{"id":2703,"date":"2014-06-08T10:22:07","date_gmt":"2014-06-08T07:22:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2703"},"modified":"2014-06-08T10:18:45","modified_gmt":"2014-06-08T07:18:45","slug":"bakara-suresinin-1-80-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/bakara-suresinin-1-80-ayet-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Bakara Suresi’nin 1-80. Ayet Tefsiri \u2013 Fizilal’il Kur’an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"

1- Elif L\u00e2m-Mim<\/strong><\/p>\n

Bu sure birbirinden kopuk \u00fc\u00e7 harfle ba\u015fl\u0131yor:<\/p>\n

Bu harflerin arkas\u0131ndan, “Do\u011fru oldu\u011funda \u015f\u00fcphe olmayan bu kitap takva sahipleri i\u00e7in hidayet kayna\u011f\u0131d\u0131r.” ayeti ile Allah’\u0131n kitab\u0131ndan s\u00f6z ediyor.<\/p>\n

Kur’an’\u0131n baz\u0131 sureleri birbirinden kopuk bu t\u00fcr harflerle ba\u015flar. Bu harflerin de\u011fi\u015fik \u015fekilde yorumlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim benimsedi\u011fimiz yoruma g\u00f6re: “Birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bu harflerden anla\u015f\u0131lan mesaj \u015fudur: Kur’an, bu t\u00fcr harflerden olu\u015fmu\u015ftur. Bu harfler ona inanmayan muhalif Araplar taraf\u0131ndan da bilinip kullan\u0131l\u0131yordu. Fakat buna ra\u011fmen bu ~kitap; Araplar\u0131n ayn\u0131 harfleri kullanarak benzerini meydana getiremeyecekleri mucizevi bir kitapt\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim bu Araplardan, meydan okuyucu bir \u00fcslupla \u015funu istedi: “Madem ki “bunu Muhammed uyurdu” diyorsunuz, o halde onun bir benzerini de siz uydurun. Bunu yapamazs\u0131n\u0131z, haydi onun on suresinin benzerini yaz\u0131n. Bunu da m\u0131 ba\u015faramad\u0131n\u0131z. O halde Allah’tan ba\u015fka t\u00fcm yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 da \u00e7a\u011f\u0131rarak onun sadece tek bir suresinin bir benzerini getirin.” Bu meydan okuyu\u015fa kar\u015f\u0131 Araplardan bir cevap \u00e7\u0131kmad\u0131, susup kald\u0131lar.<\/p>\n

Bu aciz b\u0131rakma realitesi, sadece Kur’an ile ilgili de\u011fil, y\u00fcce Allah’\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu her \u015fey hakk\u0131nda aynen s\u00f6zkonusudur. Bu durum, her \u015feyde y\u00fcce Allah’\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile insanlar\u0131n yap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki -ba\u011fda\u015fma kabul etmez fark\u0131 g\u00f6sterir. D\u00fc\u015f\u00fcnelim ki, bu yery\u00fcz\u00fc k\u00fctlesi, nitelikleri bilinen bir tak\u0131m elementlerden olu\u015fmu\u015fdur. \u0130nsan bu elementleri ele al\u0131nca onlardan yapsa yapsa ya bir tu\u011fla ya bir kerpi\u00e7 ya bir tabak ya bir s\u00fctun ya bir heykel ya da duyarl\u0131l\u0131k ve karma\u015f\u0131kl\u0131k d\u00fczeyi ne olursa olsun bir teknik ayg\u0131t yapabilir.<\/p>\n

Oysa yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 do\u011frudan do\u011fruya yaratan Allah bu elementlerden, k\u0131m\u0131ldayan, hareket eden canl\u0131y\u0131 meydana getiriyor. Bu canl\u0131, insanlar\u0131 aciz b\u0131rakan il\u00e2h\u00ee bir s\u0131rr\u0131, yani canl\u0131l\u0131k s\u0131rr\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. \u00d6yle bir s\u0131r ki, insan bunu ne yapabiliyor ve ne de i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavray\u0131p onu \u00e7\u00f6zebiliyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte Kur’an da b\u00f6yledir. Kelime ve harfler… \u0130nsan bunlardan d\u00fczyaz\u0131 ve \u015fiir \u00fcretebilir. Oysa Allah onlardan Kur’an, Furkan meydana getiriyor. Bu harf ve kelimelerden meydana gelen Allah’\u0131n sanat\u0131 ile kulun sanat\u0131 aras\u0131ndaki fark, bir yandan k\u0131m\u0131ldayan ruh ile \u00f6l\u00fc v\u00fccud aras\u0131ndaki ve \u00f6b\u00fcr yandan hayat\u0131n \u00f6z\u00fc ile onun kuru kal\u0131b\u0131 aras\u0131ndaki fark gibidir.<\/p>\n

“Do\u011fru oldu\u011fu \u015f\u00fcphesiz olan bu kitap”<\/p>\n

O’nun do\u011frulu\u011fundan nas\u0131l \u015f\u00fcphe edebilir, nas\u0131l ku\u015fku duyulabilir ki, O’nun do\u011frulu\u011funun ve ger\u00e7ekli\u011finin kesin delili, bu surenin ba\u015flang\u0131c\u0131nda gizlidir. Araplar\u0131n onun benzerini ortaya koyamamalar\u0131n\u0131n yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 acizlikten bellidir. Oysa bu kitap, onlar\u0131n aralar\u0131nda kulland\u0131klar\u0131 ve ana dillerinden bildikleri harflerden olu\u015fmu\u015ftur.
\n2- Do\u011fru oldu\u011fu ku\u015fkusuz olan bu kitap, takva sahipleri i\u00e7in hidayet kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Hidayet; bu kitab\u0131n \u00f6z\u00fc, hidayet; bu kitab\u0131n karakteristi\u011fi, hidayet; bu kitab\u0131n yap\u0131s\u0131, hidayet; bu kitab\u0131n mahiyeti. Fakat kimin i\u00e7in? Bu kitap kimin i\u00e7in hidayet ve \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131? Kimin i\u00e7in rehber, nasihat\u00e7\u0131 ve ger\u00e7eklerin a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r? Takva sahipleri i\u00e7in elbette. Kalbe bu kitaptan yararlanma yetene\u011fi veren \u00f6zellik, takvad\u0131r. Kalbin kilitli kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7arak, bu kitab\u0131n i\u00e7eri girip oradaki rol\u00fcn\u00fc oynamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan fakt\u00f6r takvad\u0131r. Kalbi, yararl\u0131y\u0131 almaya, benimsemeye ve kabul etmeye haz\u0131rlayan niteliktir takva.<\/p>\n

Kur’an’dan hidayet bulmak isteyen kimsenin \u00f6ncelikle ona temiz ve samimi bir kalple yakla\u015fmas\u0131, sonra da bu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 korkan ve \u00e7ekinen bir kalble s\u00fcrd\u00fcrmesi gereklidir mutlaka. Ayr\u0131ca b\u00f6yle bir kalbin sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmekten ya da sap\u0131kl\u0131k tuza\u011f\u0131na yakalanmaktan da kesinlikle sak\u0131nmas\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r. \u0130\u015fte ancak o zaman Kur’an, kendisine \u00e7ekingen, korkulu, sayg\u0131l\u0131, duyarl\u0131 ve faydalanmay\u0131 isteyen bir eda ile yakla\u015fan kalbe s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve nurlar\u0131n\u0131 aktar\u0131r. Bir g\u00fcn Hz. \u00d6mer, Ubeyy b. Kaab’a takvan\u0131n ne oldu\u011funu sordu. Ubeyy b. Kaab da kendisine “Sen hi\u00e7 dikenli bir yolda y\u00fcr\u00fcmedin mi?” diye sordu. Hz. \u00d6mer “Evet, y\u00fcr\u00fcd\u00fcm” dedi. Ubeyy b. Kaab “Peki, o durumda ne yapt\u0131n?” diye sordu. Hz. \u00d6mer “Pa\u00e7alar\u0131m\u0131 s\u0131vad\u0131m ve dikenlere tak\u0131lmamaya \u00f6zen g\u00f6sterdim” deyince Ubeyy b. Kaab “\u0130\u015fte takva budur” dedi.<\/p>\n

Evet i\u015fte takva hudur. Yani kalp duyarl\u0131\u011f\u0131, \u015fuur bilenmi\u015fli\u011fi, s\u00fcrekli korku, kesintisiz \u00e7ekingenlik ve yolun dikenlerinden uzak durma titizli\u011fi. Hayat yolunun dikenlerinden; yani arzu ve ihtiras dikenlerinin, istek ve emel dikenlerinin, korku ve vesvese dikenlerinin, bo\u015f umut ve as\u0131ls\u0131z korku (fobi) dikenlerinin ve daha bir \u00e7ok dikenlerin cirit att\u0131\u011f\u0131 yol.<\/p>\n

M\u00dcM\u0130NLER\u0130N \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/p>\n

Daha sonraki ayetlerde takva sahiplerinin nitelikleri anlat\u0131l\u0131yor. Bu nitelikler o g\u00fcn\u00fcn Medine’sinde ya\u015fayan \u00f6nc\u00fc m\u00fcminlerin oldu\u011fu kadar, bu \u00fcmmetin her d\u00f6nemindeki samimi m\u00fcminlerin de nitelikleridir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n3- Onlar g\u00f6rmediklerine inan\u0131rlar, namaz\u0131 k\u0131larlar ve kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan ba\u015fkalar\u0131na verirler.<\/strong><\/p>\n

4-Yine onlar gerek sana ve gerekse senden \u00f6nce indirilen kitaplara inan\u0131rlar ve Ahiretten hi\u00e7 ku\u015fku duymazlar.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, takva sahiplerinin ilk karakteristik \u00f6zelli\u011fi, aktif ve yap\u0131c\u0131 bir \u015fuur birli\u011fidir. Takva sahiplerinin vicdanlar\u0131nda, g\u00f6r\u00fcnmeyene (gaibe) inanmak ile farz ibadetleri yerine getirmenin, bunun yan\u0131nda peygamberlerin t\u00fcm\u00fcne inanmakla Ahiretten ku\u015fku duymaman\u0131n birli\u011fi. \u0130\u015fte \u0130sl\u00e2m inan\u00e7 sistemine \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazand\u0131ran, m\u00fcmin vicdana se\u00e7kinlik sa\u011flayan; b\u00fct\u00fcn insanlar i\u00e7in ortak bir bulu\u015fma zemini olsun, b\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa egemen olsun da kanatlar\u0131 alt\u0131nda insanlara hem d\u00fc\u015f\u00fcnceyi hem prati\u011fi hem inanc\u0131 ve hem de toplumsal d\u00fczeni i\u00e7eren eksiksiz bir hayat tarz\u0131, hem duygular\u0131 ve hem de ya\u015fama bi\u00e7imleri ile b\u00fct\u00fcnle\u015fecekleri bir ya\u015fama \u015fekli ya\u015fats\u0131n diye gelen son inan\u00e7 sistemine yak\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck budur.<\/p>\n

`Onlar ki g\u00f6rmediklerine inan\u0131rlar’<\/p>\n

Buna g\u00f6re takva sahiplerinin ruhlar\u0131 ile bu ruhlar\u0131n ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131k aleminin kayna\u011f\u0131 olan y\u00fcce g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda varolan s\u0131k\u0131 ili\u015fkiye duygusal engeller mani olamaz. Yine bu takva sahiplerinin ruhlar\u0131 ile di\u011fer fizik \u00f6tesi ger\u00e7ekler, g\u00fc\u00e7ler, enerjiler, yarat\u0131klar ve varl\u0131klar aras\u0131na duyu organlar\u0131 engel olarak giremez.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcnmeyene inanmak; insan\u0131n, sadece duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lama kapasitesi ile yetinen hayvanl\u0131k d\u00fczeyini a\u015farak insanl\u0131k mertebesine y\u00fckselmesini sa\u011flayan ilk e\u015fiktir. O insan ki, varl\u0131k aleminin, duyu organlar\u0131 ile ya da duyu organlar\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapan ayg\u0131tlar alemi ile alg\u0131layabildi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u0131n\u0131rl\u0131 kesimden \u00e7ok daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 oldu\u011funun bilincindedir.<\/p>\n

Bu bilin\u00e7, insan\u0131n t\u00fcm varl\u0131k aleminin mahiyetini, kendi \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahiyetini, bu varl\u0131k aleminin yap\u0131s\u0131nda bulunan g\u00fc\u00e7lerin mahiyetini, fizik ve fizik\u00f6tesi varl\u0131k aleminde bulunan g\u00fc\u00e7 ve pl\u00e2n ile ilgili alg\u0131lar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131 derinli\u011fine etkileyen bir d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u015famas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n\u0131 da derinli\u011fine etkilemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131layabildi\u011fi dar bir alanda ya\u015fayan biriyle, sezgisi ve basireti sayesinde kavrad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir evrende ya\u015fayan insan bir de\u011fildir. Zira basiretini kullanan bu insan, bu b\u00fcy\u00fck alemin k\u0131vr\u0131mlar\u0131nda ve derinliklerinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yank\u0131lar\u0131 ve gizli mesajlar\u0131 alg\u0131lar. Yine bu insan k\u0131sac\u0131k \u00f6mr\u00fc ve k\u0131s\u0131r \u015fuurunun yard\u0131m\u0131yla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n geni\u015f alem i\u00e7inde bir hi\u00e7 oldu\u011funu, as\u0131l evrenin ise hem zaman hem mekan bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok daha geni\u015f oldu\u011funu anlar. As\u0131l alemin g\u00f6zleriyle, duyu organlar\u0131yla alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 fizik\u00ee alem de\u011fil, gizli s\u0131rlarla, dolu fizik-\u00f6tesi alem oldu\u011funa inan\u0131r. Sadece fiziki alemle yetinen biri ile bir olur mu b\u00f6yle bir insan. Zaten g\u00f6zlerin alg\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 ve ak\u0131llar\u0131n kavrayamad\u0131\u011f\u0131 il\u00e2h\u00ee zat ger\u00e7e\u011fi i\u015fte bu fizik-\u00f6tesi alemden kaynaklan\u0131r, varl\u0131\u011f\u0131 onun varl\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylesine y\u00fcksek bir bilincin olu\u015fmas\u0131 halinde s\u0131n\u0131rl\u0131 alanl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce yetene\u011fi da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131ktan, par\u00e7alanmaktan, yarat\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki i\u015flerle u\u011fra\u015fmaktan, kavrama g\u00fcc\u00fcne sahip olmad\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerle oyalanmaktan, faydas\u0131z yerlerde bo\u015fu bo\u015funa harcanmaktan korunmu\u015f olur.<\/p>\n

Sebebine gelince, insana ba\u011f\u0131\u015flanan d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fi ona yery\u00fcz\u00fcndeki halifelik fonksiyonunu yerine getirmesi i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu demektir ki, insan d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fini kullanarak i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayat\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. O, bu hayat\u0131n problemlerini ve imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 enine-boyuna inceler, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00fcretir, bu hayat\u0131 daha geli\u015fmi\u015f ve daha g\u00fczel hale getirir. \u015eu \u015fartla ki s\u00f6zkonusu d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fc, varl\u0131k aleminin b\u00fct\u00fcn\u00fc ve bu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131 ile do\u011frudan ili\u015fkili olan ruh g\u00fcc\u00fc ile dayan\u0131\u015fma halinde olmal\u0131 ve ak\u0131llar\u0131n kavrayamayaca\u011f\u0131 gayb alemindeki me\u00e7hule, bilinmeze pay b\u0131rakmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bunun yerine g\u00fcc\u00fc yery\u00fcz\u00fc ve \u00fczerindeki pratik hayat\u0131n boyutlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olan ak\u0131lla, \u00fcstelik ilham verici ve ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 ruhla dayan\u0131\u015fma halinde olmaks\u0131z\u0131n ve ak\u0131llar\u0131n almayaca\u011f\u0131 gayb alemine pay tan\u0131maks\u0131z\u0131n fizik-\u00f6tesi alemi kavrama giri\u015fimine gelince b\u00f6yle bir giri\u015fim her \u015feyden \u00f6nce ba\u015far\u0131s\u0131z kalmaya mahk\u00fbmdur. Ayr\u0131ca yan\u0131lg\u0131ya dayal\u0131 bo\u015f bir giri\u015fimdir. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa mahkumdur; \u00c7\u00fcnk\u00fc bu alan\u0131, yani fizik-\u00f6tesi alemi g\u00f6zlemek \u00fczere yarat\u0131lmam\u0131\u015f olan bir arac\u0131 kullan\u0131yor. Bo\u015f bir giri\u015fimdir; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir alan\u0131 kavramak \u00fczere yarat\u0131lmam\u0131\u015f olan ak\u0131l enerjisini bo\u015f yere harc\u0131yor.<\/p>\n

\u0130nsan akl\u0131, \u00f6ncelikle tart\u0131\u015fmas\u0131z (bedihi) kural olan, “s\u0131n\u0131rl\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z\u0131 kavrayamayaca\u011f\u0131” ilkesini kabul edince \u00f6z mant\u0131\u011f\u0131na duyaca\u011f\u0131 sayg\u0131n\u0131n sonucu olarak kabul etmek zorunda kal\u0131r ki; s\u0131n\u0131rs\u0131z\u0131, yani mutlak ger\u00e7e\u011fi kavramas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r ve onun bilinmezi (me\u00e7hul\u00fc) idrak edememesi, bu bilinmezin, gayb\u0131n gizli alemindeki varl\u0131\u011f\u0131 ile \u00e7eli\u015fmez. Bu durumda gayb alemini kavrama fonksiyonunun akl\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka yetene\u011fe havale edilmesi gerekir ve bu konudaki bilginin, a\u00e7\u0131\u011f\u0131-gizliyi, g\u00f6r\u00fcneni-g\u00f6r\u00fcnmeyeni bilgisinin kapsam\u0131 i\u00e7inde bulunduran ve her \u015feyden haberdar olan y\u00fcce Allah’dan al\u0131nmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Akl\u0131n mant\u0131\u011f\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi anlam\u0131na gelen bu tutum, m\u00fcminler taraf\u0131ndan tam anlam\u0131 ile benimsenmi\u015ftir. Bu tutum, ayn\u0131 zamanda takva sahiplerinin ilk niteli\u011fidir.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcnmeyene (gaybe) inanmak, insan\u0131n hayvanlar alemi d\u00fczeyinin \u00fcst\u00fcne y\u00fckselmesi konusunda yol ayr\u0131m\u0131 olu\u015fturur. Fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn materyalistleri, b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n materyalistleri gibi insan\u0131, duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131klar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n onaylanmad\u0131\u011f\u0131 hayvanl\u0131k d\u00fczeyine indirmek istiyor ve bu kavrama k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne “ilericilik” ad\u0131n\u0131 veriyorlar. Oysa bu yakla\u015f\u0131m, y\u00fcce Allah’\u0131n, m\u00fcminleri i\u00e7ine d\u00fc\u015fmekten korudu\u011fu bir tersine gidi\u015ftir. Allah, m\u00fcminleri bu tersine gidi\u015ften koruyarak “g\u00f6r\u00fcnmeyene inanmak” s\u0131fat\u0131n\u0131 onlar\u0131n ay\u0131r\u0131c\u0131 niteliklerinden biri yapm\u0131\u015ft\u0131r. Say\u0131s\u0131z nimetlerine kar\u015f\u0131l\u0131k Allah’a hamdolsun. Ve yine tersine gidenler ile ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 d\u00f6nenlere yaz\u0131klar olsun!<\/p>\n

“Namaz\u0131 k\u0131larlar”<\/p>\n

Yani o takva sahipleri, ibadeti tek olan Allah’a y\u00f6neltirler ve b\u00f6ylece kullara ya da nesnelere tapma d\u00fczeyinin \u00fczerine y\u00fckselirler. Ba\u015fka bir deyimle hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan o y\u00fcce varl\u0131\u011fa y\u00f6nelirler, ba\u015flar\u0131n\u0131 kullar\u0131n \u00f6n\u00fcnde de\u011fil, Allah’\u0131n \u00f6n\u00fcnde e\u011ferler.<\/p>\n

Ger\u00e7ek anlamda Allah’a secde eden ve gece-g\u00fcnd\u00fcz Allah’a ba\u011fl\u0131 olan kalp, varl\u0131\u011f\u0131 gerekli olan (vacib-ul v\u00fccud) Allah’a sebep yolu ile ba\u011fl\u0131 oldu\u011funun bilincinde olur, yery\u00fcz\u00fcne ba\u011f\u0131ml\u0131 olmaktan, yery\u00fcz\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7inde kendini kaybetmekten daha y\u00fcce bir hayat gayesi benimser, yaratanla do\u011frudan ili\u015fkide oldu\u011fu i\u00e7in di\u011fer yarat\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda kendini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hisseder. B\u00fct\u00fcn bunlar insan vicdan\u0131 i\u00e7in g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu kadar takva ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ka\u00e7\u0131nman\u0131n da kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda ki\u015fili\u011fi e\u011fiterek onun d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, bilincine ve davran\u0131\u015flar\u0131na “il\u00e2h\u00ee”lik niteli\u011fi kazand\u0131ran son derece \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n

“Onlar kendilerine verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan ba\u015fkalar\u0131na da verirler”<\/p>\n

Onlar her \u015feyden \u00f6nce ellerinde bulunan mallar\u0131n kendileri taraf\u0131ndan kazan\u0131lm\u0131\u015f \u015feyler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine bunlar\u0131n Allah taraf\u0131ndan kendilerine ba\u011f\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ederler. Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu r\u0131z\u0131k nimetini tan\u0131maktan ve bilmekten, d\u00fc\u015fk\u00fcnlere iyilik etmenin, ayn\u0131 yarat\u0131c\u0131n\u0131n aile fertleri demek olan t\u00fcm insanlar aras\u0131nda dayan\u0131\u015fma duygusu, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 insanl\u0131k ba\u011f\u0131 ile birbirine kayna\u015fm\u0131\u015f karde\u015fler sayman\u0131n bilinci do\u011far. B\u00fct\u00fcn bu duygular\u0131n de\u011feri insan nefsini cimrilik illetinden ar\u0131nd\u0131rarak ona iyilik yapma arzusu a\u015f\u0131lamas\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu duygular sayesinde hayat, ac\u0131mas\u0131z bir k\u0131y\u0131m alan\u0131 de\u011fil, bir yard\u0131mla\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi pl\u00e2tformu olur. Yine bu duygular sayesinde g\u00fc\u00e7s\u00fczler, zavall\u0131lar ve eli darda olanlar g\u00fcvenli\u011fe kavu\u015furlar; t\u0131rnaklar, pen\u00e7eler ve az\u0131 di\u015fleri aras\u0131nda de\u011fil de; kalbler, y\u00fczler ve vicdanlar aras\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131 bilincine var\u0131rlar.<\/p>\n

“Yard\u0131m etmek (infak)” zek\u00e2t ve sadaka ile birlikte di\u011fer iyilik yapma t\u00fcrlerini de i\u00e7eren bir kavramd\u0131r. Yard\u0131m etmek, zek\u00e2t verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden daha \u00f6nce yasalla\u015fm\u0131\u015f bir \u015feriat ilkesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc “infak” kavram\u0131 zekat\u0131 da i\u00e7ine alan ve yard\u0131mla\u015fmada s\u0131n\u0131r koymayan daha geni\u015f bir kavramd\u0131r. Nitekim Fat\u0131ma binti Kays’\u0131n bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber efendimiz \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Malda zek\u00e2t\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda daha ba\u015fka haklar vard\u0131r.”(Tirmizi)<\/p>\n

Zek\u00e2t\u0131n farz olu\u015fundan daha \u00f6nce s\u00f6ylenmi\u015f olan bu hadisin temel amac\u0131, yard\u0131m etme ilkesinin geni\u015f kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamakt\u0131r.<\/p>\n

“Onlar gerek sana ve gerekse senden \u00f6nce indirilen kitaplara inan\u0131rlar.”<\/p>\n

Bu s\u0131fat; semav\u00ee inan\u00e7lar\u0131n varisi, insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen peygamberlerin misyonlar\u0131n\u0131n varisi, inan\u00e7 ve peygamberlik miras\u0131n\u0131n koruyucusu, d\u00fcnyan\u0131n son g\u00fcn\u00fcne kadarki iman kervan\u0131n\u0131n \u015fa\u015fmaz yolcusu olan \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetine yara\u015fan bir niteliktir…<\/p>\n

Bu s\u0131fat\u0131n de\u011feri; insanl\u0131\u011f\u0131n birli\u011fi, insanl\u0131\u011f\u0131n dininin birli\u011fi, peygamberlerinin birli\u011fi ve Rabbinin birli\u011fi \u015fuurunu a\u015f\u0131lamas\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr… Bu s\u0131fat\u0131n de\u011feri; ruhu, di\u011fer dinlere ve bu dinlerin do\u011fru yolundan sapmayan ba\u011fl\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 besleyebilece\u011fi k\u00f6r taassuptan ar\u0131nd\u0131rmas\u0131nda meydana \u00e7\u0131kar.. Bu s\u0131fat\u0131n de\u011feri; \u00e7a\u011flar ve ku\u015faklar boyunca insanl\u0131\u011f\u0131n, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6zetimi alt\u0131nda oldu\u011funa dair beslenen g\u00fcven duygusunda belirir… Ayn\u0131 dine ve ayn\u0131 hidayet kayna\u011f\u0131na dayanan peygamberlerin ve peygamberlik misyonunun tarihin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ardarda s\u0131ralanmas\u0131 olgusunda beliren bu il\u00e2hi g\u00f6zetimin de\u011feri g\u00fcnlerin ve devirlerin de\u011fi\u015fmesine ra\u011fmen t\u0131pk\u0131 karanl\u0131klar ortas\u0131nda yol g\u00f6steren kutup y\u0131ld\u0131z\u0131 gibi de\u011fi\u015fmezli\u011fini ve s\u00fcreklili\u011fini s\u00fcrd\u00fcren il\u00e2h\u00ee rehberlik ile onur duyma duygusunda kendisini g\u00f6sterir.<\/p>\n

“Onlar Ahiretten hi\u00e7 ku\u015fku duymazlar”<\/p>\n

Bu s\u0131fat, takva sahiplerinin sonuncu s\u0131fat\u0131d\u0131r. D\u00fcnyay\u0131 Ahirete, ba\u015flang\u0131c\u0131 sona ve amelleri kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131na ba\u011flayan sonuncu s\u0131fat. Bu s\u0131fat insan\u0131, ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, i\u015f olsun diye yarat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kendi keyfine b\u0131rak\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n ve kendisini il\u00e2hi adaletin bekledi\u011finin bilincine erdirir. Bu bilin\u00e7 sayesinde insan\u0131n kalbine g\u00fcven dolar, i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n f\u0131rt\u0131nalar\u0131 durulur, iyi amellere ve sonu\u00e7 olarak y\u00fcce Allah’\u0131n adalet ve rahmetine s\u0131\u011f\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Ahirete kesin olarak inanmak, duyu organlar\u0131n\u0131n kapal\u0131 duvarlar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fayan kimse ile u\u00e7suz-bucaks\u0131z bir varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7inde ya\u015fayan kimse aras\u0131nda; yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n\u0131 varl\u0131k alemindeki yeg\u00e2ne pay\u0131 sayan kimse ile d\u00fcnyadaki h\u00e2yat\u0131n\u0131 Ahirette g\u00f6rece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc haz\u0131rlayan bir imtihan d\u00f6nemi kabul eden, Ahiretteki hayat\u0131 \u015fu dar ve s\u0131n\u0131rl\u0131 alan\u0131n \u00f6tesinde ya\u015fanacak ger\u00e7ek bir hayat olarak alg\u0131layan kimse aras\u0131nda yolayr\u0131m\u0131 ve arakesit olu\u015fturur.<\/p>\n

Dedi\u011fimiz gibi bu s\u0131fatlar\u0131n her birinin insan hayat\u0131nda \u00f6nemli yeri ve de\u011feri vard\u0131r. Bunlar\u0131n takva sahiplerinin s\u0131fatlar\u0131 olmalar\u0131 bu y\u00fczdendir. Bu s\u0131fatlar\u0131n t\u00fcm\u00fc aras\u0131nda uyum ve koordinasyon vard\u0131r. Bu uyum ve koordinasyon sayesinde bu s\u0131fatlar eksiksiz ve ahenkli bir birlik meydana getirirler.<\/p>\n

Buna g\u00f6re takva, \u00e7e\u015fitli y\u00f6neli\u015f ve davran\u0131\u015flara kaynakl\u0131k eden, zahir\u00ee davran\u0131\u015flar ile bat\u0131n\u00ee duygular\u0131 birle\u015ftirerek insan\u0131n gizli ve a\u00e7\u0131k y\u00f6nlerinin Allah ile ili\u015fki halinde olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, ruha \u015feffafl\u0131k kazand\u0131rarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr-g\u00f6r\u00fcnmez alemler ile aras\u0131ndaki perdeleri azaltan ve b\u00f6ylece ruhta bilinen ile bilinmeyeni bulu\u015fturan bir g\u00f6n\u00fcl \u015fuuru ve vicdan halidir. Ruh \u015feffafla\u015f\u0131p da zahir ile bat\u0131n aras\u0131ndaki perdeler ortadan kalk\u0131nca g\u00f6r\u00fcnmeyene inanmak, aradaki perdelerin ortadan kalkmas\u0131n\u0131n, ruhun gayb alemi ile ili\u015fki kurmas\u0131n\u0131n ve onunla aras\u0131nda do\u011fan g\u00fcven havas\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucu olarak belirir.<\/p>\n

S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz takva ile g\u00f6r\u00fcnmeze (gaybe) inanman\u0131n yan\u0131na, y\u00fcce Allah’\u0131n belirledi\u011fi bi\u00e7imde O’na ibadet etmeyi ve bu ibadeti Allah ile kul aras\u0131nda ili\u015fki kuran bir ba\u011f haline getirmeyi koyal\u0131m. Arkas\u0131ndan, Allah’\u0131n engin ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insanlar-aras\u0131 karde\u015fli\u011fi itiraf etme anlam\u0131ndaki c\u00f6mertli\u011fi eldeki r\u0131zk\u0131n ayr\u0131lmaz bir gere\u011fi sayan tutumu bunlar\u0131n yan\u0131na getirelim. Sonra insanl\u0131k tarihi ile ya\u015f\u0131t olan iman kafilesini kucaklayan g\u00f6n\u00fcl geni\u015fli\u011fini, tarihteki her m\u00fcminle, her peygamberle ve her peygamberlik misyonu ile arada ba\u011f kuran bilinci bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z nitelikler ile birle\u015ftirelim. Bunlar\u0131n en sonuna da hi\u00e7bir teredd\u00fcde, hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer vermeyen kesin bir Ahiret inanc\u0131n\u0131 ekleyelim. \u0130\u015fte o zaman o g\u00fcnlerin Medine’sinde meydana gelen m\u00fcsl\u00fcman cemaat\u0131n tablosu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Muhacirler ile Ensar’\u0131 i\u00e7eren ilk \u00f6nc\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlardan olu\u015fmu\u015f cemaat\u0131n tablosu. Bu nitelikleri ta\u015f\u0131yan bu cemaat b\u00fcy\u00fck bir olayd\u0131. Bu iman ger\u00e7e\u011fini ki\u015fili\u011finde somutla\u015ft\u0131ran ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir olay. Y\u00fcce Allah’\u0131n bu cemaat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile hem yery\u00fcz\u00fcnde ve hem de insanl\u0131\u011f\u0131n hayat\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir devrim meydana getirmesi bundan dolay\u0131d\u0131r. Yine bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah bu cemaat\u0131 \u015f\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor
\n5- \u0130\u015fte onlar Rabblerinden gelen hidayet yolundad\u0131rlar ve kurtulu\u015fa erenlerdir.
\n<\/strong>
\n\u0130\u015fte onlar b\u00f6ylece hidayete kavu\u015ftular ve b\u00f6ylece kurtulu\u015fa erdiler. Hidayete ve kurtulu\u015fa ermenin yolu, i\u015fte bu ana hatlar\u0131 belirtilen yoldur.<\/p>\n

\u0130NAT\u00c7I K\u00c2F\u0130R T\u0130P\u0130<\/strong><\/p>\n

Surenin devam\u0131nda g\u00f6zlerimiz \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131lan ikinci tablo, k\u00e2firlerin olu\u015fturdu\u011fu tablo anlat\u0131l\u0131yor. Bu tablo b\u00fct\u00fcn yer ve zamanlarda g\u00f6r\u00fclen k\u00e2firli\u011fin temel \u00f6zelliklerini yans\u0131t\u0131r. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n6\/7 K\u00e2firlere gelince onlar\u0131 uyarsan da uyarmasan da farketmez; onlar iman etmezler. Allah onlar\u0131n kalblerini ve kulaklar\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcrlemi\u015ftir, onlar\u0131n g\u00f6zlerinde perde vard\u0131r. Onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azap beklemektedir.<\/strong><\/p>\n

Bu ayetlerde takva sahiplerinin tablosu ile k\u00e2firlerin tablosu aras\u0131nda tam bir kar\u015f\u0131tl\u0131k, kesin bir ba\u011fda\u015fmazl\u0131k oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sebebine gelince, Allah’\u0131n kitab\u0131 takva sahipleri i\u00e7in hidayet kayna\u011f\u0131 iken, k\u00e2firler i\u00e7in onlar\u0131 uyarmak ya da uyarmamak bir oluyor. Bunun yan\u0131nda takva sahiplerinin ruhlar\u0131nda a\u00e7\u0131k olan pencereler, kafirler i\u00e7in kapal\u0131d\u0131r. Gerek kendileri ile varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc ve bu varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 aras\u0131nda ve gerekse kendileri ile g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen aras\u0131nda ili\u015fki kuran ba\u011flar… M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in biti\u015fik olan bu ba\u011f kafirler i\u00e7in b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kesiktir.<\/p>\n

“Allah onlar\u0131n kalplerini ve kulaklar\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcrlemi\u015ftir.”<\/p>\n

Allah onlar\u0131n kalplerini ve kulaklar\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcrledi\u011fi i\u00e7in ne kalplerine hidayet ger\u00e7e\u011fi ve ne de kulaklar\u0131na ger\u00e7e\u011fin sesi ula\u015fabilir.<\/p>\n

“G\u00f6zlerinde perde vard\u0131r.”<\/p>\n

Bu y\u00fczden onlar\u0131n g\u00f6zlerine ne \u0131\u015f\u0131k ve ne de hidayet s\u0131zabilir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n onlar\u0131n kalpleri ile kulaklar\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcrlemesi ve g\u00f6zlerine perde \u00e7ekmesi, uyar\u0131y\u0131 umursamamalar\u0131na, uyar\u0131lman\u0131n ya da uyar\u0131lmaman\u0131n kendileri i\u00e7in ayn\u0131 \u015fey haline gelmesine uygun d\u00fc\u015fen bir ceza t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Sebebine gelince burada sabit ve kesin bir eylemin, yani kalpleri ve kulaklar\u0131 m\u00fch\u00fcrleme ile g\u00f6zlere perde \u00e7ekme eyleminin gerisinde beliren kat\u0131, karanl\u0131k ve donmu\u015f bir tablo ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n

“Onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck bir azap beklemektedir.”<\/p>\n

Bu k\u00f6t\u00fc akibet; onlar\u0131n uyar\u0131ya kulak t\u0131kamalar\u0131, uyar\u0131lma ile uyar\u0131lmama aras\u0131nda hi\u00e7bir fark b\u0131rakmayan, inat\u00e7\u0131-kat\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucudur. Her \u015feyi eksiksiz bilen Allah da (kalplerindeki bu hastal\u0131\u011f\u0131) biliyordu zaten.<\/p>\n

M\u00dcNAFIKLARIN \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130<\/p>\n

Daha sonra devamla, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tip insan\u0131n anlat\u0131m\u0131na ge\u00e7iliyor. Bu tablo ne ilki gibi \u015feffaf ve al\u0131ml\u0131 ne de ikincisi kadar karanl\u0131k ve \u00e7irkindir. Bunun yerine yanar-d\u00f6ner bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verir. Y\u00e2ni bazan alg\u0131lan\u0131r, bazan alg\u0131lanmaz. Kimi zaman g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, kimi zaman g\u00f6r\u00fcnmez. Bazan sakl\u00e0n\u0131r, bazan meydana \u00e7\u0131kar. Bu tablo m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tablosudur. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 bize \u015f\u00f6yle tan\u0131t\u0131yor:
\n8\/16- Kimi insanlar var ki; `Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inand\u0131k ” derler, ama asl\u0131nda inanmam\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar Allah’\u0131 ve m\u00fcminleri aldatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Oysa sadece kendilerini aldat\u0131yorlar, ama bunun fark\u0131nda de\u011fildirler. Onlar\u0131n kalplerinde hastal\u0131k vard\u0131r, Allah da bu hastal\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r, bu yak\u0131nc\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 ac\u0131 bir azab beklemektedir.<\/strong><\/p>\n

Onlara “yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmay\u0131n” denildi\u011fi vakit “Biz yap\u0131c\u0131, d\u00fczeltici kimseleriz” derler. !yi bilesiniz ki, onlar bozguncular\u0131n ta kendileridir, fakat bunun fark\u0131nda de\u011fildirler. .<\/p>\n

Onlara “Halk nas\u0131l iman etti ise siz de \u00f6yle iman edin” denildi\u011fi zaman “Biz hi\u00e7 beyinsiz ayaktak\u0131m\u0131 gibi iman eder miyiz?” derler. As\u0131l beyinsiz ayak tak\u0131m\u0131 kendileridir, ama bunu bilmiyorlar.<\/p>\n

Onlar m\u00fcminler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman “inand\u0131k” derler. Fakat \u015feytanlar\u0131, eleba\u015flar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa kald\u0131klar\u0131 zaman “Biz sizin yan\u0131n\u0131zday\u0131z, onlarla sadece alay ediyoruz” derler. Asl\u0131nda onlarla alay eden ve kendilerini azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde debelenmeye b\u0131rakan Allah’t\u0131r. Onlar hidayet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n alan kimselerdir. Bu y\u00fczden yapt\u0131klar\u0131 ticaretten kazan\u00e7 elde edememi\u015fler ve de hidayete erememi\u015flerdir.<\/p>\n

Bu tablo, o g\u00fcnlerin Medine’sinde canl\u0131 bir realite olarak ger\u00e7ekten vard\u0131. Fakat zaman ve mek\u00e2n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nca; bu tablonun, insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn ku\u015faklar\u0131 boyunca tekrarlanan, yeniden ya\u015fanan bir \u00f6rnek oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu t\u00fcr m\u00fcnaf\u0131klara toplumlar\u0131n \u00fcst tabakas\u0131n\u0131 olu\u015fturan kesiminde rastlan\u0131r. Bunlar hakk kar\u015f\u0131s\u0131nda ne onu a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul edecek cesareti ve ne de onu a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa inkar edecek c\u00fcreti g\u00f6sterebilirler. Bunlar ayn\u0131 zamanda kendilerini halk kitlelerinden \u00fcst\u00fcn g\u00f6r\u00fcrler ve her \u015feyi onlardan daha iyi bildiklerine inan\u0131rlar. Bundan dolay\u0131 biz bu ayetleri belirli b\u00f6lge ve zaman s\u0131n\u0131rlamas\u0131ndan soyutlayarak alg\u0131lama e\u011filimindeyiz. Onlar\u0131 her ku\u015faktan m\u00fcnaf\u0131klara ve insan nefsinin her ku\u015fakta de\u011fi\u015fmez kalan \u00f6z\u00fcne d\u00f6n\u00fck olarak yorumlayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n bu kesimini olu\u015fturan kimseler Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inand\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerler, ama asl\u0131nda bu dediklerine inanm\u0131\u015f de\u011fillerdir. Onlar ink\u00e2rc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeye ve “m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekten ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaya cesaret edemeyen ikiy\u00fczl\u00fc m\u00fcnaf\u0131klard\u0131r.<\/p>\n

Onlar kendilerini s\u0131radan halk kitlelerini aldatabilen zeki, hatta dahi kimseler san\u0131rlar. Oysa Kur’an-\u0131 Kerim onlar\u0131n bu eylemlerinin mahiyetini tan\u0131ml\u0131yor. Bu tan\u0131ma g\u00f6re onlar m\u00fcminleri de\u011fil, do\u011frudan do\u011fruya Allah’\u0131 aldat\u0131yor, daha do\u011frusu aldatmaya yelteniyorlar.<\/p>\n

Bu ve buna benzer ayetlerde \u00f6nemli bir ger\u00e7ekle, y\u00fcce Allah’\u0131n onurland\u0131r\u0131c\u0131 b\u00fcy\u00fck bir iltifat\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Kur’an-\u0131 Kerim’in s\u00fcrekli bi\u00e7imde vurgulad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fi bu \u00f6nemli ger\u00e7ek; y\u00fcce Allah ile m\u00fcminler aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki oldu\u011fu realitesidir. Bu realitenin ifadesi olarak y\u00fcce Allah m\u00fcminlerin saf\u0131n\u0131 kendi saf\u0131, m\u00fcminlerin i\u015flerini kendi i\u015fi ve m\u00fcminlerin durumunu kendi durumu say\u0131yor. Onlar\u0131 kendi zat\u0131na ekliyor, himayesi alt\u0131na al\u0131yor, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 kendi d\u00fc\u015fman\u0131 biliyor ve onlara y\u00f6neltilmi\u015f olan hile ve tuzaklar\u0131 kendine d\u00f6n\u00fck kabul ediyor.<\/p>\n

Bu, y\u00fcce ve onur ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir iltifatt\u0131r. M\u00fcminlerin stat\u00fclerini ve ger\u00e7ek mahiyetlerini en y\u00fcksek d\u00fczeye y\u00fckselten, bu evrende iman realitesinden daha b\u00fcy\u00fck ve daha onurlu bir realite olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren bir iltifat… Ayr\u0131ca m\u00fcminin kalbini s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fcvenle dolduran bir iltifat. Sebebine gelince m\u00fcmin, bu ayetleri okurken y\u00fcce Allah’\u0131n, onun problemini kendi problemi, onun kavgas\u0131n\u0131 kendi kavgas\u0131, onun d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 kendi d\u00fc\u015fman\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131, onu kendi saf\u0131na ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendi yak\u0131n\u0131na y\u00fcceltti\u011fini g\u00f6r\u00fcr. Bu durumda olan bir m\u00fcmin i\u00e7in, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n hileleri, aldatmalar\u0131, bask\u0131 ve eziyetlerinin ne anlam\u0131 olabilir, ne de\u011fer ifade edebilir ki!..<\/p>\n

Bu iltifat, ayn\u0131 zamanda, m\u00fcminleri aldatmaya, onlara tuzak kurmaya ve eziyet etmeye kalk\u0131\u015fanlara kar\u015f\u0131 da korkun\u00e7 bir tehdittir. Bu olumsuz tav\u0131rlar\u0131yla sadece m\u00fcminlere kar\u015f\u0131 de\u011fil, g\u00fc\u00e7l\u00fc, cebbar ve kahredici olan y\u00fcce Allah’a kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye giri\u015ftiklerini, Allah’\u0131n dostlar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7makla asl\u0131nda Allah’\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f say\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ve b\u00f6yle al\u00e7ak\u00e7a bir eyleme giri\u015fmekle Allah’\u0131n sillesini yemekten kurtulamayacaklar\u0131n\u0131 kendilerine bildiren bir tehdit.<\/p>\n

Bu ger\u00e7ek, bir yandan m\u00fcminler taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilip onlar\u0131n hi\u00e7bir hilek\u00e2r\u0131n hilesini, hi\u00e7bir sahtek\u00e2r\u0131n aldatmacas\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir zorban\u0131n eziyetini umursamadan, g\u00fcvenle ve sebatla, yollar\u0131na devam etmelerini sa\u011flay\u0131c\u0131 bir nitelik ta\u015f\u0131rken \u00f6te yandan m\u00fcminlerin d\u00fc\u015fmanlar\u0131 taraf\u0131ndan da de\u011ferlendirilip korkmalar\u0131na, \u00fcrkmelerine, kimle sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmelerine ve m\u00fcminlere sata\u015f\u0131nca kimin sillesini yemeyi hak edeceklerini anlamalar\u0131na yola\u00e7acak bir a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi tekrar “Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inand\u0131k” diyerek Allah’\u0131 ve m\u00fcminleri aldatmaya kalk\u0131\u015fan o kendini be\u011fenmi\u015f, kendilerini beyinlerinden zek\u00e2 f\u0131\u015fk\u0131ran birer dahi sanan kimselere d\u00f6nelim. Onlar\u0131n burunlar\u0131 b\u00f6yle havadad\u0131r. Fakat aman Allah’\u0131m’:. Ayetin \u015fu son c\u00fcmlesinde \u00fczerlerine ne a\u011f\u0131r bir hakaret ya\u011fd\u0131r\u0131l\u0131yor! Tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n

“Oysa sadece kendilerini aldat\u0131yorlar, ama bunun fark\u0131nda de\u011fildirler.”<\/p>\n

