{"id":3002,"date":"2012-01-25T08:18:01","date_gmt":"2012-01-25T08:18:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/\/?p=3002"},"modified":"2012-01-25T08:18:01","modified_gmt":"2012-01-25T08:18:01","slug":"2-bakara-suresi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/2-bakara-suresi-2\/","title":{"rendered":"2-Bakara Suresi Hayrat Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131 Meali"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rahman ve Rahim olan Allah&#8217;\u0131n ad\u0131yla<\/strong><\/p>\n<p>1. Elif, L\u00e2m, M\u00eem.<\/p>\n<p>\u201cS\u00fbrelerin ba\u015flar\u0131ndaki hur\u00fbf-\u0131 mukatta\u2018a (Elif, L\u00e2m, M\u00eem gibi tek tek yaz\u0131lan harfler) \u0130l\u00e2h\u00ee bir \u015fifredir. H\u00e2s abdine (hus\u00fbs\u00ee kulu Hz. Muhammed Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019a) onlarla baz\u0131 i\u015f\u00e2ret-i gaybiye (gizli i\u015f\u00e2retler) veriyor. O \u015fifrenin mift\u00e2h\u0131 (anahtar\u0131) o abd-i h\u00e2s\u2019dad\u0131r (asm). Hem onun veresesindedir (v\u00e2risi olan \u00e2limlerdedir). Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem, m\u00e2dem her zaman ve her t\u00e2ifeye (toplulu\u011fa) hit\u00e2b ediyor. Her asr\u0131n her tabakas\u0131n\u0131n hissesini c\u00e2mi\u2018 (i\u00e7ine alan) \u00e7ok m\u00fctenevvi\u2018 v\u00fccuhlar\u0131 (\u00e7e\u015fitli y\u00f6nleri), ma\u2018n\u00e2lar\u0131 olabilir. Selef-i S\u00e2lih\u00een (Sah\u00e2be, T\u00e2bi\u00een ve Tebe\u2018-i T\u00e2bi\u00een) ise, en h\u00e2lis par\u00e7a onlar\u0131nd\u0131r ki, bey\u00e2n etmi\u015fler.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 29. Mekt\u00fbb, 241)<br \/>\n\u201c\u0627\u0644\u0653\u0645\u0653 *: \u00dc\u00e7 harfiyle \u00fc\u00e7 h\u00fckme i\u015f\u00e2rettir. \u015e\u00f6yle ki: Elif, *\u0647\u0670\u0630\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0644\u0627\u064e\u0645\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0632\u064e\u0644\u0650\u064a\u064f\u0651*[Bu, Allah\u2019\u0131n ezel\u00ee kel\u00e2m\u0131d\u0131r] h\u00fckm\u00fcne ve kaz\u0131yesine; L\u00e2m, \u0646\u064e\u0632\u064e\u0644\u064e \u0628\u0650\u0647\u06ea \u062c\u0650\u0628\u0652\u0631\u06ea\u064a\u0644\u064f [Onu Cibr\u00eel indirdi] h\u00fckm\u00fcne ve kaz\u0131yesine; M\u00eem,*\u0639\u064e\u0644\u0670\u064a \u0645\u064f\u062d\u064e\u0645\u0651\u064e\u062f\u064d \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0644\u0627\u064e\u0645\u064f [Muhammed (asm)\u2019a] h\u00fckm\u00fcne ve kaz\u0131yesine remzen ve \u00eem\u00e2en (remiz ve \u00eem\u00e2 ile) i\u015f\u00e2rettir.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 29)<\/p>\n<p>2. \u0130\u015fte bu, o Kitab\u2019d\u0131r ki, onda \u015f\u00fcbhe yoktur.<\/p>\n<p>\u201cKur\u2019\u00e2n, \u015fek ve \u015f\u00fcbhelere mahal de\u011fildir (yer vermez). Sizin \u015f\u00fcbheleriniz, ancak kalblerinizin hastal\u0131\u011f\u0131ndan ve miz\u00e2c\u0131n\u0131z\u0131n sek\u0101metinden (bozuklu\u011fundan) ileri geliyor. Evet, g\u00f6zleri hasta olanlar, g\u00fcne\u015fin ziy\u00e2s\u0131n\u0131 ink\u00e2r ederler; a\u011f\u0131zlar\u0131 ac\u0131 olanlar, tatl\u0131 suya ac\u0131d\u0131r derler.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 178)<\/p>\n<p>3. Onlar ki, gayba inan\u0131rlar, namaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 ederler ve kendilerini r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerden (Allah yolunda) sarf ederler.<\/p>\n<p>\u201c*\u064a\u064f\u0635\u064e\u0644\u0651\u064f\u0648\u0646\u064e [Namaz k\u0131larlar] kelimesine bedel, \u0131tnabl\u0131 (daha uzun olan) \u064a\u064f\u0642\u06ea\u064a\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u0670\u0648\u0629\u064e*[Namaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 ederler]\u2019in zikrinde ne hikmet vard\u0131r? El-cevab: Namazda l\u00e2z\u0131m olan ta\u2018d\u00eel-i erk\u00e2n (r\u00fck\u00fcnlerin hakk\u0131n\u0131 vermek), m\u00fcd\u00e2vemet (devaml\u0131l\u0131k), muh\u00e2faza (vakti ka\u00e7\u0131rmamak) gibi ik\u0101menin (hakk\u0131yla ed\u00e2 etmenin) ma\u2018n\u00e2lar\u0131n\u0131 m\u00fcr\u00e2at etmeye (g\u00f6zetmeye) i\u015f\u00e2rettir.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 38)<br \/>\n\u201cHey\u2019et-i ictim\u00e2iyenin (t\u00fcm cem\u2018iyetin) hay\u00e2t\u0131n\u0131 koruyan intiz\u00e2m\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fart\u0131, insanlar\u0131n tabakalar\u0131 aras\u0131nda bo\u015fluk kalmamal\u0131d\u0131r. Havas k\u0131sm\u0131 avamdan (\u00fcst tabaka alt tabakadan), zengin k\u0131sm\u0131 fukar\u00e2dan hatt-\u0131 muv\u00e2salay\u0131 (irtib\u00e2t\u0131) kesecek derecede uzakla\u015fmamalar\u0131 l\u00e2z\u0131md\u0131r. Bu tabakalar aras\u0131nda muv\u00e2salay\u0131 te\u2019m\u00een eden, zek\u00e2t ve mu\u00e2venettir (yard\u0131mla\u015fmad\u0131r). H\u00e2lbuki v\u00fcc\u00fbb-\u0131 zek\u00e2t (zek\u00e2t\u0131n farz olu\u015fu) ile hurmet-i rib\u00e2ya (f\u00e2izin haram olu\u015funa) m\u00fcr\u00e2at (ri\u00e2yet) etmediklerinden, tabakalar aras\u0131 gittik\u00e7e gerginle\u015fir, hatt-\u0131 muv\u00e2sala kesilir, s\u0131la-i rahim (akrab\u00e2l\u0131k ba\u011f\u0131) kalmaz. Bu y\u00fczdendir ki, a\u015fa\u011f\u0131 tabakadan yukar\u0131 tabakaya ihtiram (h\u00fcrmet), it\u00e2at, muhabbet yerine; ihtil\u00e2l sad\u00e2lar\u0131, hased ba\u011f\u0131rt\u0131lar\u0131, kin ve nefret v\u00e2veyl\u00e2lar\u0131 (feryadlar\u0131) y\u00fckselir. Kez\u00e2lik y\u00fcksek tabakadan a\u015fa\u011f\u0131 tabakaya merhamet, ihsan, taltif yerine, zul\u00fcm ate\u015fleri, tahakk\u00fcmler (bask\u0131lar), \u015fim\u015fek gibi tahk\u012brler (hak\u0101retler) ya\u011f\u0131yor. (&#8230;)<br \/>\nHul\u00e2sa, tabaka-i ins\u00e2niye aras\u0131nda mus\u00e2lahan\u0131n (bar\u0131\u015f\u0131n) te\u2019m\u00eeni ve m\u00fcn\u00e2sebetin te\u2019s\u00eesi, ancak ve ancak erk\u00e2n-\u0131 \u0130sl\u00e2miye\u2019den (\u0130sl\u00e2miyet\u2019in \u015fartlar\u0131ndan) olan \u2018zek\u00e2t\u2019 ve zek\u00e2t\u0131n yavrular\u0131 olan \u2018sadaka\u2019 ve \u2018teberru\u00e2t\u2019\u0131n (ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n) hey\u2019et-i ictim\u00e2iyece y\u00fcksek bir d\u00fcstur ittih\u00e2z edilmesiyle (kab\u00fbl edilmesiyle) olur.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 41)<\/p>\n<p>4. Yine onlar ki, sana indirilene (Kur\u2019\u00e2n\u2019a) ve senden \u00f6nce indirilenlere (di\u011fer kitablara) inan\u0131rlar. Onlar, \u00e2hirete de kat\u2018\u00ee olarak \u00eem\u00e2n ederler.<\/p>\n<p>\u201cEvet g\u00f6r\u00fcyoruz ki, ale\u2019l-ekser (\u00e7o\u011funlukla) gaddar, f\u00e2cir (g\u00fcnahk\u00e2r) z\u00e2limler, lezzetler, ni\u2018metler i\u00e7inde pek rahat ya\u015f\u0131yorlar. Yine g\u00f6r\u00fcyoruz ki, ma\u2018sum, m\u00fctedeyyin (dindar), fakir mazl\u00fbmlar, zahmetler, zilletler, tahk\u012brler, tahakk\u00fcmler (bask\u0131lar) alt\u0131nda can veriyorlar. Sonra \u00f6l\u00fcm gelir, ikisini de g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu vaziyetten bir zul\u00fcm kokusu gelir. H\u00e2lbuki k\u00e2in\u00e2t\u0131n \u015feh\u00e2detiyle, ad\u00e2let ve hikmet-i \u0130l\u00e2hiye zul\u00fcmden p\u00e2k ve m\u00fcnezzehtirler (temizdirler). \u00d6yle ise, ad\u00e2let-i \u0130l\u00e2hiyenin tam ma\u2018n\u00e2s\u0131yla tecell\u00ee etmesi (g\u00f6r\u00fcnmesi) i\u00e7in, ha\u015fre (yeniden diriltilmeye) ve mahkeme-i k\u00fcbr\u00e2ya (\u00e2hiretteki b\u00fcy\u00fck mahkemeye) l\u00fczum vard\u0131r ki; biri cez\u00e2s\u0131n\u0131, di\u011feri m\u00fck\u00e2f\u00e2t\u0131n\u0131 g\u00f6rs\u00fcn!\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 53)<br \/>\n\u00c2hiret\u2019in kat\u2018\u00ee olarak isb\u00e2t\u0131 i\u00e7in bak\u0131n\u0131z; (Z\u00fclfik\u0101r, 10. S\u00f6z, 1-69; S\u00f6zler, 29. S\u00f6z, 190-211)<\/p>\n<p>5. \u0130\u015fte onlar, Rablerinden bir hid\u00e2yet \u00fczeredirler, kurtulu\u015fa erenler de i\u015fte ancak onlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c*\u0627\u064f\u0648\u0644\u0670\u0653\u0626\u0650\u0643\u064e \u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u0648\u064f\u0646\u064e [Kurtulu\u015fa erenler i\u015fte ancak onlard\u0131r]\u2019da bir s\u00fck\u00fbt var, bir \u0131tlak (belirsizlik) var. Neye zafer bulacaklar\u0131n\u0131 ta\u2018y\u00een etmemi\u015f (belirlememi\u015f). T\u00e2, herkes istedi\u011fini i\u00e7inde bulabilsin. S\u00f6z\u00fc az s\u00f6yler, t\u00e2 uzun olsun. \u00c7\u00fcnki bir k\u0131s\u0131m muh\u00e2tab\u0131n maksad\u0131 ate\u015ften kurtulmakt\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131 yaln\u0131z Cenneti d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bir k\u0131s\u0131m, sa\u00e2det-i ebediyeyi arzu eder. Bir k\u0131s\u0131m yaln\u0131z r\u0131z\u00e2-y\u0131 \u0130l\u00e2h\u00eeyi (Allah\u2019\u0131n r\u00e2z\u0131 olmas\u0131n\u0131) ric\u00e2 (\u00fcm\u00eed) eder. Bir k\u0131s\u0131m, r\u00fc\u2019yet-i \u0130l\u00e2hiyeyi (Allah\u2019\u0131 g\u00f6rmeyi) g\u0101ye-i emel bilir (arzu eder). Ve h\u00e2kez\u00e2, bunun gibi pek \u00e7ok yerlerde Kur\u2019\u00e2n, s\u00f6z\u00fc mutlak b\u0131rak\u0131r (s\u0131n\u0131rlamaz), t\u00e2 \u00e2mm (um\u00fbm\u00ee) olsun. Hazf eder (k\u0131salt\u0131r), t\u00e2 \u00e7ok ma\u2018n\u00e2lar\u0131 if\u00e2de etsin. K\u0131sa keser, t\u00e2 herkesin hissesi bulunsun. \u0130\u015fte \u0627\u064e\u0644\u0652\u0645\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u0648\u064f\u0646\u064e [Fel\u00e2ha erenler] der. Neye fel\u00e2h bulacaklar\u0131n\u0131 ta\u2018y\u00een etmiyor. G\u00fcy\u00e2 o s\u00fck\u00fbtla der: \u2018Ey M\u00fcsl\u00fcmanlar, m\u00fcjde size! Ey m\u00fcttak\u012b (g\u00fcnahtan sak\u0131nan)! Sen Cehennemden fel\u00e2h bulursun. Ey s\u00e2lih! Sen Cennete fel\u00e2h bulursun. Ey \u00e2rif! Sen r\u0131z\u00e2-y\u0131 \u0130l\u00e2h\u00eeye n\u00e2il olursun. Ey \u00e2\u015f\u0131k! Sen r\u00fc\u2019yete mazhar olursun.\u2019 Ve h\u00e2kez\u00e2.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 26)<\/p>\n<p>6. \u015e\u00fcbhesiz ki ink\u00e2r edenler yok mu, onlar\u0131 korkutsan da korkutmasan da kendileri i\u00e7in birdir; \u00eem\u00e2n etmezler.<\/p>\n<p>\u201cK\u00fcf\u00fcr \u00fczerine \u00f6len bir k\u00e2fir, ebed\u00ee bir \u00f6m\u00fcr ile ya\u015fayacak olursa, o gayr-\u0131 m\u00fcten\u00e2h\u00ee (sonsuz) \u00f6mr\u00fcn\u00fc behemeh\u00e2l (her h\u00e2l \u00fc k\u00e2rda) k\u00fcf\u00fcr ile ge\u00e7irece\u011fi \u015f\u00fcbhesizdir. \u00c7\u00fcnki k\u00e2firin cevher-i r\u00fbhu bozulmu\u015ftur.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 74)<\/p>\n<p>7. Allah, onlar\u0131n kalblerine ve kulaklar\u0131na (k\u00fcf\u00fcrlerindeki inadlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden) m\u00fch\u00fcr vurmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\u201cKalb ile vicdan, n\u00fbr-\u0131 \u00eeman s\u00e2yesinde hak\u0101ik-\u0131 \u0130l\u00e2hiyenin tecell\u00eesine mazhar (il\u00e2h\u00ee hak\u012bkatlerin g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir mahal) olmakla, menba\u2018-\u0131 kem\u00e2l\u00e2t (faz\u00eeletler kayna\u011f\u0131), hayatdar ve ziy\u00e2dar (canl\u0131 ve n\u00fbrlu) olduklar\u0131 h\u00e2lde, k\u00fcfr\u00fcn ihtiy\u00e2r (terc\u00eeh) edilmesiyle zulmetli (karanl\u0131kl\u0131), \u0131ss\u0131z, ha\u015fer\u00e2t-\u0131 muz\u0131rra (zararl\u0131 ha\u015fereler) yuvas\u0131na ink\u0131l\u00e2b ettikleri i\u00e7in m\u00fch\u00fcrlenmi\u015f, kilitlenmi\u015f ki; o korkun\u00e7 yuvadaki akreblerden ve y\u0131lanlardan ictin\u00e2b edilmesine (sak\u0131n\u0131lmas\u0131na) i\u015f\u00e2ret edilmi\u015ftir.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 64)<\/p>\n<p>8. \u0130nsanlardan \u00f6yleleri de vard\u0131r ki, kendileri inanan kimseler olmad\u0131klar\u0131 h\u00e2lde: \u201cAllah\u2019a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne \u00eem\u00e2n ettik\u201d derler.<\/p>\n<p>9. Allah\u2019\u0131 ve \u00eem\u00e2n edenleri aldatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. H\u00e2lbuki s\u00e2dece kendilerini aldat\u0131rlar da fark\u0131na varmazlar.<\/p>\n<p>10. Kalblerinde bir hastal\u0131k (nifak) vard\u0131r, Allah da hastal\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ve (\u00eemanlar\u0131 hakk\u0131nda) yalan s\u00f6ylemekte olduklar\u0131ndan dolay\u0131, onlar i\u00e7in (pek) elemli bir azab vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcn\u00e2f\u0131klar\u0131n azablar\u0131n\u0131n mezk\u00fbr cin\u00e2yetleri aras\u0131nda yaln\u0131z kizb (yalan) ile vas\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131, kizbin \u015fiddet-i kubh ve \u00e7irkinli\u011fine i\u015f\u00e2rettir. Bu i\u015f\u00e2ret dahi kizbin ne kadar te\u2019sirli bir zehir oldu\u011funa bir \u015f\u00e2hid-i s\u00e2d\u0131kt\u0131r.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 85)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 550, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>11. Onlara: \u201cYery\u00fcz\u00fcnde fesad \u00e7\u0131karmay\u0131n!\u201d denildi\u011fi zaman ise: \u201cBiz ancak \u0131sl\u00e2h edici kimseleriz\u201d derler.<\/p>\n<p>12. Dikkat edin! \u015e\u00fcbhesiz ki onlar, m\u00fcfsidlerin (bozguncular\u0131n) ta kendileridir, fakat idr\u00e2k etmezler.<\/p>\n<p>13. Onlara: \u201c\u0130nsanlar\u0131n (m\u00fc\u2019minlerin) \u00eem\u00e2n etti\u011fi gibi \u00eem\u00e2n edin!\u201d denildi\u011fi zaman ise: \u201cBiz, sefihlerin (beyinsizlerin) \u00eem\u00e2n etti\u011fi gibi mi inan\u0131yoruz?\u201d<\/p>\n<p>\u201cNifaklar\u0131n\u0131n (iki y\u00fczl\u00fcl\u00fcklerinin) \u00eec\u00e2b\u0131yla bu s\u00f6zlerinde de m\u00fcn\u00e2f\u0131kl\u0131k yap\u0131yorlar. Z\u00eer\u00e2 bu s\u00f6zlerinin z\u00e2hirinden (d\u0131\u015f\u0131ndan): \u2018Biz d\u00eev\u00e2neler de\u011filiz, nas\u0131l sefihler (ak\u0131ls\u0131zlar) gibi olaca\u011f\u0131z?\u2019 diye bir ma\u2018n\u00e2 \u00e7\u0131kar. B\u00e2t\u0131n\u0131ndan (i\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden) ise: \u2018Nas\u0131l ekser\u00eesi fukar\u00e2 ve nazar\u0131m\u0131zda sefih olan m\u00fc\u2019minler gibi olaca\u011f\u0131z?\u2019 diye di\u011fer bir ma\u2018n\u00e2 \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 91)<\/p>\n<p>14. Ve \u00eem\u00e2n edenlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman: \u201c(Biz de) \u00eem\u00e2n ettik!\u201d derler. \u015eeytanlar\u0131yla (reisleriyle) ba\u015f ba\u015fa kald\u0131klar\u0131 zaman ise: \u201cGer\u00e7ekten biz sizinle ber\u00e2beriz; biz (onlarla) ancak alay edicileriz!\u201d derler.<\/p>\n<p>15. (Bil\u2018akis) Allah onlarla alay eder ve onlara m\u00fchlet verir (de), azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7inde bocalay\u0131p dururlar.<\/p>\n<p>16. \u0130\u015fte onlar, hid\u00e2yete kar\u015f\u0131l\u0131k dal\u00e2leti sat\u0131n alanlard\u0131r. Fakat tic\u00e2retleri (onlara) k\u00e2r getirmemi\u015ftir. (Onlar, o zarardan kurtulmak i\u00e7in) do\u011fru yolu bulmu\u015f kimseler de de\u011fillerdir.<\/p>\n<p>17. Onlar\u0131n (o m\u00fcn\u00e2f\u0131klar\u0131n) mis\u00e2li, (karanl\u0131kta) ate\u015f yakan kimsenin h\u00e2li gibidir. Derken (o ate\u015f) etr\u00e2f\u0131n\u0131 ayd\u0131nlat\u0131nca, Allah onlar\u0131n n\u00fbrunu giderdi ve onlar\u0131 karanl\u0131klar i\u00e7inde g\u00f6rmez bir h\u00e2lde b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<p>18. (Onlar) sa\u011f\u0131rd\u0131rlar (hakk\u0131 i\u015fitmezler), dilsizdirler (hakk\u0131 s\u00f6ylemezler), k\u00f6rd\u00fcrler (hak\u012bkati g\u00f6rmezler). Bu y\u00fczden onlar (hakka) d\u00f6nemezler.<\/p>\n<p>19. Veya (onlar\u0131n mis\u00e2li) g\u00f6kten bo\u015fanan, (ve) kendisinde karanl\u0131klar, g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc ve \u015fim\u015fek bulunan bir ya\u011fmur(a tutulan kimselerin h\u00e2li) gibidir. Y\u0131ld\u0131r\u0131mlardan dolay\u0131, \u00f6l\u00fcm korkusuyla parmaklar\u0131n\u0131 kulaklar\u0131na t\u0131karlar. H\u00e2lbuki Allah, k\u00e2firleri (ilim ve kudretiyle) \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>20. O \u015fim\u015fek, nerede ise g\u00f6zlerini(n n\u00fbrunu) kap\u0131p al\u0131verecek! Ne zaman onlara ayd\u0131nl\u0131k verse, onda (onun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda) y\u00fcr\u00fcrler; onlara karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc zaman ise (olduklar\u0131 yerde) dikilip kal\u0131rlar. H\u00e2lbuki Allah dileseydi, elbette onlar\u0131n i\u015fitmelerini ve g\u00f6rmelerini giderirdi. \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, her\u015feye hakk\u0131yla g\u00fcc\u00fc yetendir.<\/p>\n<p>\u201cD\u00fc\u015fman mech\u00fbl oldu\u011fu zaman daha zararl\u0131 olur. Kand\u0131r\u0131c\u0131 olursa daha hab\u00ees (fen\u00e2) olur. Aldat\u0131c\u0131 olursa fes\u00e2d\u0131 daha \u015fed\u00eed (\u015fiddetli) olur. D\u00e2hil\u00ee olursa zarar\u0131 daha az\u00eem olur. \u00c7\u00fcnki d\u00e2hil\u00ee d\u00fc\u015fman kuvveti da\u011f\u0131t\u0131r, ces\u00e2reti azalt\u0131r. H\u00e2ric\u00ee d\u00fc\u015fman ise bil\u2018akis asabiyeti \u015fiddetlendirir, sal\u00e2beti (dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131) art\u0131r\u0131r. Nif\u00e2k\u0131n (m\u00fcn\u00e2f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n) cin\u00e2yeti \u0130sl\u00e2m \u00fczerine pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c2lem-i \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 zelzeleye ma\u2018ruz b\u0131rakan nifakt\u0131r. Bunun i\u00e7indir ki Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Az\u00eem\u00fc\u2019\u015f-\u015f\u00e2n, ehl-i nif\u00e2ka fazlaca te\u015fn\u00ee\u00e2t ve takb\u00eeh\u00e2tta bulunmu\u015ftur (fen\u00e2l\u0131k ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini i\u2018l\u00e2n etmi\u015ftir).\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 76)<br \/>\nAyr\u0131ca m\u00fcn\u00e2f\u0131klar hakk\u0131nda tafs\u00eel\u00e2t i\u00e7in, bak\u0131n\u0131z; (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 76-130)<\/p>\n<p>21. Ey insanlar! Sizi ve sizden \u00f6ncekileri yaratan Rabbinize ib\u00e2det edin ki takv\u00e2 s\u00e2hibi olas\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p>\u201cAk\u0101id\u00ee ve \u00eem\u00e2n\u00ee (i\u2018tikad ve \u00eem\u00e2na d\u00e2ir) h\u00fck\u00fcmleri kav\u00ee (kuvvetli) ve s\u00e2bit k\u0131lmakla meleke h\u00e2line getiren ancak ib\u00e2dettir. Evet, Allah\u2019\u0131n emirlerini yapmaktan ve nehiylerinden (yasaklar\u0131ndan) sak\u0131nmaktan ib\u00e2ret olan ib\u00e2detle, vicd\u00e2n\u00ee ve akl\u00ee olan \u00eem\u00e2n\u00ee h\u00fck\u00fcmler terbiye ve takviye edilmezse, eserleri ve te\u2019sirleri zay\u0131f kal\u0131r. Bu h\u00e2le, \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n h\u00e2l-i haz\u0131rdaki (\u015fimdiki) vaziyeti \u015f\u00e2hiddir. Ve kez\u00e2 ib\u00e2det, d\u00fcnya ve \u00e2hiret sa\u00e2detlerine ves\u00eele oldu\u011fu gibi, maa\u015f ve ma\u00e2de, yani d\u00fcnya ve \u00e2hiret i\u015flerini tanz\u00eeme sebebdir ve \u015fahs\u00ee ve nev\u2018\u00ee kem\u00e2l\u00e2ta (ferdin ve insanl\u0131\u011f\u0131n olgunla\u015fmas\u0131na) v\u00e2s\u0131tad\u0131r ve H\u00e2l\u0131k ile abd (yarat\u0131c\u0131 ile kul) aras\u0131nda pek y\u00fcksek bir nisbet ve \u015ferefli bir r\u00e2b\u0131tad\u0131r (ba\u011fd\u0131r).