{"id":2989,"date":"2012-01-24T16:16:51","date_gmt":"2012-01-24T16:16:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=2989"},"modified":"2012-01-24T16:16:51","modified_gmt":"2012-01-24T16:16:51","slug":"6-enam-suresi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/6-enam-suresi-2\/","title":{"rendered":"6-En’\u00e2m Suresi Hayrat Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 Meali"},"content":{"rendered":"

Rahman ve Rahim olan Allah’\u0131n ad\u0131yla<\/strong><\/p>\n

1. Hamd, g\u00f6kleri ve yeri yaratan, karanl\u0131klar\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var eden Allah\u2019a mahsustur.
\n\u201cHi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr ki: Bir bahar\u0131 halk edemeyen (yaratamayan) ve b\u00fct\u00fcn meyveleri \u00eec\u00e2d edemeyen ve yery\u00fcz\u00fcnde sikkeleri (m\u00fch\u00fcrleri) bir olan b\u00fct\u00fcn elmalar\u0131 in\u015f\u00e2 edemeyen; onlar\u0131n bir mis\u00e2l-i musa\u011f\u011far\u0131 (k\u00fc\u00e7\u00fck bir n\u00fcm\u00fbnesi) olan bir elmay\u0131 halk edip ve o elmay\u0131 ni\u2018met olarak birisine yedirsin, \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc kazans\u0131n, Mahm\u00fbd-\u0131 bil\u2018\u0131tl\u00e2k\u2019a (sonsuz hamde l\u00e2y\u0131k olan Allah\u2019a) hamd noktas\u0131nda i\u015ftir\u00e2k etsin (ortak olsun)? H\u00e2\u015f\u00e2! (Asl\u00e2!) \u00c7\u00fcnki bir elmay\u0131 halk eden kim ise, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya gelen elmalar\u0131 \u00eec\u00e2d eden (yaratan) yine O olabilir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 20. Mekt\u00fbb, 68-69)<\/p>\n

2. O (Allah) ki sizi bir \u00e7amurdan yaratt\u0131, sonra (da size) bir ecel takd\u00eer etti. Bir de O\u2019nun kat\u0131nda belirli bir ecel (k\u0131y\u00e2met vakti) vard\u0131r; sonra siz (h\u00e2l\u00e2) \u015f\u00fcbhe ediyorsunuz!<\/p>\n

3. H\u00e2lbuki O, g\u00f6klerde ve yerde (ib\u00e2dete l\u00e2y\u0131k, tek olan) Allah\u2019d\u0131r. Gizlinizi ve a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilir; (hay\u0131r ve \u015ferden) ne kazanaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da bilir.<\/p>\n

4. B\u00f6yle iken, onlara (o m\u00fc\u015friklere) Rablerinin \u00e2yetlerinden hi\u00e7bir \u00e2yet gelmiyor ki ondan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f kimseler olmas\u0131nlar!<\/p>\n

5. \u0130\u015fte (onlar,) kendilerine geldi\u011finde, o hak olan (Kur\u2019\u00e2n\u2019)\u0131 ger\u00e7ekten yalanlad\u0131lar. Fakat (o) kendisi ile alay etmekte olduklar\u0131 \u015feyin haberleri, ileride onlara gelecektir.<\/p>\n

6. G\u00f6rmediler mi ki, kendilerinden \u00f6nce nice nesilleri hel\u00e2k ettik; onlara yery\u00fcz\u00fcnde size vermedi\u011fimiz (imk\u00e2nlar)\u0131 vermi\u015f ve \u00fczerlerine sem\u00e2y\u0131 bol bol (ya\u011fmur olarak) g\u00f6ndermi\u015ftik. Nehirleri de altlar\u0131ndan akar h\u00e2le getirmi\u015ftik; buna ra\u011fmen g\u00fcnahlar\u0131 sebebiyle onlar\u0131 hel\u00e2k ettik ve onlar\u0131n ard\u0131ndan ba\u015fka nesiller meydana getirdik.<\/p>\n

7. Hem e\u011fer sana k\u00e2\u011f\u0131tta (yaz\u0131l\u0131) bir kitab indirseydik de ona elleriyle dokunsalard\u0131, elbette o ink\u00e2r edenler (yine): \u201cBu, apa\u00e7\u0131k sihirden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir!\u201d der(ler)di.
\nBu \u00e2yet-i ker\u00eeme, baz\u0131 m\u00fc\u015friklerin, Hazret-i Peygamber (asm)\u2019a gelerek: \u201cSen bize Allah kat\u0131ndan, peygamber oldu\u011funa \u015f\u00e2hidlik eden d\u00f6rt mele\u011fin ellerinde bulunan bir kitab getirmedik\u00e7e sana \u00eem\u00e2n etmeyiz\u201d demeleri \u00fczerine n\u00e2zil olmu\u015ftur. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 2, 318)
\n\u201c(Res\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m) yaln\u0131z n\u00fcb\u00fcvvetini (peygamberli\u011fini) muannidlere (inadc\u0131lara) kar\u015f\u0131 isb\u00e2t etmek i\u00e7in h\u00e2rikul\u00e2de i\u015flere mazhar olur ve inde\u2019l-h\u00e2ce (ihtiya\u00e7 \u00e2n\u0131nda) ara s\u0131ra mu\u2018ciz\u00e2t\u0131 g\u00f6sterirdi. Fakat s\u0131rr-\u0131 tekl\u00eef olan imtihan ve tecr\u00fcbe muktez\u00e2s\u0131yla (gere\u011fiyle), elbette bed\u00e2het derecesinde (apa\u00e7\u0131k) ve ister istemez tasd\u00eeka mecbur kalacak derecede mu\u2018cize olmazd\u0131. \u00c7\u00fcnki s\u0131rr-\u0131 imtihan ve hikmet-i teklif iktiz\u00e2 eder (gerektirir) ki, akla kap\u0131 a\u00e7\u0131ls\u0131n ve akl\u0131n ihtiy\u00e2r\u0131 (terc\u00eehi) elinden al\u0131nmas\u0131n. E\u011fer g\u0101yet bed\u00eeh\u00ee (apa\u00e7\u0131k) bir s\u00fbrette olsa, o vakit akl\u0131n ihtiy\u00e2r\u0131 kalmaz. Eb\u00fb Cehil de, Eb\u00fb Bekir (ra) gibi tasd\u00eek eder. \u0130mtihan ve tekl\u00eefin f\u00e2idesi kalmaz. K\u00f6m\u00fcr ile elmas bir seviyede kal\u0131rd\u0131.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 6)<\/p>\n

8. Bir de: \u201cOna (peygamberli\u011fini tasd\u00eek eden, bizim de g\u00f6rece\u011fimiz) bir melek indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d dediler. H\u00e2lbuki (istedikleri gibi) bir melek indirseydik, (hel\u00e2kleri i\u00e7in) elbette i\u015f bitirilmi\u015f olur, sonra onlara (bir an bile) m\u00fchlet verilmezdi.<\/p>\n

9. Ve onu (o peygamberi) bir melek k\u0131lsayd\u0131k, elbette onu (yine) bir adam (s\u00fbretinde) k\u0131lard\u0131k,
\n\u201cRes\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019\u0131n \u00e7endan (ger\u00e7i) her h\u00e2li ve her tavr\u0131, s\u0131dk\u0131na (do\u011frulu\u011funa) ve n\u00fcb\u00fcvvetine (peygamberli\u011fine) \u015f\u00e2hid olabilir; fakat her h\u00e2li, her tavr\u0131 h\u00e2rikul\u00e2de olmak l\u00e2z\u0131m de\u011fildir. \u00c7\u00fcnki, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk onu be\u015fer (insan) s\u00fbretinde g\u00f6ndermi\u015f, t\u00e2 insan\u0131n ahv\u00e2l-i ictim\u00e2iyelerinde (ictim\u00e2\u00ee h\u00e2llerinde) d\u00fcnyev\u00ee, uhrev\u00ee (d\u00fcnya ve \u00e2hiret) sa\u00e2detlerini kazand\u0131racak a\u2018m\u00e2l ve harek\u00e2tlar\u0131nda (amel ve hareketlerinde) rehber olsun ve imam olsun ve herbiri birer mu\u2018ciz\u00e2t-\u0131 kudret-i \u0130l\u00e2hiye (\u0130l\u00e2h\u00ee kudretin mu\u2018cizeleri) olan \u00e2diy\u00e2t (basit zannedilen \u015feyler) i\u00e7indeki h\u00e2rikul\u00e2de olan san\u2018at-\u0131 Rabb\u00e2niyeyi ve tasarruf-\u0131 kudret-i \u0130l\u00e2hiyeyi g\u00f6stersin. E\u011fer ef\u2018\u00e2linde (fiillerinde) be\u015feriyetten (insanl\u0131k h\u00e2linden) \u00e7\u0131k\u0131p h\u00e2rikul\u00e2de olsa idi, bizzat imam olamazd\u0131; ef\u2018\u00e2liyle (fiilleriyle), ahv\u00e2liyle (h\u00e2lleriyle), etv\u00e2r\u0131yla (tav\u0131rlar\u0131yla) ders veremezdi.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 5-6)<\/p>\n

10. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) And olsun ki, senden \u00f6nceki peygamberlerle de alay edilmi\u015fti; fakat onlarla maskaral\u0131k edenleri, o alay etmekte olduklar\u0131 \u015fey (azab) ku\u015fat\u0131vermi\u015fti.<\/p>\n

11. De ki: \u201cYery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131n, sonra (da peygamberleri) yalanlayanlar\u0131n \u00e2k\u0131beti nas\u0131l olmu\u015f, bak\u0131n!\u201d<\/p>\n

12. (Ve yine) de ki: \u201cG\u00f6klerde ve yerde bulunanlar kimindir?\u201d (Yine sen cevab ver de:) \u201cAllah\u2019\u0131nd\u0131r!\u201d de! (O,) rahmet (etmey)i kendi \u00fczerine yazm\u0131\u015ft\u0131r. Sizi, (gelece\u011fi) hakk\u0131nda hi\u00e7 \u015f\u00fcbhe olmayan k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fcne mutlak\u0101 toplayacakt\u0131r.
\n\u00c2hiret\u2019in kat\u2018\u00ee olarak isb\u00e2t\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z; (Bakara S\u00fbresi, sah\u00eefe 1, h\u00e2\u015fiye 5)<\/p>\n

13. Gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn i\u00e7inde bar\u0131nan \u015feyler de O\u2019nundur. O ise, Sem\u00ee\u2018 (herbirinin sesini hakk\u0131yla i\u015fiten)dir, Al\u00eem (h\u00e2llerini hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n

14. De ki: \u201cG\u00f6kleri ve yeri yoktan var eden Allah\u2019dan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edinece\u011fim? H\u00e2lbuki O, yediriyor fakat yedirilmiyor.\u201d De ki: \u201cDo\u011frusu ben, (size getirdi\u011fim \u015feriata) tesl\u00eem olanlar\u0131n ilki olmakla emrolundum! Ve \u2018Sak\u0131n m\u00fc\u015friklerden olma!\u2019 (diye de bana emredildi.)\u201d<\/p>\n

15. De ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ben e\u011fer Rabbime isy\u00e2n edersem, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcn\u00fcn (k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fcn\u00fcn) az\u00e2b\u0131ndan korkar\u0131m!\u201d<\/p>\n

16. Kim ki, kendisinden o g\u00fcn (azab) def\u2018 edilir, art\u0131k ger\u00e7ekten (Allah) ona rahmet etmi\u015ftir. \u0130\u015fte apa\u00e7\u0131k kurtulu\u015f budur!<\/p>\n

17. O h\u00e2lde e\u011fer Allah sana bir zarar dokundurursa, art\u0131k onu, O\u2019ndan (Allah\u2019dan) ba\u015fka giderecek olan yoktur. Fakat sana bir hay\u0131r dokundurursa, i\u015fte O, her\u015feye hakk\u0131yla g\u00fcc\u00fc yetendir.
\n\u201c\u00c2bid (ib\u00e2det eden bir kul), namaz\u0131nda der:\u0627\u064e\u0634\u0652\u0647\u064e\u062f\u064f \u0627\u064e\u0646\u0652 \u0644\u064e\u0653\u0627 \u0627\u0650\u0644\u0670\u0647\u064e \u0627\u0650\u0644\u064e\u0651\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f* [\u015eeh\u00e2det ederim ki Allah\u2019dan ba\u015fka il\u00e2h yoktur!] Yani: \u2018H\u00e2l\u0131k ve Rezz\u00e2k (yaratan ve r\u0131z\u0131k veren) O\u2019ndan ba\u015fka yoktur. Zarar ve menfaat O\u2019nun elindedir. O, hem Hak\u00eemdir, abes (l\u00fczumsuz) i\u015f yapmaz; hem Rah\u00eemdir, ihs\u00e2n\u0131, merhameti \u00e7oktur\u2019 diye i\u2018tik\u0101d etti\u011finden (inand\u0131\u011f\u0131ndan), her\u015feyde bir haz\u00eene-i rahmet kap\u0131s\u0131n\u0131 bulur. Du\u00e2 ile \u00e7alar. Hem her\u015feyi kendi Rabbisinin emrine musahhar (it\u00e2atk\u00e2r) g\u00f6r\u00fcr, Rabbisine iltic\u00e2 eder. Tevekk\u00fcl ile (O\u2019na g\u00fcvenmekle) istin\u00e2d edip (dayan\u0131p) her mus\u00eebete kar\u015f\u0131 tahassun eder (s\u0131\u011f\u0131n\u0131r). \u00cem\u00e2n\u0131, ona bir emniyet-i t\u00e2mme (tam bir g\u00fcven) verir.\u201d (S\u00f6zler, 3. S\u00f6z, 8)<\/p>\n

18. O, kullar\u0131n\u0131n \u00fczerinde mutlak g\u0101libdir. Ve O, Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan)d\u0131r, Hab\u00eer (her\u015feyden haberd\u00e2r olan)d\u0131r.<\/p>\n

19. De ki: \u201c(Peygamberli\u011fime) \u015f\u00e2hidlik cihetiyle hangi \u015fey daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr?\u201d De ki: \u201cAllah, benimle sizin aran\u0131zda (en b\u00fcy\u00fck) \u015f\u00e2hid(im)dir! Ve bu Kur\u2019\u00e2n bana, kendisiyle sizi ve ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 kimseleri (Allah\u2019\u0131n az\u00e2b\u0131na kar\u015f\u0131) korkutmam i\u00e7in vahyolundu. \u015e\u00fcbhesiz Allah ile ber\u00e2ber ba\u015fka il\u00e2hlar oldu\u011funa ger\u00e7ekten siz mi a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015f\u00e2hidlik ediyorsunuz?\u201d De ki: \u201c(Ben buna asl\u00e2) \u015f\u00e2hidlik etmem!\u201d (Ve yine) de ki: \u201cO, ancak tek bir \u0130l\u00e2hd\u0131r; ve muhakkak ki ben, sizin (Allah\u2019a) ortak ko\u015fmakta olduklar\u0131n\u0131zdan uza\u011f\u0131m!\u201d<\/p>\n

20. Kendilerine kitab verdi\u011fimiz kimseler, onu (kitablar\u0131nda al\u00e2metlerini g\u00f6rd\u00fckleri o \u00e2hir zaman peygamberini) kendi o\u011fullar\u0131n\u0131 tan\u0131makta olduklar\u0131 gibi tan\u0131rlar.
\n\u201cSelm\u00e2n\u00fc\u2019l-F\u00e2ris\u00ee, o da evvel nasr\u00e2n\u00ee (hristiyan) idi. Res\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019\u0131n evs\u00e2f\u0131n\u0131 (vas\u0131flar\u0131n\u0131) g\u00f6rd\u00fckten sonra, onu ar\u0131yordu. Hem Temim n\u00e2m\u0131nda m\u00fchim bir \u00e2lim, hem me\u015fhur Habe\u015f reisi Nec\u00e2\u015f\u00ee, hem Habe\u015f nas\u00e2r\u00e2s\u0131 (hristiyanlar\u0131), hem Necr\u00e2n papazlar\u0131; b\u00fct\u00fcn m\u00fcttefikan (ittifakla) haber veriyorlar ki: \u2018Biz, evs\u00e2f-\u0131 nebeviyeyi (Peygamber Efendimiz Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019\u0131n vas\u0131flar\u0131n\u0131) kitablar\u0131m\u0131zda g\u00f6rd\u00fck, onun i\u00e7in \u00eem\u00e2na geldik.\u2019 \u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 68)
\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 374, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n

21. Buna ra\u011fmen Allah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan uydurandan veya \u00e2yetlerini yalanlayandan daha z\u00e2lim kim olabilir? \u015eu \u015f\u00fcbhesiz ki, z\u00e2limler kurtulu\u015fa ermezler!<\/p>\n

22. Art\u0131k o g\u00fcn onlar\u0131 hep ber\u00e2ber bir araya getirece\u011fiz, sonra o \u015firk ko\u015fanlara: \u201c(Hani, il\u00e2h) zannetmekte oldu\u011funuz ortaklar\u0131n\u0131z nerede?\u201d diyece\u011fiz.<\/p>\n

23. Sonra, \u201cRabbimiz! Vall\u00e2hi, biz m\u00fc\u015frik kimseler de\u011fildik!\u201d demelerinden ba\u015fka (o g\u00fcn bir) fitnelikleri (cevablar\u0131) olmayacak!<\/p>\n

24. Bak, nas\u0131l kendilerine kar\u015f\u0131 yalan s\u00f6ylediler ve uydurmakta olduklar\u0131 \u015feyler kendilerinden kaybolup gitti!<\/p>\n

25. Hem i\u00e7lerinden seni (Kur\u2019\u00e2n okurken sam\u00eemiyetsiz olarak) dinleyenler vard\u0131r. Fakat (kendileri anlamak istemediklerinden, bir cez\u00e2 olarak biz de) onu anlarlar diye kalblerinin \u00fczerine perdeler, kulaklar\u0131na da bir a\u011f\u0131rl\u0131k koyduk. Onlar (z\u00e2ten inanm\u0131yorlard\u0131, art\u0131k bu h\u00e2lleriyle) b\u00fct\u00fcn mu\u2018cizeleri de g\u00f6rseler, (yine) ona inanmazlar! Hatt\u00e2 sana geldikleri zaman o ink\u00e2r edenler, seninle m\u00fcc\u00e2deleye kalk\u0131\u015farak: \u201cBu (Kur\u2019\u00e2n), evvelkilerin masallar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir!\u201d derler.<\/p>\n

26. Onlar hem (insanlar\u0131) ondan (Kur\u2019\u00e2n\u2019dan) men\u2018 ederler, hem de (kendileri) ondan uzakla\u015f\u0131rlar. B\u00f6ylece ancak kendilerini hel\u00e2k ederler, fakat fark\u0131na varmazlar.<\/p>\n

27. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) Ate\u015fe kar\u015f\u0131 durdurulduklar\u0131nda ise, art\u0131k: \u201cKe\u015fke biz (d\u00fcnyaya) d\u00f6nd\u00fcr\u00fclsek de Rabbimizin \u00e2yetlerini yalanlamasak ve m\u00fc\u2019minlerden olsak!\u201d dedikleri zaman (onlar\u0131) bir g\u00f6rsen!<\/p>\n

28. Hay\u0131r, (kalblerinde k\u00fcf\u00fcr ve nifak gibi) daha \u00f6nce gizlemekte olduklar\u0131 \u015feyler(in net\u00eecesi) kendilerine g\u00f6r\u00fcnd\u00fc (diye b\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorlar). H\u00e2lbuki (d\u00fcnyaya) d\u00f6nd\u00fcr\u00fclselerdi, kendisinden yasakland\u0131klar\u0131 \u015feylere mutlak\u0101 d\u00f6neceklerdi; \u00e7\u00fcnki \u015f\u00fcbhesiz onlar, ger\u00e7ekten yalanc\u0131d\u0131rlar!<\/p>\n

29. Ve (b\u00fct\u00fcn g\u00f6rd\u00fcklerine ra\u011fmen onlar\u0131 geri g\u00f6nderseydik): \u201cBu (hayat), ancak d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131m\u0131zd\u0131r; biz (\u00f6ld\u00fckten sonra) diriltilecek kimseler de de\u011filiz!\u201d diyeceklerdi.
\n\u201cAcab\u00e2 hi\u00e7 k\u0101bil midir (m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr) ki, insan hil\u00e2fet ve em\u00e2netle (yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hal\u00eefesi olmak ve sem\u00e2v\u00e2t, arz ve da\u011flar\u0131n korktuklar\u0131 bir em\u00e2neti y\u00fcklenmekle) m\u00fckerrem olsun (\u015fereflensin), rub\u00fbbiyetin k\u00fclliy\u00e2t-\u0131 \u015fu\u00fbnuna (\u00e2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn icr\u00e2atlar\u0131na) \u015f\u00e2hid olarak, kesret d\u00e2irelerinde (sebebler \u00e2leminde) vahd\u00e2niyet-i \u0130l\u00e2hiyenin (Allah\u2019\u0131n birli\u011finin) dell\u00e2ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u2018l\u00e2n etmekle, ekser mevc\u00fbd\u00e2t\u0131n (\u00e7o\u011fu varl\u0131klar\u0131n) tesb\u00eeh\u00e2t ve ib\u00e2detlerine m\u00fcd\u00e2hale edip z\u00e2bitlik (kumandanl\u0131k) ve m\u00fc\u015f\u00e2hidlik derecesine \u00e7\u0131ks\u0131n da, sonra kabre gidip rahatla yats\u0131n ve uyand\u0131r\u0131lmas\u0131n? K\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fcy\u00fck her amellerinden su\u00e2l edilmesin? Mah\u015fere (ha\u015fir meydan\u0131na) gidip Mahkeme-i K\u00fcbr\u00e2y\u0131 (b\u00fcy\u00fck mahkemeyi) g\u00f6rmesin? Hay\u0131r ve asl\u00e2!\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 10. S\u00f6z, 31)<\/p>\n

30. Nih\u00e2yet Rablerinin huz\u00fbrunda durdurulduklar\u0131 zaman (onlar\u0131) bir g\u00f6rsen! (Rableri onlara:) \u201cBu (dirilmeniz) ger\u00e7ek de\u011fil mi?\u201d buyuracak. (Onlar:) \u201cRabbimize yem\u00een olsun ki, evet!\u201d diyecekler. (Rableri de:) \u201c\u00d6yle ise, ink\u00e2r etmekte oldu\u011funuzdan dolay\u0131 tad\u0131n az\u00e2b\u0131!\u201d buyuracak.<\/p>\n

31. Allah\u2019\u0131n huz\u00fbruna \u00e7\u0131kmay\u0131 yalanlayanlar, ger\u00e7ekten h\u00fcsr\u00e2na u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Nih\u00e2yet k\u0131y\u00e2met onlara ans\u0131z\u0131n geldi\u011fi zaman, onlar g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131na y\u00fcklenerek: \u201cOrada (d\u00fcnyada) ihm\u00e2l etti\u011fimiz \u015feylerden dolay\u0131 bize yaz\u0131klar olsun!\u201d diyeceklerdir. Dikkat edin, y\u00fcklenmekte olduklar\u0131 \u015feyler ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!<\/p>\n

32. \u0130\u015fte d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131 bir oyun ve bir e\u011flenceden ba\u015fka bir\u015fey de\u011fildir! Ve elbette \u00e2hiret yurdu, (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nmakta olanlar i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Hi\u00e7 ak\u0131l erdirmez misiniz?<\/p>\n

33. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) \u015e\u00fcbhesiz \u015funu elbette biliyoruz ki, onlar\u0131n s\u00f6yledikleri seni ger\u00e7ekten \u00fcz\u00fcyor; h\u00e2lbuki asl\u0131nda onlar seni yalanlam\u0131yorlar (senin yalan s\u00f6ylemedi\u011fini bilirler); fakat o z\u00e2limler Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini bilerek ink\u00e2r ediyorlar.
\nEb\u00fb Cehil\u2019in, Res\u00fbl-i Ekrem (asm)\u2019a: \u201cY\u00e2 Muhammed! Biz seni yalanlamay\u0131z. Hem senin do\u011fru oldu\u011funu da biliriz. Ancak, bize getirdi\u011fin \u00e2yetlere inanm\u0131yoruz\u201d demesi \u00fczerine, Peygamber Efendimiz (asm)\u2019\u0131 tesell\u00ee i\u00e7in, bu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu. (Beyz\u00e2v\u00ee, c. 1, 299)<\/p>\n

34. And olsun ki, senden \u00f6nce nice peygamberler de yalanlanm\u0131\u015ft\u0131; fakat yalanlanmalar\u0131na ve eziyet edilmelerine kar\u015f\u0131 sabrettiler; nih\u00e2yet onlara yard\u0131m\u0131m\u0131z geldi. \u00c7\u00fcnki Allah\u2019\u0131n kelimelerini (yard\u0131m va\u2018dini) de\u011fi\u015ftirebilecek kimse yoktur. And olsun ki, o peygamberlerin haber(ler)inden bir k\u0131sm\u0131 sana da geldi.<\/p>\n

35. Buna ra\u011fmen e\u011fer onlar\u0131n (\u0130sl\u00e2m\u2019dan) y\u00fcz \u00e7evirmeleri sana a\u011f\u0131r geliyorsa, o h\u00e2lde yerde bir t\u00fcnel veya g\u00f6kte bir merdiven aray\u0131p da onlara bir mu\u2018cize getirmeye g\u00fc\u00e7 yetirebilirsen (haydi getir)! (Onlar\u0131n \u00eem\u00e2n etmeleri sana \u00e2id de\u011fildir.) H\u00e2lbuki Allah dileseydi, elbette onlar\u0131 hid\u00e2yet \u00fczere bir araya getirirdi; \u00f6yle ise sak\u0131n c\u00e2hillerden olma!<\/p>\n

36. Ancak (sam\u00eemiyetle) dinleyenler (senin da\u2018vetine) ic\u00e2bet eder. \u00d6l\u00fclere (o k\u00e2firlere) gelince, onlar\u0131 Allah diriltir, sonra (hepsi) ancak O\u2019nun huz\u00fbruna d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler.
\n\u201cBak, m\u00fckerrer (tekrarla) va\u2018d ediyor ve \u015fiddetli tehd\u00eed ediyor ki: \u2018Sizleri oradan al\u0131p, makarr-\u0131 saltanat\u0131ma (saltanat merkezime) getirece\u011fim ve mut\u00ee\u2018leri (it\u00e2at edenleri) mes\u2018\u00fbd, \u00e2s\u00eeleri mahb\u00fbs (haps) edece\u011fim! O muvakkat (ge\u00e7ici) yeri har\u00e2b edip, m\u00fcebbed (ebed\u00ee) saraylar\u0131, zindanlar\u0131 h\u00e2v\u00ee (hapish\u00e2nesi olan) di\u011fer bir memleket kuraca\u011f\u0131m!\u2019 Hem o va\u2018d etti\u011fi \u015feyler, O\u2019na g\u0101yet rahatt\u0131r. Raiyetine (emri alt\u0131ndakilere) g\u0101yet m\u00fchimdir. Va\u2018dinde hulf (s\u00f6z\u00fcnde durmama) ise, izzet-i iktid\u00e2r\u0131na g\u0101yet z\u0131dd\u0131r. (…) M\u00e2dem va\u2018d etmi\u015f, yapacakt\u0131r! H\u00e2lbuki \u00eef\u00e2s\u0131 (yapmas\u0131) O\u2019na \u00e7ok rahat ve bize ve her\u015feye ve O\u2019na ve saltanat\u0131na pek \u00e7ok l\u00e2z\u0131md\u0131r. Demek bir mahkeme-i k\u00fcbr\u00e2, bir sa\u00e2det-i uzm\u00e2 (en b\u00fcy\u00fck bir sa\u00e2det) vard\u0131r.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 10. S\u00f6z, 7-8)<\/p>\n

37. Bir de (o m\u00fc\u015frikler): \u201cOna Rabbinden (bizim istedi\u011fimiz) bir mu\u2018cize indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d dediler.
\n\u201cMu\u2018cize, da\u2018v\u00e2-y\u0131 n\u00fcb\u00fcvvetin (peygamberlik da\u2018v\u00e2s\u0131n\u0131n) isb\u00e2t\u0131 i\u00e7in, m\u00fcnkirleri (ink\u00e2rc\u0131lar\u0131) ikn\u00e2\u2018 etmek i\u00e7indir, icb\u00e2r etmek (zorlamak) i\u00e7in de\u011fildir. \u00d6yle ise, da\u2018v\u00e2-y\u0131 n\u00fcb\u00fcvveti i\u015fitenler i\u00e7in ikn\u00e2\u2018 edecek bir derecede mu\u2018cize g\u00f6stermek l\u00e2z\u0131md\u0131r. (…) \u0130cb\u00e2r derecesinde bir bed\u00e2hetle (a\u00e7\u0131kl\u0131kla) izh\u00e2r etmek (g\u00f6stermek), Hak\u00eem-i z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in hikmetine m\u00fcn\u00e2f\u00ee (z\u0131d) oldu\u011fu gibi, s\u0131rr-\u0131 tekl\u00eefe (imtihan s\u0131rr\u0131na) dahi muh\u00e2liftir (terstir). \u00c7\u00fcnki, \u2018Akla kap\u0131 a\u00e7mak, ihtiy\u00e2r\u0131 (ir\u00e2deyi) elinden almamak\u2019 s\u0131rr-\u0131 teklif iktiz\u00e2 ediyor (gerektiriyor).\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 104)<\/p>\n

38. Yery\u00fcz\u00fcnde debelenen hi\u00e7bir canl\u0131 ve iki kanad\u0131yla u\u00e7an hi\u00e7bir ku\u015f da yoktur ki, sizin gibi birer \u00fcmmet (yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131 ile ayn\u0131 birer nevi\u2018) olmas\u0131nlar! (Biz) kitabda (Levh-i Mahf\u00fbz\u2019da) hi\u00e7bir \u015feyi eksik b\u0131rakmad\u0131k; sonra (hepsi) ancak Rablerinin huz\u00fbrunda toplanacaklard\u0131r.<\/p>\n

39. Hem \u00e2yetlerimizi yalanlayanlar, karanl\u0131klar i\u00e7inde kalm\u0131\u015f sa\u011f\u0131rlar ve dilsizlerdir. Allah kimi dilerse, onu (k\u00fcfr\u00fcndeki inad\u0131 sebebiyle) dal\u00e2lete atar. Kimi de dilerse, onu (hikmetine bin\u00e2en kendi l\u00fctfundan) dosdo\u011fru bir yol \u00fczere k\u0131lar.<\/p>\n

40. De ki: \u201cS\u00f6yleyin bakal\u0131m! E\u011fer size Allah\u2019\u0131n az\u00e2b\u0131 gelse veya size k\u0131y\u00e2met gelse, Allah\u2019dan ba\u015fkas\u0131na m\u0131 yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z? E\u011fer (iddi\u00e2n\u0131zda) do\u011fru kimseler iseniz (onlara yalvar\u0131n bakal\u0131m)!\u201d<\/p>\n

41. Bil\u2018akis (dara d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz her zaman oldu\u011fu gibi) yaln\u0131z O\u2019na (Allah\u2019a) yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z; art\u0131k (O da) dilerse (kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczere) kendisi i\u00e7in yalvarmakta oldu\u011funuz (bel\u00e2y)\u0131 kald\u0131r\u0131r ve (Allah\u2019a) ortak ko\u015fmakta oldu\u011funuz \u015feyleri (o vakit) unutursunuz.<\/p>\n

42. And olsun ki, senden \u00f6nceki \u00fcmmetlere de (peygamberler) g\u00f6nderdik (fakat onlar yalanlad\u0131lar); bunun \u00fczerine onlar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve zorluklar ile yakalad\u0131k. T\u00e2 ki (\u00eem\u00e2n etsinler ve) yalvars\u0131nlar!<\/p>\n

43. Hi\u00e7 olmazsa onlara az\u00e2b\u0131m\u0131z geldi\u011fi zaman (\u00eem\u00e2n edip) yalvarsalard\u0131! Fakat kalbleri kat\u0131la\u015ft\u0131 ve \u015feytan onlara yapmakta olduklar\u0131n\u0131 s\u00fcsledi (c\u00e2zib g\u00f6sterdi).<\/p>\n

44. Buna ra\u011fmen kendisiyle nas\u00eehat edildikleri \u015feyleri unutunca, \u00fczerlerine her\u015feyin (b\u00fct\u00fcn ni\u2018metlerin) kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131k (ve kendilerini bollukla imtih\u00e2n ettik). Nih\u00e2yet kendilerine verilenler y\u00fcz\u00fcnden (tam) ferahland\u0131klar\u0131 zaman, onlar\u0131 ans\u0131z\u0131n yakalad\u0131k; bir anda hepsi \u00fcmidsizli\u011fe d\u00fc\u015fen kimseler oldular.<\/p>\n

45. B\u00f6ylece, zulmeden kavmin k\u00f6k\u00fc kesildi. Hamd ise, \u00e2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019a mahsustur!<\/p>\n

46. De ki: \u201cS\u00f6yleyin bakal\u0131m! E\u011fer Allah, kula\u011f\u0131n\u0131z\u0131 ve g\u00f6zlerinizi al\u0131rsa ve kalblerinizi m\u00fch\u00fcrlerse, Allah\u2019dan ba\u015fka onu size getirecek il\u00e2h kimdir?\u201d Bak, \u00e2yetleri nas\u0131l a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz; sonra onlar (nas\u0131l da) y\u00fcz \u00e7eviriyorlar!<\/p>\n

47. De ki: \u201cS\u00f6yleyin bakal\u0131m! E\u011fer size Allah\u2019\u0131n az\u00e2b\u0131 ans\u0131z\u0131n veya a\u00e7\u0131k\u00e7a gelirse, z\u00e2limler toplulu\u011fundan ba\u015fkas\u0131 m\u0131 hel\u00e2k edilir?\u201d<\/p>\n

48. H\u00e2lbuki (biz,) peygamberleri ancak m\u00fcjdeleyiciler ve (ayn\u0131 zamanda) korkutucular olarak g\u00f6ndeririz. O h\u00e2lde kim \u00eem\u00e2n edip (h\u00e2lini) \u0131sl\u00e2h ederse, art\u0131k onlara bir korku yoktur, onlar mahzun da olmazlar.<\/p>\n

49. \u00c2yetlerimizi yalanlayanlara gelince, isy\u00e2n etmekte olduklar\u0131ndan dolay\u0131 onlara azab dokunacakt\u0131r!<\/p>\n

50. De ki: \u201cSize, \u2018Allah\u2019\u0131n haz\u00eeneleri benim yan\u0131mdad\u0131r!\u2019 demiyorum; gayb\u0131 da bilmem;
\n\u201c\u0130lm-i gayb (gayb\u0131 bilmek) Allah\u2019a mahsustur. Hi\u00e7bir vel\u00ee tasarruf\u00e2t yapamaz ve gayb\u0131 bilemez. Hatt\u00e2 peygamber de bilmez. (…) Evet, herkes bizzat gayb\u0131 bilmez. Fakat i\u2018l\u00e2m ve ilh\u00e2m-\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee ile (Allah\u2019\u0131n bildirmesi ve ilh\u00e2m etmesi ile) bilinebilir ki, b\u00fct\u00fcn mu\u2018ciz\u00e2t (mu\u2018cizeler) ve ker\u00e2m\u00e2t (evliy\u00e2lar\u0131n ker\u00e2metleri) ona dayan\u0131r.\u201d (\u015eu\u00e2\u2018lar, 14. \u015e\u00fb\u00e2\u2018, 474)<\/p>\n

51. Ve Rablerinin huz\u00fbrunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u0131, onunla (Kur\u2019\u00e2n ile) korkut; onlar i\u00e7in O\u2019ndan (O Rablerinden) ba\u015fka ne bir dost, ne de bir \u015fef\u00e2at\u00e7i vard\u0131r; t\u00e2 ki (g\u00fcnahlardan) sak\u0131ns\u0131nlar.<\/p>\n

52. Ve O\u2019nun r\u0131z\u00e2s\u0131n\u0131 isteyerek sabah ak\u015fam Rablerine du\u00e2 edenleri kovma! Onlar\u0131n (fakir m\u00fc\u2019minleri senin yan\u0131nda g\u00f6rmek istemeyen o m\u00fc\u015friklerin) hes\u00e2b\u0131ndan sana bir \u015fey yok, senin hes\u00e2b\u0131ndan da onlara bir \u015fey yok ki onlar\u0131 (o m\u00fc\u2019minleri) kovup da z\u00e2limlerden olas\u0131n!
\nKurey\u015f reislerinden birka\u00e7\u0131 Peygamber Efendimiz Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019\u0131n huz\u00fbruna gelip dediler ki: \u201cM\u00fc\u2019minlerin fakirlerinden Ammar bin Y\u00e2sir, S\u00fcheyb-i R\u00fbm\u00ee, Bil\u00e2l-i Habe\u015f\u00ee, Abdullah bin Mes\u2018\u00fbd, Mikd\u00e2d gibi baz\u0131 kimseleri meclisinden kovarsan, biz de gelip seninle konu\u015fur, d\u00een\u00ee sohbetlerde bulunur ve Kur\u2019\u00e2n dinleriz. Fakat bunlarla ber\u00e2ber olmak \u015ferefimize dokunur.\u201d Peygamber Efendimiz Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m da: \u201cBen m\u00fc\u2019minleri sohbetimden kovamam!\u201d buyurunca onlar: \u201cHi\u00e7 olmazsa biz geldi\u011fimiz vakit kalk\u0131p gitsinler\u201d dediler. Res\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m da onlar\u0131n bu geli\u015f gidi\u015f vesilesi ile \u00eem\u00e2n edeceklerini \u00fcmid ederek buna \u201cevet\u201d dedi. M\u00fc\u015friklerin bu mevzu\u2018da bir ahidn\u00e2me yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 taleb etmeleri \u00fczerine Peygamber Efendimiz (asm) bir sah\u00eefe getirip yazmas\u0131 i\u00e7in Hz. Ali (ra)\u2019\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 ki tam o esn\u00e2da Cebr\u00e2\u00eel (as) bu \u00e2yet-i ker\u00eemeyi indirdi. (R\u00e2zi, c. 6\/12, 245)<\/p>\n