Onlar \u00f6yle a\u011f\u0131r bir gaflet, bir sarho\u015fluk i\u00e7indedirler ki, fark\u0131nda olmadan sadece kendilerini aldat\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah onlar\u0131n aldatma giri\u015fimlerini biliyor. Bunun yan\u0131nda m\u00fcminler de y\u00fcce Allah’\u0131n himayesi alt\u0131nda olduklar\u0131 i\u00e7in O, onlar\u0131 bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k aldatma giri\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda koruyor. Fakat o hilebazlar gaflet i\u00e7inde y\u00fczd\u00fckleri i\u00e7in kendi kendilerini aldat\u0131yorlar, kendi kendilerine oyun oynuyorlar. Kendilerini aldat\u0131yorlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu iki y\u00fczl\u00fcl\u00fckle kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131, istedikleri k\u00e2r\u0131 elde ettiklerini ve m\u00fcminler aras\u0131nda k\u00e2firliklerini a\u00e7\u0131klaman\u0131n sak\u0131ncalar\u0131ndan korunduklar\u0131n\u0131 san\u0131yorlar. Bunun yan\u0131nda i\u00e7lerinde k\u00e2firlik gizlerken d\u0131\u015farda tak\u0131nd\u0131klar\u0131 m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k \u00e7ehresi y\u00fcz\u00fcnden kendilerini tehlikeye atm\u0131\u015f, kendilerini k\u00f6t\u00fc bir sonuca mahk\u00fbm etmi\u015f oluyorlar. Fakat acaba m\u00fcnaf\u0131klar neden b\u00f6yle \u00e7irkin bir yola ba\u015fvuruyor, ni\u00e7in b\u00f6ylesine bir hile yapmaya giri\u015fiyorlar? Sorunun cevab\u0131n\u0131 y\u00fcce Allah veriyor:<\/p>\n

“Onlar\u0131n kalplerinde hastal\u0131k vard\u0131r.”<\/p>\n

Yani karakterleri bozuktur, hasta ruhludurlar. A\u00e7\u0131k ve dosdo\u011fru yoldan sapmalar\u0131na ve bu y\u00fczden y\u00fcce Allah’\u0131n bu anormalliklerini daha da artt\u0131rmas\u0131n\u0131 hak etmelerine tek sebep ruhlar\u0131n\u0131n hasta olu\u015fudur.<\/p>\n

“Allah da bu hastal\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n

Sebebine gelince; hastal\u0131k, ba\u015fka bir hastal\u0131k do\u011furur. Sap\u0131kl\u0131k, i\u015fin ba\u015f\u0131nda basit, \u00f6nemsiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Fakat yanl\u0131\u015fa do\u011fru at\u0131lan her ad\u0131m sonunda do\u011fru \u00e7izgi ile aradaki a\u00e7\u0131 geni\u015fler, b\u00f6ylece sapma b\u00fcy\u00fcr. Bu de\u011fi\u015fmez bir kanundur. B\u00fct\u00fcn nesnelerde, b\u00fct\u00fcn \u015fartlarda, b\u00fct\u00fcn duygu ve davran\u0131\u015flarda ge\u00e7erli olan il\u00e2h\u00ee bir kanun.<\/p>\n

Bu duruma g\u00f6re onlar belli bir ak\u0131bete, y\u00fcce Allah’\u0131 ve m\u00fcminleri aldatmaya giri\u015fenlerin hak ettikleri ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ak\u0131bete do\u011fru doludizgin ilerlemektedirler. Bu ak\u0131bet \u015fudur:<\/p>\n

“Bu yalanc\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 ac\u0131 bir azap beklemektedir”<\/p>\n

Bu m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n, \u00f6zellikle Hicret olay\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda kavimleri aras\u0131nda sosyal mevkii, otoritesi, liderli\u011fi olan Abdullah b. Ubeyy b. Selul gibi ileri gelenlerin bir ba\u015fka s\u0131fat\u0131 daha var. Bu s\u0131fat, toplumda yola\u00e7t\u0131klar\u0131 bozgunculu\u011fu \u0131srarla savunma ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 g\u00f6rmemenin verdi\u011fi \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131kla tutumlar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu inatla ileri s\u00fcrme s\u0131fat\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah onlar\u0131n bu niteli\u011fini bize \u015f\u00f6yle tan\u0131t\u0131yor:<\/p>\n

“Onlara “yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmay\u0131n” denildi\u011fi zaman “Biz yap\u0131c\u0131, d\u00fczeltici kimseleriz” derler. \u0130yi bilesiniz ki, onlar bozguncular\u0131n ta kendileridirler, fakat bunun fark\u0131nda de\u011fildirler.”<\/p>\n

Yani, bunlar sadece yalanc\u0131l\u0131k ve aldatma ile yetinmiyorlar, bu k\u00f6t\u00fc s\u0131fatlar\u0131na k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131 ve k\u00f6r inad\u0131 da ekliyorlar. Bunun sonucu olarak kendilerine “Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmay\u0131n” denilince bozguncu olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemekle yetinmiyorlar, “Biz yap\u0131c\u0131, d\u00fczeltici kimseleriz” demekle daha da ileri giderek i\u015fi \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131\u011fa ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6stermeye d\u00f6kmektedirler<\/p>\n

En i\u011fren\u00e7 bozgunculu\u011fu yapt\u0131klar\u0131 halde kendilerinin yap\u0131c\u0131 ve d\u00fczeltici olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenlerin say\u0131s\u0131 her devirde \u00e7oktur. Bunlar b\u00f6yle derler, \u00e7\u00fcnk\u00fc ellerindeki de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcleri, kriterler bozuktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n vicdan\u0131ndaki ihl\u00e2s ve s\u0131rf Allah’\u0131 ama\u00e7 bilme \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc bozulunca di\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerinin ve de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n da bozulmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. Ba\u015fka bir deyimle y\u00fcce Allah’a ihl\u00e2sla ba\u011fl\u0131 olmayanlar\u0131n, kalplerinde b\u00f6ylesine kesin inan\u00e7 bar\u0131nd\u0131rmayanlar\u0131n bozguncu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n fark\u0131na varmalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Sebebine gelince; b\u00f6ylelerinin vicdanlar\u0131ndaki iyilik-k\u00f6t\u00fcl\u00fck, yap\u0131c\u0131l\u0131k ve bozgunculuk \u00f6l\u00e7\u00fcleri ki\u015fisel arzu ve ihtiraslar\u0131na g\u00f6re s\u0131k s\u0131k de\u011fi\u015fir, hi\u00e7bir zaman il\u00e2h\u00ee bir kaidenin \u00fczerine oturamaz.<\/p>\n

\u0130\u015fte bundan dolay\u0131 \u015fu ger\u00e7ek\u00e7i tan\u0131m ve kesin akibet bildirimi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyorlar:<\/p>\n

“\u0130yi bilesiniz ki, onlar bozguncular\u0131n ta kendileridirler, fakat bunun fark\u0131nda de\u011fildirler”<\/p>\n

Onlar\u0131n di\u011fer bir \u00f6zellikleri de halk kitleleri kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamalar\u0131, kendilerini \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmeye kalk\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Onlar bu yolla halk\u0131n g\u00f6z\u00fcnde sahte bir mevki kazanmay\u0131 ama\u00e7larlar. Y\u00fcce Allah bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Onlara “Halk nas\u0131l iman etti ise siz de \u00f6yle iman edin” denildi\u011fi zaman “Biz hi\u00e7 aptal ayak tak\u0131m\u0131 gibi iman eder miyiz?” derler. As\u0131l aptal ayak tak\u0131m\u0131 kendileridir, ama bunu bilmiyorlar”<\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz ki, Medine’de bunlara y\u00f6neltilen \u00e7a\u011fr\u0131 ihl\u00e2sl\u0131, dosdo\u011fru, ihtiraslardan ar\u0131nm\u0131\u015f bir inan\u00e7la iman etmeleri idi. Yani b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ile \u0130sl\u00e2m’a giren, y\u00f6nlerini s\u0131rf Allah’a do\u011fru \u00e7eviren, Peygamber efendimizin e\u011fitici ve y\u00f6n verici telkinlerine kalplerini a\u00e7arak samimi ve art niyetsiz bir yakla\u015f\u0131mla ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ile O’nun direktiflerini benimseyen i\u00e7ten m\u00fcsl\u00fcmanlar. gibi iman etmeleri. \u0130\u015fte m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n \u00f6rnek almaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131, a\u00e7\u0131k, dosdo\u011fru ve samimi bi\u00e7imde iman eden “halk kitlesi” bunlard\u0131.<\/p>\n

\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, m\u00fcnaf\u0131klar, Peygamberimize b\u00f6ylesine bir i\u00e7tenlikle teslim olmay\u0131 reddediyorlar, bu tutumu, yoksul halka yara\u015fan, toplumda mevkii olan se\u00e7kinlerin itibar\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayacak bir \u015fey say\u0131yorlard\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ile “Biz hi\u00e7 aptal ayak tak\u0131m\u0131 gibi iman eder miyiz?” demi\u015flerdi. Yine bu gerek\u00e7e ile y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu kesin tan\u0131mlamas\u0131na ve susturucu cevab\u0131na muhatap oldular:<\/p>\n

“As\u0131l aptal ayak tak\u0131m\u0131 kendileridir, ama bunu bilmiyorlar”<\/p>\n

\u00d6yle ya, aptal, aptall\u0131\u011f\u0131 ne zaman anlayabilmi\u015f ve yine sap\u0131k, ne zaman do\u011fru yoldan uzak d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark edebilmi\u015ftir!..<\/p>\n

MED\u0130NE’DE M\u00dcNAFIK-YAHUD\u0130 \u0130\u015eB\u0130RL\u0130\u011e\u0130<\/p>\n

Daha sonra Medine’deki m\u00fcnaf\u0131klar ile kindar yahudiler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ne derece s\u0131k\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan sonuncu \u00f6zelli\u011fe s\u0131ra geliyor. M\u00fcnaf\u0131klar; yalanc\u0131l\u0131k, aldatmaca, aptall\u0131k ve kof iddiac\u0131l\u0131kla yetinmiyorlar, bu \u00e7irkin niteliklerine \u00f6dlekli\u011fi, al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131 ve karanl\u0131k k\u00f6\u015felerde entrika \u00e7evirmeyi de ekliyorlard\u0131. Nitekim y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Onlar m\u00fcminler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman “inand\u0131k” derler. Fakat \u015feytanlar\u0131, eleba\u015flar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa kald\u0131klar\u0131 zaman “Biz sizinle birlikteyiz, onlarla sadece alay ediyoruz” derler.”<\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131 al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131, kalle\u015fli\u011fi ve \u00e7irkin entrikac\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fck ve eri\u015filmez bir marifet san\u0131rlar. Oysa bunlar, asl\u0131nda zay\u0131fl\u0131k ve seviyesizlik g\u00f6stergesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc olan kimse hi\u00e7bir zaman al\u00e7akl\u0131k, i\u011fren\u00e7lik, aldat\u0131c\u0131l\u0131k, kalle\u015flik, entrikac\u0131l\u0131k ve hakaret yapmaz.<\/p>\n

Fakat m\u00fcminler ile a\u00e7\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmekten ka\u00e7\u0131narak s\u00f6zde iman etmi\u015f g\u00f6r\u00fcnen ve b\u00f6ylece ba\u015flar\u0131na gelebilecek s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 pe\u015fin olarak savd\u0131klar\u0131 gibi bu kaypak tutumlar\u0131n\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlara zarar verebilmek i\u00e7in avantaj olarak kullanan m\u00fcnaf\u0131klara gelince, bunlar \u00e7o\u011funlukla yahudilerden olu\u015fan \u015feytanlar\u0131 ve eleba\u015flar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa kalanca “Biz asl\u0131nda sizinle birlikteyiz, iman etmi\u015f ve dinlerini onaylam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken m\u00fcminlerle sadece alay ediyor, onlarla e\u011fleniyoruz.” derler. Bu kirli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc oyun i\u00e7inde yahudiler, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saflar\u0131n\u0131 b\u00f6lmek ve par\u00e7alamak i\u00e7in ara\u00e7 olarak kullan\u0131rken, m\u00fcnaf\u0131klar da yahudileri dayanak ve s\u0131\u011f\u0131nak olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Kur’an-\u0131 Kerim, onlar\u0131n bu al\u00e7akl\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u00e7irkin s\u00f6zlerini anlatt\u0131ktan hemen sonra, onlara, s\u0131rada\u011flar\u0131 bile sarsacak \u015fu tehdidi indiriyor:<\/p>\n

“Asl\u0131nda onlarla alay eden ve kendilerini azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde yuvarlanmaya b\u0131rakan Allah’d\u0131r!”<\/p>\n

G\u00f6klerin ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn cebbar s\u0131fatl\u0131 yarat\u0131c\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan alay edilen bir kimseden daha peri\u015fan ve daha bedbaht biri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Ger\u00e7ekten insan “Asl\u0131nda onlarla alay eden ve kendilerini azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde debelenmeye b\u0131rakan Allah’d\u0131r” ayetini okurken hayalinde son derece \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve son derece korkun\u00e7 bir manzara canlan\u0131r. Y\u00fcce Allah bu k\u00fcstahlar\u0131 nereye varacaklar\u0131n\u0131 bilmedikleri bir \u00e7\u0131kmaz yolda k\u0131lavuzsuz bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla debelenmeye b\u0131rak\u0131yor. Arkas\u0131ndan cebbar ve son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir el, yani y\u00fcce Allah’\u0131n kudret eli onlara pen\u00e7e at\u0131yor. T\u0131pk\u0131 gizli kapandan habersiz bi\u00e7imde tuzak yerine s\u0131\u00e7rayan zavall\u0131 fareler gibi! \u0130\u015fte \u00f6yle korkun\u00e7 bir alay ve istihza ki, onlar\u0131n zavall\u0131 alayc\u0131l\u0131klar\u0131na hi\u00e7 benzemez.<\/p>\n

Burada, daha \u00f6nce varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011fimiz realite yine kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. M\u00fcminleri hedef alan sava\u015flarda y\u00fcce Allah’\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutmas\u0131, onlara sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi yani. Bu taraf tutma ve sahiplenme imtiyaz\u0131 Allah’\u0131n dostlar\u0131na eksiksiz bir g\u00fcven ba\u011f\u0131\u015flarken Allah’\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 i\u00e7in son derece \u00e7irkin ve korkun\u00e7 bir ak\u0131bet haz\u0131rl\u0131yor. Bu \u015fa\u015fk\u0131nlar azg\u0131nl\u0131klar\u0131na devam etmelerini sa\u011flayan bir toleransla aldat\u0131larak ve i\u00e7lerindeki d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015fa kusmalar\u0131na biraz daha f\u0131rsat tan\u0131narak k\u00f6r gidi\u015flerinde debelenmeye, s\u00fcr\u00fcnmeye b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Fakat az \u00f6tede pusu kuran korkun\u00e7 ak\u0131bet kendilerini bekliyor, onlar ise bundan habersiz olarak g\u00f6zleri kapal\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu ayeti onlar\u0131n ger\u00e7ek durumunu ve u\u011frad\u0131klar\u0131 zarar\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serici niteliktedir:<\/p>\n

“Onlar hidayet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n alan kimselerdir. Bu y\u00fczden yapt\u0131klar\u0131 ticaretten kazan\u00e7 elde edememi\u015fler ve de hidayete erememi\u015flerdir”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc, e\u011fer isteselerdi hidayete ererlerdi. Bu imk\u00e2n \u00f6nlerinde idi, hidayeti tercih etmek ellerinde idi. Fakat en \u015fa\u015fk\u0131n bir t\u00fcccar gibi davranarak “Hidayet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sat\u0131n ald\u0131lar”. Bu \u015fa\u015fk\u0131n tercihlerinin sonucu olarak “Yapt\u0131klar\u0131 ticaretten kazan\u00e7 elde edememi\u015fler ve de hidayete erememi\u015flerdir.”<\/p>\n

Zannederim, g\u00f6zlem alt\u0131nda tuttu\u011fumuz bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tabloya bu ayetlerde; birinci ve ikinci tabloya ayr\u0131lan yerden daha geni\u015f bir yer verildi\u011fi dikkatlerden ka\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bunun sebebi \u015fudur: Birinci ve ikinci tabloya tek y\u00f6nl\u00fcl\u00fck ve yal\u0131nl\u0131k (karma\u015f\u0131ks\u0131zl\u0131k) egemendir. \u015e\u00f6yle ki, birinci tablo, se\u00e7ti\u011fi y\u00f6nde do\u011frultusunu belirlemi\u015f, saf bir psikolojik yap\u0131y\u0131 yans\u0131t\u0131rken, ikinci tablo da, ray\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, fakat belirledi\u011fi y\u00f6nde doludizgin ilerleyen bir psikolojik yap\u0131n\u0131n durumunu tasvir ediyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc tabloya gelince, burada s\u00fcrekli zikzak \u00e7izen, hasta, karma\u015f\u0131k ve istikrars\u0131z bir psikolojik yap\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bundan dolay\u0131 bu tablonun belirginlik kazanabilmesi ve i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131daki farkl\u0131 \u00f6zelli\u011fin tan\u0131nabilmesi i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da f\u0131r\u00e7a darbesini ve daha \u00e7ok \u00e7izgiyi gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu tablo hakk\u0131nda uzun uzun bilgi verilmesinin bir ba\u015fka sebebi de \u015fudur: Medine’de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n, m\u00fcsl\u00fcman cemaate s\u0131k\u0131nt\u0131 verme konusundaki rollerinin \u00f6nemi, yola\u00e7t\u0131klar\u0131 tasan\u0131n, endi\u015fenin ve karga\u015fan\u0131n ne kadar geni\u015f \u00e7apl\u0131 oldu\u011fu vurgulanmak istenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n bir ba\u015fka amac\u0131 da, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n her d\u00f6nemde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7 cephesinde y\u0131k\u0131m meydana getirme a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli rol oynayabileceklerine, onlar\u0131n oyunlar\u0131n\u0131 ve \u00e7irkin hilelerini ke\u015ffetmenin ne kadar gerekli oldu\u011funa dikkatleri \u00e7ekmektir.<\/p>\n

M\u00dcNAFIKLARIN KARAKTER\u0130<\/p>\n

Bu ayetlerin devam\u0131nda bu grubun karakter yap\u0131s\u0131 daha a\u00e7\u0131k ve net bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n diye y\u00fcce Allah bize onlarla ilgili a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnekleri veriyor:
\n17\/18- Onlar\u0131n durumu karanl\u0131kta ate\u015f yakan kimseler gibidir. Ate\u015f etraflar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 zaman Allah onlar\u0131n ayd\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 gidererek kendilerini hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6remeyecekleri koyu bir karanl\u0131kta b\u0131rak\u0131r. Onlar sa\u011f\u0131r, dilsiz ve k\u00f6rd\u00fcrler. Bu y\u00fczden geri d\u00f6nemezler.<\/strong><\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi m\u00fcnaf\u0131klar, k\u00e2firler gibi, daha ba\u015ftan hidayete y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f; kulaklar\u0131n\u0131 i\u015fitmekten, g\u00f6zlerini g\u00f6rmekten ve kalplerini alg\u0131lamaktan al\u0131koymu\u015f de\u011fillerdir. Fakat onlar i\u015fin i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k-se\u00e7ik bi\u00e7imde anlad\u0131ktan sonra k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc hidayete tercih ettiler. Yani ate\u015f yakmak istemi\u015fler ve yakm\u0131\u015flar, yakt\u0131klar\u0131 ate\u015f \u00e7evrelerini ayd\u0131nlatmaya ba\u015flay\u0131nca kendi istekleri ile yakt\u0131klar\u0131 bu ate\u015ften yararlanmam\u0131\u015flard\u0131r. O zaman y\u00fcce Allah \u00f6nce isteyip sonra yararlanmaktan vazge\u00e7tikleri “ayd\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 gidererek” kendilerini “hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6remeyecekleri koyu bir karanl\u0131kta b\u0131rakt\u0131”. Tabii ki, ayd\u0131nl\u0131ktan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f olmalar\u0131n\u0131n cezas\u0131 olarak.<\/p>\n

Kulaklar, diller ve g\u00f6zler sesleri, \u0131\u015f\u0131klar\u0131 alg\u0131lamak hidayetten ve ayd\u0131nl\u0131ktan yararlanmak i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bunlar kulaklar\u0131n\u0131 fonksiyonsuz b\u0131rakt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 “sa\u011f\u0131r”, dillerini fonksiyonsuz b\u0131rakt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 “dilsiz”, ve g\u00f6zlerini fonksiyonsuz b\u0131rakt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 “k\u00f6r”d\u00fcrler. Bu y\u00fczden hakka d\u00f6nmeleri, hidayete y\u00f6nelmeleri, ba\u015fka bir deyimle hidayete ve \u0131\u015f\u0131\u011fa kavu\u015fmalar\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n

Ayette verilen \u015fu \u00f6rnek de onlar\u0131n i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumu tasvir etmekte, duygu d\u00fcnyalar\u0131na egemen olan karga\u015fay\u0131, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131, endi\u015feyi ve kayg\u0131y\u0131 g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne sermektedir:
\n19- Ya da onlar\u0131n durumu koyu bulutlu, \u015fim\u015fekli ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc bir g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn ya\u011fmuruna tutulmu\u015f, \u00f6l\u00fcm korkusu i\u00e7inde y\u0131ld\u0131r\u0131mlara kar\u015f\u0131 parmaklar\u0131 ile kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131kayan kimselere benzer. Allah k\u00e2firleri \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatand\u0131r.<\/strong><\/p>\n

20- \u015eim\u015fek onlar\u0131n g\u00f6rme yeteneklerini nerede ise al\u0131verecek. \u00c7evrelerini ayd\u0131nlat\u0131nca \u015fim\u015fe\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fcrler, fakat \u00fczerlerine karanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fcnce olduklar\u0131 yerde kalakal\u0131rlar. Allah dileseydi, onlar\u0131n i\u015fitme ve g\u00f6rme yeteneklerini b\u00fcsb\u00fct\u00fcn giderirdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah her \u015feyi yapabilir.<\/p>\n

Bu ayetle \u00e7izilen tablo, g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde hareket ve karga\u015fa ile dolu \u00e7\u00f6l ve yolunu \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015fl\u0131k i\u00e7eren, deh\u015fet ve panik i\u00e7eren, korku ve \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7eren, \u0131\u015f\u0131klar ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcler i\u00e7eren m\u00fcthi\u015f bir manzara canland\u0131r\u0131r. G\u00f6kten bo\u015fan\u0131p inen iri taneli ve s\u00fcrekli bir dolu ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Ayetin baz\u0131 c\u00fcmleciklerini yeniden okuyal\u0131m: “Koyu bulutlu, \u015fim\u015fekli ve g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc”, “\u00c7evrelerini ayd\u0131nlat\u0131nca \u015fim\u015fe\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda y\u00fcr\u00fcrler”, “Fakat \u00fczerlerine karanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fcnce olduklar\u0131 yerde kalakal\u0131rlar”. Yani olduklar\u0131 yerde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n \u00e7ak\u0131l\u0131p kal\u0131rlar, nereye gideceklerini bilemezler. Bunun yan\u0131nda, korkudan donakalm\u0131\u015flard\u0131r, bu y\u00fczden “\u00d6l\u00fcm korkusu i\u00e7inde parmaklar\u0131 ile kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131karlar.”<\/p>\n

S\u00fcrekli ya\u011fan doludan koyu bulutlara; g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fclerine ve \u015fim\u015feklere; bu manzara i\u00e7inde pani\u011fe kap\u0131lan \u015fa\u015fk\u0131nlara; karanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fcnce olduklar\u0131 yerde \u00e7ak\u0131l\u0131p kalan y\u0131lg\u0131n ve \u00fcrkek ad\u0131mlara var\u0131ncaya kadar bu tabloya ba\u015ftan ba\u015fa hareket unsuru egemendir. Tabloya egemen olan bu hareket unsuru m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n, m\u00fcminler ile bulu\u015fmalar\u0131 “\u015feytan” s\u0131fatl\u0131 eleba\u015flar\u0131n\u0131n yanlar\u0131na gidi\u015fleri, hemen \u015fimdi s\u00f6yledikleri bir s\u00f6zden ans\u0131z\u0131n caymalar\u0131, bir s\u00fcre \u00f6nce arad\u0131klar\u0131 hidayetten ve \u0131\u015f\u0131ktan karanl\u0131\u011f\u0131n ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kuca\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmeleri aras\u0131nda ge\u00e7en zikzakl\u0131 hayatlar\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi \u00e7\u00f6l\u00fc, karga\u015fay\u0131, endi\u015feyi ve titre\u015fimleri son derece canl\u0131 bir bi\u00e7imde ve sezgiye dayal\u0131 bir ifade tarz\u0131 ile g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne sermektedir. Bu manzara, belirli bir psikolojik durumu semboller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yans\u0131tan, belirli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imini somutla\u015ft\u0131ran elle tutulur, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir manzarad\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen bu tablo, \u00e7e\u015fitli psikolojik durumlar\u0131 sanki duyu organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile alg\u0131lanabilir manzaralarm\u0131\u015f gibi somutla\u015ft\u0131ran m\u00fcthi\u015f ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 Kur’an \u00fcslubunun ilgin\u00e7 bir \u00f6rne\u011fidir.””<\/p>\n

\u015e\u0130RK ve M\u00dc\u015eR\u0130K<\/p>\n

Surenin bu ayetlerinde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz her \u00fc\u00e7 grubun \u00f6zellikleri tasvir edildikten sonra b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011fa seslenen bir \u00e7a\u011fr\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi; t\u00fcm insanlar\u0131n onurlu ve istikametli, ar\u0131 ve duru, yap\u0131c\u0131 ve yararl\u0131, hidayete ve kurtulu\u015fa erdirici tabloyu, yani takva sahiplerinin tablosunu se\u00e7me dile\u011fidir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n21\/22- Ey insanlar, sizi ve sizden \u00f6ncekileri yaratm\u0131\u015f olan Allah’a kulluk ediniz ki; Allah’\u0131n azab\u0131ndan korunabilesiniz. O ki, size yeri d\u00f6\u015fek, g\u00f6\u011f\u00fc tavan yapt\u0131 ve g\u00f6kten su indirip onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile size r\u0131z\u0131k olarak topraktan \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnler \u00e7\u0131kard\u0131. O halde O’na bile bile e\u015fler ko\u015fmay\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

Bu \u00e7a\u011fr\u0131 b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131, gerek kendilerini ve gerekse daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerde ya\u015fam\u0131\u015f t\u00fcm insanlar\u0131 yaratan, bu yarat\u0131c\u0131l\u0131kta e\u015fsiz oldu\u011funa g\u00f6re kullu\u011fun muhatab\u0131 olmakta da e\u015fsiz ve ortaks\u0131z olmas\u0131 gereken Allah’a kulluk etmeye davet ediyor. Bu ibadetin, insanlar taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi umulan somut bir amac\u0131 vard\u0131r. Bu ama\u00e7 “ola ki, Allah’\u0131n azab\u0131ndan korunabilesiniz, takva sahibi olabilesiniz” c\u00fcmleci\u011finde dile getiriliyor. Yani ola ki, o se\u00e7ilmi\u015f insanlar\u0131n, Allah’a kulluk eden insanlar\u0131n ve Allah’dan sak\u0131nan insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu tabloda yeral\u0131rs\u0131n\u0131z. Yarat\u0131c\u0131 Rabb’lerinin hakk\u0131n\u0131 yerine getiren, gelmi\u015f-ge\u00e7mi\u015f b\u00fct\u00fcn insanlara gerek yerden ve gerekse g\u00f6klerden r\u0131z\u0131k ve ge\u00e7im kaynaklar\u0131 sa\u011flayan tek Allah’a -Ona e\u015f ve ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n- tapan kimselerden olursunuz.<\/p>\n

“O ki, yeri size d\u00f6\u015fek yapt\u0131”<\/p>\n

Bu deyim, yery\u00fcz\u00fcnde insanl\u0131\u011fa rahat bir hayat ortam\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Ger\u00e7ekten yery\u00fcz\u00fc t\u0131pk\u0131 yatak d\u00f6\u015fe\u011fi gibi rahat bir bar\u0131nak ve koruyucu bir s\u0131\u011f\u0131nak olarak haz\u0131rland\u0131. \u0130nsanlar uzun s\u00fcreli bir birlikteli\u011fin yola\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kan\u0131ksaman\u0131n etkisi ile y\u00fcce Allah’\u0131n kendileri i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu bu d\u00f6\u015fe\u011fin harikuladeli\u011fini unuturlar. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hayat \u015fartlar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131, rahatl\u0131k ve ge\u00e7im imk\u00e2nlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 uyumunu hat\u0131rlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n

Oysa, e\u011fer yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bu uyumu, bu ahenkli b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olmasayd\u0131, insanlar bu gezegen \u00fczerinde b\u00f6ylesine kolay ve g\u00fcvenli bi\u00e7imde ya\u015fayamazlard\u0131. E\u011fer bu gezegende biraraya gelen hayat unsurlar\u0131ndan bir tanesi bile varolmasayd\u0131 insanlar, ya\u015famlar\u0131n\u0131 garanti eden bu uygun ortam\u0131n yoklu\u011funda varolamazlard\u0131. E\u011fer \u00e7evremizi saran havan\u0131n herhangi bir elementi belirlenen orandan birazc\u0131k daha eksik b\u0131rak\u0131lsayd\u0131, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecekleri varsay\u0131lsa bile mutlaka nefes al\u0131p vermeleri son derece g\u00fc\u00e7le\u015fecekti.<\/p>\n

“O ki, g\u00f6\u011f\u00fc sizin i\u00e7in tavan yapt\u0131”<\/p>\n

G\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir binan\u0131n sa\u011flaml\u0131k ve uyumluluk \u00f6zellikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130nsan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131 ve bu hayat\u0131n kolayl\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6ky\u00fcz\u00fc aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fc; \u0131s\u0131s\u0131 ile, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile, gezegen ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n \u00e7ekim g\u00fcc\u00fc ile, uyumlu yap\u0131s\u0131 ile ve yery\u00fcz\u00fc ile aras\u0131nda varolan di\u011fer ili\u015fkileri ile bu gezegende hayat\u0131n varolm\u00e2s\u0131na imk\u00e2n haz\u0131rlar, buna yard\u0131mc\u0131 olur. Bundan dolay\u0131, yarat\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc, r\u0131z\u0131k vericinin s\u0131n\u0131rs\u0131z ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131rken ve yarat\u0131klar\u0131n yarat\u0131c\u0131lar\u0131na kulluk etmelerinin gere\u011fi belirtilirken bu alemden s\u00f6zedilmesi son derece yerindedir.<\/p>\n

“O ki, g\u00f6kten su indirip onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile size r\u0131z\u0131k olarak \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnler \u00e7\u0131kard\u0131”<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in bir \u00e7ok yerinde Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc ve nimetleri hat\u0131rlat\u0131l\u0131rken s\u0131k s\u0131k g\u00f6kten su (ya\u011fmur) indirildi\u011fi ve bunun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7e\u015fitli bitkiler yeti\u015ftirildi\u011fi vurgulan\u0131r. G\u00f6kten inen su, yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n en ba\u015fta gelen hayat kayna\u011f\u0131d\u0131r. Her bi\u00e7im ve d\u00fczeydeki hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, suyun varl\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131r. Nitekim y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Biz her canl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 sudan yaratt\u0131k” (Enbiya Suresi, 30 18)<\/p>\n

Su, ya do\u011frudan do\u011fruya topra\u011fa kar\u0131\u015farak \u00e7e\u015fitli bitkiler bitirmek suretiyle, ya tatl\u0131 sulu nehirler ve g\u00f6ller olu\u015fturarak, ya p\u0131narlar halinde yery\u00fcz\u00fcne f\u0131\u015fk\u0131rarak, ya kaz\u0131lm\u0131\u015f kuyulardan al\u0131narak, ya da artezyenler yolu ile tekrar yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131larak canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n olu\u015fumuna ve devam\u0131na kaynakl\u0131k eder.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde suyun son derece \u00f6nemli oldu\u011fu, insanlar\u0131n hayat\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, her bi\u00e7im ve d\u00fczeydeki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu maddenin varl\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir. Bu y\u00fczden insanlar\u0131 r\u0131z\u0131k verici, engin ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 Allah’a kul olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken bu ger\u00e7e\u011fe sadece i\u015faret etmek, onu hat\u0131rlatmak yeterlidir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in bu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin iki \u00f6nemli ilkesi vurgulan\u0131yor: Bu ilkelerden biri, varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n tekli\u011fi ilkesidir ki, yukardaki \u00e7a\u011fr\u0131 ayetlerinin “sizi ve sizden \u00f6ncekileri yaratm\u0131\u015f olan Allah’a kulluk ediniz” c\u00fcmlesinde ifade ediliyor. Bu ilkelerin ikincisi ise, evrenin birli\u011fi, birimlerinin uyumlu olu\u015fu, hayata ve insana elveri\u015flili\u011fidir ki, bu ayetlerin “O ki, size yeri d\u00f6\u015fek, g\u00f6\u011f\u00fc tavan yapt\u0131 ve g\u00f6kten su indirip onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile size r\u0131z\u0131k olarak topraktan \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnler \u00e7\u0131kard\u0131” c\u00fcmlelerinde dile getiriliyor.<\/p>\n

Yani bu evrenin bir par\u00e7as\u0131 olan yery\u00fcz\u00fc, insan i\u00e7in d\u00f6\u015fenmi\u015f ve onun bir ba\u015fka par\u00e7as\u0131 olan g\u00f6k de belirli bir d\u00fczene g\u00f6re kurulmu\u015f ve canl\u0131lar r\u0131z\u0131klans\u0131n diye \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015fmesini sa\u011flayan su ile donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131s\u0131 tek yarat\u0131c\u0131 olan Allah’t\u0131r.<\/p>\n

“O halde, O’na bile bile e\u015fler ko\u015fmay\u0131n\u0131z”<\/p>\n

Yani sizi ve sizden \u00f6ncekileri O’nun yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc sizin i\u00e7in d\u00f6\u015fek ve g\u00f6kleri tavan yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu g\u00f6klerden su indirdi\u011fini, O’nun yard\u0131mc\u0131 bir orta\u011f\u0131n\u0131n veya kendisine kar\u015f\u0131 koyacak bir e\u015finin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorsunuz. O halde, bu bilgiye ra\u011fmen O’na ortak ko\u015fmak yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z bir tutum olur.<\/p>\n

Tevhid inanc\u0131n\u0131n belirginli\u011fini ve ar\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak amac\u0131 ile Kur’an’\u0131n \u0131srarla yasaklad\u0131\u011f\u0131 e\u015f ko\u015fma sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131, her zaman m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131 gibi Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlara, putlara tapmak bi\u00e7iminde basit ve yal\u0131n olmaz. Bu sap\u0131kl\u0131k; kimi zaman, daha ba\u015fka ve gizli bi\u00e7imlerde g\u00f6r\u00fclebilir Daha a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu sap\u0131kl\u0131k; herhangi bir bi\u00e7imde y\u00fcce Allah’tan ba\u015fkas\u0131na umut ba\u011flamak, herhangi bir bi\u00e7imde y\u00fcce Allah’tan ba\u015fkas\u0131ndan korkmak, yine herhangi bir bi\u00e7imde Allah’tan ba\u015fkas\u0131ndan fayda ya da zarar gelebilece\u011fine inanmak \u015feklinde de tezah\u00fcr edebilir.<\/p>\n

Nitekim sahabilerden Abdullah b. Abbas bu konuda \u015f\u00f6yle diyor: “Burada kastedilen \u015firk o derece gizlidir ki, karanl\u0131k gecede kara ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir kayan\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcyen bir kar\u0131ncan\u0131n ayak seslerinden daha hafif hissedilir. Bir kimsenin “Allah, senin ve benim hayat\u0131m\u0131z hakk\u0131 i\u00e7in…” “E\u011fer \u015fu k\u00f6pek olmasayd\u0131, d\u00fcn gece evimize h\u0131rs\u0131z girerdi” ya da “E\u011fer \u015fu \u00f6rdek olmasayd\u0131 eve h\u0131rs\u0131z girerdi” \u015feklinde konu\u015fmas\u0131 veya bir adam\u0131n arkada\u015f\u0131na “Allah ve sen dilerseniz…”, “E\u011fer Allah ile falanca olmasayd\u0131…” demesi bu \u015firk t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6rneklerindendir.<\/p>\n

Ayr\u0131ca ba\u015fka bir hadisten \u00f6\u011frendi\u011fimize g\u00f6re, sahabilerden biri Peygamber efendimize “E\u011fer Allah ve sen dilerseniz” deyince Resulullah, adam\u0131 “Beni Allah’a e\u015f mi ko\u015fuyorsun?” diye azarlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u00fcmmetin ilk \u00f6nc\u00fc ku\u015fa\u011f\u0131 gizli \u015firki, Allah’a ortak ko\u015fmay\u0131 b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyordu. \u015eimdi bakal\u0131m, biz bu k\u0131l\u0131\u00e7tan keskin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, bu b\u00fcy\u00fck Tevhid ger\u00e7e\u011finin neresindeyiz?!<\/p>\n

Yahudiler, Peygamber efendimizin ger\u00e7ek peygamber oldu\u011fu hususunda zihinlerde \u015f\u00fcphe uyand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, m\u00fcnaf\u0131klar da bu konuda ku\u015fku duyuyorlard\u0131. Daha \u00f6nce de Mekke m\u00fc\u015frikleri ile di\u011fer \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ayn\u0131 ku\u015fkuyu ta\u015f\u0131m\u0131\u015flar ve bunu ba\u015fkalar\u0131na da a\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte burada Kur’an-\u0131 Kerim, bu ki\u015filerin t\u00fcm\u00fcne toptan meydan okuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukardaki ayet “insanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc”ne seslenerek onlar\u0131, bu konuyu tart\u0131\u015fmas\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturacak objektif bir tecr\u00fcbe yolu ile tezlerini kan\u0131tlamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.
\n23- E\u011fer kulumuz Muhammed \u00e9 indirdi\u011fimiz Kur’\u00e2n’\u0131n do\u011frulu\u011fundan \u015f\u00fcpheli iseniz, haydi onunkilere benzer bir sure ortaya getiriniz ve davan\u0131zda sad\u0131k iseniz, bu hususta Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015fahitlerinizi yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n\u0131z.<\/strong><\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu ayet bu konuya girerken \u00f6nemli bir inceli\u011fe dikkatlerimizi \u00e7ekiyor. Ayet “E\u011fer kulumuz Muhammed’e indirdi\u011fimiz Kur’an’\u0131n do\u011frulu\u011fundan \u015f\u00fcpheli iseniz” \u015feklindeki giri\u015finde Peygamberimizden “Allah’\u0131n kulu” diye s\u00f6z ediyor, O’na “Allah’\u0131n kulu” olma s\u0131fat\u0131n\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Peygamberimizin burada bu s\u0131fatla an\u0131lmas\u0131, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, \u00e7e\u015fitli anlamlar ta\u015f\u0131r ki ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

Her \u015feyden \u00f6nce burada, “Allah’\u0131n kulu” olmakla nitelendirilerek onurland\u0131r\u0131lmakta ve Allah’a yak\u0131n oldu\u011fu dile getirilmektedir. B\u00f6ylelikle en y\u00fcce makam\u0131n, insanlara da kabul etmeleri i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lan Allah’a kul olma sayesinde elde edilebilece\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. \u0130kinci olarak burada, yani b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n tek Allah’\u0131n kullu\u011funu benimseyerek O’nun d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir il\u00e2h\u0131 kendisine ortak ko\u015fmamaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131 bu noktada kullu\u011fun anlam\u0131na belirlilik kazand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insano\u011flunun eri\u015febilece\u011fi makamlar\u0131n en y\u00fckse\u011fi olan vahiy makam\u0131n\u0131n sahibi olan Peygamberimiz burada “Allah’\u0131n kulu” diye an\u0131lmakta ve bu s\u0131fatla \u015fereflendirilmektedir.<\/p>\n

Ayetteki meydan okumaya gelince bunu bu surenin ba\u015f\u0131na d\u00f6nerek de\u011ferlendirmek, oraya ba\u011flamak gerekir. Zira Allah taraf\u0131ndan indirilmi\u015f olan bu kitap, yani Kur’an, az \u00f6nce s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ku\u015fkucu z\u00fcmrelerin ellerinde bulunan harflerden olu\u015fmu\u015ftur. E\u011fer onun Allah taraf\u0131ndan indirildi\u011fi hususunda ya da ba\u015fka bir niteli\u011fi konusunda \u015f\u00fcpheleri varsa, onun surelerinin bir benzerini getirsinler, ayr\u0131ca bu konuda Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir tak\u0131m \u015fahitleri varsa onlar\u0131 da yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah kulu Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- davas\u0131nda hakl\u0131 oldu\u011funun \u015fahididir.<\/p>\n

Bu meydan okuma Peygamberimizin hayat\u0131 s\u00fcresince oldu\u011fu gibi O’nun vefat\u0131ndan sonra da ge\u00e7erlidir; ayr\u0131ca bu ge\u00e7erlilik, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcn de s\u00fcrmektedir ve k\u0131yamete kadar da s\u00fcrecektir. S\u00f6zkonusu meydan okuma ve ku\u015fkucular\u0131 davalar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya \u00e7a\u011f\u0131rma da, Kur’an’\u0131n hakk kitap oldu\u011funun ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmez di\u011fer bir delilidir. Kur’an-\u0131 Kerim, insanlar taraf\u0131ndan s\u00f6ylenen her s\u00f6zden, -a\u00e7\u0131k ve kesin bi\u00e7imde- farkl\u0131 olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu farkl\u0131 olma niteli\u011fini ebediyete kadar da s\u00fcrd\u00fcrecek ve b\u00f6ylece y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu buyru\u011fu, b\u00fct\u00fcn zamanlar boyunca hakl\u0131 ve do\u011fru olarak kalacakt\u0131r:
\n24- E\u011fer bunu yapamazsan\u0131z -ki asla yapamayacaks\u0131n\u0131z- yak\u0131t\u0131 insanlar ile ta\u015flar olan ve k\u00e2firler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan Cehennem ate\u015finden korkunuz.<\/strong><\/p>\n

Buradaki meydan okuma deh\u015fetli oldu\u011fu gibi bunun imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu vurgulama kesinli\u011fi daha da deh\u015fetlidir. E\u011fer bu kesin ifadeli meydan okuyu\u015fu yalanlamak m\u00fcmk\u00fcn olsayd\u0131, gerek o g\u00fcn\u00fcn ve gerekse bu g\u00fcn\u00fcn ku\u015fkucular\u0131 bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmede bir an bile teredd\u00fct etmezlerdi. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Kur’an-\u0131 Kerim’in, onlar\u0131n b\u00f6yle bir \u015fey yapamayacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmesi ve onun bu konudaki \u00f6ng\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na tart\u0131\u015fma kabul etmez bir mucizedir. Zira bu ku\u015fkucular\u0131n \u00f6n\u00fcnde meydan a\u00e7\u0131kt\u0131. E\u011fer onlar bu kesin belirlemenin, bu iddial\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn tersini ortaya koyabilselerdi, Kur’an-\u0131 Kerim, delil olma \u00f6zelli\u011fini kaybederdi. Fakat b\u00f6yle bir \u015fey ne \u015fimdiye kadar olmu\u015f ve ne de ilerde olacakt\u0131r. Kur’an-\u0131 Kerim, bu meydan okuyu\u015funu her ne kadar belirli bir insan ku\u015fa\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda seslendirdiyse de bu konudaki muhatab\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Tek ba\u015f\u0131na bu bile hakla bat\u0131l\u0131 birbirinden ay\u0131ran bu konuda tarihi kesin bir belgedir.<\/p>\n

\u00dcstelik \u00e7e\u015fitli ifade \u00fcsluplar\u0131n\u0131 ay\u0131rdetme becerisine sahip herkes, insan\u0131n varl\u0131klar ve nesneler ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri hakk\u0131nda uzman olan her insan, insan kaynakl\u0131 psikolojik ve sosyal teorileri, ya\u015fama tarzlar\u0131n\u0131 ve toplumsal sistemleri iyi tan\u0131yan her ara\u015ft\u0131rmac\u0131, hi\u00e7bir ku\u015fkuya kap\u0131lmadan kabul eder ki Kur’an-\u0131 Kerim’de ge\u00e7en herhangi bir s\u00f6zle ayn\u0131 konuda bir insan\u0131n s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kesinlikle bir olamaz. Bu konuda duyulabilecek olan ku\u015fku, ya ay\u0131rdetme yetene\u011finden yoksun bir bilgisizlikten ya da bile bile hakk ile bat\u0131l\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131ran bir ard niyetten ileri gelebilir.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 bu meydan okuma kar\u015f\u0131s\u0131nda aciz kald\u0131klar\u0131 halde yine de a\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fe inanmaya yana\u015fmayanlara a\u015fa\u011f\u0131daki ayet \u015fu korkun\u00e7 tehdidi y\u00f6neltiyor:<\/p>\n

“O halde yak\u0131t\u0131 insanlar ile ta\u015flar olan ve k\u00e2firler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan Cehennem ate\u015finden korkunuz”<\/p>\n