\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 131)<\/p>\n<p>22. (O,) sizin (ik\u0101met ve istir\u00e2hatiniz) i\u00e7in yeri bir d\u00f6\u015fek, g\u00f6\u011f\u00fc ise (\u00fcst\u00fcn\u00fcze) bir tavan yapand\u0131r. Ve g\u00f6kten bir su indirip, onunla size r\u0131z\u0131k olmak \u00fczere mahs\u00fbller \u00e7\u0131karand\u0131r. \u00d6yle ise siz (bu hak\u012bkati) biliyor oldu\u011funuz h\u00e2lde Allah\u2019a ortaklar ko\u015fmay\u0131n!<\/p>\n<p>23. Ve e\u011fer kulumuza indirdi\u011fimiz (Kur\u2019\u00e2n)dan \u015f\u00fcbhe i\u00e7indeyseniz, haydi onun benzerinden bir s\u00fbre getirin; e\u011fer (iddi\u00e2n\u0131zda) do\u011fru kimseler iseniz, Allah\u2019dan ba\u015fka \u015f\u00e2hidlerinizi (yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131) da \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n!<\/p>\n<p>24. Buna ra\u011fmen yapamazsan\u0131z, ki asl\u00e2 yapamayacaks\u0131n\u0131z,<\/p>\n<p>\u201cKur\u2019\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem yirmi \u00fc\u00e7 senede de\u011fil, belki bin \u00fc\u00e7 y\u00fcz senede b\u00fct\u00fcn ins ve cinne kar\u015f\u0131 bu meydan\u0131 okumu\u015f ve okuyor! H\u00e2lbuki evvelki zamanda o k\u00e2firler can, mal ve \u0131y\u00e2lini (\u00e2ilelerini) tehlikeye at\u0131p, en deh\u015fetli yol olan harb yolunu ihtiy\u00e2r ederek (se\u00e7erek), en kolay ve en k\u0131sa olan mu\u00e2raza (s\u00f6zle kar\u015f\u0131l\u0131k verme) yolunu terk ettiler. Demek mu\u00e2raza yolu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 85)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 212, h\u00e2\u015fiye 1; sah\u00eefe 222, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>25. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) \u00cem\u00e2n edip s\u00e2lih ameller i\u015fleyenlere, \u015f\u00fcbhesiz kendileri i\u00e7in altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Cennetler oldu\u011funu m\u00fcjdele! (Onlar) ne zaman r\u0131z\u0131k olarak oradan, herhangi bir meyveden r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131lsalar: \u201cBu, daha \u00f6nce r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feydir\u201d derler. \u00c7\u00fcnki bu (Cennet ni\u2018metleri), kendilerine (d\u00fcnyadaki r\u0131z\u0131klar\u0131yla) birbirine benzer \u015fekilde verilir. Onlar i\u00e7in orada tertemiz zevceler de vard\u0131r ve onlar, orada ebed\u00ee olarak kal\u0131c\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>26. \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, (kullar\u0131na do\u011fru yolu g\u00f6stermek i\u00e7in) bir sivrisine\u011fi, (hatt\u00e2 k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fck ve k\u0131ymetsizlikte) ondan da \u00f6te (daha a\u015fa\u011f\u0131) bir \u015feyi mis\u00e2l getirmekten \u00e7ekinmez. Ama \u00eem\u00e2n edenler, bunun Rablerinden (gelen) hak oldu\u011funu hemen bilirler. \u0130nk\u00e2r edenlere gelince: \u201c\u015eimdi Allah, mis\u00e2l olarak bununla neyi mur\u00e2d etti?\u201d derler.<\/p>\n<p>\u201cTems\u00eel\u00e2t-\u0131 Kur\u2019\u00e2niyedeki (Kur\u2019\u00e2n\u2019da verilen mis\u00e2llerdeki) hikmeti fehmetmek (anlamak) i\u00e7in Allah c\u00e2nibinden (taraf\u0131ndan) n\u00fbr-\u0131 \u00eemanla bakmak l\u00e2z\u0131m(d\u0131r).\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 214)<\/p>\n<p>27. O kimseler (o f\u00e2s\u0131klard\u0131r) ki, Allah\u2019\u0131n ahdini (O\u2019na verdikleri s\u00f6z\u00fc) kat\u2018iyen kab\u00fbl\u00fcnden sonra bozarlar,<br \/>\nAllah\u2019\u0131n birle\u015ftirilmesini emretti\u011fi \u015feyi<\/p>\n<p>\u201cCen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ahdi (ald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z), me\u015f\u00eeet (dileme), hikmet, in\u00e2yetin (ihs\u00e2n\u0131n) ipleriyle \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f n\u00fbr\u00e2n\u00ee bir \u015ferittir ki, ezelden ebede kadar uzanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu n\u00fbr\u00e2n\u00ee \u015ferit, k\u00e2in\u00e2tta niz\u00e2m-\u0131 um\u00fbm\u00ee (um\u00fbm\u00ee d\u00fczen) \u015feklinde tecell\u00ee ederek (g\u00f6r\u00fcnerek) silsilelerini k\u00e2in\u00e2t\u0131n env\u00e2\u0131na (her \u00e7e\u015fidine) da\u011f\u0131tm\u0131\u015f. Ve en ac\u00eeb silsilesini nev\u2018-i be\u015fere (insan nev\u2018ine) uzatm\u0131\u015ft\u0131r. Ve r\u00fbh-\u0131 be\u015ferde pek \u00e7ok isti\u2018dad ve k\u0101biliyetlerin tohumlar\u0131n\u0131 ekmi\u015ftir. Fakat o isti\u2018dadlar\u0131n terbiyesini ve net\u00eecesini c\u00fcz\u2019-i ihtiy\u00e2r\u00eenin (insan\u0131n c\u00fcz\u2019\u00ee ir\u00e2desinin) eline vermi\u015ftir. O c\u00fcz\u2019-i ihtiy\u00e2r\u00eenin yular\u0131n\u0131 da \u015feriat\u0131n ve del\u00e2il-i nakliyenin (nakl\u00ee delillerin) eline vermi\u015ftir. Bin\u00e2enaleyh Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ahdini bozmamak ve \u00eef\u00e2 etmek, ancak o isti\u2018dadlar\u0131n l\u00e2y\u0131k ve m\u00fcn\u00e2sib olduklar\u0131 yerlerine sarf etmekle olur. Ahdin nakz\u0131 ise, bozmak ve par\u00e7alamaktan ib\u00e2rettir.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 224)<br \/>\n\u201cBu c\u00fcmledeki emir iki k\u0131s\u0131md\u0131r. Birisi, te\u015fr\u00ee\u00ee (d\u00een\u00ee bir h\u00fck\u00fcm koymaya d\u00e2ir)dir ki, s\u0131la-i rahim ile ta\u2018b\u00eer edilen akrab\u00e2 ve m\u00fc\u2019minler aras\u0131nda \u015fer\u2018an (d\u00eenen) emredilen muv\u00e2sala (irtibat) hatt\u0131d\u0131r. Di\u011feri, emr-i tekv\u00een\u00eedir (yarat\u0131l\u0131\u015fa \u00e2id emirdir) ki, f\u0131tr\u00ee k\u0101nunlar ile \u00e2detull\u00e2h\u0131n tazammun etti\u011fi (Allah\u2019\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015fa \u00e2id k\u0101nunlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde olan) emirlerdir. Mesel\u00e2 ilmin i\u2018t\u00e2s\u0131 (verilmesi), ma\u2018nen ameli emrediyor; zek\u00e2n\u0131n i\u2018t\u00e2s\u0131, ilmi emrediyor; isti\u2018d\u00e2d\u0131n bulunmas\u0131, zek\u00e2y\u0131 emrediyor; ve h\u00e2kez\u00e2 (bunun gibi) akl\u0131n verilmesi, ma\u2018rifetull\u00e2h\u0131 (Allah\u2019\u0131 tan\u0131may\u0131); kudretin verilmesi, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131; ces\u00e2retin verilmesi, cih\u00e2d\u0131 ma\u2018nen ve tekv\u00eenen (yarat\u0131l\u0131\u015f gere\u011fi olarak) emrediyor. \u0130\u015fte o f\u00e2s\u0131klar, bu gibi \u015feylerin aras\u0131nda \u015fer\u2018an ve tekv\u00eenen te\u2019s\u00ees edilen muv\u00e2sala hatt\u0131n\u0131 kesiyorlar. Mesel\u00e2 onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131 ma\u2018rifetull\u00e2ha, zek\u00e2lar\u0131 ilme k\u00fcs oldu\u011fu gibi; akrab\u00e2lara ve m\u00fc\u2019minlere dahi darg\u0131n olup, gidip gelmiyorlar.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 225)<\/p>\n<p>28. (Ey k\u00e2firler!) Allah\u2019\u0131 nas\u0131l ink\u00e2r ediyorsunuz ki, (siz) \u00f6l\u00fcler idiniz de, size (O) hayat verdi. Sonra sizi \u00f6ld\u00fcrecek, sonra sizi (tekrar) diriltecek, sonra da ancak O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.<\/p>\n<p>29. Yerde ne varsa hepsini sizin i\u00e7in yaratan, sonra g\u00f6\u011f\u00fc (yaratmay\u0131) kasdedip onlar\u0131 yedi (kat) sem\u00e2 olarak tanz\u00eem eden O\u2019dur.<\/p>\n<p>Yedi kat sem\u00e2 i\u00e7in, bak\u0131n\u0131z; (Lem\u2018alar, 12. Lem\u2018a, 67; \u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 239)<\/p>\n<p>30. (Ey Hab\u00eebim!) Bir zaman Rabbin, meleklere: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ki ben, yery\u00fcz\u00fcnde (insan\u0131) bir hal\u00eefe k\u0131lacak olan\u0131m\u201d buyurmu\u015ftu; (melekler:) \u201cOrada fesad \u00e7\u0131karacak ve orada kanlar d\u00f6kecek bir kimse mi k\u0131lacaks\u0131n? H\u00e2lbuki biz, hamdin ile (seni) tesb\u00eeh ediyoruz ve seni takd\u00ees ediyoruz\u201d dediler. (Rabbin de onlara:) \u201cSizin bilemeyece\u011finiz \u015feyleri, \u015f\u00fcbhesiz ki ben bilirim!\u201d buyurdu.<\/p>\n<p>31. Ve \u00c2dem\u2019e isimlerin hepsini \u00f6\u011fretti,<\/p>\n<p>\u201c\u015eahs-\u0131 \u00c2dem\u2019e ta\u2018l\u00eem-i esm\u00e2 (isimlerin \u00f6\u011fretilmesi) \u00fcnv\u00e2n\u0131yla nev\u2018-i ben\u00ee \u00c2dem\u2019e (\u00c2demo\u011fullar\u0131na) ilh\u00e2m olunan b\u00fct\u00fcn ul\u00fbm ve f\u00fcn\u00fbnun (ilimlerin ve fenlerin) ta\u2018l\u00eemini if\u00e2de eder.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 32)<\/p>\n<p>32. (Melekler) dediler ki: \u201cSeni (her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131ktan) tenz\u00eeh ederiz; senin bize \u00f6\u011frettiklerinden ba\u015fka bizim i\u00e7in bir ilim yoktur. \u015e\u00fcbhe yok ki Al\u00eem (her\u015feyi bilen), Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan) ancak sensin!\u201d<\/p>\n<p>33. (Allah:) \u201cEy \u00c2dem! Onlar\u0131n isimlerini kendilerine (meleklere) bildir!\u201d buyurdu. Bunun \u00fczerine (\u00c2dem) onlar\u0131n isimlerini kendilerine bildirince (Allah): \u201cSize demedim mi? G\u00f6klerin ve yerin gayb\u0131n\u0131 (size gizli olan s\u0131rlar\u0131n\u0131) \u015f\u00fcbhesiz ben bilirim! Ve (siz) neyi a\u00e7\u0131klarsan\u0131z ve (i\u00e7inizde) neyi gizlerseniz, (ben) bilirim!\u201d buyurdu.<\/p>\n<p>34. O vakit meleklere: \u201c\u00c2dem\u2019e secde edin!\u201d<\/p>\n<p>Buradaki secde emri, Allah\u2019a it\u00e2at, \u00c2dem (as)\u2019a sel\u00e2m ve h\u00fcrmet i\u00e7indir. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 53)<br \/>\n\u201c\u00c2dem\u2019e mel\u00e2ikenin secde etmesi ve \u015feytan\u0131n etmemesi h\u00e2disesiyle nev\u2018-i insana, semekten (bal\u0131ktan) mele\u011fe kadar ekser mevc\u00fbd\u00e2t (varl\u0131klar) musahhar (it\u00e2atk\u00e2r) oldu\u011fu gibi, y\u0131landan \u015feytana kadar muz\u0131r (zararl\u0131) mahl\u00fbk\u0101t\u0131n dahi ona it\u00e2at etmeyip d\u00fc\u015fmanl\u0131k etti\u011fini if\u00e2de ediyor.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 32)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 141, h\u00e2\u015fiye 1; sah\u00eefe 145, h\u00e2\u015fiye 2; sah\u00eefe 151, h\u00e2\u015fiye 2; sah\u00eefe 165, h\u00e2\u015fiye 2; sah\u00eefe 257, h\u00e2\u015fiye 1; sah\u00eefe 429, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>35. Hem demi\u015ftik: \u201cEy \u00c2dem! Sen zevcen (Havv\u00e2) ile Cennete yerle\u015f; diledi\u011finiz yerde ondan bol bol yiyin; fakat \u015fu a\u011faca yakla\u015fmay\u0131n, sonra z\u00e2limlerden olursunuz!\u201d<\/p>\n<p>36. Derken \u015feytan onlar\u0131(n ayaklar\u0131n\u0131) oradan kayd\u0131rd\u0131 da i\u00e7inde bulunduklar\u0131 \u015feyden (o ni\u2018metten) onlar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. Bunun \u00fczerine (biz onlara) \u015f\u00f6yle dedik: \u201c(Ey \u00c2dem, Havv\u00e2 ve \u015eeytan!) Birbirinize d\u00fc\u015fman olarak inin!<\/p>\n<p>\u00c2dem (as)\u2019\u0131n Cennetten \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndaki hikmetler i\u00e7in bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 319, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n<p>37. Nih\u00e2yet \u00c2dem, Rabbinden birtak\u0131m kelimeler<\/p>\n<p>Buradaki \u201cbirtak\u0131m kelimeler\u201d ta\u2018b\u00eeri, A\u2018r\u00e2f S\u00fbresinin 23. \u00e2yetinde \u00eez\u00e2h edilmektedir. (Nesef\u00ee, c. 1, 84)<\/p>\n<p>38. (Onlara \u015f\u00f6yle) dedik: \u201cHep birlikte oradan inin!\u201d Art\u0131k benden size bir hid\u00e2yet gelir de kim hid\u00e2yetime t\u00e2bi\u2018 olursa, o takdirde onlara hi\u00e7bir korku yoktur, onlar mahzun da olmazlar.<\/p>\n<p>39. O ink\u00e2r edip \u00e2yetlerimizi yalanlayanlara gelince, i\u015fte onlar ate\u015f ehlidirler! Onlar orada ebed\u00ee olarak kal\u0131c\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>40. Ey \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131! Size ihs\u00e2n etti\u011fim ni\u2018met(ler)imi hat\u0131rlay\u0131n; (\u00eem\u00e2n edece\u011finize d\u00e2ir) bana verdi\u011finiz s\u00f6z\u00fc yerine getirin ki, (ben de Cennete girmeniz hus\u00fbsunda) size verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getireyim ve art\u0131k yaln\u0131zca benden korkun!<\/p>\n<p>41. Ber\u00e2berinizde olan\u0131 (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) tasd\u00eek edici olarak indirdi\u011fime (Kur\u2019\u00e2n\u2019a) da \u00eem\u00e2n edin ve onu ink\u00e2r eden(ler)in ilki siz olmay\u0131n! Ve \u00e2yetlerimi, (kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne alsan\u0131z) az (d\u00fc\u015fecek) bir fiyata satmay\u0131n ve art\u0131k yaln\u0131zca benden sak\u0131n\u0131n!<\/p>\n<p>42. Hem siz (do\u011fru olan\u0131) bile bile hakk\u0131 b\u00e2t\u0131l ile kar\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131n ve hakk\u0131 gizlemeyin!<\/p>\n<p>43. Hem namaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 edin, zek\u00e2t\u0131 verin ve r\u00fck\u00fb\u2018 edenlerle ber\u00e2ber r\u00fck\u00fb\u2018 edin!<\/p>\n<p>44. Siz Kit\u00e2b\u0131 okuyor oldu\u011funuz h\u00e2lde, insanlara iyili\u011fi emredip de kendinizi unutuyor musunuz? Hi\u00e7 ak\u0131l erdirmez misiniz?<\/p>\n<p>45. O halde sab\u0131r ve namaz ile (Allah\u2019dan) yard\u0131m isteyin!<\/p>\n<p>\u201cCen\u00e2b-\u0131 Hakk, Hak\u00eem ismi muktez\u00e2s\u0131 (gere\u011fi) olarak, v\u00fcc\u00fbd-\u0131 e\u015fy\u00e2da (varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131nda) bir merdivenin basamaklar\u0131 gibi bir tertib vaz\u2018 etmi\u015f (s\u0131ra koymu\u015f). Sab\u0131rs\u0131z adam teenn\u00ee (ihtiyat) ile hareket etmedi\u011fi i\u00e7in, basamaklar\u0131 ya atlar d\u00fc\u015fer veya noksan b\u0131rak\u0131r, maksud dam\u0131na \u00e7\u0131kamaz. Onun i\u00e7in h\u0131rs mahr\u00fbmiyete sebebdir. Sab\u0131r ise m\u00fc\u015fkil\u00e2t\u0131n anahtar\u0131d\u0131r (zorluklardan kurtulu\u015fa ves\u00eeledir) ki, \u0627\u064e\u0644\u0652\u062d\u064e\u0631\u06ea\u064a\u0635\u064f \u062e\u064e\u0653\u0627\u0626\u0650\u0628\u064c \u062e\u0627\u064e\u0633\u0650\u0631\u064c [H\u0131rs g\u00f6steren mahrumdur, zarardad\u0131r] \u0627\u064e\u0644\u0635\u0651\u064e\u0628\u0652\u0631\u064f \u0645\u0650\u0641\u0652\u062a\u0627\u064e\u062d\u064f \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0631\u064e\u062c\u0650 [Sab\u0131r, ferahl\u0131\u011f\u0131n anahtar\u0131d\u0131r] dur\u00fbb-\u0131 ems\u00e2l (atas\u00f6z\u00fc) h\u00fckm\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. Demek Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n in\u00e2yet ve tevf\u00eeki (yard\u0131m\u0131 ve muvaffak\u0131yeti), sab\u0131rl\u0131 adamlar ile ber\u00e2berdir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 23. Mekt\u00fbb, 106)<br \/>\n\u201c\u00c2bid (ib\u00e2det eden), namaz\u0131nda der: \u0627\u064e\u0634\u0652\u0647\u064e\u062f\u064f \u0627\u064e\u0646\u0652 \u0644\u064e\u0653\u0627 \u0627\u0650\u0644\u0670\u0647\u064e \u0627\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f [\u015eeh\u00e2det ederim ki Allah\u2019dan ba\u015fka il\u00e2h yoktur!] Yani: \u2018H\u00e2l\u0131k ve Rezz\u00e2k (yaratan ve r\u0131z\u0131k veren), O\u2019ndan ba\u015fka yoktur. Zarar ve menfaat, O\u2019nun elindedir. O, hem Hak\u00eemdir, abes (l\u00fczumsuz) i\u015f yapmaz. Hem Rah\u00eemdir, ihs\u00e2n\u0131, merhameti \u00e7oktur\u2019 diye i\u2018tik\u0101d etti\u011finden (inand\u0131\u011f\u0131ndan), her\u015feyde bir haz\u00eene-i rahmet kap\u0131s\u0131n\u0131 bulur, du\u00e2 ile \u00e7alar. Hem her\u015feyi kendi Rabbisinin emrine musahhar (it\u00e2atk\u00e2r) g\u00f6r\u00fcr, Rabbisine iltic\u00e2 eder (s\u0131\u011f\u0131n\u0131r). Tevekk\u00fcl ile istin\u00e2d edip her mus\u00eebete kar\u015f\u0131 tahassun eder (s\u0131\u011f\u0131n\u0131r). \u00cem\u00e2n\u0131, ona bir emniyet-i t\u00e2mme (tam bir g\u00fcven) verir.\u201d (S\u00f6zler, 3. S\u00f6z, 8)<\/p>\n<p>46. Onlar ki, ger\u00e7ekten kendilerinin Rablerine kavu\u015facak kimseler olduklar\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ekten kendilerinin ancak O\u2019na d\u00f6necek kimseler olduklar\u0131n\u0131 sezerler (kat\u2018\u00ee olarak \u00eem\u00e2n ederler).<\/p>\n<p>47. Ey \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131! Size ihs\u00e2n etti\u011fim ni\u2018met(ler)imi ve ger\u00e7ekten benim sizi (bir zamanlar) \u00e2lemlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlay\u0131n!<\/p>\n<p>48. Ve \u00f6yle bir g\u00fcnden sak\u0131n\u0131n ki, (o g\u00fcn) kimse, kimse n\u00e2m\u0131na bir \u015fey \u00f6demez, ondan (Allah\u2019\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a) bir \u015fef\u00e2at de kab\u00fbl edilmez, ondan bir fidye de al\u0131nmaz ve onlar yard\u0131m (da) olunmazlar!<\/p>\n<p>49. Hem bir zaman sizi Fir\u2018avun ehlinden kurtarm\u0131\u015ft\u0131k; (onlar) sizi az\u00e2b\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcne (evl\u00e2d ac\u0131s\u0131na) ma\u2018ruz b\u0131rak\u0131yorlar, (yeni do\u011fan) o\u011fullar\u0131n\u0131z\u0131 bo\u011fazl\u0131yor, kad\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131 (k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131) ise hayatta b\u0131rak\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Fir\u2018avun\u2019un bu katli\u00e2ma giri\u015fmesinin sebebi, k\u00e2hinlerin kendisine: \u201c\u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131ndan yeni d\u00fcnyaya gelen bir \u00e7ocuk senin saltanat\u0131na son verecek\u201d diye haber vermeleri idi. (Nesef\u00ee, c. 1, 77)<br \/>\n\u201cBen\u00ee \u0130sr\u00e2il\u2019in, o\u011fullar\u0131n\u0131n kesilip kad\u0131n ve k\u0131zlar\u0131n\u0131 hayatta b\u0131rakmak, bir Fir\u2018avun zam\u00e2n\u0131nda yap\u0131lan bir h\u00e2dise \u00fcnv\u00e2n\u0131yla, yahudi milletinin ekser (pek \u00e7ok) memleketlerde, her as\u0131rda ma\u2018ruz oldu\u011fu m\u00fcteaddid (\u00e7ok say\u0131da) katli\u00e2mlar\u0131, kad\u0131n ve k\u0131zlar\u0131, hay\u00e2t-\u0131 be\u015feriye-i sef\u00eeh\u00e2nede (insanlar\u0131n gayr-i me\u015fr\u00fb\u2018 hay\u00e2t\u0131nda) oynad\u0131klar\u0131 rol\u00fc if\u00e2de eder.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 33)<\/p>\n<p>50. Hani sizin i\u00e7in denizi yar\u0131p da sizi kurtarm\u0131\u015f ve siz (hayretle) bak\u0131p dururken Fir\u2018avun ehlini suda bo\u011fmu\u015ftuk.<\/p>\n<p>51. Yine bir vakit M\u00fbs\u00e2 ile k\u0131rk gece<\/p>\n<p>Burada ge\u00e7en \u201ck\u0131rk gece\u201d, Hz. M\u00fbs\u00e2 (as)\u2019\u0131n Zilka\u2018de ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan Zilh\u0131cce\u2019nin onuna kadar, T\u00fbr da\u011f\u0131nda oru\u00e7lu olarak ge\u00e7irdi\u011fi k\u0131rk g\u00fcnd\u00fcr. Bu s\u00fcrenin sonunda M\u00fbs\u00e2 (as) bizzat kel\u00e2m-\u0131 \u0130l\u00e2h\u00eeye mazhar olmu\u015f ve kendisine Tevr\u00e2t verilmi\u015ftir. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 77)<\/p>\n<p>52. Sonra bunun arkas\u0131ndan sizi affettik, t\u00e2 ki \u015f\u00fckredesiniz.<\/p>\n<p>53. Hani M\u00fbs\u00e2\u2019ya Kit\u00e2b\u2019\u0131 ve (hak ile b\u00e2t\u0131l\u0131 ay\u0131ran) Furk\u0101n\u2019\u0131 vermi\u015ftik, t\u00e2 ki hid\u00e2yete eresiniz.