce gayeler i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ediyor. B\u00f6ylece nefsi, \u00f6l\u00fcm ve hayata ili\u015fkin hi\u00e7bir \u015feye mal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na vard\u0131r\u0131p onu \u00f6l\u00fcm korkusundan ve sorumluluk tela\u015f\u0131yla u\u011fra\u015fmaktan vazge\u00e7iriyor. Neticede de insan, se\u00e7ebildi\u011fi ve kendi g\u00fcc\u00fc dahilinde daha faydal\u0131 \u015feylerle u\u011fra\u015fm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Art\u0131k ya d\u00fcnyay\u0131 ya da ahireti se\u00e7ecektir. Ku\u015fkusuz se\u00e7ti\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da y\u00fcce Allah’\u0131n kat\u0131nda bulacakt\u0131r.<\/p>\n

Daha sonra y\u00fcce Allah, m\u00fcsl\u00fcmanlara, kendilerinden \u00f6nce zaman\u0131n derinliklerine k\u00f6k salm\u0131\u015f ve yolun uzunlu\u011fu boyunca s\u0131ralan\u0131p hareket eden ve imanlar\u0131nda sad\u0131k olup peygamberleriyle sava\u015fa \u00e7\u0131kan m\u00fcmin karde\u015flerinden \u00f6rnekler veriyor. Ki onlar imtihan kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmay\u0131p \u00f6l\u00fcme gittikleri bu makamda, cihad makam\u0131nda imandan kaynaklanan edep tavr\u0131n\u0131 tak\u0131nm\u0131\u015flar ve Rabblerinden ba\u011f\u0131\u015flanma dilemi\u015flerdir. \u0130\u015flerinde “a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k” g\u00f6rd\u00fcklerinde hatalar\u0131n\u0131 itiraf etmekten ve k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 Rabblerinden dayanma g\u00fcc\u00fc ve zafer dilemekten ka\u00e7\u0131nmayan, b\u00f6ylece duadaki iyi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve cihad alan\u0131ndaki iyi durumlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak d\u00fcnya ve ahiret sevab\u0131n\u0131 hak eden ve y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara \u00f6rnek verdi\u011fi bir konuma gelen iman kervan\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6steriyor:<\/p>\n

“Nice peygamberler var ki \u00e7ok say\u0131da taraftar\u0131 kendisi ile birlikte sava\u015ft\u0131. Bunlar Allah yolunda ba\u015flar\u0131na gelenlerden dolay\u0131 y\u0131lmad\u0131lar, gev\u015femediler, boyun e\u011fmediler. Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever.”<\/p>\n

“Onlar sadece `Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdaki ay\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. Ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 kayd\u0131rma ve k\u00e2firler kar\u015f\u0131s\u0131nda bize yard\u0131m et’ demi\u015flerdir.”<\/p>\n

“Allah da onlara hem d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131 hem de ahiret m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131n en g\u00fczelini verdi. Allah iyi i\u015fler yapanlar\u0131 sever.”<\/p>\n

UHUD’DAK\u0130 YEN\u0130LG\u0130<\/p>\n

“Uhud” yenilgisi, zay\u0131f ve az\u0131nl\u0131k olduklar\u0131 halde y\u00fcce Allah’\u0131n Bedir’de kendilerine yard\u0131m etti\u011fi ve her durumda zaferin kendileri i\u00e7in evrensel bir yasaym\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ruhlar\u0131nda yer etti\u011fi m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk yenilgiydi. Bu y\u00fczden, Uhud \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda beklenmedik bir s\u0131nav vermi\u015flerdi.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’de bu olaydan \u00e7ok\u00e7a s\u00f6zedilmesinin sebebi; ruhlar\u0131n\u0131 e\u011fitmek, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini do\u011frultmak ve onlar\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in bazen teselli ederek, bazan ho\u015fnutsuzluk g\u00f6stererek, bazen h\u00fck\u00fcmler yerle\u015ftirerek, bazen de \u00f6rnek vererek her f\u0131rsatta m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n elinden tutarak devam etmesi olsa gerek. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u00f6nlerindeki yol uzun, kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 deneyler yorucu, \u00fczerlerindeki sorumluluk son derece a\u011f\u0131r ve \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00f6rev olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Burada verilen \u00f6rnek, genel bir \u00f6rnektir. Peygamber ve topluluk s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Sadece iman kervan\u0131na ba\u011flanmalar\u0131, m\u00fcminlerin tavr\u0131n\u0131 bilmeleri, buradaki imtihan olay\u0131n\u0131 her davet ve din i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fey olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri, duygular\u0131nda m\u00fcminlere yak\u0131nl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncesini, g\u00f6n\u00fcllerinde akidenin tekli\u011fini ve kendilerinin b\u00fcy\u00fck iman ordusunda bir b\u00f6l\u00fck konumunda olduklar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek i\u00e7in onlar\u0131 kendilerinden \u00f6nceki peygambere uyanlara ba\u011flamak amac\u0131 g\u00fcd\u00fclmektedir.<\/p>\n

