{"id":2705,"date":"2014-06-08T10:19:58","date_gmt":"2014-06-08T07:19:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2705"},"modified":"2014-06-08T10:17:47","modified_gmt":"2014-06-08T07:17:47","slug":"fatiha-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/fatiha-suresinin-tefsiri-fizilalil-kuran-seyyid-kutub\/","title":{"rendered":"Fatiha Suresi&#8217;nin Tefsiri \u2013 Fizilal&#8217;il Kur&#8217;an \u2013 Seyyid Kutub"},"content":{"rendered":"<p><strong>1- Rahman ve Rahim olan Allah&#8217;\u0131n ad\u0131yla<\/strong><\/p>\n<p>Besmelenin, her surenin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ayeti mi, yoksa b\u00fct\u00fcn surelere ba\u015flarken okunan tek bir Kur&#8217;an ayeti mi oldu\u011fu konusu tart\u0131\u015fmal\u0131 bir mesele olmakla birlikte, ge\u00e7erli g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re o, &#8220;Fatiha suresinin ayetlerinden biridir ve bu surenin say\u0131s\u0131 besmeleyle yediye tamamlanmaktad\u0131r.&#8221; Nitekim bir yoruma g\u00f6re y\u00fcce Allah: &#8220;Andolsun, biz sana iki\u015fer iki\u015fer tekrarlanan yediyi ve bu b\u00fcy\u00fck Kur&#8217;an&#8217;\u0131 verdik.&#8221;\u00b7(Hicr Suresi, 87) buyru\u011fu ile Fatiha suresini kasdetmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yedi ayetlik sure y\u00fcce Allah&#8217;a \u00f6vg\u00fc ifade etmekte ve namazlar\u0131n her rek\u00e2t\u0131nda tekrarlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Okumaya ve herhangi bir i\u015fe y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n ad\u0131yla ba\u015flamak ise, Allah taraf\u0131ndan Hz. Peygamber&#8217;e vahyedilmi\u015f bir edep ve sayg\u0131 kural\u0131d\u0131r. Bu kural ilk inen ayet oldu\u011fu ittifakla kabul edilen &#8220;Rabbinin ad\u0131yla oku&#8221; (Al\u00e2k Suresi, 1) ayetinde ifade edilmektedir. Yine bu, Allah&#8217;\u0131n &#8220;Her \u015feyin ba\u015f\u0131, sonu, zahiri ve bat\u0131n\u0131&#8221; oldu\u011funu vurgulayan \u0130sl\u00e2m\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcncenin temel ilkesiyle uyum i\u00e7indedir. Buna g\u00f6re O, her varl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015funu kendisine bor\u00e7lu oldu\u011fu, her ba\u015flanan\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n kendisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 tek ger\u00e7ek varl\u0131kt\u0131r. O halde her ba\u015flang\u0131\u00e7, her hareket ve her y\u00f6neli\u015f O&#8217;nun ad\u0131 ile olur.<\/p>\n<p>Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n, ba\u015flang\u0131\u00e7ta &#8220;Rahman&#8221; ve &#8220;Rahim&#8221; s\u0131fatlar\u0131 ile nitelenmesi, rahmetin b\u00fct\u00fcn anlamlar\u0131n\u0131 ve t\u00fcm de\u011fi\u015fik hallerini kapsar. Bu iki s\u0131fat\u0131 ayn\u0131 anda kendisinde bulundurmak sadece Allah&#8217;a \u00f6zg\u00fcd\u00fcr; t\u0131pk\u0131 &#8220;Rahman&#8221; s\u0131fat\u0131 ile nitelenmenin sadece O&#8217;na \u00f6zg\u00fc olmas\u0131 gibi.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re herhangi bir kulun &#8220;Rahim&#8221; s\u0131fat\u0131 ile nitelenmesi caizdir. Fakat &#8220;Rahman&#8221; s\u0131fat\u0131n\u0131 herhangi bir kula yak\u0131\u015ft\u0131rmak iman ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmaz. Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n bu iki s\u0131fat\u0131n her ikisi ile birlikte nitelenmesi ise gayet normaldir.<\/p>\n<p>Bu iki s\u0131fattan hangisinin, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 merhamet bak\u0131m\u0131ndan di\u011ferinden daha geni\u015f kapsaml\u0131 oldu\u011fu tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konudur. Fakat biz burada bu tart\u0131\u015fman\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na girmeyecek, yaln\u0131zca, bu iki s\u0131fat\u0131n bir arada merhametin b\u00fct\u00fcn anlamlar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn hallerini ve b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekle yetinece\u011fiz.<\/p>\n<p>Her i\u015fe Allah&#8217;\u0131n ad\u0131 ile ba\u015flamak ve bu ba\u015flaman\u0131n yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 Tevhid (Allah&#8217;\u0131n birli\u011fi inanc\u0131) ile edep kural\u0131 nas\u0131l \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin ilk temel ilkesini olu\u015fturuyorsa, &#8220;Rahman&#8221; ve &#8220;Rahim&#8221; s\u0131fatlar\u0131n\u0131n da merhametin b\u00fct\u00fcn anlamlar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn hallerini ve b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n\u0131 kapsamas\u0131, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin ikinci temel ilkesini olu\u015fturur ve Allah ile kullar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin ger\u00e7ek mahiyetini belirler.<\/p>\n<p>Besmelenin ard\u0131ndan, hamd ederek, t\u00fcm alemlerin Rabbi oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z Allah&#8217;a y\u00f6nelmeye s\u0131ra geliyor:<br \/>\n<strong>2- Hamd, t\u00fcm alemlerin Rabbi olan Allah `a mahsustur.