<\/p>\n<p>54. O vakit M\u00fbs\u00e2, kavmine: \u201cEy kavmim! \u015e\u00fcbhe yok ki siz, buza\u011f\u0131y\u0131 (il\u00e2h) edinmekle kendinize zulmettiniz; \u00f6yle ise yaratan\u0131n\u0131za tevbe edip, nefislerinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcn!<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok tefsirlerde, \u201cNefislerinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcn!\u201d emriyle kasdedilen kimselerin, buza\u011f\u0131ya taparak dinden \u00e7\u0131kanlar oldu\u011fu bey\u00e2n edilmektedir. Bu emir gere\u011fi o g\u00fcnahk\u00e2rlardan \u00f6ncelikle tevbe etmeleri istendi ve kab\u00fbl etmeyenlerle harb edildi. \u00d6yle ki bu sava\u015fta \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin say\u0131s\u0131n\u0131n yetmi\u015f bini buldu\u011fu riv\u00e2yet edilmektedir. Di\u011fer bir ma\u2018n\u00e2 ise bu emrin mec\u00e2z\u00ee olu\u015fudur ki, bu durumda onlardan nefislerini terbiye etmeleri, bir daha b\u00f6yle h\u00e2llere girmemeleri istenmi\u015ftir. (Elmal\u0131l\u0131, c. 1, 355)<\/p>\n<p>55. Bir zaman da: \u201cEy M\u00fbs\u00e2! (Biz) Allah\u2019\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmedik\u00e7e asl\u00e2 sana \u00eem\u00e2n etmeyece\u011fiz!\u201d demi\u015ftiniz de, siz (olup bitene hayretle) bakadururken sizi y\u0131ld\u0131r\u0131m yakalay\u0131vermi\u015fti.<\/p>\n<p>56. Sonra \u015f\u00fckredesiniz diye, \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcz\u00fcn ard\u0131ndan sizi dirilttik.<\/p>\n<p>57. Hem (Tih \u00e7\u00f6l\u00fcnde) \u00fczerinizi bulutlarla g\u00f6lgeledik ve size kudret helvas\u0131 ile b\u0131ld\u0131rc\u0131n indirdik. (Ve:) \u201cSizi r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z temiz \u015feylerden yiyin!\u201d (dedik). Art\u0131k (onlar) bize zulmetmediler; fakat (asl\u0131nda) kendilerine zulmediyorlard\u0131.<\/p>\n<p>58. Yine bir zaman (size) \u015f\u00f6yle demi\u015ftik: \u201c\u015eu \u015fehre (Kud\u00fcs\u2019e) girin de ondan diledi\u011finiz yerde bol bol yiyin; (ama) kap\u0131dan secde eden kimseler olarak girin ve \u2018****(Y\u00e2 Rab! Bizi affet!)\u2019 deyin ki, size hat\u00e2lar\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayal\u0131m!\u201d \u00c7\u00fcnki (biz,) iyilik edenlere (m\u00fck\u00e2f\u00e2tlar\u0131n\u0131 daha da) art\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>59. Fakat o zulmedenler, (alay ederek o s\u00f6z\u00fc) kendilerine s\u00f6ylenenden ba\u015fka bir s\u00f6zle (bu\u011fday ma\u2018n\u00e2s\u0131ndaki \u2018h\u0131nta\u2019 ile) de\u011fi\u015ftirdiler (biz) de isy\u00e2n etmekte olduklar\u0131ndan dolay\u0131 zulmedenlerin \u00fczerine g\u00f6kten k\u00f6t\u00fc bir azab indirdik.<\/p>\n<p>60. Ve bir zaman M\u00fbs\u00e2 (Tih \u00e7\u00f6l\u00fcnde) kavmi i\u00e7in su istemi\u015fti de (ona): \u201cAs\u00e2nla ta\u015fa vur!\u201d dedik. Bunun \u00fczerine (ta\u015fa vurunca) ondan on iki p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u201cCen\u00e2b-\u0131 Hakk, \u015fu \u00e2yetin lis\u00e2n-\u0131 remziyle (i\u015f\u00e2retiyle) ma\u2018nen diyor ki: \u2018Ey insan! M\u00e2dem bana i\u2018tim\u00e2d eden bir abdimin (kulumun) eline \u00f6yle bir as\u00e2 veriyorum ki, her istedi\u011fi yerde \u00e2b-\u0131 hay\u00e2t\u0131 (suyu) onunla \u00e7eker. Sen de benim kav\u00e2n\u00een-i rahmetime istin\u00e2d etsen (rahmetimin k\u0101nunlar\u0131na dayansan), \u015f\u00f6yle ona benzer vey\u00e2hut ona yak\u0131n bir \u00e2leti elde edebilirsin. Haydi et!\u2019 \u0130\u015fte be\u015fer terakk\u0131y\u00e2t\u0131n\u0131n (insanl\u0131\u011f\u0131n ilerlemelerinin) m\u00fchimlerinden birisi, bir \u00e2letin \u00eec\u00e2d\u0131d\u0131r ki, ekser yerlerde vuruldu\u011fu vakit suyu f\u0131\u015fk\u0131rt\u0131yor. \u015eu \u00e2yet ondan daha ileri, nih\u00e2y\u00e2t ve g\u0101y\u00e2t-\u0131 hud\u00fbdunu (en son ve en y\u00fcksek s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131) \u00e7izmi\u015ftir.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 80)<\/p>\n<p>61. Yine bir vakit \u015f\u00f6yle demi\u015ftiniz: \u201cEy M\u00fbs\u00e2! (Biz) tek bir yeme\u011fe (kudret helvas\u0131 ile b\u0131ld\u0131rc\u0131na) asl\u00e2 sabredemeyece\u011fiz; bizim i\u00e7in Rabbine du\u00e2 et de, bize yerin bitirdi\u011fi \u015feylerden, sebzesinden, h\u0131yar\u0131ndan, bu\u011fday\u0131ndan, mercime\u011finden ve so\u011fan\u0131ndan \u00e7\u0131kars\u0131n!\u201d (M\u00fbs\u00e2 da onlara:) \u201cO hay\u0131rl\u0131 olan\u0131, bu daha a\u015fa\u011f\u0131 olanla de\u011fi\u015ftirmek mi istiyorsunuz? (\u00d6yle ise) bir \u015fehre inin, (\u00e7\u00fcnki kendiniz i\u00e7in) istedi\u011finiz \u015feyler (orada) elbette vard\u0131r\u201d dedi. B\u00f6ylece \u00fczerlerine zillet ve meskenet (yoksulluk damgas\u0131) vuruldu ve Allah\u2019dan (gelen) bir gazaba u\u011frad\u0131lar.<\/p>\n<p>Yah\u00fbdi milleti hubb-\u0131 hayat (hayat sevgisi) ve d\u00fcnyaperestlikte ifrat ettikleri i\u00e7in her as\u0131rda zillet ve meskenet (a\u015fa\u011f\u0131lanma) tokad\u0131n\u0131 yeme\u011fe m\u00fcstehak olmu\u015flar. Fakat bu Filistin mes\u2019elesinde hubb-\u0131 hayat ve d\u00fcnyaperestlik hissi de\u011fil, belki Enbiy\u00e2-i Ben\u00ee \u0130sr\u00e2iliyenin (Ben\u00ee \u0130sr\u00e2il peygamberlerinin) mezaristan\u0131 olan Filistin, o eski peygamberlerin kendi milliyetlerinden bulunmalar\u0131 cihetiyle bir cihette bir ehemmiyeti hiss-i mill\u00ee ve d\u00een\u00ee olmas\u0131ndan \u00e7abuk tokat yemiyorlar. Yoksa koca Arabistan\u2019da az bir z\u00fcmre hi\u00e7 dayanamayacakt\u0131, \u00e7abuk meskenete gireceklerdi. (\u015eu\u00e2\u2018lar, 533)<br \/>\n\u201cHay\u00e2t-\u0131 ictim\u00e2iye-i be\u015feriyeyi (insanl\u0131\u011f\u0131n ictim\u00e2\u00ee hay\u00e2t\u0131n\u0131) sarsan ve sa\u2018y-i ameli, serm\u00e2ye ile (i\u015f\u00e7iyi i\u015fverenle) m\u00fcb\u00e2reze (m\u00fcc\u00e2dele) ettirip fukar\u00e2y\u0131 zenginlerle \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131ran, muz\u00e2af rib\u00e2 (kat kat f\u00e2iz) yap\u0131p bankalar\u0131 te\u2019s\u00eese sebebiyet veren ve h\u00eele ve hud\u2018a (aldatma) ile cem\u2018-i m\u00e2l eden (mal toplayan) o millet oldu\u011fu gibi, mahrum kald\u0131klar\u0131 ve d\u00e2im\u00e2 zulm\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fckleri h\u00fck\u00fbmetlerden ve g\u0101liblerden intikamlar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in her \u00e7e\u015fit fesad komitelerine kar\u0131\u015fan ve her nevi\u2018 ihtil\u00e2le parmak kar\u0131\u015ft\u0131ran yine o millet(tir). (&#8230;) \u0130\u015fte \u015fu milletin seciyelerinde (huylar\u0131nda) ve mukadder\u00e2t\u0131nda m\u00fcnderic (yerle\u015fmi\u015f) olan \u015f\u00f6yle m\u00fcdhi\u015f des\u00e2tir (d\u00fcsturlar) i\u00e7indir ki, Kur\u2019\u00e2n onlara kar\u015f\u0131 pek \u015fiddetli davran\u0131yor. Deh\u015fetli sille-i te\u2019dib (hadlerini bildiren tokat) vuruyor.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 33)<\/p>\n<p>62. \u015e\u00fcbhesiz ki (z\u00e2hiren) \u00eem\u00e2n edenler, yahudi olanlar, hristiyanlar ve s\u00e2bi\u00eeler<\/p>\n<p>Yeh\u00fbda, Hz. Ya\u2018k\u016bb (as)\u2019\u0131n on iki evl\u00e2d\u0131ndan en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ismi iken zamanla umum \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00e2bi\u00ee, \u0130sl\u00e2miyet, hristiyanl\u0131k ve yahudili\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda bulunan b\u00fct\u00fcn din mensublar\u0131na denir. Hus\u00fbs\u00ee ma\u2018n\u00e2da ise, meleklere, y\u0131ld\u0131zlara veya putlara tapanlara denilmi\u015ftir. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 72)<\/p>\n<p>63. Ve bir zaman sizin sa\u011flam s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc alm\u0131\u015f, T\u00fbr (da\u011f\u0131n)\u0131 da \u00fczerinize (hemen y\u0131k\u0131lacak bir vaziyette) kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. \u201cSize verdi\u011fimiz (Kit\u00e2b)\u0131 kuvvetle tutun ve i\u00e7inde bulunanlar\u0131 (amel ederek) hat\u0131rlay\u0131n ki, (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nas\u0131n\u0131z!\u201d (buyurmu\u015ftuk).<\/p>\n<p>64. Sonra bunun ard\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirdiniz. Fakat \u00fczerinize Allah\u2019\u0131n ihs\u00e2n\u0131 ve rahmeti (tevbelerinizi kab\u00fbl etmesi) olmasayd\u0131, mutlak\u0101 zarara u\u011frayanlardan olurdunuz.<\/p>\n<p>65. \u0130\u00e7inizden Cumartesi g\u00fcn\u00fcnde haddi a\u015fanlar\u0131 da elbette bilirsiniz.<\/p>\n<p>\u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131na, Cumartesi g\u00fcn\u00fcne h\u00fcrmet etmeleri ve o g\u00fcn\u00fc s\u00e2dece ib\u00e2detle ge\u00e7irmeleri emredilmi\u015fti. Ayr\u0131ca o g\u00fcn bal\u0131k avlamalar\u0131 da haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Fakat onlar, Allah\u2019\u0131n bu emirlerine muh\u00e2lefet etmekle haddi a\u015fm\u0131\u015flard\u0131. (Nesef\u00ee, c. 1, 96)<\/p>\n<p>66. B\u00f6ylece bunu (bu h\u00e2diseyi) \u00f6n\u00fcndekilere ve arkas\u0131ndakilere (o zamanda bulunanlara ve ard\u0131ndan geleceklere) ibret verici bir cez\u00e2, takv\u00e2 s\u00e2hiblerine ise bir nas\u00eehat k\u0131ld\u0131k.<\/p>\n<p>67. Yine bir zaman M\u00fbs\u00e2, kavmine: \u201c\u015e\u00fcbhe yok ki Allah, size bir bakara (bir s\u0131\u011f\u0131r) kesmenizi emrediyor!\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<p>\u201cM\u0131s\u0131r K\u0131t\u2018as\u0131, kumistan (\u00e7\u00f6l) olan Sahr\u00e2-y\u0131 Keb\u00eer\u2019in bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan N\u00eel-i M\u00fcb\u00e2rek\u2019in feyziyle (akmas\u0131yla) g\u0101yet mahs\u00fbldar (verimli) bir tarla h\u00fckm\u00fcne ge\u00e7ti\u011finden, o Cehennem-n\u00fcm\u00fbn (Cehennem gibi) sahr\u00e2 kom\u015fulu\u011funda \u015f\u00f6yle Cennet-mis\u00e2l bir mevki\u2018-i m\u00fcb\u00e2rekin bulunmas\u0131, fil\u00e2hat (\u00e7ift\u00e7ilik) ve zir\u00e2at\u0131 ah\u00e2lisinde pek mer\u011fub (ra\u011fbetli) bir s\u00fbrete getirmi\u015f ve o sekenenin (ah\u00e2linin) seciyesine (ahl\u00e2k\u0131na) \u00f6yle tesb\u00eet etmi\u015f (yerle\u015ftirmi\u015f) ki, zir\u00e2at\u0131 kudsiye ve v\u00e2s\u0131ta-i zir\u00e2at olan bakar\u0131 ve sevri (s\u0131\u011f\u0131r ve \u00f6k\u00fcz\u00fc) mukaddes, belki ma\u2018bud (il\u00e2h) derecesine \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Hatt\u00e2 o zamandaki M\u0131s\u0131r milleti sevre, bakara ib\u00e2det etmek derecesinde bir kudsiyet vermi\u015fler. \u0130\u015fte o zamanda Ben\u00ee \u0130sr\u00e2\u00eel dahi, o k\u0131t\u2018ada ne\u015f\u2019et ediyordu (ya\u015f\u0131yordu) ve o terbiyeden bir hisse ald\u0131klar\u0131, icl (buza\u011f\u0131) mes\u2019elesinden anla\u015f\u0131l\u0131yor.<br \/>\n\u0130\u015fte Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem, Hazret-i M\u00fbs\u00e2 Aleyhissel\u00e2m\u2019\u0131n ris\u00e2letiyle (peygamberli\u011fiyle), o milletin seciyelerine girmi\u015f ve isti\u2018dadlar\u0131na (k\u0101biliyetlerine) i\u015flemi\u015f olan o bakarperestlik mefk\u00fbresini (\u00f6k\u00fcze tapma fikrini) kesip \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bir bakar\u0131n zebhiyle (kesilmesiyle) ifh\u00e2m ediyor (anlat\u0131yor).\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 73)<\/p>\n<p>68. (Onlar:) \u201cBizim i\u00e7in Rabbine du\u00e2 et, onun ne oldu\u011funu bize iyice a\u00e7\u0131klas\u0131n!\u201d dediler. (M\u00fbs\u00e2) \u015f\u00f6yle dedi: \u201cMuhakkak ki O (Rabbim) buyuruyor ki: \u2018Do\u011frusu o, ne ya\u015fl\u0131 ne de gen\u00e7, bu (ikisi)nin aras\u0131 (orta ya\u015fta) bir s\u0131\u011f\u0131rd\u0131r.\u2019 Art\u0131k ne emrolunuyorsan\u0131z, yap\u0131n!\u201d<\/p>\n<p>69. (Onlar bu def\u2018a:) \u201cBizim i\u00e7in Rabbine du\u00e2 et, onun renginin ne oldu\u011funu (da) bize a\u00e7\u0131klas\u0131n!\u201d dediler. (M\u00fbs\u00e2) \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015e\u00fcbhesiz O (Rabbim) buyuruyor ki: \u2018Do\u011frusu o, rengi sapsar\u0131, bakanlar\u0131n ho\u015funa giden bir s\u0131\u011f\u0131rd\u0131r.\u2019 \u201d<\/p>\n<p>70. (Onlar tekrar \u015f\u00f6yle) dediler: \u201cBizim i\u00e7in Rabbine du\u00e2 et, onun ne oldu\u011funu bize iyice a\u00e7\u0131klas\u0131n! \u00c7\u00fcnki bize g\u00f6re s\u0131\u011f\u0131rlar birbirine benzer geldi. Bununla ber\u00e2ber e\u011fer Allah dilerse, \u015f\u00fcbhesiz biz elbette do\u011fruyu bulan kimseler (olur)uz.\u201d<\/p>\n<p>71. (M\u00fbs\u00e2 \u015f\u00f6yle) dedi: \u201c\u015e\u00fcbhesiz O (Rabbim) buyuruyor ki: Do\u011frusu o, ne yeri s\u00fcrmek \u00fczere boyunduru\u011fa vurulan, ne de (su ta\u015f\u0131yarak) ekin sular bir s\u0131\u011f\u0131rd\u0131r. Kusursuzdur, onda bir alaca yoktur.\u201d (Onlar:) \u201c\u0130\u015fte \u015fimdi ger\u00e7e\u011fi getirdin!\u201d dediler. Bunun \u00fczerine onu (bulup) kestiler, fakat nerede ise (bunu) yapmayacaklard\u0131.<\/p>\n<p>72. Hem hani bir zaman siz, bir kimseyi \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fcz de, onun (k\u0101tili) hakk\u0131nda birbirinizle m\u00fcn\u00e2ka\u015fa etmi\u015ftiniz. H\u00e2lbuki Allah, gizlemekte oldu\u011funuzu hakk\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>73. Bunun \u00fczerine: \u201c(Bo\u011fazlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u0131\u011f\u0131r\u0131n) bir par\u00e7as\u0131yla ona (o \u00f6l\u00fcye) vurun!\u201d<\/p>\n<p>Riv\u00e2yete g\u00f6re \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131, ine\u011fini \u00e7ok seven bir \u015fah\u0131stan, b\u00f6yle bir ine\u011fi buldular ve derisi dolusunca alt\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131n al\u0131p kestiler. Bir uzvunu, k\u0101tilinin kim oldu\u011fu hus\u00fbsunda m\u00fcn\u00e2ka\u015fa ettikleri \u00f6l\u00fcye vurdular. Bunun \u00fczerine \u00f6l\u00fc, damarlar\u0131ndan kanlar akar bir h\u00e2lde do\u011fruldu. Ona: \u201cSeni kim \u00f6ld\u00fcrd\u00fc?\u201d dediler. O da: \u201cBeni filanca \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u201d dedi. (Nesef\u00ee, c. 1, 99)<br \/>\n\u201cEy Ben\u00ee \u0130sr\u00e2il ve ey Ben\u00ee \u00c2dem! Kalb kat\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kas\u00e2vetinizle \u00f6yle bir Z\u00e2t-\u0131 z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in ev\u00e2mirine (emirlerine) kar\u015f\u0131 it\u00e2atsizlik ediyorsunuz ve \u00f6yle bir \u015eems-i Sermed\u00ee\u2019nin ziy\u00e2-y\u0131 ma\u2018rifetine (O\u2019nu ta\u2018r\u00eef eden n\u00fbrlu delillere) gafletle g\u00f6zlerinizi yumuyorsunuz ki, M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n\u0131z\u0131 Cennet s\u00fbretine \u00e7eviren N\u00eel-i M\u00fcb\u00e2rek gibi koca nehirleri, \u00e2d\u00ee (basit), c\u00e2mid (ruhsuz) ta\u015flar\u0131n a\u011f\u0131zlar\u0131ndan ak\u0131t\u0131p mu\u2018ciz\u00e2t-\u0131 kudretini (kudretinin mu\u2018cizelerini), \u015fev\u00e2hid-i vahd\u00e2niyetini (birli\u011finin \u015f\u00e2hidlerini) o koca nehirlerin kuvvet ve zuh\u00fbr (\u00e7\u0131k\u0131\u015f) ve if\u00e2zalar\u0131 (akmalar\u0131) derecesinde, k\u00e2in\u00e2t\u0131n kalbine ve zem\u00eenin (yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn) dim\u00e2\u011f\u0131na vererek, cin ve insin kul\u00fbb ve uk\u016bl\u00fcne (kalblerine ve ak\u0131llar\u0131na) is\u00e2le ediyor (ak\u0131t\u0131yor). Hem hissiz, c\u00e2mid baz\u0131 ta\u015flar\u0131 b\u00f6yle ac\u00eeb bir tarzda mu\u2018ciz\u00e2t-\u0131 kudretine mazhar etmesi; g\u00fcne\u015fin ziy\u00e2s\u0131 (\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131) g\u00fcne\u015fi g\u00f6sterdi\u011fi gibi, o F\u00e2t\u0131r-\u0131 z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019i (cel\u00e2l s\u00e2hibi yarat\u0131c\u0131y\u0131) g\u00f6sterdi\u011fi h\u00e2lde, nas\u0131l O\u2019nun o n\u00fbr-\u0131 ma\u2018rifetine kar\u015f\u0131 k\u00f6r olup g\u00f6rm\u00fcyorsunuz?\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 77)<br \/>\nM\u00fcn\u00e2f\u0131klar hakk\u0131nda, bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 3, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>74. Bunun \u00fczerine: \u201c(Bo\u011fazlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u0131\u011f\u0131r\u0131n) bir par\u00e7as\u0131yla ona (o \u00f6l\u00fcye) vurun!\u201d<\/p>\n<p>75. (Ey m\u00fc\u2019minler! Onlar\u0131n) size inanacaklar\u0131n\u0131 m\u0131 \u00fcm\u00eed ediyorsunuz? H\u00e2lbuki ger\u00e7ekten onlardan bir f\u0131rka vard\u0131 ki, Allah\u2019\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 i\u015fitirler, sonra onu anlamalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, kendileri bile bile onu tahr\u00eef eder (de\u011fi\u015ftirir)lerdi.<\/p>\n<p>76. (Ey m\u00fc\u2019minler! Onlar\u0131n) size inanacaklar\u0131n\u0131 m\u0131 \u00fcm\u00eed ediyorsunuz? H\u00e2lbuki ger\u00e7ekten onlardan bir f\u0131rka vard\u0131 ki, Allah\u2019\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 i\u015fitirler, sonra onu anlamalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, kendileri bile bile onu tahr\u00eef eder (de\u011fi\u015ftirir)lerdi.<\/p>\n<p>77. Hem (onlar) bilmiyorlar m\u0131 ki, \u015f\u00fcbhesiz Allah, neyi gizlerler ve neyi a\u00e7\u0131klarlarsa bilir.<\/p>\n<p>\u201cPerdesiz g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 zemin y\u00fcz\u00fcndeki e\u015fy\u00e2 (her\u015fey) g\u00fcne\u015fi g\u00f6rmemesi k\u0101bil (m\u00fcmk\u00fcn) olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, o Al\u00eem-i z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in n\u00fbr-\u0131 ilmine kar\u015f\u0131 e\u015fy\u00e2n\u0131n (varl\u0131klar\u0131n) gizlenmesi bin derece daha gayr-i k\u0101bildir, muh\u00e2ldir (imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r). \u00c7\u00fcnki huzur var. Yani her\u015fey d\u00e2ire-i nazar\u0131ndad\u0131r ve muk\u0101bildir ve d\u00e2ire-i \u015f\u00fch\u00fbdundad\u0131r ve her\u015feye n\u00fcf\u00fbzu var (Her\u015feye bakar ve g\u00f6r\u00fcr ve ilmi her\u015feyin derinliklerine i\u015fler).\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 20. Mekt\u00fbb, 73)<\/p>\n<p>78. Onlardan \u00fcmm\u00ee olanlar da vard\u0131r ki, Kit\u00e2b\u2019\u0131 (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) bilmezler; ancak (reislerinden duyduklar\u0131) bo\u015f temenn\u00eeler(i bilirler) ve onlar ancak zanda bulunurlar.<\/p>\n<p>79. Art\u0131k vay o kimselerin h\u00e2line ki, kit\u00e2b\u0131 elleriyle yazarlar da, sonra onu az bir fiyata satabilmek i\u00e7in: \u201cBu, Allah taraf\u0131ndand\u0131r!\u201d derler.<\/p>\n<p>Riv\u00e2yete g\u00f6re yahudiler Hz. Muhammed (asm)\u2019\u0131 Tevr\u00e2t\u2019ta; g\u00f6zbebekleri siyah ve iri, orta boylu, dalgal\u0131 sa\u00e7l\u0131, g\u00fczel y\u00fczl\u00fc biri olarak vasfedilmi\u015f bulduklar\u0131 h\u00e2lde, hasedlerinden kendi kitablar\u0131ndaki bu s\u0131fatlar\u0131 de\u011fi\u015ftirerek, o haber verilen Peygamberi; uzun boylu, m\u00e2vi g\u00f6zl\u00fc, d\u00fcz sa\u00e7l\u0131 bir kimse gibi g\u00f6stermi\u015flerdi. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 104)<\/p>\n<p>80. Hem: \u201cSay\u0131l\u0131 birka\u00e7 g\u00fcnden ba\u015fka bize ate\u015f asl\u00e2 dokunmayacakt\u0131r!