53. B\u00f6ylece onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 baz\u0131lar\u0131yla (ileri gelenlerini zay\u0131flar\u0131yla) imtih\u00e2n ettik ki (o m\u00fc\u015frikler, \u00eem\u00e2n eden zay\u0131flar hakk\u0131nda): \u201cAllah\u2019\u0131n, aram\u0131zdan kendilerine l\u00fctufta bulundu\u011fu (hid\u00e2yete erdirdi\u011fi) kimseler bunlar m\u0131?\u201d desinler! Allah, \u015f\u00fckredenleri en iyi bilen de\u011fil midir?<\/p>\n

54. O h\u00e2lde \u00e2yetlerimize \u00eem\u00e2n edenler sana geldikleri zaman art\u0131k de ki: \u201cSel\u00e2m size! Rabbiniz, (size) rahmet (etmey)i kendi \u00fczerine yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00fcbhesiz o (rahmet) ki, i\u00e7inizden kim c\u00e2hillikle bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapar, sonra ard\u0131ndan tevbe edip (h\u00e2lini) \u0131sl\u00e2h ederse, art\u0131k \u015f\u00fcbhesiz ki O, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan)d\u0131r, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.\u201d<\/p>\n

55. (Hak ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n) ve g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu belli olsun diye, i\u015fte \u00e2yetleri b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n

56. De ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ben, Allah\u2019dan ba\u015fka tapmakta olduklar\u0131n\u0131za ib\u00e2det etmekten yasakland\u0131m!\u201d De ki: \u201c(Nefs\u00ee) arzular\u0131n\u0131za uymam! (Size uysam,) o takdirde, ger\u00e7ekten dal\u00e2lete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ben hid\u00e2yete erenlerden olmam\u0131\u015f olurum.\u201d<\/p>\n

57. De ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ben, Rabbimden (gelen) apa\u00e7\u0131k bir delil \u00fczereyim; h\u00e2lbuki (siz) onu yalanlad\u0131n\u0131z. Kendisini acele istemekte oldu\u011funuz \u015fey (o azab) yan\u0131mda de\u011fildir. H\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r. (O,) hakk\u0131 anlat\u0131r ve O, h\u00fck\u00fcm verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n

58. De ki: \u201cE\u011fer o kendisini acele istemekte oldu\u011funuz \u015fey ger\u00e7ekten yan\u0131mda olsayd\u0131, benimle sizin aran\u0131zda i\u015f elbette bitirilmi\u015f olurdu. \u00c7\u00fcnki Allah, z\u00e2limleri en iyi bilendir.\u201d<\/p>\n

59. Ve gayb\u0131n anahtarlar\u0131 O\u2019nun kat\u0131ndad\u0131r; onlar\u0131 ancak O bilir. Hem karada ve denizde ne varsa bilir. Hi\u00e7bir yaprak da d\u00fc\u015fmez ki onu bilmesin; hem ne yerin karanl\u0131klar\u0131nda bir d\u00e2ne, ne ya\u015f ne de kuru (hi\u00e7bir \u015fey) yoktur ki, apa\u00e7\u0131k bir Kitab\u2019da (Kur\u2019\u00e2n\u2019da) bulunmas\u0131n!
\n\u201cBir kavle (g\u00f6r\u00fc\u015fe) g\u00f6re, Kit\u00e2b-\u0131 M\u00fcb\u00een Kur\u2019\u00e2ndan ib\u00e2rettir. Ya\u015f ve kuru her\u015fey i\u00e7inde bulundu\u011funu, \u015fu \u00e2yet-i ker\u00eeme bey\u00e2n ediyor. \u00d6yle mi? Evet, her\u015fey i\u00e7inde bulunur. Fakat, herkes her\u015feyi i\u00e7inde g\u00f6remez. Z\u00eer\u00e2 muhtelif derecelerde bulunur. Bazen \u00e7ekirdekleri, bazen n\u00fcveleri, bazen icm\u00e2lleri (\u00f6zleri), bazen d\u00fcsturlar\u0131, bazen al\u00e2metleri; ya sar\u00e2haten (a\u00e7\u0131k\u00e7a), ya i\u015f\u00e2reten, ya remzen (daha zay\u0131f i\u015f\u00e2retle), ya ibh\u00e2men (kapal\u0131 b\u0131rakarak), ya ihtar (hat\u0131rlatma) tarz\u0131nda bulunurlar.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 78)
\n\u201cHer\u015feyin mikd\u00e2r-\u0131 muntazamas\u0131 (intizaml\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc), kaderi v\u00e2z\u0131han (a\u00e7\u0131k\u00e7a) g\u00f6steriyor. Evet hangi z\u00eehay\u00e2ta (canl\u0131ya) bak\u0131lsa g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, g\u0101yet hikmetli ve san\u2018atl\u0131 bir kal\u0131bdan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi, bir mikdar, bir \u015fekil var ki, o mikd\u00e2r\u0131, o s\u00fbreti, o \u015fekli almak, ya h\u00e2rika ve nih\u00e2yet derecede e\u011fri b\u00fc\u011fr\u00fc madd\u00ee bir kal\u0131b bulunmakla olur vey\u00e2hut kaderden gelen mevz\u00fbn (\u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc), ilm\u00ee bir kal\u0131b-\u0131 ma\u2018nev\u00ee ile kudret-i ezeliye o s\u00fbreti, o \u015fekli bi\u00e7ip giydiriyor.\u201d (T\u0131ls\u0131mlar, 26. S\u00f6z, 85-86)<\/p>\n

60. Geceleyin sizi (bir nevi\u2018 \u00f6l\u00fcm olan uyku ile) \u00f6ld\u00fcren ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ne kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilen, sonra belirli bir ecelin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in onda (o g\u00fcnd\u00fcz vakti) sizi dirilten (uyand\u0131ran) da O\u2019dur. Sonra d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz ancak O\u2019nad\u0131r; sonra (da O, d\u00fcnyada) yapmakta olduklar\u0131n\u0131z\u0131 size haber verecektir.<\/p>\n

61. Hem O, kullar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde mutlak g\u0101libdir ve \u00fczerinize (amellerinizi) muh\u00e2faza edici (Kir\u00e2men K\u00e2tib\u00een denilen yaz\u0131c\u0131) melekler g\u00f6nderir. Nih\u00e2yet birinize \u00f6l\u00fcm geldi\u011fi zaman, el\u00e7ilerimiz (olan melekler) onun can\u0131n\u0131 al\u0131rlar; ve onlar (vaz\u00eefelerini asl\u00e2) ihm\u00e2l etmezler.<\/p>\n

62. Sonra (hepsi,) hak Mevl\u00e2lar\u0131 olan Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler. Dikkat edin, h\u00fck\u00fcm yaln\u0131z O\u2019nundur ve O, hesab g\u00f6renlerin en s\u00fcr\u2018atlisidir.<\/p>\n

63. De ki: \u201cKaran\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131ndan (tehlikelerinden) sizi kim kurtar\u0131r?\u201d (O zaman, s\u0131k\u0131nt\u0131dan k\u0131vranarak) a\u00e7\u0131k\u00e7a ve gizlice O\u2019na du\u00e2 edersiniz: \u201cYem\u00een olsun ki, e\u011fer (Allah) bizi bundan kurtar\u0131rsa, mutlak\u0101 (kendimizi d\u00fczelterek) \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z\u201d (dersiniz).
\n\u201cEvet, bu \u00e2lemde g\u00f6r\u00fcyoruz ki, bu z\u00eeruhlar (ruh s\u00e2hibleri), \u015fu\u00fbren ve aklen (\u015fu\u00fbr ve ak\u0131llar\u0131yla) olmasa da hissen ve f\u0131traten (yarat\u0131l\u0131\u015fca) hissediyorlar ki, herbirinin, hadsiz bir acz ve za\u2018f i\u00e7inde, hadsiz d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ve incitenleri var; ve hadsiz bir fakr ve ihtiy\u00e2\u00e7 i\u00e7inde, hadsiz h\u00e2c\u00e2t\u0131 (ihtiya\u00e7lar\u0131) ve matl\u00fbblar\u0131 (talebleri) var. \u0130ktidarlar\u0131 ve serm\u00e2yeleri binden birine k\u00e2f\u00ee gelmedi\u011finden, b\u00fct\u00fcn kuvvetleriyle ba\u011f\u0131r\u0131rlar ve a\u011flarlar; ma\u2018nen ve f\u0131traten yalvar\u0131rlar; kendilerine mahsus sesleriyle, lisanlar\u0131yla du\u00e2lar ve niyazlarla ve bir nevi\u2018 namazlar ve salav\u00e2tlarla bir Al\u00eem-i Kad\u00eer\u2019in (sonsuz ilim ve kudret s\u00e2hibi olan Allah\u2019\u0131n) derg\u00e2h\u0131na iltic\u00e2 ederlerken (s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlarken), birden g\u00f6r\u00fcyoruz; o ba\u011f\u0131ranlar\u0131n her i\u015fini, her ihtiy\u00e2c\u0131n\u0131 bilen ve her derdini ve zarar\u0131n\u0131 anlay\u0131p yalvarmas\u0131n\u0131 ve f\u0131tr\u00ee du\u00e2s\u0131n\u0131 i\u015fiten bir Al\u00eem-i Mutlak bir Kad\u00eer-i Hak\u00eem, imd\u00e2d\u0131na yeti\u015fir, b\u00fct\u00fcn istediklerini yapar. A\u011flamalar\u0131n\u0131 g\u00fclme\u011fe, ba\u011f\u0131rmalar\u0131n\u0131 te\u015fekk\u00fcrlere \u00e7evirir.\u201d (\u015eu\u00e2\u2018lar, 15. \u015eu\u00e2\u2018, 599)<\/p>\n

64. De ki: \u201cSizi ondan ve b\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lardan ancak Allah kurtar\u0131r; sonra siz (s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc unutur, yine O\u2019na) \u015firk ko\u015fars\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n

65. De ki: \u201cO, size \u00fcst\u00fcn\u00fczden veya ayaklar\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131ndan azab g\u00f6ndermeye y\u00e2hut sizi f\u0131rkalar h\u00e2linde (birbirinize) kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131p baz\u0131n\u0131za baz\u0131n\u0131z\u0131n kinini tatt\u0131rmaya k\u0101dirdir.\u201d Bak, \u00e2yetleri nas\u0131l a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz. T\u00e2 ki anlas\u0131nlar!
\nRes\u00fbl-i Ekrem (asm) bir had\u00ees-i \u015fer\u00eeflerinde: \u201c\u00dcmmetim \u00fczerine, \u00fcstlerinden veya ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndan azab g\u00f6ndermemesini Rabbimden istedim ve bu du\u00e2m kab\u00fbl olundu. Yine Rabbimden, \u00fcmmetim aras\u0131na \u015fiddet ve k\u0131t\u00e2l (birbirlerini \u00f6ld\u00fcrmelerine sebeb olacak fitneler) vermemesini istedim, ama bunu kab\u00fbl etmedi. Cibr\u00eel, \u00fcmmetimin fitnesinin k\u0131l\u0131\u00e7 ile oldu\u011funu (birbirlerine d\u00fc\u015feceklerini) bana haber verdi!\u201d buyurmu\u015flard\u0131r. (Nesef\u00ee, c. 2, 26)<\/p>\n

66. H\u00e2lbuki o (Kur\u2019\u00e2n), hak oldu\u011fu h\u00e2lde kavmin onu yalanlad\u0131. De ki: \u201cBen sizin \u00fczerinize bir vekil de\u011filim!\u201d<\/p>\n

67. \u201cHer haberin kararla\u015faca\u011f\u0131 (vuk\u016b\u2018 bulaca\u011f\u0131) bir zaman vard\u0131r. Ve ileride bileceksiniz!\u201d<\/p>\n

68. \u00c2yetlerimiz hakk\u0131nda (ileri geri konu\u015fmaya) dalanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn zaman ise, art\u0131k (onlar) ondan ba\u015fka bir s\u00f6ze dald\u0131klar\u0131 zam\u00e2na kadar kendilerinden y\u00fcz \u00e7evir! Buna ra\u011fmen \u015feytan (bunu) ger\u00e7ekten sana unutturursa, art\u0131k hat\u0131rlad\u0131ktan sonra o z\u00e2limler toplulu\u011fuyla ber\u00e2ber oturma!<\/p>\n

69. Hem (Allah\u2019a kar\u015f\u0131 gelmekten) sak\u0131nmakta olanlara onlar\u0131n (o k\u00e2firlerin) hes\u00e2b\u0131ndan bir\u015fey yoktur; fakat (m\u00fc\u2019minler i\u00e7in, onlara iyili\u011fi emretmek cihetiyle) bir hat\u0131rlatmak (borcu) vard\u0131r! T\u00e2 ki onlar (da) sak\u0131ns\u0131nlar.<\/p>\n

70. O h\u00e2lde dinlerini bir oyun ve bir e\u011flence edinen ve d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131 kendilerini aldatan kimseleri b\u0131rak;
\n\u201cNih\u00e2yet derecede al\u00e7akl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir vicdan ki, bilerek d\u00eenini d\u00fcnyaya satar ve bilerek hak\u012bkat elmaslar\u0131n\u0131 pis, muz\u0131r (zararl\u0131) \u015fi\u015fe par\u00e7alar\u0131na m\u00fcb\u00e2dele eder (de\u011fi\u015fir) derecede m\u00fcn\u00e2f\u0131kl\u0131\u011fa girmi\u015f, insan s\u00fbretindeki y\u0131lanlara hak\u0101ik\u0131 (hak\u012bkatleri) s\u00f6ylemek, hak\u0101ika kar\u015f\u0131 bir h\u00fcrmetsizliktir. \u0643\u064e\u062a\u064e\u0639\u0652\u0644\u06ea\u064a\u0642\u0650 \u0627\u0644\u062f\u0651\u064f\u0631\u064e\u0631\u0650 \u0641\u06ea\u064a \u0627\u064e\u0639\u0652\u0646\u0627\u064e\u0642\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u0642\u064e\u0631\u0650 [\u00d6k\u00fczlerin boyunlar\u0131na inciler takmak gibi] darb-\u0131 meseli (atas\u00f6z\u00fc) gibi oluyor.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 28. Mekt\u00fbb, 211)<\/p>\n

71. De ki: \u201cAllah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p da, bize ne fayda veren ne de bize zarar\u0131 dokunan \u015feylere mi tapal\u0131m? Ve Allah bizi hid\u00e2yete erdirdikten sonra, \u00f6k\u00e7elerimiz \u00fczerinde geriye (k\u00fcfre) mi d\u00f6nd\u00fcr\u00fclelim? O kimse gibi ki, \u2018Bize gel!\u2019 diye kendisini hid\u00e2yete da\u2018vet eden arkada\u015flar\u0131 varken, \u015feytanlar onu yery\u00fcz\u00fcnde \u015fa\u015fk\u0131n bir h\u00e2le d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u201d De ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yeti, hid\u00e2yetin ta kendisidir. Ve bize, \u00e2lemlerin Rabbine tesl\u00eem olmam\u0131z emredildi.\u201d<\/p>\n

72. Bir de: \u201cNamaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 edin.
\n\u201cEy nefis! Bil ki d\u00fcnk\u00fc g\u00fcn senin elinden \u00e7\u0131kt\u0131. Yar\u0131n ise senin elinde sened yok ki ona m\u00e2liksin. \u00d6yle ise hak\u012bk\u012b \u00f6mr\u00fcn\u00fc, bulundu\u011fun g\u00fcn bil. L\u00e2ekal (en az) g\u00fcn\u00fcn bir saatini, ihtiyat ak\u00e7esi gibi, hak\u012bk\u012b istikb\u00e2l (gelecek) i\u00e7in te\u015fk\u00eel olunan bir sanduk\u00e7a-i uhreviye (\u00e2hiret sand\u0131\u011f\u0131) olan bir mescide veya bir secc\u00e2deye at. Hem bil ki her yeni g\u00fcn, sana hem herkese bir yeni \u00e2lemin kap\u0131s\u0131d\u0131r. E\u011fer namaz k\u0131lmazsan, senin o g\u00fcnk\u00fc \u00e2lemin zul\u00fcm\u00e2tl\u0131 (karanl\u0131k) ve peri\u015fan bir h\u00e2lde gider, senin aleyhinde \u00e2lem-i mis\u00e2lde \u015feh\u00e2det eder. (…)
\nE\u011fer namaz\u0131 k\u0131lsan, o namaz\u0131n ile o \u00e2lemin S\u00e2ni\u2018-i z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019ine m\u00fcteveccih olsan (y\u00f6nelsen), birden, sana bakan \u00e2lemin tenevv\u00fcr eder (n\u00fbrlan\u0131r). \u00c2det\u00e2 namaz\u0131n bir elektrik l\u00e2mbas\u0131 ve namaza niyetin, onun d\u00fc\u011fmesine dokunmas\u0131 gibi, o \u00e2lemin zul\u00fcm\u00e2t\u0131n\u0131 da\u011f\u0131t\u0131r ve o herc \u00fc merc-i d\u00fcnyeviyedeki karmakar\u0131\u015f\u0131k peri\u015f\u00e2niyet i\u00e7indeki tebedd\u00fcl\u00e2t (de\u011fi\u015fiklikler) ve harek\u00e2t, hikmetli bir intizam ve ma\u2018n\u00eed\u00e2r bir kit\u00e2bet-i kudret oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u0627\u064e\u0644\u0651\u0670\u0644\u0647\u064f \u0646\u064f\u0648\u0631\u064f \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u0670\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 [Allah, g\u00f6klerin ve yerin n\u00fbrudur] \u00e2yet-i p\u00fcr-env\u00e2r\u0131ndan bir n\u00fbru senin kalbine serper. Senin o g\u00fcnk\u00fc \u00e2lemini, o n\u00fbrun in\u2018ik\u00e2s\u0131yla (aksetmesiyle) \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131r. Senin lehinde n\u00fbr\u00e2niyetle \u015feh\u00e2det (\u015f\u00e2hidlik) ettirir.\u201d (S\u00f6zler, 21. S\u00f6z, 95)<\/p>\n