<\/strong><\/p>\n<p>Allah&#8217;a hamd etmek, m\u00fc&#8217;min bir kulun Allah&#8217;\u0131 anar-anmaz kalbinden ta\u015fan duygular\u0131n\u0131n ifadesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc en ba\u015fta bu kulun varolu\u015fu bile yarat\u0131c\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 hamd ve \u00f6vg\u00fcy\u00fc gerektiren il\u00e2hi bir l\u00fctuftur. Her an, her saniye ve her ad\u0131m ba\u015f\u0131nda y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n say\u0131s\u0131z nimeti ardarda s\u0131ralanmakta, birbirini izlemekte ve ba\u015fta insan olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 kapsam\u0131na almaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 her i\u015fin ba\u015f\u0131nda ve sonunda Allah&#8217;a hamd etmek \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcncesinin temel kurallar\u0131ndan biridir; &#8220;O, kendisinden ba\u015fka ilah olmayan Allah&#8217;t\u0131r. En ba\u015fta da en sonda da hamd O&#8217;na mahsustur.&#8221; (Kasas Suresi, 70)<\/p>\n<p>Allah&#8217;\u0131n m\u00fcmin kuluna kar\u015f\u0131 olan ba\u011f\u0131\u015f ve fazileti o derece y\u00fcksektir ki, bu kul &#8220;Elhamd\u00fclillah (Hamd Allah&#8217;a mahsustur)&#8221; dedi\u011finde, ona b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fclere bask\u0131n gelen a\u011f\u0131rl\u0131kta sevap yazar. Nitekim S\u00fcnen-i ibn-i Mace&#8217;de, Abdullah bin \u00d6mer&#8217;e dayanarak kaydedildi\u011fine g\u00f6re Peygamber efendimiz \u015f\u00f6yle buyuruyor: &#8220;Allah&#8217;\u0131n kullar\u0131ndan biri &#8220;Ya Rabbi, sana zat\u0131n\u0131n ululu\u011funa, saltanat\u0131n\u0131n y\u00fcceli\u011fine yara\u015f\u0131r bi\u00e7imde hamd ederim&#8221; dedi. Bu s\u00f6z\u00fcn de\u011ferini \u00f6l\u00e7emeyen kulun amellerini yazmakla g\u00f6revli melekler ne yazacaklar\u0131n\u0131 bilemediler. Bunun \u00fczerine Allah&#8217;\u0131n huzuruna \u00e7\u0131karak: &#8220;Ya Rabbi! Senin kullar\u0131ndan biri \u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6yledi ki, onu nas\u0131l de\u011ferlendirip yazaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilemiyoruz&#8221; dediler. Y\u00fcce Allah, -kulunun ne dedi\u011fini daha iyi bildi\u011fi halde- meleklere: &#8220;Kulum ne dedi?&#8221; diye sordu. Melekler: &#8220;Ya Rabbi! O, `Ey Rabbim! Sana zat\u0131n\u0131n ululu\u011funa ve saltanat\u0131n\u0131n y\u00fcceli\u011fine yara\u015f\u0131r bi\u00e7imde hamd ederim&#8217; dedi&#8221; diye cevap verdiler. Bunun \u00fczerine Allah o meleklere: &#8220;Kulumun o s\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi yaz\u0131n. O s\u00f6z\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, kulum k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc huzuruma geldi\u011finde bizzat ben kararla\u015ft\u0131r\u0131p veririm..&#8221; buyurdu&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u0130SLAM&#8217;IN RABB ANLAYI\u015eI<\/strong><\/p>\n<p>Ayetin \u00f6b\u00fcr yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan &#8220;Rabbil alemin (t\u00fcm alemlerin Rabbi)&#8221; tamlamas\u0131na gelince, bu ifade \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin temel dayana\u011f\u0131n\u0131 temsil eder.<\/p>\n<p>Ger\u00e7ekten, &#8220;mutlak ve s\u0131n\u0131rs\u0131z Rabb&#8221;l\u0131k kavram\u0131 \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n temel ilkelerinden biridir. Rabb, malik ve tasarruf sahibi demektir. S\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 ile &#8220;efendi&#8221;, &#8220;e\u011fitmeye ve geli\u015ftirmeye yetkili kimse&#8221; demektir. E\u011fitme ve geli\u015ftirme ile ilgili bu tasarruf b\u00fct\u00fcn alemleri, yani b\u00fct\u00fcn varl\u0131k(ar\u0131 i\u00e7erir. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcce Allah evreni yaratt\u0131ktan sonra onu kendi haline b\u0131rakm\u0131yor, aksine onu geli\u015ftirme, g\u00f6zetme ve e\u011fitme yoluyla tasarrufu alt\u0131nda tutuyor. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm alemler, t\u00fcm varl\u0131klar alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;\u0131n korumas\u0131 ve g\u00f6zetimi alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Mutlak Rabb&#8221;l\u0131k kavram\u0131, eksiksiz ve yayg\u0131n Tevhid anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015f, netle\u015fmi\u015f hal\u0131 ile, bu realitenin (ger\u00e7e\u011fin) netle\u015fmemi\u015f halinin bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda bocalayan insan i\u00e7in, yol ayr\u0131m\u0131ndaki i\u015faret levhas\u0131 konumundad\u0131r. \u0130nsanlar \u00e7o\u011fu kere hem evreni tek ba\u015f\u0131na yaratan Allah&#8217;\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ve hem de sosyal hayata egemen olan birden \u00e7ok ilah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na inan\u0131r. Bu inan\u0131\u015f bi\u00e7iminin sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r ama ne yaz\u0131k ki bu; d\u00fcn de vard\u0131, bug\u00fcn de var. M\u00fc\u015friklerden bir grubun, tapt\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fik ilahlarla ilgili olarak: &#8220;Biz onlara s\u0131rf bizleri Allah&#8217;a yakla\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye ibadet ediyoruz&#8221; (Z\u00fcmer Suresi, 3) dediklerini bize haber veren Kur&#8217;an-\u0131 Kerim, Ehli Kitap&#8217;tan bir grup hakk\u0131nda da: &#8220;Hahamlar\u0131n\u0131 ve Rahiplerini Allah&#8217;tan ayr\u0131 rehber edindiler&#8221; (Tevbe Suresi, 31) \u015feklinde bahsetmektedir. Bilindi\u011fi gibi \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n geldi\u011fi d\u00f6nemde yery\u00fcz\u00fcnde egemen olan cahiliye inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck kabul etti\u011fi &#8220;ilah&#8221;lar