\u201d dediler. (Ey Res\u00fbl\u00fcm! Onlara) de ki: \u201c(Buna d\u00e2ir) Allah kat\u0131ndan bir s\u00f6z m\u00fc ald\u0131n\u0131z, ki Allah s\u00f6z\u00fcnden asl\u00e2 d\u00f6nmez, yoksa Allah\u2019a kar\u015f\u0131 bilemeyece\u011finiz \u015feyleri mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?\u201d<\/p>\n<p>81. Hay\u0131r! Kim bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapar ve g\u00fcn\u00e2h\u0131 kendisini ku\u015fat\u0131r (da k\u00e2fir olarak \u00f6l\u00fcr)se, i\u015fte onlar Cehennem ehlidirler! Onlar orada ebed\u00ee olarak kal\u0131c\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u201cK\u00e2fir, az bir \u00f6m\u00fcrde bir g\u00fcnah i\u015flemi\u015f; fakat o g\u00fcnah i\u00e7inde nih\u00e2yetsiz bir cin\u00e2yet var. \u00c7\u00fcnki k\u00fcf\u00fcr, b\u00fct\u00fcn k\u00e2in\u00e2t\u0131 tahk\u012brdir (a\u015fa\u011f\u0131lamakt\u0131r), k\u0131ymetlerini tenz\u00eel etmektir (d\u00fc\u015f\u00fcrmektir) ve b\u00fct\u00fcn masn\u00fb\u00e2t\u0131n vahd\u00e2niyete \u015feh\u00e2detlerini (san\u2018atl\u0131 varl\u0131klar\u0131n Allah\u2019\u0131n birli\u011fine \u015f\u00e2hidlik etmelerini) tekzibdir (yalanlamad\u0131r) ve mevc\u00fbd\u00e2t \u00e2yinelerinde cilveleri (varl\u0131klar \u00fczerinde par\u0131lt\u0131lar\u0131) g\u00f6r\u00fcnen esm\u00e2-i \u0130l\u00e2hiyeyi tezyiftir (hafife almakt\u0131r). Onun i\u00e7in, mevc\u00fbd\u00e2t\u0131n hakk\u0131n\u0131 k\u00e2firden almak \u00fczere, mevc\u00fbd\u00e2t\u0131n sult\u00e2n\u0131 olan Kahh\u00e2r-\u0131 z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in (cel\u00e2l s\u00e2hibi ve kahredici olan Allah\u2019\u0131n) k\u00e2firleri ebed\u00ee Cehenneme atmas\u0131, ayn-\u0131 hak ve ad\u00e2lettir. \u00c7\u00fcnki nih\u00e2yetsiz cin\u00e2yet, nih\u00e2yetsiz az\u00e2b\u0131 ister.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 12. Mekt\u00fbb, 31)<\/p>\n<p>82. \u00cem\u00e2n edip s\u00e2lih ameller i\u015fleyenlere gelince, i\u015fte onlar Cennet ehlidirler. Onlar (da) orada ebed\u00ee olarak kal\u0131c\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan bir ni\u2018mete veya bir lezzete mazhar oldu\u011fu zaman, en evvel fikrini bozan ve insana vesvese veren, o ni\u2018metin veya o lezzetin dev\u00e2m edip etmeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. Bu vesveseli d\u00fc\u015f\u00fcnceye mahal (yer) kalmamak \u00fczere, Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem bu c\u00fcmle ile onlar\u0131n ezv\u00e2c\u0131yla (e\u015fleriyle), lez\u00e2iziyle (lezzetleriyle) ber\u00e2ber Cennette ale\u2019d-devam (devaml\u0131) kalacaklar\u0131n\u0131 teb\u015f\u00eer etmekle (m\u00fcjdelemekle), o kederli d\u00fc\u015f\u00fcnceden kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 200)<\/p>\n<p>83. Yine bir vakit \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131ndan: \u201cAllah\u2019dan ba\u015fkas\u0131na kulluk etmeyeceksiniz, ana-babaya, akrab\u00e2ya, yetimlere ve yoksullara iyilik (edeceksiniz), insanlara da g\u00fczellikle s\u00f6yleyin, namaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 edin ve zek\u00e2t\u0131 verin!\u201d diye sa\u011flam s\u00f6z alm\u0131\u015ft\u0131k. Sonra sizden pek az\u0131 m\u00fcstesn\u00e2, (hepiniz o s\u00f6z\u00fcn\u00fczden) d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz, z\u00e2ten siz y\u00fcz \u00e7evirici kimselersiniz.<\/p>\n<p>84. Bir zaman da: \u201cBirbirinizin kanlar\u0131n\u0131 d\u00f6kmeyeceksiniz ve birbirinizi yurtlar\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karmayacaks\u0131n\u0131z!\u201d diye sa\u011flam s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131k, sonra (bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a) kab\u00fbl ettiniz. Ve siz (buna) \u015f\u00e2hidlik etmektesiniz.<\/p>\n<p>85. (B\u00fct\u00fcn bunlardan) sonra, siz \u00f6yle kimselersiniz ki, birbirinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor ve i\u00e7inizden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131yor, onlara kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckte ve d\u00fc\u015fmanl\u0131kta yard\u0131mla\u015f\u0131yorsunuz. E\u011fer size esir olarak gelirlerse fidyelerini veri(p onlar\u0131 kurtar\u0131)yorsunuz; h\u00e2lbuki o, (onlar\u0131n, yurtlar\u0131ndan) \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 size haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<br \/>\nYoksa Kit\u00e2b\u2019\u0131n bir k\u0131sm\u0131na inan\u0131p bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ink\u00e2r m\u0131 ediyorsunuz? Art\u0131k i\u00e7inizden b\u00f6yle yapan\u0131n cez\u00e2s\u0131, d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131nda rez\u00eel olmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir! K\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fcnde ise (onlar) az\u00e2b\u0131n en \u015fiddetlisine u\u011frat\u0131l\u0131rlar! Ve Allah, yapmakta olduklar\u0131n\u0131zdan g\u0101fil de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bu s\u00fbredeki 83. ve 84. \u00e2yetler, Ben\u00ee \u0130sr\u00e2\u00eel \u015feriatindeki me\u015fhur ev\u00e2mir-i a\u015fere (on emir) hakk\u0131ndad\u0131r. Allah\u2019\u0131n onlardan ald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt ahid; birbirlerini \u00f6ld\u00fcrmeme, yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmama, birbirlerine kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131kta yard\u0131mla\u015fmama ve i\u00e7lerinden esir d\u00fc\u015fenleri kurtarmad\u0131r. H\u00e2lbuki yahudiler, bu emirlerden s\u00e2dece sonuncusunu yapar, omuz omuza harb ettikleri kendi m\u00fcttefiklerinin elinde bile olsa, esir d\u00fc\u015fen yahudileri kurtarmak i\u00e7in fidye verirlerdi. Kendilerine neden b\u00f6yle yapt\u0131klar\u0131 soruldu\u011funda da bu ahdi i\u2018tir\u00e2f ederlerdi. (Elmal\u0131l\u0131, c. 1, 397; Kurtub\u00ee, c. 2, 22)<\/p>\n<p>86. \u0130\u015fte onlar, \u00e2hiret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131n\u0131 sat\u0131n alanlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya m\u00e2dem f\u00e2n\u00eedir! Hem m\u00e2dem \u00f6m\u00fcr k\u0131sad\u0131r! Hem m\u00e2dem g\u0101yet l\u00fczumlu vaz\u00eefeler \u00e7oktur! Hem m\u00e2dem hay\u00e2t-\u0131 ebediye burada kazan\u0131lacakt\u0131r! Hem m\u00e2dem d\u00fcnya s\u00e2hibsiz de\u011fil! Hem m\u00e2dem \u015fu mis\u00e2firh\u00e2ne-i d\u00fcnyan\u0131n g\u0101yet Hak\u00eem ve Ker\u00eem bir M\u00fcdebbiri (id\u00e2recisi) var! Hem m\u00e2dem ne iyilik ne fen\u00e2l\u0131k, cez\u00e2s\u0131z (kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z) kalmayacakt\u0131r! Hem m\u00e2dem \u0644\u064e\u0627\u064a\u064f\u0643\u064e\u0644\u0651\u0650\u0641\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u0627\u064b \u0627\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0648\u064f\u0633\u0652\u0639\u064e\u0647\u0627\u064e [Allah, kimseyi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fi bir \u015feyle m\u00fckellef tutmaz] s\u0131rr\u0131nca tekl\u00eef-i m\u00e2l\u00e2yut\u00e2k (g\u00fcc\u00fcn yetmedi\u011fi teklif) yoktur! Hem m\u00e2dem zarars\u0131z yol, zararl\u0131 yola m\u00fcreccaht\u0131r (terc\u00eeh edilir)! Hem m\u00e2dem d\u00fcnyev\u00ee dostlar ve r\u00fctbeler, kabir kap\u0131s\u0131na kadard\u0131r!<br \/>\nElbette en bahtiy\u00e2r odur ki; d\u00fcnya i\u00e7in \u00e2hiretini unutmas\u0131n, \u00e2hiretini d\u00fcnyaya fed\u00e2 etmesin, hay\u00e2t-\u0131 ebediyesini hay\u00e2t-\u0131 d\u00fcnyeviye i\u00e7in bozmas\u0131n, m\u00e2l\u00e2y\u00e2ni (faydas\u0131z) \u015feylerle \u00f6mr\u00fcn\u00fc telef etmesin; kendini mis\u00e2fir telakk\u012b edip (kab\u00fbl edip) mis\u00e2firh\u00e2ne s\u00e2hibinin emirlerine g\u00f6re hareket etsin; sel\u00e2metle kabir kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7s\u0131n sa\u00e2det-i ebediyeye (Cennete) girsin!\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 16. Mekt\u00fbb)<\/p>\n<p>87. And olsun ki, M\u00fbs\u00e2\u2019ya Kit\u00e2b\u2019\u0131 (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) verdik ve ondan sonra ard arda peygamberler g\u00f6nderdik. Meryemo\u011flu \u00ces\u00e2\u2019ya da mu\u2018cizeler verdik ve R\u00fbh\u00fc\u2019l-Kud\u00fcs (Cebr\u00e2\u00eel) ile ona kuvvet verdik. Buna ra\u011fmen, ne zaman bir peygamber nefislerinizin ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi size getirdi ise, b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamad\u0131n\u0131z m\u0131? Bu y\u00fczden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yalanlad\u0131n\u0131z, (Zekeriyy\u00e2 ve Yahy\u00e2\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi) bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordunuz.<\/p>\n<p>88. Hem (Peygambere:) \u201cKalblerimiz perdelidir! (Dediklerini anlam\u0131yoruz)\u201d dediler. Hay\u0131r! \u0130nk\u00e2r etmeleri sebebiyle Allah onlara l\u00e2\u2018net etmi\u015ftir (rahmetinden uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r); bu y\u00fczden pek az inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>89. Hem onlara Allah taraf\u0131ndan, yanlar\u0131nda bulunan\u0131 (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) tasd\u00eek edici bir Kitab (Kur\u2019\u00e2n) gelince, ki daha \u00f6nce (o g\u00f6nderilecek peygamberi ves\u00eele yaparak) ink\u00e2r edenlere kar\u015f\u0131 zafer istiyorlard\u0131; i\u015fte (bu kadar iyi) tan\u0131d\u0131klar\u0131 (o peygamber) kendilerine gelince, onu ink\u00e2r ettiler.<\/p>\n<p>\u201cEy ehl-i kitab! (Hristiyanlar ve yahudiler!) \u0130sl\u00e2miyet\u2019i kab\u00fbl etmekte size bir me\u015fakkat yoktur. Size a\u011f\u0131r gelmesin! Z\u00eer\u00e2 size b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00eeninizi terk etmenizi emretmiyor. Ancak i\u2018tik\u0101d\u00e2t\u0131n\u0131z\u0131 ikm\u00e2l (inan\u00e7lar\u0131n\u0131zdaki eksikliklerinizi tamamlay\u0131n\u0131z) ve yan\u0131n\u0131zda bulunan es\u00e2s\u00e2t-\u0131 d\u00eeniye (d\u00eenin temelleri) \u00fczerine bin\u00e2 ediniz diye, teklifte bulunuyor. Z\u00eer\u00e2 Kur\u2019\u00e2n, b\u00fct\u00fcn k\u00fct\u00fcb-i s\u00e2lifenin (ge\u00e7mi\u015f kitablar\u0131n) g\u00fczelliklerini ve eski \u015feriatlar\u0131n\u0131n kav\u00e2id-i es\u00e2siyelerini (temel k\u0101idelerini) cem\u2018 etmi\u015f (toplam\u0131\u015f) oldu\u011fundan, us\u00fblde (as\u0131l mes\u2019elelerde) muaddil ve m\u00fckemmildir (d\u00fczeltici ve tamamlay\u0131c\u0131d\u0131r). Yani ta\u2018d\u00eel ve tekm\u00eel edicidir. Yaln\u0131z, zaman ve mek\u00e2n\u0131n te\u011fayy\u00fcr etmesi (de\u011fi\u015fmesi) te\u2019s\u00eeriyle tahavv\u00fcl ve tebedd\u00fcle (de\u011fi\u015fikli\u011fe) ma\u2018r\u00fbz olan f\u00fcr\u00fb\u00e2t k\u0131sm\u0131nda (es\u00e2sa \u00e2id olmayan mes\u2019elelerde) m\u00fcessistir (yeni h\u00fck\u00fcmler getirir). Bunda akl\u00ee ve mant\u0131k\u012b olmayan bir cihet yoktur.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 44)<br \/>\n\u201cPek \u00e7ok yahudi ulem\u00e2s\u0131 (\u00e2limleri) ve nas\u00e2r\u00e2 (hristiyan) ulem\u00e2s\u0131, ikr\u00e2r (kab\u00fbl) ve i\u2018tir\u00e2f etmi\u015fler ki: \u2018Kitablar\u0131m\u0131zda Muhammed-i Arab\u00ee Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019\u0131n evs\u00e2f\u0131 (vas\u0131flar\u0131) yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\u2019 (&#8230;) Ulem\u00e2-i yeh\u00fbdun en me\u015fhurlar\u0131ndan \u0130bn-i S\u00fbriy\u00e2 ve \u0130bn-i Aht\u00e2b ve onun karde\u015fi K\u00e2\u2018b ibn-i \u00dcseyd ve Z\u00fcbeyr ibn-i B\u00e2t\u0131y\u00e2 gibi me\u015fhur ulem\u00e2 ve reisler, gayr-\u0131 m\u00fcslim kald\u0131klar\u0131 h\u00e2lde ikr\u00e2r etmi\u015fler ki: \u2018Evet, kitablar\u0131m\u0131zda onun evs\u00e2f\u0131 vard\u0131r, ondan bahsediyorlar!\u2019 \u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 67)<br \/>\nAyr\u0131ca Tevr\u00e2t, \u0130nc\u00eel ve Zeb\u00fbr\u2019da Peygamber Efendimiz Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019dan bahseden yerler i\u00e7in, bak\u0131n\u0131z; (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 66-73)<\/p>\n<p>90. Allah\u2019\u0131n, kullar\u0131ndan diledi\u011fine ihs\u00e2n\u0131ndan (Kitab) indirmesine (hasedle) isy\u00e2n ederek, Allah\u2019\u0131n indirdi\u011fini (Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131) ink\u00e2r etmekle, muk\u0101bilinde kendilerini satt\u0131klar\u0131 \u015fey ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr! Bu y\u00fczden gazab \u00fcst\u00fcne gazaba u\u011frad\u0131lar. \u0130\u015fte k\u00e2firler i\u00e7in (pek) a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir azab vard\u0131r.<\/p>\n<p>91. Hem onlara: \u201cAllah\u2019\u0131n indirdi\u011fine \u00eem\u00e2n edin!\u201d denildi\u011fi zaman: \u201c(Biz s\u00e2dece) bize indirilene (Tevr\u00e2t\u2019a) \u00eem\u00e2n ederiz!\u201d deyip, onun arkas\u0131ndakini (Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131) ink\u00e2r ederler; h\u00e2lbuki o, yanlar\u0131nda olan\u0131 tasd\u00eek edici hak (bir Kitab)d\u0131r. (Ey Res\u00fbl\u00fcm! Onlara) de ki: \u201cE\u011fer m\u00fc\u2019min kimseler idiyseniz, o h\u00e2lde daha \u00f6nce Allah\u2019\u0131n peygamberlerini ni\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordunuz?\u201d<\/p>\n<p>92. And olsun ki, M\u00fbs\u00e2 size apa\u00e7\u0131k mu\u2018cizelerle gelmi\u015fti; sonra onun (T\u00fbr da\u011f\u0131na gitmesinin) ard\u0131ndan, siz z\u00e2lim kimseler olarak buza\u011f\u0131y\u0131 (il\u00e2h) edindiniz.<\/p>\n<p>93. Hani sizin sa\u011flam s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc alm\u0131\u015f, T\u00fbr\u2019u da \u00fczerinize kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. (\u015e\u00f6yle demi\u015ftik:) \u201cSize verdi\u011fimizi (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) kuvvetle tutun ve (emrettiklerimizi) dinleyin!\u201d (Onlar ise:) \u201c\u0130\u015fittik ve isy\u00e2n ettik!\u201d dediler de ink\u00e2rlar\u0131 sebebiyle kalblerine buza\u011f\u0131 (sevgisi) i\u00e7irildi, (o muhabbet, \u00e2det\u00e2 iliklerine i\u015fledi). (Ey Res\u00fbl\u00fcm! Onlara) de ki: \u201cE\u011fer m\u00fc\u2019min kimseler iseniz, inanc\u0131n\u0131z\u0131n size kendisiyle emretmekte oldu\u011fu \u015fey ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!\u201d<\/p>\n<p>94. De ki: \u201cE\u011fer \u00e2hiret yurdu (Cennet) Allah kat\u0131nda ba\u015fka insanlara de\u011fil de, s\u00e2dece size \u00e2id ise, (ve bu iddi\u00e2n\u0131zda) do\u011fru kimseler iseniz, haydi \u00f6l\u00fcm\u00fc temenn\u00ee edin!\u201d<\/p>\n<p>\u201c \u2018E\u011fer do\u011fru iseniz mevti (\u00f6l\u00fcm\u00fc) isteyiniz. Hi\u00e7 istemeyeceksiniz.\u2019 \u0130\u015fte meclis-i Nebev\u00eede (Peygamber meclisinde) k\u00fc\u00e7\u00fck bir cem\u00e2atin c\u00fcz\u2019\u00ee bir h\u00e2dise \u00fcnv\u00e2n\u0131yla milel-i ins\u00e2niye (milletler) i\u00e7inde h\u0131rs-\u0131 hayat ve havf-\u0131 mem\u00e2tla (\u00f6l\u00fcm korkusuyla) en me\u015fhur olan millet-i yeh\u00fbdun (yahudi milletinin), t\u00e2 k\u0131y\u00e2mete kadar lis\u00e2n-\u0131 h\u00e2lleri mevti istemeyece\u011fini ve hayat h\u0131rs\u0131n\u0131 b\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131 if\u00e2de eder.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 33)<\/p>\n<p>95. H\u00e2lbuki ellerinin i\u015fledi\u011fi (g\u00fcnahlar) y\u00fcz\u00fcnden, onu ebed\u00ee olarak asl\u00e2 temenn\u00ee etmeyeceklerdir. Allah ise, z\u00e2limleri hakk\u0131yla bilendir.<\/p>\n<p>96. And olsun ki, onlar\u0131 hay\u00e2ta kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n, hatt\u00e2 \u015firk ko\u015fanlar\u0131n en h\u0131rsl\u0131s\u0131 bulursun! Her biri bin sene ya\u015fat\u0131lmay\u0131 arzu eder. H\u00e2lbuki (\u00e7ok) ya\u015fat\u0131lmas\u0131, onu azabdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fildir. Allah, ne yaparlarsa hakk\u0131yla g\u00f6rendir.<\/p>\n<p>97. (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) De ki: \u201cKim Cebr\u00e2\u00eel\u2019e d\u00fc\u015fman ise,<\/p>\n<p>Yahudiler Res\u00fbl-i Ekrem (asm)\u2019a: \u201cSana g\u00f6kten hangi melek geliyor?\u201d diye sordular. Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m Efendimiz: \u201cCebr\u00e2\u00eel (as) geliyor. \u00c7\u00fcnki O, Allah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi peygamberlerin hepsinin dostudur\u201d buyurdu. Bunun \u00fczerine yahudiler: \u201cO bizim d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnki O, bize azab, sava\u015f ve \u015fiddet getirir. E\u011fer rahmet, ya\u011fmur ve neb\u00e2tlar\u0131 getiren M\u00eek\u00e2\u00eel (as) olsayd\u0131 sana \u00eem\u00e2n ederdik!\u201d demeleri \u00fczerine bu \u00e2yet n\u00e2zil olmu\u015ftur. (Nesef\u00ee, c. 1, 111)<\/p>\n<p>98. Kim Allah\u2019a, meleklerine, peygamberlerine, Cebr\u00e2\u00eel\u2019e ve M\u00eek\u00e2\u00eel\u2019e d\u00fc\u015fman ise, \u015f\u00fcbhesiz Allah da o k\u00e2firlerin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cH\u0131lkat-i k\u00e2in\u00e2t\u0131n (k\u00e2in\u00e2t\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n) en ehemmiyetli net\u00eecesi olan insanlarla m\u00fcn\u00e2seb\u00e2t-\u0131 Rabb\u00e2niyeyi (insanlar ile Allah aras\u0131ndaki m\u00fcn\u00e2sebetleri) tebli\u011f ve izh\u00e2r eden (bildiren ve a\u00e7\u0131klayan) Cebr\u00e2\u00eel Aleyhissel\u00e2m ve z\u00eehayat (canl\u0131lar) \u00e2leminde en ha\u015fmetli ve en deh\u015fetli olan diriltmek ve hayat vermek ve \u00f6l\u00fcmle terh\u00ees etmekteki H\u00e2l\u0131k\u2019a (yarat\u0131c\u0131ya) mahs\u00fbs olan icr\u00e2at-\u0131 \u0130l\u00e2hiyeyi yaln\u0131z tems\u00eel edip ub\u00fbdiyetk\u00e2r\u00e2ne (kulluk yaparak) nez\u00e2ret eden \u0130sr\u00e2f\u00eel Aleyhissel\u00e2m ve Azr\u00e2\u00eel Aleyhissel\u00e2m; ve hayat d\u00e2iresinde rahmetin en cem\u2018iyetli, en geni\u015f, en zevkli olan r\u0131z\u0131ktaki ihs\u00e2n\u00e2t-\u0131 Rahm\u00e2niyeye nez\u00e2retle (Rahm\u00e2n olan Allah\u2019\u0131n ihsanlar\u0131na bakmakla) ber\u00e2ber, \u015fu\u00fbrsuz \u015f\u00fck\u00fcrleri \u015fu\u00fbr ile tems\u00eel eden M\u00eek\u00e2\u00eel Aleyhissel\u00e2m gibi meleklerin pek ac\u00eeb m\u00e2hiyette olarak bulunmalar\u0131 ve v\u00fcc\u00fbdlar\u0131 ve ruhlar\u0131n bek\u0101lar\u0131 (\u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc), saltanat ve ha\u015fmet-i rub\u00fbbiyetin muktez\u00e2s\u0131d\u0131r (Allah\u2019\u0131n k\u00e2in\u00e2t\u0131 id\u00e2resinde g\u00f6r\u00fcnen saltanat ve ha\u015fmetinin gere\u011fidir).\u201d (As\u00e2-y\u0131 M\u00fbs\u00e2, 11. Mes\u2019ele, 69)<\/p>\n<p>99. Cel\u00e2lim hakk\u0131 i\u00e7in, sana apa\u00e7\u0131k \u00e2yetler indirdik! H\u00e2lbuki onlar\u0131 f\u00e2s\u0131klardan ba\u015fkas\u0131 ink\u00e2r etmez.<\/p>\n<p>100. ,Nitekim ne zaman s\u00f6z vererek bir andla\u015fma yapsalar, i\u00e7lerinden bir k\u0131sm\u0131 onu bozmad\u0131 m\u0131? Hay\u0131r! Onlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u00eem\u00e2n etmezler.<\/p>\n<p>101. Hem onlara, Allah taraf\u0131ndan yanlar\u0131nda olan\u0131 (Tevr\u00e2t\u2019\u0131) tasd\u00eek edici bir peygamber gelince, kendilerine kitab verilenlerden bir t\u00e2ife, sanki kendileri bilmiyorlarm\u0131\u015f gibi, Allah\u2019\u0131n kit\u00e2b\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131n\u0131n gerisine att\u0131lar.