73. G\u00f6kleri ve yeri hak ile (hakk\u0131yla, \u00eec\u00e2b etti\u011fi \u015fekilde) yaratan da O\u2019dur. \u201cOl!\u201d diyece\u011fi g\u00fcn, (her\u015fey) hemen oluverir. S\u00f6z\u00fc hakt\u0131r. S\u00fbr\u2019a \u00fcflenece\u011fi g\u00fcn de m\u00fclk O\u2019nundur. G\u00f6r\u00fcnmeyeni ve g\u00f6r\u00fcneni bilendir. \u00c7\u00fcnki O, Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan)d\u0131r, Hab\u00eer (her \u015feyden haberd\u00e2r olan)d\u0131r.<\/p>\n

74. Bir zaman da \u0130br\u00e2h\u00eem, babas\u0131 \u00c2zer\u2019e \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cBirtak\u0131m putlar\u0131 il\u00e2hlar m\u0131 ediniyorsun? \u015e\u00fcbhesiz ki ben, seni ve kavmini apa\u00e7\u0131k bir dal\u00e2let i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyorum.\u201d<\/p>\n

75. \u0130\u015fte (birli\u011fimize delil getirsin) ve kat\u2018\u00ee olarak \u00eem\u00e2n edenlerden olsun diye \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019e, g\u00f6klerin ve yerin melek\u00fbtunu (\u0130l\u00e2h\u00ee tasarruf\u00e2t\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc cihetini) b\u00f6yle g\u00f6steriyorduk.<\/p>\n

76. Derken (\u0130br\u00e2h\u00eem,) \u00fczerini gece (karanl\u0131\u011f\u0131) kaplay\u0131nca bir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rd\u00fc (ve kavmine): \u201cBu rabbimdir (\u00f6yle mi?)\u201d dedi. Fakat (bir s\u00fcre sonra o y\u0131ld\u0131z) bat\u0131nca: \u201cBen batanlar\u0131 sevmem!\u201d dedi.<\/p>\n

\u201cG\u00fczel de\u011fil batmakla g\u0101ib (kay\u0131p) olan bir mahbub (sevgili)! \u00c7\u00fcnki, zev\u00e2le (ayr\u0131l\u0131\u011fa) mahk\u00fbm hak\u012bk\u012b g\u00fczel olamaz. A\u015fk-\u0131 ebed\u00ee (\u00f6l\u00fcms\u00fcz bir a\u015fk) i\u00e7in yarat\u0131lan ve \u00e2yine-i Samed (Samed olan Allah\u2019\u0131n aynas\u0131) olan kalb ile sevilmez ve sevilmemeli. Bir matl\u00fbb (taleb edilen \u015fey) ki, gur\u00fbbda gayb\u00fbbet etmeye (batmakla kaybolmaya) mahk\u00fbmdur; kalbin al\u00e2kas\u0131na, fikrin mer\u00e2k\u0131na de\u011fmiyor. \u00c2m\u00e2le (emellere) merci\u2018 olam\u0131yor. Arkas\u0131nda gam ve kederle teess\u00fcf etmeye l\u00e2y\u0131k de\u011fildir. Nerede kald\u0131 ki, kalb ona peresti\u015f etsin (\u00e7ok sevsin) ve ona ba\u011flans\u0131n kals\u0131n. Bir maksud (maksad olan \u015fey) ki, fen\u00e2da (yoklukta) mahvoluyor; o maks\u00fbdu istemem. \u00c7\u00fcnki f\u00e2n\u00eeyim, f\u00e2n\u00ee olan\u0131 istemem; neyleyeyim? Bir ma\u2018bud (ib\u00e2det olunan) ki, zev\u00e2lde defnoluyor (g\u00f6m\u00fcl\u00fcyor); onu \u00e7a\u011f\u0131rmam, ona iltic\u00e2 etmem (s\u0131\u011f\u0131nmam). \u00c7\u00fcnki nih\u00e2yetsiz muht\u00e2c\u0131m ve \u00e2cizim. \u00c2ciz olan, benim pek b\u00fcy\u00fck dertlerime dev\u00e2 bulamaz. Ebed\u00ee yaralar\u0131ma merhem s\u00fcremez.\u201d (S\u00f6zler, 17. S\u00f6z, 71)<\/p>\n

77. Daha sonra (gecenin bir vaktinde,) do\u011fmakta olan ay\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcnce: \u201cBu rabbimdir (\u00f6yle mi?)\u201d dedi. Sonra (o da) bat\u0131nca: \u201cYem\u00een olsun ki, e\u011fer Rabbim beni hid\u00e2yete erdirmezse, mutlak\u0101 dal\u00e2lete d\u00fc\u015fen kimseler toplulu\u011fundan olurum!\u201d dedi.<\/p>\n

78. Nih\u00e2yet do\u011fmakta olan g\u00fcne\u015fi g\u00f6r\u00fcnce: \u201cBu rabbimdir; (\u00f6yle mi?) bu daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr!\u201d dedi. Fakat (o da) bat\u0131nca: \u201cEy kavmim! (Bilin ki) do\u011frusu ben, (sizin Allah\u2019a) ortak ko\u015fmakta oldu\u011funuz \u015feylerden uza\u011f\u0131m!\u201d dedi.<\/p>\n

79. \u201c\u015e\u00fcbhesiz ki ben, Han\u00eef (hakka y\u00f6nelmi\u015f) olarak y\u00fcz\u00fcm\u00fc, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edene \u00e7evirdim ve ben (sizin gibi) m\u00fc\u015friklerden de\u011filim!\u201d<\/p>\n

Hz. \u0130br\u00e2h\u00eem (as)\u2019\u0131n babas\u0131 ve kavmi putlara tapt\u0131klar\u0131 gibi g\u00fcne\u015fe, aya ve y\u0131ld\u0131zlara da taparlard\u0131. O\u2019nun y\u0131ld\u0131z, ay ve g\u00fcne\u015ften bu s\u00fbretle bahsetmesi, \u00f6yle inand\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil, kavmini \u00eekaz ve ir\u015f\u00e2d i\u00e7indir. Yani onlarla alay ederek ve onlar\u0131n zanlar\u0131n\u0131 ink\u00e2r niyetiyle \u201cSizin b\u00e2t\u0131l zann\u0131n\u0131za g\u00f6re bu rabbimdir\u201d veya \u201cBu benim rabbimdir, \u00f6yle mi?\u201d demek istemi\u015ftir. (Nesef\u00ee, c. 2, 30)<\/p>\n

80. Kavmi ise, onunla tart\u0131\u015ft\u0131. (Onlara) dedi ki: \u201cBeni ger\u00e7ekten hid\u00e2yete erdirmi\u015fken, Allah hakk\u0131nda m\u0131 benimle tart\u0131\u015f\u0131yorsunuz? (Ben sizin) O\u2019na (Allah\u2019a) ortak ko\u015fmakta oldu\u011funuz \u015feylerden korkmam; ancak Rabbimin (bana) bir \u015fey dilemesi m\u00fcstesn\u00e2. Rabbim, her\u015feyi ilmen ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Hi\u00e7 ibret almaz m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d<\/p>\n

81. Hem, size hakk\u0131nda hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fi \u015feyleri ger\u00e7ekten siz Allah\u2019a \u015firk ko\u015fmaktan korkmazken, (ben) \u015firk ko\u015ftu\u011funuz \u015feylerden nas\u0131l korkar\u0131m? \u00d6yle ise iki tarafdan hangisi (korkudan) em\u00een olmaya daha l\u00e2y\u0131kt\u0131r? E\u011fer biliyorsan\u0131z (haydi s\u00f6yleyin)!<\/p>\n

82. \u00cem\u00e2n edip de \u00eemanlar\u0131n\u0131 bir zul\u00fcmle (\u015firkle) bula\u015ft\u0131rmayanlara gelince, i\u015fte onlar var ya, kendileri i\u00e7in (ebed\u00ee azab korkusundan) em\u00een olmak vard\u0131r ve onlar hid\u00e2yete erenlerdir.<\/p>\n

83. Ve i\u015fte bunlar (bizim) delillerimizdir ki, onlar\u0131 kavmine kar\u015f\u0131 \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019e verdik.<\/p>\n

Bu \u00e2yet-i ker\u00eemedeki**** kelimesinden maksad; Hz. \u0130br\u00e2h\u00eem Aleyhissel\u00e2m\u2019\u0131n y\u0131ld\u0131z, ay ve g\u00fcne\u015fin bat\u0131\u015f\u0131ndan Allah\u2019\u0131n birli\u011fine d\u00e2ir deliller getirmesidir. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 2, 389)<\/p>\n

84. Hem ona (\u0130br\u00e2h\u00eem\u2019e), \u0130sh\u00e2k\u2019\u0131 ve (\u0130sh\u00e2k\u2019\u0131n o\u011flu) Ya\u2018k\u016bb\u2019u ihs\u00e2n ettik. Her birini hid\u00e2yete erdirdik. Daha \u00f6nce de N\u00fbh\u2019u ve onun (\u0130br\u00e2h\u00eem\u2019den sonra gelen) z\u00fcrriyetinden Da\u2018v\u00fbd\u2019u, S\u00fcleym\u00e2n\u2019\u0131, Eyy\u00fbb\u2019\u00fc, Y\u00fbsuf\u2019u, M\u00fbs\u00e2\u2019y\u0131 ve H\u00e2r\u00fbn\u2019u hid\u00e2yete erdirmi\u015ftik. \u0130\u015fte iyilik edenleri b\u00f6yle m\u00fck\u00e2f\u00e2tland\u0131r\u0131r\u0131z!<\/p>\n

85. Zekeriyy\u00e2\u2019y\u0131, Yahy\u00e2\u2019y\u0131, \u00ces\u00e2\u2019y\u0131 ve \u0130ly\u00e2s\u2019\u0131 da (hid\u00e2yete erdirdik). Herbiri s\u00e2lih kimselerdendi.<\/p>\n

86. \u0130sm\u00e2il\u2019i, Elyes\u00e2\u2018\u0131, Y\u00fbnus\u2019u ve L\u00fbt\u2019u da (hid\u00e2yete erdirdik). Ve herbirini \u00e2lemlere (b\u00fct\u00fcn mahl\u00fbk\u0101ta) \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.<\/p>\n

87. Babalar\u0131ndan, z\u00fcrriyetlerinden ve karde\u015flerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da (\u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k). B\u00f6ylece onlar\u0131 se\u00e7tik ve onlar\u0131 dosdo\u011fru bir yola hid\u00e2yet ettik.<\/p>\n

88. \u0130\u015fte bu (yol), Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yetidir; kullar\u0131ndan kimi dilerse (hikmetine bin\u00e2en, kendi l\u00fctfundan) onunla hid\u00e2yete erdirir. Fakat \u015firk ko\u015fsalard\u0131, elbette yapmakta olduklar\u0131 \u015feyler (ameller) kendilerinden (kab\u00fbl edilmez) bo\u015fa giderdi.<\/p>\n

89. \u0130\u015fte onlar, kendilerine kitab, hikmet ve peygamberlik verdi\u011fimiz kimselerdir. Fakat bunlar (o m\u00fc\u015frikler) onlar\u0131 (kitap, hikmet ve peygamberli\u011fi) ink\u00e2r ederse, art\u0131k muhakkak ki (biz,) onlar\u0131 ink\u00e2r eden kimseler olmayan bir kavmi (Muh\u00e2cir ve Ens\u00e2r\u2019\u0131 ve nice ehl-i \u00eem\u00e2n\u0131) onlara (\u00eem\u00e2n etmeye) vekil k\u0131lm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

90. \u0130\u015fte onlar (o peygamberler), Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yete erdirdi\u011fi kimselerdir; (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) Art\u0131k (sen de) onlar\u0131n hid\u00e2yetine t\u00e2bi\u2018 ol! De ki: \u201c(Ben) ona (Kur\u2019\u00e2n\u2019a) kar\u015f\u0131 sizden bir \u00fccret istemiyorum!
\n\u201cBu d\u00fcnya d\u00e2r\u00fc\u2019l-hizmettir (hizmet yeridir), \u00fccret almak yeri de\u011fildir. A\u2018m\u00e2l-i s\u00e2lihan\u0131n (s\u00e2lih amellerin) \u00fccretleri, meyveleri, n\u00fbrlar\u0131 berzahta (kabir \u00e2leminde), \u00e2hirettedir. O b\u00e2k\u012b meyveleri bu d\u00fcnyaya \u00e7ekmek ve bu d\u00fcnyada onlar\u0131 istemek, \u00e2hireti d\u00fcnyaya t\u00e2bi\u2018 etmek demektir. O amel-i s\u00e2lihin ihl\u00e2s\u0131 k\u0131r\u0131l\u0131r, n\u00fbru gider. Evet o meyveler istenilmez, niyet edilmez. Verilse, te\u015fv\u00eek i\u00e7in verildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u015f\u00fck\u00fcr eder.\u201d (Kastamonu L\u00e2hikas\u0131, 270)<\/p>\n

91. H\u00e2lbuki (yahudiler:) \u201cAllah hi\u00e7bir insana bir\u015fey indirmedi\u201d dediklerinde, Allah\u2019\u0131 O\u2019nun \u015f\u00e2n\u0131na l\u00e2y\u0131k bir s\u00fbrette (hakk\u0131yla) takd\u00eer edemediler.De ki: \u201cM\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n insanlara bir n\u00fbr ve bir hid\u00e2yet olarak getirdi\u011fi Kit\u00e2b\u2019\u0131 kim indirdi? (Siz) onu (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) par\u00e7a par\u00e7a k\u00e2\u011f\u0131tlar yap\u0131p, onlar\u0131(n bir k\u0131sm\u0131n\u0131) a\u00e7\u0131kl\u0131yorsunuz; (Muhammed\u2019in s\u0131fatlar\u0131 gibi) bir\u00e7o\u011funu da gizliyorsunuz!\u201d Bununla ber\u00e2ber ne sizin, ne de atalar\u0131n\u0131z\u0131n bilmedi\u011finiz \u015feyler size (Kur\u2019\u00e2n\u2019da) \u00f6\u011fretilmi\u015ftir. (Ey Res\u00fbl\u00fcm! Sen Tevr\u00e2t\u2019\u0131 da, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 da) \u201cAllah (indirdi)!\u201d de; sonra onlar\u0131 b\u0131rak, dald\u0131klar\u0131 (b\u00e2t\u0131l) i\u00e7inde oynas\u0131nlar!
\nYahudi \u00e2limlerinden pek \u015fi\u015fman bir adam olan M\u00e2lik bin Sayf, bir k\u0131s\u0131m yahudilerle birlikte Res\u00fbl-i Ekrem (asm)\u2019\u0131n yan\u0131na gelerek, Kur\u2019\u00e2n hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Peygamber Efendimiz (asm) da: \u201cM\u00fbs\u00e2 (as)\u2019a Tevr\u00e2t\u2019\u0131 indiren Allah a\u015fk\u0131na soruyorum, \u2018Allah, bir h\u0131br-\u0131 sem\u00eene (\u015fi\u015fman \u00e2lime) bu\u011fz eder!\u2019 diye Tevr\u00e2t\u2019ta buluyorsun de\u011fil mi? Sen ise h\u0131br-\u0131 sem\u00eensin!\u201d buyurunca M\u00e2lik bu s\u00f6ze k\u0131zarak, \u00f6nce \u201cevet\u201d dedi\u011fi h\u00e2lde sonra: \u201cAllah hi\u00e7bir insana bir \u015fey indirmedi\u201d dedi. Bunu i\u015fiten di\u011fer yahudiler: \u201cYaz\u0131k sana! M\u00fbs\u00e2\u2019ya da m\u0131? Ne i\u00e7in M\u00fbs\u00e2\u2019ya indirileni de ink\u00e2r ettin?\u201d dediklerinde: \u201cBeni Muhammed k\u0131zd\u0131rd\u0131 da ondan b\u00f6yle dedim\u201d dedi. Yahudiler de ona \u00f6fkelenerek, onu reislik mak\u0101m\u0131ndan azledip, yerine Ka\u2018b bin E\u015fref\u2019i ta\u2018y\u00een ettiler. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 2, 395)<\/p>\n

92. Ve i\u015fte bu (Kur\u2019\u00e2n), m\u00fcb\u00e2rek, kendinden \u00f6nceki (kitab)lar\u0131 tasd\u00eek edici olarak, bir de \u015fehirlerin anas\u0131 (olan Mekke\u2019nin ah\u00e2lisi)ni ve etr\u00e2f\u0131ndaki kimseleri korkutas\u0131n diye onu (sana) indirdi\u011fimiz bir kitabd\u0131r. Ve \u00e2hirete \u00eem\u00e2n edenler, ona (o Kur\u2019\u00e2n\u2019a) \u00eem\u00e2n ederler.
\n\u201cHi\u00e7 imk\u00e2n\u0131 var m\u0131 ki, bu k\u00e2in\u00e2t\u0131n S\u00e2ni\u2018i (san\u2018atk\u00e2r\u0131), y\u00fcz bin diller ile mahl\u00fbk\u0101t\u0131n\u0131 (yaratt\u0131klar\u0131n\u0131) birbiriyle konu\u015ftursun ve onlar\u0131n konu\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u015fitsin ve bilsin; kendisi konu\u015fmas\u0131n. H\u00e2\u015f\u00e2! Hem hi\u00e7 ak\u0131l kab\u00fbl eder mi ki, k\u00e2in\u00e2ttaki mak\u0101s\u0131d-\u0131 \u0130l\u00e2hiyesini (\u0130l\u00e2h\u00ee maksadlar\u0131n\u0131) bir ferm\u00e2n ile bildirmesin ve muamm\u00e2s\u0131n\u0131 (s\u0131rr\u0131n\u0131) a\u00e7acak ve \u2018Mahl\u00fbk\u0101t ne yerden geliyorlar? Ve ne yere gidiyorlar? Ve ne i\u00e7in b\u00f6yle k\u0101file k\u0101file arkas\u0131nda buraya gelip, bir par\u00e7a durup gidiyorlar?\u2019 diye \u00fc\u00e7 deh\u015fetli su\u00e2l-i um\u00fbm\u00eeye (herkesi ilgilendiren su\u00e2le) hak\u012bk\u012b cevab verecek Kur\u2019\u00e2n gibi bir kit\u00e2b\u0131 g\u00f6ndermesin. H\u00e2\u015f\u00e2!\u201d (\u015eu\u00e2\u2018lar, 11. \u015eu\u00e2\u2018, 230)<\/p>\n

93. Buna ra\u011fmen Allah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan uydurandan veya kendisine bir\u015fey vahyolunmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde: \u201cBana vahyolundu\u201d diyenden ve: \u201cAllah\u2019\u0131n indirdi\u011fi (\u00e2yetler) gibi ben de indirece\u011fim\u201d diyenden daha z\u00e2lim kim olabilir?<\/p>\n