Acaba bu korkun\u00e7, bu deh\u015fet verici tabloda insanlar ile ta\u015flar hangi gerek\u00e7e ile biraraya getirildi? Bu Cehennem ate\u015fi k\u00e2firler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f. Bu surenin ba\u015flang\u0131c\u0131nda “Allah’\u0131n, kalbleri ile kulaklar\u0131n\u0131 m\u00fch\u00fcrledi\u011fi ve g\u00f6zlerinde perde bulundu\u011fu” belirtilen ve Kur’an’a Kerim’in meydan okumas\u0131na muhatap olup da bu meydan okumaya kar\u015f\u0131l\u0131k vermekten aciz kalmalar\u0131na ra\u011fmen yine de iman etmemekte direnen k\u00e2firler i\u00e7in. O halde bunlar her ne kadar bi\u00e7im bak\u0131m\u0131ndan insan gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlarsa da, asl\u0131nda bir ta\u015f t\u00fcr\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildirler. \u00d6yleyse ta\u015f t\u00fcr\u00fcnden ger\u00e7ek ta\u015flar ile insandan ta\u015flar\u0131 biraraya getirmek son derece normal ve hi\u00e7bir s\u00fcrpriz taraf\u0131 olmayan bir \u015feydir.<\/p>\n

\u00dcstelik bu korkun\u00e7 tabloda ta\u015flar\u0131n zikredilmi\u015f olmas\u0131, insan\u0131n zihninde daha ba\u015fka imajlar da canland\u0131r\u0131r; ta\u015flar\u0131 yak\u0131p k\u00fcl eden Cehennem ate\u015fi imaj\u0131 ile Cehennem\u00eede bu tutu\u015fmu\u015f ta\u015flar aras\u0131nda eriyen insan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n imaj\u0131n\u0131.<\/p>\n

Bu korkun\u00e7 tablonun yan\u0131 ba\u015f\u0131nda onun tam z\u0131dd\u0131 olan bir tablo ile, yani m\u00fcminleri bekleyen mutluluk ve nimetler tablosu ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n25- \u0130man edip iyi ameller i\u015fleyenleri, a\u011fa\u00e7lar\u0131 alt\u0131ndan nehirler akan Cennetler ile m\u00fcjdele. Onlara r\u0131z\u0131k olarak her yeni meyve sunuldu unda “Bu daha \u00f6nce bize sunulan falanca meyvedir” derler, onlara birbirinden ay\u0131rd edemeyecekleri r\u0131z\u0131klar verilir. Hem onlara orada el de\u011fmemi\u015f, tertemiz e\u015fler verilecektir. Onlar orada ebed\u00ef olarak kalacaklard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

Burada de\u011finilen nimet t\u00fcrleri aras\u0131nda -el de\u011fmemi\u015f e\u015fler yan\u0131nda- \u015fu birbirinden ay\u0131ra edilemeyen, Cennetliklere daha \u00f6nce yedikleri t\u00fcrden meyveler olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren, yani ya isim ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnya meyvelerine ya da Cennet’te daha \u00f6nce kendilerine sunulan ba\u015fka meyvelere benzedikleri i\u00e7in Cennetliklerin alg\u0131lar\u0131n\u0131 yan\u0131ltan meyveler dikkati \u00e7ekmektedir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz d\u0131\u015f benzerli\u011fe ra\u011fmen i\u00e7ten farkl\u0131 olma \u00f6zelli\u011finin her ikramda Cennetliklere s\u00fcrpriz yapma amac\u0131na d\u00f6n\u00fck oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Ger\u00e7ekten Cennetliklere s\u00fcrpriz \u00fczerine s\u00fcrpriz ya\u015fatan, her seferinde d\u0131\u015f benzerli\u011fin yeni bir \u015fey ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bu ikram bi\u00e7imi, g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde tatl\u0131 bir oyun, renkli bir ho\u015fnutluk ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir a\u011f\u0131rlanma tablosu \u00e7izmektedir.<\/p>\n

Burada s\u00f6z\u00fc edilen \u015fekil benzerli\u011fi yan\u0131ndaki \u00f6zellik farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n yaratma sanat\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen ve her varl\u0131\u011fa g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnden daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6z, bir i\u00e7erik sa\u011flayan bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck ger\u00e7e\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bir \u00f6rnek olarak insan\u0131 ele alal\u0131m. E\u011fer yarat\u0131l\u0131\u015f bak\u0131m\u0131ndan, biyolojik yap\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek insanlar\u0131n hepsi ayn\u0131d\u0131r. Yani ba\u015f, g\u00f6vde, kol ve bacaklardan; et, kan, kemik ve sinirlerden olu\u015fmu\u015f; iki g\u00f6z\u00fc, iki kula\u011f\u0131, a\u011fz\u0131 ve dili olan, b\u00fct\u00fcn organlar\u0131 di\u011fer canl\u0131lar\u0131nki ile benzer h\u00fccrelerden meydana gelmi\u015f bir canl\u0131 varl\u0131k. Bi\u00e7im ve ana madde bak\u0131m\u0131ndan yap\u0131 ayn\u0131 yap\u0131 ve sentez ayn\u0131 sentez. Fakat gerek \u00f6zellik ve e\u011filimleri, gerekse karakter yap\u0131s\u0131 ile yetenekleri bak\u0131m\u0131ndan bu insanlar aras\u0131nda ne kadar b\u00fcy\u00fck farklar var, de\u011fil mi? \u00d6yle ki, b\u00fct\u00fcn ortak y\u00f6nlere ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f benzerliklerine ra\u011fmen iki insan aras\u0131nda bazan yer ile g\u00f6k aras\u0131ndaki uzakl\u0131ktan bile daha b\u00fcy\u00fck farklar olabilmektedir.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n yaratma sanat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131nda, bu korkun\u00e7, bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rebiliriz. \u00c7e\u015fitli cinsler, \u00e7e\u015fitli t\u00fcrler, \u00e7e\u015fitli \u015fekiller, \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler, \u00e7e\u015fitli yetenekler ve \u00e7e\u015fitli nitelikler. Fakat b\u00fct\u00fcn farkl\u0131l\u0131klar, benzer yap\u0131l\u0131 ve benzer elementlerden olu\u015fmu\u015f “h\u00fccre” ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz ortak bir yap\u0131-ta\u015f\u0131na indirgeniyor.<\/p>\n

Yaratma sanat\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcnleri ve g\u00fcc\u00fcn\u00fcn al\u00e2metlerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren tek Allah’a kulluk etmekten ka\u00e7\u0131nacak bir insan olabilir mi? Gerek g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve gerekse g\u00f6remedi\u011fi b\u00fct\u00fcn eserlerinde mucizenin elini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu Allah’a ba\u015fka \u015feyleri e\u015f ya da ortak ko\u015facak biri bulunabilir mi?<\/p>\n

Y\u00fcce Allah daha sonra s\u00f6z\u00fc Kur’an’da verdi\u011fi misallere getirerek \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n26- Allah bir sivrisine\u011fi ve (biyolojik a\u00e7\u0131dan) onun daha \u00fcst\u00fcnde olan bir canl\u0131y\u0131 \u00f6rnek olarak g\u00f6stermekten \u00e7ekinmez. \u0130man edenler onun Rabbleri taraf\u0131ndan ortaya konmu\u015f bir ger\u00e7ek oldu\u011funu bilirler. K\u00e2firler ise `Allah ne ama\u00e7la bu \u00f6rne\u011fi g\u00f6sterdi?” derler. Allah bu \u00f6rnek ile bir \u00e7oklar\u0131n\u0131 sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve bir \u00e7oklar\u0131n\u0131 da hidayete erdirir: Onunla sadece fas\u0131klar\u0131 sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

27- Onlar ki, Allah’a vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6z\u00fc kesin bir ahit haline getirdikten sonra bozarlar, Allah’\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretmi\u015f oldu\u011fu ili\u015fkileri keserler ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131kar\u0131rlar. \u0130\u015fte onlar h\u00fcsrana u\u011frayanlard\u0131r.<\/p>\n

Bilindi\u011fi gibi bu surenin daha \u00f6nceki ayetlerinde y\u00fcce Allah m\u00fcnaf\u0131klar i\u00e7in “Ate\u015f yakmak isteyen adam” “Bulutlu, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc bir havada g\u00f6kten ya\u011fan ya\u011fmur”, “dolu” ve “Y\u0131ld\u0131r\u0131mlara kar\u015f\u0131 korkuyla kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131kayan bir adam” misallerini vermi\u015fti. Ayr\u0131ca Kur’an-\u0131 Kerim’in daha \u00f6nce Mekke’de inen ve Medine’de okunan ayetlerinde de bu t\u00fcr baz\u0131 misaller vard\u0131. Mesel\u00e2 y\u00fcce Allah’\u0131n, Rabblerini ink\u00e2r edenler i\u00e7in verdi\u011fi \u015fu misal gibi:<\/p>\n

“Allah’tan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n veli edinenlerin durumu kendine yuva yapan \u00f6r\u00fcmce\u011fin durumuna benzer. Oysa e\u011fer bilseler, evlerin en \u00e7\u00fcr\u00fc\u011f\u00fc, hi\u00e7 ku\u015fkusuz, \u00f6r\u00fcmcek yuvas\u0131d\u0131r.” (Ankebut Suresi, 41)<\/p>\n

Bu \u00f6rneklerin bir di\u011feri de, m\u00fc\u015friklerin bir sinek bile yaratmaya g\u00fcc\u00fc yetmeyen il\u00e2hlar\u0131 ile ilgilidir. Y\u00fcce Allah buyuruyor ki:<\/p>\n

“Ey insanlar size bir \u00f6rnek verildi, onu dinleyiniz: Allah’\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131z il\u00e2hlar var ya, onlar\u0131n hepsi bir araya gelseler bir sinek bile yaratamazlar. Sinek onlardan bir \u015fey kap\u0131p g\u00f6t\u00fcrse onu ondan geri alamazlar. Demek ki, isteyen de aciz, kendisinden bir \u015fey istenen de.” (Hacc Suresi, 73)<\/p>\n

Bu ayetlerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re m\u00fcnaf\u0131klar -belki yahud\u00eeler ile m\u00fc\u015frikler de- bu \u00f6rnekli ayetleri Kur’an’\u0131n do\u011frulu\u011fu konusunda \u015f\u00fcphe uyand\u0131r\u0131c\u0131 bir koz olarak kullanmak istediler. onlara g\u00f6re kendilerini k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcc\u00fc ve alaya al\u0131c\u0131 anlam ta\u015f\u0131yan bu \u00f6rnekleri Allah vermi\u015f olamazd\u0131; Sinek ve \u00f6r\u00fcmcek gibi k\u00fc\u00e7\u00fck varl\u0131klar\u0131 anmak, s\u00f6zkonusu etmek Allah’a yak\u0131\u015fmazd\u0131. \u0130\u015fte bu propaganda, t\u0131pk\u0131 daha \u00f6nce Mekke’de m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131 gibi Medine’de yahudiler ile m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n giri\u015ftikleri zihinlerde ku\u015fku ve karga\u015fal\u0131k uyand\u0131rma kampanyas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu.<\/p>\n

\u0130\u015fte yukardaki ayetler bu hilek\u00e2r kampanyaya kar\u015f\u0131 koymak, Allah’\u0131n bu t\u00fcr \u00f6rnekleri veri\u015findeki hikmeti a\u00e7\u0131klamak, m\u00fcmin olmayanlar\u0131 bu t\u00fcr \u00f6rnekleri yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirmenin d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi k\u00f6t\u00fc ak\u0131bet konusunda uyarmak ve m\u00fcminlere g\u00fcven verip imanlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in geldi:<\/p>\n

“Allah bir sivrisine\u011fi ve (biyolojik a\u00e7\u0131dan) onun daha \u00fcst\u00fcnde olan bir canl\u0131y\u0131 \u00f6rnek olarak g\u00f6stermekten \u00e7ekinmez”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn de b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn de, sivrisine\u011fin de filin de Rabbidir, yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Sivrisinekte sakl\u0131 olan mucize ne ise filde sakl\u0131 olan mucize de odur. Bu da hayat mucizesidir, Allah’dan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilmedi\u011fi gizli s\u0131r mucizesidir. \u00dcstelik bu t\u00fcr \u00f6rneklerde \u00f6nemli olan \u015fey, verilen \u00f6rne\u011fin hacmi ya da \u015fekli de\u011fildir. \u00d6rnekler birer ayd\u0131nlatma ve anlat\u0131lan konuyu g\u00f6z\u00f6n\u00fcne serme arac\u0131d\u0131rlar. Bu \u00f6rneklerin ne utan\u0131lacak ve ne de s\u00f6zkonusu etmekten utan\u00e7 duyulacak bir taraf\u0131 yoktur. Her i\u015finin ard\u0131nda mutlaka bir hikmet bulunan y\u00fcce Allah bu \u00f6rnekler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kalpleri deneyden ge\u00e7irmek, vicdanlar\u0131 imtihan etmek istemektedir. Ayetlerin devam\u0131n\u0131 okuyal\u0131m:<\/p>\n

“\u0130man edenler, onun Rabbleri taraf\u0131ndan ortaya konmu\u015f bir ger\u00e7ek oldu\u011funu bilirler.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n imanlar\u0131, Allah’dan kaynaklanan her \u015feyi, O’nun ululu\u011funa ve kend\u00eflerince onaylanm\u0131\u015f hikmetine yara\u015f\u0131r bir yakla\u015f\u0131mla alg\u0131lamalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman, onlar\u0131n kalplerine ayd\u0131nl\u0131k, ruhlar\u0131na duyarl\u0131l\u0131k, idraklerine ufuk geni\u015fli\u011fi ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f, Allah kat\u0131ndan gelen her \u015feyin ve her s\u00f6z\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ilah\u00ee hikmetle ili\u015fki kurmalar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayetleri okumaya devam edelim:<\/p>\n

“K\u00e2firler ise “Allah ne ama\u00e7la bu \u00f6rne\u011fi g\u00f6sterdi?” derler”<\/p>\n

Bu soru Allah’\u0131n nuru ve hikmeti ile aras\u0131na perde gerilmi\u015f, Allah’\u0131n de\u011fi\u015fmez kanunlar\u0131 ve \u00f6nceden belirlenmi\u015f kurallar\u0131 ile hi\u00e7 ili\u015fkisi olmayan, nasipsiz kimselerin sorabilecekleri bir sorudur. Ayr\u0131ca bu soru, Allah’a sayg\u0131 g\u00f6sterme endi\u015fesi ta\u015f\u0131mayan, Allah’\u0131n tasarruflar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kula yara\u015f\u0131r edeplilik tavr\u0131n\u0131 tak\u0131nmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen k\u00fcstahlar\u0131n sorabilece\u011fi bir sorudur. Ancak b\u00f6yleleri, ya itiraz ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma usl\u00fbbu ile ya da Allah’\u0131n b\u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu konusunda kar\u015f\u0131lar\u0131ndakilerin kalblerinde \u015f\u00fcphe uyand\u0131rmak amac\u0131 ile bu \u015fekilde bir soru sorabilirler. Bundan dolay\u0131 y\u00fcce Allah onlar\u0131, bu t\u00fcr \u00f6rneklerin ard\u0131nda Allah’\u0131n takdir ve tedbirinin gizli oldu\u011fu konusunda uyard\u0131ktan sonra kendilerine tehdit dolu bir cevap veriyor:<\/p>\n

“Allah bu \u00f6rnekle bir \u00e7oklar\u0131n\u0131 sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve bir \u00e7oklar\u0131n\u0131 da hidayete erdirir. Onunla sadece fas\u0131klar\u0131 sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve imtihan konusu olaylar\u0131 kendi do\u011fal ak\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7inde serbest\u00e7e geli\u015fmeye b\u0131rak\u0131r. Bu olaylarla kar\u015f\u0131la\u015fan kullar\u0131n her biri onlar kar\u015f\u0131s\u0131nda karakterlerine, yeteneklerine, se\u00e7mi\u015f olduklar\u0131 ya\u015fama bi\u00e7imine ve zihniyetlerine g\u00f6re tepki g\u00f6sterirler. \u0130mtihan konusu olay ayn\u0131 oldu\u011fu halde bu olay\u0131n vicdanlardaki etkileri ya\u015fama tarz\u0131n\u0131n ve zihniyetin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 oran\u0131nda de\u011fi\u015fik olur.<\/p>\n

Mesel\u00e2 bir\u00e7ok insan\u0131n ba\u015f\u0131na s\u0131k\u0131nt\u0131 ve darl\u0131k gelir. Allah’a, O’nun hikmet ve merhametine g\u00fcvenen m\u00fcmin s\u0131k\u0131nt\u0131 ve darl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah’a daha \u00e7ok s\u0131\u011f\u0131n\u0131r, O’na daha \u00e7ok yalvar\u0131r, O’ndan daha \u00e7ok korkar. Oysa ayn\u0131 t\u00fcrden bir olay fas\u0131n\u0131 ve m\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131 sarsar, Allah ile aras\u0131ndaki uzakl\u0131\u011f\u0131 daha da artt\u0131r\u0131r ve onu \u00e7\u0131lg\u0131na \u00e7evirir. Bolluk ve rahatl\u0131k da \u00f6yle. O da de\u011fi\u015fik insanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelir. Takva sahibi bir m\u00fcminin ba\u015f\u0131na gelince onun uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc artt\u0131r\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k fas\u0131k ve m\u00fcnaf\u0131\u011f\u0131 nimet \u015f\u0131mart\u0131r, bolluk mahveder ve imtihan konusu olaylar onlar\u0131 yoldan \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah’\u0131n Kur’an-\u0131 Kerim’de vermi\u015f oldu\u011fu \u00f6rnekler, anlatm\u0131\u015f oldu\u011fu misaller de b\u00f6yledir. Allah taraf\u0131ndan kendilerine gelen olaylara ve mesajlara uygun kar\u015f\u0131l\u0131klar vermeyi beceremeyenleri “Onlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile sapt\u0131r\u0131r”ken, Allah’\u0131n hikmetini idrak edebilenleri “Onlar sayesinde hidayete erdirir”. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu t\u00fcr olay ve \u00f6rnekl\u00ebr “sadece fas\u0131klar\u0131n sap\u0131tmas\u0131na yol a\u00e7ar.” Surenin giri\u015finde nas\u0131l takva sahiplerinin nitelikleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131ld\u0131 ise, burada da benzer bir \u00fcslupla fas\u0131klar\u0131n nitelikleri anlat\u0131l\u0131yor. Ba\u015fka bir deyimle surenin bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ana konusu, de\u011fi\u015fik y\u00fczy\u0131llarda ya\u015fam\u0131\u015f ve ya\u015fayacak olan insan tiplerini yans\u0131tan bu farkl\u0131 z\u00fcmrelerin ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinin tan\u0131t\u0131m\u0131na devam ediyor:<\/p>\n

Onlar ki, Allah’a vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6z\u00fc kesin bir ahit haline getirdikten sonra bozarlar, Allah’\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretmi\u015f oldu\u011fu ili\u015fkileri keserler ve yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131kar\u0131rlar. \u0130\u015fte onlar h\u00fcsrana u\u011frayanlard\u0131r”<\/p>\n

Acaba ayette s\u00f6z\u00fc edilen kimseler, Allah’a vermi\u015f olduklar\u0131 hangi s\u00f6z\u00fc tutmuyorlar? Allah’\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretmi\u015f oldu\u011fu hangi ili\u015fkiyi kesiyorlar? Ve yery\u00fcz\u00fcnde hangi t\u00fcr bozgunculu\u011fu \u00e7\u0131kar\u0131yorlar?<\/p>\n

Surenin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bu konuda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klama yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 belirli bir karakteri te\u015fhis etmenin, belirli insan tiplerini tasvir etmenin yeridir. Yoksa belirli bir olay\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yer de\u011fildir. Burada genel hatlar\u0131 i\u00e7eren bir tablo \u00e7izilmek isteniyor. Bundan \u00e7\u0131kan sonuca g\u00f6re, Allah ile bu tipi olu\u015fturan insan kesimi aras\u0131nda yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn antla\u015fmalar bozuluyor, Allah’\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretmi\u015f oldu\u011fu ili\u015fkilerin t\u00fcm\u00fc kesiliyor ve bunlar taraf\u0131ndan karga\u015fal\u0131\u011f\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor demektir.<\/p>\n

Bu insan tipi ile Allah aras\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc ili\u015fki kesiktir. Onlar\u0131n \u00f6z\u00fcnden uzakla\u015fm\u0131\u015f sap\u0131k f\u0131tratlar\u0131 hi\u00e7bir taahh\u00fcde ba\u011fl\u0131 kalmaz, hi\u00e7bir kulpa yap\u0131\u015fmaz ve hi\u00e7bir karga\u015fal\u0131ktan \u00e7ekinmez. Onlar hayat a\u011fac\u0131ndan kopmu\u015f ham bir meyveye benzerler. \u00c7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fler, bozulmu\u015flar, koku\u015fmu\u015flar ve hayat taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanm\u0131\u015flard\u0131r. Bundan dolay\u0131 m\u00fcminlere hidayet sa\u011flayan Kur’an-\u0131 Kerim \u00f6rnekleri, onlar\u0131n sap\u0131tmalar\u0131na yola\u00e7makta, takva sahiplerini do\u011fru yolda tutan sebepler onlar\u0131n iyice yoldan \u00e7\u0131kmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi, Medine d\u00f6neminde \u0130sl\u00e2m mesaj\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na yahudi, m\u00fcnaf\u0131k ve m\u00fc\u015frik k\u0131l\u0131klar\u0131nda \u00e7\u0131kan ve o g\u00fcnden beri ayn\u0131 olumsuz rol\u00fc oynamaya devam ederek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde -baz\u0131 y\u00fczeysel isim ve \u00fcnvan farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ile birlikte- ayn\u0131 inatla \u0130sl\u00e2m mesaj\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na dikilme gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcren bu insan tipinin y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini yak\u0131ndan g\u00f6relim. Y\u00fcce Allah buyuruyor ki:<\/p>\n

“Onlar ki, Allah’a vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6z\u00fc kesin bir ahit haline getirdikten sonra bozarlar”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah ile insanlar aras\u0131nda akdedilen antla\u015fma bir \u00e7ok ilkeler i\u00e7erir. Bu ilkelerden biri, her canl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131na yerle\u015ftirilen f\u0131trat\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131ma ve kullu\u011fu O’na y\u00f6neltme taahh\u00fcd\u00fcd\u00fcr. Bu Allah’a inanma ihtiyac\u0131 f\u0131trattaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 her zaman devam ettirir. Fakat kimi zaman sapmaya u\u011frayan, yolunu \u015fa\u015f\u0131ran bu f\u0131trat, Allah’a O’nun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka e\u015fler ve ortaklar ko\u015far.<\/p>\n

Bu antla\u015fman\u0131n di\u011fer bir ilkesi, -ilerde yeri gelece\u011fi \u00fczere- y\u00fcce Allah’\u0131n bizzat Hz. Adem’den ald\u0131\u011f\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n halifesi\/temsilcisi olma s\u00f6z\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Hepiniz Cennet’ten ininiz. Yaln\u0131z taraf\u0131mdan size bir yol g\u00f6sterici geldi\u011finde o rehberime uyanlara art\u0131k korku yoktur; onlar hi\u00e7bir zaman \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.<\/p>\n

K\u00e2fir olup ayetlerimizi yalanlayanlara gelince onlar orada ebed\u00ee kalmak \u00fczere Cehennem’liktirler.” (Bakara Suresi 38-39)<\/p>\n

Bu ilkeler; y\u00fcce Allah’\u0131n her kavme g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile tekrarlad\u0131\u011f\u0131, vurgulad\u0131\u011f\u0131 ahitlerdir. Bu ahitlerde, s\u00f6z konusu kavimlerin tek Allah’a kulluk etmeleri, hayatlar\u0131na O’nun \u00f6nerdi\u011fi ya\u015fama tarz\u0131n\u0131, O’nun \u015feriatini egemen k\u0131lmalar\u0131 islenmi\u015ftir. \u0130\u015fte fas\u0131klar\u0131n bozduklar\u0131, ge\u00e7ersiz b\u0131rakt\u0131klar\u0131 ahitler bunlard\u0131r. E\u011fer insan y\u00fcce Allah’a vermi\u015f oldu\u011fu kesin s\u00f6z\u00fc bozabiliyorsa, Allah’dan ba\u015fkalar\u0131 ile aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmalar\u0131 rahatl\u0131kla bozar. Sebebine gelince; Allah ile aras\u0131ndaki taahh\u00fcd\u00fc bozmaya kalk\u0131\u015fan kimse art\u0131k hi\u00e7bir antla\u015fmaya, hi\u00e7bir verilmi\u015f s\u00f6ze sayg\u0131 g\u00f6stermez. Ayetleri incelemeye devam edelim:<\/p>\n

“Allah’\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretmi\u015f oldu\u011fu ili\u015fkileri keserler. ”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bir \u00e7ok ili\u015fkinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini emretmi\u015ftir. O bize akrabal\u0131k ve soy yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkisini g\u00f6zetip s\u00fcrd\u00fcrmemizi, geni\u015f \u00e7apl\u0131 insanl\u0131k ili\u015fkisini g\u00f6zetip s\u00fcrd\u00fcrmemizi ve bunlar\u0131n hepsinden \u00f6nce inan\u00e7 birli\u011fi ili\u015fkisini, iman karde\u015fli\u011fi ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6zetip s\u00fcrd\u00fcrmemizi emretti. O inan\u00e7 birli\u011fi ili\u015fkisi ki, her ili\u015fkinin temelidir, onsuz hi\u00e7bir insanlararas\u0131 ba\u011f\u0131nt\u0131 bi\u00e7imi kurulup geli\u015ftirilemez. Y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan g\u00f6zetilip s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi emredilen sosyal ili\u015fkiler kesilince, insanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan halkalar par\u00e7alan\u0131r, dayan\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayan ba\u011flar \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr, toplumlarda karga\u015fal\u0131k ba\u015f g\u00f6sterir ve anar\u015fi yayg\u0131nla\u015f\u0131r. Ayeti okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131kar\u0131rlar.”<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmak t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc olur. Bunlar\u0131n hepsi Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaktan, Allah’a kar\u015f\u0131 \u00fcstlenilen taahh\u00fctleri bozmaktan, Allah taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi emredilen ili\u015fkileri kesmekten kaynaklan\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen bozgunculuklar\u0131n ba\u015f\u0131, insanlar\u0131n hayat\u0131na egemen olmas\u0131 ve onlar\u0131 y\u00f6nlendirmesi i\u00e7in Allah taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f ya\u015fama tarz\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmakt\u0131r. Bu nokta, sonu kesinlikle sosyal karga\u015faya varan bir yolayr\u0131m\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u00f6nerdi\u011fi ya\u015fama tarz\u0131, toplumlar\u0131n uygulamalar\u0131ndan uzak tutulduk\u00e7a, Allah’\u0131n \u015feriat\u0131 hayat\u0131n prati\u011fine yabanc\u0131 kald\u0131k\u00e7a, bu d\u00fcnyan\u0131n i\u015flerinin d\u00fczene girmesi, hatta onun iki yakas\u0131n\u0131n bir araya gelmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130nsanlar ile Rabbleri aras\u0131ndaki ili\u015fkinin halkas\u0131 bu \u015fekilde kopunca, bu durum; vicdanlar\u0131, davran\u0131\u015flar\u0131, pratik hayat\u0131, ge\u00e7im \u015fartlar\u0131n\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fc ile \u00fczerinde bulunan insanlar\u0131n ve nesnelerin tamam\u0131n\u0131 kapsayan bir karga\u015fan\u0131n kol gezmesi demektir.<\/p>\n

Bu durum, y\u00fcce Allah’\u0131n yolundan ayr\u0131lm\u0131\u015f olman\u0131n sonucu olarak ba\u015f g\u00f6steren bir y\u0131k\u0131m, bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve bir karga\u015fad\u0131r. Bundan dolay\u0131, Allah’\u0131n m\u00fcmin kullar\u0131n\u0131 hidayete erdiren fakt\u00f6rler, bu y\u0131k\u0131m\u0131n bu yay\u0131n k\u00f6t\u00fcye gidi\u015fin ve karga\u015fan\u0131n geli\u015fmesine sebep olanlar\u0131n hak ettikleri sap\u0131kl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklenmelerine sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah k\u00e2firli\u011fin ve fas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde meydana getirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn olumsuz etkileri anlatt\u0131ktan sonra, insanlara d\u00f6nerek, onlar\u0131n; diriltici, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, yarat\u0131c\u0131, r\u0131z\u0131k verici, pl\u00e2nlay\u0131c\u0131 ve her \u015feyi bilen Allah’\u0131 ink\u00e2r etmelerindeki sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131, garipli\u011fi vurguluyor ve bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n28- Allah’\u0131 nas\u0131l ink\u00e2r edersiniz ki, sizleri \u00f6l\u00fc iken o diriltti, sonra sizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcp tekrar diriltecek, sonra da yine O’na d\u00f6neceksiniz.<\/strong><\/p>\n

29- O ki, yery\u00fcz\u00fcnde bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 sizin i\u00e7in yaratt\u0131. Sonra da g\u00f6klere y\u00f6nelerek onlar\u0131 yedi g\u00f6k olarak d\u00fczenledi. O her \u015feyi bilir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu deliller ve nimetler kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah’\u0131 ink\u00e2r etmek her t\u00fcrl\u00fc gerek\u00e7e ve dayanaktan yoksun \u00e7irkin ve i\u011fren\u00e7 bir ink\u00e2rc\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim, burada insanlar\u0131 mutlaka g\u00f6z\u00f6n\u00fcne almalar\u0131, itiraf etmeleri ve gereklerine teslim olmalar\u0131 gereken realiteler ile y\u00fczy\u00fcze getiriyor. Onlar\u0131n dikkatlerini, hayatlar\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na ve varolu\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131na y\u00f6neltiyor. Onlar vaktiyle \u00f6l\u00fc iken, kendilerini O diriltti. Bir zamanlar onlar \u00f6l\u00fcm halindeyken O, onlar\u0131 bu a\u015famadan “hayat” a\u015famas\u0131na ge\u00e7irdi. \u0130nsanlar, yarat\u0131c\u0131 bir g\u00fcc\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 olmayan bu, ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmekten ka\u00e7amazlar, onu yok sayamazlar.<\/p>\n

Onlar \u015fimdi canl\u0131d\u0131rlar. Yap\u0131lar\u0131nda “hayat” denen bir realite ta\u015f\u0131yorlar. Acaba onlarda ki bu “hayat” denen realiteyi vareden kimdir? Yery\u00fcz\u00fcndeki cans\u0131z varl\u0131klarda bulunmayan bu yeni g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc hi\u00e7 yoktan meydana \u00e7\u0131karan kimdir? Hayat, cans\u0131z varl\u0131klar\u0131 ku\u015fatan \u00f6l\u00fcmden apayr\u0131 bir \u015fey, karakteri de onunkinden tamamen farkl\u0131.. Peki, bu nereden geldi?..<\/p>\n

\u0130nsanlar, ak\u0131llar\u0131n\u0131 ve vicdanlar\u0131n\u0131 kurcalayan bu sorudan ka\u00e7makla, onunla y\u00fczy\u00fcze gelmekten sak\u0131nmakla hi\u00e7bir \u015fey elde edemezler. Ayr\u0131ca bu canl\u0131l\u0131k realitesinin meydana geli\u015fini, yarat\u0131klardan farkl\u0131 yap\u0131da bir yarat\u0131c\u0131 g\u00fcce ba\u011flamaktan ba\u015fka \u00e7\u0131kar yol yok. Yery\u00fcz\u00fcnde kendi d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u00f6l\u00fc varl\u0131klardan farkl\u0131 ve apayr\u0131 geli\u015fmelere ve eylem bi\u00e7imlerine sebep olan bu hayat realitesi nereden geldi? Hi\u00e7 ku\u015fkusuz Allah kat\u0131ndan. Bu sorunun en akla yatk\u0131n cevab\u0131 budur. Yok, e\u011fer bu cevab\u0131 onaylam\u0131yorsa bir ki\u015fi, sorunun do\u011fru cevab\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu s\u00f6ylesin o zaman!<\/p>\n

\u0130\u015fte burada insanlar, bu ger\u00e7ekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirilerek \u015f\u00f6yle buyuruluyor:<\/p>\n

“Allah’\u0131 nas\u0131l ink\u00e2r edersiniz ki, sizleri \u00f6l\u00fc iken O diriltti.<\/p>\n

Yani vaktiyle siz de yery\u00fcz\u00fcn\u00fc dolduran ve sizin de \u00e7evrenizi saran \u015fu cans\u0131z varl\u0131klar gibi birer cans\u0131z varl\u0131kt\u0131n\u0131z. Sonra Allah sizde canl\u0131l\u0131k realitesini varederek sizi diriltti. Buna g\u00f6re, hayatlar\u0131 Allah kat\u0131ndan olan, canl\u0131 olu\u015flar\u0131n\u0131 kendisine bor\u00e7lu olan kimseler Allah’\u0131 nas\u0131l inkar edebilirler? \u0130ncelememize devam ediyoruz:<\/p>\n

“Sonra sizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor”<\/p>\n

Herhalde bu h\u00fckme hi\u00e7 kimse itiraz etmez, ona hi\u00e7 kimse kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00fcm, canl\u0131lar\u0131n, ya\u015fayanlar\u0131n her an kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131, y\u00fczy\u00fcze geldikleri bir ger\u00e7ektir. Bu niteli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden itiraz ve tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. Yine ayeti okumaya devam edelim:<\/p>\n

“Sonra sizi tekrar diriltiyor.”<\/p>\n

Peygamber efendimizin d\u00f6neminde ya\u015fayan baz\u0131 nasipsizler bu ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flar, ona itiraz etmi\u015flerdi. T\u0131pk\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 g\u00f6z\u00fc perdelilerin, y\u00f6n\u00fcn\u00fc y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinin ilkel cahiliye d\u00f6nemine d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015f bir k\u0131s\u0131m gericilerin ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131, ona itiraz ettikleri gibi. Oysa bu kimseler ilk yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131 iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerse, bu itirazlar\u0131n\u0131n ve yalanlamalar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir hakl\u0131 gerek\u00e7eye dayanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler. Ayeti okumaya devam ediyoruz:<\/p>\n

“Sonra da yine O’na d\u00f6neceksiniz”<\/p>\n

Yani nas\u0131l sizi ilk ba\u015fta O yaratt\u0131 ise sonunda yine O’na d\u00f6neceksiniz, nas\u0131l sizi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt bir taraf\u0131na da\u011f\u0131tt\u0131 ise, bu kez biraraya toplanacaks\u0131n\u0131z nas\u0131l O’nun iradesi ile \u00f6l\u00fcm aleminden hayat alemine ge\u00e7tiniz ise, hakk\u0131n\u0131zdaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc y\u00fcr\u00fctmesi ve sizinle ilgili takdirini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in tekrar O’nun huzuruna d\u00f6neceksiniz.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi k\u0131sa bir ayetin hacmi i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn hayat sicili a\u00e7\u0131l\u0131p d\u00fcr\u00fcl\u00fcyor, insanl\u0131\u011f\u0131n tablosu yarat\u0131c\u0131n\u0131n kabzas\u0131 alt\u0131nda birka\u00e7 f\u0131r\u00e7a darbesi ile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor. Y\u00fcce Allah, insanl\u0131\u011f\u0131 ilk \u00f6nce \u00f6l\u00fcm\u00fcn sessizli\u011finden s\u0131y\u0131r\u0131p yery\u00fcz\u00fcne sal\u0131yor, sonra onu \u00f6l\u00fcm\u00fcn eli arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yakal\u0131yor, arkas\u0131ndan onu tekrar diriltiyor. \u0130nsan\u0131n ilk yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 nas\u0131l O’ndan kaynakland\u0131 ise Ahirette yine O’nun huzuruna d\u00f6necektir. Bu h\u0131zl\u0131 g\u00f6steri tablosu i\u00e7inde y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn izleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131lmakta, onun derin ve etkili izlenimleri duyu organlar\u0131na yans\u0131t\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu tablonun arkas\u0131ndan birincisini tamamlayan ikinci bir tablo ile y\u00fczy\u00fcze geliyoruz. Okuyal\u0131m:<\/p>\n

“O ki, yery\u00fcz\u00fcnde bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 sizin i\u00e7in yaratt\u0131. Sonra g\u00f6klere y\u00f6nelerek onlar\u0131 yedi g\u00f6k olarak d\u00fczenledi, O her\u015feyi bilir”<\/p>\n

Gerek tefsir ve gerekse kel\u00e2m (tevhid) bilginleri yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ve g\u00f6klerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7ok\u00e7a s\u00f6z ederler. Bunlardan hangisinin \u00f6nce, hangisinin sonra yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, “istiva” ve “tesviye” terimlerinin ne anlama geldi\u011fini uzun uzun anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Fakat b\u00f6yle yaparken “\u00f6ncelik” ve “sonral\u0131k” kavramlar\u0131n\u0131n insana \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu, y\u00fcce Allah’a g\u00f6re bunlar\u0131n bir de\u011fer ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutuyorlar. Yine unutuyorlar ki, “istiva” ve “tesviye” kelimeleri s\u0131n\u0131rs\u0131z\u0131n imaj\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 insan idrakine yak\u0131nla\u015ft\u0131rmaya yarayan iki terimden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildirler.<\/p>\n

\u015eunu hemen belirtelim ki, \u0130sl\u00e2m bilginlerinin bu t\u00fcr Kur’an terimleri \u00fczerinde giri\u015ftikleri hararetli tart\u0131\u015fmalar, eski Yunan felsefesinin ve yahudi-hristiyan kaynakl\u0131 Teoloji m\u00fcnaka\u015falar\u0131n\u0131n saf Arap d\u00fc\u015f\u00fcncesine ve duru \u0130sl\u00e2m mant\u0131\u011f\u0131na bula\u015fm\u0131\u015f bir afeti, bir hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bizim bu g\u00fcn o eski hastal\u0131\u011f\u0131n pen\u00e7esine yakalanarak \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fini ve Kur’an-\u0131 Kerim’in al\u0131ml\u0131 \u00e7ehresini bozmam\u0131z, lekelememiz s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n

Buna g\u00f6re, bu terimleri a\u015farak, yery\u00fcz\u00fcnde bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n insan i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7eklerden k\u0131saca s\u00f6zedelim; bu ger\u00e7e\u011fin insan\u0131n varolu\u015f amac\u0131n\u0131, yery\u00fcz\u00fcndeki rol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemini ve Allah’\u0131n terazisindeki a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011ferini, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde gerek \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde ve gerekse \u0130sl\u00e2mi toplumsal d\u00fczende insan\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemi kan\u0131tlayan karakterini vurgulayal\u0131m:<\/p>\n

“O ki, yery\u00fcz\u00fcnde bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 sizin i\u00e7in yaratt\u0131”<\/p>\n

Buradaki “sizin i\u00e7in” deyimi zihnimizde geni\u015f kapsaml\u0131 sezgiler uyand\u0131ran derin anlaml\u0131 bir deyimdir. Bu deyim kesin bir bi\u00e7imde ifade eder ki, y\u00fcce Allah \u015fu insan\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir fonksiyonu yerine getirmek i\u00e7in yaratt\u0131; onu kendisinin yery\u00fcz\u00fcndeki halifesi olsun, yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klara egemen olsun, yery\u00fcz\u00fcnde yap\u0131c\u0131 bir rol oynas\u0131n diye yaratt\u0131.<\/p>\n

\u0130nsan, bu geni\u015f m\u00fclke egemen olan en \u00fcst\u00fcn varl\u0131k ve yayg\u0131n alanl\u0131 miras\u0131n birinci derecedeki efendisidir. Buna g\u00f6re, yery\u00fcz\u00fcnde cereyan eden olay ve geli\u015fmelerde insan\u0131n rol\u00fc birinci derecededir. O, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn de, yery\u00fcz\u00fcndeki kullan\u0131lacak teknolojik ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin de efendisidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn materyalist d\u00fcnyas\u0131nda oldu\u011fu gibi O, bu ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin k\u00f6lesi de\u011fildir. \u0130nsan, materyalist d\u00fc\u015f\u00fcncenin basiretsiz taraftarlar\u0131nca iddia edildi\u011fi gibi, teknolojik ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin insan ili\u015fkilerinde ve ya\u015fama \u015fartlar\u0131nda meydana getirdi\u011fi geli\u015fmelere ba\u011f\u0131ml\u0131 say\u0131lamaz. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz nasipsiz materyalistler b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmekle yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn onurlu efendisi olan insan\u0131n rol\u00fcn\u00fc ve pozisyonunu k\u00fc\u00e7\u00fcmseyerek, onu sa\u011f\u0131r ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin tutsa\u011f\u0131 durumuna indirgemektedirler.<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131, insan\u0131n kontrol\u00fcnde olmas\u0131 gereken g\u00fc\u00e7lerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p insan\u0131n de\u011ferinin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131, onu bask\u0131 alt\u0131na almas\u0131 ve boyunduru\u011funa ge\u00e7irmesi kabul edilemez. \u0130nsan\u0131n de\u011ferini k\u00fc\u00e7\u00fcltmeyi i\u00e7eren her ama\u00e7, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 madd\u00ee avantajlar ne olursa olsun, insan\u0131n varolu\u015f gayesi ile \u00e7eli\u015fen bir ama\u00e7t\u0131r. \u0130nsan\u0131n onurlulu\u011fu, insan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilk s\u0131radad\u0131r. \u0130nsana ba\u011f\u0131ml\u0131, insan\u0131n serbest iradesine boyun e\u011fmi\u015f olmas\u0131 gereken madd\u00ee de\u011ferler daha sonra gelir.<\/p>\n

Bu ayette y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi ve nank\u00f6rce kar\u015f\u0131lanmalar\u0131n\u0131 tuhaf sayd\u0131\u011f\u0131 nimetler, sadece t\u00fcm\u00fc ile yararlar\u0131na sunmu\u015f oldu\u011fu yery\u00fcz\u00fc nimetleri de\u011fildir. Bunlar\u0131n yan\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n insanlar\u0131 t\u00fcm yery\u00fcz\u00fcne efendi yapm\u0131\u015f olmas\u0131, onlara yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn i\u00e7erdi\u011fi b\u00fct\u00fcn madd\u00ee de\u011ferlerin \u00fcst\u00fcnde bir de\u011fer bi\u00e7mi\u015f olmas\u0131 da di\u011fer bir nimetidir. Bu, insan\u0131 yery\u00fcz\u00fcne halife yaparak onurland\u0131rma nimeti, emrine sunulan b\u00fcy\u00fck m\u00fclk ve bu m\u00fclkten yararlanma nimetinden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Ayeti okumaya devam edelim:<\/p>\n

“Sonra da g\u00f6klere y\u00f6nelerek onlar\u0131 yedi g\u00f6k olarak d\u00fczenledi”<\/p>\n

Burada “istiva” kelimesinin ne anlama geldi\u011finin tart\u0131\u015fmas\u0131na girmeyi gereksiz g\u00f6r\u00fcyoruz. Yaln\u0131z \u015funu vurgulayal\u0131m ki, bu terim, egemenli\u011fi, yaratma ve yoktan varetme iradesini prati\u011fe aktarma amac\u0131n\u0131n sembolik bir ifadesidir. Yine bunun gibi, “yedi g\u00f6k” deyiminin burada ne anlama geldi\u011fi konusuna girmeyi, bu “yedi g\u00f6k”\u00fcn bi\u00e7imlerini ve boyutlar\u0131n\u0131 belirlemeye kalk\u0131\u015fmay\u0131 da gereksiz g\u00f6r\u00fcyoruz. Yaln\u0131z \u015fu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyelim ki; ayetin bu k\u0131sm\u0131n\u0131n genel anlam\u0131 \u015fudur: Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc i\u00e7indeki t\u00fcm varl\u0131klarla birlikte insan\u0131n yarar\u0131na sunan, burada mutlu bir hayat s\u00fcrebilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak \u015fekilde g\u00f6kleri uyumlu bir yap\u0131ya kavu\u015fturan bu kainat\u0131n tek yarat\u0131c\u0131s\u0131, egemeni ve d\u00fczenleyicisi olan Allah’\u0131 (c.c) ink\u00e2r etme tuhafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve c\u00fcretini g\u00f6steren k\u00e2firlere, bu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya vesile olsun diye verilmi\u015f bir \u00f6rnektir; yery\u00fcz\u00fc ve g\u00f6kleriyle birlikte t\u00fcm k\u00e2inat\u0131 d\u00fczenlemektir “istiva”.<\/p>\n

O her \u015feyi bilir”<\/p>\n

Yani, Allah her \u015feyi yaratt\u0131\u011f\u0131, her \u015feyi \u00f6nceden tasarlay\u0131p pl\u00e2nlad\u0131\u011f\u0131 gibi her \u015feyi bilir de. Burada y\u00fcce Allah’\u0131n bilgisinin, O’nun \u00f6nceden tasarlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve pl\u00e2nlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 (M\u00fcdebbirli\u011fi) ile ayn\u0131 kapsamda oldu\u011fu ifade ediliyor. Bu anlay\u0131\u015f tek yarat\u0131c\u0131ya inanman\u0131n, kullu\u011fu tek tasarlay\u0131c\u0131 ve pl\u00e2nlay\u0131c\u0131ya (m\u00fcdebbir’e) y\u00f6neltmenin, yine tek r\u0131z\u0131k ve nimet vericinin ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015f olman\u0131n ifadesi olarak O’nun e\u015fsizli\u011fini ve ortaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 onaylam\u0131\u015f olman\u0131n ayr\u0131lmaz bir gere\u011fidir.<\/p>\n