<\/p>\n<p>102. Ve \u015feytanlar\u0131n, S\u00fcleym\u00e2n\u2019\u0131n saltanat\u0131 aleyhinde s\u00f6ylemekte olduklar\u0131 (sihir yapt\u0131\u011f\u0131na d\u00e2ir uydurduklar\u0131) \u015feylere t\u00e2bi\u2018 oldular. H\u00e2lbuki S\u00fcleym\u00e2n k\u00e2fir olmad\u0131 (sihir yapmad\u0131); fakat \u015feytanlar insanlara sihri (ta\u2018l\u00eem ederek) ve B\u00e2bil\u2019deki iki mele\u011fe, (yani) H\u00e2r\u00fbt ve M\u00e2r\u00fbt\u2019a indirilen \u015feyleri \u00f6\u011freterek k\u00e2fir oldular.<\/p>\n<p>\u00c2yette bahsi ge\u00e7en \u201cH\u00e2r\u00fbt ve M\u00e2r\u00fbt\u2019a indirilen \u015feyler\u201d kolayca k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131labilen ince ilm\u00ee hak\u012bkatler olup, Allah taraf\u0131ndan bir imtihan olarak indirilmi\u015ftir. Z\u00eer\u00e2 sihrin insanlara te\u2019s\u00eeri vard\u0131r. Sihir yapmak ise haram ve k\u00fcf\u00fcrd\u00fcr. Fakat \u015ferrinden korunmak i\u00e7in sihir ilmini \u00f6\u011frenmek haram de\u011fildir. (Nesef\u00ee, c. 1, 114)<\/p>\n<p>103. Hem ger\u00e7ekten onlar \u00eem\u00e2n edip (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nm\u0131\u015f olsalard\u0131, Allah taraf\u0131ndan (verilecek) bir sevab elbette daha hay\u0131rl\u0131 olurdu. Ke\u015fke bilselerdi!<\/p>\n<p>104. Ey \u00eem\u00e2n edenler! (Peygambere) \u0631\u0627\u064e\u0639\u0650\u0646\u0627\u064e demeyin, \u0627\u064f\u0646\u0652\u0637\u064f\u0631\u0652\u0646\u0627\u064e deyin<\/p>\n<p>Res\u00fbllullah (asm) bir mevz\u00fb\u2018 hakk\u0131nda konu\u015furken, Ash\u00e2b-\u0131 Kir\u00e2m\u2019dan (rad\u0131yall\u00e2h\u00fc anh\u00fcm ecma\u00een) baz\u0131s\u0131: \u201cBizi g\u00f6zetip bekle (acele etme) ki, s\u00f6z\u00fcn\u00fc anlayal\u0131m!\u201d ma\u2018n\u00e2s\u0131nda \u0631\u064e\u0627\u0639\u0650\u0646\u0627\u064e (R\u00e2in\u00e2) derlerdi. Yahudiler bu s\u00f6z\u00fc, \u0130br\u00e2n\u00eece veya S\u00fcry\u00e2n\u00eece birbirlerine k\u00fcfrederken kulland\u0131klar\u0131 \u201cR\u00e2\u00een\u00e2\u201d s\u00f6z\u00fcyle de\u011fi\u015ftirip, Hz. Peygamber (asm)\u2019a onunla hit\u00e2b etmeye ba\u015flamalar\u0131 \u00fczerine bu \u00e2yet n\u00e2zil olmu\u015ftur. B\u00f6ylece m\u00fc\u2019minlere, \u0631\u064e\u0627\u0639\u0650\u0646\u064e\u0627 yerine, ayn\u0131 ma\u2018n\u00e2ya gelen \u0627\u064f\u0646\u0652\u0638\u064f\u0631\u0652\u0646\u064e\u0627(\u00dcnzurn\u00e2) demeleri emredilmi\u015ftir. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 135)<\/p>\n<p>105. Ne ehl-i kitabdan ink\u00e2r edenler, ne de m\u00fc\u015frikler, Rabbinizden size bir hay\u0131r indirilmesini istemezler. Allah ise rahmetini diledi\u011fine tahs\u00ees eder.<\/p>\n<p>\u201c\u0130n\u00e2y\u00e2t-\u0131 h\u00e2ssa (hus\u00fbs\u00ee yard\u0131mlar) ve imd\u00e2d-\u0131 hus\u00fbsiye ile ve ihs\u00e2n\u00e2t-\u0131 mahs\u00fbsa (hus\u00fbs\u00ee ihsanlar) ile Rahm\u00e2n\u00fc\u2019r-Rah\u00eem, her bir b\u00ee\u00e7\u00e2renin (\u00e7\u00e2resiz kalm\u0131\u015f\u0131n) imd\u00e2d\u0131na yeti\u015febilir. Dertlerine derman yeti\u015ftirir. Fakat o ferdin hevesiyle de\u011fil, hak\u012bk\u012b menfaatiyle yard\u0131m eder.\u201d (Kastamonu L\u00e2hikas\u0131, 465)<\/p>\n<p>106. (Biz) bir \u00e2yetin h\u00fckm\u00fcn\u00fc kald\u0131r\u0131r veya onu unutturursak, ondan daha hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131 veya benzerini getiririz.<\/p>\n<p>\u015eer\u2018\u00ee \u0131st\u0131lahta nesh, herhangi bir h\u00fckm\u00fcn yerine, sonradan ba\u015fka bir \u015fer\u2018\u00ee h\u00fckm\u00fcn bey\u00e2n edilmesi ve b\u00f6ylelikle, evvelki h\u00fckm\u00fcn vaktinin sona ermesidir. Nesh, ebediyetine h\u00fckmedilmemi\u015f emir ve yasaklara mahsustur. (Kurtub\u00ee, c. 1\/2, 62-65)<br \/>\n\u201cEvet mev\u00e2sim-i erbaada (d\u00f6rt mevsimde) giyecek, yiyecek ve s\u00e2ir ila\u00e7lar\u0131n tebedd\u00fcl\u00fcne (de\u011fi\u015fmesine) l\u00fczum ve ihtiya\u00e7 h\u00e2s\u0131l oldu\u011fu gibi, bir \u015fahs\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f devrelerinde, ta\u2018lim ve terbiye keyfiyeti (\u015fekli) tebedd\u00fcl eder (de\u011fi\u015fir). Kez\u00e2lik (bunun gibi), hikmet ve maslahat\u0131n iktiz\u00e2s\u0131 (gere\u011fi) \u00fczerine, \u00f6mr-i be\u015ferin (insan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn) mertebelerine g\u00f6re ahk\u00e2m-\u0131 fer\u2018iyede (es\u00e2sa \u00e2id olmayan h\u00fck\u00fcmlerde) tebedd\u00fcl (de\u011fi\u015fme) vard\u0131r. \u00c7\u00fcnki fer\u2018\u00ee h\u00fck\u00fcmlerden biri, bir zamanda maslahat (faydal\u0131) iken, di\u011fer bir zam\u00e2na g\u00f6re mazarrat (zararl\u0131) olur. Veya bir il\u00e2\u00e7, bir \u015fahsa dev\u00e2 iken, \u015fahs-\u0131 \u00e2hara (ba\u015fka \u015fahsa) d\u00e2\u2019 (hastal\u0131k) olur. Bu s\u0131rdand\u0131r ki Kur\u2019\u00e2n, fer\u2018\u00ee h\u00fck\u00fcmlerden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 neshetmi\u015ftir. Yani vakitleri bitti, n\u00f6bet ba\u015fka h\u00fck\u00fcmlere geldi, diye h\u00fckmetmi\u015ftir.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 44)<\/p>\n<p>107. (Hem) bilmez misin ki, g\u00f6klerin ve yerin m\u00fclk\u00fc \u015f\u00fcbhesiz ki ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r! Ve sizin i\u00e7in Allah\u2019dan ba\u015fka ne bir dost, ne de bir yard\u0131mc\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>108. Yoksa (siz de) daha \u00f6nce M\u00fbs\u00e2\u2019ya soruldu\u011fu gibi, (it\u00e2at etmek yerine) peygamberinizi sorguya m\u0131 \u00e7ekmek istiyorsunuz? Kim \u00eem\u00e2n\u0131 k\u00fcf\u00fcrle de\u011fi\u015ftirirse, o takdirde ger\u00e7ekten (dosdo\u011fru) yol ortas\u0131nda sap\u0131tm\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>109. Ehl-i kitabdan bir\u00e7o\u011fu, \u00eem\u00e2n etmenizden sonra sizi k\u00e2firler olarak geri d\u00f6nd\u00fcrmeyi istediler. (Bu, senin peygamberli\u011fin olan) hak\u012bkat kendilerine belli olduktan sonra, s\u0131rf nefislerinden gelen bir k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan dolay\u0131d\u0131r. Art\u0131k Allah (onlar hakk\u0131nda cihad) emrini getirinceye kadar affedin, ald\u0131rmay\u0131n! Muhakkak ki Allah, her\u015feye hakk\u0131yla g\u00fcc\u00fc yetendir.<\/p>\n<p>110. Namaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 edin48 ve zek\u00e2t\u0131 verin!<\/p>\n<p>\u201cEy nefis! Bil ki: D\u00fcnk\u00fc g\u00fcn senin elinden \u00e7\u0131kt\u0131, yar\u0131n ise senin elinde sened yok ki ona m\u00e2liksin! \u00d6yle ise hak\u012bk\u012b \u00f6mr\u00fcn\u00fc bulundu\u011fun g\u00fcn bil! L\u00e2ekal (en az) g\u00fcn\u00fcn bir saatini ihtiyat ak\u00e7esi gibi hak\u012bk\u012b istikb\u00e2l i\u00e7in te\u015fk\u00eel olunan bir sanduk\u00e7a-i uhreviye (\u00e2hiret sand\u0131\u011f\u0131) olan bir mescide veya bir secc\u00e2deye at!\u201d (S\u00f6zler, 21. S\u00f6z, 95)<br \/>\nAyr\u0131ca, namaz\u0131n ehemmiyeti, be\u015f vakte tahs\u00eesi ve usan\u00e7 vermemesi hakk\u0131nda, bak\u0131n\u0131z; (S\u00f6zler, 4. S\u00f6z, 9-11; 9. S\u00f6z, 26-32; 21. S\u00f6z, 91-95)<br \/>\nBak\u0131n\u0131z; (Bakara S\u00fbresi, sah\u00eefe 1, h\u00e2\u015fiye 4)<\/p>\n<p>111. (Ehl-i kitab:) \u201cYahudi veya hristiyan olandan ba\u015fkas\u0131 asl\u00e2 Cennete giremeyecek!\u201d dediler. Bu onlar\u0131n bo\u015f temenn\u00eeleridir. De ki: \u201cE\u011fer (iddi\u00e2 n\u0131zda) do\u011fru kimseler iseniz, del\u00eelinizi getirin!\u201d<\/p>\n<p>112. Hay\u0131r! Kim (g\u00fczel bir niyet ve ihl\u00e2sla) iyilik eden bir kimse olarak kendini Allah\u2019a tesl\u00eem ederse, art\u0131k onun, Rabbi kat\u0131nda m\u00fck\u00e2f\u00e2t\u0131 vard\u0131r; hem onlara bir korku yoktur, onlar mahzun da olmazlar.<\/p>\n<p>113. Ve yahudiler: \u201cHristiyanlar (hak) bir \u015fey (bir esas) \u00fczerinde de\u011fildir\u201d dediler. Hristiyanlar da: \u201cYahudiler (hak) bir \u015fey (bir esas) \u00fczerinde de\u011fildir\u201d dediler. H\u00e2lbuki onlar (kendilerine indirilen) kit\u00e2b\u0131 okuyorlar. (Kitab ehli olmayan ve bir \u015fey) bilmeyenler de b\u00f6yle onlar\u0131n s\u00f6zlerinin benzerini s\u00f6ylediler. Art\u0131k hakk\u0131nda ihtil\u00e2f etmekte olduklar\u0131 \u015feyler hus\u00fbsunda, k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fc aralar\u0131nda Allah h\u00fck\u00fcm verecektir.<\/p>\n<p>114. Hem Allah\u2019\u0131n mescidlerini ki, i\u00e7lerinde O\u2019nun isminin zikredilmesini men\u2018 eden ve oralar\u0131n har\u00e2b olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fandan daha z\u00e2lim kim olabilir? \u0130\u015fte onlar ki, kendilerinin oralara, ancak korkan kimseler olarak girmeleri gerekirdi. Onlar i\u00e7in d\u00fcnyada bir rezillik, yine onlar i\u00e7in \u00e2hirette (de pek) b\u00fcy\u00fck bir azab vard\u0131r.<\/p>\n<p>115. Do\u011fu da, bat\u0131 da (her yer) Allah\u2019\u0131nd\u0131r; o h\u00e2lde nerede (y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc k\u0131bleye) d\u00f6nerseniz, art\u0131k orada Allah\u2019\u0131n r\u00e2z\u0131 oldu\u011fu cihet vard\u0131r. \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, V\u00e2si\u2018 (rahmeti geni\u015f olan)d\u0131r, Al\u00eem (hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n<p>116. Hem, \u201cAllah \u00e7ocuk edindi\u201d dediler.<\/p>\n<p>Hristiyanlar \u00ces\u00e2 (as)\u2019a, yahudiler ise Uzeyr (as)\u2019a \u201cAllah\u2019\u0131n o\u011flu\u201d, Arab m\u00fc\u015frikleri de meleklere \u201cAllah\u2019\u0131n k\u0131zlar\u0131\u201d diyorlard\u0131. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 147)<\/p>\n<p>117. (O,) g\u00f6klerin ve yerin benzersiz yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Ve bir i\u015fe h\u00fckmetti\u011finde, art\u0131k ona s\u00e2dece \u201cOl!\u201d der, (o da) hemen oluverir.<\/p>\n<p>118. Bilmeyenler ise: \u201cAllah bizimle (de) konu\u015fmal\u0131 veya bize bir mu\u2018cize gelmeli de\u011fil miydi?\u201d dediler.<\/p>\n<p>\u201c\u015eu k\u00e2in\u00e2t\u0131n s\u00e2hib ve mutasarr\u0131f\u0131 (id\u00e2recisi) elbette bilerek yap\u0131yor ve hikmetle tasarruf ediyor ve her taraf\u0131 g\u00f6rerek tedv\u00eer (id\u00e2re) ediyor ve her\u015feyi bilerek, g\u00f6rerek terbiye ediyor ve her\u015feyde g\u00f6r\u00fcnen hikmetleri, g\u0101yeleri, f\u00e2ideleri ir\u00e2de ederek tedv\u00eer ediyor. M\u00e2dem yapan bilir, elbette bilen konu\u015fur. M\u00e2dem konu\u015facak, elbette z\u00ee\u015fu\u00fbr ve z\u00eefikir (\u015fu\u00fbr ve fikir s\u00e2hibi) ve konu\u015fmas\u0131n\u0131 bilenlerle konu\u015facak. M\u00e2dem z\u00eefikirle konu\u015facak, elbette z\u00ee\u015fu\u00fbrun i\u00e7inde en cem\u2018iyetli (k\u0101biliyetli) ve \u015fu\u00fbru k\u00fcll\u00ee (geni\u015f) olan insan nev\u2018i ile konu\u015facakt\u0131r. M\u00e2dem insan nev\u2018i ile konu\u015facak, elbette insanlar i\u00e7inde k\u0101bil-i hitab (muh\u00e2tab kab\u00fbl edilebilecek) ve m\u00fckemmel insan olanlarla konu\u015facak.<br \/>\nM\u00e2dem en m\u00fckemmel ve ist\u2018id\u00e2d\u0131 (k\u0101biliyeti) en y\u00fcksek ve ahl\u00e2k\u0131 ulv\u00ee (y\u00fcce) ve nev\u2018-i be\u015fere mukted\u00e2 (insanl\u0131\u011fa rehber) olacak olanlar ile konu\u015facakt\u0131r; elbette dost ve d\u00fc\u015fman\u0131n ittif\u00e2k\u0131yla, en y\u00fcksek isti\u2018dadda ve en \u00e2l\u00ee (y\u00fcce) ahl\u00e2kta ve nev\u2018-i be\u015ferin humsu (insanl\u0131\u011f\u0131n be\u015fte biri) ona iktid\u00e2 etmi\u015f (t\u00e2bi\u2018 olmu\u015f) ve n\u0131sf-\u0131 arz (d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131) onun h\u00fckm-i ma\u2018nev\u00eesi (ma\u2018nev\u00ee h\u00e2kimiyeti) alt\u0131na girmi\u015f ve istikb\u00e2l onun getirdi\u011fi n\u00fbrun ziy\u00e2s\u0131yla bin \u00fc\u00e7 y\u00fcz sene \u0131\u015f\u0131klanm\u0131\u015f ve be\u015ferin n\u00fbr\u00e2n\u00ee k\u0131sm\u0131 ve ehl-i \u00eem\u00e2n\u0131, m\u00fctem\u00e2diyen (devaml\u0131 olarak) g\u00fcnde be\u015f def\u2018a onunla tecd\u00eed-i b\u00eeat edip (ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yenileyip), ona du\u00e2-y\u0131 rahmet ve sa\u00e2det edip, ona medih ve muhabbet etmi\u015f olan Muhammed Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m ile konu\u015facak ve konu\u015fmu\u015f ve res\u00fbl yapacak ve yapm\u0131\u015f ve s\u00e2ir nev\u2018-i be\u015fere rehber yapacak ve yapm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 19. Mekt\u00fbb, 2-3)<\/p>\n<p>119. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) \u015e\u00fcbhe yok ki biz seni, hak (d\u00een) ile, bir m\u00fcjdeleyici ve (ayn\u0131 zamanda) bir korkutucu olarak g\u00f6nderdik; ve (sen) Cehennem ehlinden su\u00e2l olunmayacaks\u0131n!<\/p>\n<p>120. Ama dinlerine t\u00e2bi\u2018 olmad\u0131k\u00e7a, ne yahudiler ne de hristiyanlar senden asl\u00e2 ho\u015fn\u00fbd olmayacaklard\u0131r. (Onlara) de ki: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ki Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yeti (olan \u0130sl\u00e2m), hid\u00e2yetin ta kendisidir!\u201d Cel\u00e2lim hakk\u0131 i\u00e7in, e\u011fer sana (vahiyle) gelen ilimden sonra onlar\u0131n arzular\u0131na uyarsan, Allah\u2019(dan gelecek az\u00e2b)a kar\u015f\u0131 sana ne bir dost, ne de bir yard\u0131mc\u0131 vard\u0131r!<\/p>\n<p>\u201cUm\u00fbr-\u0131 d\u00eeniyede (d\u00een\u00ee mes\u2019elelerde) m\u00fcs\u00e2maha ile ve te\u015febb\u00fchle (ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve benzemeye \u00e7al\u0131\u015fmakla) meden\u00eelere yana\u015fmay\u0131n! \u00c7\u00fcnki aram\u0131zdaki dere pek derindir. O dereyi doldurup, hatt-\u0131 muv\u00e2salay\u0131 (kavu\u015fma hatt\u0131n\u0131) te\u2019m\u00een edemezsiniz. Ya siz de onlara iltih\u00e2k edersiniz (kat\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z) veya dal\u00e2lete (sap\u0131kl\u0131\u011fa) d\u00fc\u015fer bo\u011fulursunuz!\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Habbe, 111)<\/p>\n<p>121. Kendilerine Kitab verdi\u011fimiz kimseler(den baz\u0131s\u0131) onu, til\u00e2vetinin (okunmas\u0131n\u0131n) hakk\u0131n\u0131 vererek okurlar. \u0130\u015fte bunlar, ona (Kit\u00e2b\u2019a) \u00eem\u00e2n ederler.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme, Ca\u2018fer bin Eb\u00ee T\u00e2lib (ra) ile birlikte Habe\u015fistan\u2019dan gelen k\u0131rk r\u00e2hib hakk\u0131nda n\u00e2zil olmu\u015ftur. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 152)<\/p>\n<p>122. Ey \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131! Size ihs\u00e2n etti\u011fim ni\u2018met(ler)imi ve \u015f\u00fcbhesiz benim sizi (bir zamanlar) \u00e2lemlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlay\u0131n!<\/p>\n<p>123. Hem \u00f6yle bir g\u00fcnden sak\u0131n\u0131n ki, (o g\u00fcn) kimse, kimse n\u00e2m\u0131na bir \u015fey \u00f6demez, ondan bir kurtulu\u015f bedeli kab\u00fbl edilmez, hem ona (Allah izin vermedik\u00e7e) \u015fef\u00e2at fayda vermez, onlara yard\u0131m da edilmez!<\/p>\n<p>124. Ve bir zaman Rabbi, \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019i birtak\u0131m kelimelerle (emir ve yasaklarla) imtih\u00e2n etmi\u015f, bunun \u00fczerine (o) onlar\u0131 tam\u00e2men yerine getirmi\u015fti. (Rabbi de ona:) \u201cDo\u011frusu ben seni insanlara imam (her hususta kendisine t\u00e2bi\u2018 olunan rehber) yap\u0131c\u0131y\u0131m\u201d buyurdu. (\u0130br\u00e2h\u00eem ise:) \u201cNeslimden de (imamlar yap)!\u201d dedi. (Rabbi de:) \u201cVerdi\u011fim s\u00f6z (senin neslinden de olsa, asl\u00e2) z\u00e2limlere ula\u015fmaz!\u201d buyurdu.<\/p>\n<p>125. O vakit K\u00e2\u2018be\u2019yi de insanlar i\u00e7in bir sevab (kazanma) yeri ve emniyetli bir mahal k\u0131ld\u0131k. \u00d6yle ise (siz de) \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019in mak\u0101m\u0131ndan54 bir namazg\u00e2h edinin. \u0130br\u00e2h\u00eem ve \u0130sm\u00e2\u00eel\u2019e de: \u201cTav\u00e2f edenler, i\u2018tik\u00e2fta olanlar,<\/p>\n<p>Mak\u0101m-\u0131 \u0130br\u00e2h\u00eem, Hz. \u0130br\u00e2h\u00eem (as)\u2019\u0131n K\u00e2\u2018be\u2019yi in\u015f\u00e2 ederken veya insanlar\u0131 hacca da\u2018vet ederken \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131n bulundu\u011fu yerdir. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 155)<br \/>\n\u0130\u2018tik\u00e2f, mescid veya benzeri yerlerde, ib\u00e2det maksad\u0131yla, hus\u00fbsan Ramazan\u2019\u0131n son on g\u00fcn\u00fcnde, hi\u00e7 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamak ve mecbur kalmad\u0131k\u00e7a d\u00fcnya kel\u00e2m\u0131 etmemek \u015fart\u0131yla kalmakt\u0131r. (Kurtub\u00ee, c. 1\/2, 332-333)<\/p>\n<p>126. O vakit \u0130br\u00e2h\u00eem de: \u201cRabbim! Buras\u0131n\u0131 emniyetli bir belde k\u0131l ve halk\u0131n\u0131, i\u00e7lerinden Allah\u2019a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne \u00eem\u00e2n edenleri mahs\u00fbllerle r\u0131z\u0131kland\u0131r!\u201d demi\u015fti. (Rabbi de ona) \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201c\u0130nk\u00e2r edene de (ni\u2018met veririm); fakat onu k\u0131sa bir m\u00fcddet (d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131nda) faydaland\u0131r\u0131r, sonra da onu ate\u015f az\u00e2b\u0131na (girmeye) mahk\u00fbm ederim! O var\u0131lacak yer ise, ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!\u201d<\/p>\n<p>127. Ve bir zaman \u0130br\u00e2h\u00eem, \u0130sm\u00e2\u00eel ile ber\u00e2ber Beyt\u2019in (K\u00e2\u2018be\u2019nin) temellerini y\u00fckseltiyordu. (Ve \u015f\u00f6yle du\u00e2 ediyorlard\u0131:) \u201cRabbimiz! (Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131) bizden kab\u00fbl buyur! \u015e\u00fcbhe yok ki Sem\u00ee\u2018 (her du\u00e2y\u0131 i\u015fiten), Al\u00eem (her\u015feyi bilen) ancak sensin!\u201d<\/p>\n<p>128. \u201cRabbimiz! Bizi, sana tesl\u00eem olan kimseler eyle ve neslimizden sana tesl\u00eem olan bir \u00fcmmet (\u00e7\u0131kar)! Bize, (r\u00e2z\u0131 olaca\u011f\u0131n hac, kurban gibi) kulluk us\u00fbllerimizi g\u00f6ster ve tevbelerimizi kab\u00fbl buyur! \u015e\u00fcbhesiz ki Tevv\u00e2b (tevbeleri \u00e7ok kab\u00fbl eden), Rah\u00eem (merhameti bol olan) ancak sensin!\u201d<\/p>\n<p>129. \u201cRabbimiz! Onlara (neslimize) de i\u00e7lerinden bir peygamber g\u00f6nder ki, kendilerine senin \u00e2yetlerini okusun ve kendilerine Kit\u00e2b\u2019\u0131 ve hikmeti (Kitabdaki h\u00fck\u00fcmleri) \u00f6\u011fretsin ve onlar\u0131 (g\u00fcnahlardan) temizlesin! Muhakkak ki Az\u00eez (kudreti d\u00e2im\u00e2 \u00fcst\u00fcn gelen), Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan) ancak sensin!\u201d<\/p>\n<p>Allah-\u00fc Te\u00e2l\u00e2, yapt\u0131klar\u0131 bu du\u00e2y\u0131 kab\u00fbl ederek Hz. \u0130sm\u00e2\u00eel (as)\u2019\u0131n neslinden Peygamber Efendimiz (Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m)\u2019\u0131 g\u00f6ndermi\u015ftir. Bu hususta Res\u00fbl-i Ekrem Efendimiz (Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m) da bir had\u00ees-i \u015fer\u00eeflerinde me\u00e2len: \u201cBen, babam \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019in du\u00e2s\u0131, karde\u015fim \u00ces\u00e2\u2019n\u0131n m\u00fcjdesi ve annemin r\u00fcy\u00e2s\u0131y\u0131m\u201d buyurmu\u015flard\u0131r. (Nesef\u00ee, c. 1, 126)<\/p>\n<p>130. O h\u00e2lde kendini bilmeyenden ba\u015fka, kim \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019in d\u00eeninden y\u00fcz \u00e7evirir? And olsun ki (biz,) onu d\u00fcnyada (peygamber olarak) se\u00e7tik. Do\u011frusu o, elbet \u00e2hirette de s\u00e2lih kimselerdendir.