94. Ve and olsun ki, sizi ilk def\u2018a yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi bize (mal ve evl\u00e2ds\u0131z olarak ve \u00e7\u0131plak bir h\u00e2lde) teker teker gelmi\u015f ve (d\u00fcnyada) size verdiklerimizi s\u0131rtlar\u0131n\u0131z\u0131n gerisine (arkan\u0131zda) b\u0131rakm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r! Hakk\u0131n\u0131zda (ib\u00e2detlerinizde) ger\u00e7ekten kendilerinin (Allah\u2019a) ortak olduklar\u0131n\u0131 zannetti\u011finiz \u015fef\u00e2at\u00e7ilerinizi de ber\u00e2berinizde g\u00f6remiyoruz! Do\u011frusu, aran\u0131z(daki ba\u011flar) kopmu\u015f ve (\u015fef\u00e2at\u00e7i) zannetmekte oldu\u011funuz \u015feyler sizden kaybolup gitmi\u015ftir.<\/p>\n

95. \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, d\u00e2neleri ve \u00e7ekirdekleri (onlardan bitkiler \u00e7\u0131karmak \u00fczere) \u00e7atlat\u0131p yarand\u0131r.
\n\u201cTohum olacak bir habbedeki (d\u00e2nedeki) veya bir \u00e7ekirdekteki gar\u00eeb, ac\u00eeb, muntazam vaziyete bak\u0131n\u0131z ki; o habbe, tohum olacak cismin b\u00fct\u00fcn ecz\u00e2s\u0131yla (par\u00e7alar\u0131yla) m\u00fcnasebetdar (al\u00e2kal\u0131) oldu\u011fu gibi, nev\u2018iyle yani ebn\u00e2-y\u0131 cinsiyle de (ayn\u0131 cinsten olanlarla da) ve b\u00fct\u00fcn mevc\u00fbd\u00e2t (varl\u0131klar) ile de m\u00fcn\u00e2sebetleri vard\u0131r. Ve onlara kar\u015f\u0131 o m\u00fcn\u00e2sebetleri nisbetinde vaz\u00eefeleri vard\u0131r. E\u011fer o tohumcuk habbenin Kad\u00eer-i Mutlak\u2019tan (sonsuz kudret s\u00e2hibi olan Allah\u2019dan) nisbeti (ba\u011f\u0131) kesilip kendi nefsine isn\u00e2d edilirse, yani kendi kendine olmu\u015ftur denilirse, her bir tohumda, her\u015feyi g\u00f6recek bir g\u00f6z\u00fcn ve her\u015feye muh\u00eet (ku\u015fat\u0131c\u0131) bir ilmin bulundu\u011funa i\u2018tik\u0101d etmek (inanmak) l\u00e2z\u0131m gelir.\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Lem\u2018alar, 8)<\/p>\n

96. (O,) sabah\u0131, (gecenin karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131) yararak \u00e7\u0131karand\u0131r. Geceyi bir dinlenme (zam\u00e2n\u0131), g\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 da (vakit tesb\u00eetinize) birer hesab (ves\u00eelesi) k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Az\u00eez (kudreti d\u00e2im\u00e2 \u00fcst\u00fcn gelen), Al\u00eem (her\u015feyi hakk\u0131yla bilen Allah\u2019)\u0131n takd\u00eeridir.
\n\u201cSem\u00e2n\u0131n m\u00fczeyyen (s\u00fcsl\u00fc) tavan\u0131na, g\u00fcne\u015f gibi \u0131\u015f\u0131k verici, \u0131s\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 bir l\u00e2mbay\u0131 takmak; gece g\u00fcnd\u00fcz hatlar\u0131yla, k\u0131\u015f yaz sah\u00eefelerinde mekt\u00fbb\u00e2t-\u0131 Samed\u00e2niyeyi (Allah\u2019\u0131 ta\u2018r\u00eef eden mektublar\u0131) yazmas\u0131na bir n\u00fbr hokkas\u0131 h\u00fckm\u00fcne getirmek ve y\u00fcksek min\u00e2re ve kulelerdeki b\u00fcy\u00fck saatlerin parlayan akrebleri misill\u00fc (gibi), kubbe-i sem\u00e2da (g\u00f6k kubbede) kameri (ay\u2019\u0131), zam\u00e2n\u0131n saat-i k\u00fcbr\u00e2s\u0131na (en b\u00fcy\u00fck saatine) bir akreb yapmak; m\u00fctef\u00e2vit (farkl\u0131) \u00e7ok hil\u00e2ller s\u00fbretinde her geceye g\u00fcy\u00e2 ayr\u0131 bir hil\u00e2l b\u0131rak\u0131p, sonra d\u00f6n\u00fcp kendine toplamak, menzillerinde (gezdi\u011fi yerlerde) kem\u00e2l-i m\u00eezanla (m\u00fckemmel bir \u00f6l\u00e7\u00fcyle), dakik (ince) hesabla hareket ettirmek ve kubbe-i sem\u00e2da parlayan, tebess\u00fcm eden y\u0131ld\u0131zlarla, g\u00f6\u011f\u00fcn g\u00fczel y\u00fcz\u00fcn\u00fc yald\u0131zlamak, elbette nih\u00e2yetsiz bir saltanat-\u0131 rub\u00fbbiyetin (Allah\u2019\u0131n k\u00e2in\u00e2ttaki h\u00e2kimiyetinin) \u015fe\u00e2iridir (i\u015f\u00e2retleridir). Z\u00ee\u015fu\u00fbra (\u015fu\u00fbr s\u00e2hiblerine), onu i\u015f\u2018\u00e2r eden (bildiren) muhte\u015fem bir ul\u00fbhiyetin (her\u015feyi kendine ib\u00e2det ettiren Allah\u2019\u0131n) i\u015f\u00e2r\u00e2t\u0131d\u0131r (i\u015f\u00e2retleridir). Ehl-i fikri, \u00eem\u00e2na ve tevh\u00eede da\u2018vet eder.\u201d (S\u00f6zler, 32. S\u00f6z, 271)<\/p>\n

97. Kara ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda kendileriyle yol bulas\u0131n\u0131z diye, y\u0131ld\u0131zlar\u0131 sizin i\u00e7in (sebeb) yapan da O\u2019dur. (Biz bu hikmetleri) bilecek bir kavim i\u00e7in \u00e2yetleri iyice a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n

98. Hem sizi tek bir nefisten (\u00c2dem\u2019den) meydana getiren O\u2019dur; sonra (sizin i\u00e7in \u00e7ok de\u011fi\u015fik safhalarda) bir kalma yeri, bir de em\u00e2net b\u0131rak\u0131lma yeri vard\u0131r. (Biz bu bey\u00e2n\u0131) anlayacak bir kavim i\u00e7in \u00e2yetleri iyice a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n

99. G\u00f6kten bir su indiren de O\u2019dur. \u0130\u015fte onunla (yerden) her \u015feyin bitkisini \u00e7\u0131kard\u0131k; ondan da bir ye\u015fillik \u00e7\u0131kard\u0131k ki, kendisinden \u00fcst \u00fcste dizilmi\u015f d\u00e2neler \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z. Ve hurma a\u011fac\u0131ndan, onun tomurcu\u011fundan sarkan salk\u0131mlar ve \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, hem birbirine benzeyen ve benzemeyen zeytin ve nar (a\u011fa\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k). Meyve verdi\u011fi zaman meyvesine ve olgunla\u015fmas\u0131na bak\u0131n! \u015e\u00fcbhesiz ki bunda, \u00eem\u00e2n edecek bir kavim i\u00e7in elbette deliller vard\u0131r.<\/p>\n

100. (Onlar) cinleri de, Allah\u2019a ortaklar sayd\u0131lar; h\u00e2lbuki onlar\u0131 (da Allah) yaratt\u0131 ve bilgisizce O\u2019na o\u011fullar ve k\u0131zlar uydurdular. O, onlar\u0131n vasfetmekte olduklar\u0131ndan \u00e7ok m\u00fcnezzeh ve \u00e7ok y\u00fccedir!<\/p>\n

101. (O,) g\u00f6klerin ve yerin e\u015fsiz yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. O\u2019nun bir e\u015fi (zevcesi) olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, nas\u0131l bir \u00e7ocu\u011fu olur? Ve her\u015feyi (O) yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnki O, her\u015feyi hakk\u0131yla bilendir.<\/p>\n

102. \u0130\u015fte, Rabbiniz olan Allah bu (ni\u2018metleri veren)dir. O\u2019ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur. (O,) her\u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r; o h\u00e2lde (s\u00e2dece) O\u2019na ib\u00e2det edin!
\n\u0130nsan i\u00e7in ib\u00e2det etmeye l\u00e2y\u0131k s\u00e2dece Cen\u00e2b-\u0131 Hakk oldu\u011fu hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 166, h\u00e2\u015fiye 1; sah\u00eefe 384, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n

103. G\u00f6zler O\u2019nu idr\u00e2k edemez; fakat O, g\u00f6zleri idr\u00e2k eder. \u00c7\u00fcnki O, Lat\u00eef (b\u00fct\u00fcn incelikleri bilen ve n\u00fcf\u00fbz eden)dir, Hab\u00eer (her\u015feyden haberd\u00e2r olan)d\u0131r.<\/p>\n

104. Muhakkak ki size Rabbinizden bas\u00eeretler (kalb g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn n\u00fbru olan deliller) gelmi\u015ftir. Art\u0131k kim (hakk\u0131) g\u00f6r\u00fcrse, kendi lehinedir. Kim de k\u00f6rl\u00fck ederse, kendi aleyhinedir.
\n\u201cG\u00f6z\u00fcn n\u00fbru, n\u00fbr-\u0131 \u00eemanla \u0131\u015f\u0131klan\u0131rsa ve kav\u00eele\u015firse (kuvvetlenirse), b\u00fct\u00fcn k\u00e2in\u00e2t g\u00fcl ve reyhanlar ile m\u00fczeyyen (s\u00fcsl\u00fc) bir Cennet \u015feklinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. G\u00f6z\u00fcn g\u00f6zbebe\u011fi de, bal ar\u0131s\u0131 gibi, b\u00fct\u00fcn k\u00e2in\u00e2t safhalar\u0131nda menku\u015f (nak\u0131\u015fl\u0131) g\u00fcl ve \u00e7i\u00e7ek gibi delillerinden, b\u00fcrhanlar\u0131ndan alaca\u011f\u0131 ibret, fikret, \u00fcnsiyet (al\u0131\u015fkanl\u0131k) gibi us\u00e2re (\u00f6zsu) ve \u015firalar\u0131ndan vicdanda o tatl\u0131, \u00eemanl\u0131 ballar\u0131 yapar. E\u011fer o g\u00f6z k\u00fcf\u00fcr zulmetiyle (karanl\u0131\u011f\u0131yla) k\u00f6r olursa, d\u00fcnya, geni\u015fli\u011fiyle ber\u00e2ber bir hapish\u00e2ne \u015fekline girer. B\u00fct\u00fcn hak\u0101ik-\u0131 kevniye (k\u00e2in\u00e2t\u0131n hak\u012bkatleri), nazar\u0131nda gizlenir. K\u00e2in\u00e2t ondan tevahhu\u015f eder (yabanc\u0131la\u015f\u0131r). Kalbi ahz\u00e2n (h\u00fcz\u00fcnler) ve ekd\u00e2r (kederler) ile dolar.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 65)<\/p>\n

105. \u0130\u015fte (ey Res\u00fbl\u00fcm!) \u00c2yetleri b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz ki (ibret als\u0131nlar), hem (o k\u00e2firler): \u201cSen ders alm\u0131\u015fs\u0131n!\u201d desinler, hem de (hikmetlerini) bilecek bir kavim i\u00e7in onu (o Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131) a\u00e7\u0131klayal\u0131m.
\n\u201cH\u00e2l\u0131k-\u0131 k\u00e2in\u00e2t (k\u00e2in\u00e2t\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131), b\u00fct\u00fcn o mu\u2018ciz\u00e2t\u0131 onun elinde halk etmekle (yaratmakla) g\u00f6sterdi ki; o, O\u2019nun hes\u00e2b\u0131na konu\u015fuyor, O\u2019nun kel\u00e2m\u0131n\u0131 tebl\u00ee\u011f ediyor (bildiriyor). Hem ona gelen Kur\u2019\u00e2n ise, i\u00e7inde, d\u0131\u015f\u0131nda k\u0131rk vech-i i\u2018c\u00e2z (k\u0131rk \u00e7e\u015fit mu\u2018cize) ile g\u00f6sterir ki; o, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n terc\u00fcm\u00e2n\u0131d\u0131r. Hem o kendi z\u00e2t\u0131nda b\u00fct\u00fcn ihl\u00e2s\u0131yla (sam\u00eemiyetiyle) ve takv\u00e2s\u0131yla (g\u00fcnahlardan \u00e7ekinmesiyle) ve ciddiyetiyle ve em\u00e2netiyle (g\u00fcvenilirli\u011fi ile) ve s\u00e2ir b\u00fct\u00fcn ahv\u00e2l ve etv\u00e2r\u0131yla (h\u00e2l ve tav\u0131rlar\u0131yla) g\u00f6sterir ki, o kendi n\u00e2m\u0131na, kendi fikriyle demiyor, belki H\u00e2l\u0131k\u2019\u0131 (yarat\u0131c\u0131s\u0131) n\u00e2m\u0131na konu\u015fuyor.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 91)<\/p>\n

106. Rabbinden sana vahyolunana t\u00e2bi\u2018 ol! O\u2019ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur. Ve m\u00fc\u015friklerden y\u00fcz \u00e7evir!<\/p>\n

107. H\u00e2lbuki (kullar\u0131n\u0131 ir\u00e2delerinde serbest b\u0131rakan) Allah (\u00eem\u00e2n etmelerini) dileseydi, (asl\u00e2) \u015firk ko\u015fmazlard\u0131. Hem (biz) seni onlar\u0131n \u00fczerine muh\u00e2f\u0131z yapmad\u0131k. Sen onlar\u0131n \u00fczerine vek\u00eel de de\u011filsin!<\/p>\n

108. Ve onlar\u0131n Allah\u2019dan ba\u015fka tapmakta olduklar\u0131na s\u00f6vmeyin! Yoksa (onlar da) haddi a\u015farak bilgisizce Allah\u2019a s\u00f6verler! B\u00f6ylece her \u00fcmmete (kendi) amellerini s\u00fcsledik; sonra d\u00f6n\u00fc\u015fleri ancak Rablerinedir; art\u0131k (O da, d\u00fcnyada) yapmakta olduklar\u0131n\u0131 kendilerine haber verecektir.<\/p>\n

109. Fakat kendilerine bir mu\u2018cize gelirse, ona mutlak\u0101 inanacaklar\u0131na, b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle Allah\u2019a yem\u00een ettiler. De ki: \u201cMu\u2018cizeler, ancak Allah kat\u0131ndad\u0131r.\u201d (Ey m\u00fc\u2019minler!) Peki ger\u00e7ekten o (mu\u2018cize) geldi\u011fi zaman (onlar\u0131n yine) \u00eem\u00e2n etmeyeceklerini siz ne bileceksiniz?<\/p>\n

110. \u00c7\u00fcnki (onlar) ona ilk def\u2018a \u00eem\u00e2n etmedikleri gibi (bundan sonra da \u00eem\u00e2n etmeyeceklerdir)! (Biz de) onlar\u0131n kalblerini ve g\u00f6zlerini (ink\u00e2rlar\u0131ndaki \u0131srarlar\u0131ndan dolay\u0131, hakdan) \u00e7eviririz ve onlar\u0131 b\u0131rak\u0131r\u0131z (da), azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde bocalay\u0131p dururlar.<\/p>\n

111. H\u00e2lbuki ger\u00e7ekten biz, onlara melekleri indirseydik, \u00f6l\u00fcler de kendileriyle konu\u015fsayd\u0131 ve (senin do\u011frulu\u011funa) kef\u00eel olarak onlara kar\u015f\u0131 her\u015feyi toplasayd\u0131k, Allah\u2019\u0131n dilemesi m\u00fcstesn\u00e2, (onlar, k\u00fcf\u00fcrlerindeki inadlar\u0131 sebebiyle) \u00eem\u00e2n edecek de\u011fillerdi; fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu c\u00e2hillik ederler.<\/p>\n

112. Ve b\u00f6ylece her peygambere insan ve cin \u015feytanlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman k\u0131ld\u0131k; (bunlar) aldatmak i\u00e7in birbirlerine (b\u00e2t\u0131l) s\u00f6z\u00fcn yald\u0131zl\u0131s\u0131n\u0131 f\u0131s\u0131ldarlar. H\u00e2lbuki Rabbin dileseydi onu (asl\u00e2) yapamazlard\u0131; \u00f6yleyse onlar\u0131 ve uydurmakta olduklar\u0131 \u015feyleri b\u0131rak!<\/p>\n

113. Bir de (o \u015feytanlar bu telk\u012bni) \u00e2hirete inanmayanlar\u0131n g\u00f6n\u00fclleri ona (o yald\u0131zl\u0131 s\u00f6zlere) meyletsin, ondan ho\u015flans\u0131nlar ve onlar i\u015fleyici olduklar\u0131 (g\u00fcnahlar\u0131)n\u0131 i\u015flesinler diye (yaparlar).
\n\u201cK\u00e2in\u00e2ttaki \u015ferlerin, zararlar\u0131n, beliyyelerin (bel\u00e2lar\u0131n) ve \u015feytanlar\u0131n ve muz\u0131rlar\u0131n (zararl\u0131 \u015feylerin) halk ve \u00eecadlar\u0131 (yarat\u0131lmalar\u0131), \u015fer ve \u00e7irkin de\u011fildir. \u00c7\u00fcnki \u00e7ok net\u00e2ic-i m\u00fchimme (m\u00fchim net\u00eeceler) i\u00e7in halk olunmu\u015flard\u0131r (yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r). Mesel\u00e2: Mel\u00e2ikelere \u015feytanlar musallat olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in, terakk\u0131y\u00e2tlar\u0131 (y\u00fckselmeleri) yoktur, makamlar\u0131 s\u00e2bittir, tebedd\u00fcl etmez (de\u011fi\u015fmez). Kez\u00e2 (bunun gibi) hayvan\u00e2t\u0131n dahi \u015feytanlar musallat olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in mertebeleri s\u00e2bittir, n\u00e2k\u0131st\u0131r. \u00c2lem-i ins\u00e2niyette ise mer\u00e2tib-i terakk\u0131y\u00e2t ve tedenniy\u00e2t (y\u00fckselme ve al\u00e7alma mertebeleri) nih\u00e2yetsizdir. Nemrudlardan, Fir\u2018avunlardan tut, t\u00e2 s\u0131dd\u00eek\u012bn-i evliy\u00e2 ve enbiy\u00e2ya kadar g\u0101yet uzun bir mes\u00e2fe-i terakk\u012b var.
\n\u0130\u015fte k\u00f6m\u00fcr gibi olan erv\u00e2h-\u0131 s\u00e2fileyi (al\u00e7ak ruhlar\u0131), elmas gibi olan erv\u00e2h-\u0131 \u00e2liyeden (y\u00fcksek ruhlardan) temy\u00eez ve tefr\u00eek (se\u00e7ip ay\u0131rmak) i\u00e7in, \u015feytanlar\u0131n h\u0131lkatiyle (yarat\u0131lmas\u0131yla) ve s\u0131rr-\u0131 tekl\u00eef (imtihan s\u0131rr\u0131) ve ba\u2018s-i enbiy\u00e2 (peygamberlerin g\u00f6nderilmesi) ile, bir meyd\u00e2n-\u0131 imtihan ve tecr\u00fcbe ve cihad ve m\u00fcs\u00e2baka a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f. E\u011fer m\u00fcc\u00e2hede ve m\u00fcs\u00e2baka olmasa idi, ma\u2018den-i ins\u00e2niyetteki (insanl\u0131k ma\u2018denindeki) elmas ve k\u00f6m\u00fcr h\u00fckm\u00fcnde olan isti\u2018dadlar (k\u0101biliyetler), ber\u00e2ber kalacakt\u0131. (…) Demek \u015fey\u00e2t\u00een (\u015feytanlar) ve \u015ferlerin yarat\u0131lmas\u0131, b\u00fcy\u00fck ve k\u00fcll\u00ee net\u00eeceye bakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00eecadlar\u0131 (yarat\u0131lmalar\u0131) \u015fer de\u011fil, \u00e7irkin de\u011fil!\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 12. Mekt\u00fbb, 32)
\nAyr\u0131ca \u015feytan\u0131n h\u00eeleleri hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z; (Lem\u2018alar, 13. Lem\u2018a, 71-91; S\u00f6zler, 21. S\u00f6z, 96-100)<\/p>\n