yan\u0131nda \u00e7ok say\u0131da &#8220;ilahc\u0131k&#8221;lar her yanda cirit at\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu surede mutlak Rabb&#8217;l\u0131k kavram\u0131n\u0131n vurgulanmas\u0131 ve bu Rabb&#8217;l\u0131k kavram\u0131n\u0131n t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 kapsam\u0131na almas\u0131, d\u00fczenli inan\u00e7 ile inan\u00e7 anar\u015fisi aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur. \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n hedefi, \u00e7ok ilahl\u0131l\u0131k y\u00fck\u00fcn\u00fc insanlar\u0131n s\u0131rt\u0131ndan indirerek onlar\u0131 de\u011fi\u015fik ilahlar aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan kurtarmak, kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm varl\u0131klarla birlikte mutlak egemenli\u011fini onaylad\u0131klar\u0131 tek bir ilaha y\u00f6neltmektir. Ard\u0131ndan da bu varl\u0131klar\u0131n vicdanlar\u0131n\u0131, y\u00f6neldikleri tek ilah\u0131n g\u00f6zetimi ve etkili Rabbl\u0131\u011f\u0131nda, korumas\u0131n\u0131n kesintisizli\u011fi, ebedili\u011fi ve yok olmazl\u0131\u011f\u0131 ve ihmal etmezli\u011finde g\u00fcvene kavu\u015fturmakt\u0131r. Yoksa bu meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, mesel\u00e2 \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi d\u00f6nemlerin en geli\u015fmi\u015f felsefi d\u00fc\u015f\u00fcncesi say\u0131lan Aristo&#8217;nun g\u00f6r\u00fc\u015flerini izlemekte de\u011fildi. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re: &#8220;Allah, evreni bir kez yaratt\u0131ktan sonra art\u0131k onunla bir daha ilgilenmedi, onu kendi haline b\u0131rakt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kendinden daha a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fczeydeki varl\u0131klarla ilgilenmeyecek derecede y\u00fccedir. O sadece kendi zat\u0131 hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.&#8221; Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunan Aristo, en b\u00fcy\u00fck felsefeci ve en ak\u0131ll\u0131 insan say\u0131l\u0131yordu o d\u00f6nemde!..<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n geldi\u011fi g\u00fcnlerde d\u00fcnya, \u00fcst\u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce, masal, felsefe, kuruntu ve g\u00f6r\u00fc\u015f bulutlar\u0131n\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131nda idi. Bu bulut katmanlar\u0131nda hakk ile bat\u0131l, ger\u00e7ek ile d\u00fczmece, din ile hurafe, felsefe ile masal biribirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsan vicdan\u0131 bu koyu bulut katmanlar\u0131 alt\u0131nda, karanl\u0131klar ve belirsizlikler i\u00e7inde bocal\u0131yor, bir t\u00fcrl\u00fc kesin ger\u00e7e\u011fi bulam\u0131yordu. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz belirsiz, kesin bilgiden ve ayd\u0131nl\u0131ktan yoksun \u00e7\u00f6l, insan\u0131n kendi il\u00e2h\u0131, bu il\u00e2h\u0131n s\u0131fatlar\u0131 ve ba\u015fta insan olmak \u00fczere O&#8217;nunla yarat\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiler ile ilgili d\u00fc\u015f\u00fcncesini de \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131. Oysa insan vicdan\u0131, il\u00e2h\u0131 ve bu il\u00e2h\u0131n s\u0131fatlar\u0131 hakk\u0131nda belirgin bir inanca ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye varmad\u0131k\u00e7a ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, u\u00e7suz-bucaks\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fc ve koyu bulut katmanlar\u0131n\u0131 a\u015farak kesin bir bilgiye ula\u015fmad\u0131k\u00e7a ne evren, ne kendi \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131 ve ne de ya\u015fayaca\u011f\u0131 hayat tarz\u0131 konusunda istikrara kavu\u015fabilirdi. Ancak insan, bu istikrar\u0131n ne kadar gerekli oldu\u011funu anlayabilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle kendisi ile \u0131\u015f\u0131k aras\u0131n\u0131 kapatan bulutlar\u0131n koyulu\u011funu g\u00f6rmesi ve \u0130sl\u00e2m geldi\u011finde kendisini ku\u015fatan \u00e7e\u015fitli inan\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsefe-masal ve kuruntular \u00e7\u00f6l\u00fcn\u00fcn u\u00e7suzlu\u011funu fark etmesi gerekiyordu. Biz burada bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131n \u00e7ok az bir k\u0131sm\u0131na de\u011findik; ilerde di\u011fer sureleri incelerken bunlar\u0131 daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ele alarak, Kur&#8217;an\u0131 Kerim&#8217;in bunlara kar\u015f\u0131 \u00f6nerdi\u011fi yeterli, geni\u015f kapsaml\u0131 ve eksiksiz tedavileri anlataca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bundan dolay\u0131 \u0130sl\u00e2m, ilgisini en ba\u015fta inanc\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirme konusu \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, ba\u015fka bir deyimle Allah, Allah&#8217;\u0131n s\u0131fatlar\u0131 ve Allah ile varl\u0131klar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin niteli\u011fi konusunda insan vicdan\u0131na istikrar kazand\u0131racak kesin ve berrak bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 belirlemeyi \u00f6n-pl\u00e2na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ve i\u015fte bu gerek\u00e7e iledir ki, uzak-yak\u0131n hi\u00e7bir p\u00fcr\u00fczl\u00fc noktan\u0131n g\u00f6lgesini ta\u015f\u0131mayan, eksiksiz, kat\u0131ks\u0131z, yal\u0131n ve yayg\u0131n bir