<\/p>\n<p>131. Bir zaman Rabbi ona: \u201c(\u0130hl\u00e2s ve \u00eem\u00e2n ile emirlerime) tesl\u00eem ol!\u201d buyurdu\u011funda, (o da:) \u201c\u00c2lemlerin Rabbine tesl\u00eem oldum\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<p>\u201cEvet herkesin b\u00fct\u00fcn sa\u00e2detleri, bir Rabb-\u0131 Rah\u00eem\u2019e (merhamet edici bir Rabbe) olan tesl\u00eemiyete ba\u011fl\u0131d\u0131r. Aksi takdirde pek \u00e7ok rablere muhta\u00e7 olur. \u00c7\u00fcnki insan\u0131n, c\u00e2miiyeti (k\u0101biliyetlerinin toplay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131) i\u2018tib\u00e2riyle b\u00fct\u00fcn e\u015fy\u00e2ya (her\u015feye) ihtiy\u00e2c\u0131 ve al\u00e2kas\u0131 vard\u0131r. Her\u015feye kar\u015f\u0131, gerek hissederek gerekse hissetmeyerek teess\u00fcr\u00fc (\u00fcz\u00fcnt\u00fcleri) ve elemleri (ac\u0131lar\u0131) vard\u0131r. Bu h\u00e2l ise, tam Cehennem gibi bir h\u00e2lettir (vaziyettir). Fakat erb\u00e2b tevehh\u00fcm edilen esb\u00e2b (rab zannedilen sebebler), yed-i kudretine perde olan Rabb-\u0131 V\u00e2hid\u2019e (bir tek Rabbe) tesl\u00eemiyet, Firdevs\u00ee (Cennet sa\u00e2deti gibi) bir vaziyettir.\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Katre, 44)<\/p>\n<p>132. Ve \u0130br\u00e2h\u00eem bunu o\u011fullar\u0131na vasiyet etti, Ya\u2018k\u016bb da. (O b\u00f6ylece dedi ki:) \u201cEy o\u011fullar\u0131m! \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, sizin i\u00e7in bu d\u00eeni se\u00e7ti; \u00f6yleyse siz ancak (Allah\u2019a) tesl\u00eem olmu\u015f kimseler olarak can verin!\u201d<\/p>\n<p>133. Yoksa siz Ya\u2018k\u016bb\u2019a \u00f6l\u00fcm geldi\u011fi zaman yan\u0131nda m\u0131 idiniz? O zaman o\u011fullar\u0131na: \u201cBenden sonra neye ib\u00e2det edeceksiniz?\u201d demi\u015fti. (O\u011fullar\u0131 da:) \u201cSenin \u0130l\u00e2h\u0131n ve atalar\u0131n \u0130br\u00e2h\u00eem, \u0130sm\u00e2\u00eel ve \u0130sh\u00e2k\u2019\u0131n \u0130l\u00e2h\u0131 olan tek bir \u0130l\u00e2ha (Allah\u2019a) ib\u00e2det edece\u011fiz. Zaten biz, O\u2019na tesl\u00eem olan kimseleriz!\u201d dediler.<\/p>\n<p>134. Bunlar ger\u00e7ekten gelip ge\u00e7mi\u015f bir \u00fcmmettir. (Onlar\u0131n) kazand\u0131klar\u0131 kendilerine, (sizin) kazand\u0131klar\u0131n\u0131z da sizedir. Ve (siz) onlar\u0131n yapmakta olduklar\u0131ndan su\u00e2l olunmayacaks\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p>135. (Onlar:) \u201cYahudi veya hristiyan olun ki do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z!\u201d dediler. (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) De ki: \u201cHay\u0131r! (Biz) Han\u00eef58<\/p>\n<p>Han\u00eef, \u0130sl\u00e2miyet\u2019ten evvel, Allah\u2019\u0131n bir oldu\u011funa \u00eem\u00e2n edip \u0130br\u00e2h\u00eem (as)\u2019\u0131n d\u00eenine t\u00e2bi\u2018 olanlara verilen bir isim ve s\u0131fatt\u0131r. E\u011frili\u011fi b\u0131rak\u0131p do\u011frusuna giden demektir. \u00d6rfte, \u0130br\u00e2h\u00eem (as) milletine isim olmu\u015ftur ki, b\u00e2t\u0131l ma\u2018budlardan \u00e7ekinip, yaln\u0131z Allah\u2019a ib\u00e2det eden muvahhid demektir. \u0130lmiyle amel edip \u0130sl\u00e2m\u00ee h\u00fck\u00fcmlere s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011flanan ki\u015filer hakk\u0131nda da kullan\u0131l\u0131r. (R\u00e2z\u00ee, c. 2\/4, 90-91)<\/p>\n<p>136. \u201c(Biz) Allah\u2019a, bize indirilene, \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019e, \u0130sm\u00e2\u00eel\u2019e, \u0130sh\u00e2k\u2019a, Ya\u2018k\u016bb\u2019a ve (onun) torunlar(\u0131n)a indirilenlere, M\u00fbs\u00e2\u2019ya ve \u00ces\u00e2\u2019ya verilenlere ve Rableri taraf\u0131ndan (di\u011fer) peygamberlere verilenlere \u00eem\u00e2n ettik. Onlardan hi\u00e7birinin aras\u0131nda (Allah\u2019\u0131n birer peygamberi olmalar\u0131 cihetiyle) ay\u0131r\u0131m yapmay\u0131z. \u00c7\u00fcnki biz, O\u2019na tesl\u00eem olan kimseleriz\u201d deyin!<\/p>\n<p>137. \u0130\u015fte (onlar da) b\u00f6yle sizin kendisine \u00eem\u00e2n etti\u011finiz gibi \u00eem\u00e2n ederlerse, o takdirde ger\u00e7ekten hid\u00e2yete ermi\u015f olurlar.<\/p>\n<p>\u201c\u00ceman, yaln\u0131z icm\u00e2l\u00ee ve takl\u00eed\u00ee bir tasd\u00eeka m\u00fcnhas\u0131r (takl\u00eede dayal\u0131 bir tasdikle s\u0131n\u0131rl\u0131) de\u011fildir. Bir \u00e7ekirdekten tut, t\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir hurma a\u011fac\u0131na kadar ve eldeki \u00e2yinede g\u00f6r\u00fcnen mis\u00e2l\u00ee g\u00fcne\u015ften tut, t\u00e2 deniz y\u00fcz\u00fcndeki aksine kadar, t\u00e2 g\u00fcne\u015fe kadar mertebeleri ve inki\u015faflar\u0131 (a\u00e7\u0131lmalar\u0131) oldu\u011fu gibi, \u00eem\u00e2n\u0131n o derece kesretli (pek \u00e7ok) hak\u012bkatleri var ki, binbir esm\u00e2-i \u0130l\u00e2hiyenin (Allah\u2019\u0131n isimlerinin) ve s\u00e2ir erk\u00e2n-\u0131 \u00eem\u00e2niyenin (\u00eeman esaslar\u0131n\u0131n) k\u00e2in\u00e2t hak\u012bkatleriyle al\u00e2kadar \u00e7ok hak\u012bkatleri var ki: \u2018B\u00fct\u00fcn ilimlerin ve ma\u2018rifetlerin ve kem\u00e2l\u00e2t-\u0131 ins\u00e2niyenin (insana \u00e2id faz\u00eeletlerin) en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc \u00eemand\u0131r ve \u00eem\u00e2n-\u0131 tahk\u012bk\u012bden (delillere dayal\u0131 kuvvetli \u00eemandan) gelen tafsilli (teferru\u00e2tl\u0131) ve b\u00fcrhanl\u0131 (delilli) ma\u2018rifet-i kudsiyedir (Allah\u2019\u0131 tan\u0131makt\u0131r)\u2019 diye ehl-i hak\u012bkat (hak\u012bkat \u00e2limleri) ittif\u00e2k etmi\u015fler.\u201d (Sikke-i Tasd\u00eek-\u0131 Gayb\u00ee, 213)<\/p>\n<p>138. (Ve deyin ki:) \u201cAllah\u2019\u0131n boyas\u0131 (ki biz onunla boyand\u0131k, d\u00eenine girdik).<\/p>\n<p>Allah\u2019\u0131n boyas\u0131, Allah\u2019\u0131n d\u00eeni, yani O\u2019nun temizlemesi demektir. \u00c7\u00fcnki \u00eeman, nefisleri temizler. Hristiyanlar ise, vaftiz ad\u0131n\u0131 verdikleri mu\u00e2meleyi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 sar\u0131 boyal\u0131 bir suya dald\u0131rarak yaparlard\u0131. (Nesef\u00ee, c. 1, 130)<\/p>\n<p>139. De ki: \u201cO, bizim de Rabbimiz, sizin de Rabbiniz oldu\u011fu h\u00e2lde, Allah(\u2019\u0131n bizden bir peygamber g\u00f6ndermesi) hakk\u0131nda bizimle tart\u0131\u015fmaya m\u0131 giri\u015fiyorsunuz? H\u00e2lbuki bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz de sizedir. \u00c7\u00fcnki biz, O\u2019na kar\u015f\u0131 sam\u00eem\u00ee olan kimseleriz.\u201d<\/p>\n<p>140. Yoksa (siz) ger\u00e7ekten \u0130br\u00e2h\u00eem\u2019in, \u0130sm\u00e2\u00eel\u2019in, \u0130sh\u00e2k\u2019\u0131n, Ya\u2018k\u016bb\u2019un ve (onun) torunlar(\u0131n)\u0131n yahudi veya hristiyan olduklar\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsunuz? De ki: \u201cSiz mi daha iyi bilensiniz, yoksa Allah m\u0131?\u201d H\u00e2lbuki kendi yan\u0131ndaki, Allah\u2019dan (gelen) \u015f\u00e2hidli\u011fi (bildi\u011fi bir \u015feyi) gizleyenden daha z\u00e2lim kim olabilir? Allah ise, yapmakta olduklar\u0131n\u0131zdan g\u0101fil de\u011fildir.<\/p>\n<p>141. Bunlar ger\u00e7ekten gelip ge\u00e7mi\u015f bir \u00fcmmettir. (Onlar\u0131n) kazand\u0131klar\u0131 kendilerine, (sizin) kazand\u0131klar\u0131n\u0131z da sizedir. Ve (siz) onlar\u0131n yapmakta olduklar\u0131ndan su\u00e2l olunmayacaks\u0131n\u0131z!<\/p>\n<p>142. \u0130nsanlardan bir k\u0131s\u0131m sefihler:61 \u201cOnlar\u0131 (o M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131) \u00fczerinde bulunduklar\u0131 (y\u00f6neldikleri) k\u0131blelerinden \u00e7eviren nedir?\u201d diyecekler.<\/p>\n<p>Sefih, akl\u0131 veya d\u00eeni eksik olan, lehinde ve aleyhinde olan\u0131 ay\u0131rd edemeyen ve menfaatli yolu b\u0131rak\u0131p zararl\u0131 yolda giden, d\u00een\u00ee cihetteki noksanl\u0131\u011f\u0131yla Allah\u2019a isy\u00e2n eden kimse demektir. (R\u00e2z\u00ee, c. 2\/4, 102)<br \/>\nHz. Peygamber (asm) ve M\u00fcsl\u00fcmanlar, Mekke\u2019de iken, namazlar\u0131nda K\u00e2\u2018be\u2019ye y\u00f6neliyorlard\u0131. Med\u00eene\u2019ye hicretten sonra Mescid-i Aks\u00e2\u2019ya y\u00f6nelmeleri emrolundu. Sonra bu \u00e2yetin n\u00e2zil olmas\u0131yla tekrar K\u00e2\u2018be\u2019ye y\u00f6neldiler. (Nesef\u00ee, c. 1, 133)<\/p>\n<p>143. \u0130\u015fte b\u00f6ylece sizi mu\u2018tedil (ad\u00e2letli ve dengeli) bir \u00fcmmet k\u0131ld\u0131k ki, insanlar\u0131n \u00fczerine (hesab g\u00fcn\u00fcnde umum peygamberler lehine) \u015f\u00e2hidler olas\u0131n\u0131z, peygamber de sizin \u00fczerinize \u015f\u00e2hid olsun!<\/p>\n<p>144. (Ey hab\u00eebim!) Y\u00fcz\u00fcn\u00fcn g\u00f6\u011fe \u00e7evrilip durdu\u011funu muhakkak g\u00f6r\u00fcyoruz. Art\u0131k seni, ho\u015fn\u00fbd olaca\u011f\u0131n bir k\u0131bleye elbette d\u00f6nd\u00fcrece\u011fiz; bundan sonra y\u00fcz\u00fcn\u00fc Mescid-i Har\u00e2m taraf\u0131na (K\u00e2\u2018be\u2019ye) \u00e7evir! (Ey m\u00fc\u2019minler!) O h\u00e2lde (siz de) nerede olsan\u0131z, art\u0131k (namazda) y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc onun taraf\u0131na \u00e7evirin!<\/p>\n<p>\u201cVaktin evvelinde, K\u00e2\u2018be\u2019yi hay\u00e2len nazara almakla namaz k\u0131lmak mendubdur ki, birbirine giren d\u00e2ireler gibi Beyt\u2019in (K\u00e2\u2018be\u2019nin) etr\u00e2f\u0131nda te\u015fekk\u00fcl eden saflar\u0131 g\u00f6rmekle, yak\u0131n saflar Beyt\u2019i ih\u00e2ta ettikleri (ku\u015fatt\u0131klar\u0131) gibi, en uzak saflar\u0131n da \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 ih\u00e2ta etmi\u015f oldu\u011funu hay\u00e2l ile g\u00f6rs\u00fcn. Ve o musall\u00ee de (namaz\u0131 k\u0131lan da) o saflara girmekle, o cem\u00e2at-\u0131 uzm\u00e2ya (b\u00fcy\u00fck cem\u00e2ate) d\u00e2hil olsun ki, o cem\u00e2at\u0131n icm\u00e2\u2018 ve tev\u00e2t\u00fcr\u00fc (ayn\u0131 fikirde ittif\u00e2k etmeleri), onun namazda s\u00f6yledi\u011fi her da\u2018v\u00e2ya ve her s\u00f6z\u00fcne bir h\u00fcccet ve bir b\u00fcrh\u00e2n (del\u00eel) olsun.<br \/>\nMesel\u00e2, namaz k\u0131lan: \u0627\u064e\u0644\u0652\u062d\u064e\u0645\u0652\u062f\u064f\u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 dedi\u011fi zaman, sanki o zamanda o cem\u00e2at-\u0131 uzm\u00e2y\u0131 te\u015fk\u00eel eden b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u2019minler: \u2018Evet, do\u011fru s\u00f6yledin!\u2019 diye onun o s\u00f6z\u00fcn\u00fc tasd\u00eek ediyorlar (do\u011fruluyorlar). Ve bu tasdikler, h\u00fcc\u00fbm eden evh\u00e2m (vehimlere) ve vesveselere kar\u015f\u0131 ma\u2018nev\u00ee bir kalkan vaz\u00eefesini g\u00f6r\u00fcr. Ve ayn\u0131 zamanda, b\u00fct\u00fcn h\u00e2sseleri (hisleri) ve lat\u00eefeleri ve duygular\u0131 o namazdan zevklerini ve hisselerini al\u0131rlar. Yaln\u0131z, musall\u00eenin K\u00e2\u2018be\u2019ye olan \u015fu hay\u00e2l\u00ee nazar\u0131 kasd\u00ee olmamal\u0131d\u0131r. Teba\u00ee (kasd\u00ee olmayan) bir \u015fu\u00fbrdan ib\u00e2ret bulunmal\u0131d\u0131r.\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Katre, 63)<\/p>\n<p>145. And olsun ki, e\u011fer (sen) kendilerine kitab verilmi\u015f olanlara her ne delil getirsen, (yine de) senin k\u0131blene t\u00e2bi\u2018 olmazlar. Sen de onlar\u0131n k\u0131blesine t\u00e2bi\u2018 (olacak) de\u011filsin. Onlar\u0131n baz\u0131s\u0131 da (di\u011fer) baz\u0131lar\u0131n k\u0131blesine t\u00e2bi\u2018 de\u011fildir(ler). Cel\u00e2lim hakk\u0131 i\u00e7in, e\u011fer sana (vahiyle) gelen ilimden sonra onlar\u0131n arzular\u0131na uyarsan, \u015f\u00fcbhesiz sen o takdirde, mutlak\u0101 z\u00e2limlerden olursun!<\/p>\n<p>146. Kendilerine kitab verdi\u011fimiz kimseler, onu (o peygamberi) kendi o\u011fullar\u0131n\u0131 tan\u0131makta olduklar\u0131 gibi tan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Hz. \u00d6mer (ra), yahudi \u00e2limlerinden iken \u0130sl\u00e2m\u2019la \u015fereflenen Abdullah bin Sel\u00e2m Hazretlerine bu \u00e2yet-i ker\u00eeme hakk\u0131nda su\u00e2l etti\u011finde o, cev\u00e2ben \u015f\u00f6yle dedi: \u201cY\u00e2 \u00d6mer! Ben Hz. Peygamber (asm)\u2019\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm zaman, o\u011flumu tan\u0131d\u0131\u011f\u0131mdan ziy\u00e2de tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131m. Z\u00eer\u00e2 o\u011flum hakk\u0131nda, belki anas\u0131 h\u0131y\u00e2net etmi\u015ftir diye \u015f\u00fcbhelenebilirim. Ama Res\u00fblullah (asm) i\u00e7in zerre kadar bile \u015f\u00fcbhem olamaz. \u00c7\u00fcnki onun vas\u0131flar\u0131 Tevr\u00e2t\u2019ta yaz\u0131l\u0131 olanlar\u0131n ayn\u0131s\u0131 ve tam\u00e2m\u0131d\u0131r.\u201d (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 140)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 13, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n<p>147. Hak, Rabbinden (gelen)dir; \u00f6yle ise sak\u0131n \u015f\u00fcbhe edenlerden olma!<\/p>\n<p>148. Hem herkes i\u00e7in (her \u00fcmmetin) kendisinin ona y\u00f6nelici oldu\u011fu bir y\u00f6n (bir k\u0131ble) vard\u0131r. O h\u00e2lde hay\u0131rl\u0131 i\u015flerde yar\u0131\u015f\u0131n! Nerede olursan\u0131z olun, Allah sizi hep birlikte (huz\u00fbruna) getirir. Muhakkak ki Allah, her\u015feye hakk\u0131yla g\u00fcc\u00fc yetendir.<\/p>\n<p>149. Ve nereden (yolculu\u011fa) \u00e7\u0131ksan, art\u0131k (namazda) y\u00fcz\u00fcn\u00fc Mescid-i Har\u00e2m taraf\u0131na (K\u00e2\u2018beye) \u00e7evir! Hi\u00e7 \u015f\u00fcbhesiz ki bu, Rabbinden (gelen) hakt\u0131r. H\u00e2lbuki Allah, yapmakta olduklar\u0131n\u0131zdan g\u0101fil de\u011fildir.<\/p>\n<p>150. Evet, nereden (yolculu\u011fa) \u00e7\u0131ksan, bundan sonra (namaz k\u0131larken) y\u00fcz\u00fcn\u00fc Mescid-i Har\u00e2m taraf\u0131na \u00e7evir. Ve (Ey m\u00fc\u2019minler! Siz de) nerede olsan\u0131z, art\u0131k (namazda) y\u00fczlerinizi onun taraf\u0131na \u00e7evirin ki, i\u00e7lerinden zulmedenlerin d\u0131\u015f\u0131nda, insanlar (bilhassa yahudi ve m\u00fc\u015frikler) i\u00e7in aleyhinize bir del\u00eel olmas\u0131n! Art\u0131k onlardan korkmay\u0131n; \u00f6yleyse (ancak) benden korkun ki \u00fczerinize olan ni\u2018metimi tamamlayay\u0131m! Hem t\u00e2 ki do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>151. Nitekim i\u00e7inizde sizden bir peygamber g\u00f6nderdik; size \u00e2yetlerimizi okuyor, sizi (g\u00fcnahlardan) temizliyor, size Kit\u00e2b\u2019\u0131 ve hikmeti (Kitabdaki h\u00fck\u00fcmleri) \u00f6\u011fretiyor ve size bilmiyor oldu\u011funuz \u015feyleri \u00f6\u011fretiyor.<\/p>\n<p>152. \u00d6yle ise beni (ib\u00e2detle) zikredin ki, (ben de) sizi (rahmetimle) y\u00e2d edeyim; ve bana \u015f\u00fckredin fakat bana nank\u00f6rl\u00fck etmeyin!<\/p>\n<p>\u201cH\u00e2l\u0131k-\u0131 Rahm\u00e2n (rahmeti bol olan yarat\u0131c\u0131) ib\u00e2d\u0131ndan (kullar\u0131ndan) istedi\u011fi en m\u00fchim i\u015f \u015f\u00fck\u00fcrd\u00fcr. Furk\u0101n-\u0131 Hak\u00eem\u2019de (Kur\u2019\u00e2n\u2019da) g\u0101yet ehemmiyetle \u015f\u00fckre da\u2018vet eder. (&#8230;) Hem \u015f\u00fckr\u00fcn env\u00e2\u0131 (\u00e7e\u015fitleri) var. O nev\u2018lerin en c\u00e2mi\u2018i (geni\u015fi) ve fihriste-i um\u00fbmiyesi, namazd\u0131r. Hem \u015f\u00fck\u00fcr i\u00e7inde s\u00e2f\u00ee bir \u00eeman var, h\u00e2lis bir tevhid bulunur. \u00c7\u00fcnki bir elmay\u0131 yiyen ve \u0627\u064e\u0644\u0652\u062d\u064e\u0645\u0652\u062f\u064f \u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 diyen adam, o \u015f\u00fck\u00fcr ile i\u2018l\u00e2n eder ki: \u2018O elma, do\u011frudan do\u011fruya dest-i kudretin y\u00e2dig\u00e2r\u0131 ve do\u011frudan do\u011fruya haz\u00eene-i rahmetin hediyesidir\u2019 demesiyle ve i\u2018tik\u0101d etmesiyle (inanmas\u0131yla), her\u015feyi c\u00fcz\u2019\u00ee (k\u00fc\u00e7\u00fck) olsun, k\u00fcll\u00ee (b\u00fcy\u00fck) olsun O\u2019nun dest-i kudretine tesl\u00eem ediyor. Ve her\u015feyde rahmetin cilvesini (bir par\u0131lt\u0131s\u0131n\u0131) bilir. Hak\u012bk\u012b bir \u00eem\u00e2n\u0131 ve h\u00e2lis bir tevh\u00eedi, \u015f\u00fck\u00fcr ile bey\u00e2n ediyor.\u201d (As\u00e2-y\u0131 M\u00fbs\u00e2, 28. Mekt\u00fbb, \u015e\u00fck\u00fcr Ris\u00e2lesi, 237-239)<\/p>\n<p>153. Ey \u00eem\u00e2n edenler! Sab\u0131r ve namaz ile (Allah\u2019dan) yard\u0131m isteyin! Muhakkak ki Allah, sabredenlerle ber\u00e2berdir.<\/p>\n<p>Bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 6, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>154. Ve Allah yolunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlere \u201c\u00f6l\u00fcler\u201d demeyin! Bil\u2018akis (onlar) hayatd\u00e2rd\u0131rlar, fakat (siz) anlayamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>\u201cEvet \u015f\u00fched\u00e2 (\u015feh\u00eedler), hay\u00e2t-\u0131 d\u00fcnyev\u00eeyelerini tar\u00eek-\u0131 hakta (hak yolunda) fed\u00e2 ettikleri i\u00e7in, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk kem\u00e2l-i kereminden (ikr\u00e2m\u0131n\u0131n bollu\u011fundan) onlara hay\u00e2t-\u0131 d\u00fcnyeviyeye benzer, fakat kedersiz, zahmetsiz bir hay\u00e2t\u0131, \u00e2lem-i berzahta (kabir \u00e2leminde) onlara ihs\u00e2n eder. Onlar kendilerini \u00f6lm\u00fc\u015f bilmiyorlar. Yaln\u0131z kendilerini daha iyi bir \u00e2leme gittiklerini biliyorlar. Kem\u00e2l-i sa\u00e2detle (tam bir sa\u00e2detle) m\u00fctelezziz oluyorlar (lezzet al\u0131yorlar). \u00d6l\u00fcmdeki firak (ayr\u0131l\u0131k) ac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmiyorlar. Ehl-i kub\u00fbrun (kabir ehlinin) \u00e7endan (ger\u00e7i) ruhlar\u0131 b\u00e2k\u012bdir (\u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr), fakat kendilerini \u00f6lm\u00fc\u015f biliyorlar. Berzahta (kabir \u00e2leminde) ald\u0131klar\u0131 lezzet ve sa\u00e2det, \u015f\u00fched\u00e2n\u0131n lezzetine yeti\u015fmez.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 1. Mekt\u00fbb, 3)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 69, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n<p>155. Sizi mutlak\u0101 biraz korku ve a\u00e7l\u0131k, biraz da mallardan, canlardan ve mahs\u00fbllerden bir noksanl\u0131k ile imtih\u00e2n edece\u011fiz. (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) O h\u00e2lde sabredenleri (Cennetle) m\u00fcjdele!<\/p>\n<p>156. Onlar ki, kendilerine bir mus\u00eebet geldi\u011fi zaman: \u201cMuhakkak ki biz, Allah\u2019a \u00e2idiz ve muhakkak ki biz, ancak O\u2019na d\u00f6n\u00fcc\u00fcleriz!\u201d derler.