114. (De ki:) \u201cHi\u00e7 Allah\u2019dan ba\u015fka bir hakem mi arar\u0131m? H\u00e2lbuki size Kit\u00e2b\u2019\u0131 (Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131, i\u00e7inde hak ile b\u00e2t\u0131l) iyice a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olarak indiren O\u2019dur.\u201d Kendilerine kitab verdi\u011fimiz kimseler de ger\u00e7ekten onun, Rabbin taraf\u0131ndan hak olarak indirilmi\u015f oldu\u011funu bilirler; \u00f6yle ise sak\u0131n \u015f\u00fcbhe edenlerden olma!<\/p>\n

115. Ve Rabbinin s\u00f6z\u00fc (emir ve yasaklar\u0131) do\u011fruluk ve ad\u00e2let cihetiyle tamamland\u0131. O\u2019nun kelimelerini de\u011fi\u015ftirebilecek kimse yoktur! \u00c7\u00fcnki O, Sem\u00ee\u2018 (her\u015feyi hakk\u0131yla i\u015fiten)dir, Al\u00eem (her\u015feyi hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n

116. E\u011fer yery\u00fcz\u00fcnde bulunan (insan)lar\u0131n \u00e7o\u011funa uyarsan, seni Allah\u2019\u0131n yolundan sapt\u0131r\u0131rlar. (Onlar) ancak zanna t\u00e2bi\u2018 olurlar ve onlar s\u00e2dece yalan s\u00f6ylerler.<\/p>\n

117. \u015e\u00fcbhesiz ki yolundan sapanlar\u0131 ger\u00e7ekten en iyi bilen, ancak O Rabbindir. Hid\u00e2yete erenleri en iyi bilen de O\u2019dur.<\/p>\n

118. E\u011fer O\u2019nun \u00e2yetlerine \u00eem\u00e2n eden kimseler iseniz, art\u0131k \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ismi zikredilmi\u015f olan (besmele ile kesilmi\u015f hayvan)lardan yiyin!<\/p>\n

119. Kendisine mecbur kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z (\u00f6lmeyecek kadar yemek zorunda oldu\u011funuz) \u015feyler m\u00fcstesn\u00e2 olmak \u00fczere, (Rabbiniz) \u00fczerinize haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri ger\u00e7ekten size iyice a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ismi zikredilmi\u015f olan (besmele ile kesilmi\u015f hayvan)lardan neden yemeyesiniz? Hi\u00e7 \u015f\u00fcbhesiz bir\u00e7oklar\u0131, bilgisizce kendi (nefs\u00ee) arzular\u0131yla (insanlar\u0131) a\u00e7\u0131k\u00e7a sapt\u0131r\u0131yorlar. Muhakkak ki haddi a\u015fanlar\u0131 ger\u00e7ekten en iyi bilen ancak O Rabbindir.<\/p>\n

120. G\u00fcn\u00e2h\u0131n a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 da gizlisini de b\u0131rak\u0131n! \u015e\u00fcbhe yok ki g\u00fcnah kazananlar, i\u015flemekte olduklar\u0131 (g\u00fcnahlar) sebebiyle yak\u0131nda cez\u00e2land\u0131r\u0131lacaklard\u0131r!<\/p>\n

121. Ve \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ismi an\u0131lmam\u0131\u015f olan (besmele ile kesilmemi\u015f hayvan)lardan yemeyin!
\n\u201cEsb\u00e2b-\u0131 z\u00e2hiriye (g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki sebebler) eliyle gelen ni\u2018metleri, o esbab (sebebler) hes\u00e2b\u0131na almamak gerektir. E\u011fer o sebeb ihtiy\u00e2r (ir\u00e2de) s\u00e2hibi de\u011filse, mesel\u00e2 hayvan ve a\u011fa\u00e7 gibi, do\u011frudan do\u011fruya o ni\u2018meti Cen\u00e2b-\u0131 Hakk hes\u00e2b\u0131na verir. M\u00e2dem o, lis\u00e2n-\u0131 h\u00e2liyle \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 der, sana verir. Sen de Allah hes\u00e2b\u0131na olarak \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 de, al. E\u011fer o sebeb ihtiy\u00e2r s\u00e2hibi ise, o \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 demeli, sonra ondan al. Yoksa alma! \u00c7\u00fcnki, \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0627\u0652\u0643\u064f\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0645\u064f\u0645\u0651\u064e\u0627\u0644\u064e\u0645\u0652 \u064a\u064e\u0630\u0652\u0643\u064e\u0631\u064f\u0627\u0633\u0652\u0645\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 [\u00dczerine Allah\u2019\u0131n ismi an\u0131lmam\u0131\u015f olan (besmele ile kesilmemi\u015f hayvan)lardan yemeyin!] \u00e2yetinin ma\u2018n\u00e2-y\u0131 sar\u00eehinden (a\u00e7\u0131k ma\u2018n\u00e2s\u0131ndan) ba\u015fka bir ma\u2018n\u00e2y-\u0131 i\u015f\u00e2r\u00eesi (i\u015f\u00e2retle anlatt\u0131\u011f\u0131 bir ma\u2018n\u00e2s\u0131 da) \u015fudur ki: \u2018M\u00fcn\u2018im-i Hak\u012bk\u012b\u2019yi (hak\u012bk\u012b ni\u2018met verici olan Allah\u2019\u0131) hat\u0131ra getirmeyen ve O\u2019nun n\u00e2m\u0131yla verilmeyen ni\u2018meti yemeyiniz\u2019, demektir. O h\u00e2lde hem veren \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 demeli hem alan \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 demeli. E\u011fer veren \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 demiyorsa, fakat sen de almaya muhta\u00e7 isen sen \u0628\u0650\u0633\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 de; verenin ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde rahmet-i \u0130l\u00e2hiyenin elini g\u00f6r. \u015e\u00fck\u00fcr ile \u00f6p. Ondan al.\u201d (Lem\u2018alar, 17. Lem\u2018a, 139-140)<\/p>\n

122. (K\u00fcf\u00fcr i\u00e7inde olmakla) \u00f6l\u00fc (h\u00fckm\u00fcnde) iken, bunun ard\u0131ndan kendisini (\u00eemanla) diriltti\u011fimiz ve kendisine insanlar i\u00e7inde, s\u00e2yesinde y\u00fcr\u00fcye(bile)ce\u011fi bir n\u00fbr verdi\u011fimiz kimse, hi\u00e7 karanl\u0131klarda kalan, (ve) ondan (bir t\u00fcrl\u00fc) \u00e7\u0131kamayacak durumda olan kimse gibi olur mu? \u0130\u015fte k\u00e2firlere, yapmakta olduklar\u0131 \u015feyler b\u00f6yle s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterildi.<\/p>\n

123. Ve b\u00f6ylece, her \u015fehirde oran\u0131n g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n\u0131, ileri gelenler k\u0131ld\u0131k ki, orada (insanlar\u0131, \u00eemandan men\u2018 etmek i\u00e7in kendilerince) tuzak kursunlar! H\u00e2lbuki ancak kendilerine tuzak kurarlar da fark\u0131na varmazlar.<\/p>\n

124. Onlara bir \u00e2yet geldi\u011fi zaman da: \u201cAllah\u2019\u0131n peygamberlerine verilenlerin benzeri, bize de verilmedik\u00e7e asl\u00e2 \u00eem\u00e2n etmeyece\u011fiz!\u201d dediler. Allah, peygamberlik vaz\u00eefesini nereye verece\u011fini en iyi bilendir. G\u00fcnah i\u015fleyenlere, kurmakta olduklar\u0131 (tuzak) dolay\u0131s\u0131yla, Allah kat\u0131nda bir zillet ve \u015fiddetli bir azab yak\u0131nda is\u00e2bet edecektir!
\nVelid b. Mu\u011f\u00eere, Hz. Peygamber (asm)\u2019a gelerek: \u201cE\u011fer peygamberlik ger\u00e7ek ise ben senden daha l\u00e2y\u0131\u011f\u0131m. \u00c7\u00fcnki hem mal\u0131m, hem ya\u015f\u0131m seninkinden ziy\u00e2dedir\u201d dedi. Di\u011fer bir riv\u00e2yete g\u00f6re ise Eb\u00fb Cehil: \u201cBiz, Abd-i Menafo\u011fullar\u0131yla, \u015ferefte ko\u015fu atlar\u0131 gibi hep ber\u00e2ber iken \u015fimdi onlar: \u2018Bizim aram\u0131zda neb\u00ee var ve ona vahiy geliyor\u2019 diyorlar. \u00d6yleyse, Muhammed\u2019e verilen \u015fey bize de verilmedik\u00e7e biz asl\u00e2 \u00eem\u00e2n etmeyiz\u201d dedi. Bunun \u00fczerine bu \u00e2yet-i cel\u00eele n\u00e2zil oldu. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 2, 432)<\/p>\n

125. Art\u0131k kim ki, Allah onu (hikmetine bin\u00e2en, kendi l\u00fctfundan) hid\u00e2yete erdirmek isterse, onun g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc \u0130sl\u00e2m\u2019a a\u00e7ar. Ve kim ki, (k\u00fcfr\u00fcndeki in\u00e2d\u0131 sebebiyle, Allah) onu dal\u00e2lete atmak isterse, sanki g\u00f6\u011fe t\u0131rman\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc iyice daralm\u0131\u015f s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 h\u00e2le sokar.
\nRes\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019a, kalbin \u0130sl\u00e2m\u2019a a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan su\u00e2l olundu. Buyurdular ki: \u201cO bir n\u00fbrdur ki, Allah onu m\u00fc\u2019minin kalbine koyar da o kulun kalbi geni\u015fler ve rahata kavu\u015fur. Bunun al\u00e2meti ise, o kulun \u00e2hirete y\u00f6nelmesi, d\u00fcnyan\u0131n f\u00e2n\u00ee muhabbetinden uzak durmas\u0131 ve \u00f6l\u00fcm gelmeden evvel \u00f6l\u00fcme haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131d\u0131r.\u201d (Kurtub\u00ee, c. 4\/7, 81)<\/p>\n

126. Bu (\u0130sl\u00e2m d\u00eeni) ise, Rabbinin dosdo\u011fru bir yoludur. \u0130bret alacak bir kavim i\u00e7in \u00e2yetleri ger\u00e7ekten iyice a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n

127. Onlar i\u00e7in Rableri kat\u0131nda sel\u00e2met yurdu (Cennet) vard\u0131r ve O (Allah), yapmakta olduklar\u0131 (s\u00e2lih ameller) sebebiyle onlar\u0131n dostudur.<\/p>\n

128. Ve (Allah) o g\u00fcn, onlar\u0131 hep ber\u00e2ber bir araya getirecektir. (Kendilerine:) \u201cEy cinler (t\u00e2ifesinden olan \u015feytanlar) toplulu\u011fu! \u015e\u00fcbhesiz ki (siz,) insanlardan (ink\u00e2r edenlerin say\u0131s\u0131n\u0131) \u00e7o\u011faltmak istediniz!\u201d (denilecek). Onlar\u0131n insanlardan olan dostlar\u0131 ise diyecek ki: \u201cRabbimiz! (Do\u011frusu biz) birbirimizden faydaland\u0131k ve bize takd\u00eer etti\u011fin ecelimize ula\u015ft\u0131k!\u201d (O da) \u015f\u00f6yle buyuracak: \u201cAllah\u2019\u0131n diledi\u011fi m\u00fcstesn\u00e2, i\u00e7inde ebediyen kal\u0131c\u0131 kimseler olarak, varaca\u011f\u0131n\u0131z yer ate\u015ftir!\u201d
\nBurada ge\u00e7en \u201cm\u00fcstesn\u00e2\u201d kelimesinden maksad, ya hesab verme zam\u00e2n\u0131d\u0131r ki, ehl-i Cehennem hen\u00fcz ate\u015fe girmemi\u015flerdir. Veya zaman zaman ate\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p, daha b\u00fcy\u00fck azab veren \u201czemherir (so\u011fukluk) v\u00e2disi\u201dne konulduklar\u0131 zamand\u0131r, \u00f6yle ki bu az\u00e2b\u0131n deh\u015fetinden bir an evvel ate\u015fe d\u00f6nmek isterler. Veya o istisn\u00e2, d\u00fcnyada amel cihetiyle art\u0131k Cehenneme girmesi neredeyse mukadder olan ki\u015finin, hid\u00e2yete mazhar olarak bu net\u00eeceden kurtulmas\u0131d\u0131r. (R\u00e2z\u00ee, c. 7\/13, 202)<\/p>\n

129. \u0130\u015fte b\u00f6ylece kazanmakta olduklar\u0131 (g\u00fcnahlar) y\u00fcz\u00fcnden, z\u00e2limlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 baz\u0131lar\u0131na dost ederiz.<\/p>\n

130. (O g\u00fcn onlara:) \u201cEy cin ve insan toplulu\u011fu! \u0130\u00e7inizden, size \u00e2yetlerimi anlatan ve sizi bu g\u00fcn\u00fcn\u00fczle kar\u015f\u0131la\u015fmaktan korkutan peygamberler gelmedi mi?\u201d (denilecek de onlar:) \u201cKendi aleyhimize \u015f\u00e2hidlik ederiz (ki geldi)!\u201d diyecekler; d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131 onlar\u0131 aldatm\u0131\u015ft\u0131 ve ger\u00e7ekten kendilerinin k\u00e2fir kimseler olduklar\u0131na d\u00e2ir kendi aleyhlerine \u015f\u00e2hidlik ettiler.<\/p>\n

131. Bu (peygamberlerin g\u00f6nderilmesi) \u015fundand\u0131r ki, Rabbin, ah\u00e2lisi (yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin mes\u2019\u00fbliyetinden) habersiz kimseler iken (bir peygamber g\u00f6ndermeden) \u015fehirleri (halk\u0131n i\u015fledikleri) zul\u00fcm sebebiyle hel\u00e2k edici de\u011fildir!<\/p>\n

132. Herkes i\u00e7in, yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 dereceler vard\u0131r.
\n\u201c\u0130nsan ahsen-i takvimde (en g\u00fczel s\u00fbrette) yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ona g\u0101yet c\u00e2mi\u2018 (geni\u015f) bir isti\u2018dad (k\u0101biliyet) verildi\u011fi i\u00e7in; esfel-i s\u00e2filinden (Cehennemin en alt tabakalar\u0131ndan) t\u00e2 a\u2018l\u00e2-y\u0131 illiyy\u00eene (Cennetin en y\u00fcce mertebelerine), fer\u015ften (yerden) t\u00e2 ar\u015fa, zerreden t\u00e2 \u015femse (g\u00fcne\u015fe) kadar dizilmi\u015f olan mak\u0101m\u00e2ta, mer\u00e2tibe (mertebelere), derec\u00e2ta (derecelere), derek\u00e2ta (a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ukurlara) girebilir ve d\u00fc\u015febilir bir meyd\u00e2n-\u0131 imtih\u00e2na at\u0131lm\u0131\u015f, nih\u00e2yetsiz suk\u016bt ve su\u00fbda (al\u00e7almaya ve y\u00fckselmeye) giden iki yol onun \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir mu\u2018cize-i kudret ve net\u00eece-i h\u0131lkat (yarat\u0131l\u0131\u015f net\u00eecesi) ve a\u2018c\u00fbbe-i san\u2018at (\u015fa\u015f\u0131lacak bir san\u2018at) olarak \u015fu d\u00fcnyaya g\u00f6nderilmi\u015ftir.\u201d (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 108)<\/p>\n

133. Ve Rabbin, Gan\u00ee (kullar\u0131n\u0131n ib\u00e2detine muhta\u00e7 olmayan)d\u0131r,
\n\u201cCen\u00e2b-\u0131 Hakk senin ib\u00e2detine muhta\u00e7 de\u011fil. Hem hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fil. Fakat sen ib\u00e2dete muhta\u00e7s\u0131n, sen ma\u2018nen hastas\u0131n! \u0130b\u00e2det ise, senin ma\u2018nev\u00ee yaralar\u0131na tiryak (ila\u00e7) h\u00fckm\u00fcnde(dir.)\u201d (Lem\u2018alar, 23. Lem\u2018a, 200)<\/p>\n