“Nice peygamber var ki, \u00e7ok say\u0131da taraftar\u0131 kendisi ile birlikte sava\u015ft\u0131. Bunlar Allah yolunda ba\u015flar\u0131na gelenlerden dolay\u0131 y\u0131lmad\u0131lar, gev\u015femediler ve boyun e\u011fmediler.”<\/p>\n

Nice topluluklar beraberlerindeki peygamberlerle b\u00fcy\u00fck sava\u015flar verdiler. Ba\u015flar\u0131na gelen bela, h\u00fcz\u00fcn, zorluk ve i\u015fkencelerden dolay\u0131 ruhlar\u0131nda bir zaaf ve \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n s\u00fcrmesinden dolay\u0131 g\u00fc\u00e7lerinde bir eksilme s\u00f6z konusu olmad\u0131. Ne korkuya ne de d\u00fc\u015fmana teslim oldular. Akide ve din u\u011fruna sava\u015fan m\u00fcminin yapmas\u0131 gereken de budur.<\/p>\n

“…Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever.”<\/p>\n

Onlar\u0131n ruhlar\u0131 sars\u0131lmaz, g\u00fc\u00e7leri da\u011f\u0131lmaz, diren\u00e7leri gev\u015femez, boyun e\u011fmez ya da teslim olmazlar. Allah sab\u0131rl\u0131lar\u0131 sever ifadesinin derin etki ve ilhamlar\u0131 vard\u0131r. Yaray\u0131 tedavi eden, ac\u0131lar\u0131 saran, zarar ve amans\u0131z \u00e7arp\u0131\u015fmay\u0131 hafifleten bu sevgidir.<\/p>\n

Buraya kadar ayet-i kerime, o m\u00fcminlerin zorluk ve imtihan an\u0131ndaki durumlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir portresini \u00e7izdi. \u015eimdi ise, ruhlar\u0131n\u0131n ve duygular\u0131n\u0131n gizli bir tablosunu; ruhlara a\u011f\u0131r gelen, onlar\u0131 a\u015f\u0131lmaz tehlikelerle ba\u011flayan -ancak m\u00fcminlerin ruhlar\u0131n\u0131 Allah’a y\u00f6neltmekten al\u0131koymayan- tehlikeyle y\u00fcz y\u00fcze geldiklerinde Allah hakk\u0131nda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 edep tavr\u0131n\u0131n tablosunu \u00e7izmektedir. Bu m\u00fcminlerin nefisleri al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 oldu\u011fu \u00fczere ilk \u00f6nce zafer istemiyorlar. D\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 dayanma ve zaferden \u00f6nce, g\u00fcnah ve hatalar\u0131n\u0131 itiraf i\u00e7in af ve ba\u011f\u0131\u015flanma dilemektedirler.<\/p>\n

“Onlar sadece `Ey Rabbimiz, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. Ayaklar\u0131m\u0131z\u0131 kayd\u0131rma ve kafirler kar\u015f\u0131s\u0131nda bize yard\u0131m et: demi\u015flerdir.”<\/p>\n

Ne nimet ne de servet istiyorlar. Hatta sevap ve m\u00fckafat da istemiyorlar. Ne d\u00fcnya ne de ahiret sevab\u0131n\u0131 istiyorlar. Allah’\u0131n yolunda sava\u015f\u0131p sadece O’na y\u00f6nelirken Allah’a kar\u015f\u0131 son derece edepli bir tav\u0131r tak\u0131nmaktad\u0131rlar. Ondan \u00f6nce g\u00fcnahlar\u0131ndan ba\u011f\u0131\u015flanma sonra ayaklar\u0131n\u0131n kaymamas\u0131n\u0131 ve sonra da kafirlere kar\u015f\u0131 yard\u0131m beklemektedirler. Yard\u0131m\u0131 da kendileri i\u00e7in istemiyorlar. K\u00e2firlere ceza olarak k\u00fcfr\u00fcn hezimetini istiyorlar. Bu da y\u00fcce Allah’\u0131n nimetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fcmine yak\u0131\u015fan bir tav\u0131rd\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte kendileri i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey beklemeyenlere y\u00fcce Allah, kat\u0131ndan her\u015fey vermi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde ahireti isteyenlerin temenni edip \u00fcmit ettiklerini de vermi\u015ftir.<\/p>\n

“…Allah da onlara hem d\u00fcnya kazanc\u0131n\u0131, hem de ahiret m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131n en g\u00fczelini verdi.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah onlara ihsan\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. G\u00fczel bir edep tavr\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131ndan, cihad\u0131 hakk\u0131yla yerine getirdiklerinden dolay\u0131 onlara kar\u015f\u0131 sevgisini bildiriyor. Ku\u015fkusuz bu da en b\u00fcy\u00fck nimet ve en b\u00fcy\u00fck sevapt\u0131r:<\/p>\n

“…Allah iyi i\u015fler yapanlar\u0131 sever.”<\/p>\n

\u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinin b\u00fcy\u00fck ger\u00e7eklerini i\u00e7eren, m\u00fcsl\u00fcman kitlenin e\u011fitilmesi rol\u00fcn\u00fc hakk\u0131yla yerine getiren ve m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmetin her nesli i\u00e7in bu birikimleri saklayan bu b\u00f6l\u00fcm de b\u00f6ylece sona eriyor.<\/p>\n