Tevhid inanc\u0131, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n getirdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin temel dayana\u011f\u0131 olmu\u015f, bu inanc\u0131 vicdanlarda belirginle\u015ftirmi\u015f, hakk\u0131nda zihinlerde belirebilecek her t\u00fcrl\u00fc p\u00fcr\u00fcz\u00fc ve ku\u015fkucu f\u0131s\u0131lt\u0131y\u0131 ara\u015ft\u0131rarak onu her \u00e7e\u015fit karanl\u0131ktan ar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f hi\u00e7 bir kuruntunun, yan\u0131na sokulamayaca\u011f\u0131 derecede k\u00f6kl\u00fc ve sa\u011flam olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m t\u0131pk\u0131 bu konuda benimsedi\u011fine e\u015f bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla ba\u015fta mutlak Rabb&#8217;l\u0131\u011f\u0131 ilgilendirenler olmak \u00fczere Allah&#8217;\u0131n s\u0131fatlar\u0131 konusunda da kesin s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz \u00e7e\u015fitle felsefi ak\u0131mlar\u0131n, inan\u00e7lar\u0131n, kuruntular\u0131n ve masallar\u0131n egemen oldu\u011fu u\u00e7suz-bucaks\u0131z \u00e7\u00f6l\u00fc sarm\u0131\u015f koyu bulutlar\u0131n \u00e7o\u011fu, insan\u0131n hem vicdan\u0131n\u0131 ve hem de pratik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ayn\u0131 derecede etkileyen bu \u00f6nemli konu, yani Allah&#8217;\u0131n s\u0131fatlar\u0131 konusu \u00fczerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Allah&#8217;\u0131n zat\u0131, s\u0131fatlar\u0131 ve varl\u0131klarla ili\u015fkisi konusunda \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n, kesin s\u00f6z\u00fcn\u00fc belirlemek i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 ve bir \u00e7ok Kur&#8217;an ayetinde dile gelen yo\u011fun \u00e7abas\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran bir kimse e\u011fer insanl\u0131\u011f\u0131n uzun d\u00f6nemler boyunca i\u00e7inde bocalad\u0131\u011f\u0131 bu u\u00e7suz-bucaks\u0131z \u00e7\u00f6l\u00fcn koyu bulut katmanlar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan incelemi\u015f de\u011filse, b\u00fct\u00fcn bu \u0131srarl\u0131 ve vurgulamal\u0131 a\u00e7\u0131klamalara, insan vicdan\u0131n\u0131n t\u00fcm giri\u015f yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131ran b\u00fct\u00fcn bu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 irdelemelere neden gerek duyuldu\u011funu kavramakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekebilir. Fakat s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz koyu bulut katmanlar\u0131n\u0131n incelenmesinden \u00e7\u0131kacak sonu\u00e7, bu yo\u011fun \u00e7aban\u0131n gereklili\u011fini ortaya koyaca\u011f\u0131 gibi, bu inan\u00e7 sisteminin insan vicdan\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirme, tutsakl\u0131ktan kurtarma, onu de\u011fi\u015fik il\u00e2hlar, kuruntular ve masallar aras\u0131nda bocalamaktan al\u0131koyma konusunda ne derece \u00f6nemli oldu\u011funu da meydana \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<p>Bu inan\u00e7 sisteminin \u00e7ekicili\u011finin, eksiksizli\u011finin, tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u00e7erdi\u011fi ger\u00e7e\u011fin yal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn bu \u00f6zelliklerin gerek kalb ve gerekse ak\u0131l taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a kavranabilmeleri, dolays\u0131zca alg\u0131lanabilmeleri i\u00e7in cahiliye d\u00f6neminin \u00e7e\u015fitli inan\u00e7lardan, d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131mlar\u0131ndan, masallardan, felsef\u00ee spek\u00fclasyonlardan olu\u015fmu\u015f koyu bulut katmanlar\u0131n\u0131n ve \u00f6z\u00e8llikle ger\u00e7ek Allah kavram\u0131 ile O&#8217;nunla yarat\u0131klar aras\u0131ndaki ili\u015fkinin iyi incelenmesi gerekir. O zaman \u0130sl\u00e2m inanc\u0131n\u0131n bir rahmet oldu\u011fu meydana \u00e7\u0131kar. Hem kalb ve hem de ak\u0131l hesab\u0131na bir rahmet&#8230; \u00c7ekicilik, yal\u0131nl\u0131k, belirginlik, tutarl\u0131l\u0131k, akla yatk\u0131nl\u0131k, a\u015final\u0131k, f\u0131tr\u00ee yap\u0131 ile dolays\u0131z ve k\u00f6kl\u00fc bir uyum i\u00e7eren bir rahmet.<br \/>\n<strong>3- Rahman ve Rahim<\/strong><\/p>\n<p>Rahmetin t\u00fcm anlamlar\u0131n\u0131, t\u00fcm hallerini ve t\u00fcm alanlar\u0131n\u0131 kapsam\u0131na alan bu s\u0131fat, bu surenin i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ayet halinde tekrarlan\u0131yor. Bununla, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yayg\u0131n Rabb&#8217;l\u0131\u011f\u0131n bariz bir karakteristi\u011fi vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi, Rabb ile kullar\u0131 ve yarat\u0131c\u0131 ile yarat\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcrekli ili\u015fkinin temel dayanaklar\u0131 belirleniyor. Bu ili\u015fki, hamd etmeyi ve \u00f6vg\u00fcy\u00fc harekete ge\u00e7iren bir rahmet ve g\u00f6zetim ili\u015fkisidir. Yine bu ili\u015fki, g\u00f6n\u00fcl huzuruna dayanan ve sevgi \u00fcreten bir ili\u015fkidir. Buna g\u00f6re hamd, bu c\u00f6mert rahmete sunulan f\u0131tri bir kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m&#8217;da Allah ne eski yunan felsefesinde tasvir edilen olemp tanr\u0131lar\u0131 gibi arzu ve ihtiraslar\u0131n\u0131n d\u00fcrt\u00fcs\u00fc ile kullar\u0131n\u0131 kovalar ve ne de &#8220;Eski Ahid&#8221;in Tekvin bab\u0131n\u0131n onbirinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan uydurma &#8220;Babil Burcu&#8221; masal\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi kullar\u0131na intikam tuzaklar\u0131 kurar.