B\u00f6ylece Bakara suresinin, iman\u0131 ve takva sahibi m\u00fcminler kafilesini se\u00e7me \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 ana konu edinen birinci k\u0131sm\u0131 burada sona eriyor.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’deki k\u0131ssalar, \u00e7e\u015fitli konular ve m\u00fcnasebetler ile ilgili olarak anlat\u0131l\u0131r. K\u0131ssan\u0131n anlat\u0131m yerini, anlat\u0131lan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, anlat\u0131m bi\u00e7imini ve \u00fcslubunu bu k\u0131ssan\u0131n anlat\u0131lmas\u0131na gerek\u00e7e olu\u015fturan m\u00fcnasebet belirler. B\u00f6ylece k\u0131ssan\u0131n psikolojik, fikr\u00ee ve sanatsal atmosferleri aras\u0131nda uyum sa\u011flanm\u0131\u015f olur. B\u00f6yle olunca k\u0131ssa, objektif rol\u00fcn\u00fc oynam\u0131\u015f, psikolojik amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f ve kendisinden beklenen etkiyi meydana getirmi\u015f olur.<\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim k\u0131ssalar\u0131n\u0131 anlat\u0131m\u0131nda tekrara, yinelemeye ba\u015fvuruldu\u011funu san\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 k\u0131ssan\u0131n \u00e7e\u015fitli surelerde tekrarland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Fakat dikkatli bak\u0131\u015flar, hi\u00e7bir k\u0131ssan\u0131n ya da hi\u00e7bir k\u0131ssa b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ayn\u0131 bi\u00e7imde, ayn\u0131 miktarda ve ayn\u0131 anlat\u0131m tarz\u0131 ile tekrarlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, e\u011fer bir yerde bu k\u0131ssalar\u0131n herhangi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tekrarlanm\u0131\u015fsa, bunun mutlaka “tekrarlanma” niteli\u011fini ortadan kald\u0131ran yeni bir unsur i\u00e7erdi\u011fini kesinlikle fark etmi\u015flerdir.<\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131 da bu k\u0131ssalarda s\u0131rf anlat\u0131m g\u00fczelli\u011fi sa\u011flamak amac\u0131 ile asl\u0131 olmayan olaylara yer verme ya da bu olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 keyf\u00ef bir bi\u00e7imde belirleme, ba\u015fka bir deyimle edeb\u00ee eserlerde rastlanan realiteden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yak\u0131\u015ft\u0131rmac\u0131l\u0131k yoluna ba\u015fvuruldu\u011funu sanarak yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015ferler. Oysa Kur’an-\u0131 Kerim’i dikkatle inceleyen her \u00f6n yarg\u0131s\u0131z ve a\u00e7\u0131k basiretli okuyucunun elle dokunur bir somutlukla y\u00fczy\u00fcze geldi\u011fi ger\u00e7ek \u015fudur ki, bu k\u0131ssalar\u0131n her ge\u00e7i\u015finde ne kadar\u0131n\u0131n anlat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 belirleyen fakt\u00f6r, k\u0131ssan\u0131n anlat\u0131m\u0131na sebep olan konunun \u00f6zelli\u011fidir. Bu konu \u00f6zelli\u011fi, k\u0131ssan\u0131n nas\u0131l anlat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, anlat\u0131m\u0131n hangi \u00f6zellikleri i\u00e7erece\u011fini de belirler.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim bir \u00e7a\u011fr\u0131 kitab\u0131, bir sosyal d\u00fczen anayasas\u0131, bir hayat k\u0131lavuzudur; bir rivayet, bir g\u00f6n\u00fcl ok\u015fama, ve bir tarih kitab\u0131 de\u011fildir. Onun baz\u0131 ayetlerinde, as\u0131l olan \u00e7a\u011fr\u0131, davet i\u015flevi yerine getirilirken eldeki konunun niteli\u011fine ve ak\u0131\u015f\u0131na uygun d\u00fc\u015fecek bi\u00e7imde ve uzunlukta se\u00e7ilen k\u0131ssa anlat\u0131l\u0131r. Bu anlat\u0131mda hayal\u00ee uydurmac\u0131l\u0131kla uzaktan yak\u0131ndan ilgisi olmayan, anlat\u0131m orjinalli\u011fini, g\u00fc\u00e7l\u00fc ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fi ve \u00fcslup g\u00fczelli\u011fini esas alan, ger\u00e7ek bir sanat g\u00fczelli\u011fi g\u00f6zetilir.<\/p>\n

Kur’an’da anlat\u0131lan peygamber k\u0131ssalar\u0131, iman kervan\u0131n\u0131n s\u00fcrekli, ba\u015far\u0131l\u0131 ve uzun yolculu\u011funu temsil eder. Bu k\u0131ssalar, ardarda gelen ku\u015faklar boyunca Allah’a \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n bu \u00e7a\u011fr\u0131ya verdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n tarihini yans\u0131t\u0131rlar. Yine bu k\u0131ssalar, s\u00f6zkonusu se\u00e7kin ve \u00f6rnek insanlar\u0131n kalplerinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131klar\u0131 iman\u0131n, kendilerini bu \u015ferefli misyonla g\u00f6revlendiren Rabbleri ile aralar\u0131ndaki ili\u015fkinin karakteristik \u00f6zelliklerine \u0131\u015f\u0131k tutarlar. Ayr\u0131ca bu k\u0131ssalar, bu onurlu kervan\u0131 olu\u015fturan se\u00e7kin m\u00fcminlerin kalplerine s\u00fcrekli bi\u00e7imde moral, ayd\u0131nl\u0131k ve berrakl\u0131k ak\u0131t\u0131r, her ad\u0131mda onlara sahip olduklar\u0131 bu aziz unsurun, yani iman unsurunun ola\u011fan\u00fcst\u00fc de\u011ferini telkin ederler. Ve son olarak bu k\u0131ssalar, iman d\u00fc\u015f\u00fcncesinin mahiyetini a\u00e7\u0131klar, onun di\u011fer yabanc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerden ay\u0131rd edilerek alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 bu k\u0131ssalar, asl\u0131nda bir Allah’a \u00e7a\u011fr\u0131 kitab\u0131 olan Kur’an-\u0131 Kerim’in \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yukarda okudu\u011fumuz ayetlerde anlat\u0131lan \u015fekli ile Hz. Adem -selam \u00fczerine olsun- k\u0131ssas\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irelim:<\/p>\n

Yukardaki ayetlerin az \u00f6ncesinde hayat kervan\u0131na, daha do\u011frusu t\u00fcm varl\u0131k kervan\u0131na g\u00f6z at\u0131lmakta, arkas\u0131ndan y\u00fcce Allah’\u0131n insanlara sundu\u011fu nimetler hat\u0131rlat\u0131l\u0131rken yery\u00fcz\u00fcnden, d\u00fcnyam\u0131zdan s\u00f6zedilmekte ve y\u00fcce Allah’\u0131n burada bulunan her \u015feyi insanlar i\u00e7in yaratt\u0131\u011f\u0131 belirtilmekteydi.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu atmosfer i\u00e7inde Hz. Adem’in y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan baz\u0131 taahh\u00fctler ve \u015fartlar alt\u0131nda yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi g\u00f6revine getirili\u015fi ve bu g\u00f6revin \u00fcstesinden gelmesini sa\u011flayacak bilgi birikimi ile donanmas\u0131 konusuna ge\u00e7iliyor. Bu k\u0131ssa, ayn\u0131 zamanda yine Allah’\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 emri (taahh\u00fcd\u00fc) ile \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n (yahudilerin) yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi g\u00f6revine getirilmelerini ve verdikleri “s\u00f6z”den d\u00f6nmeleri dolay\u0131s\u0131yla bu g\u00f6revin yahudilerden al\u0131narak Allah’la yapt\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeye ba\u011fl\u0131 kalan \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetine verili\u015finin anlat\u0131laca\u011f\u0131 ilerdeki ayetlere zihinleri haz\u0131rlay\u0131c\u0131 bir nitelik ta\u015f\u0131r. Bundan dolay\u0131 bu k\u0131ssan\u0131n, aralar\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 konular\u0131n atmosferi ile son derece uyumlu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

HZ.ADEM KISSASI<\/p>\n

\u015eimdi sizleri, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk k\u0131ssas\u0131 ve bu k\u0131ssan\u0131n gerisindeki k\u00f6kl\u00fc duygularla bir s\u00fcre i\u00e7in ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131yoruz:<\/p>\n

\u015eu anda biz “Mele-i al\u00e2’n\u0131n”, ruhlar aleminin y\u00fcce alan\u0131nday\u0131z. Basiretimizin g\u00f6zlerini y\u00fcce doruklardan s\u0131zan par\u0131lt\u0131lara dikmi\u015f, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk k\u0131ssas\u0131n\u0131 dinliyor, bu k\u0131ssan\u0131n filmini seyrediyoruz:
\n30- Hani Rabb’in, meleklere “Ben yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m” demi\u015fti.<\/strong><\/p>\n

– Melekler “Ya Rabbi sen yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fal\u0131k \u00e7\u0131karacak, kantar d\u00f6kecek birini mi yaratacaks\u0131n? Oysa biz seni \u00f6verek tesbih ediyor, takdis ediyoruz” dediler. Allah meleklere “Ben sizin bilmediklerinizi bilirim’ dedi.<\/p>\n

Demek ki, Allah’\u0131n y\u00fcce iradesi \u015fu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn dizginlerini k\u00e2inat\u0131n bu yeni varl\u0131\u011f\u0131na teslim etmek, buray\u0131 onun eline vermek istiyor. Yani y\u00fcce Allah yarat\u0131p, d\u00fczene koydu\u011fu \u015fu yery\u00fcz\u00fcne kendi temsilcisi s\u0131fat\u0131yla g\u00f6nderdi\u011fi insana; buradaki varl\u0131klardan yararlanma, onlar\u0131n \u00f6zelliklerini tan\u0131y\u0131p ara\u015ft\u0131rma, onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirme, gizli olan y\u00f6nlerini bulup a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma, \u00e7e\u015fitli yeralt\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 bulup g\u00fcns\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karma ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yaparken de Allah’\u0131n halifeli\u011fi gibi son derece a\u011f\u0131r bir g\u00f6revi yerine getirirken yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 onun hizmetine sunma karar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Yine demek ki y\u00fcce Allah kendi dile\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirme g\u00f6revi verdi\u011fi ve “insan” \u00fcnvan\u0131na lay\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu yeni varl\u0131\u011f\u0131, ya\u015fam\u0131 boyunca kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelece\u011fi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131na (enerji, hammadde-do\u011fa kanunlar\u0131 vs.) denk gelecek, onlarla ba\u015f edebilecek derecede gizli g\u00fc\u00e7lerle donatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Buna g\u00f6re, yery\u00fcz\u00fcne ve evrenin t\u00fcm\u00fcne h\u00fckmeden temel kanunlarla, bu yeni varl\u0131\u011fa, onun \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131 ve enerjilerine h\u00fckmeden temel kanunlar aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir uyum, ahenkli bir birlik vard\u0131r. B\u00f6yle oldu\u011fundan dolay\u0131d\u0131r ki, bu iki kanun aras\u0131nda, herhangi bir \u00e7at\u0131\u015fma olmamakta ve insan enerjisi \u015fu koca k\u00e2inat kayas\u0131na \u00e7arp\u0131p parampar\u00e7a olmaktan kurtulmaktad\u0131r.<\/p>\n

O halde \u015fu u\u00e7suz-bucaks\u0131z yery\u00fcz\u00fcndeki varl\u0131k d\u00fczeni i\u00e7inde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz insan\u0131n mevkii, rol\u00fc son derece \u00f6nemlidir ve bu onurlu stat\u00fcy\u00fc onun i\u00e7in, kerem sahibi olan yarat\u0131c\u0131s\u0131 dilemi\u015f, uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n “Ben yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m” ilah\u00ee buyru\u011funu, yery\u00fcz\u00fcnde halife olarak bulunan insano\u011flunun bug\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi b\u00fcy\u00fck i\u015flerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6ren bir g\u00f6z ve idrak eden bir kalple de\u011ferlendirdi\u011fimiz zaman b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ilah\u00ee iradenin sadece bir k\u0131sm\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

30\/b- Melekler “Ya Rabbi sen yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fal\u0131k \u00e7\u0131karacak, kantar d\u00f6kecek birini mi yaratacaks\u0131n? Oysa biz seni \u00f6verek tesbih ediyor, takdis ediyoruz” dediler.<\/p>\n

Meleklerin bu s\u00f6zleri bize \u015funlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Melekler ya sezgilerine ya yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fanm\u0131\u015f eski tecr\u00fcbelere veya basiretlerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ilhama dayanarak “insan” ad\u0131 verilen bu yeni varl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 veya yery\u00fcz\u00fcnde ge\u00e7irece\u011fi hayat hakk\u0131nda baz\u0131 bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131na sahiptiler ve bu bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131na dayanarak insano\u011flunun yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fa \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 ve kan d\u00f6kece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor, ya da bekliyorlard\u0131. Bunun yan\u0131nda onlar\u0131n, salt iyilikten ve yayg\u0131n bar\u0131\u015ftan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen masum meleklik yap\u0131lar\u0131n\u0131n normal bir gere\u011fi olarak, Allah’\u0131 \u00f6verek tesbih etmeyi; O’nu her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131klardan tenzih etmeyi varl\u0131klar\u0131n tek gayesi, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n biricik gerek\u00e7esi sayd\u0131klar\u0131 ve bu amac\u0131 da kendi varl\u0131klar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f g\u00f6rd\u00fckleri anla\u015f\u0131l\u0131yor. \u00d6yle ya onlar, Allah’\u0131 \u00f6verek-kendisine hamdediyor, O’nu her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan tenzih ediyor, hep O’na ibadet ediyor, bu ibadetten bir an bile geri durmuyorlard\u0131.<\/p>\n

Fakat melekler, y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki bu halifesi eli ile d\u00fcnyay\u0131 in\u015fa ve imar etme, oradaki hayat\u0131 geli\u015ftirip \u00e7e\u015fitlendirme dile\u011finin hikmetinden habersizdiler. Bu konuda hi\u00e7bir bilgileri yoktu. Kimi zaman karga\u015fa \u00e7\u0131karacak ve kimi zaman da kan d\u00f6kecek olan insan, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki bu k\u0131smi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin yan\u0131nda onlardan daha b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f kapsaml\u0131 iyilikler yapacakt\u0131. S\u00fcrekli geli\u015fme, kesintisiz ilerleme, yap\u0131c\u0131 sonu\u00e7lara ula\u015ft\u0131ran y\u0131k\u0131c\u0131 hareket, \u0131srarl\u0131 giri\u015fim, aral\u0131ks\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131l\u0131k, bu d\u00fcnyay\u0131 azimle de\u011fi\u015ftirme ve daha iyi d\u00fczeye \u00e7\u0131karma \u00e7abas\u0131 onun eli ile ger\u00e7ekle\u015fecek iyiliklerdi.<\/p>\n

Bunun \u00fczerine her \u015feyi bilen ve her \u015feyin ak\u0131betinden haberdar olan y\u00fcce Allah karar\u0131n\u0131 meleklere bildirdi:
\n31- Allah, Adem’e b\u00fct\u00fcn isimleri \u00f6\u011fretti. Sonra b\u00fct\u00fcn nesneleri meleklere g\u00f6stererek, “Haydi, e\u011fer davan\u0131zda hakl\u0131 iseniz, bunlar\u0131n isimlerini bana s\u00f6yleyin ” dedi.<\/strong><\/p>\n

32- Melekler “Ya Rabbi, sen y\u00fccesin, bizim senin bize \u00f6\u011frettiklerin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir bilgimiz yoktur, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sen her\u015feyi bilirsin ve her yapt\u0131\u011f\u0131n yerindedir” dediler.<\/p>\n

33- Allah, Adem’e “Ey Adem, bunlara o nesnelerin adlar\u0131n\u0131 bildir” dedi. Adem, meleklere b\u00fct\u00fcn nesnelerin isimlerini bildirince Allah, onlara “Ben size, `g\u00f6klerin ve yerin b\u00fct\u00fcn gizliliklerini, ayr\u0131ca sizin b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131n\u0131z ve i\u00e7inizde saklad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilirim’ dememi\u015f miydim?” dedi.<\/p>\n

\u015eu anda biz basiretimizin g\u00f6zlerini y\u00fcce doruklardan s\u0131zan par\u0131lt\u0131lara dikmi\u015f, “Mele-i Al\u00e2’da”, ruhlar aleminde meleklerin g\u00f6rd\u00fcklerini g\u00f6r\u00fcyoruz: \u015eu anda biz, y\u00fcce Allah’\u0131n insan denen bu varl\u0131\u011fa yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi g\u00f6revini teslim ederken kendisine sundu\u011fu s\u0131rr\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. Nesnelere isimler verme yolu ile onlar\u0131 sembolize etme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn s\u0131rr\u0131n\u0131, \u015fah\u0131slar\u0131 ve nesneleri isimlendirme yetene\u011finin s\u0131rr\u0131n\u0131… O isimler ki, dille ifade edilen birtak\u0131m kelimeleri \u015fah\u0131slar\u0131n ve somut nesnelerin sembolleri, simgeleri haline getiriyor.<\/p>\n

Bu i\u015flem, insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bu g\u00fcc\u00fcn ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nemini kavrayabilmek i\u00e7in, insan\u0131n nesnelere isim takma yetene\u011finden yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 varsayal\u0131m: \u0130nsanlar, herhangi bir nesne hakk\u0131nda aralar\u0131nda anla\u015fma sa\u011flayabilmek i\u00e7in, mutlaka o nesnenin kar\u015f\u0131lar\u0131nda bulunmas\u0131 gerekecek. Bunun sonucunda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fcklerin, anla\u015fma ve ortak ya\u015fam\u0131 ne kadar zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile \u00fcrk\u00fcnt\u00fc veriyor insana. Mesela, iki insan bir hurma a\u011fac\u0131 hakk\u0131nda konu\u015fmak istediklerinde bu anla\u015fmay\u0131 sa\u011flaman\u0131n tek yolu o hurma a\u011fac\u0131n\u0131 yanlar\u0131na getirmek ya da onun yan\u0131na gitmek olurdu. Ya da s\u00f6zkonusu olan \u015fey bir da\u011f ise bu konuda birbiriyle konu\u015fmak isteyenlerin o da\u011f\u0131n yan\u0131na gitmekten ba\u015fka \u00e7aresi kalmazd\u0131. Yahut, bir insan hakk\u0131nda ortak anlay\u0131\u015fa varabilmek i\u00e7in o insan\u0131 diyalog yerine getirtmekten ba\u015fka bir yol kalmazd\u0131 onlar i\u00e7in. Bu durum ise hayat\u0131 ya\u015fanmaz k\u0131lacak korkun\u00e7 bir zorluk olu\u015ftururdu. Ba\u015fka bir deyimle e\u011fer Allah insan denen bu varl\u0131\u011fa nesneleri isimlerle sembolize etme yetene\u011fini ba\u011f\u0131\u015flamam\u0131\u015f olsayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcndeki hayat geli\u015femez, son derece ilkel d\u00fczeyde kal\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Meleklere gelince onlar\u0131n b\u00f6yle bir yetene\u011fe ihtiya\u00e7lar\u0131 yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6revleri, b\u00f6yle bir yetene\u011fi gerektirmiyordu. Bu y\u00fczden de onlara b\u00f6yle bir g\u00fc\u00e7 verilmemi\u015fti.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bu s\u0131rr\u0131 Hz. Adem’e \u00f6\u011frettikten sonra meleklerin kar\u015f\u0131s\u0131na bir tak\u0131m nesneleri getirince onlar bu nesnelerin isimlerini bilemediler. Nesnelere ve \u015fah\u0131slara s\u00f6zl\u00fc semboller takma i\u015flemini nas\u0131l yapacaklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmemi\u015flerdi \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu yetersizlikleri ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca y\u00fcce Allah’\u0131 her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan tenzih ederek ve yaln\u0131z Allah’\u0131n bildirdi\u011finden ibaret olan bilgilerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu ikrar ederek acizliklerini a\u00e7\u0131k\u00e7a itiraf ettiler. Oysa Hz. Adem \u00f6n\u00fcne gelen nesnelerin isimlerini s\u00f6yleyebildi. Bunun hemen arkas\u0131ndan melekleri, y\u00fcce Allah’\u0131n her \u015feyi iyi bildi\u011fini ve her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n yerinde oldu\u011funu iyice kavramaya \u00e7a\u011f\u0131ran \u015fu il\u00e2h\u00ee cevapla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz:<\/p>\n

“Allah meleklere “Ben size dememi\u015f miydim ki, ben g\u00f6klerin ve yerin b\u00fct\u00fcn gizliliklerini, ayr\u0131ca sizin b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131n\u0131z ile i\u00e7inizde saklad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 bilirim” dedi.”
\n34\/a- Hani biz meleklere `Adem’e secde ediniz ” dedik de hemen secde ettiler.<\/strong><\/p>\n

Yaln\u0131z iblis ka\u00e7\u0131nd\u0131, kendini b\u00fcy\u00fck g\u00f6rd\u00fc ve k\u00e2firlerden oldu.<\/p>\n

Yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fa \u00e7\u0131karacak ve kan d\u00f6kecek olan, bununla birlikte kendisine, onu meleklerden daha \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 s\u0131rlar sunulan bu yeni varl\u0131k i\u00e7in, bu l\u00fctuf son derece onurland\u0131r\u0131c\u0131 bir durum. Ona bilgi s\u0131rr\u0131 yan\u0131nda, gidece\u011fi yolu kendi iste\u011fiyle se\u00e7mesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ba\u011f\u0131ms\u0131z irade s\u0131rr\u0131 da verildi. Ayr\u0131ca o, kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacak yol ayr\u0131mlar\u0131nda iradesini bu yollardan biri \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rmas\u0131na imk\u00e2n veren \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc, esnek bir karaktere sahip oldu\u011fu gibi \u015fahs\u00ee \u00e7abas\u0131 ile Allah’\u0131 bulabilecek, Allah’\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayabilecek yetenek de verilmi\u015ftir kendisine. B\u00fct\u00fcn bunlar insan\u0131 onurlu k\u0131lan s\u0131rlardan sadece bir k\u0131sm\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Melekler, Allah’\u0131n y\u00fcce emrine uyarak Hz. Adem’e secde ettiler. Ama:<\/p>\n

34\/b- Yaln\u0131z iblis ka\u00e7\u0131nd\u0131, kendini b\u00fcy\u00fck g\u00f6rd\u00fc ve k\u00e2firlerden oldu.<\/strong><\/p>\n

Burada k\u00f6t\u00fc tiynetin ne oldu\u011fu somut bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: Y\u00fcce Allah’\u0131n emrine kar\u015f\u0131 gelmek… \u00dcst\u00fcn olan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc onaylamaya yana\u015fmamak… G\u00fcnah\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck taslama arac\u0131 haline getirmek ve bile bile ger\u00e7e\u011fe g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapamak…<\/p>\n

Bu ayetten anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re \u0130blis, bir melek de\u011fildi, sadece onlarla birlikte ya\u015f\u0131yordu. E\u011fer meleklerden biri olsayd\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n bu emrine kar\u015f\u0131 gelmezdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fta gelen \u00f6zellikleri, onlar\u0131n “Allah taraf\u0131ndan kendilerine verilen emirlere kar\u015f\u0131 gelmemeleri, verilen emirleri yapmalar\u0131”d\u0131r.(Tahrim Suresi, 6)<\/p>\n

Ayetteki “istisna” ifadesi, \u0130blis’in meleklerden olmas\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaz. Onun onlarla birarada ya\u015famas\u0131 bu istisnay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Mesel\u00e2 “Falancao\u011fullar\u0131 geldi, Ahmed hari\u00e7” c\u00fcmlesinde Ahmed’in s\u00f6zkonusu “Falancao\u011fullar\u0131”ndan de\u011fil de onlar\u0131n sadece bir yak\u0131n\u0131 olmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olu\u015fu gibi. Kur’an’\u0131n belirtti\u011fine g\u00f6re \u0130blis, Cinn’lerdendir. Allah cinleri “Koyu ate\u015fin duman\u0131ndan yaratm\u0131\u015ft\u0131r.(Rahman Suresi, 15)\u00b7Bu a\u00e7\u0131klama, \u015feytan’\u0131n meleklerden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kesin bir delilidir.<\/p>\n

\u0130\u015fte \u015fimdi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7 bitmeyecek bir sava\u015f alan\u0131 beliriyor. \u0130blis taraf\u0131ndan temsil etilen k\u00f6t\u00fcl\u00fck tiyneti ile Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki halifesi aras\u0131ndaki sava\u015f… Alan\u0131 insan vicdan\u0131 olan s\u00fcrekli bir sava\u015f. \u0130nsan\u0131n iradesine sar\u0131lmas\u0131, Rabbine vermi\u015f oldu\u011fu s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131 oran\u0131nda iyili\u011fin galip gelece\u011fi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ihtiraslar\u0131na boyun e\u011ferek Rabbinden uzak d\u00fc\u015fmesi oran\u0131nda k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazanaca\u011f\u0131 sava\u015f. Ayetleri okumaya devam ediyoruz:
\n35- Dedik ki; “Ey Adem, sen ve e\u015fin Cennet e yerle\u015finiz, oran\u0131n yiyeceklerinden istedi\u011finizi bolbol yiyiniz, fakat \u015fu a\u011faca yana\u015fmay\u0131n\u0131z, yoksa zalimlerden olursunuz. “<\/strong><\/p>\n

Onlara b\u00fct\u00fcn Cennet nimetleri serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131; yaln\u0131z bir a\u011fa\u00e7 hari\u00e7. Tek bir a\u011fa\u00e7. Bu a\u011fa\u00e7 belki de insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131nda mutlaka yer alacak olan “yasak” kavram\u0131n\u0131 sembolize eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc yasak kavram\u0131 olmaks\u0131z\u0131n irade ortaya \u00e7\u0131kmaz; irade sahibi insanla, g\u00fcd\u00fclen hayvan birbirinden ay\u0131rd edilemez. \u0130nsan\u0131n ahdine ba\u011fl\u0131 kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131, kendisine ko\u015fulan \u015fartlara uyup uymad\u0131\u011f\u0131 deneyden ge\u00e7irilemez. Demek ki, irade, yolayr\u0131m\u0131 noktas\u0131d\u0131r ve iradesiz bir teslimiyetle verilen emirlere uyanlar, d\u0131\u015fardan insan k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnseler de asl\u0131nda hayvanlar aleminin birer par\u00e7as\u0131d\u0131rlar.
\n36\/a- Fakat \u015eeytan onlar\u0131n ayaklar\u0131n\u0131 oradan kayd\u0131rarak, kendilerini i\u00e7inde bulunduklar\u0131 nimet yurdundan \u00e7\u0131kard\u0131. Biz de dedik ki; “Birbirinize d\u00fc\u015fman olarak oradan a\u015fa\u011f\u0131 inin. Yery\u00fcz\u00fc belirli bir s\u00fcreye kadar size bar\u0131nak ve ge\u00e7im yeri olacakt\u0131r.”<\/strong><\/p>\n

Buradaki “ayaklar\u0131n\u0131 kayd\u0131rd\u0131” deyimi dile getirdi\u011fi eylemi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde tablola\u015ft\u0131ran ne kadar canl\u0131 bir ifade! \u0130nsan bu ifadeyi okurken, Hz. Adem ile e\u015finin Cennet’ten \u015eeytan taraf\u0131ndan s\u00fcr\u00fcklenerek \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayaklar\u0131n\u0131n itilerek bo\u015flu\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini g\u00f6r\u00fcr gibi oluyor.<\/p>\n

\u0130\u015fte o anda imtihan sonu\u00e7land\u0131; Hz. Adem verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc unutarak u\u011frad\u0131\u011f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtma kar\u015f\u0131s\u0131nda zay\u0131f d\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00f6ylece de y\u00fcce Allah’\u0131n s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve takdiri meydana \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

36\/b- Biz de dedik ki; “Birbirinize d\u00fc\u015fman olarak oradan a\u015fa\u011f\u0131 inin. Yery\u00fcz\u00fc belirli bir s\u00fcreye kadar size bar\u0131nak ve ge\u00e7im yeri olacakt\u0131r.”<\/strong><\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n bu buyru\u011fu, belirlenmi\u015f bir alan i\u00e7erisinde \u015eeytan ile insan aras\u0131nda k\u0131yamete kadar s\u00fcrecek olan sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 ilan etmektedir. Hz. Adem ruhuna yerle\u015ftirilen f\u0131trat sayesinde hatas\u0131n\u0131 anlad\u0131 ve yuvarland\u0131\u011f\u0131 yerden do\u011fruldu. Her ba\u015fvurma ve s\u0131\u011f\u0131nma an\u0131nda s\u00fcrekli olarak imdad\u0131na yeti\u015fecek olan Allah’\u0131n rahmeti’ kendisine yeti\u015ferek elinden tuttu.
\n37- Derken Adem, Rabbinden bir tak\u0131m kelimeler belleyerek ald\u0131 da Rabbi onu affetti. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, tevbelerin kabul edicisidir ve merhametlidir.<\/strong><\/p>\n

Ard\u0131ndan, y\u00fcce Allah’\u0131n Hz. Adem ve onun soyundan gelenlerle yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme, insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde Allah’\u0131n temsilcisi olaca\u011f\u0131na ve bunu k\u0131yamete kadar bozmayaca\u011f\u0131na dair yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeye geliyor s\u0131ra.
\n38- Dedik ki; “Hepiniz oradan a\u015fa\u011f\u0131 inin. Taraf\u0131mdan size bir yol g\u00f6sterici geldi\u011finde kim benim hidayetime uyarsa onlar i\u00e7in korku yoktur ve onlar art\u0131k hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmezler.”<\/strong><\/p>\n

39- K\u00e2fir olup ayetlerimizi yalanlayanlar ise orada ebedi olarak kal\u0131c\u0131 olmak \u00fczere Cehennem’liktirler.<\/p>\n

B\u00f6ylece bu k\u00f6kl\u00fc ve s\u00fcrekli sava\u015f, kendi alan\u0131na intikal etti ve ok yaydan \u00e7\u0131kt\u0131. Art\u0131k bir an bile ne duracak ve ne de yava\u015flayacak bir sava\u015f… Ayr\u0131ca insano\u011flu, soyunun ba\u015flang\u0131\u00e7 sabah\u0131n\u0131n bu alaca karanl\u0131\u011f\u0131nda, e\u011fer bu sava\u015f\u0131 kazanmak istiyorsa nas\u0131l kazanaca\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fer yenik d\u00fc\u015fmeyi se\u00e7erse nas\u0131l yenik d\u00fc\u015fece\u011fini de \u00f6\u011frenmi\u015f oldu.<\/p>\n

\u015eimdi bu k\u0131ssan\u0131n, yani insanl\u0131\u011f\u0131n ilk k\u0131ssas\u0131n\u0131n tekrar ba\u015f taraf\u0131na d\u00f6nmemiz gerekiyor.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah meleklere “Ben yery\u00fcz\u00fcnde bir halife yarataca\u011f\u0131m” dedi\u011fine g\u00f6re demek ki, Hz. Adem daha ilk andan itibaren bu yery\u00fcz\u00fc i\u00e7in; burada ya\u015famak \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. O halde s\u00f6zkonusu yasak a\u011fa\u00e7 nerede idi? Hz. Adem’in bu imtihan edilme olay\u0131 nerede meydana geldi? Hz. Adem zaten ilk andan itibaren bu yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015famak<\/p>\n

\u00fczere yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re buraya nereden indirildi?<\/p>\n

Anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla bu tecr\u00fcbe, s\u00f6zkonusu yery\u00fcz\u00fc halifesi i\u00e7in bir e\u011fitim ve haz\u0131rl\u0131k yap\u0131s\u0131nda sakl\u0131 duran potansiyel g\u00fc\u00e7ler i\u00e7in bir uyarma metodudur. Yine bu, k\u0131\u015fk\u0131rtmalara kap\u0131lma, bunlar\u0131n ak\u0131betini tatma, sonra pi\u015fmanl\u0131k duyma, d\u00fc\u015fman\u0131 tan\u0131ma ve arkas\u0131ndan g\u00fcvenli bir limana s\u0131\u011f\u0131nma talimidir.<\/p>\n

Yasak a\u011fa\u00e7 k\u0131ssas\u0131, \u015eeytan’\u0131n k\u00f6r\u00fckledi\u011fi bundan tatma vesvesesi, verilmi\u015f s\u00f6z\u00fc unutarak g\u00fcnah i\u015flemek, ge\u00e7ici bir sarho\u015fluktan sonra ay\u0131larak pi\u015fman olmak ve Allah’dan af dilemek… B\u00fct\u00fcn bunlar insano\u011flunun s\u0131k s\u0131k tekrarlanacak s\u00fcrekli deney ve imtihan zincirinin halkalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah’\u0131n. rahmeti bu yeni varl\u0131\u011f\u0131n, ilerde s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 benzer olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00f6yle bir tecr\u00fcbe ile donanm\u0131\u015f, i\u00e7ine at\u0131laca\u011f\u0131 yorucu sava\u015fa haz\u0131rlanm\u0131\u015f, bu sava\u015f\u0131n karakteri ve ak\u0131beti hakk\u0131nda uygulamal\u0131 bir \u015fekilde ders alm\u0131\u015f ve uyar\u0131lm\u0131\u015f olarak halifelik misyonunun kararg\u00e2h\u0131na, g\u00f6rev yerine inmesini gerekli g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\u015eimdi tekrar geriye d\u00f6nelim. Bu olay nerede olmu\u015ftu? Hz. Adem ile e\u015finin bir s\u00fcre ya\u015fad\u0131klar\u0131 Cennet neresi idi? Melekler kimlerdi? \u0130blis kimdi? Y\u00fcce Allah onlar ile nas\u0131l konu\u015ftu? Onlar Allah’a nas\u0131l cevap verdiler?<\/p>\n

Bu ve bunun gibi daha ba\u015fka Kur’an ayetlerinde, insanlar\u0131n merak etti\u011fi, ancak bilip-bilmemelerinin kendilerine hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayaca\u011f\u0131 ve bilmelerinin de imkans\u0131z oldu\u011fu s\u0131rlar\u0131 (gayb) Allah kendi kat\u0131nda tutmakta, insanlar\u0131n da bu t\u00fcr sorularla u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131 istememektedir. Bu y\u00fczden Allah yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7e\u015fitli bilgiler ve bilgi edinme yetenekleri ile donatt\u0131\u011f\u0131 insan\u0131, gizli s\u0131rlar\u0131 (gayb) \u00f6\u011frenebilece\u011fi yeteneklerden mahrum b\u0131rakm\u0131\u015f ona bu g\u00fcc\u00fc vermemi\u015ftir. Y\u00fcce Allah, bilmesinde kendisi i\u00e7in faydalar olan tabiat kanunlar\u0131n\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc insan\u0131n bilgisine a\u00e7arken, kendisine yarar\u0131 olmayan gayb s\u0131rlar\u0131n\u0131n bilgisini de ona kapal\u0131 tuttu. Mesel\u00e2 insan, evrenin s\u0131rlar\u0131 ile ilgili olarak \u00f6n\u00fcne a\u00e7\u0131lan az\u0131msanmayacak orandaki bilgi birikimine ra\u011fmen ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 an\u0131n \u00f6tesinden hal\u00e2 kesinlikle habersizdir. Ba\u015fka bir deyimle eli alt\u0131ndaki bilgi edinme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri ile bir saniye sonra ba\u015f\u0131na neler gelece\u011fini bilememektedir. Acaba \u015fu anda ci\u011ferlerinden d\u0131\u015far\u0131ya verdi\u011fi nefes tekrar geri d\u00f6necek mi, yoksa onun son nefesi mi olacak? \u0130\u015fte bu, bilgisi insana kapal\u0131 tutulan gaybi olaylar\u0131n bir \u00f6rne\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mesele hakk\u0131nda bilgilenmek halifeli\u011fin gerekleri aras\u0131nda de\u011fildir. Tersine bu sorunun cevab\u0131n\u0131n bilinebilmesi insan\u0131n yolu \u00fczerinde bir engel olu\u015fturabilirdi. Bilgisi insana kapal\u0131 tutulan ve gayb aleminin karanl\u0131k dehlizlerinde sakl\u0131 kalan bunun gibi daha nice s\u0131rlar var ki, bunlar\u0131 y\u00fcce Allah’tan ba\u015fka hi\u00e7 kimse bilemez. Bundan dolay\u0131 insan akl\u0131n\u0131n bu t\u00fcr meselelere dalmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc<\/p>\n

insan, bu t\u00fcr meselelerin \u00f6z\u00fcne vak\u0131f olacak bir bilgi edinme arac\u0131na sahip de\u011fildir. Bu u\u011furda harcanacak b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar bo\u015f, anlams\u0131z, verimsiz ve yarars\u0131z kalmaya mahk\u00fbmdur.<\/p>\n

Ayr\u0131ca s\u00f6zkonusu gayb aleminin bilgisi insan akl\u0131na kapal\u0131 tutuldu\u011funa g\u00f6re bu d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc \u00e7\u00f6zmenin yolu bilgi\u00e7lik taslayarak gayb alemini ink\u00e2r etmek de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015feyi ink\u00e2r etmek i\u00e7in de o \u015feyi bilmek gerekir. Oysa bu alan\u0131n bilgisi, akl\u0131n temel yap\u0131s\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz, onun bilgi edinme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kapasitesi d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r. \u00dcstelik bu bilgi t\u00fcr\u00fc, insan\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz g\u00f6revini yerine getirmesi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ihtiya\u00e7 da de\u011fildir.<\/p>\n

Ger\u00e7i saplant\u0131lara ve hurafelere teslim olmak son derece zararl\u0131 ve tehlikelidir, ama bundan daha zararl\u0131 ve tehlikeli olan\u0131, s\u0131rf onu kavra yam\u0131yoruz diye “bilinmeyen”i ink\u00e2r etmek, yok saymak, gayb aleminin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetmektir. B\u00f6yle bir tutum, s\u0131rf duyu organlar\u0131n\u0131n somut alg\u0131lar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan, bu alg\u0131lar\u0131n surlar\u0131n\u0131 a\u015farak varl\u0131\u011f\u0131n engin geni\u015fli\u011fine a\u00e7\u0131lamayan hayvanl\u0131k alemine geri d\u00f6nmek olur.<\/p>\n

O halde bu ayetlerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bilinmezleri sahibine b\u0131rakal\u0131m. Burada bize, d\u00fcnyadaki hayat\u0131m\u0131z\u0131, vicdan\u0131m\u0131z\u0131 ve ge\u00e7imimizi geli\u015ftirecek, iyiye g\u00f6t\u00fcrecek oranda bilgi verilmi\u015ftir; bu kadar\u0131 bizim i\u00e7in yeterlidir. Biz bu k\u0131ssan\u0131n i\u015faret etti\u011fi evren ve insanla ilgili ger\u00e7ekleri, varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc ve ili\u015fkileri ile ilgili bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131, insan\u0131n yap\u0131s\u0131, de\u011feri ve \u00f6l\u00e7\u00fcleri ile ilgili telkinleri alg\u0131lamaya bakal\u0131m. \u0130nsanl\u0131k i\u00e7in en yararl\u0131 ve do\u011fruya ula\u015ft\u0131ran tek yol budur<\/p>\n

O halde \u015fimdi bu telkinleri, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ekleri elimizdeki bu tefsir kitab\u0131n\u0131n hacmine uygun d\u00fc\u015fecek bir \u015fekilde k\u0131saca \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: Hz. Adem k\u0131ssas\u0131n\u0131n en bariz telkini -Burada da belirtti\u011fimiz gibi- \u0130sl\u00e2m<\/p>\n

d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin insana, insan\u0131n d\u00fcnya \u00fczerindeki rol\u00fcne, onun varl\u0131k d\u00fczeni i\u00e7indeki yerine, ona k\u0131ymet bi\u00e7en de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fclerine verdi\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nemdir. Bu k\u0131ssa, ayr\u0131ca insan\u0131n Allah ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme (ahid) ger\u00e7e\u011fini, halifelik g\u00f6revine dayanak olu\u015fturan bu ahdin mahiyetini de vurgulamakta, zihinlere i\u015flemek istemektedir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin insana vermi\u015f oldu\u011fu bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc de\u011fer, y\u00fcce Allah’\u0131n “Mele-i Al\u00e2’da” (y\u00fcce ruhlar aleminde) onun yery\u00fcz\u00fcnde halife olsun diye yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 il\u00e2n eden, ulv\u00ee a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bariz bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kar. Ayr\u0131ca meleklere, Hz. Adem’e secde etmeleri i\u00e7in emredilmesi, kendini \u00fcst\u00fcn g\u00f6rerek bu emre uymaktan ka\u00e7\u0131nan \u0130blis’in kovulmas\u0131, ve ba\u015ftan sona kadar Allah’\u0131n insan\u0131 korumas\u0131 alt\u0131nda bulundurmas\u0131, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc de\u011fer veri\u015fin di\u011fer belirgin delilidir.<\/p>\n

\u0130nsana d\u00f6n\u00fck bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli bir tak\u0131m teorik ve pratik sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bu sonu\u00e7lar\u0131n birincisi \u015fudur: \u0130nsan, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn efendisidir. Yukardaki ayetlerin birinde vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi, d\u00fcnyadaki her\u015fey insan i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131. \u0130nsan d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn madd\u00ee varl\u0131klardan ve madd\u00ee de\u011ferlerden daha \u00fcst\u00fcn, daha onurlu ve daha pahal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re; hi\u00e7bir madd\u00ee varl\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7bir madd\u00ee de\u011feri el \u00fcst\u00fcnde tutmak u\u011fruna insan\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmek ya da k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmek caiz de\u011fildir; hi\u00e7bir madd\u00ee kazan\u00e7 elde etmek u\u011fruna; hi\u00e7bir madd\u00ee \u00fcretim endi\u015fesi ile; hi\u00e7bir madd\u00ee unsuru \u00e7o\u011faltmak gayesi ile insan onurunu per\u00e7inleyen ilkelerden herhangi birini \u00e7i\u011fnemek caiz de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bu madde kaynakl\u0131 nesneler, \u00fcr\u00fcnler ve de\u011ferler insan i\u00e7in, insan\u0131n insanl\u0131\u011f\u0131na ger\u00e7eklik kazand\u0131rmak i\u00e7in, insan olarak varolu\u015funu per\u00e7inlemek i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f veya \u00fcretilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, bunlar\u0131n pahas\u0131, bedeli, insan\u0131n insan\u00ee de\u011ferlerinden birini ortadan kald\u0131rmak ya da onun onurlulu\u011funu sa\u011flayan dayanaklardan birini eksik b\u0131rakmak de\u011fildir.<\/p>\n

Bu \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131n ikincisini de \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz: \u0130nsan, yery\u00fcz\u00fcnde birinci derecede rol ve misyon sahibidir. Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat bi\u00e7imlerini de\u011fi\u015ftirip ba\u015fkala\u015ft\u0131ran, toplumlar\u0131n geli\u015fme do\u011frultular\u0131 ve a\u015famalar\u0131na y\u00f6n veren insand\u0131r. Yoksa, insan\u0131n rol\u00fcn\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip \u00f6nemsizle\u015ftirdikleri oranda teknolojik ara\u00e7 ve gere\u00e7lerin rol\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fct\u00fcp g\u00f6klere \u00e7\u0131karan maddeci d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, ne \u00fcretim ve ne de da\u011f\u0131t\u0131m ara\u00e7lar\u0131, insan\u0131 iradesiz ve ba\u011f\u0131ml\u0131 bir tutsak gibi pe\u015flerinden s\u00fcr\u00fckleyemez.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re insan; yery\u00fcz\u00fc halifesi olmas\u0131 s\u0131fat\u0131 ile evrenin d\u00fczeni i\u00e7inde ama\u00e7 konumuna sahip \u00f6nemli ve belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u0130nsan\u0131n yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi g\u00f6klerle, r\u00fczg\u00e2rlarla, ya\u011fmurlarla, g\u00fcne\u015flerle ve y\u0131ld\u0131zlarla aras\u0131nda bulunan de\u011fi\u015fik ili\u015fkilere dayan\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n gerek tasar\u0131mlar\u0131nda gerekse geometrik bi\u00e7im ve eylemlerinde, yery\u00fcz\u00fcnde hayat\u0131n varolabilmesi, \u015fu insano\u011flunun halifelik g\u00f6revini yerine getirebilmesi amac\u0131 g\u00f6zetilmi\u015ftir. \u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcnelim; \u0130nsan\u0131 ama\u00e7 konumuna y\u00fckselten bu y\u00fcce mevki nerede, maddeci d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131n\u0131n onun i\u00e7in belirledikleri ve asla a\u015f\u0131lmas\u0131na izin vermek istemedikleri basit ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc rol nerede? \u0130kisi aras\u0131nda da\u011flar kadar fark var.<\/p>\n