134. \u015e\u00fcbhesiz ki ne va\u2018d olunuyorsan\u0131z mutlak\u0101 gelecektir ve siz (ona) m\u00e2ni\u2018 olacak kimseler de\u011filsiniz!
\n\u201cHi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr ki: Al\u00eem-i Mutlak, Kad\u00eer-i Mutlak (sonsuz ilim ve kudret s\u00e2hibi) olan \u015fu masn\u00fb\u00e2t\u0131n S\u00e2ni\u2018i, (san\u2018atl\u0131 varl\u0131klar\u0131n san\u2018atk\u00e2r\u0131) b\u00fct\u00fcn enbiy\u00e2n\u0131n (peygamberlerin) tev\u00e2t\u00fcrle (yalan olmas\u0131 aklen imk\u00e2ns\u0131z say\u0131daki) haber verdikleri ve b\u00fct\u00fcn s\u0131dd\u00eek\u012bn ve evliy\u00e2n\u0131n icm\u00e2\u2018 (fikir birli\u011fi) ile \u015feh\u00e2det ettikleri (\u015f\u00e2hidlik yapt\u0131klar\u0131) m\u00fckerrer (tekrarl\u0131) va\u2018d ve va\u00eed-i \u0130l\u00e2h\u00eesini (m\u00fck\u00e2f\u00e2t ve cez\u00e2 va\u2018dlerini) yerine getirmeyip, h\u00e2\u015f\u00e2, acz ve cehlini g\u00f6stersin?
\nH\u00e2lbuki va\u2018d ve va\u00eedinde bulundu\u011fu emirler (i\u015fler), kudretine hi\u00e7 a\u011f\u0131r gelmez. Pek hafif ve pek kolay! Ge\u00e7mi\u015f bahar\u0131n hesabs\u0131z mevc\u00fbd\u00e2t\u0131n\u0131 (varl\u0131klar\u0131n\u0131), gelecek baharda k\u0131smen aynen, k\u0131smen mislen (benzerleriyle) i\u00e2desi kadar kolayd\u0131r. \u00cef\u00e2-y\u0131 va\u2018d (va\u2018din yerine getirilmesi) ise, hem bize, hem her\u015feye, hem kendisine, hem saltanat-\u0131 rub\u00fbbiyetine (umum k\u00e2in\u00e2t\u0131 terbiye edi\u015findeki saltanat\u0131na) pek \u00e7ok l\u00e2z\u0131md\u0131r. Hulf\u00fc\u2019l-va\u2018d (va\u2018dinden d\u00f6nmek) ise; hem izzet-i iktid\u00e2r\u0131na z\u0131dd\u0131r, hem ih\u00e2ta-i ilmiyesine (her\u015feyi ku\u015fatan ilmine) m\u00fcn\u00e2f\u00eedir (terstir).\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 10. S\u00f6z, 32)<\/p>\n

135. De ki: \u201cEy kavmim! Elinizden geleni yap\u0131n; \u015f\u00fcbhesiz ben (de vaz\u00eefemi) yap\u0131c\u0131y\u0131m. Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n \u00e2k\u0131beti kimin lehine olaca\u011f\u0131n\u0131 ileride bileceksiniz.\u201d \u015eu muhakkakt\u0131r ki, z\u00e2limler kurtulu\u015fa ermez!<\/p>\n

136. Allah\u2019a, (kendi) yaratt\u0131\u011f\u0131 ekinler ve en\u2018amdan (sa\u011fmal hayvanlardan, g\u00fcy\u00e2) bir hisse (ve putlar\u0131na da bir hisse) ay\u0131rd\u0131lar da, zanlar\u0131nca: \u201cBu Allah\u2019\u0131nd\u0131r, bu da (O\u2019na \u015firk ko\u015ftu\u011fumuz) ortaklar\u0131m\u0131z\u0131nd\u0131r!\u201d dediler. H\u00e2lbuki ortaklar\u0131na \u00e2id olan, Allah\u2019a hi\u00e7 ula\u015fmaz; Allah\u2019a \u00e2id olana gelince, o hemen ortaklar\u0131na ula\u015f\u0131yor. Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcm veriyorlar!<\/p>\n

137. Yine bunun gibi ortaklar\u0131 (olan \u015feytanlar), m\u00fc\u015friklerden bir\u00e7o\u011funa evl\u00e2dlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi s\u00fcsl\u00fc (c\u00e2zib) g\u00f6sterdi ki, onlar\u0131 (bunu yapanlar\u0131 b\u00f6ylelikle) hel\u00e2k etsinler ve dinlerini kendilerine kar\u0131\u015ft\u0131rs\u0131nlar! E\u011fer (kullar\u0131n\u0131 ir\u00e2delerinde serbest b\u0131rakan) Allah dileseydi onu (asl\u00e2) yap(a)mazlard\u0131; \u00f6yleyse onlar\u0131 ve uydurmakta olduklar\u0131 \u015feyleri b\u0131rak!<\/p>\n

138. Ve (o m\u00fc\u015frikler, b\u00e2t\u0131l) zanlar\u0131yla: \u201cBunlar, haram olan sa\u011fmal hayvanlar ve ekinlerdir; onlar\u0131 diledi\u011fimizden ba\u015fkas\u0131 yiyemez, ve (bunlar da) s\u0131rtlar\u0131(nda y\u00fck ta\u015f\u0131nmas\u0131) haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f hayvanlard\u0131r!\u201d dediler. Bir k\u0131s\u0131m hayvanlar da vard\u0131r ki, (onlar\u0131 keserken) \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ismini zikretmezler. (Bunlar\u0131) O\u2019na iftir\u00e2 ederek (yaparlar). \u0130ftir\u00e2 etmekte olduklar\u0131dan dolay\u0131 (Allah) onlar\u0131 yak\u0131nda cez\u00e2land\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

139. Bir de dediler ki: \u201cBu sa\u011fmal hayvanlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131nda olanlar, s\u00e2dece erkeklerimize \u00e2iddir; kar\u0131lar\u0131m\u0131za ise haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d E\u011fer (do\u011fan yavru) \u00f6l\u00fc olursa, art\u0131k onlar (erkek-kad\u0131n hepsi) onda ortakt\u0131rlar. (Allah,) onlar\u0131 (bu) vas\u0131fland\u0131rmalar\u0131ndan dolay\u0131 yak\u0131nda cez\u00e2land\u0131racakt\u0131r. \u015e\u00fcbhesiz ki O, Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan)d\u0131r, Al\u00eem (her\u015feyi hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n

140. Bilgisizlik y\u00fcz\u00fcnden beyinsizce evl\u00e2dlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrenler ve Allah\u2019\u0131n kendilerini r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri, Allah\u2019a iftir\u00e2 ederek haram k\u0131lanlar ger\u00e7ekten zarara u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. (Onlar) muhakkak dal\u00e2lete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler ve hid\u00e2yete eren kimseler olamam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

141. \u00c7ardakl\u0131 ve \u00e7ardaks\u0131z ba\u011flar\u0131, hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131, meyvesi muhtelif ekinleri, birbirine benzeyen ve benzemeyen zeytinleri ve narlar\u0131 meydana getiren de O\u2019dur. (Herbiri) meyve verdi\u011fi zaman meyvesinden yiyin ve hasad edildi\u011fi g\u00fcn hakk\u0131n\u0131 (\u00f6\u015fr\u00fcn\u00fc) verin ve (O\u2019nun r\u0131z\u00e2s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda harcayarak) isr\u00e2f etmeyin!<\/p>\n

\u201cH\u00e2l\u0131k-\u0131 Rah\u00eem, nev\u2018-i be\u015fere verdi\u011fi ni\u2018metlerin muk\u0101bilinde \u015f\u00fck\u00fcr istiyor. \u0130sraf ise \u015f\u00fckre z\u0131dd\u0131r, ni\u2018mete kar\u015f\u0131 has\u00e2retli (zararl\u0131) bir istihfaft\u0131r (haf\u00eefe almad\u0131r).\u201d (Lem\u2018alar, 19. Lem\u2018a, 146)
\nAyr\u0131ca iktisad ve israf hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z; (Lem\u2018alar, 19. Lem\u2018a, 146-155)<\/p>\n

142. Sa\u011fmal hayvanlardan y\u00fck ta\u015f\u0131yan\u0131 ve (kesilmek i\u00e7in) yere yat\u0131r\u0131lan\u0131 da (sizin i\u00e7in yaratan O\u2019dur). Allah\u2019\u0131n sizi r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden yiyin ve \u015feytan\u0131n ad\u0131mlar\u0131na uymay\u0131n! \u00c7\u00fcnki o, size apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fmand\u0131r.
\n\u201c\u015eeytanlar\u0131n k\u00e2in\u00e2tta \u00eecad cihetinde hi\u00e7bir medhalleri (m\u00fcd\u00e2haleleri) olmad\u0131\u011f\u0131, hem Cen\u00e2b-\u0131 Hakk rahmet ve in\u00e2yetiyle (yard\u0131m\u0131yla) ehl-i hakka tarafd\u00e2r oldu\u011fu (…) h\u00e2lde, hizb\u00fc\u2019\u015f-\u015feytan\u0131n (\u015feytan tarafdarlar\u0131n\u0131n) \u00e7ok def\u2018a ehl-i hakka galebe etmesinin hikmeti nedir? Ve ehl-i hak, her vakit \u015feytanlar\u0131n \u015ferrinden Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 nedir? El-cevab: Hikmeti ve s\u0131rr\u0131 \u015fudur ki: Ekseriyet-i mutlaka ile (\u00e7o\u011funlukla) dal\u00e2let ve \u015fer, menf\u00eedir, tahribdir, adem\u00eedir (yokluktan ib\u00e2rettir), bozmakt\u0131r. Ve ekseriyet-i mutlaka ile hid\u00e2yet ve hay\u0131r, m\u00fcsbettir, v\u00fcc\u00fbd\u00eedir (varl\u0131\u011fa d\u00e2irdir), i\u2018mard\u0131r, ta\u2018mirdir. Herkes\u00e7e ma\u2018l\u00fbmdur ki: Yirmi adam\u0131n yirmi g\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 bir bin\u00e2y\u0131, bir adam, bir g\u00fcnde tahr\u00eeb eder. (…)
\n\u0130\u015fte bu s\u0131rdand\u0131r ki: Ehl-i dal\u00e2let, hak\u012bkaten za\u00eef bir kuvvetle pek kuvvetli ehl-i hakka bazen g\u0101lib oluyor. Fakat ehl-i hakk\u0131n \u00f6yle muhkem (sa\u011flam) bir kal\u2018as\u0131 var ki, onda tahassun ettikleri (s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131) zaman, o m\u00fcdhi\u015f d\u00fc\u015fmanlar yana\u015famazlar ve bir halt edemezler. E\u011fer muvakkat bir zarar verseler, \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0639\u0627\u064e\u0642\u0650\u0628\u064e\u0629\u064f \u0644\u0650\u0644\u0652\u0645\u064f\u062a\u0651\u064e\u0642\u06ea\u064a\u0646\u064e [(G\u00fczel) \u00e2k\u0131bet, takv\u00e2 s\u00e2hiblerinindir] s\u0131rr\u0131yla, ebed\u00ee bir sevab ve bir menfaatle o zarar tel\u00e2fi edilir. O kal\u2018a-i met\u00een, o h\u0131sn-\u0131 has\u00een (sa\u011flam kale) ise, \u015feriat-\u0131 Muhammediye Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019d\u0131r ve s\u00fcnnet-i Ahmediye Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019d\u0131r.\u201d (Lem\u2018alar, 13. Lem\u2018a, 71)
\nAyr\u0131ca, \u015feytan\u0131n yarat\u0131l\u0131p insana musallat edilmesindeki hikmetler i\u00e7in bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 141, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n

143. (Allah, erkek ve di\u015fi olmak \u00fczere; koyun, ke\u00e7i, deve ve s\u0131\u011f\u0131rdan) sekiz e\u015f (yaratt\u0131)! Koyundan iki, ke\u00e7iden iki! (O m\u00fc\u015friklere) de ki: \u201c(Siz baz\u0131lar\u0131n\u0131 haram k\u0131l\u0131yorsunuz, ama Allah bunlardan) iki erke\u011fi mi, yoksa iki di\u015fiyi mi, yoksa o iki di\u015finin rahimlerinde bulunan (yavru)lar\u0131 m\u0131 haram k\u0131ld\u0131? E\u011fer (iddi\u00e2n\u0131zda) do\u011fru kimseler iseniz, bana bir ilim ile haber verin!\u201d<\/p>\n

144. Deveden de iki, s\u0131\u011f\u0131rdan da iki! De ki: \u201c(Allah bunlardan) iki erke\u011fi mi, yoksa iki di\u015fiyi mi, yoksa o iki di\u015finin rahimlerinde bulunan (yavru)lar\u0131 m\u0131 haram k\u0131ld\u0131? Yoksa, Allah size bunu (haram k\u0131lmay\u0131) tavsiye buyurdu\u011fu zaman (siz buna) \u015f\u00e2hidler mi oldunuz?\u201d \u00d6yleyse bilgisizce, insanlar\u0131 dal\u00e2lete d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in Allah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan uydurandan daha z\u00e2lim kim olabilir? \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, (k\u00fcf\u00fcrlerindeki \u0131srarlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden) z\u00e2limler toplulu\u011funu hid\u00e2yete erdirmez.<\/p>\n

145. De ki: \u201cBana vahyolunanlar i\u00e7inde bunu (bu haram dediklerinizi) yiyecek olan bir yiyici kimseye, haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir \u015fey bulmuyorum; ancak (o \u015feyin) \u00f6l\u00fc (us\u00fbl\u00fcnce kesilmeden veya avlanmadan \u00f6len bir hayvan) veya ak\u0131t\u0131lm\u0131\u015f kan veya domuz eti, ki o pistir, veya (kesilirken) \u00fczerine Allah\u2019dan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131 zikredilmi\u015f (olmakla a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015flenen) bir f\u0131sk olmas\u0131 m\u00fcstesn\u00e2. Fakat (ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na) tec\u00e2v\u00fcz edici ve haddi (zar\u00fbret mikd\u00e2r\u0131n\u0131) a\u015f\u0131c\u0131 olmadan, kim (\u00f6lmeyecek kadar bunlardan yemeye) mecbur kal\u0131rsa, art\u0131k (bilsin ki) \u015f\u00fcbhesiz Rabbin, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan)d\u0131r, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.\u201d
\n\u201c*\u0627\u0650\u0646\u064e\u0651 \u0627\u0644\u0636\u0651\u064e\u0631\u064f\u0648\u0631\u064e\u0627\u062a\u0650 \u062a\u064f\u0628\u06ea\u064a\u062d\u064f \u0644\u0652\u0644\u064e\u062d\u0652\u0638\u064f\u0648\u0631\u064e\u0627\u062a\u0650*k\u0101idesi yani zar\u00fbret (mecb\u00fbriyet) haram\u0131 hel\u00e2l derecesine getirir. \u0130\u015fte \u015fu k\u0101ide ise, k\u00fcll\u00ee (um\u00fbm\u00ee) de\u011fil. Zar\u00fbret, e\u011fer haram yoluyla olmam\u0131\u015f ise, haram\u0131 hel\u00e2l etmeye sebebiyet verir. Yoksa s\u00fb-i ihtiy\u00e2r\u0131 ile (ir\u00e2desini k\u00f6t\u00fcye kullanmakla), gayr-\u0131 me\u015fr\u00fb\u2018 (haram) sebebler ile zar\u00fbret olmu\u015f ise, har\u00e2m\u0131 hel\u00e2l edemez, ruhsatl\u0131 (izinli) ahk\u00e2mlara (h\u00fck\u00fcmlere) med\u00e2r olamaz, \u00f6z\u00fcr te\u015fk\u00eel edemez. Mesel\u00e2 bir adam, s\u00fb-i ihtiy\u00e2r\u0131yla haram bir tarzda kendini sarho\u015f etse, tasarruf\u00e2t\u0131 (yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler) ulem\u00e2-i \u015feriat\u00e7a (f\u0131k\u0131h \u00e2limlerince) aleyhinde c\u00e2r\u00eedir (ge\u00e7erlidir), ma\u2018zur (\u00f6z\u00fcrl\u00fc) say\u0131lmaz. Tatl\u00eek etse (bo\u015fasa) tal\u00e2k\u0131 (bo\u015famas\u0131) v\u00e2ki\u2018 olur. Bir cin\u00e2yet etse, cez\u00e2 g\u00f6r\u00fcr. Fakat s\u00fb-i ihtiy\u00e2riyle olmazsa tal\u00e2k v\u00e2ki\u2018 olmaz, cez\u00e2 da g\u00f6rmez. Hem mesel\u00e2 bir i\u00e7ki m\u00fcbtel\u00e2s\u0131, zar\u00fbret derecesinde m\u00fcbtel\u00e2 olsa da diyemez ki, zar\u00fbrettir, bana hel\u00e2ldir.\u201d (S\u00f6zler, 27. S\u00f6z, 155)<\/p>\n

146. Yahudi olanlara da b\u00fct\u00fcn t\u0131rnakl\u0131 (hayvan)lar\u0131 haram k\u0131ld\u0131k. S\u0131\u011f\u0131r ve davar\u0131n i\u00e7 ya\u011flar\u0131n\u0131 da onlara haram k\u0131ld\u0131k; ancak s\u0131rtlar\u0131n\u0131n veya ba\u011f\u0131rsaklar(\u0131n)\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ya da kemi\u011fe kar\u0131\u015fan (ya\u011f)lar m\u00fcstesn\u00e2. Azg\u0131nl\u0131klar\u0131 sebebiyle onlar\u0131 b\u00f6yle cez\u00e2land\u0131rd\u0131k. Ve muhakkak ki biz, elbette do\u011fru (s\u00f6yleyen)leriz.<\/p>\n

147. Buna ra\u011fmen seni yalanlarlarsa art\u0131k de ki: \u201cRabbiniz pek geni\u015f bir rahmet s\u00e2hibidir. Fakat O\u2019nun az\u00e2b\u0131 g\u00fcnahk\u00e2rlar toplulu\u011fundan geri \u00e7evrilemez.\u201d<\/p>\n