( &#8220;Ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n dili bir ve s\u00f6z\u00fc birdi. Ve vaki oldu ki, \u015eark&#8217;a g\u00f6\u00e7t\u00fckleri zaman \u015einar diyar\u0131nda bir ova buldular ve orada oturdular ve birbirlerine \u015f\u00f6yle dediler: &#8220;Gelin kerpi\u00e7 yapal\u0131m ve onlar\u0131 pi\u015firelim.&#8221;<\/p>\n<p>Ve onlar\u0131n ta\u015f yerine kerpi\u00e7leri ve har\u00e7 yerine ziftleri vard\u0131. Ve dediler: &#8220;B\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc \u00fczerine da\u011f\u0131lmayal\u0131m diye kendimize bir \u015fehir ve ba\u015f\u0131 g\u00f6klere eri\u015fecek bir kule bina edelim ve kendimize bir nam yapal\u0131m-&#8221; Ve Ademo\u011fullar\u0131&#8217;n\u0131n yapmakta olduklar\u0131 \u015fehri ve kuleyi g\u00f6rmek i\u00e7in RABB indi ve RABB dedi: &#8220;\u0130\u015fte (bunlar) bir kavimdirler ve onlar\u0131n hepsinin bir dili var ve yapmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 \u015fey budur ve \u015fimdi yapmaya niyet ettiklerinden hi\u00e7bir \u015fey onlara men edilmeyecektir. Gelin inelim ve birbirlerinin dilini anlamas\u0131nlar diye onlar\u0131n dilini orada kar\u0131\u015ft\u0131ral\u0131m.<\/p>\n<p>Ve RABB onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fc \u00fczerine oradan da\u011f\u0131tt\u0131; ve \u015fehri bina etmeyi b\u0131rakt\u0131lar. Bundan dolay\u0131 onun ad\u0131na &#8220;Babil&#8221; denildi. \u00e7\u00fcnk\u00fc RABB b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n dilini orada kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131 ve RABB onlar\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczerine oradan da\u011f\u0131tt\u0131.&#8221; (Kitab-\u0131 Mukaddes. \u0130stanbul, 1974 S.9))<br \/>\n<strong>4- Din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibi (maliki)<\/strong><\/p>\n<p>Bu ayet, insan hayat\u0131 \u00fczerinde derin etkisi olan \u00f6nemli bir ilkeyi ifade eder. &#8220;Malik (sahip) olmak&#8221; el alt\u0131nda tutman\u0131n ve egemenli\u011fin en \u00fcst derecesidir. &#8220;Din G\u00fcn\u00fc&#8221; de Ahiretteki ceza g\u00fcn\u00fc demektir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar \u00e7o\u011fu zaman, y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n il\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na ve evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funa inanm\u0131\u015flar, fakat bununla birlikte ceza g\u00fcn\u00fcne inanmam\u0131\u015flard\u0131r. Kur&#8217;an-\u0131 Kerim bu gibilerin bir k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor:<\/p>\n<p>&#8220;E\u011fer onlara &#8220;G\u00f6kleri ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kim yaratt\u0131?&#8221; diye soracak olursan kesinlikle &#8220;Allah&#8221; derler.&#8221; (Z\u00fcmer Suresi, 38)<\/p>\n<p>Yine Kur&#8217;an-\u0131 Kerim&#8217;in ba\u015fka bir yerinde onlar hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle deniyor:<\/p>\n<p>&#8220;Onlar kendilerinden olan bir uyar\u0131c\u0131n\u0131n gelmesini \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lad\u0131lar ve k\u00e2firler; &#8220;Bu \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015feydir. Bizler \u00f6l\u00fcp toprak olduktan sonra yeniden mi dirilece\u011fiz? Bu uzak ihtimalli bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr&#8221; dediler.&#8221; (Kaf Suresi, 2-3)<\/p>\n<p>&#8220;Din G\u00fcn\u00fc&#8221;ne inanmak, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n inan\u00e7 sisteminin \u00f6nemli ilkelerinden biridir. Bu ilke, insanlar\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir Ahiret aleminin varl\u0131\u011f\u0131na \u00e7evirmesi dolay\u0131s\u0131yla b\u00fcy\u00fck bir de\u011fere sahiptir. Bu inan\u00e7 sayesinde insanlar d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n zorlay\u0131c\u0131 \u015fartlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 hale gelmekten kurtulurlar. B\u00f6yle olunca da, bu zorlay\u0131c\u0131 \u015fartlar\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karak onlara egemen olurlar. Yine bu inan\u00e7 sayesinde emeklerinin ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sadece g\u00fcnleri say\u0131l\u0131 k\u0131sa \u00f6m\u00fcrleri i\u00e7inde ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli yery\u00fcz\u00fc alan\u0131nda g\u00f6rme endi\u015fesinin tutsa\u011f\u0131 olmazlar. O zaman da Allah&#8217;a g\u00fcven, iyili\u011fe inan\u00e7, hakka \u0131srarl\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k, g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve kararl\u0131l\u0131k i\u00e7inde Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma; Allah&#8217;\u0131n gerek d\u00fcnyada ve gerekse Ahirette vermeyi takdir edece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, bu ikisi aras\u0131nda ayr\u0131m g\u00f6zetmeyen bir ho\u015fnutlukla kar\u015f\u0131lama imk\u00e2n\u0131na kavu\u015furlar.