Ku\u015fku yok ki \u0130sl\u00e2m’\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc do\u011frultusunda kurulacak bir toplumsal d\u00fczendeki insan\u0131n konumuyla maddeci d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerinin h\u00e2kim oldu\u011fu bir d\u00fczende ya\u015fayan insan\u0131n konumu farkl\u0131 olacakt\u0131r. Bu iki ayr\u0131 d\u00fczende insan haklar\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 farkl\u0131 olacak, insan onuruna verilen de\u011fer bir olmayacakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn maddeci d\u00fcnyas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin, dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131n ve temel haklar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok, madd\u00ee \u00fcretim u\u011fruna \u00e7i\u011fnenmesi e\u011filimi, bu ideolojinin insana ve insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki rol\u00fcne bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yan\u0131nda \u0130sl\u00e2m’\u0131n insanla ve insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki fonksiyonu ile ilgili y\u00fcce bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 sayesinde, ahl\u00e2kl\u0131, inan\u00e7l\u0131, erdemli, yap\u0131c\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131na samimi bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131 olan insanlar bu d\u00fczende sayg\u0131n bir yer kazan\u0131r, a\u015fa\u011f\u0131lanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi ile ilgili ahit, bu temel de\u011ferlere dayan\u0131r. Nitekim y\u00fcce Allah incelemekte oldu\u011fumuz ayetlerin birinde \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Taraf\u0131m\u0131zdan size bir yol g\u00f6sterici geldi\u011finde kim benim hidayetime uyarsa onlar i\u00e7in korku yoktur ve onlar art\u0131k hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc bu manevi de\u011ferler b\u00fct\u00fcn madd\u00ee de\u011ferlerden daha \u00fcst\u00fcn ve daha sayg\u0131nd\u0131r. Ger\u00e7i s\u00f6zkonusu madd\u00ee de\u011ferleri pratik hayatta ger\u00e7ekle\u015ftirmek de bu halifelik kavram\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, ama bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme \u00f6zlemi temel ama\u00e7 haline gelmemeli ve o y\u00fcce de\u011ferlerin alan\u0131n\u0131 ve \u00f6nemini daraltmamal\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131nda insan kalbini temizli\u011fe, y\u00fcceli\u011fe ve ar\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6neltmeye a\u011f\u0131rl\u0131k verir. Oysa maddeci ideolojiler, daha fazla \u00fcretim, kaliteli e\u015fya ve hayvanca midelerini doyurma endi\u015feleri u\u011fruna b\u00fct\u00fcn manev\u00ee de\u011ferleri alaya al\u0131rlar ve b\u00fct\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferleri \u00e7i\u011fnerler.<\/p>\n

Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesi insan iradesine de sayg\u0131n bir yer verir. Sebebi ise gerek insan ile Allah aras\u0131ndaki ahdin, gerekse y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve cezan\u0131n dayana\u011f\u0131 insan iradesidir. \u0130nsan iradesine hakim olmak, ihtiraslar\u0131na boyun e\u011fmemek ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmalara kap\u0131lmamak suretiyle y\u00fcce Allah ile aras\u0131ndaki ahde ba\u011fl\u0131 kalarak meleklerin d\u00fczeyine y\u00fckselebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, ihtiraslar\u0131n\u0131 iradesinden ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 olumsuz k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 hidayet \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan \u00fcst\u00fcn tutarak, kendisini Allah’a ba\u011flayan ahitnameyi unutma sonucu sahip oldu\u011fu y\u00fcceliklerden a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlanarak \u00f6z\u00fcn\u00fc bahts\u0131zl\u0131\u011fa mahk\u00fbm etmek de elindedir. \u0130sl\u00e2m’\u0131n bu irade anlay\u0131\u015f\u0131 Allah’\u0131n insana ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ok ikram\u0131na ek olarak sundu\u011fu bir ba\u015fka ikram\u0131n da g\u00f6stergesidir. Ayr\u0131ca bu g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 mutlulukla bedbahtl\u0131\u011f\u0131n, sayg\u0131nl\u0131kla al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131n, irade sahibi insanla g\u00fcd\u00fclen hayvan\u0131n aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrekli bi\u00e7imde hat\u0131rlat\u0131c\u0131 bir nitelik ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

Hz. Adem k\u0131ssas\u0131nda \u015eeytan ile insan aras\u0131ndaki sava\u015f (d\u00fc\u015fmanl\u0131k) anlat\u0131l\u0131rken, ge\u00e7en baz\u0131 olaylar\u0131n yorumu bize bu sava\u015f\u0131n mahiyeti hakk\u0131nda uyar\u0131c\u0131 fikirler veriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sava\u015f Allah’a verilen s\u00f6zle \u015eeytan’\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131, iman ile k\u00fcf\u00fcr, hakk ile bat\u0131l, hidayetle sap\u0131kl\u0131k aras\u0131nda s\u00fcren kesintisiz sava\u015ft\u0131r. Bu sava\u015f\u0131n alan\u0131, insan\u0131n kendisi oldu\u011fu gibi kazanacak ya da kaybedecek olan da yine kendisidir. Bu y\u00fczden insan s\u00fcrekli bir bi\u00e7imde uyan\u0131k olmak zorundad\u0131r; t\u0131pk\u0131 bir sava\u015f alan\u0131ndaki asker gibi. Zira bu sava\u015fta ya galip gelip ganimet kazanacak ya da yenilip her \u015feyini kaybedecek. Kur’an’\u0131n insandan istedi\u011fi de zaten \u015feytanla yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015fta uyan\u0131k olmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil.<\/p>\n

Son olarak \u0130sl\u00e2m’\u0131n g\u00fcnah ve tevbe ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc g\u00fcndeme gelir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re g\u00fcnah da tevbe de ferdidir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce son derece yal\u0131n ve a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hi\u00e7bir karma\u015f\u0131k ve belirsiz yan\u0131 yoktur. H\u0131ristiyan kilisesinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi ortada ne insan\u0131n aln\u0131na do\u011fumundan \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f bir g\u00fcnah ve ne de il\u00e2h\u00ee bir kefaret (bu g\u00fcnahdan ar\u0131nd\u0131rma) i\u015flemi vard\u0131r. Bilindi\u011fi gibi H\u0131ristiyan kilisesinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re Hz. \u0130sa -Onlara g\u00f6re ha\u015fa Allah’\u0131n o\u011flu!- insanl\u0131\u011f\u0131, atalar\u0131 Hz. Adem’in i\u015flemi\u015f oldu\u011fu g\u00fcnah\u0131n lekesinden ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in kendini \u00e7arm\u0131ha gererek feda etmi\u015fti. Asla b\u00f6yle bir\u015fey yoktur! Hz. Adem’in g\u00fcnah\u0131 \u015fahs\u00ee bir g\u00fcnah oldu\u011fu gibi ondan kurtulu\u015fu da dolays\u0131z, sade ve basit bir tevbe ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Burada rahatlat\u0131c\u0131 ve belirgin bir g\u00f6r\u00fc\u015fle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz. Herkesin i\u015fledi\u011fi g\u00fcnah\u0131n sorumlulu\u011fu kendisine, buna kar\u015f\u0131n \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmadan sab\u0131rla didinip \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n kazanc\u0131da kendisine aittir. Nitekim Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

\u00a5\u00e1\u00ee\u00a9y \u2030 \u00a5la \u00a3\u00ec m \u00e9\u00a8\u00a3\u00dc\u00dba \u00a3\u00e6\u00a1a<\/p>\n

“Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah tevbelerin kabul edicisidir ve merhametlidir” (Hucurat suresi, 12)<\/p>\n

Bu s\u00f6ylediklerimiz, Hz. Adem k\u0131ssas\u0131n\u0131n bize telkin etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ba\u015fl\u0131calar\u0131d\u0131r. Bu kitapta bu kadar\u0131 ile yetiniyoruz. S\u0131rf bu telkinler bize sosyal bir d\u00fczenin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnce, olgun sezgi g\u00fcc\u00fc, ahl\u00e2k, iyilik ve fazilet gibi de\u011ferleri hakim k\u0131lar toplumda.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel ilkelerini zihinlere yerle\u015ftirirken ve bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarken Kur’ana Kerim’de \u00f6rnek olarak sunulan tarihi olaylar\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip oldu\u011fu yukardaki anlat\u0131lanlardan rahatl\u0131kla anla\u015f\u0131labilir. Bu de\u011fer yarg\u0131lar\u0131 y\u00fcce Allah’tan kaynaklanan, y\u00f6nleri y\u00fcce Allah’a d\u00f6n\u00fck bulunan ve en sonunda O’na varmay\u0131 ama\u00e7 edinen bir aleme yak\u0131\u015fan de\u011fer yarg\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu alemde yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi, y\u00fcce Allah’\u0131 hidayet kayna\u011f\u0131 bilmeye, O’nun \u00f6nerdi\u011fi hayat tarz\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmaya dayan\u0131r. Bu alemde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan yolay\u0131r\u0131m\u0131, insan\u0131n ya Allah’tan gelen direktifleri dinleyip onlara itaat etmesi veya \u015eeytan’\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131na kulak verip onlara kap\u0131lmas\u0131d\u0131r; ortada bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol yoktur. Ya Allah ya \u015eeytan.. Ya hidayet ya sap\u0131kl\u0131k… Ya hakk ya bat\u0131l… Ya kurtulu\u015f ve ba\u015far\u0131 ya da h\u00fcsran ve bedbahtl\u0131k. Asl\u0131nda Kur’an-\u0131 Kerim’in t\u00fcm ayetleri ile bize anlatmak istedi\u011fi ger\u00e7ek budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ger\u00e7ek insanla ilgili di\u011fer b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnce ve geli\u015fmelerin temel dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n

TAR\u0130H BOYUNCA \u0130SRA\u0130LO\u011eULLARI<\/p>\n

Surenin bundan sonraki ayetleri, Medine \u0130sl\u00e2m devletine kar\u015f\u0131 olumsuz bir tav\u0131r sergileyen, hem gizli ve hem de a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ona kar\u015f\u0131 direnen ve s\u00fcrekli bi\u00e7imde komplo d\u00fczenleyen yahudilere d\u00f6n\u00fcyor. O yahudiler ki, \u0130sl\u00e2m’\u0131n Medine’de g\u00fc\u00e7lenmekte oldu\u011funu, o g\u00fcne kadar tekellerinde tuttuklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik sahada etkinli\u011fini artt\u0131rmaya ve kendi liderliklerine son verme haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011funu anlad\u0131klar\u0131 anda sinsi y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f ve bir an bile bo\u015f durmam\u0131\u015flard\u0131. Kendilerine d\u00f6n\u00fck bu tehlikeyi Evs ve Hazre\u00e7 kabilelerini birle\u015ftirdi\u011fi, yahudilerin s\u0131zmalar\u0131na zemin haz\u0131rlayan \u00e7atlaklar\u0131 \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve bu kabilelerin halk\u0131na yeni kitab\u0131n, Kur’an’\u0131n ilkelerine dayal\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir hayat tarz\u0131 sundu\u011fu andan itibaren iyice hissetmi\u015flerdi.<\/p>\n

Yahudilerin, \u0130sl\u00e2m’a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 o tarihte ba\u015flatm\u0131\u015f olduklar\u0131 amans\u0131z sava\u015f, ayn\u0131 ara\u00e7lar\u0131 ve ayn\u0131 \u00fcslubu kullanarak ve h\u0131z\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey kaybetmeksizin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcrm\u00fc\u015f ve halen de s\u00fcrmektedir. Bu sava\u015f\u0131n sadece bi\u00e7imi de\u011fi\u015fmi\u015f, o kadar y\u00fczy\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen karakterinden hi\u00e7bir \u015fey yitirmemi\u015ftir. Bilindi\u011fi gibi, d\u00fcnya yahudileri as\u0131rlarca di\u011fer milletler taraf\u0131ndan horlan\u0131p, bir yerden di\u011ferine s\u00fcr\u00fcl\u00fcp kovuluyorlar; s\u0131\u011f\u0131nacak hi\u00e7bir yer, hi\u00e7bir s\u0131cak yuva bulam\u0131yorlard\u0131. \u0130\u015fte bu s\u0131cak yuvay\u0131 kendilerine yine her t\u00fcrl\u00fc dini bask\u0131y\u0131 reddeden \u0130sl\u00e2m alemi sunmu\u015ftu. Zira \u0130sl\u00e2m, m\u00fcsl\u00fcmanlara tuzak kurmayarak, \u0130sl\u00e2m’\u0131n aleyhine \u00e7al\u0131\u015fmamak ve huzursuzluk \u00e7\u0131karmamak \u015fart\u0131yla kendi \u00fclkesine s\u0131\u011f\u0131nan herkese kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7ar. Fakat Yahudiler \u0130sl\u00e2m’\u0131n kendilerine d\u00f6n\u00fck bu soylu tutumuna ra\u011fmen, tarihin her d\u00f6nemine yay\u0131lan bu amans\u0131z d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131na hi\u00e7bir zaman son vermemi\u015flerdir.<\/p>\n

Oysa Medine’de` bu yeni dine ve onun peygamberine ilk inananlar\u0131n yahudiler olmas\u0131 beklenirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yeni dinin kitab\u0131 olan Kur’an-\u0131 Kerim, Tevrat’\u0131 genel anlamda onayl\u0131yordu. Ayr\u0131ca onlar bu yeni Peygamberi y\u0131llard\u0131r bekliyorlard\u0131. Kitaplar\u0131n\u0131n ileriye d\u00f6n\u00fck a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda O’nun \u00f6zellikleri anlat\u0131l\u0131yordu. Hatta bu yeni peygamberin liderli\u011fi alt\u0131nda m\u00fc\u015frik Araplar\u0131 egemenlikleri alt\u0131na almay\u0131 planl\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Az sonra okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler, Kur’an-\u0131 Kerim’de \u0130srailo\u011fullar\u0131 ile \u00e7\u0131k\u0131lan geni\u015f \u00e7apl\u0131 tarih yolculu\u011funun ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturur. Hatta bu ayetlerde dile gelen onlara d\u00f6n\u00fck yo\u011fun kampanya, b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131 metodlar\u0131 ve tan\u0131tma yollar\u0131 kullan\u0131larak \u0130sl\u00e2m’a \u0131s\u0131nmalar\u0131, bu yeni dinin ba\u011fl\u0131lar\u0131nca olu\u015fturulan iman kervan\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde bu konuda hi\u00e7bir olumlu sonu\u00e7 elde edilemedikten sonra, onlar\u0131n bu olumsuz tavr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama ve oyunlar\u0131n\u0131 bozma amac\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Yukarda okudu\u011fumuz ayetler, Cenab-\u0131 Allah’\u0131n \u0130srailo\u011fullar\u0131’na y\u00f6nelik y\u00fcce sesleni\u015fi ile ba\u015flar. Bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n devam\u0131nda y\u00fcce Allah onlara vermi\u015f oldu\u011fu nimetleri hat\u0131rlat\u0131yor. Allah’\u0131n kendilerine d\u00f6n\u00fck kesin vaadlerinin ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in onlar\u0131 Allah’a vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6zleri tutmaya, O’ndan korkup sak\u0131nmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylece y\u00fcce Allah, kendilerini, ellerindeki Tevrat’\u0131 onaylayan Kur’an’a inanmaya \u00e7a\u011f\u0131rmaya uygun zemin haz\u0131rl\u0131yor; bu kitaba kar\u015f\u0131 olumsuz bir tav\u0131r tak\u0131narak onu ink\u00e2r edenlerin \u00f6n\u00fcnde yeralmalar\u0131n\u0131 k\u0131n\u0131yor. Ayr\u0131ca bat\u0131l ile \u00f6rterek hakk\u0131 g\u00f6zlerden saklad\u0131klar\u0131, b\u00f6ylece ba\u015fta m\u00fcsl\u00fcmanlar olmak \u00fczere \u00e7evrelerindeki b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 yan\u0131ltarak, m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda fitne ve karga\u015fa, yeni m\u00fcsl\u00fcman olmak isteyenlerin kalplerine de ku\u015fku sald\u0131klar\u0131 i\u00e7in kendilerini k\u0131n\u0131yor.<\/p>\n

Yine y\u00fcce Allah namaz\u0131 k\u0131larak, zek\u00e2t\u0131 vererek ve ruk\u00fba varanlarla birlikte ruk\u00fba vararak onlara m\u00fcminlerin saflar\u0131na kat\u0131lmay\u0131 emrediyor. Sab\u0131r ve namaz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile nefislerini dize getirerek, onu, yeni dini benimsemeye zorlamalar\u0131n\u0131 istiyor. Kendileri m\u00fcsl\u00fcman olmay\u0131 reddettikleri halde m\u00fc\u015frikleri imana \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131n\u0131n sergiledi\u011fi samimiyetsizli\u011fi k\u0131n\u0131yor.<\/p>\n

Daha sonra uzun tarihleri boyunca kendilerine ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu nimetleri hat\u0131rlatmaya ge\u00e7iyor. Bunu yaparken onlara, s\u00f6zkonusu nimetlere muhatap olan Hz. Musa zaman\u0131ndaki atalar\u0131ym\u0131\u015f\u00e7as\u0131na sesleniyor. Bunun nedeni onlar\u0131n ku\u015faklar\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131 dayan\u0131\u015fma bulunan ayn\u0131 tiynetli tek millet olu\u015flar\u0131d\u0131r. Nitekim, o g\u00fcnden bu yana ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar boyunca sergilemi\u015f olduklar\u0131 tutumlar\u0131ndan ve g\u00f6zlenen \u00f6zelliklerinden \u00e7\u0131kan ger\u00e7ek budur.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah yine bu ayetlerin devam\u0131nda kendilerini korkun\u00e7 g\u00fcn\u00fcn, yani K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn deh\u015feti hakk\u0131nda tekrar tekrar uyar\u0131yor. \u00d6yle ki, o g\u00fcn hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n yerine bir\u015fey \u00f6deyemeyecek, hi\u00e7 kimseden arac\u0131l\u0131k yapmas\u0131 kabul edilmeyecek, hi\u00e7 kimseden fidye al\u0131nmayacak ve yine o g\u00fcn onlar kendilerinin azaptan kurtulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 bulamayacaklard\u0131r.<\/p>\n

Bu arada y\u00fcce Allah, Firavun ile adamlar\u0131ndan kurtulduklar\u0131 an\u0131n sahnesini, s\u00f6zkonusu olay sanki \u015fimdi cereyan ediyormu\u015f gibi canl\u0131 bir anlat\u0131mla g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getiriyor. Ayr\u0131ca \u00fczerlerine buluttan g\u00f6lgelik \u00e7ekmesinden kudret helvas\u0131na, b\u0131ld\u0131rc\u0131n ku\u015funa ve kayadan p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131rtarak su ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya var\u0131ncaya kadar kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 ard\u0131 arkas\u0131 gelmez di\u011fer nimetlerini de g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Daha sonra bu nimetlerin arkas\u0131ndan sergiledikleri s\u00fcrekli sap\u0131kl\u0131klar\u0131 kendilerine hat\u0131rlat\u0131yor. \u00d6yle ki, y\u00fcce Allah kendilerini bir sap\u0131kl\u0131ktan kurtar\u0131r kurtarmaz hemen ba\u015fka bir sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n pen\u00e7esine d\u00fc\u015f\u00fcyorlar; bir g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 affedince hemen ba\u015fka bir g\u00fcnaha giriyorlar; bir ayak s\u00fcr\u00e7mesinden kurtulup aya\u011fa kalkar-kalkmaz bu defa bir kuyuya d\u00fc\u015f\u00fcyorlar.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu olaylar i\u00e7inde ayn\u0131 inat\u00e7\u0131, dikkafal\u0131, kaypak, sinsi, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden kaytar\u0131c\u0131, emanetleri umursamaz, s\u00f6zlerini tutmaz, gerek Rabbleri ve gerekse peygamberleri ile aralar\u0131ndaki anla\u015fmalar\u0131 \u00e7i\u011fneyen karakter yap\u0131s\u0131n\u0131 sergiledikleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. O kadar ki, i\u015fi peygamberlerini sebepsiz yere \u00f6ld\u00fcrmeye, O’nun ayetlerini as\u0131ls\u0131z saymaya, buza\u011f\u0131y\u0131 il\u00e2h edinerek y\u00fcce Allah’\u0131n il\u00e2hl\u0131k hakk\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeye, Allah’\u0131 a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa g\u00f6rmedik\u00e7e peygambere inanmay\u0131 reddetmeye, bir kasabaya girerken Allah’\u0131n emirlerine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flarda bulunup s\u00f6zler s\u00f6ylemeye, Cumartesi yasa\u011f\u0131 \u00e7i\u011fnemeye, Tur da\u011f\u0131 ile ilgili vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6z\u00fc unutmaya, y\u00fcce Allah’\u0131n belirli bir hikmete dayanarak kendilerinden kurban etmelerini istedi\u011fi inek hakk\u0131nda i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek i\u00e7in bahane \u00fczerine bahane icad etmeye kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yaparken son derece \u0131srarl\u0131 bir dille s\u0131rf kendilerinin do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerinden ba\u015fka hi\u00e7 kimseden ho\u015fnut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendileri d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn milletlerin sap\u0131k ve kendi dinleri d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn dinlerin bat\u0131l oldu\u011funu iddia ediyorlar. Oysa Kur’an-\u0131 Kerim, az ilerde g\u00f6rece\u011fimiz ayetlerinde onlar\u0131n bu iddialar\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131z oldu\u011funu vurguluyor ve Allah’a, Ahiret g\u00fcn\u00fcne inanarak salih ameller i\u015fleyen herkesin, hangi milletten olursa olsun, iyiliklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 Rabblerinin kat\u0131nda alacaklar\u0131n\u0131, b\u00f6ylelerinin korku ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcden uzak kalacaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in gerek a\u015fa\u011f\u0131daki ayetlerde ve gerekse bu surenin ilerdeki b\u00f6l\u00fcmlerinde yahudilerle giri\u015fmi\u015f oldu\u011fu hesapla\u015fma birka\u00e7 bak\u0131mdan gerekliydi: Her \u015feyden \u00f6nce onlar\u0131n kuru iddialar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctme, \u00e7evirdikleri entrikalar\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vurma, \u0130sl\u00e2m’a ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 hangi psikolojik d\u00fcrt\u00fclerin etkisi alt\u0131nda tuzak kurduklar\u0131n\u0131 belirtme bak\u0131m\u0131ndan gerekli idi. Bunun yan\u0131nda bu hesapla\u015fma Medine’de olu\u015fan yeni toplumu tehdit eden, onun temel dayanaklar\u0131n\u0131 sarsmay\u0131 ama\u00e7layan, sonu\u00e7 olarak da \u0130sl\u00e2m birli\u011fini zedeleyerek karga\u015fan\u0131n ve anar\u015finin kuca\u011f\u0131na atmak isteyen yahud\u00ee oyunlar\u0131 ve entrikalar\u0131 konusunda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6zlerini ve kalplerini a\u00e7mak bak\u0131m\u0131ndan da gerekliydi. Bu hesapla\u015fmay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lan bir ba\u015fka sebep de m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, se\u00e7tikleri yolun tehlikeleri hakk\u0131nda uyarmakt\u0131. O tehlikeler ki, daha \u00f6nce yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fi ile g\u00f6revlendirilmi\u015f olan milletlerin t\u00f6kezlemelerine yola\u00e7arak, onlar\u0131n halifelik \u015ferefinden yoksun kalmalar\u0131na, y\u00fcce Allah’\u0131n emanetini ta\u015f\u0131ma ve \u00f6nerdi\u011fi hayat tarz\u0131n\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderi s\u0131fat\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirme payesini kaybetmelerine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

Medine’de olu\u015fma a\u015famas\u0131n\u0131 ya\u015fayan \u0130sl\u00e2m toplumu, bu uyar\u0131 ve yol g\u00f6stermelerin her ikisine de ne kadar muhta\u00e7t\u0131! Daha do\u011frusu \u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti her zaman bu direktifleri g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutmaya, Kur’an-\u0131 Kerim’i a\u00e7\u0131k g\u00f6zlerle ve ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 alg\u0131larla incelemeye ne kadar muhta\u00e7t\u0131r! Ancak bu il\u00e2h\u00ee rehberli\u011fin y\u00fcce direktiflerine uyuldu\u011fu takdirde bu geleneksel d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile giri\u015fece\u011fi sava\u015flarda ba\u015far\u0131 kazanabilirler, ancak bu direktiflerin k\u0131lavuzlu\u011fu sayesinde yahudilerin en gizli ara\u00e7lar\u0131 ve en sins\u00ee yollar\u0131 kullanarak kendilerine y\u00f6nelttikleri son derece i\u011fren\u00e7 ve ka\u015farlanm\u0131\u015f komplolar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmay\u0131 becerebilirler. \u0130man nuru taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmeyen ve gizli-a\u00e7\u0131k (zahir-bat\u0131n) her\u015feyin fark\u0131nda olan y\u00fcce Allah’\u0131n rehberli\u011finden direktif almayan bir kalbin, s\u00f6zkonusu i\u011fren\u00e7 ve aldat\u0131c\u0131 hilek\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 sins\u00ee ve gizli metodlar\u0131 kavramas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Az sonra g\u00f6rece\u011fimiz ayetleri bir de Kur’an \u00fcslubunun yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 edeb\u00ee ve psikolojik uyum a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelemek gerekir. Bu ayetlerin ba\u015flang\u0131c\u0131 ile Hz. Adem k\u0131ssas\u0131 ve bu k\u0131ssan\u0131n taraf\u0131m\u0131zdan vurgulanan telkinleri aras\u0131nda organik bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Bu \u00f6zellik, Kur’an-\u0131 Kerim’de anlat\u0131lan k\u0131ssalar ile bu k\u0131ssalara zemin olu\u015fturan anlat\u0131m \u00fcslubu aras\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ahengin belirgin bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n

Bunun nedeni, yukardaki ayetlerin \u00f6ncesinde y\u00fcce Allah’\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 insan\u0131n hizmetine sundu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Arkas\u0131ndan Hz. Adem’in yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fine getirilmesi konusu g\u00fcndeme geldi. Allah’\u0131n a\u00e7\u0131k ahdine ba\u011fl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi vurgulanan bu olay\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlat\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda insan\u0131n meleklerden \u00fcst\u00fcn tutulu\u015fu, ona yap\u0131lan uyar\u0131, onun bu uyar\u0131y\u0131 unutmas\u0131, arkas\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131na pi\u015fman olarak tevbe etmesi, ard\u0131ndan hidayete erdirilip affedili\u015fi ve b\u00f6ylece bir tarafta \u015eeytan’\u0131n \u015fahs\u0131nda temsil edilen k\u00f6t\u00fc, karga\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131, y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7ler ile \u00f6b\u00fcr yanda imanl\u0131 insanda sembolle\u015fen iyi, onar\u0131c\u0131 ve yap\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda yery\u00fcz\u00fcnde cereyan eden uzun s\u00fcreli sava\u015fta insan\u0131n ilk tecr\u00fcbe birikimi ile donat\u0131lmas\u0131 bir bir a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bunlar\u0131n arkas\u0131ndan \u015fimdi incelemekte oldu\u011fumuz \u0130srailo\u011fullar\u0131 ile hesapla\u015fma konusuna ge\u00e7ildi. Bu konu i\u015flenirken yahudiler y\u00fcce Allah ile aralar\u0131ndaki ahit, onlar\u0131n bu ahde uymamalar\u0131, kendilerine sunulan \u00f6nemli nimetler, onlar\u0131n bu nimetlere kar\u015f\u0131 yapt\u0131klar\u0131 nank\u00f6rl\u00fckler, bunun sonucu olarak halifelik g\u00f6revinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 ve peri\u015fanl\u0131\u011fa mahk\u00fbm edilmeleri hat\u0131rlat\u0131ld\u0131ktan sonra m\u00fcminler gerek onlar\u0131n entrikalar\u0131 ve gerekse t\u00f6kezlemeleri konusunda uyar\u0131ld\u0131.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, burada Hz. Adem’in halifelikle g\u00f6revlendirili\u015fi k\u0131ssas\u0131 ile \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n bu g\u00f6reve getirili\u015fi k\u0131ssas\u0131 aras\u0131nda yak\u0131n bir ili\u015fki kuruluyor. Gerek olayl\u00e0r\u0131n ak\u0131\u015f\u0131nda ve gerekse anlat\u0131m bi\u00e7iminde s\u0131k\u0131 bir uyum vard\u0131r.<\/p>\n

Bu ayetlerde \u0130srailo\u011fullar\u0131 k\u0131ssas\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fc ile anlat\u0131l\u0131n\u0131yor, bu k\u0131ssan\u0131n kritik noktalar\u0131 ve tablolar\u0131 k\u0131saca ya da uygun g\u00f6r\u00fclen uzunlukta anlat\u0131l\u0131yor. Bu k\u0131ssa bu sureden daha \u00f6nce Mekke d\u00f6neminde inen surelerde de ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Fakat o surelerde bu k\u0131ssa -di\u011fer baz\u0131 benzerleri gibi- az\u0131nl\u0131k konumundaki m\u00fcsl\u00fcmanlara, \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerini ve ilk insandan o g\u00fcne kadar s\u00fcregelen iman kervan\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu maceralar\u0131 aktararak m\u00fcsl\u00fcman cemaatin yap\u0131s\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek, onlar\u0131 Mekke \u015fartlar\u0131 uyar\u0131nca y\u00f6nlendirme amac\u0131 g\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Oysa bu ayetlerdeki ama\u00e7, yukarda s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, yahudilerin ger\u00e7ek niyetlerini ve sald\u0131r\u0131 metodlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sererek, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bu tehlikeli komplolar kar\u015f\u0131s\u0131nda uyan\u0131k olmaya \u00e7a\u011f\u0131rmak, bunun yan\u0131nda, daha \u00f6nce yahudilerin d\u00fc\u015ft\u00fckleri yan\u0131lg\u0131lara d\u00fc\u015fmemeleri konusunda kendilerini uyarmakt\u0131r. Ger\u00e7i ilerde s\u00f6zkonusu Mekk\u00ee sureleri incelerken anlataca\u011f\u0131m\u0131z gibi gerek burada gerekse daha \u00f6nce inen s\u00f6zkonusu Mekk\u00ee surelerde yahudilerin \u00e7e\u015fitli sap\u0131kl\u0131klar\u0131 ve g\u00fcnahlar\u0131 konusunda anlat\u0131lan ger\u00e7ekler ayn\u0131d\u0131r, ama bu ayetlerle surelerde g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7lar farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u0130srailo\u011fullar\u0131 k\u0131ssas\u0131n\u0131n buradaki anl\u00e2t\u0131m\u0131 ile o surelerdeki anlat\u0131m\u0131 aras\u0131nda da farkl\u0131l\u0131k oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Fakat bu k\u0131ssay\u0131 anlatan b\u00fct\u00fcn Kur’an ayetleri g\u00f6zd\u00e9n ge\u00e7irilince k\u0131ssa ile \u00f6ncesi ve sonras\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir uyum vard\u0131r ve anlat\u0131lan k\u0131ssa, s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en ayetlerin ama\u00e7lar\u0131n\u0131 tamamlar niteliktedir.<\/p>\n

\u0130\u015fte burada da bu k\u0131ssa ile \u00f6ncesi aras\u0131nda ayn\u0131 uyumun oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bilindi\u011fi gibi, k\u0131ssan\u0131n \u00f6ncesinde insan\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, insan ile Allah aras\u0131ndaki ahid ve insan\u0131n bu ahdi unutu\u015fu anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu arada t\u00fcm insanlar\u0131n birli\u011fi, Allah kat\u0131ndan indirilen dinlerin ve bu dinleri temsil eden peygamberlerin birli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca bu ortak insan karakterinin, yarat\u0131l\u0131\u015f yap\u0131s\u0131n\u0131n somut g\u00f6stergelerine, temel kanunlar\u0131na ve insan\u0131n yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011finin dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan bu g\u00f6stergeler ile temel kanunlara ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 takdirde bunun ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131na de\u011finilmi\u015fti. Bu sonu\u00e7lar\u0131 k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz: Kim bu g\u00f6stergeleri ve temel kanunlar\u0131 ink\u00e2r ederse insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmi\u015f, yery\u00fcz\u00fc halifesi olma gerek\u00e7esini yitirmi\u015f ve hayvanl\u0131k d\u00fczeyine do\u011fru ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 ini\u015fe ge\u00e7mi\u015f olur.<\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131 k\u0131ssas\u0131, Kur’an-\u0131 Kerim’de en s\u0131k ve en \u00e7ok anlat\u0131lan k\u0131ssad\u0131r. Bu k\u0131ssan\u0131n \u00e7e\u015fitli olaylar\u0131 ve ibretli sahneleri \u00f6zel bir ilgi ile yans\u0131t\u0131l\u0131r. Bu \u00f6zel ilgi, y\u00fcce Allah’\u0131n bu m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti e\u011fitme, yeti\u015ftirme ve zorlu halifelik g\u00f6revine haz\u0131rlamay\u0131 ama\u00e7layan hikmetini yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n

Bu k\u0131sa \u00f6zetlemenin arkas\u0131ndan \u015fimdi bu ayetleri teker teker ele al\u0131p incelemeye ge\u00e7elim:
\n40- Ey \u0130srailo\u011fullar\u0131, size ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fum nimetleri hat\u0131rlay\u0131n. Bana verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutun ki, ben de size verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getireyim. Ve sadece benden korkun.<\/strong><\/p>\n

41- Elinizin alt\u0131ndaki Tevrat’\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirmi\u015f oldu\u011fum Kur’an’da inan\u0131n; onu inkar edenlerin ilki olmay\u0131n; ayetlerimi bir ka\u00e7 para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmay\u0131n; yaln\u0131z benden \u00e7ekinin.<\/p>\n

42- Bile bile bat\u0131l\u0131 hakk\u0131n \u00fczerine \u00f6rt\u00fcp hakk\u0131 bak\u0131\u015flardan gizlemeyin.<\/p>\n

43- Namaz\u0131 k\u0131l\u0131n, zek\u00e2t\u0131 verin ve ruk\u00fba varanlarla birlikte siz de ruk\u00fba’, var\u0131n.<\/p>\n

44- Siz kitab\u0131 okudu\u011funuz halde insanlara (ba\u015fkalar\u0131na) iyili\u011fi emredip kendinizi unutuyor musunuz? Bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor musunuz?<\/p>\n

45- Sabrederek ve namaz k\u0131larak Allah’dan yard\u0131m dileyin. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu, Allah’a sayg\u0131 g\u00f6sterenlerden ba\u015fkas\u0131na a\u011f\u0131r gelir.<\/p>\n

46- Onlar ki, Rabbleri ile bulu\u015facaklar\u0131n\u0131, kesinlikle O’nun huzuruna d\u00f6neceklerini bilirler.<\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n, yani yahudilerin tarihini inceleyenler y\u00fcce Allah’\u0131n bu millete ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 nimetlerin bollu\u011fu ve onlar\u0131n bu bol nimetlere kar\u015f\u0131l\u0131k sergilemi\u015f olduklar\u0131 s\u00fcrekli ink\u00e2rc\u0131l\u0131k ve nank\u00f6rl\u00fck kar\u015f\u0131s\u0131nda hayret ederler. Bu ayetlerin ilk c\u00fcmlesinde, y\u00fcce Allah onlara, daha sonra okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetlerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlataca\u011f\u0131 bu nimetleri toplu olarak hat\u0131rlat\u0131yor. Bu toptan hat\u0131rlatman\u0131n gerek\u00e7esi, onlar\u0131, kendisi ile aralar\u0131ndaki ahde, antla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 kalmaya \u00e7a\u011f\u0131rmak ve b\u00f6ylece kendilerine verdi\u011fi nimetlerin artmas\u0131n\u0131 ve s\u00fcreklilik kazanmas\u0131n\u0131 hak etmelerini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

“Ey \u0130srailo\u011fullar\u0131, size ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fum nimetleri hat\u0131rlay\u0131n. Bana verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc tutun ki, ben de size verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getireyim.’<\/p>\n

Acaba bu ayette s\u00f6z\u00fc edilen ahid (antla\u015fma) hangi ahiddir? Acaba bu ahid, y\u00fcce Allah’\u0131n bu surenin daha \u00f6nce okudu\u011fumuz bir ayetinde “Taraf\u0131mdan size bir yol g\u00f6sterici geldi\u011finde kim benim hidayetime uyarsa onlar i\u00e7in korku yoktur ve onlar art\u0131k hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmezler.” bi\u00e7iminde dile getirdi\u011fi ahid midir? Yoksa Hz. Adem ile y\u00fcce Allah aras\u0131ndaki bu s\u00f6zle\u015fmeden \u00e7ok daha \u00f6nce insan f\u0131trat\u0131 ile yarat\u0131c\u0131 aras\u0131nda akdedilen “\u0130nsan\u0131n Allah’\u0131 tan\u0131yaca\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n s\u0131rf O’na kulluk edece\u011fi” \u015feklinde ifade edebilece\u011fimiz evrensel ahid mi kasdediliyor? Bu ahdi a\u00e7\u0131klamaya, delil g\u00f6stererek kan\u0131tlamaya gerek yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizzat insan f\u0131trat\u0131, do\u011fal g\u00fcd\u00fclerinin k\u0131lavuzlu\u011fu alt\u0131nda ona y\u00f6nelir, f\u0131trat\u0131 bu do\u011frultudan, ancak k\u0131\u015fk\u0131rtma ve sapt\u0131rma ay\u0131rabilir.<\/p>\n

Yoksa bu ayette kasdedilen ahid, y\u00fcce Allah’\u0131n \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n atas\u0131 Hz. \u0130brahim ile yeniledi\u011fi ve bu surenin daha sonra okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bir ayetinde \u015fu \u015fekilde ifade edilen ahid midir?<\/p>\n

“Rabbi, \u0130brahim’i baz\u0131 emirler ile imtihan edip de o da bunlar\u0131 tastamam yerine getirince Allah: “Ben seni insanlara \u00f6nder yapaca\u011f\u0131m” dedi. \u0130brahim: “Soyumdan gelenler aras\u0131ndanda \u00f6nderler \u00e7\u0131kar” dedi. Allah: “Zalimler benden olamazlar” dedi..: (Bakara Suresi, 124)<\/p>\n

Yoksa burada s\u00f6z\u00fc edilen ahid, y\u00fcce Allah’\u0131n Tur da\u011f\u0131n\u0131 yahudilerin ba\u015flar\u0131 \u00fczerine \u00e7\u0131kararak, onlara i\u00e7indeki emirlere s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lmalar\u0131n\u0131 emretti\u011fi zaman kesinle\u015fen ve az sonra yeri gelince anlataca\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zel ahid midir?<\/p>\n

Asl\u0131nda bu sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z ahidler \u00f6zleri itibar\u0131 ile birdirler ve bu ortak \u00f6z de y\u00fcce Allah ile kullar\u0131 aras\u0131nda akdedilen “insanlar\u0131n kalpleri ile Allah’a ba\u011flanmalar\u0131 ve t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 ile O’na teslim olmalar\u0131” \u015feklinde dile getirebilece\u011fimiz ahiddir. \u0130\u015fte insanl\u0131\u011f\u0131n tek dini budur. B\u00fct\u00fcn peygamberlerin insanl\u0131\u011fa sunup benimsetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve iman kafilesinin y\u00fczy\u0131llar boyunca kendisine bayrak edindi\u011fi \u0130sl\u00e2m budur.<\/p>\n

\u0130\u015fte y\u00fcce Allah bu ahde ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ifadesi olarak, yahudileri, s\u0131rf kendisinden korkmaya, ba\u015fka bir deyimle s\u0131rf kendisini korku mercii bilmeye \u00e7a\u011f\u0131rarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Sadece benden korkun.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah yine bu ahde ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi olarak, yahudileri ellerindeki Tevrat’\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak Peygamberimize indirmi\u015f oldu\u011fu Kur’ana inanmaya, bu kitaba inananlar\u0131n \u00f6n saf\u0131nda yeralmalar\u0131 gerekirken aceleci bir kararla onu ilk ink\u00e2r eden kimseler olmamaya \u00e7a\u011f\u0131rarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Elinizin alt\u0131ndaki Tevrat’\u0131 onaylay\u0131c\u0131 olarak indirdi\u011fim Kur’ana inan\u0131n, onu ink\u00e2r edenlerin ilki olmay\u0131n.”<\/p>\n

Hz. Muhammed’in getirdi\u011fi din, i\u015fte bu tek ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz dinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. O, ortak dinin son \u015feklini olu\u015fturur. O il\u00e2h\u00ee mesajlar zincirinin son halkas\u0131, insanl\u0131k tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri s\u00fcrekli y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kalan il\u00e2hi ahdin devam\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu niteli\u011fi ile o, ge\u00e7mi\u015fe kanatlar\u0131n\u0131 gererken, gelecekte t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n da elinden tutar; “Eski Ahid” ile “Yeni Ahdi” b\u00fcnyesinde birle\u015ftirir(“Eski Ahid”; Tevrat, “Yeni Ahid”; \u0130ncil demektir.); ge\u00e7mi\u015ften kalan mesaj birikimine, insanl\u0131\u011f\u0131n uzun gelece\u011fi boyunca y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan iyi ve yararl\u0131 g\u00f6r\u00fclen yenilikleri ekler; bu b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici potada, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 birbirine a\u015fina karde\u015fler olarak biraraya getirir; onlar\u0131 Allah’\u0131n ahdinin ve dininin potas\u0131nda kayna\u015ft\u0131r\u0131r; gruplar, k\u00fcmeler, kavimler ve milletler halinde par\u00e7alanmalar\u0131n\u0131 \u00f6nler; onlar\u0131, Allah’\u0131n kullar\u0131 olarak, insanl\u0131k \u015fafa\u011f\u0131n\u0131n alacakaranl\u0131\u011f\u0131ndan beri de\u011fi\u015fmemi\u015f olan \u0130l\u00e2h\u00ee ahde ba\u011fl\u0131 kalarak bu ortak de\u011ferlerde bulu\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Bunlara ek olarak y\u00fcce Allah, yahudileri, \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6n planda tutarak d\u00fcnyal\u0131k menfaatler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Ahireti satmamaya ve ellerindeki Tevrat’\u0131 onaylayan Kur’an-\u0131 Kerim’i ink\u00e2r etmemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Bu uyar\u0131 \u00f6zellikle, m\u00fcsl\u00fcman olduklar\u0131 takdirde mevkilerini kaybedeceklerinden, elde ettikleri menfaat ve imtiyazlar\u0131 yitireceklerinden korkan yahudi din adamlar\u0131na y\u00f6neliktir. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 s\u0131rf kendisinden \u00e7ekinmeye, sadece kendisinden korkmaya \u00e7a\u011f\u0131rarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Benim ayetlerimi az bir paha kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmay\u0131n, yaln\u0131z benden \u00e7ekinin”<\/p>\n

Anla\u015f\u0131lan; para, mal ve d\u00fcnyal\u0131k kazan\u00e7, yahudinin eskiden beri kar\u015f\u0131 durulmaz tutkusudur. Burada yasaklanan \u00fccret; yahudi hahamlar\u0131n\u0131n, yapt\u0131klar\u0131 dini hizmetler ve verdikleri uydurma fetvalar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ald\u0131klar\u0131 paralar olabilir. S\u00f6zkonusu hahamlar Kur’an-\u0131 Kerim’in \u00e7e\u015fitli yerlerinde anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, toplumlar\u0131n\u0131n zenginlerini ve ileri gelenlerini cezaya \u00e7arp\u0131lmaktan kurtarmak amac\u0131 ile dinlerinin h\u00fck\u00fcmlerini tahrif ederlerdi. Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn bu yetki ve avantajlar\u0131 elde tutmaya devam edebilmeleri, halklar\u0131n\u0131n \u0130sl\u00e2m’a girmesini \u00f6nlemelerine ba\u011fl\u0131 idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer halklar\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olursa liderliklerini kaybederlerdi. \u015eunu da ifade edelim ki, sahab\u00ee ve onlardan sonra gelen tabiinin bildirdiklerine g\u00f6re, y\u00fcce Allah’\u0131n ayetlerine inanman\u0131n Ahirette kazand\u0131raca\u011f\u0131 sonu\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm\u00fc: “birka\u00e7 para”d\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah yukardaki ayetlerin devam\u0131nda, yahudileri, m\u00fcsl\u00fcman toplumunda d\u00fc\u015f\u00fcnce karma\u015fas\u0131 meydana getirmek, ku\u015fku ve karga\u015fal\u0131k \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla bile bile bat\u0131l ile \u00f6rterek hakk\u0131 insanlar\u0131n g\u00f6zlerinden gizleme huylar\u0131ndan vazge\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131rarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Bile bile bat\u0131l\u0131 hakk\u0131n \u00fczerine \u00f6rt\u00fcp hakk\u0131 bak\u0131\u015flardan gizlemeyin.”<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim’in bir \u00e7ok yerde belirtti\u011fi gibi yahudiler, \u00f6nlerine \u00e7\u0131kan her f\u0131rsatta hakk\u0131 bat\u0131l ile \u00f6rtm\u00fc\u015fler, bunlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar ve hakk\u0131 g\u00f6zlerden saklam\u0131\u015flard\u0131r. Bunun sonucu olarak, \u0130sl\u00e2m toplumunda s\u00fcrekli bir fitne, karga\u015fa ve b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck unsuru olmu\u015flard\u0131r. Kur’ana Kerim’in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sayfalar\u0131nda bu konuda \u00e7ok \u015fey okuyaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Daha sonra, yukardaki ayetlerde, yahudiler, iman kervan\u0131na kat\u0131lmaya, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saf\u0131na girmeye, farz ibadetleri yerine getirmeye ve \u00f6tedenberi huy edinmi\u015f olduklar\u0131 kopukluktan ve \u00e7irkin taassuptan s\u0131yr\u0131lmaya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