<\/p>\n<p>\u201cMer\u2018ay\u0131 tec\u00e2v\u00fcz eden (s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fan) koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00e7evirmek i\u00e7in \u00e7oban\u0131n att\u0131\u011f\u0131 ta\u015flarla mus\u00e2b olan (is\u00e2bet alan) bir koyun, lis\u00e2n-\u0131 h\u00e2liyle der ki: \u2018Biz \u00e7oban\u0131n emri alt\u0131nday\u0131z. O bizden daha ziy\u00e2de f\u00e2idemizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. M\u00e2dem onun r\u0131z\u00e2s\u0131 yoktur, d\u00f6nelim\u2019 der. Kendisi d\u00f6ner, s\u00fcr\u00fc de d\u00f6ner. Ey nefis! Sen o koyundan fazla \u00e2s\u00ee de\u011filsin! D\u00e2ll (haktan sapm\u0131\u015f) de\u011filsin! Kaderden sana at\u0131lan bir mus\u00eebet ta\u015f\u0131na ma\u2018ruz kald\u0131\u011f\u0131n zaman, \u0627\u0650\u0646\u0627\u0651\u064e \u0644\u0650\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0648\u064e \u0627\u0650\u0646\u0627\u0651\u064e \u0627\u0650\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650 \u0631\u0627\u064e\u062c\u0650\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e [Muhakkak ki biz, Allah\u2019a \u00e2idiz ve muhakkak ki biz, ancak O\u2019na d\u00f6n\u00fcc\u00fcleriz!] de! Ve merci\u2018-i hak\u012bk\u012b\u2019ye (hak\u012bk\u012b d\u00f6n\u00fclmesi gereken Z\u00e2t\u2019a) d\u00f6n, \u00eem\u00e2na gel, m\u00fckedder olma (kederlenme)! Allah da, \u00e7oban gibi seni senden daha ziy\u00e2de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Habbe, 105)<\/p>\n<p>157. \u0130\u015fte onlara Rablerinden ma\u011ffiretler ve bir rahmet vard\u0131r. Hid\u00e2yete erenler de i\u015fte ancak onlard\u0131r.<\/p>\n<p>158. Muhakkak ki Saf\u00e2 ile Merve, Allah\u2019\u0131n (hac ve umre ib\u00e2deti i\u00e7in ta\u2018y\u00een etti\u011fi) \u015fe\u00e2irinden (al\u00e2metlerinden)dir. Bu y\u00fczden K\u00e2\u2018be\u2019yi hacceden veya umre yapan kimsenin, art\u0131k o ikisini tav\u00e2f etmesinde (ikisi aras\u0131nda sa\u2018y ederek, y\u00fcr\u00fcmesinde) \u00fczerine bir g\u00fcnah yoktur. Kim de g\u00f6nl\u00fcnden koparak (fazladan) bir hay\u0131r i\u015flerse, o takdirde \u015f\u00fcbhesiz ki Allah, \u015e\u00e2kir (b\u00fct\u00fcn iyiliklerinize fazlas\u0131yla m\u00fck\u00e2f\u00e2t veren)dir, Al\u00eem (yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her\u015feyi bilen)dir.<\/p>\n<p>159. \u015e\u00fcbhe yok ki onu insanlara Kitab\u2019da (Tevr\u00e2t\u2019da) bey\u00e2n etmemizden sonra, (Muhammed\u2019in s\u0131fatlar\u0131 ve recm \u00e2yeti gibi) indirdi\u011fimiz apa\u00e7\u0131k delilleri ve hid\u00e2yeti gizleyenler yok mu, i\u015fte onlar ki Allah kendilerine l\u00e2\u2018net eder, (b\u00fct\u00fcn) l\u00e2\u2018net edenler de onlara l\u00e2\u2018net okur!<\/p>\n<p>160. Ancak tevbe edip (h\u00e2llerini) d\u00fczeltenler ve (gizlediklerini) a\u00e7\u0131klayanlar m\u00fcstesn\u00e2; i\u015fte onlar var ya, onlar\u0131n tevbelerini kab\u00fbl ederim. \u00c7\u00fcnki ben, Tevv\u00e2b (tevbeleri \u00e7ok kab\u00fbl eden)im, Rah\u00eem (merhameti bol olan)\u0131m.<\/p>\n<p>161. \u015e\u00fcbhesiz ink\u00e2r edip kendileri k\u00e2fir kimseler olarak \u00f6lenler(e gelince), i\u015fte onlar yok mu, Allah\u2019\u0131n, meleklerin ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n l\u00e2\u2018neti ancak onlar\u0131n \u00fczerinedir.<\/p>\n<p>162. Orada (Cehennemde) ebed\u00ee olarak kal\u0131c\u0131d\u0131rlar! Onlardan ne azab hafifletilir, ne de onlara (\u00f6z\u00fcr dilemeleri \u00fczere) m\u00fchlet verilir!<\/p>\n<p>163. \u0130l\u00e2h\u0131n\u0131z (olan Allah) ise, tek bir \u0130l\u00e2hd\u0131r. O\u2019ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur; (O,) Rahm\u00e2n (b\u00fct\u00fcn mahl\u00fbk\u0101ta rahmet eden)dir, Rah\u00eem (m\u00fc\u2019minlere \u00e7ok merhamet eden)dir.<\/p>\n<p>164. \u015e\u00fcbhesiz ki g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ihtil\u00e2f\u0131nda (ard arda gelmesinde), insanlara fayda veren \u015feylerle (y\u00fckl\u00fc olarak) denizde ak\u0131p giden gemilerde, Allah\u2019\u0131n g\u00f6kten bir su indirip de, onunla yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltmesi ve orada her hareketli canl\u0131y\u0131 yaymas\u0131nda, r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n y\u00f6nlendirilmesinde ve g\u00f6kle yer aras\u0131nda (emre) boyun e\u011fdirilmi\u015f bulutlarda ak\u0131l erdirecek bir topluluk i\u00e7in (Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ve birli\u011fine) kat\u2018\u00ee deliller vard\u0131r.<\/p>\n<p>Res\u00fbl-i Ekrem (asm) Med\u00eene\u2019yi te\u015frif buyurduklar\u0131nda, \u201c\u0130l\u00e2h\u0131n\u0131z (olan Allah) bir tek \u0130l\u00e2hd\u0131r\u201d me\u00e2lindeki \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil olmu\u015ftu. Mekke m\u00fc\u015friklerinin: \u201cBu kadar insana tek bir il\u00e2h nas\u0131l yeti\u015fir?\u201d demeleri \u00fczerine ise bu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 147)<br \/>\n\u201c\u015eu \u00e2yet v\u00fcc\u00fbb ve vahdeti (Allah\u2019\u0131n mutlak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birli\u011fini) g\u00f6sterdi\u011fi gibi, bir \u0130sm-i A\u2018zam\u2019\u0131 g\u00f6steren g\u0101yet b\u00fcy\u00fck bir penceredir. \u0130\u015fte \u015fu \u00e2yetin hul\u00e2sat\u00fc\u2019l-hul\u00e2sas\u0131 (k\u0131sac\u0131k bir \u00f6zeti) \u015fudur ki, k\u00e2in\u00e2t\u0131n ulv\u00ee ve s\u00fcfl\u00ee tabak\u0101t\u0131ndaki (yukar\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 tabakalar\u0131ndaki) b\u00fct\u00fcn \u00e2lemler, ayr\u0131 ayr\u0131 lis\u00e2n ile bir tek net\u00eeceyi, yani bir tek S\u00e2ni\u2018-i Hak\u00eem\u2019in rub\u00fbbiyetini (hikmetle i\u015f g\u00f6ren bir san\u2018atk\u00e2r\u0131n terbiye ve id\u00e2resini) g\u00f6steriyorlar.<br \/>\n\u015e\u00f6yle ki: Nas\u0131l g\u00f6klerde, hatt\u00e2 kozmo\u011frafyan\u0131n i\u2018tir\u00e2f\u0131yla dahi, g\u0101yet b\u00fcy\u00fck net\u00eeceler i\u00e7in, g\u0101yet muntazam hareketler, bir Kad\u00eer-i z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in v\u00fcc\u00fbd (varl\u0131k) ve vahdetini (birli\u011fini) ve kem\u00e2l-i rub\u00fbbiyetini (m\u00fckemmel terbiye edicili\u011fini) g\u00f6sterir. \u00d6yle de; zeminde bilm\u00fc\u015f\u00e2hede, hatt\u00e2 co\u011frafyan\u0131n \u015feh\u00e2detiyle ve ikr\u00e2r\u0131yla (g\u00f6r\u00fcp do\u011frulamas\u0131yla), g\u0101yet b\u00fcy\u00fck maslahatlar (faydalar) i\u00e7in mevsimlerdeki gibi g\u0101yet muntazam tahavv\u00fcl\u00e2tlar (de\u011fi\u015fiklikler) dahi ayn\u0131 O Kad\u00eer-i z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in v\u00fcc\u00fbb ve vahdetini ve kem\u00e2l-i rub\u00fbbiyetini g\u00f6sterir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 33. Mekt\u00fbb, 313-314)<\/p>\n<p>165. \u0130nsanlardan \u00f6ylesi de vard\u0131r ki, Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p birtak\u0131m putlar\u0131 il\u00e2h edinir, onlar\u0131 Allah\u2019\u0131 sever gibi severler. Fakat \u00eem\u00e2n edenler, Allah\u2019a olan sevgi(leri) cihetiyle daha kuvvetlidir. E\u011fer zulmedenler, (k\u0131y\u00e2mette) az\u00e2b\u0131 g\u00f6recekleri zaman (anlayacaklar\u0131 gibi), \u015f\u00fcbhesiz kuvvetin tam\u00e2men Allah\u2019a \u00e2id oldu\u011funu ve ger\u00e7ekten Allah\u2019\u0131n, pek \u015fiddetli azab s\u00e2hibi oldu\u011funu (d\u00fcnyada da) g\u00f6r(\u00fcp bil)selerdi (putlar\u0131 il\u00e2h edinmezlerdi).<\/p>\n<p>166. O zaman o t\u00e2bi\u2018 olunanlar, az\u00e2b\u0131 g\u00f6rerek (kendilerine) t\u00e2bi\u2018 olanlardan uzakla\u015fm\u0131\u015flar ve aralar\u0131ndaki ba\u011flar kopmu\u015ftur.<\/p>\n<p>167. (O zaman) t\u00e2bi\u2018 olanlar \u015f\u00f6yle derler: \u201cKe\u015fke ger\u00e7ekten bizim i\u00e7in (d\u00fcnyaya) bir daha (d\u00f6n\u00fc\u015f) olsayd\u0131 da, onlar\u0131n (bug\u00fcn) bizden uzakla\u015ft\u0131klar\u0131 gibi (biz de) onlardan uzakla\u015fsayd\u0131k!\u201d B\u00f6ylece Allah, onlara b\u00fct\u00fcn amellerini, kendi \u00fczerlerinde (y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f) ac\u0131 pi\u015fmanl\u0131klar h\u00e2linde g\u00f6sterecektir! Onlar, o ate\u015ften \u00e7\u0131kacak kimseler de de\u011fildirler!<\/p>\n<p>168. Ey insanlar! Yery\u00fcz\u00fcnde bulunanlardan hel\u00e2l ve temiz olanlar\u0131(n\u0131) yiyin ve \u015feytan\u0131n ad\u0131mlar\u0131na t\u00e2bi<br \/>\nolmay\u0131n!<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan\u0131n nefsi, yemek i\u00e7mek hus\u00fbsunda keyfe m\u00e2ye\u015f\u00e2 (diledi\u011fince) hareket ettik\u00e7e, hem \u015fahs\u0131n madd\u00ee hay\u00e2t\u0131na t\u0131bben zarar verdi\u011fi gibi, hem hel\u00e2l-haram demeyip rast gelen \u015feye sald\u0131rmak, \u00e2det\u00e2 ma\u2018nev\u00ee hay\u00e2t\u0131n\u0131 da zehirler. Daha kalbe ve r\u00fbha, it\u00e2at etmek o nefse g\u00fc\u00e7 gelir. Serke\u015f\u00e2ne (ba\u015f kald\u0131rarak) dizginini eline al\u0131r. Daha insan ona binemez, o insana biner.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 29. Mekt\u00fbb, 253)<\/p>\n<p>169. (O \u015feytan) size ancak k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7irkin i\u015fleri ve Allah\u2019a kar\u015f\u0131, bilemeyece\u011finiz \u015feyleri s\u00f6ylemenizi emreder.<\/p>\n<p>170. H\u00e2lbuki onlara (o m\u00fc\u015friklere): \u201cAllah\u2019\u0131n indirdi\u011fine t\u00e2bi\u2018 olun!\u201d denildi\u011fi zaman: \u201cHay\u0131r! (Biz) atalar\u0131m\u0131z\u0131 \u00fczerinde buldu\u011fumuz \u015fey(ler)e t\u00e2bi\u2018 oluruz!\u201d dediler. Ya atalar\u0131 bir \u015feye ak\u0131l erdirmeyen ve do\u011fru yolu bulmayan kimseler idiyseler! (Yine de onlara m\u0131 t\u00e2bi\u2018 olacaklar?)<\/p>\n<p>\u201cBiz Kur\u2019\u00e2n \u015f\u00e2kirdleri olan M\u00fcsl\u00fcmanlar, b\u00fcrh\u00e2na (del\u00eele) t\u00e2bi\u2018 oluyoruz. Ak\u0131l ve fikir ve kalbimizle hak\u0101ik-\u0131 \u00eem\u00e2niyeye (\u00eeman hak\u012bkatlerine) giriyoruz. Ba\u015fka dinlerin baz\u0131 efradlar\u0131 (ferdleri) gibi, ruhbanlar\u0131 (hristiyan din adamlar\u0131n\u0131) takl\u00eed i\u00e7in b\u00fcrh\u00e2n\u0131 (del\u00eeli) b\u0131rakm\u0131yoruz.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, Hutbe-i \u015e\u00e2miye, 404)<\/p>\n<p>171. \u0130nk\u00e2r edenler (ile onlar\u0131 \u00eem\u00e2na da\u2018vet eden)in mis\u00e2li, \u00e7a\u011f\u0131rma ve ba\u011f\u0131rmadan ba\u015fka bir \u015fey duymayan (ve anlamayan hayvanlarla, on)lara hayk\u0131ran (\u00e7oban)\u0131n h\u00e2li gibidir. (Onlar) sa\u011f\u0131rd\u0131r (hakk\u0131 i\u015fitmezler), dilsizdir (hakk\u0131 s\u00f6ylemezler), k\u00f6rd\u00fcr (hak\u012bkati g\u00f6rmezler), bu y\u00fczden onlar ak\u0131l erdiremezler.<\/p>\n<p>\u201cBa\u015flar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p hakk\u0131 dinlemek, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n ir\u015f\u00e2d\u0131na (do\u011fru yolu g\u00f6steren \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na) kulak vermek ile necatlar\u0131 (kurtulu\u015flar\u0131) m\u00fcmk\u00fcn idi. Fakat nefislerinin \u015feyt\u00e2n\u00ee olan hev\u00e2s\u0131, -Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n sad\u00e2s\u0131n\u0131 (sesini) kulaklar\u0131na i\u015fittirecek havay\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in- Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n kendilerini ir\u015f\u00e2d etmesine m\u00e2ni\u2018 olmu\u015ftur.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 110)<\/p>\n<p>172. Ey \u00eem\u00e2n edenler! Sizi r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerin temiz olanlar\u0131ndan yiyin ve e\u011fer s\u00e2dece O\u2019na kulluk ediyorsan\u0131z, Allah\u2019a \u015f\u00fckredin!<\/p>\n<p>Bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 22, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n<p>173. (O,) size ancak \u00f6l\u00fcy\u00fc (us\u00fbl\u00fcnce kesilmeden veya avlanmadan \u00f6len hayvan\u0131), (akan) kan\u0131, domuz etini ve kendisi Allah\u2019dan ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in kesilen (hayvan\u0131n etin)i haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat (ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na) tecav\u00fcz edici olmadan ve haddi (zar\u00fbret mikd\u00e2r\u0131n\u0131) a\u015f\u0131c\u0131 olmadan kim (bunlardan \u00f6lmeyecek kadar yemeye) mecbur kal\u0131rsa, art\u0131k ona bir g\u00fcnah yoktur.<\/p>\n<p>\u201c*\u0627\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0636\u0651\u064e\u0631\u064f\u0648\u0631\u064e\u0627\u062a\u0650 \u062a\u064f\u0628\u06ea\u064a\u062d\u064f \u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u062d\u0652\u0638\u064f\u0648\u0631\u064e\u0627\u062a\u0650 k\u0101idesi, yani: Zar\u00fbret, haram\u0131 hel\u00e2l derecesine getirir. \u0130\u015fte \u015fu k\u0101ide ise k\u00fcll\u00ee (um\u00fbm\u00ee) de\u011fil. Zar\u00fbret e\u011fer haram yoluyla olmam\u0131\u015f ise, haram\u0131 hel\u00e2l etmeye sebebiyet verir. Yoksa s\u00fb\u2019-i ihtiy\u00e2r\u0131 ile (ir\u00e2desini k\u00f6t\u00fcye kullanmas\u0131yla), gayr-\u0131 me\u015fr\u00fb\u2018 (hel\u00e2l olmayan) sebebler ile zar\u00fbret olmu\u015f ise, haram\u0131 hel\u00e2l edemez, ruhsatl\u0131 ahk\u00e2mlara (m\u00fcs\u00e2adeli h\u00fck\u00fcmlere) med\u00e2r olamaz, \u00f6z\u00fcr te\u015fk\u00eel edemez. Mesel\u00e2, bir adam s\u00fb\u2019-i ihtiy\u00e2r\u0131yla, haram bir tarzda kendini sarho\u015f etse, tasarruf\u00e2t\u0131 (yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri), ulem\u00e2-i \u015eeriat\u00e7a (f\u0131k\u0131h \u00e2limlerince) aleyhinde c\u00e2r\u00eedir (ge\u00e7erlidir), ma\u2018zur (\u00f6z\u00fcrl\u00fc) say\u0131lmaz.\u201d (S\u00f6zler, 27. S\u00f6z, 155)<\/p>\n<p>174. Muhakkak ki Allah\u2019\u0131n indirdi\u011fi (ve i\u00e7inde Muhammed\u2019in s\u0131fatlar\u0131 bulunan) Kitab\u2019\u0131 gizleyip de onu (kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne alsalar) az (d\u00fc\u015fecek) bir fiyata satanlar yok mu; i\u015fte onlar, kar\u0131nlar\u0131 dolusu ate\u015ften ba\u015fka bir \u015fey yemiyorlar! Allah da k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fc onlarla ne konu\u015fur, ne de onlar\u0131 (g\u00fcnahlardan) temizler! Ve onlar i\u00e7in (pek) elemli bir azab vard\u0131r.<\/p>\n<p>175. \u0130\u015fte onlar, hid\u00e2yete muk\u0101bil dal\u00e2leti, ba\u011f\u0131\u015flanmaya kar\u015f\u0131l\u0131k az\u00e2b\u0131 sat\u0131n alanlard\u0131r. Onlar ate\u015fe kar\u015f\u0131 ne kadar da sab\u0131rl\u0131d\u0131rlar!<\/p>\n<p>176. Bu (azab), do\u011frusu Allah\u2019\u0131n Kit\u00e2b\u2019\u0131 hak ile indirmesi (onlar\u0131n da bunu ink\u00e2r etmeleri) sebebiyledir. Art\u0131k \u015f\u00fcbhesiz ki Kitab hakk\u0131nda ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015fenler, elbette (haktan) uzak bir ayr\u0131l\u0131k i\u00e7indedirler.<\/p>\n<p>177. (Ey ehl-i kitab!) Y\u00fczlerinizi (ib\u00e2det maksad\u0131yla) do\u011fu ve bat\u0131 taraf\u0131na \u00e7evirmeniz iyilik (i\u00e7in yeterli) de\u011fildir;<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme ehl-i kitab hakk\u0131nda n\u00e2zil olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnki hristiyanlar\u0131n k\u0131blesi (Kud\u00fcs\u2019teki) Beyt-i Makdis\u2019in (Mescid-i Aks\u00e2\u2019n\u0131n) do\u011fusu, yahudilerin k\u0131blesi ise bat\u0131s\u0131d\u0131r. Bunlardan her biri kendi k\u0131blelerine d\u00f6nmenin daha hay\u0131rl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 iddi\u00e2 ederler. (Nesef\u00ee, c. 1, 147)<\/p>\n<p>178. Ey \u00eem\u00e2n edenler! \u00d6ld\u00fcr\u00fclenler hakk\u0131nda \u00fczerinize k\u0131sas farz k\u0131l\u0131nd\u0131!<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan\u0131n fiilleri, kalbin ve hissin tem\u00e2y\u00fcl\u00e2t\u0131ndan (meyillerinden) \u00e7\u0131kar. O tem\u00e2y\u00fcl\u00e2t, r\u00fbhun ihtis\u00e2s\u00e2t\u0131ndan (hislerinden) ve ihtiy\u00e2c\u00e2t\u0131ndan gelir. Ruh ise \u00eeman n\u00fbruyla harekete gelir. Hay\u0131r ise yapar, \u015fer ise kendini \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Daha k\u00f6r hisler onu yanl\u0131\u015f yola sevk edip ma\u011fl\u00fbb etmez. Elh\u00e2s\u0131l, had ve cez\u00e2, emr-i \u0130l\u00e2h\u00ee ve ad\u00e2let-i Rabb\u00e2niye (Allah\u2019\u0131n emri ve ad\u00e2leti) n\u00e2m\u0131na icr\u00e2 edildi\u011fi vakit hem ruh, hem ak\u0131l, hem vicdan, hem ins\u00e2niyetin m\u00e2hiyetindeki lat\u00eefeler (r\u00fbhundaki hisler) m\u00fcteessir ve al\u00e2kadar olurlar. (&#8230;) Hak\u012bk\u012b ad\u00e2let ve te\u2019sirli cez\u00e2 odur ki, Allah\u2019\u0131n emri n\u00e2m\u0131yla olsun, yoksa te\u2019s\u00eeri y\u00fczden bire iner. (&#8230;) Sa\u00e2det-i be\u015feriye (insanl\u0131\u011f\u0131n sa\u00e2deti) d\u00fcnyada ad\u00e2let ile olabilir. Ad\u00e2let ise do\u011frudan do\u011fruya Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi yol ile olabilir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, Hutbe-i \u015e\u00e2miye, 431)<\/p>\n<p>179. O h\u00e2lde ey ak\u0131l s\u00e2hibleri, (bilin ki) sizin i\u00e7in k\u0131sasta hayat vard\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131sasta, mesel\u00e2 k\u0101tilin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinde hayat vard\u0131r. \u00c7\u00fcnki bir kimse, birisini \u00f6ld\u00fcrmeye niyetlendi\u011finde, k\u0131s\u00e2s edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek korkar ve vazge\u00e7er. B\u00f6ylece hem kendisi, hem de \u00f6ld\u00fcrece\u011fi kimse hayatta kalm\u0131\u015f olur. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/5, 61)<\/p>\n<p>180. Birinize \u00f6l\u00fcm geldi\u011fi zaman, e\u011fer bir hay\u0131r (bir mal) b\u0131rakacaksa, ana-babaya ve akrab\u00e2lara me\u015fr\u00fb\u2018 bir s\u00fbrette vasiyet etmek, takv\u00e2 s\u00e2hiblerine bir bor\u00e7 olarak \u00fczerinize farz k\u0131l\u0131nd\u0131!<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme, (Nis\u00e2 S\u00fbresinin 11, 12 ve 176. \u00e2yetleri olan) m\u00eeras \u00e2yetleri ve \u201cV\u00e2rise vasiyet yoktur\u201d had\u00ees-i \u015fer\u00eefi ile mensuhtur (farz olma h\u00fckm\u00fc kalkm\u0131\u015ft\u0131r). B\u00f6yle olmakla ber\u00e2ber, vasiyette bulunmak pek makb\u00fbl bir s\u00fcnnettir. (Kurtub\u00ee, c. 1\/2, 263)<\/p>\n<p>181. \u015eimdi kim bunu (bu yap\u0131lan vasiyeti) i\u015fittikten sonra onu de\u011fi\u015ftirirse, art\u0131k g\u00fcn\u00e2h\u0131 ancak onu de\u011fi\u015ftirenler \u00fczerinedir. \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, Sem\u00ee\u2018 (vasiyetlerinizi i\u015fiten)dir, Al\u00eem (yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her\u015feyi hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n<p>182. Kim de vasiyet edenin bir hat\u00e2 etmesinden veya bir g\u00fcn\u00e2ha girmesinden end\u00ee\u015fe edip de (vasiyetle al\u00e2kas\u0131 olanlar\u0131n) aralar\u0131n\u0131 d\u00fczeltirse, art\u0131k ona bir g\u00fcnah yoktur. \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan)d\u0131r, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.<\/p>\n<p>183. Ey \u00eem\u00e2n edenler! Sizden evvelkilere farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 gibi, oru\u00e7 tutmak (sizin de) \u00fczerinize farz k\u0131l\u0131nd\u0131; t\u00e2 ki (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nas\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>\u201cOrucun ekmeli (en m\u00fckemmeli) ise, mi\u2018de gibi b\u00fct\u00fcn duygular\u0131, g\u00f6z\u00fc, kula\u011f\u0131, kalbi, hay\u00e2li, fikri gibi cih\u00e2z\u00e2t-\u0131 ins\u00e2niyeye dahi bir nevi\u2018 oru\u00e7 tutturmakt\u0131r. Yani muharrem\u00e2ttan (haram \u015feylerden), m\u00e2l\u00e2y\u00e2niy\u00e2ttan (l\u00fczumsuz \u015feylerden) \u00e7ekmek ve her birisine mahsus ub\u00fbdiyete (kullu\u011fa) sevk etmektir. Mesel\u00e2, dilini yalandan, g\u0131ybetten ve galiz (kaba) ta\u2018birlerden ay\u0131rmakla ona oru\u00e7 tutturmak ve o lis\u00e2n\u0131, til\u00e2vet-i Kur\u2019\u00e2n (Kur\u2019\u00e2n okuma) ve zikir ve tesbih ve salav\u00e2t ve isti\u011ffar gibi \u015feylerle me\u015fg\u00fbl etmek (&#8230;) gibi s\u00e2ir cih\u00e2z\u00e2ta da bir nevi\u2018 oru\u00e7 tutturmakt\u0131r.