<\/p>\n<p>Bundan dolay\u0131 bu ilke, arzu ve ihtiraslar\u0131n tutsa\u011f\u0131 olmakla, insanl\u0131\u011fa yara\u015f\u0131r bir &#8220;insanca \u00f6zg\u00fcrl\u00fck&#8221; aras\u0131nda tercih noktas\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle Ahirete iman, be\u015fer\u00ee ideolojilerin, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n k\u00f6lesi olmu\u015f ve cahiliye sisteminin sap\u0131k ve \u00e7arp\u0131k insan tabiat\u0131 ile Allah&#8217;\u0131n, kullar\u0131 i\u00e7in arzulad\u0131\u011f\u0131 m\u00fckemmel insan tipi aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Bu ilke insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinde yer etmedik\u00e7e, insanlar emek ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaln\u0131zca d\u00fcnyada de\u011fil, Ahirette de g\u00f6receklerine kesin olarak inanmad\u0131k\u00e7a, \u00f6mr\u00fc s\u0131n\u0131rl\u0131 olan fertler, u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, emek harcanmas\u0131 gereken ba\u015fka bir hayat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan kesinlikle emin olmad\u0131k\u00e7a ve o hayatta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131na g\u00fcvenerek hakk\u0131n ve iyinin zaferi i\u00e7in fedak\u00e2rl\u0131kta bulunmad\u0131k\u00e7a, ideal il\u00e2hi nizama uygun bir insanl\u0131k hayat\u0131 ger\u00e7ekle\u015femez.<\/p>\n<p>Ahirete inananlar ile onu ink\u00e2r edenler ne d\u00fc\u015f\u00fcnce ne ahl\u00e2k ne davran\u0131\u015f ve ne de pratik uygulamalar bak\u0131m\u0131ndan bir olamazlar. Bu iki t\u00fcr insan ne d\u00fcnyadaki i\u015fleri ve ne de Ahirette g\u00f6recekleri kar\u015f\u0131l\u0131k bak\u0131m\u0131ndan ortak noktalar\u0131 bulunmayan taban tabana z\u0131t iki ayr\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131 te\u015fkil ederler. \u0130\u015fte yol ayr\u0131m\u0131 derken kasdetti\u011fimiz budur.<br \/>\n<strong>5- (Allah&#8217;\u0131m!) Yaln\u0131z sana kulluk eder, yaln\u0131z senden yard\u0131m dileriz.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m inan\u00e7 sisteminin bu temel ilkesi, bu surede ifade edilen daha \u00f6nceki ilkelerden kaynaklan\u0131r. Buna g\u00f6re, kulluk yaln\u0131z Allah&#8217;a y\u00f6neltilir ve yaln\u0131z O&#8217;ndan yard\u0131m dilenir.<\/p>\n<p>Burada da bir yol ayr\u0131m\u0131 vard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6lelikten mutlak anlamda kurtulu\u015f ile, mutlak anlamda kullara kul olmak aras\u0131ndaki yol ayr\u0131m\u0131!..<\/p>\n<p>Bu ilke, insanl\u0131\u011f\u0131n topyek\u00fcn kurtulu\u015funun ilan\u0131n\u0131 m\u00fcjdeler; kuruntulara, \u00e7e\u015fitli sosyal sistemlere ve yery\u00fcz\u00fc gereklerinin zorlay\u0131c\u0131 bask\u0131s\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulu\u015fun ilan\u0131n\u0131&#8230; Sebebine gelince, kulluk yaln\u0131z Allah&#8217;a y\u00f6neltilece\u011fine ve yaln\u0131z O&#8217;ndan yard\u0131m istenece\u011fine g\u00f6re insan \u00f6ncelikle ya\u015fam\u0131n zorlay\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7 ve bask\u0131lar\u0131ndan, \u00e7e\u015fitli ideolojik sistem ve g\u00fc\u00e7lerin boyunduru\u011fundan, as\u0131ls\u0131z kuruntu ve hurafelerden kendini kurtarmak zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>BE\u015eER\u0130 G\u00dc\u00c7LERE KAR\u015eI M\u00dcSL\u00dcMANIN TUTUMU<\/p>\n<p>Burada, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n be\u015feri ve tabii g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumunun ne olaca\u011f\u0131na k\u0131saca de\u011finelim:<\/p>\n<p>Be\u015feri g\u00fc\u00e7ler m\u00fcsl\u00fcmana g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131r: Bunlardan biri Allah&#8217;a inanan , Allah&#8217;\u0131n \u00f6nerdi\u011fi hayat tarz\u0131 ile uyum halinde olan hidayete erdirici g\u00fc\u00e7lerdir. \u0130yilik, hakk ve yap\u0131c\u0131l\u0131k yolunda bu t\u00fcr g\u00fc\u00e7lerle uyumlu olmak ve i\u015fbirli\u011fi etmek gerekir. Bu g\u00fc\u00e7lerin di\u011feri ise Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 olmayan, O&#8217;nun \u00f6nerdi\u011fi hayat tarz\u0131na uymayan g\u00fc\u00e7lerdir ve bunlarla sava\u015fmak, m\u00fccadele etmek ve kendilerine ba\u015fkald\u0131rmak gerekir.<\/p>\n<p>Bu sap\u0131k g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck ve sald\u0131rgan olmas\u0131 m\u00fcsl\u00fcman\u0131 asla y\u0131ld\u0131rmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, ana kaynaklar\u0131 olan ilahi g\u00fc\u00e7ten ba\u011flar\u0131n\u0131 koparmakla kendilerine ger\u00e7ek g\u00fcc\u00fc veren damar\u0131 kurutmu\u015f olurlar. Bu durum t\u0131pk\u0131 \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an bir y\u0131ld\u0131zdan kopan iri bir k\u00fctleye benzer. Bu k\u00fctle ne kadar kocaman olursa olsun k\u0131sa bir s\u00fcre sonra s\u00f6nmeye, so\u011fumaya, yani \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 kaybetmeye mahk\u00fbmdur. Oysa s\u00f6zkonusu ana y\u0131ld\u0131zdan kopmayan herhangi bir zerre, enerjisini, \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 ve \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirir. Nitekim y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>Nice az say\u0131daki topluluk, Allah&#8217;\u0131n izni ile (kendilerinden) kalabal\u0131k bir toplulu\u011fu yenmi\u015ftir.&#8221;\u00b7(Bakara Suresi, 249)<\/p>\n<p>Az say\u0131daki toplulu\u011fun kalabal\u0131k bir kitleyi yenebilmesi; say\u0131ca zay\u0131f olan grubun ana g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ayn\u0131 kaynaktan almas\u0131 sayesindedir.