“Namaz\u0131 k\u0131l\u0131n, zek\u00e2t\u0131 verin ve ruk\u00fba varanlar ile birlikte siz de ruk\u00fba var\u0131n.”<\/p>\n

Arkas\u0131ndan, m\u00fc\u015frikler aras\u0131nda Ehl-i Kitap olmalar\u0131n\u0131n sonucu olarak ba\u015fkalar\u0131n\u0131 iman etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rken kendi halklar\u0131n\u0131 eski dinlerini onaylayan Allah’\u0131n dinine inanmaktan al\u0131koymalar\u0131ndan dolay -\u00f6zellikle hahamlar\u0131- k\u0131nanarak \u015f\u00f6yle buyuruluyor:<\/p>\n

“Siz kitab\u0131 okudu\u011funuz halde insanlara (ba\u015fkalar\u0131na) iyili\u011fi emredip kendinizi unutuyor musunuz? Bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor musunuz?”<\/p>\n

Bu ayet, her ne kadar en ba\u015fta yahudilerin sergiledikleri sosyal bir olaya d\u00f6n\u00fck ise de, insan psikolojisinin ve \u00f6zellikle din adamlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli ve s\u00fcrekli bir e\u011filimini a\u00e7\u0131\u011fa vurmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan s\u0131rf belirli bir millete ya da bir milletin belirli bir ku\u015fa\u011f\u0131na \u00f6zg\u00fc bir k\u0131nama say\u0131lamaz.<\/p>\n

Dinin co\u015fkun ve s\u00fcr\u00fckleyici bir inan\u00e7 sistemi olma niteli\u011fini yitirerek bir meslek, bir sanat olmaya y\u00fcz tuttu\u011fu durumlarda din adamlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelen en \u00f6nemli musibet \u015fudur: Bu adamlar kalplerinin inanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zleri dilleri ile s\u00f6ylerler… \u0130yili\u011fi ba\u015fkalar\u0131na emrederler, fakat bunu kendileri yapmazlar… Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 iyilik yapmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar, ama kendi davran\u0131\u015flar\u0131nda s\u00f6zlerinin izine rastlanmaz… \u0130l\u00e2h\u00ee kitab\u0131n s\u00f6zlerini de\u011fi\u015ftirirler, dinin kesin nasslar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli ama\u00e7lar ve ihtiraslar do\u011frultusunda yorumlarlar… T\u0131pk\u0131 yahudi hahamlar\u0131n\u0131n yapa geldikleri gibi; servet ve mevki sahiplerinin ama\u00e7 ve ihtiraslar\u0131na destek sa\u011flamak, onlara hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte din\u00ee nasslar ile ba\u011fda\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 ama ger\u00e7ek dinin \u00f6z\u00fcne taban tabana z\u0131t d\u00fc\u015fen fetvalar ve yorumlar \u00fcretirler.<\/p>\n

Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 iyili\u011fe \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p da bu \u00e7a\u011fr\u0131ya ters d\u00fc\u015fen davran\u0131\u015flarla ortaya \u00e7\u0131kmak, insanlar\u0131n vicdanlar\u0131nda sadece bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 seslendirenlere kar\u015f\u0131 de\u011fil, \u00e7a\u011fr\u0131 konusu olan davaya kar\u015f\u0131 da \u015f\u00fcphe uyand\u0131ran b\u00fcy\u00fck bir musibettir. Bu musibet, insanlar\u0131n kalplerinde ve kafalar\u0131nda karga\u015fa do\u011furur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir yandan parlak s\u00f6zler dinlerken \u00f6b\u00fcr yandan \u00e7irkin davran\u0131\u015flar g\u00f6ren insanlar, s\u00f6zle davran\u0131\u015f aras\u0131ndaki bu \u00e7eli\u015fki kar\u015f\u0131s\u0131nda bocalarlar; inan\u00e7lar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131nda tutu\u015fturdu\u011fu ate\u015fin harareti s\u00f6ner; iman\u0131n kalblerinde par\u0131ldatt\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nl\u0131k kaybolur; din adamlar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fcvenlerini yitirdikten sonra art\u0131k bu adamlar taraf\u0131ndan temsil edilen dinin kendisine kar\u015f\u0131 da g\u00fcvenlerini kaybederler.<\/p>\n

\u0130nanm\u0131\u015f bir kalpden kaynaklanmayan s\u00f6z ne kadar cazibeli, sars\u0131c\u0131 ve heyecanland\u0131r\u0131c\u0131 olursa olsun \u00f6l\u00fc ve so\u011fuk bir ses y\u0131\u011f\u0131n\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmeye mahk\u00fbmdur. \u0130nsan\u0131n s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6ze ger\u00e7ek anlamda inanm\u0131\u015f say\u0131labilmesi i\u00e7in, kendi uygulamalar\u0131 ile s\u00f6zlerine terc\u00fcman olmas\u0131, a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan s\u00f6z\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131mas\u0131 gerekir. O zaman s\u00f6zleri cazibeli ve etkili olmasa bile insanlar kendisine inan\u0131rlar, s\u00f6zlerine g\u00fcven duyarlar. O zaman onun s\u00f6zleri g\u00fcc\u00fcn\u00fc cazibeli olmalar\u0131ndan de\u011fil, ger\u00e7ek olu\u015flar\u0131ndan; g\u00fczelliklerini \u015fim\u015fek gibi \u00e7akmalar\u0131ndan de\u011fil, realiteye uygun olmalar\u0131ndan al\u0131rlar. Ba\u015fka bir deyimle bu t\u00fcr s\u00f6zler ya\u015fayan ger\u00e7ek hayattan kaynakland\u0131klar\u0131 i\u00e7in canl\u0131 bir enerji birikimine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler.<\/p>\n

Bununla birlikte s\u00f6zle hareketin, inan\u00e7la davran\u0131\u015f\u0131n birbiri ile uyu\u015fmas\u0131 basit bir \u015fey, asfalt bir yol de\u011fildir. Bu i\u015f; \u00f6zel bir \u00e7abay\u0131, baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara katlanmay\u0131, kararl\u0131 bir giri\u015fimi, y\u00fcce Allah ile s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ili\u015fkili olmay\u0131, O’ndan s\u00fcrekli yard\u0131m dilemeyi ve O’nun hidayetine s\u0131\u011f\u0131nmay\u0131 gerektirir.<\/p>\n

Sebebine gelince hayat\u0131n \u00e7e\u015fitli \u015fartlar\u0131 zorunluluklar\u0131 ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131klar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fckledi\u011fi davran\u0131\u015flar nedeniyle insan, inanc\u0131ndan ya da ba\u015fkalar\u0131na y\u00f6neltti\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131dan uzak d\u00fc\u015fer. \u00d6l\u00fcml\u00fc insanlar, kendilerini ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcrlerse g\u00f6rs\u00fcnler, \u00f6l\u00fcms\u00fcz tek g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 olan y\u00fcce Allah’a dayanmad\u0131k\u00e7a, O’ nunla ba\u011flant\u0131 kurmad\u0131k\u00e7a zay\u0131ft\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00f6t\u00fc, azd\u0131r\u0131c\u0131, ayart\u0131c\u0131 ve sapt\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7ler ondan kat kat b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u0130nsan bu \u015fer g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fcst\u00fcste bir \u00e7ok kez galip gelebilir. Fakat gev\u015fekli\u011fe kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, uyu\u015fuklu\u011fun pen\u00e7esine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir zay\u0131fl\u0131k an\u0131na yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz. O an, b\u00fct\u00fcn ge\u00e7mi\u015fini, \u015fimdiki zaman\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini mahveder. Fakat bu kimse ezel\u00ee ve ebed\u00ee bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131na dayan\u0131yorsa, \u015fahsi ihtiras ve zay\u0131fl\u0131klar\u0131na, hayat\u0131n zorunluluk ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131klar\u0131na, kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen g\u00fc\u00e7l\u00fc rakiplere kar\u015f\u0131, k\u0131sacas\u0131 her \u015feye ve herkese kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Bundan dolay\u0131, Kur’an-\u0131 Kerim, \u00f6nce kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen yahudileri ve dolayl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 sab\u0131r ve namaz k\u0131lma yolu ile y\u00fcce Allah’tan yard\u0131m istemeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Yahudilerin, gerek Medine’de yararland\u0131klar\u0131 liderlik konumlar\u0131n\u0131 ve gerekse elde ettikleri “az bir paha”y\u0131 -Bu bir ka\u00e7 para ister din hizmetleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ele ge\u00e7irdikleri kazan\u00e7, isterse genel olarak t\u00fcm d\u00fcnya mal\u0131 anlam\u0131na gelsin- bir yana b\u0131rakarak do\u011fru oldu\u011funu bildikleri ger\u00e7e\u011fi tercih etmeleri ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 saflar\u0131na kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 iman kervan\u0131 i\u00e7inde bizzat yeralmalar\u0131 beklenirdi. Bu da g\u00fc\u00e7l\u00fc, cesur, fedak\u00e2r olmay\u0131, sab\u0131r ve namaz k\u0131lma yolu ile y\u00fcce Allah’tan yard\u0131m istemeyi gerektiriyordu.<\/p>\n

“Sabrederek ve namaz k\u0131larak Allah’dan yard\u0131m dileyin. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, bu, Allah’a sayg\u0131 g\u00f6sterenlerden ba\u015fkas\u0131na a\u011f\u0131r gelir. Onlar ki, Rabbleri ile bulu\u015facaklar\u0131n\u0131, mutlaka O’nun huzuruna d\u00f6neceklerini bilirler.”<\/p>\n

Yani bu ayetin dile getirdi\u011fi ger\u00e7e\u011fi kabul etme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, y\u00fcce Allah’a sayg\u0131 duyanlar\u0131n, b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ile O’nun \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fenlerin, O’nun korkusunu y\u00fcreklerinde ta\u015f\u0131y\u0131p kendisinden \u00e7ekinenlerin, O’ nunla bulu\u015facaklar\u0131ndan ve O’nun huzuruna d\u00f6neceklerinden hi\u00e7 ku\u015fkusu olmayanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakilere zor, a\u011f\u0131r ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 gelir.<\/p>\n

Sab\u0131r yolu ile Allah’tan yard\u0131m isteme uyar\u0131s\u0131, Kur’an’da s\u0131k s\u0131k tekrar edilir. Sab\u0131r, her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 direnebilmek i\u00e7in gerekli olan bir az\u0131kt\u0131r. S\u00f6zkonusu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n en ba\u015fta geleni de, hakka g\u00f6sterilen sayg\u0131n\u0131n, hakk\u0131 di\u011fer her\u015feye tercih etmenin, ger\u00e7e\u011fi kabul edip ona boyun e\u011fmenin sonucu olarak liderlikten, mevkiden, menfaatten ve d\u00fcnyal\u0131k kazan\u00e7tan vazge\u00e7me s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Peki, “Namaz k\u0131lma yolu ile Allah’tan yard\u0131m istemek” ne demektir? Namaz, kul ile Allah aras\u0131nda bir bulu\u015fma vesilesi, bir ili\u015fki ba\u011f\u0131d\u0131r. Kalbe g\u00fc\u00e7 kazand\u0131ran, ruha Allah ile ili\u015fki halinde oldu\u011fu duygusunu a\u015f\u0131layan, nefse d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm sevgili varl\u0131klar\u0131ndan daha kazan\u00e7l\u0131 de\u011ferler sa\u011flayan bir ili\u015fki. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, Peygamber efendimiz kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 her s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durumda namaz\u0131n rahatlat\u0131c\u0131 kuca\u011f\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131rd\u0131. Oysa kendisi ile Rabbi aras\u0131nda zaten son derece s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki vard\u0131, ruhu vahiy ve ilham ba\u011flar\u0131 ile zaten Allah’a ba\u011fl\u0131 idi. Buna g\u00f6re namaz; a\u00e7 kalan yolcu i\u00e7in bir az\u0131k, \u00e7\u00f6llerde susuzluktan k\u0131vranan biri i\u00e7in can veren su, kendisine yard\u0131m gelebilecek t\u00fcm yollar\u0131n, da\u011flar\u0131n karla kapland\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, b\u00fct\u00fcn \u00fcmitleri kaybolan yolda kalm\u0131\u015f biri i\u00e7in imdad\u0131na yeti\u015fen bir \u00fcmit kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu kaynak m\u00fc’min i\u00e7in her an elinin alt\u0131nda bulunan s\u00fcrekli f\u0131\u015fk\u0131ran kurumaz bir p\u0131nard\u0131r.<\/p>\n

Allah ile bulu\u015fulaca\u011f\u0131na ve her konuda s\u0131rf O’na ba\u015fvurulaca\u011f\u0131na kesinlikle inanmaya gelince, bu inan\u00e7; sabr\u0131n, s\u0131k\u0131nt\u0131lara katlanman\u0131n, takvan\u0131n ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n temel dayana\u011f\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca de\u011ferleri do\u011fru tartabilmenin, onlar\u0131 ger\u00e7ek yerlerine koyabilmenin de temel dayana\u011f\u0131d\u0131r. Hem d\u00fcnya ve hem de Ahiret de\u011ferlerini yani. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcler do\u011fru tart\u0131l\u0131p her biri ger\u00e7ek yerine konuldu\u011funda, d\u00fcnyan\u0131n, t\u00fcm\u00fc ile “bir ka\u00e7 para” ve basit bir e\u015fya y\u0131\u011f\u0131n\u0131 oldu\u011fu meydana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi, Ahiretin de hi\u00e7bir akl\u0131 ba\u015f\u0131nda kimsenin tercih etmekte, \u00f6n pl\u00e2na almakta teredd\u00fct etmeyece\u011fi bir ger\u00e7ek oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Yukardaki ayetlerin devam\u0131nda \u0130srailo\u011fullar\u0131’na yeniden seslenilerek kendilerine ba\u011f\u0131\u015flanan Allah’\u0131n nimetleri ayr\u0131nt\u0131lara girmeden hat\u0131rlat\u0131lmakta ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn korkun\u00e7 y\u00f6nlerine dikkatleri \u00e7ekilmektedir.
\n47- Ey \u0130srailo\u011fullar\u0131, size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m nimetleri ve sizi di\u011fer canl\u0131-cans\u0131z varl\u0131klara \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlay\u0131n.<\/strong><\/p>\n

48- \u00d6yle bir g\u00fcnden korkun ki, o g\u00fcn hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n yerine bir \u015fey \u00f6deyemez, hi\u00e7 kimseden arac\u0131l\u0131k kabul edilmez, hi\u00e7 kimseden fidye al\u0131nmaz ve hi\u00e7 kimse ba\u015fkalar\u0131ndan yard\u0131m g\u00f6rmez.<\/p>\n

\u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n, canl\u0131-cans\u0131z di\u011fer b\u00fct\u00fcn varl\u0131klardan \u00fcst\u00fcn tutulu\u015fu, onlar\u0131n yery\u00fcz\u00fc halifeli\u011fine se\u00e7ildikleri ve bu g\u00f6revi y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah’\u0131n emirlerini \u00e7i\u011fnedikleri, peygamberlerine kar\u015f\u0131 geldikleri, Allah’\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu nimetlere kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck ettikleri, sorumluluklar\u0131na ve taahh\u00fctlerine ba\u011fl\u0131 kalmad\u0131klar\u0131 andan itibaren ise y\u00fcce Allah onlar hakk\u0131nda l\u00e2net, gazap, al\u00e7alma ve peri\u015fanl\u0131ktan ibaret olan h\u00fckm\u00fcn\u00fc il\u00e2n etti; kendilerini d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli yerlerine da\u011f\u0131lma cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131rd\u0131; onlar hakk\u0131ndaki tehditlerini ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

Bu ayetlerde, kendilerinin vaktiyle canl\u0131-cans\u0131z di\u011fer b\u00fct\u00fcn varl\u0131klardan \u00fcst\u00fcn tutulmalar\u0131 yahudilere \u015funun i\u00e7in hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor: Bu vesile ile onlara y\u00fcce Allah’\u0131n bir zamanlar kendilerine ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu nimetler ve il\u00e2h\u00ee taahh\u00fct hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f ve \u0130sl\u00e2m daveti ile ellerine ge\u00e7en yeni f\u0131rsattan yararlanmalar\u0131 \u00f6zendirilmi\u015f oluyor. Bunun sonucu olarak bir yandan atalar\u0131na ba\u011f\u0131\u015flanan \u00fcst\u00fcnl\u00fck konumuna kar\u015f\u0131 te\u015fekk\u00fcr ve \u00f6b\u00fcr yandan m\u00fcminlerin elde edecekleri \u00fcst\u00fcnl\u00fck konumuna kar\u015f\u0131 \u00f6zlem duyma ni\u015fanesi olarak yeniden iman kervan\u0131na ve Allah’a kar\u015f\u0131 girdikleri taahh\u00fctlere d\u00f6nmeleri bekleniyor.<\/p>\n

Bir yandan \u00fcst\u00fcnl\u00fck konumuna v\u00e9 y\u00fcce Allah’\u0131n di\u011fer nimetlerine \u00f6zendirilirken, di\u011fer yandan a\u015fa\u011f\u0131da tan\u0131mlanan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn korkun\u00e7 y\u00f6nleri konusunda uyar\u0131l\u0131yorlar.<\/p>\n

“O g\u00fcn hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n yerine bir\u015fey \u00f6deyemez:.”<\/p>\n

Sorumluluk ferdidir, hesapla\u015fma ki\u015fiseldir, herkes kendinden sorumludur, hi\u00e7 kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131 kurtaramaz. Bu, \u00e7ok \u00f6nemli bir \u0130sl\u00e2m\u00ee ilkedir… \u0130nsan iradesi ile iyiyi k\u00f6t\u00fcden ay\u0131rdetme yetene\u011fine dayanan ve y\u00fcce Allah’\u0131n mutlak adaletini i\u00e7eren ferdi sorumluluk ilkesidir bu.. Bu ilke bir yandan insan\u0131 onurlu konumunun bilincine erdirir, \u00f6te yandan da insan\u0131n vicdan\u0131n\u0131 s\u00fcrekli bi\u00e7imde uyan\u0131k tutar. Ki, insan e\u011fitiminde, ruh terbiyesinde bu fakt\u00f6rlerin her ikisi de son derece \u00f6nemli rol oynarlar. Ferdi sorumluluk ilkesi, bu pratik yarar\u0131ndan ziyade, \u0130sl\u00e2m’\u0131n y\u00fcce de\u011ferleriyle b\u00fct\u00fcnle\u015fti\u011finde insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan \u00fcst\u00fcn k\u0131lan en \u00f6nemli insani de\u011ferdir. \u015eimdi de ayetin devam\u0131n\u0131 okuyal\u0131m:<\/p>\n

“(O g\u00fcn) Hi\u00e7 kimseden arac\u0131l\u0131k kabul edilmez, hi\u00e7 kimseden fidye al\u0131nmaz.”<\/p>\n

Yani o g\u00fcn iman ve iyi amelle birlikte Allah’\u0131n huzuruna gelmeyenlere hi\u00e7 kimsenin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 yarar getirmeyece\u011fi gibi, k\u00fcf\u00fcr ve g\u00fcnahlar\u0131n cezas\u0131n\u0131 kald\u0131rmak \u00fczere hi\u00e7 kimseden fidye de al\u0131nmaz… Ve ayetin son k\u0131sm\u0131:<\/p>\n

“(O g\u00fcn) hi\u00e7 kimse ba\u015fkalar\u0131ndan yard\u0131m g\u00f6rmez.”<\/p>\n

Yani o g\u00fcn insanlar\u0131 Allah’\u0131n azab\u0131ndan kurtaracak hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 bulunamaz. Burada ba\u015fkas\u0131n\u0131n yerine hi\u00e7bir \u00f6deme yapamayacak, arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kabul edilmeyecek ve fidye \u00f6nerisine red kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilecek olan b\u00fct\u00fcn insanlar birarada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u00e7o\u011ful s\u0131\u011fas\u0131 kullan\u0131ld\u0131. Ayr\u0131ca genellik anlam\u0131 versin diye, ayetin ilk \u00fc\u00e7 c\u00fcmleci\u011finde kullan\u0131lan ikinci \u015fah\u0131sl\u0131 ifade bi\u00e7iminden \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131sl\u0131 ifade bi\u00e7imine ge\u00e7iliyor. Buna g\u00f6re bu ilke; ayete muhatap olan ve olmayan t\u00fcm insanlar i\u00e7in ge\u00e7erli, genel bir ilkedir.<\/p>\n

Yukarda okudu\u011fumuz ayetlerin devam\u0131nda y\u00fcce Allah, yahudilere ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli nimetleri, onlar\u0131n bu nimetleri nas\u0131l kar\u015f\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131, nas\u0131l ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011fa ve k\u00e2firli\u011fe y\u00f6nelerek yoldan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. S\u00f6zkonusu nimetlerin ba\u015f\u0131nda, onlar\u0131n Firavun’un adamlar\u0131ndan ve Firavun taraf\u0131ndan kendilerine uygulanan ac\u0131 i\u015fkenceden kurtar\u0131lmalar\u0131 olay\u0131 gelir:
\n49- Hani o\u011fullar\u0131n\u0131z\u0131 bo\u011fazlay\u0131p kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131 (dul) b\u0131rakmak suretiyle size \u00e7ok a\u011f\u0131r bir i\u015fkence \u00e7ektiren Firavun hanedan\u0131ndan sizleri kurtarm\u0131\u015ft\u0131k. Bu, sizin i\u00e7in Rabbinizden gelen \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir imtihand\u0131.<\/strong><\/p>\n

50- Hani \u00f6n\u00fcn\u00fcze \u00e7\u0131kan denizi yararak sizi (bo\u011fulmaktan) kurtarm\u0131\u015f ve g\u00f6zleriniz \u00f6n\u00fcnde Firavun ailesini bo\u011fmu\u015ftuk.<\/p>\n

Bu ayetler, bir zamanlar i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 g\u00fcnlerin tablosunu hayallerinde canland\u0131r\u0131yor, ayn\u0131 soydan gelmi\u015f olmalar\u0131 hasebiyle atalar\u0131n\u0131n \u00e7ekmi\u015f olduklar\u0131 ac\u0131lar\u0131 tekrar g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcne getiriyor ve arkas\u0131ndan da kurtar\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n manzaras\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131na dikiyor.<\/p>\n

Allah (c.c) onlara: “Hani sizi s\u00fcrekli i\u015fkence ve bask\u0131 alt\u0131nda inleten Firavun hanedan\u0131n\u0131n elinden kurtar\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rlay\u0131n” diye sesleniyor. Bu ifadede, i\u015fkence ve bask\u0131, sanki onlara s\u00fcrekli yedirilen bir yemek, bir besin kayna\u011f\u0131 gibidir. Arkas\u0131ndan, onlara \u00e7ektirilen bask\u0131 ve i\u015fkencelere \u00e7arp\u0131c\u0131 baz\u0131 \u00f6rnekler veriliyor. Bu \u00f6rneklerin ba\u015f\u0131nda, yahudilerin daha zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcp efendilerine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 arts\u0131n diye erkeklerinin bo\u011fazlan\u0131p kad\u0131nlar\u0131n\u0131n dul b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 vah\u015feti geliyordu.<\/p>\n

Kurtulu\u015f tablosu g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde canland\u0131r\u0131lmadan \u00f6nce, u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 o i\u015fkence ve bask\u0131lar\u0131n, Rabbleri taraf\u0131ndan belirlenmi\u015f bir imtihan vesilesi oldu\u011fu vurgulan\u0131yor. B\u00f6ylece, gerek onlar\u0131n ve gerekse \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131lan herkesin kafas\u0131na yerle\u015ftirilmek isteniyor ki, kullar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olaylarla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131; imtihan, deneme, fitne ve ac\u0131lar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erek pi\u015fme amac\u0131na d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Bu ger\u00e7e\u011fin bilincine varanlar; \u00e7ektikleri s\u0131k\u0131nt\u0131lardan fayda sa\u011flarlar, ba\u015flar\u0131na gelen bel\u00e2lardan ibret al\u0131rlar ve uyan\u0131kl\u0131klar\u0131 oran\u0131nda bunlardan kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131karlar.<\/p>\n

E\u011fer ac\u0131 \u00e7eken kimse \u00e7ekti\u011fi bu ac\u0131n\u0131n bir imtihan d\u00f6nemi oldu\u011funu kavrar ve bu imtihan d\u00f6nemini ba\u015far\u0131 ile geride b\u0131rak\u0131rsa \u00e7ekti\u011fi ac\u0131 bo\u015funa gitmemi\u015f olur. \u0130nsan, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi kafas\u0131nda ya\u015fat\u0131nca, \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lara daha kolay katlanabilir. Ayr\u0131ca, bu ac\u0131 tecr\u00fcbeden d\u00fcnya hesab\u0131na deneyim, bilgi, sab\u0131r ve dayanma g\u00fcc\u00fc kazand\u0131\u011f\u0131 gibi, Ahiret hesab\u0131na da, \u00e7ekti\u011fi ac\u0131n\u0131n ecrini s\u0131rf Allah’tan beklemek, Allah’a yakarmak kurtulu\u015fu O’ndan beklemek ve O’nun rahmetinden asla umut kesmemek gibi \u00f6nemli kazan\u00e7larla \u00e7\u0131kar. B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, y\u00fcce Allah yukardaki i\u015fkence ve bask\u0131 tablosunun anlat\u0131m\u0131n\u0131, “Bu, sizin i\u00e7in Rabbinizden gelen \u00e7ok \u00f6nemli bir imtihand\u0131” \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir yorum c\u00fcmleci\u011fi ile noktal\u0131yor.<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc yorumun ve daha \u00f6nceki i\u015fkence ve bask\u0131 manzaralar\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan, s\u0131ra kurtulu\u015f tablosuna geliyor:<\/p>\n

“Hani \u00f6n\u00fcn\u00fcze \u00e7\u0131kan denizi yararak sizi (bo\u011fulmaktan) kurtarm\u0131\u015f ve g\u00f6zlerinizin \u00f6n\u00fcnde Firavun ailesini bo\u011fmu\u015ftuk.”<\/p>\n

Bu k\u0131ssa, Bakara suresinden daha \u00f6nce Mekke d\u00f6neminde inen baz\u0131 surelerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. M\u00fcsl\u00fcmanlar bu konuda gerek daha \u00f6nce inen surelerle gerekse birlikte ya\u015fad\u0131klar\u0131 Medine yahudilerinin elinde bulunan din\u00ee kitap ve k\u0131ssalardan yeterince bilgi sahibi olduklar\u0131 i\u00e7in burada bu k\u0131ssa sadece hat\u0131rlat\u0131lmakla yetiniliyor. Bu hat\u0131rlatma da tablo \u00e7izme \u00fcslubu ile ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Maksat, yahudilerin bu tabloyu yeniden kafalar\u0131nda canland\u0131rmalar\u0131 ve bu canl\u0131 imajdan etkilenmeleridir. Bu tabloda yahudiler, denizin \u00f6nlerinde ikiye ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve Hz. Musa’n\u0131n (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) liderli\u011finde atalar\u0131n\u0131n kurtulu\u015funu kendi g\u00f6zleri ile g\u00f6r\u00fcr gibi, hatta bu olay\u0131 bizzat ya\u015far gibi oluyorlar. Kur’an-\u0131 Kerim’in burada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan “g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serme” \u00f6zelli\u011fi, s\u0131rf bu b\u00fcy\u00fck kitaba \u00f6zg\u00fc ifade tarz\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n

Yukardaki ayetlerin devam\u0131nda, yahudilerin M\u0131s\u0131r’dan kurtar\u0131larak ayr\u0131lmalar\u0131ndan sonraki maceralardan bize \u015fu kesit sunulmaktad\u0131r:
\n51- Hani Musa ile k\u0131rk geceli\u011fine s\u00f6zle\u015fmi\u015ftik de siz onun arkas\u0131ndan buza\u011f\u0131y\u0131 il\u00e2h edinerek zalimlerden olmu\u015ftunuz.<\/strong><\/p>\n

52- Sonra bu (su\u00e7unuz)un ard\u0131ndan belki \u015f\u00fckredersiniz diye sizi affettik.<\/p>\n

53- Hani do\u011fru yola gelesiniz diye Musa’ya Kitab’\u0131 ve Furkan’\u0131 verdik.<\/p>\n

54- Hani Musa, kavmine dedi ki: “Ey kavmim, sizler buza\u011f\u0131y\u0131 il\u00e2h edinmekle kendinize zulmettiniz. Gelin, yarat\u0131c\u0131n\u0131za tevbe edin ve nefislerinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcn. Yarat\u0131c\u0131n\u0131z kat\u0131nda bu sizin i\u00e7in hay\u0131rl\u0131d\u0131r’: Allah da tevbenizi kabul etti. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz O, tevbeleri kabul edendir ve merhametlidir.<\/p>\n

Hz. Musa’n\u0131n Rabbi ile bulu\u015fmak \u00fczere Tur da\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada O’nun yoklu\u011funu f\u0131rsat bilerek, yahudilerin tap\u0131nmak \u00fczere bir buza\u011f\u0131 yap\u0131p ilah edinmeleri hik\u00e2yesi, Mekke’de bu sureden daha \u00f6nce inen Taha suresinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131l\u0131r. Y\u00fcce Allah burada bu olay\u0131 kendilerine sadece hat\u0131rlatmakla yetiniyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar olay\u0131 biliyorlar. Y\u00fcce Allah onlara, kendilerini Firavun hanedan\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r bask\u0131 ve i\u015fkencelerinden Allah ad\u0131na kurtarm\u0131\u015f olan peygamberleri Hz. Musa yanlar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r ayr\u0131lmaz buza\u011f\u0131ya tapacak kadar al\u00e7ald\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor ve bu tap\u0131nma olay\u0131ndaki tutumlar\u0131n\u0131n niteli\u011fini, “sizler zalimlerden oldunuz” h\u00fckm\u00fc ile ortaya koyuyor. Ger\u00e7ekten de, buza\u011f\u0131ya tapan insanlar\u0131n zulm\u00fc alt\u0131nda inlerken Allah’\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi bir peygamber sayesinde kurtulan, fakat kendilerini zul\u00fcmden kurtaran o peygamber yanlar\u0131ndan ayr\u0131l\u0131r ayr\u0131lmaz, daha \u00f6nce kendilerini ezen grubun ilah\u0131 olan buza\u011f\u0131y\u0131 ilah edinenden daha zalim kim olabilir.<\/p>\n

Buna ra\u011fmen Rabbleri bu a\u011f\u0131r su\u00e7lar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131 ve bu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n arkas\u0131ndan do\u011fru yola koyulsunlar diye, peygamberlerine hakk ile bat\u0131l\u0131 birbirinden ay\u0131r\u0131c\u0131 olan Tevrat’\u0131 verdi.<\/p>\n

Fakat bu kararm\u0131\u015f kalpleri ar\u0131nd\u0131rmak, eski temizliklerine yeniden d\u00f6nd\u00fcrmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bu sefil ve peri\u015fan karakteri ancak hem \u00f6z\u00fc ve hem de uygulan\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan son derece sert ve a\u011f\u0131r bir kefaret d\u00fczeltebilir.<\/p>\n

“Hani Musa kavmine dedi ki; “Ey kavmim, sizler buza\u011f\u0131y\u0131 il\u00e2h edinmekle kendinize zulmettiniz. Gelin, yarat\u0131c\u0131n\u0131za tevbe edin ve nefislerinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcn. Yarat\u0131c\u0131n\u0131z kat\u0131nda bu sizin i\u00e7in hay\u0131rl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

“Nefislerinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcn”. Yani i\u00e7inizdeki itaatk\u00e2rlar, asileri \u00f6ld\u00fcrs\u00fcn. Bunu yapan, hem asiyi ve hem de kendini ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f olur. Bu a\u011f\u0131r kefaret ile ilgili rivayetler, olay\u0131 b\u00f6yle anlat\u0131r. Ger\u00e7ekten a\u011f\u0131r ve uygulamas\u0131 son derece zor bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck. Karde\u015fin karde\u015fi \u00f6ld\u00fcrmesi… \u0130nsan\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kendi kendini \u00f6ld\u00fcrmesi gibi bir\u015fey. Fakat bu kefaret bi\u00e7imi her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe bal\u0131klama dalan, hi\u00e7bir yasaktan ka\u00e7\u0131nmayan s\u00f6zkonusu sefil ve peri\u015fan karakter i\u00e7in gerekli bir usland\u0131rma, yola getirme metodu oluyor. E\u011fer onlar yasaktan ka\u00e7\u0131nsalard\u0131, peygamberleri g\u00f6zlerden kaybolunca buza\u011f\u0131ya tapmazlard\u0131. Madem ki, s\u00f6zle k\u00f6t\u00fcl\u00fckten el \u00e7ekmiyorlard\u0131, zor kullan\u0131larak k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131konsunlar, uslanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak bu yolla kendilerine yararl\u0131 olacak s\u00f6zkonusu a\u011f\u0131r fidyeyi \u00f6desinlerdi.<\/p>\n

\u0130\u015fte o anda, yani isyanlar\u0131ndan ar\u0131nmalar\u0131ndan sonra, y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti kendilerine yeti\u015fiyor:<\/p>\n

“Allah da tevbenizi kabul etti. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz O, tevbeleri kabul edendir ve merhametlidir.”<\/p>\n

Fakat yahudi ayn\u0131 yahudidir. Kat\u0131 kalplili\u011fi, maddeci zihniyeti ve gayb s\u0131zmalar\u0131na kapal\u0131 his d\u00fcnyas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan her d\u00f6nemin yahudisi ayn\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte \u015fimdi de bu yahudi y\u00fcce Allah’\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmek istedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Bu iste\u011fi ileri s\u00fcrenler onlar aras\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f yetmi\u015f ki\u015fidir. Hz. Musa (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) onlar\u0131 Rabbi ile s\u00f6zle\u015fme yapmak \u00fczere yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in se\u00e7mi\u015fti ki, bu k\u0131ssa daha \u00f6nceki Mekk\u00ee surelerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunlar y\u00fcce Allah’\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmedik\u00e7e Hz. Musa’ya iman etmeyi reddediyorlard\u0131. Kur’an-\u0131 Kerim, yahudilere, vaktiyle atalar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 o k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131, o nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc hat\u0131rlat\u0131rken, peygamberimizden ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler g\u00f6stermesini istemek ve m\u00fcminleri de bu t\u00fcr isteklerde bulunmaya k\u0131\u015fk\u0131rtmakla o eski k\u00fcstahl\u0131\u011fa benzer bir k\u00fcstahl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcklerini ortaya koymay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor:
\n55- Hani “Ey Musa, biz Allah’\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmedik\u00e7e sana kesinlikle iman etmeyiz” dediniz de hemen arkas\u0131ndan bak\u0131p dururken sizi y\u0131ld\u0131r\u0131m \u00e7arpt\u0131<\/strong><\/p>\n

56- Sonra \u015f\u00fckredesiniz diye sizi \u00f6ld\u00fckten sonra yeniden dirilttik.<\/p>\n

57 \u00dcst\u00fcn\u00fcze buluttan g\u00f6lgelik \u00e7ektik, size kudret helvas\u0131 ile b\u0131ld\u0131rc\u0131n ku\u015fu indirerek, “Ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hel\u00e2l yiyeceklerden istedi\u011finizi yiyin” dedik. Ama onlar bize de\u011fil, kendilerine zulmediyorlard\u0131.<\/p>\n

Onlar sadece duyular\u0131yla alg\u0131lad\u0131klar\u0131 \u015feylere inan\u0131rlar. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki ger\u00e7eklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda yapacaklar\u0131 \u015fey kaba bir inat, k\u00fcstahl\u0131k ve bozgunculuktur.<\/p>\n

Bir\u00e7ok ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fckler il\u00e2hi nimetler, af ve ba\u011f\u0131\u015flama… B\u00fct\u00fcn bunlar, sadece duyu organlar\u0131n\u0131n alg\u0131lad\u0131klar\u0131na inanan, buna ra\u011fmen tart\u0131\u015fma ve m\u0131z\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 elden b\u0131rakmayan ve ancak azaba ve musibete \u00e7arp\u0131l\u0131nca ger\u00e7e\u011fe boyun e\u011fen bu kat\u0131 tabiat\u0131 de\u011fi\u015ftiremiyor. Bu durum, Firavun’un bask\u0131c\u0131 y\u00f6netimi alt\u0131nda u\u011frad\u0131klar\u0131 yozla\u015fman\u0131n, yahudilerin f\u0131tri yap\u0131lar\u0131n\u0131 derinden bozdu\u011funu, y\u0131k\u0131ma u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Uzun s\u00fcreli bir bask\u0131n\u0131n, bir zorbal\u0131\u011f\u0131n insanda meydana getirdi\u011fi yozla\u015fmadan daha b\u00fcy\u00fck bir bozulma, daha b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. B\u00f6yle bir yozla\u015fma insan vicdan\u0131nda ye\u015feren b\u00fct\u00fcn erdemleri mahveder, bu erdemlerin dayanaklar\u0131n\u0131 y\u0131karak yerlerine bildi\u011fimiz k\u00f6lelik ruhunun tohumlar\u0131n\u0131 eker. K\u00f6lelik ruhunun tipik \u00f6zelli\u011fi: Cell\u00e2t kam\u00e7\u0131s\u0131 alt\u0131nda boyun e\u011fmek, s\u0131rt\u0131ndan kam\u00e7\u0131 kalkar-kalkmaz ba\u015fkald\u0131rmak, biraz nimet ve g\u00fc\u00e7 bulunca an\u0131nda \u015f\u0131marmakt\u0131r. .\u0130\u015fte yahudi vaktiyle b\u00f6yleydi; o her zaman b\u00f6yledir; b\u00f6yle olmaya da mahkumdur.<\/p>\n

Ve b\u00f6yle olduklar\u0131 i\u00e7in k\u00fcstah\u00e7a davran\u0131yorlar, i\u015fi inada d\u00f6k\u00fcyorlar…<\/p>\n

“Hani “Ey Musa, biz Allah’\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmedik\u00e7e sana kesinlikle iman etmeyiz” dediniz:’<\/p>\n

Y\u00fcce Allah -c.c- da onlar\u0131, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz s\u00f6zle\u015fme m\u00fcnasebeti ile da\u011f\u0131n \u00fczerinde bulunduklar\u0131 s\u0131rada bu k\u00fcstahl\u0131klar\u0131n\u0131n hakketti\u011fi cezaya \u00e7arpt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n

“Hemen arkas\u0131ndan bak\u0131p dururken sizi y\u0131ld\u0131r\u0131m \u00e7arp\u0131verdi:”‘<\/p>\n

Fakat y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti bir kere daha kendilerine yeti\u015fiyor ve olup bitenlerden ibret al\u0131p Allah’a \u015f\u00fckretsinler diye yeniden hayata kavu\u015fturuluyorlar. Y\u00fcce Allah burada bu nimete nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k vermeleri gerekti\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n

“Arkas\u0131ndan \u015f\u00fckredesiniz diye sizi \u00f6ld\u00fckten sonra yeniden dirilttik.”<\/p>\n

Allah (c.c) onlar\u0131 kupkuru \u00e7\u00f6lde nas\u0131l korudu\u011funu da hat\u0131rlat\u0131yor. Orada onlara hi\u00e7bir emek vermelerine ve hi\u00e7bir \u00e7aba harcamalar\u0131na gerek b\u0131rakmaks\u0131z\u0131n tatl\u0131 yiyecekler ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f ve l\u00fctufk\u00e2r tedbiri ile kendilerini \u00e7\u00f6l\u00fcn kavurucu ikliminden ve g\u00fcne\u015fin yak\u0131c\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131ndan korumu\u015ftu:<\/p>\n

\u00dcst\u00fcn\u00fcze buluttan g\u00f6lgelik \u00e7ektik, size kudret helvas\u0131 ile b\u0131ld\u0131rc\u0131n ku\u015fu indirerek, “ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hel\u00e2l yiyeceklerden istedi\u011finizi yiyin” dedik. Ama onlar bize de\u011fil, kendilerine zulmediyorlard\u0131.”<\/p>\n

Rivayetlere g\u00f6re y\u00fcce Allah onlar\u0131 \u00e7\u00f6l\u00fcn kavurucu s\u0131ca\u011f\u0131ndan koruyan g\u00f6lgelik bulutlar g\u00f6ndermi\u015fti. Ya\u011fmurdan ve buluttan yoksun \u00e7\u00f6l; ate\u015f f\u0131\u015fk\u0131rtan ve yalaz sa\u00e7an bir cehennemdir. Fakat ya\u011fmur ve bulut sayesinde v\u00fccutlara ve ruhlara ferahl\u0131k ba\u011f\u0131\u015flayan huzurlu ve elveri\u015fli bir hayat ortam\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yine rivayetlerin bildirdi\u011fine g\u00f6re y\u00fcce Allah onlara bu \u00e7\u00f6l ortas\u0131nda a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00fczerinde bulabildikleri, bal gibi tatl\u0131 “kudret helvas\u0131” ile kolayca yakalayabildikleri bol miktarda “b\u0131ld\u0131rc\u0131n ku\u015fu” ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f, b\u00f6ylece hem uygun yiyeceklere ve hem de huzurlu bir ya\u015fam ortam\u0131na kavu\u015fmu\u015flar, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu yiyecekler de kendilerine hel\u00e2l k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Acaba onlar b\u00fct\u00fcn bu nimetler kar\u015f\u0131s\u0131nda Allah’a \u015f\u00fckredip do\u011fru yola geldiler mi? Ne yaz\u0131k ki hay\u0131r!.. Ayetin son c\u00fcmleci\u011fi onlar\u0131n nank\u00f6rce davrand\u0131klar\u0131n\u0131 ve hakk\u0131 ink\u00e2r ettiklerini belirtiyor. Sonunda bu nank\u00f6rl\u00fcklerinin ak\u0131beti kendi aleyhlerine tecelli ediyor ve onlar sadece kendilerine zulmetmi\u015f oluyorlar.<\/p>\n

“Ama onlar bize de\u011fil, kendilerine zulmediyorlard\u0131.”<\/p>\n

Bu ayetlerin devam\u0131nda yahudilerin \u00e7e\u015fitli sap\u0131kl\u0131klar\u0131, isyanlar\u0131 ve ink\u00e2rc\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fczlerine vurulmaya devam ediliyor:<\/p>\n

58- Hani “\u015eu kasabaya girin ve orada ne isterseniz bol bol yiyin, fakat kap\u0131dan girerken secde ederek `bizi ba\u011f\u0131\u015fla’ deyin ki, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131 af fedelim. \u0130yilik edenlere daha fazlas\u0131n\u0131 verece\u011fiz” dedik.<\/strong><\/p>\n

59- Fakat zalimler o s\u00f6z\u00fc kendilerine s\u00f6ylenenden ba\u015fka bir s\u00f6zle de\u011fi\u015ftirdiler. Biz de yapt\u0131klar\u0131 bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckten dolay\u0131 o zalimlere g\u00f6kten a\u011f\u0131t’ bir azap indirdik.<\/p>\n

Baz\u0131 rivayetlere g\u00f6re burada s\u00f6z\u00fc edilen kasaba “Kud\u00fcs”t\u00fcr. Y\u00fcce Allah yahudilere M\u0131s\u0131r’dan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra oraya girmelerini ve o g\u00fcne kadar orada oturan Amalikler’i kasabadan \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 emretmi\u015fti. Fakat yahudiler, y\u00fcce Allah’\u0131n bu emrine uymayarak \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi:<\/p>\n

“Ya Musa, orada zorba bir millet ya\u015f\u0131yor. Onlar \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a biz oraya kesinlikle girmeyiz. E\u011fer \u00e7\u0131karlarsa o zaman oraya gireriz.”. (Maide Suresi, 22)<\/p>\n

Yine yahudiler, bu kasaba ile ilgili olarak peygamberleri Hz. Musa’ya \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi:<\/p>\n

“Onlar orada olduklar\u0131 s\u00fcrece biz oraya kesinlikle girmeyiz. Sen ve Rabbin gidin, onlarla sava\u015f\u0131n. Biz burada kalaca\u011f\u0131z.” (Maide Suresi, 24)<\/p>\n

Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah yahudileri k\u0131rk y\u0131l boyunca \u00e7\u00f6lde peri\u015fan bir halde dola\u015fmaya mahk\u00fbm etti. Bu d\u00f6nemin sonunda yeti\u015fen yeni ku\u015fak Nuh o\u011flu Yu\u015fa peygamberin liderli\u011fi alt\u0131nda bu kasabay\u0131 fethederek i\u00e7eri girdiler. Fakat kasaba kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri girerlerken Allah sayg\u0131s\u0131n\u0131n ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn belirtisi olsun diye secdeye kapanarak ve “g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla, affet bizi” anlam\u0131na gelen “H\u0131ddatan” diyerek i\u00e7eri girmeleri gerekirken, kendilerine emredilenden ba\u015fka bir tarzda kap\u0131dan girmi\u015fler ve girerken y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine emretti\u011finin d\u0131\u015f\u0131nda bir s\u00f6z s\u00f6ylemi\u015flerdi.<\/p>\n

Ayetlerin devam\u0131nda tarihlerinin bu olay\u0131 yahudilerin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne seriliyor. Ger\u00e7i bu olay, burada s\u00f6z\u00fc edilen Hz. Musa -sel\u00e2m \u00fczerine olsun- d\u00f6neminden sonra meydana gelmi\u015fti. Ama burada onlar\u0131n tarihi bir b\u00fct\u00fcn olarak kabul ediliyor; bu tarihin en eski d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcren yahudi tarihi ayn\u0131 g\u00f6zle de\u011ferlendiriliyor. Bu tarihin t\u00fcm\u00fc muhalefetlerle, ba\u015fkald\u0131rmalarla, isyanlarla ve sap\u0131kl\u0131klarla doludur.<\/p>\n

Bu olay hangi zaman diliminde meydana gelmi\u015f olursa olsun, Kur’an-\u0131 Kerim, yahudilere bildikleri bir mesele vesilesi ile sesleniyor, onlara a\u015finas\u0131 olduklar\u0131 bir olay\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor. Bu olayda yahudiler y\u00fcce Allah’\u0131n yard\u0131m\u0131 ile belirli bir kasabaya girerler. Y\u00fcce Allah onlara bu kasaban\u0131n kap\u0131s\u0131ndan al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc ve sayg\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ge\u00e7melerini, g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n affedilmesi i\u00e7in O’na dua etmelerini emretmi\u015f ve b\u00f6yle davrand\u0131klar\u0131 takdirde g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131, aralar\u0131ndaki iyilere bunun \u00f6tesinde nimetler ve imtiyazlar ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 vazetmi\u015fti. Fakat onlar, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f. yahudi gelene\u011fi uyar\u0131nca b\u00fct\u00fcn bu emirleri \u00e7i\u011fnemi\u015fler, tersine \u00e7evirmi\u015flerdir.<\/p>\n

“Fakat zalimler o s\u00f6z\u00fc kendilerine s\u00f6ylenenden ba\u015fka bir s\u00f6zle de\u011fi\u015ftirdiler.”<\/p>\n

Ayet-i kerimede “zalimler”den s\u00f6zediliyor. Burada \u00f6zellikle bu kelimenin se\u00e7ilmesinin nedeni, ya emredilen s\u00f6z\u00fc de\u011fi\u015ftirenlerin, direktiflere uymayanlar\u0131n bu ki\u015filer olmalar\u0131 veya e\u011fer bu emirlere uymama su\u00e7unu hep birlikte i\u015flemi\u015flerse “zalim”lik s\u0131fat\u0131n\u0131 topluca hak etmelerinden dolay\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“Biz de i\u015fledikleri bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckten dolay\u0131 o zalimlere g\u00f6kten a\u011f\u0131r bir azap indirdik.”<\/p>\n

\u0130\u015fte bu olay yahudilerin \u00e7ok say\u0131daki benzer marifetlerinden biridir! Y\u00fcce Allah yahudilere u\u00e7suz-bucaks\u0131z \u00e7\u00f6l ortas\u0131nda yiyecek ve yak\u0131c\u0131 s\u0131cak alt\u0131nda buluttan g\u00f6lgelikler sundu\u011fu gibi, Peygamberi Hz. Musa’n\u0131n (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) eliyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7ok say\u0131daki ola\u011fan\u00fcst\u00fcl\u00fcklerden biri ile onlara bol miktarda su da ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Kur’an-\u0131 Kerim, burada, yahudilere, bu nimet ve imtiyaza kar\u015f\u0131 nas\u0131l bir tutum tak\u0131nm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n60- Hani Musa kavmi i\u00e7in su istedi de kendisine, “Elindeki de\u011fne\u011fi \u015fu ta\u015fa vur” dedik. Bunun \u00fczerine o ta\u015ftan oniki tane p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131r\u0131vermi\u015fti. Her grubun hangi p\u0131nardan su i\u00e7ece\u011fi belirlenmi\u015fti. “Allah’\u0131n size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 r\u0131z\u0131klardan yiyin, i\u00e7in ve yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fal\u0131k \u00e7\u0131kararak az\u0131tmay\u0131n” dedik.<\/strong><\/p>\n

Hz. Musa kavmi i\u00e7in su istemi\u015fti. \u0130ste\u011fini kabul eden y\u00fcce Allah kendisine, asas\u0131n\u0131 belirli bir ta\u015fa vurmas\u0131n\u0131 emretti. Asas\u0131n\u0131 ta\u015fa vurunca ta\u015ftan yahudi kabilelerinin say\u0131s\u0131nca oniki tane p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131. Yahudiler, Hz. Yakub’a nisbetle \u0130srailo\u011fullar\u0131 diye an\u0131l\u0131r ve Hz. Yakub’un -oniki o\u011fluna ba\u011fl\u0131 olarak- on iki kola ayr\u0131l\u0131rlar. “Esbat” diye bilinen ve Kur’an’da s\u0131k s\u0131k ad\u0131 ge\u00e7enler s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz kabile reisleridir. Yahudiler o d\u00f6nemde kabile d\u00fczeni i\u00e7inde ya\u015f\u0131yorlar ve her kabile kendi reislerinin ismiyle an\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n

\u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim, “Her grubun hangi p\u0131nardan su i\u00e7ece\u011fi belirlenmi\u015fti” buyuruyor. Yani her kabile bu oniki p\u0131nar i\u00e7inde kendisine ayr\u0131lan p\u0131nar\u0131 daha \u00f6nceden biliyordu. Y\u00fcce Allah \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u00e7e\u015fitli nimetler ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buna kar\u015f\u0131n onlar\u0131n da yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fa ve bozgunculuk \u00e7\u0131karmamalar\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131\u011f\u0131 ayeti kerimede \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Allah’\u0131n size ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu r\u0131z\u0131klardan yiyin, i\u00e7in ve yery\u00fcz\u00fcnde karga\u015fa \u00e7\u0131kararak az\u0131tmay\u0131n.”<\/p>\n

Yahudiler kupkuru ve kayal\u0131k bir \u00e7\u00f6l\u00fcn ortas\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Tepelerindeki g\u00f6ky\u00fcz\u00fc yalaz ve ate\u015f ya\u011fd\u0131r\u0131yordu. Bir s\u00fcre sonra y\u00fcce Allah bu yan\u0131k kayalar\u0131 su kayna\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc ve meteorlar ya\u011fd\u0131ran g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden de kendilerine kudret helvas\u0131 ile b\u0131ld\u0131rc\u0131n ku\u015flar\u0131 indirdi. Fakat buna ra\u011fmen yahudinin koku\u015fmu\u015f karakteri ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k tiyneti, bu milletin, u\u011fruna M\u0131s\u0131r’dan \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00e7\u00f6le sal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce amac\u0131n d\u00fczeyine y\u00fckselmesine engel oluyordu.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah yahudileri al\u00e7akl\u0131k ve horlanmaktan kurtararak kutsal topraklar\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 yapmak ve kendilerini peri\u015fanl\u0131ktan ve yok olmaktan kurtarmak i\u00e7in Hz. Musa’n\u0131n kontrol\u00fcnde M\u0131s\u0131r’dan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bir bedeli, onurlulu\u011fun birtak\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ve ellerine verilen il\u00e2h\u00ee emenatin bir fidyesi vard\u0131. Fakat onlar ne bu bedeli \u00f6demek ne bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri omuzlamak ve ne de bu fidyeyi vermek istiyorlard\u0131.<\/p>\n

Hatta onlar al\u0131\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 eski basit hayat tarzlar\u0131n\u0131 b\u0131rakmaya, geleneksel yiyecek ve i\u00e7eceklerini de\u011fi\u015ftirmeye, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u015feref ve onurluluk yolunda hayatlar\u0131na yeni bir d\u00fczen vermeye bile raz\u0131 de\u011fillerdi. Hal\u00e2 M\u0131s\u0131r’dayken yedikleri yiyecekleri istiyorlar; oradaki geleneksel yiyecekleri olan mercime\u011fi, kaba\u011f\u0131, sar\u0131msa\u011f\u0131 ve so\u011fan\u0131 \u00f6zl\u00fcyorlard\u0131. \u0130\u015fte Kur’an-\u0131 Kerim, Medine’de kl\u00e2sik iddialar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren yahudilere bu eski olay\u0131, bu \u00e7irkin marifetlerini hat\u0131rlatarak \u015f\u00f6yle buyuruyor:
\n61- Hani dediniz ki; “Ya Musa, biz tek \u00e7e\u015fit yeme\u011fe art\u0131k dayanamayaca\u011f\u0131z ” Rabbine dua et de yerin bitirdi\u011fi sebze kaba\u011f\u0131ndan, sar\u0131msa\u011f\u0131ndan, mercime\u011finden, so\u011fan\u0131ndan \u00e7\u0131kars\u0131n’: Musa da size “Hay\u0131rl\u0131y\u0131 daha de\u011fersizi ile mi de\u011fi\u015ftirmek istiyorsunuz. \u00d6yleyse bir \u015fehre ininiz, orada ne isterseniz var” dedi.<\/strong><\/p>\n

Bunlara al\u00e7akl\u0131k ve yoksulluk damgas\u0131 vuruldu, Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frad\u0131lar. \u00d6yle oldu; \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ediyorlar ve peygamberleri haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. \u0130syana dald\u0131klar\u0131, s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu cezaya \u00e7arp\u0131ld\u0131lar.<\/p>\n

Hz. Musa, yahudilerin bu iste\u011fini tuhaf kar\u015f\u0131layarak \u015f\u00f6yle demi\u015fti:.<\/p>\n

“Hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 daha de\u011fersizi ile mi de\u011fi\u015ftirmek istiyorsunuz?”<\/p>\n

Yani, y\u00fcce Allah sizin i\u00e7in \u00fcst\u00fcn olan\u0131 murad etti\u011fi halde siz daha de\u011fersiz olan\u0131 m\u0131 istiyorsunuz? Hz. Musa devam ediyor:<\/p>\n

“\u00d6yleyse \u015fehre inin, orada istedi\u011finiz var.”<\/p>\n

Ayetin bu k\u0131sm\u0131 iki t\u00fcrl\u00fc yorumlanabilir. Ya “Sizin istedi\u011finiz \u015fey basit ve \u00f6nemsizdir. Onun i\u00e7in dua etmeye de\u011fmez. Bunlar herhangi bir kasabada ya da \u015fehirde bol bol bulunabilir. O halde herhangi bir \u015fehre ya da kasabaya inin, bu istediklerinizi orada bulursunuz,” demektir. Ya da “Al\u0131\u015fageldi\u011finiz basit, al\u00e7ak ve haysiyetten yoksun eski hayat\u0131n\u0131za d\u00f6n\u00fcn. O hayat d\u00fczeni i\u00e7inde mercimek, sar\u0131msak, so\u011fan, kabak ve benzeri sebzeler bulursunuz. Allah’\u0131n sizi temsilci olarak se\u00e7ti\u011fi y\u00fcce davalar\u0131 b\u0131rak\u0131n” demektir ki, bu takdirde Hz. Musa yahudileri azarlam\u0131\u015f ve k\u0131nam\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n

Ben, baz\u0131 tefsir bilginleri taraf\u0131ndan uzak bir ihtimal say\u0131lan bu ikinci yorumu tercih ediyorum. Bu tercihimin sebebi, bu ayetin devam\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurulmu\u015f olmas\u0131d\u0131r:<\/p>\n

“Bunlara al\u00e7akl\u0131k ve yoksulluk damgas\u0131 vuruldu, Allah’\u0131n gazab\u0131na u\u011frad\u0131lar.”<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc yahudilerin al\u00e7akl\u0131k ve yoksullukla damgalanmalar\u0131 ve Allah’\u0131n -c.c. gazab\u0131na \u00e7arp\u0131lmalar\u0131, tarihlerinin bu d\u00f6neminde de\u011fil, ayetin \u015fimdi okuyaca\u011f\u0131m\u0131z son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde s\u00f6z\u00fc edilen olaylar meydana geldikten sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n

“\u00d6yle oldu, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar Allah’\u0131n ayetlerini ink\u00e2r ediyorlar ve peygamberlerini haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. \u0130syana dald\u0131klar\u0131, s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu cezaya \u00e7arp\u0131ld\u0131lar.”<\/p>\n

Yahudiler burada anlat\u0131lan duruma Hz. Musa d\u00f6neminden birka\u00e7 ku\u015fak sonra d\u00fc\u015ft\u00fcler. Buna ra\u011fmen ayetin bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde zaman\u0131ndan \u00f6nce olarak “al\u00e7akl\u0131k ve yoksulluk damgas\u0131 ile il\u00e2h\u0131 gazaba \u00e7arp\u0131lmak”tan s\u00f6zedilmesi mercimek, sar\u0131msak, so\u011fan, kabak gibi sebzeler istemekle sergilemi\u015f olduklar\u0131 tutuma b\u00f6yle bir hat\u0131rlatman\u0131n uygun d\u00fc\u015fmesidir. Buna g\u00f6re Hz. Musa’n\u0131n “\u015eehre inin” \u015feklindeki s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kendilerine M\u0131s\u0131r’daki k\u00f6lelik hayatlar\u0131n\u0131 ve bu hayattan kurtulu\u015flar\u0131n\u0131, sonra da bu k\u00f6lelik ve horlanma diyar\u0131nda yemeye al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u015feyleri canlar\u0131n\u0131n \u00e7ekmesinin basitli\u011fini hat\u0131rlat\u0131c\u0131 bir i\u015flev ta\u015f\u0131makta ve bu i\u015fleve pek uygun bir ifade olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Yahudilerin tarihinde rastlanan vicdans\u0131zl\u0131klar\u0131n, kalpsizliklerin, nank\u00f6rl\u00fcklerin, sald\u0131rganl\u0131klar\u0131n, ac\u0131mas\u0131zl\u0131klar\u0131n ve do\u011fru yol rehberlerine d\u00f6n\u00fck d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n bir benzerine hi\u00e7bir milletin tarihinde rastlanmaz. Bunlar \u00e7ok say\u0131da peygamberlerini ya \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fler, ya bo\u011fazlam\u0131\u015flar ya da testere ile bi\u00e7mi\u015flerdir. Bunlar ihl\u00e2sl\u0131 hakikat rehberlerine kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f en \u00e7irkin cinayetlerdir. Yahudiler k\u00fcfr\u00fcn en \u00e7irkinini yapm\u0131\u015flar, en kahpece sald\u0131r\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fler ve en i\u011fren\u00e7 isyanlar i\u015flemi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcn bu alanlarda onlar, ba\u015fka bir benzeri olmayan al\u00e7akl\u0131klar\u0131n failleri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karlar.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen her d\u00f6nemde \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve de\u011fi\u015fmez iddialarla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Tarihin her d\u00f6neminde s\u0131rf kendilerinin do\u011fru yolda olduklar\u0131n\u0131, sadece kendilerinin Allah’\u0131n se\u00e7kin halk\u0131 oldu\u011funu, s\u0131rf kendilerinin Allah kat\u0131nda \u00f6d\u00fcllendirileceklerini, y\u00fcce Allah’\u0131n faziletinin ortaks\u0131z olarak sadece kendilerine \u00f6zg\u00fc bir imtiyaz oldu\u011funu \u0131srarla ileri s\u00fcregelmi\u015flerdir.<\/p>\n

Kur’an-\u0131 Kerim, burada yahudilerin bu kli\u015fele\u015fmi\u015f iddialar\u0131n\u0131 yalanlamakta ve genel kurallar\u0131ndan birini belirlemektedir. Zaten Kur’an-\u0131 Kerim’de anlat\u0131lan k\u0131ssalar\u0131n ya giri\u015finde, ya ortas\u0131nda ya da bitiminde b\u00f6yle s\u0131k s\u0131k genel bir kural\u0131n ifade edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu genel kural, insan\u0131n y\u00fcce Allah’a -c.c- teslim olu\u015funu ve salih ameller i\u015flemeye kaynakl\u0131k edecek \u015fekilde O’na iman etmeyi sa\u011flayan b\u00fct\u00fcn inan\u00e7 sistemlerinin \u00f6zde bir olduklar\u0131 ilkesidir. Bu ilkeye g\u00f6re, y\u00fcce Allah’\u0131n fazileti hi\u00e7bir dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc taassubun s\u0131n\u0131rlar\u0131 aras\u0131nda hapsedilemez, o b\u00fct\u00fcn zamanlarda ve d\u00f6nemlerde ya\u015fayan m\u00fcminlerin ortak imtiyaz\u0131d\u0131r. Her m\u00fcmin topluluk kendi dinine ba\u011fl\u0131 kalman\u0131n sonucu olarak bu il\u00e2hi imtiyazdan pay al\u0131r. Bu kural, bir sonraki peygamberlik d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihine kadar ge\u00e7erlidir. Yeni bir peygamberlik d\u00f6nemi ba\u015flay\u0131nca b\u00fct\u00fcn inanm\u0131\u015flar\u0131n bu peygambere ba\u011flanmalar\u0131 gerekir.
\n62- M\u00fcminler ile yahudi, h\u0131ristiyan ve sabiilerden Allah \u00e2 ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inan\u0131p iyi ameller i\u015fleyenler, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, Rabbleri kat\u0131nda m\u00fck\u00e2fatlar\u0131n\u0131 alacaklard\u0131r; onlar i\u00e7in korku yoktur; onlar art\u0131k hi\u00e7 \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.<\/strong><\/p>\n

Burada “m\u00fcminler”den maksat m\u00fcsl\u00fcmanlard\u0131r. Arap\u00e7a’daki “ellezine h\u00e2d\u00fb”dan maksat, “Allah’a d\u00f6nenler” ya da “Yehuda’n\u0131n evlatlar\u0131” olduklar\u0131na inanan yahudilerdir. “Nasara”dan maksat, Hz. \u0130sa’n\u0131n yolundan giden h\u0131ristiyanlard\u0131r. “Sabiiler”den maksat ise en ge\u00e7erli g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re m\u00fc\u015frik Araplardan kopmu\u015f bir z\u00fcmredir. Bunlar milletlerinin izledi\u011fi puta tap\u0131c\u0131l\u0131k gelene\u011finin do\u011frulu\u011fundan ku\u015fku duyarak ruhlar\u0131n\u0131 tatmin edecek ba\u015fka bir inan\u00e7 sistemi aram\u0131\u015f ve bu aray\u0131\u015flar\u0131 sonucunda Tevhid inanc\u0131n\u0131 benimsemi\u015f Araplard\u0131r. Baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re bu Araplar hi\u00e7bir il\u00e2h\u00ee rehberin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na muhatap olmaks\u0131z\u0131n \u0131rkda\u015flar\u0131n\u0131n tap\u0131nma geleneklerini bir yana b\u0131rakarak ilk Hanif dinine, yani Hz. \u0130brahim’in \u015feriatine g\u00f6re ibadet etmeye y\u00f6nelmi\u015flerdi. Bundan dolay\u0131 m\u00fc\u015frikler onlara “sap\u0131klar” yani atalar\u0131n\u0131n dininden ayr\u0131lanlar demi\u015flerdi. Daha sonra m\u00fcsl\u00fcmanlar da onlar taraf\u0131ndan bu \u00fcnvanla an\u0131lacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden Araplar\u0131n bu z\u00fcmresine “sabiiler” ad\u0131 verilmi\u015ftir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, baz\u0131 tefsir bilginleri taraf\u0131ndan, bunlar\u0131n y\u0131ld\u0131zlara tapan ki\u015filer oldu\u011fu savunulan g\u00f6r\u00fc\u015ften daha ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

Okumu\u015f oldu\u011fumuz bu ayet bize \u015funu anlat\u0131yor: S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bu z\u00fcmreler i\u00e7inde Allah’a ve Ahiret g\u00fcn\u00fcne inanarak salih ameller i\u015fleyen herkes Allah kat\u0131nda hakketti\u011fi m\u00fck\u00e2fata kavu\u015facakt\u0131r. B\u00f6yleleri i\u00e7in ne korku ve ne de h\u00fcz\u00fcn ve keder kesinlikle s\u00f6zkonusu olmayacakt\u0131r. \u00d6nemli olan inan\u00e7 sisteminin \u00f6z\u00fcd\u00fcr; bu konuda hi\u00e7bir \u0131rk ve millet taassubu ge\u00e7erli de\u011fildir. Elbette ki bu kural, Peygamber efendimizin (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) peygamberli\u011fi \u00f6ncesi i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Yoksa Peygamberimizin geli\u015fi ile iman m\u00fckemmel ve en son \u015feklini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Yukardaki ayetlerin devam\u0131nda, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u015fitmesi de hedeflenerek, Medine yahudilerine hitaben atalar\u0131 \u0130srailo\u011fullar\u0131’n\u0131n tutumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor:
\n63- Hani sizden kesin s\u00f6z alm\u0131\u015f ve Tur da\u011f\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcn\u00fcze \u00e7\u0131kararak “size verdi\u011fimizi kuvvetle tutun ve i\u00e7indekileri hat\u0131rlay\u0131n ki, takva sahiplerinden olas\u0131n\u0131z” dedik.<\/strong><\/p>\n

64- Bunun arkas\u0131ndan verdi\u011finiz s\u00f6zden d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz. E\u011fer Allah’\u0131n \u00fczerinizdeki fazl\u0131 ve merhameti olmasayd\u0131 kesinlikle h\u00fcsrana u\u011frayanlardan olurdunuz.<\/p>\n

Daha ba\u015fka surelerde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131lan bu s\u00f6zle\u015fme, incelemekte oldu\u011fumuz surenin ilerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kacak ayetlerinde de k\u0131smen ele al\u0131n\u0131yor. Burada, yahudilerin ba\u015flar\u0131 \u00fczerine kald\u0131r\u0131lan ta\u015f\u0131n sembolize etti\u011fi kuvvet imaj\u0131 ile Allah’la ahidle\u015ftikten sonra s\u0131rt \u00e7evirmemeleri ve kararl\u0131l\u0131kla sar\u0131lmalar\u0131 ‘istenen bu s\u00f6zle\u015fmeye yahudilerin ba\u011fl\u0131 kalabilme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hem psikolojik ve hem de ifade a\u00e7\u0131s\u0131ndan uyumlu bir manzara \u015feklinde tablola\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n

\u0130nan\u00e7 meselesi gev\u015feklik ve kaypakl\u0131k kald\u0131rmaz; ciddiyetsizlik, alayc\u0131l\u0131k, umursamazl\u0131k ve yar\u0131m-yamalak \u00e7\u00f6z\u00fcm kabul etmez. O, y\u00fcce Allah ile m\u00fcminler aras\u0131nda imzalanan bir ahid, bir kesin s\u00f6zle\u015fmedir. Bu itibarla son derece ciddi ve ger\u00e7ektir. Ciddiyetsizli\u011fe ve kaypakl\u0131\u011fa hi\u00e7 tahamm\u00fcl\u00fc yoktur. Bu taahh\u00fcd\u00fcn, s\u00f6zle\u015fmenin a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri vard\u0131r. Fakat bu onun tabiat\u0131 gere\u011fidir. O son derece \u00f6nemli, \u015fu evrende varolan her \u015feyden daha \u00f6nemli bir meseledir. Buna g\u00f6re, insan\u0131n ona cidd\u00ee, kararl\u0131, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin bilincine varm\u0131\u015f, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve azmini yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri noktas\u0131 noktas\u0131na yerine getirmeye kesin bi\u00e7imde niyetlenmi\u015f olarak sar\u0131lmas\u0131 gerekir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131na giren kimsenin, rahat, sorumsuz ve ba\u015f\u0131bo\u015f hayata veda etti\u011fini idrak etmesi gerekir. Nitekim Peygamber efendimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc omuzlamakla g\u00f6revlendirildi\u011finde e\u015fine; “Ya Hatice, art\u0131k uyku d\u00f6nemi geride kald\u0131” diyordu. Y\u00fcce Allah da ona bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckle ilgili olarak:<\/p>\n

“Ger\u00e7ekten biz sana a\u011f\u0131r bir s\u00f6z y\u00fckleyece\u011fiz” (M\u00fczemmil Suresi, 5) buyurdu.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah i\u015fte bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckle ilgili olarak yukardaki ayette yahudilere \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“Size verdi\u011fimizi kuvvetle tutun ve i\u00e7indekileri hat\u0131rlay\u0131n ki, takva sahiplerinden olas\u0131n\u0131z.”<\/p>\n

Demek ki, bu taahh\u00fcde kuvvetle, ciddiyetle, yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131n kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile sar\u0131lmak gerekti\u011fi gibi onun i\u00e7eri\u011fini hat\u0131rda tutmak, mahiyetinin bilincine varmak ve bu mahiyete g\u00f6re bi\u00e7imlenmek de zorunludur. Ancak o zaman bu taahh\u00fct gelip-ge\u00e7ici bir duygusal tezah\u00fcr, bir heyecan ve g\u00fc\u00e7 g\u00f6sterisi olmaktan kurtar\u0131labilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu il\u00e2hi taahh\u00fct ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir hayat tarz\u0131d\u0131r. Kavram ve bilin\u00e7 olarak kalbde yer eden, pratik bir d\u00fczen olarak hayatta yerini alan, edep ve ahlak kural\u0131 olarak davran\u0131\u015flara yans\u0131yan, takvaya, y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00f6zetimi kar\u015f\u0131s\u0131nda duyarl\u0131 olmaya ve ak\u0131bet endi\u015fesini hissettiren kendine \u00f6zg\u00fc bir hayat tarz\u0131.<\/p>\n

Ama heyhat! Yahudiyi bilinen karakteri bir kere daha yakalad\u0131, geleneksel tiynetine bir kez daha yenik d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

“Bunun arkas\u0131ndan verdi\u011finiz s\u00f6zden d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Fakat \u00e7ok ge\u00e7meden y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti imdatlar\u0131na yeti\u015fti ve y\u00fcce inayetiyle \u00fczerlerine kanat gerdi de onlar\u0131 kesin bir h\u00fcsrana u\u011framaktan kurtard\u0131.<\/p>\n

“E\u011fer Allah’\u0131n \u00fczerinizdeki fazl-\u0131 ve merhameti olmasayd\u0131, kesinlikle h\u00fcsrana u\u011frayanlardan olurdunuz.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bir kere daha yahudilerin s\u00f6zlerini bozmalar\u0131m, geriye do\u011fru ad\u0131m atmalar\u0131n\u0131, taahh\u00fctlerinden d\u00f6nmelerini, ona sar\u0131lmakta yetersiz kal\u0131\u015flar\u0131n\u0131, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine katlanacak g\u00fcc\u00fc g\u00f6steremeyi\u015flerini, arzular\u0131na ve k\u0131sa vadeli menfaatlerine yenik d\u00fc\u015fmelerini belgeleyen bir olay\u0131 y\u00fczlerine vuruyor:
\n65- \u0130\u00e7inizden Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyenleri bilmi\u015f olmaks\u0131n\u0131z. Onlara `A\u015fa\u011f\u0131l\u0131k maymunlara d\u00f6n\u00fcn” dedik.<\/strong><\/p>\n

66- Bu cezap, onu g\u00f6renlere ve sonradan gelip i\u015fitenlere ibret ve takva sahiplerine \u00f6\u011f\u00fct yapt\u0131k.<\/p>\n

Yahudilerin Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemeleri olay\u0131 Kur’an-\u0131 Kerim’in ba\u015fka bir suresinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde anlat\u0131l\u0131r. Orada \u015f\u00f6yle buyuruluyor:<\/p>\n

“Onlara deniz kenar\u0131ndaki kasaban\u0131n durumunu sor. Hani onlar Cumartesi yasa\u011f\u0131na uyduklar\u0131 g\u00fcn bal\u0131klar ak\u0131n ak\u0131n geliyor, bu yasa\u011fa uymad\u0131klar\u0131 g\u00fcn bal\u0131klar gelmiyordu.” (Araf Suresi, 163)<\/p>\n

Yahudiler, y\u00fcce Allah’tan haftal\u0131k kutsal bir tatil g\u00fcn\u00fc istemi\u015fler, y\u00fcce Allah da Cumartesi g\u00fcn\u00fcn\u00fc onlar i\u00e7in kutsal bir tatil g\u00fcn\u00fc olarak belirlemi\u015fti, o g\u00fcn hi\u00e7bir d\u00fcnya i\u015fi yapmazlard\u0131. Fakat bir s\u00fcre sonra onlar\u0131 Cumartesi g\u00fcn\u00fc bolla\u015fan ve di\u011fer g\u00fcnler ortadan kaybolan bal\u0131klarla imtihan etti. Fakat yahudi bu imtihan\u0131 kaybetti, onda ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Elinin yak\u0131n\u0131na kadar gelen avdan vazge\u00e7ip bu imtihan\u0131 kazanmas\u0131 ondan nas\u0131l beklenebilirdi? Bu av\u0131 taahh\u00fcd\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalmak ve vermi\u015f oldu\u011fu s\u00f6z\u00fc tutmak i\u00e7in mi ka\u00e7\u0131racakt\u0131? B\u00f6yle bir \u00f6zverinin yahudi tabiat\u0131nda yeri yoktu!<\/p>\n

Bundan dolay\u0131 yahudiler Cumartesi yasa\u011f\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnediler. Bu \u00e7i\u011fnemeyi bilinen kaypak metodlar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirdiler. Cumartesi g\u00fcn\u00fc bal\u0131klar\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel olu\u015fturarak denizle irtibatlar\u0131n\u0131 kesiyorlar, fakat onlar\u0131 avlam\u0131yorlard\u0131! G\u00fcn sona erince hemen i\u015fe giri\u015ferek denizle ba\u011flant\u0131s\u0131 kesilmi\u015f olan bal\u0131klar\u0131 yakalay\u0131veriyorlard\u0131. \u015eimdi \u015fu il\u00e2hi buyru\u011fu tekrar okuyal\u0131m:<\/p>\n

“A\u015fa\u011f\u0131l\u0131k maymunlara d\u00f6n\u00fcn”<\/p>\n

B\u00f6ylece yahudiler y\u00fcce Allah’a vermi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6zden d\u00f6nmenin, irade sahibi insan d\u00fczeyinden geriye do\u011fru ad\u0131m atman\u0131n haketti\u011fi cezaya \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015f oldular. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar s\u00f6zkonusu kurnazca tutumu benimsemekle, kendilerini, hareketleri irade sonucu olmayan ve midesinin sesine kar\u015f\u0131 koyamayan bir hayvan\u0131n d\u00fczeyine indirdiler. Onlar insan\u0131 insan yapan en temelli \u00f6zellikten ani Allah’a verilen s\u00f6ze ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131 sa\u011flayan \u00fcst\u00fcn irade \u00f6zelli\u011finden s\u0131yr\u0131l\u0131r-s\u0131yr\u0131lmaz bu a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fczeye inmi\u015f oldular.<\/p>\n

Onlar\u0131n v\u00fccut yap\u0131lar\u0131 ile ger\u00e7ek maymuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmalar\u0131 \u015fart de\u011fildir. Ruhlar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ile zaten maymuna d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Duygular\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin izleri y\u00fczlere yans\u0131r. Mimikler de \u00e7ehreyi etkileyen, orada derin izler b\u0131rakan belirtilerdir!<\/p>\n

Bu olay gerek o d\u00f6nem ve gerekse daha sonraki d\u00f6nemlerde y\u00fcce Allah’\u0131n emirlerini \u00e7i\u011fneyenler i\u00e7in \u00f6nleyici bir ibret dersi ve her as\u0131rdaki m\u00fcminler i\u00e7in de yararl\u0131 bir \u00f6\u011f\u00fct oldu.<\/p>\n

“Bu cezay\u0131, onu g\u00f6renlere ve sonradan gelip i\u015fitenlere ibret ve takva sahiplerine \u00f6\u011f\u00fct yapt\u0131k.”<\/p>\n

Yukardaki ayetlerin son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde “Bakara” yani s\u0131\u011f\u0131r k\u0131ssas\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu k\u0131ssa burada, daha \u00f6nceki \u0130srailo\u011fullar\u0131 k\u0131ssalar\u0131 gibi k\u0131saca de\u011fil, hik\u00e2ye \u00fcslubuna uygun bi\u00e7imde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak anlat\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu k\u0131ssa ne daha \u00f6nce inen Mekk\u00ee surelerde ve ne de ba\u015fka bir surede yeralmam\u0131\u015ft\u0131. Bu k\u0131ssa yahudiyi karakterize eden inat\u00e7\u0131l\u0131k, m\u0131z\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k, s\u00f6ylenene kar\u015f\u0131 koyma ve bu yolda bahaneler uydurma huyunun canl\u0131 bir tablosunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. Okuyal\u0131m:
\n67- Hani Musa, kavmine: “Allah size bir s\u0131\u011f\u0131r kesmeyi emrediyor” dedi de kavmi kendisine: “Bizimle alay m\u0131 ediyorsun? ” deyince, o da onlara: “Cahillerden biri olmaktan Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m” dedi.<\/strong><\/p>\n

68- Onlar: “Rabbine dua et de bize o s\u0131\u011f\u0131r\u0131n nas\u0131l oldu\u011funu a\u00e7\u0131klas\u0131n” dediler. Musa da: “Rabbim `o s\u0131\u011f\u0131r ne ya\u015fl\u0131 ve ne de k\u00f6rpe olup bu ikisi aras\u0131nda orta ya\u015fl\u0131d\u0131r’ diyor, haydi size emredileni yap\u0131n” dedi.<\/p>\n

69- Onlar: “Rabbine dua et de bize o s\u0131\u011f\u0131r\u0131n rengini bildirsin” dediler. Musa da: “Rabbim, `o s\u0131\u011f\u0131r g\u00f6renlerin g\u00f6z\u00fcne ho\u015f gelecek parlak sar\u0131 renktedir’ diyor.” dedi.<\/p>\n

70- Onlar: “Rabbine dua et de bu s\u0131\u011f\u0131r\u0131 bize iyice tan\u0131mlas\u0131n. Biz s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 birbirinden ay\u0131rdedemez olduk. Allah dilerse bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kar\u0131z” dediler.<\/p>\n

71- Musa: “Rabbim, `o, boyunduru\u011fa ko\u015fulup toprak s\u00fcrmemi\u015f, toprak sulamada kullan\u0131lmam\u0131\u015f, \u00f6z\u00fcrs\u00fcz ve alacas\u0131z bir s\u0131\u011f\u0131rd\u0131r’ diyor” dedi. Bunun \u00fczerine onlar “\u0130\u015fte \u015fimdi hakk\u0131 ile anlatt\u0131n” diyerek tan\u0131mlanan s\u0131\u011f\u0131r\u0131 kestiler, neredeyse bunu yapmayacaklard\u0131.<\/p>\n

72- Hani bir adam \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fcz de bu su\u00e7u birbirinize atmaya kalkm\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Oysa Allah gizledi\u011finizi ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131.<\/p>\n

73- Bu ama\u00e7la “Kesilen s\u0131\u011f\u0131r\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 o \u00f6ld\u00fcr\u00fclen adam\u0131n cesedine de\u011fdirin” dedik. \u0130\u015fte Allah b\u00f6ylece \u00f6l\u00fcleri diriltir ve d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye size ayetlerini g\u00f6sterir.<\/p>\n

Bu k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131ssa, az \u00f6nce okudu\u011fumuz ayetlerden anla\u015f\u0131labilece\u011fi gibi, birka\u00e7 bak\u0131mdan incelenebilir. Bu ayetlerde dikkatimizi \u00e7eken ilk husus, yahudilere atalar\u0131ndan miras kalan karakterlerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmalar\u0131d\u0131r. Yine bu ayetlerde yarat\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc, \u00f6l\u00fcmden sonra dirilme ger\u00e7e\u011fi, hayat\u0131n ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6zelli\u011fi kan\u0131tlanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu k\u0131ssan\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, sonucu ve konumu bak\u0131m\u0131ndan sergiledi\u011fi ifade sanat\u0131 da dikkatimizi \u00e7eken noktalar aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Yahudi tabiat\u0131n\u0131n temel karakteristik \u00f6zellikleri bu s\u0131\u011f\u0131r k\u0131ssas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu \u00f6zelliklerin en ba\u015fta geleni kalpleri ile y\u00fcce Allah aras\u0131ndaki ili\u015fkinin kopuk olu\u015fudur. Ki bu ili\u015fki, ipince \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n, g\u00f6r\u00fcnmeyene inanman\u0131n, Allah’a g\u00fcvenin ve peygamberlerin getirdi\u011fi mesajlar\u0131 onaylama yetene\u011finin kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu \u00f6zelliklerin di\u011ferleri de; y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00fcstlenmekten ka\u00e7\u0131nma, \u00e7e\u015fitli bahaneler ve mazeretler uydurma, kalp bozuklu\u011fu ile dil kabal\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan alayc\u0131l\u0131kt\u0131!<\/p>\n

Sebebine gelince; peygamberleri kendilerine: “Allah size bir s\u0131\u011f\u0131r kesmeyi emrediyor” dedi. Bu s\u00f6z, bu bi\u00e7imi ile i\u00e7eri\u011fini onaylay\u0131p yerine getirilmesi i\u00e7in yeterlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyen peygamberleri ayn\u0131 zamanda kendilerini y\u00fcce Allah’\u0131n rahmeti, g\u00f6zetimi ve direktifi ile onur k\u0131r\u0131c\u0131 bir i\u015fkence hayat\u0131ndan kurtarm\u0131\u015f olan liderleridir. \u00dcstelik bu peygamber, bu direktifin kendi emri, kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu emrin kendilerini hidayeti do\u011frultusunda ilerletmek isteyen y\u00fcce Allah’dan geldi\u011fini belirtiyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k verdikleri cevap, k\u00fcstahl\u0131ktan, edepsizlikten ve \u015fanl\u0131 peygamberlerini alayc\u0131l\u0131kla, dalgac\u0131l\u0131kla su\u00e7lamaktan ibaret oldu. Sanki peygamber olmas\u0131 bir yana, y\u00fcce Allah’\u0131 tan\u0131yan s\u0131radan bir insan\u0131n bile y\u00fcce Allah’\u0131n ad\u0131n\u0131 ve emrini alay ve maskaral\u0131k malzemesi yapmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilirmi\u015f gibi Peygamberlerine \u015f\u00f6yle soruyorlar:<\/p>\n

“Bizimle alay m\u0131 ediyorsun?”<\/p>\n

Hz. Musa’n\u0131n bu k\u00fcstahl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 cevab\u0131 Allah’a s\u0131\u011f\u0131nmak; onlar\u0131 tatl\u0131 dille sitemli ve dolayl\u0131 bir \u00fcslupla y\u00fcce Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken edebe \u00e7a\u011f\u0131rmak, O nun hakk\u0131ndaki as\u0131ls\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ancak bu edebi bilmeyen ve tak\u0131namayan cahillere l\u00e2y\u0131k oldu\u011funu kendilerine anlatmak olmu\u015ftur.<\/p>\n

“Cahillerden biri olmaktan Allah’a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m.”<\/p>\n

Asl\u0131nda bu sitemli ifade onlar\u0131 kendine getirmeye, Rabblerine d\u00f6nd\u00fcrmeye ve peygamberlerinin emrini yerine getirmelerini sa\u011flamaya yeterli idi. Fakat unutmayal\u0131m ki, yahudiler ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z!<\/p>\n

Evet.. Onlar peygamberlerinin bu yal\u0131n s\u00f6z\u00fc \u00fczerine ellerini herhangi bir s\u0131\u011f\u0131ra uzat\u0131p onu kesebilirlerdi; bunu yapmalar\u0131nda herhangi bir g\u00fc\u00e7l\u00fck yoktu. B\u00f6yle yapsalar Allah’\u0131n emrine uymu\u015f ve peygamberlerinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmu\u015f olacaklard\u0131. Fakat itirazc\u0131 ve kaypak karakterleri hemen depre\u015fiverdi. Bunun sonucu olarak peygamberlerine \u015fu soruyu y\u00f6nelttiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n

“Rabbine dua et de bize o s\u0131\u011f\u0131r\u0131n nas\u0131l oldu\u011funu a\u00e7\u0131klas\u0131n, dediler.”<\/p>\n

Bu soru bu bi\u00e7imi ile \u015funu ortaya koyuyor: Onlar, Hz. Musa’n\u0131n, bu emirle kendileri ile alay etti\u011finden hal\u00e2 ku\u015fku duyuyorlar. Sebebine gelince; her \u015feyden \u00f6nce, “Bizim i\u00e7in Rabbine dua et” demekle, y\u00fcce Allah’\u0131n sadece Hz. Musa’n\u0131n Allah’\u0131 oldu\u011funu, ayn\u0131 zamanda kendilerinin de Rabbi olmas\u0131n\u0131n s\u00f6zkonusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, meselenin kendilerini de\u011fil, sadece Hz. Musa ile onun Allah’\u0131n\u0131 ilgilendirdi\u011fini s\u00f6ylemek istiyorlar. Ayr\u0131ca Hz. Musa’dan bo\u011fazlanacak s\u0131\u011f\u0131r\u0131n “nas\u0131l” oldu\u011funu Rabbinden \u00f6\u011frenmesini istiyorlar. Burada sorulan bu soru her ne kadar hayvan\u0131n niteli\u011fini \u00f6\u011frenmeye d\u00f6n\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa da asl\u0131nda kar\u015f\u0131 gelme ve alay etme anlam\u0131 ta\u015f\u0131r. “Nas\u0131l bir \u015feydir o?”. O bir s\u0131\u011f\u0131rd\u0131r. Peygamberleri bunu onlara i\u015fin ba\u015f\u0131nda hi\u00e7bir nitelik ve \u00f6zellik belirtmesine yer vermeksizin s\u00f6ylemi\u015fti. Bir s\u0131\u011f\u0131r. O kadar!<\/p>\n

Burada Hz. Musa’n\u0131n onlar\u0131 do\u011fru yola d\u00f6nd\u00fcrmek amac\u0131 ile sorular\u0131na soruyla cevap verme yoluna ba\u015fvurmamaya \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. E\u011fer b\u00f6yle yap\u0131p onlar\u0131n sap\u0131k soru sorma \u00fcslubunu benimsemi\u015f olsayd\u0131, kendileri ile kelimelerle oynamak anlam\u0131na gelebilecek bi\u00e7imsel bir tart\u0131\u015fmaya girme tehlikesi ile kar\u015f\u0131la\u015fabilirdi. Hz. Musa, bunun yerine onlara, Allah taraf\u0131ndan sap\u0131tm\u0131\u015f aptallarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmakla g\u00f6revlendirilmi\u015f e\u011fitici bir \u00f6\u011fretmene yak\u0131\u015facak bir a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131kla cevap veriyor:<\/p>\n

“O s\u0131\u011f\u0131r ne ya\u015fl\u0131 ve ne de k\u00f6rpe olup bu ikisi aras\u0131nda orta ya\u015fl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Yani s\u00f6zkonusu s\u0131\u011f\u0131r ne \u00e7ok ya\u015fl\u0131 ve ne de k\u00f6rpe bir danad\u0131r, bu ikisi aras\u0131nda bir ya\u015ftad\u0131r. Hz. Musa, bu k\u0131sa a\u00e7\u0131klaman\u0131n arkas\u0131ndan onlara \u015fu kesin ifadeli nasihati y\u00f6neltir:<\/p>\n

“Haydi (art\u0131k) size emredileni yap\u0131verin”<\/p>\n

S\u00f6z\u00fc uzatmak istemeyenler i\u00e7in bu kadar a\u00e7\u0131klama yeterli idi. Yeterli idi, \u00e7\u00fcnk\u00fc peygamberleri onlar\u0131 iki kere do\u011fru yola \u00e7ekmi\u015f, kendilerine soru sorman\u0131n ve emir alman\u0131n gerekli edep kurallar\u0131n\u0131 tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k ne \u00e7ok kocam\u0131\u015f ve ne de k\u00f6rpe olmayan orta ya\u015fl\u0131 herhangi bir s\u0131\u011f\u0131r\u0131 yakalayarak omuzlar\u0131na bindirilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckten ar\u0131nmalar\u0131, bu hayvan\u0131 keserek Rabblerinin emrini yerine getirmeleri, kendilerini karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve bask\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan kurtarmalar\u0131 beklenirdi. Fakat, yahudi bildi\u011fimiz yahudidir! Nitekim, yine sorular\u0131na devam ediyorlar:<\/p>\n

“Rabbine dua et de bize o s\u0131\u011f\u0131r\u0131n rengini bildirsin, dediler:’<\/p>\n