Surenin ak\u0131\u015f\u0131; d\u00fc\u015f\u00fcnceleri do\u011frultmak, vicdanlar\u0131 e\u011fitmek, yolun kaygan noktalar\u0131ndan sak\u0131nd\u0131rmak, m\u00fcsl\u00fcman kitleyi, kendilerini ku\u015fatan hilelere ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kurdu\u011fu tuzaklara kar\u015f\u0131 uyarmak amac\u0131yla sava\u015fta meydana gelen olaylar\u0131 sunmak ve onlar\u0131 de\u011ferlendirmelerine eksen k\u0131lmak hususunda bir di\u011fer ad\u0131m atarak s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

Uhud’daki yenilgi, Medine’deki, kafir, m\u00fcnaf\u0131k ve yahudilerin \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylentiler \u00e7\u0131karmalar\u0131na bir f\u0131rsat olmu\u015ftu. Medine, hen\u00fcz b\u00fct\u00fcn\u00fcyle m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olmam\u0131\u015ft\u0131. Oradaki m\u00fcsl\u00fcmanlar “Bedir’in” i\u00e7indeki parlak zafer ve olu\u015fturdu\u011fu korku duvar\u0131yla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f son derece garip bir topluluk idiler. Ancak Uhud’da al\u0131nan bu yenilgiyle durumlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti. Pusuda bekleyen d\u00fc\u015fmanlar, kinlerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmak, zehirlerini sa\u00e7mak ve b\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n -\u00f6zellikle \u015fehid olanlar\u0131n ve a\u011f\u0131r \u015fekilde yaralananlar\u0131n- evlerinde meydana gelen fel\u00e2ket havas\u0131 i\u00e7inde hile ve desiselerini yaymak ve b\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n fikir ve saflar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in m\u00fcsait bir ortam bulmu\u015f oldular.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n y\u00f6nlendirici sunu\u015fu ile sava\u015f\u0131n g\u00f6vdesini ve en geni\u015f sahnelerini temsil eden a\u015fa\u011f\u0131daki b\u00f6l\u00fcmde, y\u00fcce Allah’\u0131n, iman edenleri kafirlere uymaktan sak\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in seslendi\u011fini, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kalbine korku sal\u0131p, kendilerine zafer verece\u011fini vaadetti\u011fini, onlara sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda vaadetti\u011fi zaferi verdi\u011fini; ancak kendilerinin \u00e7eki\u015fmeleri ve Resulullah’\u0131n (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) emrine muhalefet etmeleri y\u00fcz\u00fcnden bu zaferi kaybettiklerini hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha sonra, sava\u015f sahnesi, heriki y\u00f6n\u00fcyle, canl\u0131l\u0131k ve hareket f\u0131\u015fk\u0131ran bir tarzda sunuluyor. Yenilgi ve korkunun ard\u0131ndan gelen, Allah hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fc zan besleyen m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n kalbini kemiren \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve hasret ile m\u00fcminlerin kalplerine indirilen g\u00fcven s\u00f6z konusu edilmektedir. B\u00f6ylece bir taraftan, kullar\u0131n ecellerine ili\u015fkin ilahi takdirin hakikatinin yerle\u015ftirilmesiyle birlikte, olaylar\u0131n bu \u015fekilde s\u00fcr\u00fcp gitmesinin ard\u0131ndaki gizli hikmet ve latif plan da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor. Surenin ak\u0131\u015f\u0131, bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonunda m\u00fcminleri; kafirlerin \u00f6l\u00fcm ve \u015fehadet konusunda yayd\u0131klar\u0131 sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelerden sak\u0131nd\u0131rmakta ve onlar\u0131 \u00f6lme ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclme \u015feklinde olsun, insanlar\u0131n sonu\u00e7ta g\u00f6recekleri dirili\u015f ger\u00e7e\u011fi ile y\u00fczy\u00fcze getirmekte ve her ne suretle olursa olsun mutlaka Allah’a d\u00f6neceklerini bildirmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

95- De ki; Allah do\u011fru s\u00f6yledi. Buna g\u00f6re \u0130brahim’in dosdo\u011fru dinine uyunuz. O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.’ 96- \u0130nsanlar i\u00e7in kurulan ilk ev Mekke’deki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar i\u00e7in bereket ve hidayet kayna\u011f\u0131 olan (K\u00e2be)dir. 97- Orada apa\u00e7\u0131k deliller ve \u0130brahim’in makam\u0131 vard\u0131r. Kim oraya girerse g\u00fcvenli\u011fe erer. O na yol bulabilenlerin K\u00e2be’ye haccetmesi Allah’\u0131n, insanlar \u00fczerinde hakk\u0131d\u0131r. Kim …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[346,1596,1583,1597,299,1702,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2693","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-al-i-imran","tag-fizilalil-kuran-tefsiri-2","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-meryem-suresi","tag-meryem-suresinin-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2693"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2693\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}