<\/p>\n<p>Tabiat g\u00fc\u00e7lerine gelince, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n bunlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumu korkuya ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa de\u011fil, yak\u0131nl\u0131\u011fa ve dostlu\u011fa dayal\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u00ee g\u00fc\u00e7ler ile tabi\u00ee g\u00fc\u00e7lerin her ikisi de y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n dilemesi sonucu varolduklar\u0131 gibi, bu g\u00fcc\u00fc kullan\u0131rken de O&#8217;nun iradesine ba\u011fl\u0131 kalmalar\u0131 gerekir. Sonu\u00e7 olarak insan, kendi yeteneklerini tabiat\u0131n g\u00fc\u00e7leriyle destekleyerek ve i\u015fbirli\u011fi yaparak iyi bir koordine sa\u011flamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcsl\u00fcman\u0131n inanc\u0131 bu konuda kendisine \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc telkin eder: Y\u00fcce Allah bu g\u00fc\u00e7lerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kendisine dost, yard\u0131mc\u0131 ve i\u015fbirlik\u00e7i olmak \u00fczere yaratt\u0131. O, bu g\u00fc\u00e7lerin dostlu\u011funu kazanabilmek i\u00e7in onlar\u0131 tan\u0131mal\u0131, onlarla i\u015fbirli\u011fi yapmal\u0131 ve onlarla uyum i\u00e7inde her ikisinin de ortak Rabbi olan Allah&#8217;a y\u00f6nelmelidir. E\u011fer bu g\u00fc\u00e7ler bazan kendisine zarar ve rahats\u0131zl\u0131k veriyorsa, bunun sebebi, onlar\u0131 incelememi\u015f, tan\u0131mam\u0131\u015f olmas\u0131, ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 tabii kanunlar\u0131 kavramam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Cahiliye karakterli Roma uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n varisleri olan Bat\u0131l\u0131lar, tabi\u00ee g\u00fc\u00e7lerden yararlanmay\u0131 &#8220;tabiat\u0131 yenmek, tabiat\u0131 dize getirmek&#8221; gibi k\u00fcstah bir deyimle ifade ediyorlar. Bu deyim, Allah ve Allah&#8217;\u0131n iradesine boyun e\u011fmi\u015f evrenle aras\u0131ndaki t\u00fcm m\u00fcsbet ili\u015fkileri koparm\u0131\u015f bir cahiliye mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vuruyor.<\/p>\n<p>Oysa m\u00fcsl\u00fcman\u0131n kalbi, Rahman ve Rahim olan Allah&#8217;a ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu gibi, ruhu da t\u00fcm alemlerin Rabbine boyun e\u011fmi\u015f \u015fu varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fc ile s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7indedir. Bunun sonucu olarak bu g\u00fc\u00e7lerle kendisi aras\u0131nda &#8220;yenmek, dize getirmek&#8221; gibi k\u0131r\u0131c\u0131 olmayan bir ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131na inan\u0131r. O, bu g\u00fc\u00e7lerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n Allah oldu\u011funa inan\u0131r. Allah b\u00fct\u00fcn bu g\u00fc\u00e7leri bir tek temel ilke uyar\u0131nca yaratt\u0131 ve bu temel ilkeye g\u00f6re kendileri i\u00e7in belirlenen hedeflere ula\u015fmak \u00fczere birbirleri ile i\u015fbirli\u011fi yapmalar\u0131n\u0131 murad etti. Bununla O, bu g\u00fc\u00e7leri daha ba\u015ftan insan\u0131n yarar\u0131na sundu; insana bu g\u00fc\u00e7lerin s\u0131rlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetme ve kanunlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme imk\u00e2n\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Buna g\u00f6re insan, bu g\u00fc\u00e7lerden yarar sa\u011flama ba\u015far\u0131s\u0131na erdirildi\u011fi her a\u015famada Allah&#8217;a \u015f\u00fckretmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tabii g\u00fc\u00e7leri onun yarar\u0131na sunan Allah&#8217;d\u0131r; yoksa o bu g\u00fc\u00e7leri yenmi\u015f; dize getirmi\u015f de\u011fildir. Nitekim y\u00fcce Allah bu konuda \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;O yery\u00fcz\u00fcndeki varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc yarar\u0131n\u0131za sundu.&#8221; (Casiye Suresi, 8)<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re, tabi\u00ee g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 m\u00fcsl\u00fcman\u0131n duygu d\u00fcnyas\u0131na kuruntular\u0131n egemen olmas\u0131, onlarla kendi aras\u0131na d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve korkular\u0131n girmesi s\u00f6zkonusu de\u011fildir. O s\u0131rf Allah&#8217;a inan\u0131r, s\u0131rf O&#8217;na kulluk eder ve yaln\u0131z O&#8217;ndan yard\u0131m diler. S\u00f6zkonusu g\u00fc\u00e7ler ise Rabbinin yarat\u0131klar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. o bu g\u00fc\u00e7ler hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapar, onlarla yak\u0131nl\u0131k kurar, onlar\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu g\u00fc\u00e7ler de yard\u0131mlar\u0131n\u0131 kendisine c\u00f6mert\u00e7e sunarak s\u0131rlar\u0131n\u0131 ona a\u00e7\u0131klay\u0131verirler. Peygamber efendimizin Uhud da\u011f\u0131na bakarken s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z bu a\u00e7\u0131dan ne kadar \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p>&#8220;\u015eu da\u011f \u00f6yle bir da\u011fd\u0131r ki, hem o bizi sever ve hem de biz onu severiz.&#8221;<\/p>\n<p>Hz. Peygamber&#8217;in tabiata y\u00f6nelik sevgisini, yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uyumlu yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 bu s\u00f6z\u00fcnden net olarak anlayabiliriz.