Yine “Bizim i\u00e7in Rabbine dua et…” teranesi, Yahudiler bu soru ile konuyu didiklemeye giri\u015ftikleri ve ayr\u0131nt\u0131ya girmeyi istedikleri i\u00e7in kendilerine verilecek cevab\u0131n da ayr\u0131nt\u0131ya girmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n

“Rabbim `o s\u0131\u011f\u0131r g\u00f6renlerin g\u00f6z\u00fcne ho\u015f gelecek parlak sar\u0131 renktedir’ diyor.”<\/p>\n

B\u00f6ylece kendi elleri ile kendi tercih alanlar\u0131n\u0131 daraltt\u0131lar. Daha \u00f6nce, istedikleri herhangi bir s\u0131\u011f\u0131r\u0131 kesebilecekleri halde \u015fimdi s\u0131radan bir s\u0131\u011f\u0131r\u0131 kesmekle i\u015fleri bitmiyordu. Bunun yerine ne kocam\u0131\u015f ve ne de k\u00f6rpe olmayan orta ya\u015fl\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131r bulmak zorunda idiler. \u00dcstelik bu s\u0131\u011f\u0131r, alacas\u0131z sapsar\u0131 renkte olmal\u0131 idi. Ayr\u0131ca ne zay\u0131f ve ne de \u015fi\u015fman olacak, “G\u00f6renlerin g\u00f6zlerine ho\u015f gelecekti.” \u0130nsanlar\u0131n g\u00f6zleri ancak sa\u011fl\u0131kl\u0131, canl\u0131, hareketli, g\u00fcrb\u00fcz ve parlak t\u00fcyl\u00fc bir inek g\u00f6r\u00fcnce ho\u015fnut olabilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar genellikle canl\u0131 ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden ho\u015flan\u0131r, buna kar\u015f\u0131l\u0131k s\u00fcnepe ve uyumsuz g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden nefret ederler.<\/p>\n

Art\u0131k i\u015fi inatla kurcalamalar\u0131 fazlas\u0131 ile yeterli idi. Fakat yollar\u0131na devam ederek meseleyi daha karma\u015f\u0131k ve kendileri i\u00e7in daha zor hale getiriyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah buna kar\u015f\u0131l\u0131k i\u015flerini daha da zorla\u015ft\u0131r\u0131yordu. \u015eimdi bir kere daha s\u00f6zkonusu s\u0131\u011f\u0131r\u0131n “nas\u0131l” olmas\u0131 gerekti\u011fini soruyorlard\u0131:<\/p>\n

“Rabbine dua et de bu s\u0131\u011f\u0131r\u0131 bize iyice tan\u0131mlas\u0131n.”<\/p>\n

Bu anlams\u0131z ve inat\u00e7\u0131 sorular\u0131n\u0131, meselenin kendileri i\u00e7in i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz hale gelmesine, zira s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 birbirinden ay\u0131rdedemez duruma d\u00fc\u015fmelerine ba\u011fl\u0131yorlar: “S\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 birbirinden ay\u0131rdedemez olduk.”<\/p>\n

\u00dcstelik bu defa cahilliklerinin fark\u0131na varm\u0131\u015f olacaklar ki, \u015f\u00f6yle diyorlar:<\/p>\n

“Allah dilerse bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kar\u0131z.”<\/p>\n

Ama art\u0131k bu i\u015fin kendileri i\u00e7in daha karma\u015f\u0131k ve daha zor bir hale gelmesi, serbest tercih alanlar\u0131n\u0131n daha da daralt\u0131lmas\u0131 ve s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, kesecekleri s\u0131\u011f\u0131rda daha \u00f6nce aranmayan ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen yeni nitelikler aranmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Okuyoruz:<\/p>\n

“Rabbim: `O, boyunduru\u011fa ko\u015fulup toprak s\u00fcrmemi\u015f, toprak sulamada kullan\u0131lmam\u0131\u015f, \u00f6z\u00fcrs\u00fcz ve alacas\u0131z bir s\u0131\u011f\u0131rd\u0131r’ diyor dedi.”<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, art\u0131k kesilecek s\u0131\u011f\u0131r sadece orta ya\u015fl\u0131, sapsar\u0131, parlak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc olmakla kalmayacakt\u0131. Hatta bunlara ek olarak zay\u0131f, \u00e7ift s\u00fcrmede kullan\u0131lmam\u0131\u015f ve sulama i\u015flerinde hizmet g\u00f6rm\u00fc\u015f olmamas\u0131 da yeterli de\u011fildi. B\u00fct\u00fcn bunlar yan\u0131nda beneksiz ve alacas\u0131z olmas\u0131 da gerekiyordu.<\/p>\n

Ancak \u015fu anda, yani i\u015f iyice karma\u015f\u0131k hale geldikten, aranan \u015fartlar \u00fcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131ld\u0131ktan ve serbest tercih alan\u0131 iyiden iyiye darald\u0131ktan sonra ak\u0131llar\u0131 ba\u015flar\u0131na gelir gibi oldu\u011funda \u015f\u00f6yle diyorlar:<\/p>\n

“\u0130\u015fte \u015fimdi hakk\u0131 ile anlatt\u0131n”<\/p>\n

“\u0130\u015fte \u015fimdi” imi\u015f. Sanki o ana kadar kendilerine anlat\u0131lanlar hakk, ger\u00e7ek de\u011filmi\u015f. Ya da o ana kadar anlat\u0131lanlar\u0131n ger\u00e7ek oldu\u011funun fark\u0131na varamam\u0131\u015flard\u0131 da ak\u0131llar\u0131 \u015fimdi ba\u015flar\u0131na gelmi\u015f!<\/p>\n

“Sonunda tan\u0131mlanan s\u0131\u011f\u0131r\u0131 kestiler. Az kals\u0131n bunu yapmayacaklard\u0131.”<\/p>\n

\u0130\u015fte o zaman, yani kendilerine verilen emri uygulay\u0131p y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin gere\u011fini yerine getirdikten sonra, y\u00fcce Allah s\u00f6zkonusu emrin ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn amac\u0131n\u0131 kendilerine a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n

“Hani bir adam \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fcz de bu su\u00e7u birbirinize atmaya kalk\u0131\u015ft\u0131n\u0131z. Oysa Allah gizledi\u011finizi ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131.<\/p>\n

Bu ama\u00e7la `Kesilen ine\u011fin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclen adam\u0131n cesedine de\u011fdirin’ dedik. \u0130\u015fte Allah b\u00f6ylece \u00f6l\u00fcleri diriltir ve d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye size ayetlerini g\u00f6sterir.”<\/p>\n

Burada k\u0131ssan\u0131n ikinci y\u00f6n\u00fcne, yani y\u00fcce Allah’\u0131n kudretini, tekrar dirili\u015f realitesini, \u00f6l\u00fcm ile hayat\u0131n mahiyetini kan\u0131tlayan k\u0131sm\u0131na geliyoruz. K\u0131ssan\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde hitap \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131stan ikinci \u015fah\u0131sa y\u00f6neltiliyor.<\/p>\n

Y\u00fcce Allah burada s\u0131\u011f\u0131r kesmenin hikmetini Hz. Musa’n\u0131n kavmine a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Onlar aralar\u0131ndan birini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerdi. Herkes bu cinayetten kendini uzak tutarak su\u00e7u bir ba\u015fkas\u0131na at\u0131yordu. Ortada bir \u015fahit yoktu. Bu y\u00fczden y\u00fcce Allah ger\u00e7e\u011fi do\u011frudan do\u011fruya \u00f6ld\u00fcr\u00fclen adam\u0131n dilinden a\u00e7\u0131klamay\u0131 murad etti. S\u0131\u011f\u0131r\u0131n kesilmesi bu adam\u0131n diriltilmesine vesile k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Kesilen hayvan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 cesede de\u011fdirilince adam yeniden canlan\u0131verdi. B\u00f6ylece kendisini kimin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc haber verme, \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f olay\u0131n\u0131n etraf\u0131n\u0131 saran ku\u015fku bulutlar\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tarak en g\u00fcvenilir kan\u0131tla ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma f\u0131rsat\u0131 do\u011fmu\u015ftu.<\/p>\n

Acaba b\u00f6yle bir vesileye ni\u00e7in gerek duyulmu\u015ftu? \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah vesilesiz olarak da \u00f6l\u00fcy\u00fc diriltebilirdi. Sonra kesilmi\u015f inekle yeniden diriltilen \u00f6l\u00fc aras\u0131nda ne gibi bir ili\u015fki vard\u0131? S\u0131\u011f\u0131r eski yahudiler aras\u0131nda da adet oldu\u011fu \u00fczere kurban olarak kesiliyor ve bu kurban\u0131n bir par\u00e7as\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6len adam\u0131n cesedine yeniden can geliyor.<\/p>\n

Asl\u0131nda kesilen hayvan\u0131n v\u00fccudundan al\u0131nan par\u00e7ada ne hayat var ve ne de yeniden canland\u0131rma g\u00fcc\u00fc. O sadece y\u00fcce Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc o adamlara g\u00f6steren zahiri bir vesileden ibarettir. O Allah’\u0131n g\u00fcc\u00fc ki, insanlar onun nas\u0131l i\u015fledi\u011fi hakk\u0131nda hi\u00e7bir bilgiye sahip de\u011fildirler., Onlar bu g\u00fcc\u00fcn etkilerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar, fakat ne mahiyetini ve ne de nas\u0131l i\u015fledi\u011fini kavrayam\u0131yorlar.<\/p>\n

“\u0130\u015fte Allah b\u00f6ylece \u00f6l\u00fcleri diriltir”<\/p>\n

Yani, burada bizzat g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz fakat nas\u0131l oldu\u011funu bilemedi\u011finiz bu diriltmede oldu\u011fu gibi y\u00fcce Allah hi\u00e7bir zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmeden \u00f6l\u00fcleri diriltiverir.<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm\u00fcn tabiat\u0131 ile hayat\u0131n tabiat\u0131 aras\u0131nda insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcrecek derecede korkun\u00e7 bir mesafe var. Fakat ilahi kudretin yan\u0131nda b\u00f6yle “uzakl\u0131k” gibi kavramlara yer yoktur. Nas\u0131l olur? Bunu hi\u00e7 kimse anlayamaz; hi\u00e7 kimsenin bunu kavramas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 realitenin \u00f6z\u00fcn\u00fc ve bi\u00e7imini kavramak il\u00e2hi s\u0131rlardan biridir ve bu niteli\u011fi ile biz faniler aleminde buna imkan yoktur. \u0130nsan akl\u0131 sadece bu s\u0131rr\u0131n kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 realiteleri kavrayabilir ve ordan ders alabilir.<\/p>\n

“O, size d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye ayetlerini g\u00f6sterir.”<\/p>\n

\u015eimdi de bu k\u0131ssan\u0131n sergiledi\u011fi edeb\u00ee g\u00fczelli\u011fe ve daha \u00f6nceki ayetler ile aras\u0131nda bulunan uyuma s\u00f6z\u00fc getirelim.<\/p>\n

Hik\u00e2yemiz k\u0131sac\u0131kt\u0131r. Onun ba\u015f taraf\u0131n\u0131 okurken kendimizi bir me\u00e7hul\u00fcn, bir bilinmeyenin kar\u015f\u0131s\u0131nda buluyor arkas\u0131ndan ne gelece\u011fini bilmiyoruz. Yani k\u0131ssan\u0131n ba\u015f taraf\u0131n\u0131 okurken, y\u00fcce Allah’\u0131n yahudilere ni\u00e7in bir s\u0131\u011f\u0131r kesmelerini emretti\u011fini anlayam\u0131yoruz. Nitekim yahudiler de i\u015fin ba\u015f\u0131nda bu emrin sebebini bilmiyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah b\u00f6ylelikle onlar\u0131n itaat, s\u00f6z dinleme ve teslimiyetlerinin derecesini \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f oluyordu.<\/p>\n

Sonra k\u0131ssan\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde Hz. Musa (sel\u00e2m \u00fczerine olsun) ile kavmi aras\u0131nda ardarda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalar oluyor. Fakat bu arada Hz. Musa ile Rabbi aras\u0131nda neler cereyan etti\u011fini belirtmek \u00fczere bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalara ara verildi\u011fini g\u00f6rm\u00fcyoruz. Oysa bu konu\u015fmalar\u0131n her defas\u0131nda yahudiler, Hz. Musa’dan, Rabbine bir soru sormas\u0131n\u0131 istiyorlar. O da istenen soruyu ger\u00e7ekten soruyor ve ald\u0131\u011f\u0131 cevab\u0131 onlara iletiyordu. Fakat k\u0131ssan\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde “Musa, Rabbine sordu” ve “Rabbi, Musa’ya cevap verdi” \u015feklindeki ifadelere rastlanm\u0131yor. Do\u011fald\u0131r ki, Allah’\u0131n y\u00fcceli\u011fine yak\u0131\u015fan bu s\u00fckut, bu l\u00e2fa kar\u0131\u015fmama ve kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmama \u00fcslubudur. Bu \u00fcslubun yahudilerce benimsenen bir inat\u00e7\u0131 polemik \u00fcslubu ile ayn\u0131 paralelde olmas\u0131, tabii ki, s\u00f6z konusu olamazd\u0131!<\/p>\n

K\u0131ssan\u0131n sonu bir s\u00fcrprizle, beklenmeyen bir olayla noktalan\u0131yor. Nitekim yahudiler de b\u00f6yle bir geli\u015fme beklemedikleri i\u00e7in s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flard\u0131. Bu s\u00fcrpriz geli\u015fme, bo\u011fazlanan bir s\u0131\u011f\u0131r\u0131n v\u00fccudundan kopar\u0131lm\u0131\u015f bir par\u00e7an\u0131n, ba\u015fka bir deyimle ne canl\u0131 olan ve ne de hayat unsuru i\u00e7eren bir v\u00fccud par\u00e7as\u0131n\u0131n basit bir dokunu\u015fuyla \u00f6lm\u00fc\u015f bir cesedin dirilmesi ve konu\u015fmaya ba\u015flamas\u0131d\u0131r!<\/p>\n

\u0130\u015fte bu \u00f6zellikleri dikkate al\u0131nca Kur’an’\u0131n ilgin\u00e7 k\u0131ssalar\u0131ndan birini olu\u015fturan bu k\u0131sac\u0131k k\u0131ssada edebi ifadenin g\u00fczelli\u011fi ile konunun anlat\u0131m hikmetinin bulu\u015ftu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n

Gerek yahudilerin kalplerinde hassasiyet, \u00fcrperti ve korku uyand\u0131rmas\u0131 gereken bu son k\u0131ssan\u0131n tasvir etti\u011fi canl\u0131 manzaran\u0131n arkas\u0131ndan ve gerekse daha \u00f6nce g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen canl\u0131 tablolar\u0131n, olaylar\u0131n, ibretlerin ve derslerin arkas\u0131ndan b\u00fct\u00fcn beklentilere ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclere ters bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyoruz:
\n74- B\u00fct\u00fcn bu olaylardan sonra kalpleriniz yine kat\u0131la\u015ft\u0131. \u015eimdi onlar ta\u015f gibi, hatta ta\u015ftan bile daha kat\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle ta\u015flar var ki, i\u00e7lerinden \u0131rmaklar akar. Yine \u00f6yle ta\u015flar var ki, \u00e7atlarlar da ba\u011f\u0131rlar\u0131ndan su f\u0131\u015fk\u0131r\u0131r. Yine \u00f6yle ta\u015flar var ki, Allah korkusu ile da\u011flardan yuvarlan\u0131p a\u015fa\u011f\u0131 inerler. Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan asla habersiz de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n

Burada, onlar\u0131n kat\u0131 kalpleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lan ta\u015flar b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleriyle yahudiler taraf\u0131ndan bilinen nesnelerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce onlar yar\u0131larak oniki p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131rtan ta\u015f\u0131 g\u00f6zleriyle g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi. Yine onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n tecelli etmesi \u00fczerine koca da\u011f\u0131n par\u00e7alan\u0131p a\u015fa\u011f\u0131ya yuvarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Hz. Musa’n\u0131n da bayg\u0131n bir halde yere d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n

Fakat onlar\u0131n kalpleri, b\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, ne yumu\u015fad\u0131 ne nemlendi ne de Allah sayg\u0131s\u0131. ve korkusu ile titredi!.. Kat\u0131, sert, kuru ve k\u00e2fir kalpler bunlar. Y\u00fcce Allah’\u0131n \u015fu tehdidinin gerek\u00e7esi de budur zaten:<\/p>\n

“Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan asla habersiz de\u011fildir.”<\/p>\n

B\u00f6ylece yahudiler ile birlikte \u00e7\u0131k\u0131lan tarih gezisinin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc burada sona eriyor. O yahudi tarihi ki, ba\u015ftan sona k\u00fcf\u00fcr, ger\u00e7e\u011fi reddetme, kaypakl\u0131k, inat\u00e7\u0131l\u0131k, hile, entrika, kat\u0131 kalplilik, ruhsuzluk, serke\u015flik, k\u00fcstahl\u0131k ve fas\u0131kl\u0131kla doludur.<\/p>\n

Bakara suresinin bir \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Allah’\u0131n (c.c) yahudilere ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu nimetler ve onlar\u0131n bu nimetlere kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli olarak nank\u00f6rl\u00fck etmeleri hat\u0131rlat\u0131l\u0131yor; bu nimetler ve nank\u00f6rl\u00fckler kimi zaman k\u0131saca, kimi zaman da uzun uzad\u0131ya canl\u0131 tablolar halinde g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyordu. Bu b\u00f6l\u00fcm en sonunda onlar\u0131n kalplerinin ta\u015flardan daha kat\u0131, daha sert hale geldi\u011fini vurgulayarak noktalanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u015eimdi inceleyece\u011fimiz ayetler demetinde ise y\u00fcce Allah Medine’deki \u0130sl\u00e2m cemaatine d\u00f6nerek yahudilerden s\u00f6zediyor. Onlara yahudilerin hile ve fitne metodlar\u0131n\u0131, ara\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Yahudilerin tarihleri ve toplumsal karakterlerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 onlar\u0131n tuzaklar\u0131 ve entrikalar\u0131 konusunda uyar\u0131yor. Onlar\u0131n s\u00f6zlerine, iddialar\u0131na, fitne ve yan\u0131ltma ama\u00e7l\u0131 g\u00f6z boyay\u0131c\u0131 metodlar\u0131na aldanmamalar\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n

Bu sohbetin uzunlu\u011fu ve de\u011fi\u015fik \u00fcsluplara ba\u015fvurmas\u0131, yahudi taraf\u0131ndan m\u00fcsl\u00fcman cemaatin \u00f6n\u00fcne kurulan ve dinine kar\u015f\u0131 planlanan tuzaklar\u0131n ne kadar \u00e7ok ve b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n

Okuyaca\u011f\u0131m\u0131z ayetler zaman zaman yahudilere d\u00f6nerek, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde, onlardan al\u0131nm\u0131\u015f olan kesin s\u00f6zleri, sonra bu verdikleri s\u00f6zlerden caymalar\u0131n\u0131, taahh\u00fctlerinden sapmalar\u0131n\u0131 ve yan \u00e7izmelerini belgeleyen olaylar\u0131, d\u00fcmen sular\u0131nda gitmeyi reddeden peygamberlerini yalanlamalar\u0131n\u0131, \u00f6ld\u00fcrmelerini ve \u015feriatlerine ters d\u00fc\u015fmelerini, kaypakl\u0131klar\u0131n\u0131, bat\u0131l tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, ellerindeki kutsal nasslar\u0131 tahrif etmelerini bir bir y\u00fczlerine vuruyor.<\/p>\n

Yine bu ayetlerde yahudilerin, m\u00fcsl\u00fcman cemaatle giri\u015ftikleri tart\u0131\u015fmalar, bu tart\u0131\u015fmada ileri s\u00fcrd\u00fckleri as\u0131ls\u0131z iddia ve deliller de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor. Bu arada Peygamber efendimizden (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) iddialar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmesi, delillerini bo\u015fa \u00e7\u0131karmas\u0131, d\u00e2valar\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymas\u0131, a\u00e7\u0131k ve belirgin ger\u00e7e\u011fe dayanarak onlar\u0131n kurduklar\u0131 tuzaklara m\u00fcsl\u00fcman cemaatin d\u00fc\u015fmesini \u00f6nlemesi isteniyor.<\/p>\n

Mesel\u00e2 yahudiler, Cehennem ate\u015finin kendilerine sadece birka\u00e7 g\u00fcn kadar dokunaca\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah kat\u0131nda \u00f6zel bir mevkileri oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fcler. Y\u00fcce Allah Peygamberimize, onlar\u0131n bu iddialar\u0131na \u015fu susturucu cevab\u0131 vermesini telkin ediyor.<\/p>\n

`De ki; “Allah’dan bu y\u00f6nde s\u00f6z m\u00fc ald\u0131n\u0131z -ki Allah asla s\u00f6z\u00fcnden d\u00f6nmez yoksa Allah hakk\u0131nda bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?”<\/p>\n

Yine onlar \u0130sl\u00e2m’\u0131 kabul etmeye \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131nda; “Biz, sadece bize indirilene inan\u0131r\u0131z, derler ve ellerindeki Tevrat’\u0131 do\u011frulay\u0131c\u0131 hakk bir kitap oldu\u011fu halde \u00f6tesine inanmazlar”d\u0131. Bunun \u00fczerine y\u00fcce Allah, Peygamberimize, “Kendilerine indirilene inand\u0131klar\u0131” yolundaki iddialar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek \u00fczere onlara \u015f\u00f6yle cevap vermesini telkin ediyor:<\/p>\n

“Madem ki, inan\u0131yordunuz, niye daha \u00f6nce Allah’\u0131n peygamberlerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n

Musa size mucizelerle geldi. Siz ise onun yoklu\u011funda buza\u011f\u0131ya tapt\u0131n\u0131z. Sizler b\u00f6yle zalimlersiniz.<\/p>\n

Hani sizden kesin s\u00f6z alm\u0131\u015ft\u0131k, Tur’u \u00fczerinize kald\u0131rarak `Size verdi\u011fimizi kuvvetle tutun ve s\u00f6z dinleyin’ dedik. Onlar ise: `Dinledik ve kar\u015f\u0131 geldik’ dediler. K\u00e2firlikleri y\u00fcz\u00fcnden buza\u011f\u0131 sevgisi kalplerine iyice i\u015fledi. De ki: `E\u011fer inan\u0131yor idiyseniz, iman\u0131n\u0131z size k\u00f6t\u00fc \u015feyler emrediyor!”<\/p>\n

Yine onlar Ahiret yurdunun s\u0131rf kendilerine ait oldu\u011funu, ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bu konuda kendilerine ortak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Y\u00fcce Allah, okudu\u011fumuz ayetlerden birinde Peygamberimize, yahudiler ile m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n biraraya gelerek, “yalan s\u00f6yleyen taraf\u0131n can\u0131n\u0131 almas\u0131” yolunda Allah’a dua etmeyi teklif etmesini, yani kl\u00e2sik deyimi ile yahudileri “mubahele”ye \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 telkin ederek \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n

“De ki: `E\u011fer iddia etti\u011finiz gibi Allah kat\u0131nda Ahiret yurdu ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin de\u011fil de s\u0131rf sizin ise o halde iddian\u0131zda samimi iseniz \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6zlemle isteyin.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc temenni etmeye asla yana\u015fmayacaklar\u0131n\u0131 belirtiyor. Ger\u00e7ekten de \u00f6yle oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar iddialar\u0131nda samimi olmad\u0131klar\u0131n\u0131 bildikleri i\u00e7in m\u00fcsl\u00fcmanlar ile birlikte b\u00f6ylesine bir \u00f6l\u00fcm duas\u0131na girmeye yana\u015fmad\u0131lar.<\/p>\n

Okudu\u011fumuz ayetler, bu t\u00fcr y\u00fcze vurmalar\u0131, ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ve y\u00f6nlendirmeleri s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ayetlerin izledi\u011fi bu metod, yahudilerin, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n saflar\u0131na y\u00f6nelik hilelerini zay\u0131flat\u0131c\u0131 veya etkisiz hale getirici, onlar\u0131n komplolar\u0131n\u0131 ve entrikalar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131, yahudilerin kl\u00e2sik tarihlerinde meydana gelen olaylar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda onlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma, tuzak kurma ve iddialar ileri s\u00fcrme usullerini m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kavramas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 niteliktedir.<\/p>\n

\u0130sl\u00e2m \u00fcmmeti g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de yahudilerin hile ve entrikalar\u0131n\u0131n tehdidi alt\u0131nda ya\u015f\u0131yor. T\u0131pk\u0131 ilk m\u00fcsl\u00fcman atalar\u0131n\u0131n bu hile ve tehditler alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131 gibi. Fakat \u00fcz\u00fclerek s\u00f6yleyelim ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn m\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti, atalar\u0131na son derece yarar sa\u011flam\u0131\u015f olan Kur’an’\u0131n bu y\u00f6nlendirmelerinden ve il\u00e2h\u00ee rehberli\u011fin avantajlar\u0131ndan yararlanm\u0131yorlar. Oysa bu \u00fcmmetin Medine’deki ilk m\u00fcsl\u00fcman atalar\u0131, dinlerine hen\u00fcz yeni do\u011fmu\u015f olmas\u0131na ve toplumlar\u0131n\u0131n olu\u015fum a\u015famas\u0131nda bulunmas\u0131na ra\u011fmen, bu y\u00f6nlendirmeler sayesinde o g\u00fcnk\u00fc yahudilerin hile ve entrikalar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yahudileri de ayn\u0131 kl\u00e2sikle\u015fmi\u015f hile ve entrikalar\u0131 ile bu \u00fcmmeti dininden so\u011futmaya ve Kur’an’\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama\u00e7lar\u0131, kl\u00e2sik sil\u00e2hlar\u0131n\u0131n ve koruyucu cephanelerinin ellerinden al\u0131nmamas\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlarca i\u015fe yaramaz hale getirilmemesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar ger\u00e7ek g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131ndan ve saf k\u00fclt\u00fcr kaynaklar\u0131ndan uzak kald\u0131k\u00e7a, yahudiler g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015famaya devam edeceklerdir.<\/p>\n

Buna g\u00f6re kim bu \u00fcmmeti dininden ve Kur’an’\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsa bilinsin ki, o bir yahudi u\u015fa\u011f\u0131, yahudi kuklas\u0131d\u0131r. Bu i\u015fi ister bilerek, ister bilmeyerek, ister kas\u0131tl\u0131 olarak ve isterse fark\u0131nda olmayarak yaps\u0131n, farketmez. Yine iyi bilelim ki, bu \u00fcmmet varolu\u015funu, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc besleyen tek ve biricik ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131ndan uzak tutulduk\u00e7a, yahud\u00ee g\u00fcven i\u00e7inde ya\u015famaya devam edecektir. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz tek ve biricik ger\u00e7ek kayna\u011f\u0131, bu \u00fcmmetin imana dayal\u0131 inan\u00e7 sistemi, imana dayal\u0131 ya\u015fama metodu ve imana dayal\u0131 \u015feriat\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte yol budur ve i\u015fte yolumuzun trafik i\u015faretleri bunlard\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi de \u015fu ayetleri okuyal\u0131m:<\/p>\n

“\u015eimdi siz onlar\u0131n size inanacaklar\u0131n\u0131 m\u0131 umuyorsunuz? Oysa onlar aras\u0131nda \u00f6yle bir grup var ki, Allah’\u0131n kelam\u0131n\u0131 i\u015fitirler ve anlam\u0131na ak\u0131llar\u0131 yatt\u0131ktan sonra onu bile bile de\u011fi\u015ftirirlerdi.<\/p>\n

Onlar m\u00fcminlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda `inand\u0131k’ derler. Fakat birbirleri ile ba\u015fba\u015fa kald\u0131klar\u0131 zaman: `Rabbiniz kat\u0131nda aleyhinize delil olarak kullans\u0131nlar diye mi Allah’\u0131n size a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 onlara anlat\u0131yorsunuz? Bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funa akl\u0131n\u0131z ermiyor mu?’ derler.<\/p>\n

Acaba onlar bilmiyorlar m\u0131 ki, Allah onlar\u0131n gizli tuttuklar\u0131 ve a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131 her\u015feyi bilir.”<\/p>\n

Y\u00fcce Allah bir \u00f6nceki ayetler demetinin sonunu yahudilerin kalplerinin kapkara, kupkuru ve kaskat\u0131 oldu\u011funu belirten bir tasvirle noktalam\u0131\u015ft\u0131. Bu tasvir, g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcne tek bir damla su s\u0131zd\u0131rmayan, hi\u00e7bir d\u0131\u015f etkinin yumu\u015fatamayaca\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir canl\u0131l\u0131k belirtisi g\u00f6stermeyen ta\u015flar\u0131 getiriyordu. Bu tablo, s\u00f6zkonusu kuru, kat\u0131, ruhsuz manzara kar\u015f\u0131s\u0131nda kalanlara umutsuzluk a\u015f\u0131lar.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu tablonun uyand\u0131raca\u011f\u0131 umutsuzlu\u011fun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yahudilerin hidayete erebileceklerini bekleyen, bu beklenti ile kalplerine iman a\u015f\u0131lamaya, \u0131\u015f\u0131k s\u0131zd\u0131rmaya kalk\u0131\u015fan m\u00fcminlere d\u00f6n\u00fclerek kendilerine bu giri\u015fimlerinden umut kesmelerini, bu beklentilerinden vazge\u00e7melerini telkin eden \u015fu soruyu y\u00f6neltiyor:
\n75- \u015eimdi siz onlar\u0131n size inanacaklar\u0131n\u0131 m\u0131 umuyorsunuz? Oysa onlar aras\u0131nda \u00f6yle bir grup var ki, Allah’\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 i\u015fitirler ve anlam\u0131na ak\u0131llar\u0131 yatt\u0131ktan sonra, onu bile bile de\u011fi\u015ftirirlerdi.<\/strong><\/p>\n

Haberiniz olsun ki, b\u00f6ylelerinin iman etmeleri beklenemez, umut edilemez. \u0130man etmek i\u00e7in ba\u015fka bir tabiat, ba\u015fka bir yetenek gereklidir. M\u00fcminin tabiat\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, yumu\u015fak, esnek, \u0131\u015f\u0131k huzmelerine a\u00e7\u0131k, ezeli ve sonsuz kaynakla ba\u011flant\u0131 kurmaya haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olur. Yine bunlara ek olarak saf, duru, lekesiz, duyarl\u0131, \u00e7ekingen ve Allah’a sayg\u0131l\u0131d\u0131r. Bu Allah sayg\u0131s\u0131, onu y\u00fcce Allah’\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 duyup, ne demek istedi\u011fini anlad\u0131ktan sonra de\u011fi\u015ftirmekten, yani bile bile ve inatla giri\u015filecek bir tahrif\u00e7ilikten al\u0131 koyar. Ba\u015fka bir deyimle m\u00fcminin tabiat\u0131 dosdo\u011frudur, bu t\u00fcr tahrif\u00e7ilikten ve kaypakl\u0131ktan \u00e7ekinir.<\/p>\n

Burada s\u00f6z\u00fc edilen yahudi grubu, y\u00fcce Allah’\u0131n kendilerine indirmi\u015f oldu\u011fu ger\u00e7eklerden haberdar olan bilginler kesimi yani hahamlar ve din bilginleridir. O din bilginleri ki, y\u00fcce Allah’\u0131n peygamberleri Hz. Musa’ya indirmi\u015f oldu\u011fu Tevrat’taki kel\u00e2m\u0131n\u0131 i\u015fittikten sonra tahrif ederler ya da onu as\u0131l anlam\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde yorumlarlar. Bu tahrifcili\u011fi, okuduklar\u0131n\u0131 anlayamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, bile bile yaparlar. Bu i\u015fe onlar\u0131 s\u00fcr\u00fckleyen fakt\u00f6r, \u015fahs\u00ee ihtiraslar\u0131, menfaat beklentileri ve sap\u0131k ama\u00e7lar\u0131d\u0131r!<\/p>\n

Kendi peygamberleri Hz. Musa’n\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu ger\u00e7ekleri tahrif etmekten \u00e7ekinmeyen bu “din adamlar\u0131”, Hz. Muhammed’in (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) getirdi\u011fi ger\u00e7eklerden elbette y\u00fcz \u00e7evireceklerdi. Vicdanlar\u0131 bu \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, bat\u0131l\u0131 bile bile inatla savunan kimselerin \u0130sl\u00e2m \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131, onun kar\u015f\u0131s\u0131nda zikzak \u00e7izmeleri ve onun hakk\u0131nda t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc yalanlar uydurmalar\u0131 son derece normaldir!
\n76- Onlar m\u00fcminler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda “inand\u0131k ” derler. Fakat birbirleri ile ba\u015fba\u015fa kald\u0131klar\u0131 zaman “Rabbiniz kat\u0131nda aleyhinize delil olarak kullans\u0131nlar diye mi Allah’\u0131n size a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 onlara anlat\u0131yorsunuz? Bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funa akl\u0131n\u0131z ermiyor mu?” derler.<\/strong><\/p>\n

Yani vicdanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcne ger\u00e7e\u011fi saklama ve Allah’\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 tahrif etme huylar\u0131na bir de iki y\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, m\u00fcnaf\u0131kl\u0131\u011f\u0131, aldatmacay\u0131 ve zigzag \u00e7izmeyi ekleyen bu adamlar\u0131n size inanacaklar\u0131n\u0131 m\u0131 umuyorsunuz?<\/p>\n

Bunlardan baz\u0131lar\u0131 m\u00fcminler ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda “inand\u0131k” yani “Hz. Muhammed’in peygamber oldu\u011funa inan\u0131yoruz” derler. Bu s\u00f6z\u00fc, ellerindeki Tevrat’ta peygamberimizin gelece\u011fini m\u00fcjdeleyen a\u00e7\u0131klamalara, kendilerinin \u00f6tedenberi peygamberimizin gelmesini beklemekte olu\u015flar\u0131na ve y\u00fcce Allah’\u0131n yeni gelecek peygamber arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kendilerini d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 dilemelerine dayanarak s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u0130\u015fte yukardaki ayetlerin birinde yeralan, “Daha \u00f6nce k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 zafer kazanmak istedikleri halde” c\u00fcmleci\u011finin anlam\u0131 budur.<\/p>\n

Fakat birbirleriyle ba\u015fba\u015fa kald\u0131klar\u0131nda, m\u00fcsl\u00fcmanlara, Hz. Muhammed’in -sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun- Tevrat’ta haber verilen ger\u00e7ek peygamber oldu\u011funu s\u00f6yleyen arkada\u015flar\u0131n\u0131 azarl\u0131yor ve birbirlerine \u015f\u00f6yle diyorlard\u0131:<\/p>\n

“Rabbiniz kat\u0131nda aleyhinizde delil olarak kullans\u0131nlar diye mi Allah’\u0131n size a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 onlara anlat\u0131yorsunuz?”<\/p>\n

Yani m\u00fcsl\u00fcmanlara vermi\u015f oldu\u011funuz bu bilgiler, onlar taraf\u0131ndan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc aleyhinizde delil olarak kullan\u0131l\u0131r.. Bunu s\u00f6ylemekle onlar, y\u00fcce Allah’\u0131n s\u0131fatlar\u0131ndan ve O’nun bilgisinin niteli\u011finden ne derece habersiz olduklar\u0131n\u0131 bir kere daha ortaya koyuyorlar. Sebebine gelince; \u00f6yle san\u0131yorlar ki, y\u00fcce Allah kendilerine vermi\u015f oldu\u011fu bilgiyi s\u00e0dece kendi a\u011f\u0131zlar\u0131 ile m\u00fcsl\u00fcmanlara anlatt\u0131klar\u0131 takdirde aleyhlerinde delil olarak de\u011ferlendirir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k e\u011fer bu bilgiyi gizli tutarlar, bu konuda a\u011f\u0131zlar\u0131ndan bir\u015fey ka\u00e7\u0131rmazlarsa, y\u00fcce Allah aleyhlerinde kullanaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir delil bulamaz! Bunlardan daha tuhaf olan\u0131 da bu konuda birbirlerine “Bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funa akl\u0131n\u0131z ermiyor mu?” demeleridir. Kendisinden bu \u015fekilde s\u00f6z ettikleri “ak\u0131l” ve “d\u00fc\u015f\u00fcnce” ne g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir \u015feydir!<\/p>\n

B\u00f6yle oldu\u011fu i\u00e7indir ki, ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde onlar\u0131n di\u011fer s\u00f6zlerinin ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n anlat\u0131m\u0131na ge\u00e7ilmeden \u00f6nce bu d\u00fc\u015f\u00fcnce tarzlar\u0131n\u0131n tuhafl\u0131\u011f\u0131 vurgulanarak \u015f\u00f6yle buyuruluyor:
\n77- Acaba onlar bilmiyorlar m\u0131 ki, Allah onlar\u0131n gizli tuttuklar\u0131 ve a\u00e7\u0131\u011fa vurduklar\u0131 her\u015feyi bilir.<\/strong><\/p>\n

Yukardaki ayetlerin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde yahudilerin durumu m\u00fcsl\u00fcmanlara anlat\u0131lmaya devam ediliyor. \u015e\u00f6yle ki; yahudiler iki k\u0131s\u0131md\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131 okuma-yazmas\u0131z cahiller olu\u015fturur. Bunlar kendilerine indirilmi\u015f olan kitaplar\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey anlamazlar. Bu alandaki b\u00fct\u00fcn bilgileri saplant\u0131lardan, zanlardan ve as\u0131ls\u0131z hayallerden ibarettir. Ahiret azab\u0131ndan mutlaka kurtulacaklar\u0131, Allah’\u0131n se\u00e7ilmi\u015f milleti olduklar\u0131, yapt\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin, i\u015fledikleri b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131n kesinlikle affedilece\u011fi varsay\u0131mlar\u0131 gibi.<\/p>\n

Yahudilerin di\u011fer bir kesimi halk\u0131n bu cahilli\u011fini, bu okuma-yazmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 istismar eden kimselerdir. Bunlar y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131na iftira atarlar, Allah’\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 maksatl\u0131 yorumlara tabi tutarlar, kitab\u0131n, istedikleri h\u00fckm\u00fcn\u00fc sakl\u0131 tutup i\u015flerine gelen taraflar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarlar, kendileri taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f s\u00f6zleri halk aras\u0131nda y\u00fcce Allah’\u0131n kitab\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f diye yayarlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 da k\u00e2r, maddi kazan\u00e7 sa\u011flamak, sahip olduklar\u0131 mevkileri ve liderlik konumunu korumak i\u00e7in yaparlar.
\n78- Onlar\u0131n i\u00e7inde bir de \u00fcmmiler (okuma-yazma bilmeyenler) vard\u0131r ki, bunlar kitab\u0131 bilmezler. B\u00fct\u00fcn bildikleri birtak\u0131m as\u0131ls\u0131z kuruntulard\u0131r. Onlar s\u0131rf zanlara (saplant\u0131lara) kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/strong><\/p>\n

79- Kendi elleri ile kitab\u0131 yazd\u0131ktan sonra kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda birka\u00e7 para elde etmek amac\u0131 ile, “Bu, Allah kat\u0131ndan geldi ” diyenlerin vay haline! Ellerinin yazd\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc vay ba\u015flar\u0131na geleceklere! (Yine) Kazand\u0131klar\u0131 paradan \u00f6t\u00fcr\u00fc vay ba\u015flar\u0131na geleceklere!..<\/p>\n

Gerek i\u00e7lerindeki cahillerin ve gerekse ger\u00e7e\u011fi (cin gibi) bilenlerin hakk\u0131 kabul edecekleri, hidayet yoluna girecekleri, bizzat kendi kitaplar\u0131ndaki, yollar\u0131na engel olu\u015fturan bilgileri tahrif etmekten ka\u00e7\u0131nacaklar\u0131 nas\u0131l beklenebilir? Bunlar\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlara inanacaklar\u0131 umulamaz. Onlar\u0131 bekleyen, mahvolmak ve ac\u0131kl\u0131 azapt\u0131r. Kendi elleri ile yazarak y\u00fcce Allah’a att\u0131klar\u0131 iftiralardan \u00f6t\u00fcr\u00fc yaz\u0131klar ve mahvolmalar olsun onlara! Bu iftiralar ve as\u0131ls\u0131z uydurmalar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda elde etmi\u015f olduklar\u0131 madd\u00ee kazan\u00e7lardan dolay\u0131 yaz\u0131klar ve mahvolmalar olsun onlara!<\/p>\n

\u0130l\u00e2hi adaletle ba\u011fda\u015fmayan, il\u00e2h\u00ee gelene\u011fin kanunlar\u0131 ile uyu\u015fmayan, mant\u0131kl\u0131 davran\u0131\u015f ve ceza kavram\u0131nda yeri olmayan s\u00f6zkonusu as\u0131ls\u0131z hayallerinden biri de ne k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerlerse i\u015flesinler mutlaka Allah’\u0131n azab\u0131ndan kurtulacaklar\u0131, Cehennem ate\u015finin kendilerine sadece birka\u00e7 g\u00fcn dokunaca\u011f\u0131, bu say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerin arkas\u0131ndan Cennet’e girecekleri san\u0131s\u0131d\u0131r. Bu ham hayali neye dayand\u0131r\u0131yorlar? Neye dayanarak i\u015fi sa\u011flama ba\u011flam\u0131\u015f gibi s\u00fcre belirliyorlar? Sanki s\u00fcresi belirli bir muahedeye, bir s\u00f6zle\u015fmeye dayan\u0131yormu\u015f gibi nas\u0131l b\u00f6yle kesin konu\u015fuyorlar? Bu iddialar, cahillerin as\u0131ls\u0131z kuruntular\u0131 ile sahtek\u00e2r ilim adamlar\u0131n\u0131n yalanlar\u0131ndan ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir. Bu gibi as\u0131ls\u0131z hayallere ancak do\u011fru inan\u00e7 sisteminden sapm\u0131\u015f ve bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131 uzun zaman devam etti\u011fi i\u00e7in dinlerinin ger\u00e7ek mahiyeti ile aralar\u0131nda hi\u00e7 bir ili\u015fki kalmam\u0131\u015f kimseler s\u0131\u011f\u0131nabilir. Bu takdirde onlar\u0131n dilinde dinin sadece ad\u0131 ve \u015fekli kal\u0131r, i\u00e7eri\u011fi ve \u00f6z\u00fc ellerinden gider. Buna ra\u011fmen, hal\u00e2 s\u0131rf s\u00f6zde Allah’\u0131n dinine ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 iddialar\u0131na dayanarak bu tutumlar\u0131n\u0131n kendilerini azaptan kurtarabilece\u011fini san\u0131rlar.
\n80- Say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerden ba\u015fka katiyyen bize ate\u015f dokunmayacak dediler. De ki; `Allah’tan bu y\u00f6nde s\u00f6z m\u00fc ald\u0131n\u0131z -ki Allah asla s\u00f6z\u00fcnden caymaz- yoksa Allah hakk\u0131nda bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n

Ayetin soru c\u00fcmlesi y\u00fcce Allah’\u0131n kahredici bir delil niteli\u011findeki telkinidir: “Allah’dan bu yolda s\u00f6z m\u00fc ald\u0131n\u0131z -ki Allah asla s\u00f6z\u00fcnden caymaz-“. Ortada b\u00f6yle bir s\u00f6z verme olay\u0131 var m\u0131? “Yoksa Allah hakk\u0131nda bilmedi\u011finiz bir \u015feyi mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?” Ger\u00e7ek budur. Buradaki istifham (soru) s\u0131\u011fas\u0131, dilbilgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan onaylama, tasdik etme ama\u00e7l\u0131d\u0131r. Fakat soru s\u0131\u011fas\u0131 ile gelmesi k\u0131nama ve azarlama anlam\u0131n\u0131 da birlikte ifade eder.<\/p>\n

Daha sonraki ayetlerde yahudilerin bu kuru iddialar\u0131na kesin bir cevap veriliyor. Do\u011fru ile e\u011friyi birbirinden ay\u0131ran bu kesin cevap, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin temel ilkelerinden birini olu\u015fturur. Bu temel ilke, \u0130sl\u00e2m’\u0131n evren, hayat ve insanla ilgili genel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Bu ilkeye g\u00f6re m\u00fck\u00e2fat ya da ceza davran\u0131\u015fla ayn\u0131 t\u00fcrden olur ve davran\u0131\u015fla uyumlu olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1- Elif L\u00e2m-Mim Bu sure birbirinden kopuk \u00fc\u00e7 harfle ba\u015fl\u0131yor: Bu harflerin arkas\u0131ndan, “Do\u011fru oldu\u011funda \u015f\u00fcphe olmayan bu kitap takva sahipleri i\u00e7in hidayet kayna\u011f\u0131d\u0131r.” ayeti ile Allah’\u0131n kitab\u0131ndan s\u00f6z ediyor. Kur’an’\u0131n baz\u0131 sureleri birbirinden kopuk bu t\u00fcr harflerle ba\u015flar. Bu harflerin de\u011fi\u015fik \u015fekilde yorumlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bizim benimsedi\u011fimiz yoruma g\u00f6re: “Birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bu harflerden anla\u015f\u0131lan mesaj …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[350,5352,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-bakara-suresi","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2703"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2703\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}