148. (Allah\u2019a) \u015firk ko\u015fanlar: \u201cE\u011fer Allah dileseydi ne (biz) \u015firk ko\u015fard\u0131k, ne de atalar\u0131m\u0131z! Hem hi\u00e7bir \u015feyi (kendi kendimize) haram k\u0131lmazd\u0131k!\u201d diyecekler.
\n\u0130nsan, hay\u0131r veya \u015fer olarak i\u015fledi\u011fi amellerini kendi ir\u00e2desi ile yapar. \u0130yilikleri insanlar i\u00e7in kolayla\u015ft\u0131ran, insan\u0131 b\u00f6yle temiz bir f\u0131tratta yaratan ve hay\u0131rlarla emreden Allah\u2019d\u0131r. Ancak Cen\u00e2b-\u0131 Hakk k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, m\u00e2hiyetleri i\u2018tib\u00e2riyle \u00e7irkin ve insan f\u0131trat\u0131na z\u0131d olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 ve bir imtih\u00e2na med\u00e2r olmak \u00fczere onlardan sak\u0131nmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi h\u00e2lde, haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bu \u015feyleri isteyen, insan\u0131n kendi ir\u00e2desidir. Bu y\u00fczden pek \u00e7ok \u00e2yet-i ker\u00eemede insan\u0131n fiillerinden mes\u2019\u00fbl oldu\u011fu ve amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda cez\u00e2 veya m\u00fck\u00e2f\u00e2t g\u00f6rece\u011fi zikredilmi\u015ftir.
\n\u0130nsan\u0131n fiilleri ir\u00e2desi d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015firse, m\u00fck\u00e2f\u00e2t ve cez\u00e2n\u0131n, hatt\u00e2 imtih\u00e2n\u0131n bir ma\u2018n\u00e2s\u0131 kalmaz. Bu ise, zerrelerden y\u0131ld\u0131zlara kadar her\u015feyde g\u0101yet ince hikmetleri g\u00f6zeten Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n hikmetine z\u0131dd\u0131r. Evet, insan bir a\u011fa\u00e7 gibi b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcn mecb\u00fbriyet alt\u0131nda de\u011fildir. Amellerinden mes\u2019\u00fbl tutulmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir ir\u00e2deye s\u00e2hibdir. Herkes bunu vicd\u00e2nen bilir ve hay\u00e2t\u0131 boyunca def\u2018alarca tecr\u00fcbe eder. Hi\u00e7 kimse bir e\u015fy\u00e2y\u0131 sat\u0131n al\u0131rken \u201cKaderim buymu\u015f!\u201d diyerek sat\u0131c\u0131n\u0131n verdi\u011fi \u00e7\u00fcr\u00fck mal\u0131 almaz.
\nBununla ber\u00e2ber insan kendi fiillerinin yarat\u0131c\u0131s\u0131 da de\u011fildir. \u00c7\u00fcnki yaratma Allah\u2019a mahsustur. Ancak, insan ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir \u015feyi istemedik\u00e7e, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk o \u015feyi insana zorla yapt\u0131rmaz. Yani Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ir\u00e2desi kulun ir\u00e2desine bakar. \u0130nsan neyi isterse, Allah onu yarat\u0131r. Hid\u00e2yete veya dal\u00e2lete do\u011fru y\u00fcr\u00fcmek insan\u0131n elindedir. Fakat s\u00e2bit birer s\u0131fat olan hid\u00e2yet ve dal\u00e2leti yaratan Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019t\u0131r. \u0130sl\u00e2m ulem\u00e2s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcklerinden Sa\u2018deddin Taftaz\u00e2n\u00ee\u2019nin dedi\u011fi gibi: \u00ceman, kulun kendi ir\u00e2desini kullanmas\u0131ndan sonra, Allah\u2019\u0131n o kulun kalbine yerle\u015ftirdi\u011fi bir n\u00fbrdur. C\u00fcz-i ihtiy\u00e2r\u00ee denilen isteme k\u0101biliyetini veren Allah\u2019d\u0131r. \u0130steyen insand\u0131r. Fakat hay\u0131r veya \u015fer, iyi veya k\u00f6t\u00fc, istenileni yaratan yine Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019t\u0131r. \u0130nsan kendi iste\u011fi ile fiilin yarat\u0131lmas\u0131na sebeb oldu\u011fu i\u00e7in mes\u2019\u00fbliyet de kendisine \u00e2iddir. (T\u0131ls\u0131mlar, 26. S\u00f6z)
\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (En\u2018\u00e2m, 104, 120; A\u2018r\u00e2f, 96; Enf\u00e2l, 51; Tevbe, 95; Y\u00fbnus, 8, 44; Fussilet, 17; C\u00e2siye, 14)<\/p>\n

149. De ki: \u201c\u00d6yle ise en m\u00fckemmel delil Allah\u2019\u0131nd\u0131r. O h\u00e2lde (O) dileseydi, elbette sizi hep ber\u00e2ber hid\u00e2yete erdirirdi. (Ama O, sizi kendi ir\u00e2denize b\u0131rakt\u0131.)\u201d<\/p>\n

150. De ki: \u201cHaydi, \u2018\u015e\u00fcbhesiz Allah bunu haram k\u0131ld\u0131\u2019 diye \u015f\u00e2hidlik edecek \u015f\u00e2hidlerinizi getirin!\u201d Buna ra\u011fmen \u015f\u00e2hidlik ederlerse, sak\u0131n onlarla ber\u00e2ber \u015f\u00e2hidlik etme! Hem \u00e2yetlerimizi yalanlayanlar\u0131n ve \u00e2hirete \u00eem\u00e2n etmeyenlerin (nefs\u00ee) arzular\u0131na uyma! \u00c7\u00fcnki onlar, (putlar\u0131) Rablerine denk tutuyorlar.<\/p>\n

151. De ki: \u201cGelin, Rabbinizin size neleri haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyay\u0131m: O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi \u015firk ko\u015fmay\u0131n! Hem ana-babaya iyilik (edin)! Ve fakirlikten dolay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyin! Sizi de onlar\u0131 da (ancak) biz r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r\u0131z. (Zin\u00e2 gibi) \u00e7irkin i\u015flere, a\u00e7\u0131\u011f\u0131na da gizlisine de yakla\u015fmay\u0131n! Hem hak bir sebeb olmad\u0131k\u00e7a, Allah\u2019\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 can\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyin! \u0130\u015fte bunlar (Allah\u2019\u0131n) size o emretti\u011fi (\u015feyler)dir; t\u00e2 ki ak\u0131l erdiresiniz.\u201d<\/p>\n

152. Ve r\u00fc\u015fd\u00fcne erinceye kadar yetimin mal\u0131na, o en g\u00fczel bir \u015fekilde (onu muh\u00e2faza ve yetime yard\u0131m etme maksad\u0131yla) olan\u0131 m\u00fcstesn\u00e2, yakla\u015fmay\u0131n! Hem \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 ad\u00e2letle tam yap\u0131n! (Biz) kimseyi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fi bir \u015feyle m\u00fckellef tutmay\u0131z; s\u00f6z s\u00f6yledi\u011finiz zaman ise, akrab\u00e2 bile olsa, art\u0131k ad\u00e2letli olun! Ve Allah\u2019\u0131n ahdini (verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc) yerine getirin! \u0130\u015fte bunlar (Allah\u2019\u0131n) size o emretti\u011fi (\u015feyler)dir; t\u00e2 ki ibret alas\u0131n\u0131z.<\/p>\n

153. Ve \u015f\u00fcbhesiz bu, benim dosdo\u011fru yolumdur; \u00f6yle ise ona t\u00e2bi\u2018 olun! Ve (ba\u015fka) yollara t\u00e2bi\u2018 olmay\u0131n! Sonra sizi O\u2019nun (Allah\u2019\u0131n) yolundan ay\u0131r\u0131r(lar).41 \u0130\u015fte bunlar (Allah\u2019\u0131n) size o emretti\u011fi (\u015feyler)dir; t\u00e2 ki (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nas\u0131n\u0131z.
\n\u201c\u00c2dem (as) zam\u00e2n\u0131ndan beri, be\u015feriyette iki cerey\u00e2n-\u0131 az\u00eem (iki b\u00fcy\u00fck hareket) birbiriyle \u00e7arp\u0131\u015farak gelmi\u015f. Biri, istik\u0101met yolunu (do\u011fru yolu) ta\u2018k\u012bb ile ni\u2018met ve sa\u00e2det-i d\u00e2reyne (d\u00fcnya ve \u00e2hiret sa\u00e2detine) mazhar olan ehl-i n\u00fcb\u00fcvvet ve sal\u00e2hat ve \u00eemand\u0131r (peygamberler, s\u00e2lihler ve m\u00fc\u2019minlerdir). Bunlar k\u00e2in\u00e2ttaki, k\u00e2in\u00e2t\u0131n hak\u012bk\u012b g\u00fczelli\u011fine ve intizam ve kem\u00e2line (m\u00fckemmelli\u011fine) mut\u00e2b\u0131k (uygun) olarak istik\u0101mette hareket ettiklerinden, hem k\u00e2in\u00e2t s\u00e2hibinin l\u00fctuflar\u0131na, hem iki cih\u00e2n\u0131n sa\u00e2detine mazhar olup, be\u015feri melekler derecelerine, belki fevkine (daha yukar\u0131s\u0131na) terakk\u012b ettirme\u011fe (y\u00fckseltmeye) ves\u00eele olarak, d\u00fcnyada \u00eeman hak\u012bkatleriyle ma\u2018nev\u00ee bir Cennet, \u00e2hirette bir sa\u00e2det kazanm\u0131\u015flar ve kazand\u0131rm\u0131\u015flar.
\n\u0130kinci cereyan, istik\u0101meti b\u0131rak\u0131p ifr\u00e2t ve tefr\u00eet ile (a\u015f\u0131r\u0131 gitmek veya geri durarak) akl\u0131 bir ves\u00eele-i az\u00e2ba ve elemler toplay\u0131c\u0131 bir \u00e2lete \u00e7evirdiklerinden, ins\u00e2niyeti en bedbaht bir hayv\u00e2niyetten a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp, d\u00fcnyada zul\u00fcmlerine muk\u0101bil gazab-\u0131 \u0130l\u00e2h\u00eeyi ve mus\u00eebet tokatlar\u0131n\u0131 yemekle ber\u00e2ber, dal\u00e2letleri cihetinde, ak\u0131l al\u00e2kadarl\u0131\u011f\u0131yla k\u00e2in\u00e2t\u0131 bir h\u00fcz\u00fcng\u00e2h ve m\u00e2temh\u00e2ne-i um\u00fbmiye (um\u00fbm\u00ee bir h\u00fcz\u00fcn ve m\u00e2tem yeri) ve zev\u00e2lde yuvarlanan (ayr\u0131l\u0131p giden) z\u00eehayatlar (canl\u0131lar) i\u00e7in bir mezbaha ve bir selhh\u00e2ne (kesim yeri) ve g\u0101yet \u00e7irkin ve kar\u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcr, r\u00fbhu ve vicd\u00e2n\u0131 d\u00fcnyada bir ma\u2018nev\u00ee Cehennemde olur, \u00e2hirette d\u00e2im\u00ee bir azab \u00e7ekme\u011fe kendini m\u00fcstehak eder.\u201d (\u015eu\u00e2\u2018lar, 15. \u015eu\u00e2\u2018, 579)
\n\u0130bn-i Abb\u00e2s (ra)\u2019dan gelen bir riv\u00e2yete g\u00f6re: \u201cBu 151-152-153. \u00e2yetler, muhkem \u00e2yetler olup, \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn \u015feriatlarda da vard\u0131. Bir kimse bunlarla amel ederse Cennete girer. E\u011fer amel etmezse Cehennemlik olur.\u201d (R\u00e2z\u00ee, c. 7\/14, 4)<\/p>\n

154. Sonra iyilik edenlere (olan ni\u2018metimizi) tamamlamak, her\u015feyi iyice a\u00e7\u0131klamak, bir hid\u00e2yet ve bir rahmet olmak \u00fczere M\u00fbs\u00e2\u2019ya Kit\u00e2b\u2019\u0131 (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) verdik; t\u00e2 ki (\u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131) Rablerine kavu\u015facaklar\u0131na \u00eem\u00e2n etsinler.<\/p>\n

155. \u0130\u015fte bu (Kur\u2019\u00e2n) da kendisini indirdi\u011fimiz m\u00fcb\u00e2rek bir Kitab\u2019d\u0131r; art\u0131k ona t\u00e2bi\u2018 olun ve (g\u00fcnahlardan) sak\u0131n\u0131n; t\u00e2 ki merhamet olunas\u0131n\u0131z.<\/p>\n

156. (Onu indirdik) ki \u201cKitab, ancak bizden \u00f6nce iki t\u00e2ifeye (yahudilere ve hristiyanlara) indirildi; (biz ise) \u015f\u00fcbhesiz onlar\u0131n ders yapmalar\u0131ndan (kitablar\u0131n\u0131 okumalar\u0131ndan ve onun hak\u012bkatlerinden) de do\u011frusu habersiz kimselerdik\u201d demeyesiniz!<\/p>\n

157. Veya: \u201cDo\u011frusu bize kitab indirilseydi, elbette onlardan daha \u00e7ok hid\u00e2yete ermi\u015f kimse(ler) olurduk\u201d demeyesiniz! \u0130\u015fte ger\u00e7ekten size Rabbinizden apa\u00e7\u0131k bir delil, bir hid\u00e2yet ve bir rahmet gelmi\u015ftir. O h\u00e2lde Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini yalanlay\u0131p, onlardan y\u00fcz \u00e7evirenden daha z\u00e2lim kim olabilir? \u00c2yetlerimizden y\u00fcz \u00e7evirenleri, (b\u00f6yle) y\u00fcz \u00e7evirmekte olmalar\u0131ndan dolay\u0131 yak\u0131nda az\u00e2b\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcyle cez\u00e2land\u0131raca\u011f\u0131z!<\/p>\n

158. (O m\u00fc\u015frikler, \u00eem\u00e2n etmek i\u00e7in) kendilerine ille de (\u00f6l\u00fcm) meleklerin(in) gelmesini veya Rabbinin (az\u00e2b\u0131n\u0131n) gelmesini y\u00e2hut Rabbinin baz\u0131 (k\u0131y\u00e2met) al\u00e2metlerinin gelmesini mi bekliyorlar? Rabbinin baz\u0131 al\u00e2metleri geldi\u011fi g\u00fcn, daha \u00f6nce \u00eem\u00e2n etmemi\u015f veya \u00eem\u00e2n\u0131nda bir hay\u0131r kazanmam\u0131\u015f olan kimseye, (o g\u00fcn) \u00eem\u00e2n etmesi fayda vermez. De ki: \u201c(O al\u00e2metleri) bekleyin, \u015f\u00fcbhesiz biz de bekleyenleriz!\u201d<\/p>\n

159. Muhakkak ki dinlerini par\u00e7alay\u0131p f\u0131rka f\u0131rka olanlar yok mu, (sen) hi\u00e7bir hususta onlardan de\u011filsin! Onlar\u0131n i\u015fi ancak Allah\u2019a \u00e2iddir; sonra (O,) ne yapmakta olduklar\u0131n\u0131 (tek tek) kendilerine haber verecektir.
\nEb\u00fb Hureyre (ra) bu \u00e2yet hakk\u0131nda: \u201cOnlar, yani dinlerini par\u00e7alay\u0131p f\u0131rkalara ayr\u0131lanlar, bu \u00fcmmet i\u00e7inde \u00e7\u0131kan ehl-i dal\u00e2let f\u0131rkalar\u0131d\u0131r\u201d demi\u015ftir. Bir had\u00ees-i \u015fer\u00eefte de Peygamber Efendimiz (asm) \u015f\u00f6yle buyurmu\u015flard\u0131r: \u201c\u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 yetmi\u015f iki f\u0131rkaya ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Benim \u00fcmmetim de yak\u0131nda yetmi\u015f \u00fc\u00e7 f\u0131rkaya ayr\u0131lacakt\u0131r. Birisi h\u00e2ri\u00e7, hepsi ate\u015ftedir.\u201d (Orada bulunanlar:) \u201cY\u00e2 Res\u00fblallah! O hangisidir?\u201d dediler. Buyurdular ki: \u201cBen ve ash\u00e2b\u0131m\u0131n yolunda olanlar (ehl-i s\u00fcnnet ve\u2019l-cem\u00e2at)tir.\u201d (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 2, 475-476)<\/p>\n

160. Kim iyilikle gelirse, art\u0131k kendisi i\u00e7in onun (o iyili\u011fin) on misli vard\u0131r! Kim de k\u00f6t\u00fcl\u00fckle gelirse, bunun \u00fczerine ancak misliyle cez\u00e2land\u0131r\u0131l\u0131r ve onlar haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazlar.
\n\u201c\u0130\u015fte ey g\u0101fil insan! Bak Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n fazl\u0131na ve keremine! Seyyieyi (k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc) bir iken bin yazmak, haseneyi (iyili\u011fi) bir yazmak veya hi\u00e7 yazmamak ad\u00e2let oldu\u011fu h\u00e2lde, bir seyyieyi bir yazar; bir haseneyi on, bazen yetmi\u015f, bazen yedi y\u00fcz, bazen yedi bin yazar. Hem \u015fu n\u00fckteden anla ki, o m\u00fcdhi\u015f Cehenneme girmek cez\u00e2-y\u0131 ameldir (amelin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r), ayn-\u0131 adildir (ad\u00e2letin ta kendisidir). Fakat Cennete girmek mahz-\u0131 faz\u0131ld\u0131r (s\u00e2dece l\u00fctuf iledir).\u201d (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 110)<\/p>\n

161. De ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ki ben, Rabbim beni dosdo\u011fru bir yola hid\u00e2yet etti. Do\u011fru bir d\u00eene, Han\u00eef (hakka y\u00f6nelmi\u015f) olan \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019in d\u00eenine! H\u00e2lbuki (o, sizin gibi) m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi!\u201d<\/p>\n

162. De ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz benim namaz\u0131m da ib\u00e2detlerim de hay\u00e2t\u0131m ve \u00f6l\u00fcm\u00fcm de \u00e2lemlerin Rabbi olan Allah i\u00e7indir!\u201d<\/p>\n

163. \u201cO\u2019nun orta\u011f\u0131 yoktur. Ve (ben) bununla emrolundum, \u00e7\u00fcnki ben M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim!\u201d<\/p>\n

164. De ki: \u201cO, her\u015feyin Rabbi iken, Allah\u2019dan ba\u015fka bir rab mi arayaca\u011f\u0131m?\u201d Hem herkes ancak kendi aleyhine (g\u00fcnah) kazan\u0131r! Ve hi\u00e7bir g\u00fcnahk\u00e2r, ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00e2h\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez! Sonra d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz ancak Rabbinizedir; art\u0131k (O,) hakk\u0131nda ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015fmekte oldu\u011funuz \u015feyleri size haber verecektir.<\/p>\n

165. Sizi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn hal\u00eefeleri k\u0131lan ve size verdi\u011fi \u015feyler (ni\u2018metler) hus\u00fbsunda, sizi imtih\u00e2n etmek i\u00e7in baz\u0131n\u0131z\u0131 baz\u0131n\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcne derecelerle y\u00fckselten de O\u2019dur. Muhakkak ki Rabbin, az\u00e2b\u0131 pek \u00e7abuk oland\u0131r ve \u015f\u00fcbhesiz ki O, elbette Gaf\u00fbr (\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan)d\u0131r, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rahman ve Rahim olan Allah’\u0131n ad\u0131yla 1. Hamd, g\u00f6kleri ve yeri yaratan, karanl\u0131klar\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var eden Allah\u2019a mahsustur. \u201cHi\u00e7 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr ki: Bir bahar\u0131 halk edemeyen (yaratamayan) ve b\u00fct\u00fcn meyveleri \u00eec\u00e2d edemeyen ve yery\u00fcz\u00fcnde sikkeleri (m\u00fch\u00fcrleri) bir olan b\u00fct\u00fcn elmalar\u0131 in\u015f\u00e2 edemeyen; onlar\u0131n bir mis\u00e2l-i musa\u011f\u011far\u0131 (k\u00fc\u00e7\u00fck bir n\u00fcm\u00fbnesi) olan bir elmay\u0131 halk edip …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8699,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1729],"tags":[1858,337,338,1732,1733,1734,1257,1761,1583,1735,1719,1737,11,1762,1739,1697,1582,1738,12,1736],"class_list":["post-2989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hayrat-meali","tag-6-enam-suresi","tag-enam","tag-enam-suresi","tag-hayrat","tag-hayrat-meali-2","tag-hayrat-meali-oku","tag-islami-davet-kuran","tag-kurani-kerim","tag-kuran","tag-kuran-meali","tag-kuran-oku-2","tag-kuran-turkce-meali","tag-meal","tag-mealler","tag-risale-i-nur","tag-sureler","tag-tefsir","tag-tevafuklu-kuran","tag-turkce-meal","tag-turkce-meali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2989"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2989\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}