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin bu temel ilkeleri belirlendikten, kullu\u011fun ve yard\u0131m istemenin yaln\u0131zca Allah&#8217;a d\u00f6n\u00fck olmas\u0131 gerekti\u011fi vurguland\u0131ktan sonra surenin \u00f6z\u00fcne ve karakterine uygun geni\u015f kapsaml\u0131 dua c\u00fcmleleri ve bu temel ilkelerin uygulamaya konmas\u0131na geliyor s\u0131ra:<br \/>\n<strong>6- Bizleri do\u011fru yola ilet,<\/strong><\/p>\n<p>7- Kendilerine nimet verdiklerinin yoluna; gazaba u\u011frayanlar\u0131n ve sap\u0131klar\u0131n yoluna de\u011fil.<\/p>\n<p>&#8220;Bizleri do\u011fru yola ilet.&#8221; Yani &#8220;Bizleri, hedefe ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 do\u011fru yolu tan\u0131maya ve bu yolu tan\u0131d\u0131ktan sonra onun sebatl\u0131 izleyicisi olmaya, ondan hi\u00e7 ayr\u0131lmamaya muvaffak eyle&#8221;. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fru yolu tan\u0131mak ve bu yolun kararl\u0131 izleyicisi olmak, bunlar\u0131n her ikisi de Allah&#8217;\u0131n hidayetinin, g\u00f6zetiminin ve rahmetinin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu gibi, bu konuda Allah&#8217;a y\u00f6nelmek de yard\u0131m kayna\u011f\u0131n\u0131n yaln\u0131z Allah oldu\u011fu inanc\u0131n\u0131n do\u011fal bir sonucudur. M\u00fcmin kulun, hakk\u0131nda Allah&#8217;dan yard\u0131m dileyece\u011fi ilk ve en \u00f6nemli \u015fey budur. Sebebine gelince, do\u011fru yola iletilmi\u015f olmak, bu yolu bulmak, kesinlikle hem d\u00fcnya ve hem de Ahiret mutlulu\u011funun garantisidir. Asl\u0131nda bu yakla\u015f\u0131m, insan ile varl\u0131k b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn, alemlerin Rabbi olan Allah&#8217;a y\u00f6nelik hareketlerini koordine eden genel il\u00e2h\u00ee kanuna insan f\u0131trat\u0131n\u0131n uyum sa\u011flamas\u0131, bu genel ilkeyi alg\u0131lay\u0131p benimsemesi olay\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu sure, namazlar\u0131n her rek\u00e2t\u0131nda okunmak \u00fczere belirlenen ve onsuz k\u0131l\u0131nacak namaz\u0131n kabul olunmad\u0131\u011f\u0131 bir suredir. K\u0131sa olmas\u0131na ra\u011fmen bu sure, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz temel ilkelerini ve bu d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminden kaynaklanan insan bilincine y\u00f6n verici ana prensipleri i\u00e7erir.<\/p>\n<p>M\u00fcslim&#8217;in, Al\u00e2 b. Abdurrahman yolu ile Hz. Ebu Hureyre&#8217;ye dayand\u0131rarak bildirdi\u011fine g\u00f6re Peygamber efendimiz \u015f\u00f6yle buyuruyor:<\/p>\n<p>&#8220;Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurur: &#8220;Ben namaz\u0131 kendim ile kulum aras\u0131nda ikiye b\u00f6ld\u00fcm. Yar\u0131s\u0131 bana ve \u00f6b\u00fcr yar\u0131s\u0131 kuluma aittir. Kulum istedi\u011fine kavu\u015facakt\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Kul, &#8220;Elhamd\u00fc lill\u00e2hi rabbilalemin&#8221; dedi\u011fi zaman, Allah, &#8220;Kulum bana hamd etti&#8221; der. Kul, &#8220;Errahmanirrahim&#8221; dedi\u011fi zaman, Allah, &#8220;Kulum, bana \u00f6vg\u00fc sundu&#8221; der. Namaz k\u0131lan kul, &#8220;Maliki yevmiddin&#8221; dedi\u011fi zaman, Allah &#8220;Kulum benim \u015fan\u0131m\u0131n y\u00fcceli\u011fini ifade etti&#8221; der.<\/p>\n<p>Namaz k\u0131lan kul, &#8220;\u0130yyake na&#8217;budu veiyyake neste\u0131n&#8221; dedi\u011fi zaman, Allah, &#8220;Bu s\u00f6z hem bana ve hem de kuluma aittir. Kuluma istedi\u011fi verilecektir&#8221; der. Kul, &#8220;\u0130hdiness\u0131ratal m\u00fcstakim, s\u0131ratallezine en&#8217;amte aleyhim, gayrilma\u011fdubi aleyhim veleddallin&#8221; dedi\u011fi zaman, Allah, &#8220;Bu s\u00f6z tamamen kulumla ilgilidir, ona istedi\u011fi verilecektir&#8221; der.&#8221;<\/p>\n<p>Umar\u0131m, bu sahih hadis, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131klamalara ek olarak, Fatiha suresinin g\u00fcnde en az onyedi kez ya da k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z her rek\u00e2tta okunmas\u0131n\u0131n zorunlu olmas\u0131nda gizli olan s\u0131rlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131m eder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1- Rahman ve Rahim olan Allah&#8217;\u0131n ad\u0131yla Besmelenin, her surenin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ayeti mi, yoksa b\u00fct\u00fcn surelere ba\u015flarken okunan tek bir Kur&#8217;an ayeti mi oldu\u011fu konusu tart\u0131\u015fmal\u0131 bir mesele olmakla birlikte, ge\u00e7erli g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re o, &#8220;Fatiha suresinin ayetlerinden biridir ve bu surenin say\u0131s\u0131 besmeleyle yediye tamamlanmaktad\u0131r.&#8221; Nitekim bir yoruma g\u00f6re y\u00fcce Allah: &#8220;Andolsun, biz sana &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8618,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1578],"tags":[353,5352,1583,1597,1600,1599,1584,1582,1587,1588,1591,1594,1593,1595,1592,1590,1586,1589,1585],"class_list":["post-2705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-fatiha-suresi","tag-fizilalil-kuran-tefsiri","tag-kuran","tag-kuran-tefsiri","tag-sehid-seyyid-kutub","tag-seyyid-kutub","tag-sure","tag-tefsir","tag-tefsir-dersler","tag-tefsir-dersleri","tag-tefsir-dinle","tag-tefsir-indir","tag-tefsir-izle","tag-tefsir-kitaplari","tag-tefsir-mp3","tag-tefsir-nedir","tag-tefsir-oku","tag-tefsirdersi","tag-tefsirler-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2705"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2705\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}