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 29. Mekt\u00fbb, 252)<\/p>\n<p>184. Say\u0131l\u0131 g\u00fcnler olarak (oru\u00e7 size farz k\u0131l\u0131nd\u0131)! Fakat i\u00e7inizden kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, art\u0131k (tutamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnler) say\u0131s\u0131nca ba\u015fka g\u00fcnler(de oru\u00e7 tutsun)! Ona g\u00fcc\u00fc yetmeyenlerin \u00fczerine ise, (tutamad\u0131klar\u0131 her g\u00fcn i\u00e7in) bir fakirin (bir g\u00fcnl\u00fck) yiyece\u011fi kadar fidye (verme borcu) vard\u0131r. Buna ra\u011fmen kim g\u00f6nl\u00fcnden koparak bir hay\u0131r i\u015flerse (daha fazla verirse), o takdirde bu, onun i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bununla ber\u00e2ber bilirseniz, (g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen) oru\u00e7 tutman\u0131z sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>185. (O say\u0131l\u0131 g\u00fcnler) Ramazan ay\u0131d\u0131r ki, insanlara do\u011fru yolu g\u00f6stermek ve hid\u00e2yet ile furkandan (hak ile b\u00e2t\u0131l\u0131 ay\u0131ran h\u00fck\u00fcmlerden) apa\u00e7\u0131k deliller olmak \u00fczere, Kur\u2019\u00e2n onda indirilmi\u015ftir. \u00d6yle ise i\u00e7inizden kim o aya eri\u015firse, art\u0131k onda oru\u00e7 tutsun!<\/p>\n<p>\u201cKur\u2019\u00e2n-\u0131 Hak\u00eem, m\u00e2dem \u015eehr-i Ramazan\u2019da n\u00fcz\u00fbl etmi\u015f (inmi\u015f); o Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n zam\u00e2n-\u0131 n\u00fcz\u00fbl\u00fcn\u00fc istihz\u00e2r (hat\u0131rlamak) ile o sem\u00e2v\u00ee hit\u00e2b\u0131 h\u00fcsn-i istikb\u00e2l etmek (g\u00fczel kar\u015f\u0131lamak) i\u00e7in Ramaz\u00e2n-\u0131 \u015eer\u00eef\u2019te nefsin h\u00e2c\u00e2t-\u0131 s\u00fcfliyesinden (\u00e2d\u00ee ihtiya\u00e7lar\u0131ndan) ve m\u00e2l\u00e2y\u00e2niy\u00e2t-\u0131 h\u00e2l\u00e2ttan tecerr\u00fcd (l\u00fczumsuz h\u00e2llerden s\u0131yr\u0131lmak) ve ekl \u00fc \u015f\u00fcrb\u00fcn (yeme i\u00e7menin) terkiyle melekiyet vaziyetine benzemek ve bir s\u00fbrette o Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 yeni n\u00e2zil oluyor gibi okumak ve dinlemek ve ondaki hit\u00e2b\u00e2t-\u0131 \u0130l\u00e2hiyeyi, g\u00fcy\u00e2 geldi\u011fi \u00e2n-\u0131 n\u00fcz\u00fbl\u00fcnde (ini\u015f \u00e2n\u0131nda) dinlemek ve o hit\u00e2b\u0131 Res\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019dan i\u015fitiyor gibi dinlemek, belki Hazret-i Cebr\u00e2\u00eel\u2019den, belki M\u00fctekellim-i Ezel\u00ee\u2019den (Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019tan) dinliyor gibi bir kuds\u00ee h\u00e2lete mazhar olur.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 29. Mekt\u00fbb, 251)<\/p>\n<p>186. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) Kullar\u0131m sana benden sorarsa, \u015f\u00fcbhe yok ki ben (onlara) pek yak\u0131n\u0131m. Bana du\u00e2 etti\u011fi zaman du\u00e2 edenin du\u00e2s\u0131na cevab veririm;<\/p>\n<p>Her\u015fey kendisinden son derece uzak oldu\u011fu h\u00e2lde Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n her\u015feye her\u015feyden daha yak\u0131n oldu\u011fu hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 518, h\u00e2\u015fiye 1)<br \/>\n\u201cE\u011fer desen: \u2018Bir\u00e7ok def\u2018a du\u00e2 ediyoruz, kab\u00fbl olmuyor. H\u00e2lbuki \u00e2yet um\u00fbm\u00eedir, her du\u00e2ya cevab var, if\u00e2de ediyor?\u2019 El-cevab: Cevab vermek ayr\u0131d\u0131r, kab\u00fbl etmek ayr\u0131d\u0131r. Her du\u00e2 i\u00e7in cevab vermek var; fakat kab\u00fbl etmek, hem ayn\u0131 matl\u00fbbu (istenileni) vermek, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n hikmetine t\u00e2bi\u2018dir.\u201d (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 106)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 156, h\u00e2\u015fiye 3; sah\u00eefe 365, h\u00e2\u015fiye 2; sah\u00eefe 387, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n<p>187. Oru\u00e7 gecesinde kad\u0131nlar\u0131n\u0131za yakla\u015fmak size hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131. Onlar sizin i\u00e7in (g\u00fcnahlardan koruyan) bir elbise, siz de onlar i\u00e7in bir elbise (gibi)siniz.<\/p>\n<p>188. Hem mallar\u0131n\u0131z\u0131 aran\u0131zda b\u00e2t\u0131l (haram yollar)la yemeyin ve insanlar\u0131n mallar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendiniz (haks\u0131z oldu\u011funuzu) bile bile (r\u00fc\u015fvet veya yalanc\u0131 \u015f\u00e2hidlik gibi) g\u00fcnah ile yemeniz i\u00e7in onlar\u0131(n h\u00fckm\u00fcn\u00fc) h\u00e2kimlere (b\u0131rak\u0131p) aktarmay\u0131n!<\/p>\n<p>\u201cM\u00e2dem r\u0131z\u0131k mukadderdir (yaz\u0131l\u0131d\u0131r) ve ihs\u00e2n ediliyor ve veren de Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019t\u0131r; O hem Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet edici), hem Ker\u00eemdir (\u00e7ok ikr\u00e2m edendir). O\u2019nun rahmetini ittih\u00e2m etmek (su\u00e7lamak) derecesinde ve keremini istihf\u00e2f eder (hafife al\u0131r) bir s\u00fbrette, gayr-\u0131 me\u015fr\u00fb\u2018 bir tarzda y\u00fcz suyu d\u00f6kmekle; vicd\u00e2n\u0131n\u0131, belki baz\u0131 mukaddes\u00e2t\u0131n\u0131 (d\u00een\u00ee de\u011ferlerini) r\u00fc\u015fvet verip menhus (u\u011fursuz) ve bereketsiz bir m\u00e2l-\u0131 har\u00e2m\u0131 kab\u00fbl eden d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn ki, ne kadar muz\u00e2af (kat kat) bir d\u00eev\u00e2neliktir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 29. Mekt\u00fbb, 268)<\/p>\n<p>189. (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) Sana hil\u00e2llerden de soruyorlar. De ki: \u201cOnlar, insanlar ve hac i\u00e7in vakit \u00f6l\u00e7\u00fcleridir.\u201d84 \u0130yilik, (b\u00e2t\u0131l bir \u00e2detinize bin\u00e2en) evlere arkalar\u0131ndan girmeniz de\u011fildir; fakat iyilik, (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nan kimse(nin iyili\u011fi)dir. Art\u0131k evlere kap\u0131lar\u0131ndan girin ve Allah\u2019dan sak\u0131n\u0131n, t\u00e2 ki kurtulu\u015fa eresiniz.<\/p>\n<p>84. \u201cKubbe-i sem\u00e2da (g\u00f6k kubbede) kameri (ay\u2019\u0131), zam\u00e2n\u0131n saat-\u0131 k\u00fcbr\u00e2s\u0131na (b\u00fcy\u00fck saatine) bir akreb yapmak; m\u00fctef\u00e2vit (farkl\u0131) \u00e7ok hil\u00e2ller s\u00fbretinde her geceye g\u00fcy\u00e2 ayr\u0131 bir hil\u00e2l b\u0131rak\u0131p, sonra d\u00f6n\u00fcp kendine toplamak, menzillerinde kem\u00e2l-i m\u00eezanla (tam bir \u00f6l\u00e7\u00fcyle), dak\u012bk hesabla hareket ettirmek ve kubbe-i sem\u00e2da parlayan, tebess\u00fcm eden y\u0131ld\u0131zlarla, g\u00f6\u011f\u00fcn g\u00fczel y\u00fcz\u00fcn\u00fc yald\u0131zlamak, elbette nih\u00e2yetsiz bir saltanat-\u0131 rub\u00fbbiyetin \u015fe\u00e2iridir (her\u015feyin Rabbi olu\u015funun al\u00e2metleridir).\u201d (S\u00f6zler, 32. S\u00f6z, 271)<br \/>\nBir k\u0131s\u0131m sah\u00e2beler, c\u00e2hiliye devrinden kalan bir \u00e2det ile, ihraml\u0131yken evlerine kap\u0131lar\u0131ndan girmez, bunun yerine evlerinin arkas\u0131ndan veya tavandan bir delik a\u00e7arak i\u00e7eri girerlerdi. \u00c2yet, onlar\u0131n bu \u00e2detlerini reddetmek \u00fczere n\u00e2zil olmu\u015ftur. (Kurtub\u00ee, c. 1\/2, 344)<\/p>\n<p>190. Sizinle sava\u015fanlara kar\u015f\u0131 Allah yolunda sava\u015f\u0131n,<\/p>\n<p>\u201cH\u00e2ric\u00ee tec\u00e2v\u00fcze (d\u0131\u015far\u0131dan gelen sald\u0131r\u0131ya) kar\u015f\u0131 kuvvetle muk\u0101bele edilir. \u00c7\u00fcnki d\u00fc\u015fman\u0131n mal\u0131, \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fu gan\u00eemet h\u00fckm\u00fcne ge\u00e7er. D\u00e2hilde (i\u00e7eride) ise \u00f6yle de\u011fildir. D\u00e2hildeki hareket m\u00fcsbet bir \u015fekilde ma\u2018nev\u00ee tahr\u00eeb\u00e2ta kar\u015f\u0131 ma\u2018nev\u00ee, ihl\u00e2s s\u0131rr\u0131 ile hareket etmektir. H\u00e2ricdeki cihad ba\u015fka, d\u00e2hildeki cihad ba\u015fkad\u0131r.\u201d (Emirda\u011f L\u00e2hikas\u0131-II, 327)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 89, h\u00e2\u015fiye 1; sah\u00eefe 93, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>191. Ama onlar\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerde \u00f6ld\u00fcr\u00fcn ve sizi \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 yerden (Mekke\u2019den, siz de) onlar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n! \u00c7\u00fcnki fitne (onlar\u0131n sizi k\u00fcfre zorlamalar\u0131), \u00f6ld\u00fcrmekten daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Hem (onlar) orada sizinle sava\u015fmad\u0131k\u00e7a, (siz de) onlarla Mescid-i Har\u00e2m yan\u0131nda sava\u015fmay\u0131n! Fakat sizinle sava\u015f\u0131rlarsa, o takdirde onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcn! K\u00e2firlerin cez\u00e2s\u0131 i\u015fte b\u00f6yledir.<\/p>\n<p>192. Sonunda (k\u00fcf\u00fcrden) vazge\u00e7erlerse, art\u0131k muhakkak ki Allah, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131)d\u0131r, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.<\/p>\n<p>193. O h\u00e2lde bir fitne kalmay\u0131ncaya ve din s\u00e2dece Allah\u2019\u0131n oluncaya kadar onlarla sava\u015f\u0131n! Fakat (k\u00fcf\u00fcrden) vazge\u00e7erlerse, o takdirde z\u00e2limlerden ba\u015fkas\u0131na d\u00fc\u015fmanl\u0131k yoktur.<\/p>\n<p>194. Haram ay haram aya bedeldir ve h\u00fcrmetler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131d\u0131r. \u00d6yle ise (o ayda) size kim sald\u0131r\u0131rsa, art\u0131k (siz de) ona, size sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n misliyle sald\u0131r\u0131n; fakat Allah\u2019dan sak\u0131n\u0131n ve bilin ki, \u015f\u00fcbhesiz Allah, takv\u00e2 s\u00e2hibleriyle ber\u00e2berdir.<\/p>\n<p>195. Hem Allah yolunda sarf edin, (kendinizi) ellerinizle tehlikeye atmay\u0131n ve iyilik edin! \u015e\u00fcbhe yok ki Allah, iyilik edenleri sever.<\/p>\n<p>Eb\u00fb Eyy\u00fbbe\u2019l-Ens\u00e2r\u00ee rad\u0131yall\u00e2h\u00fc anh \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cBu \u00e2yet, Ens\u00e2r cem\u00e2ati hakk\u0131nda n\u00e2zil oldu. \u00c2yet n\u00e2zil olmadan \u00f6nce biz: \u2018Allah\u2019\u0131n d\u00eeni kuvvetlendi, yard\u0131mc\u0131lar\u0131 \u00e7o\u011fald\u0131. Bizim m\u00e2l\u00ee ve beden\u00ee yard\u0131m\u0131m\u0131za ihtiya\u00e7 kalmad\u0131. Bu h\u00e2lde muh\u00e2rebe ve cih\u00e2d\u0131 terk ve te\u2019h\u00eer ederek, mallar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na d\u00f6nsek ve onlar\u0131n \u0131sl\u00e2h\u0131 ile me\u015fg\u00fbl olsak!\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. Bu fikirlerimiz hen\u00fcz tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131 ki, bu \u00e2yet-i cel\u00eele n\u00e2zil oldu.\u201d (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 172)<br \/>\nBurada zikredilen \u201ctehlike\u201dden maksad, Allah yolunda cihaddan ve bu yolda harcama yapmaktan ka\u00e7\u0131nmakt\u0131r. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 232)<\/p>\n<p>196. Hac ve umreyi de Allah i\u00e7in tamamlay\u0131n!<\/p>\n<p>\u201cHacc-\u0131 \u015fer\u00eef, bi\u2019l-as\u00e2le (bizzat) herkes i\u00e7in bir mertebe-i k\u00fclliyede bir ub\u00fbdiyettir (y\u00fcksek derecede bir kulluktur). Nas\u0131l ki bir nefer (asker), bir yevm-i mahsusta (hus\u00fbs\u00ee bir g\u00fcnde) ferik (pa\u015fa) d\u00e2iresinde bir ferik gibi p\u00e2di\u015f\u00e2h\u0131n bayram\u0131na gider ve l\u00fctfuna mazhar olur. \u00d6yle de, bir hac\u0131, ne kadar \u00e2m\u00ee (c\u00e2hil) de olsa, kat\u2018-\u0131 mer\u00e2tib etmi\u015f bir vel\u00ee gibi umum akt\u00e2r-\u0131 arz\u0131n (yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn) Rabb-\u0131 Az\u00eemi \u00fcnv\u00e2n\u0131yla Rabbisine m\u00fcteveccihtir (y\u00f6nelmi\u015ftir). Bir ub\u00fbdiyet-i k\u00fclliye ile m\u00fc\u015ferreftir (\u015fereflenmi\u015ftir). (&#8230;) Hacdan sonra \u015fu ma\u2018n\u00e2-y\u0131 ulv\u00ee ve k\u00fcll\u00ee (b\u00fcy\u00fck ve um\u00fbm\u00ee ma\u2018n\u00e2) muhtelif derecelerde bayram namazlar\u0131nda, ya\u011fmur namazlar\u0131nda, hus\u00fbf, k\u00fcs\u00fbf (ay ve g\u00fcne\u015f tutulmas\u0131) namazlar\u0131nda, cem\u00e2atle k\u0131l\u0131nan namazlarda bulunur. \u0130\u015fte \u015fe\u00e2ir-i \u0130sl\u00e2miyenin (\u0130sl\u00e2m al\u00e2metlerinin), velev s\u00fcnnet kab\u00eelinden (\u00e7e\u015fidinden) de olsa, ehemmiyeti bu s\u0131rdand\u0131r.\u201d (T\u0131ls\u0131mlar, 16. S\u00f6z, 30)<\/p>\n<p>197. Hac (vakti), ma\u2018l\u00fbm aylard\u0131r. O h\u00e2lde kim onlarda (o aylarda ihr\u00e2ma girmekle niyet ederek) hacc\u0131 (kendine) farz ederse, art\u0131k hacda ne kad\u0131na yakla\u015fmak, ne g\u00fcnah i\u015flemek, ne de m\u00fcn\u00e2ka\u015fa etmek vard\u0131r. Hay\u0131r (ve hasen\u00e2t)dan ne yaparsan\u0131z, Allah onu bilir. O halde (kendinize yolculu\u011funuzda l\u00e2z\u0131m olacak) az\u0131k edinin; fakat \u015f\u00fcbhesiz ki az\u0131\u011f\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131, takv\u00e2d\u0131r.89 Ve ey ak\u0131l s\u00e2hibleri! (S\u00e2dece) benden sak\u0131n\u0131n!<\/p>\n<p>Burada zikredilen \u201cma\u2018l\u00fbm aylar\u201d, \u015eevv\u00e2l, Zilka\u2018de ve Zilh\u0131ccenin ilk on g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu \u00e2yet-i ker\u00eemenin, me\u00e2len: \u201cKendinize az\u0131k edinin!\u201d diye ba\u015flayan k\u0131sm\u0131 Ehl-i Yemen hakk\u0131nda n\u00e2zil olmu\u015ftur. Onlar: \u201cBiz, Allah\u2019a tevekk\u00fcl eden kimseleriz\u201d diyerek yol i\u00e7in az\u0131k bulundurmazlar, sonra da zor durumda kalarak dilenirlerdi. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 238-239)<br \/>\nAllah korkusunda ne kadar b\u00fcy\u00fck bir sa\u00e2det ve lezzet oldu\u011fu hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 205, h\u00e2\u015fiye 2)<\/p>\n<p>198. (Hac esn\u00e2s\u0131nda tic\u00e2ret yaparak) Rabbinizden bir ihsan araman\u0131zda size bir g\u00fcnah yoktur. Nih\u00e2yet Arafat\u2019tan (ayr\u0131l\u0131p) ak\u0131n etti\u011finiz zaman, Me\u015f\u2018ar-i Har\u00e2m (tepesi) yan\u0131nda (M\u00fczdelife\u2019de) art\u0131k Allah\u2019\u0131 zikredin! Ve (O) sizi hid\u00e2yete erdirdi\u011fi gibi, (siz de) O\u2019nu zikredin!<\/p>\n<p>\u201cTohum olacak bir habbenin (d\u00e2nenin) kalbi, yani i\u00e7i delindi\u011fi zaman, elbette s\u00fcnb\u00fcllenip ne\u015fv \u00fc nem\u00e2 bulamaz (geli\u015femez) \u00f6l\u00fcr gider. Kez\u00e2lik \u2018ene\u2019 ile ta\u2018b\u00eer edilen en\u00e2niyetin (benli\u011fin) kalbi, \u2018Allah Allah\u2019 zikrinin \u015fu\u00e2\u2018 ve har\u00e2retiyle (n\u00fbru ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla) yan\u0131p delinirse, b\u00fcy\u00fcy\u00fcp gafletle fir\u2018avunla\u015famaz ve H\u00e2l\u0131k-\u0131 Arz ve Sem\u00e2v\u00e2t\u2019a (yer ve g\u00f6klerin yarat\u0131c\u0131s\u0131na) isy\u00e2n edemez. O zikr-i \u0130l\u00e2h\u00ee s\u00e2yesinde, \u2018ene\u2019 mahvolur.\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Hab\u00e2b, 90)<\/p>\n<p>199. Sonra insanlar\u0131n (sel gibi) akt\u0131\u011f\u0131 yerden (Arafat\u2019tan siz de) ak\u0131n edin ve Allah\u2019dan ma\u011ffiret dileyin! \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ma\u011ffiret eden)dir, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet, Kurey\u015f kab\u00eelesi hakk\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar, kendilerini di\u011fer insanlardan imtiyazl\u0131 sayarak Arafat yerine, \u201cBiz Harem ehliyiz\u201d diyerek M\u00fczdelife\u2019de vakfe yaparlard\u0131. (Nesef\u00ee, c. 1, 163)<\/p>\n<p>200. Nih\u00e2yet hac ib\u00e2detlerinizi bitirdi\u011finizde, babalar\u0131n\u0131z\u0131 and\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi, hatt\u00e2 daha kuvvetli bir anma ile art\u0131k Allah\u2019\u0131 zikredin!<\/p>\n<p>Devr-i c\u00e2hiliyette Arablar men\u00e2sik-i hacc\u0131 (hacc\u0131n gereklerini) tamamlad\u0131ktan sonra toplan\u0131rlar ve atalar\u0131n\u0131n eserleri ile iftih\u00e2ra ba\u015flay\u0131p, baz\u0131s\u0131: \u201cBabam \u015f\u00f6yle yemek yedirirdi\u201d di\u011feri: \u201cBabam \u015f\u00f6yle k\u0131l\u0131\u00e7 sallard\u0131\u201d gibi \u00f6v\u00fcnerek konu\u015furlard\u0131. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/5, 199)<\/p>\n<p>201. Onlardan bir k\u0131sm\u0131 da: \u201cRabbimiz! Bize d\u00fcnyada da iyilik, \u00e2hirette de iyilik ver ve bizi ate\u015f az\u00e2b\u0131ndan muh\u00e2faza eyle!\u201d der.<\/p>\n<p>202. \u0130\u015fte onlar ki, kendilerine kazand\u0131klar\u0131ndan bir nasib vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya hay\u00e2t\u0131nda en bahtiy\u00e2r odur ki, d\u00fcnyay\u0131 bir mis\u00e2firh\u00e2ne-i asker\u00ee telakk\u012b (kab\u00fbl) etsin ve \u00f6yle de iz\u2018\u00e2n etsin (anlas\u0131n) ve ona g\u00f6re hareket etsin. Ve o telakk\u012b ile en b\u00fcy\u00fck mertebe olan mertebe-i r\u0131z\u00e2y\u0131 \u00e7abuk elde edebilir. K\u0131r\u0131lacak \u015fi\u015fe bah\u00e2s\u0131na, d\u00e2im\u00ee bir elmas\u0131n fiyat\u0131n\u0131 vermez, istik\u0101met ve lezzetle hay\u00e2t\u0131n\u0131 ge\u00e7irir. Evet, d\u00fcnyaya \u00e2id i\u015fler k\u0131r\u0131lma\u011fa mahk\u00fbm \u015fi\u015feler h\u00fckm\u00fcndedir; b\u00e2k\u012b um\u00fbr-\u0131 uhreviye (\u00e2hiretle al\u00e2kal\u0131 i\u015fler) ise, g\u0101yet sa\u011flam elmaslar k\u0131ymetindedir. \u0130nsan\u0131n f\u0131trat\u0131ndaki (yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndaki) \u015fiddetli merak ve har\u00e2retli muhabbet ve deh\u015fetli h\u0131rs ve inadl\u0131 taleb ve h\u00e2kez\u00e2 (bunun gibi) \u015fed\u00eed hissiy\u00e2tlar (\u015fiddetli hisler), um\u00fbr-\u0131 uhreviyeyi kazanmak i\u00e7in verilmi\u015ftir. O hissiy\u00e2t\u0131 \u015fiddetli bir s\u00fbrette f\u00e2n\u00ee um\u00fbr-\u0131 d\u00fcnyeviyeye tevc\u00eeh etmek (y\u00f6nlendirmek), f\u00e2n\u00ee ve k\u0131r\u0131lacak \u015fi\u015felere, b\u00e2k\u012b elmas fiyatlar\u0131n\u0131 vermek demektir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 9. Mekt\u00fbb, 24-25)<\/p>\n<p>203. O h\u00e2lde say\u0131l\u0131 g\u00fcnlerde (te\u015frik g\u00fcnlerinde) Allah\u2019\u0131 (tekbirlerle) zikredin! Bundan b\u00f6yle kim iki g\u00fcnde (Mina\u2019dan d\u00f6nmek i\u00e7in) acele ederse, art\u0131k ona bir g\u00fcnah yoktur. Kim de (\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcne) geri kal\u0131rsa ona da bir g\u00fcnah yoktur.<\/p>\n<p>\u201cSay\u0131l\u0131 g\u00fcnler\u201d Zilh\u0131cce\u2019nin on bir, on iki ve on \u00fc\u00e7\u00fcne denk gelen Kurban bayram\u0131n\u0131n ilk \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu g\u00fcnlerde Mina\u2019da tekbir getirilir, \u015feytan ta\u015flan\u0131r. Burada zikredilen \u201ciki g\u00fcn\u201dden murad, Kurban bayram\u0131n\u0131n ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcnleridir. \u201cGeri kalma\u201ddan murad ise, ta\u015f atma ib\u00e2detini Kurban bayram\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcne b\u0131rakmakt\u0131r. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 244)<\/p>\n<p>204. Ve insanlardan \u00f6ylesi vard\u0131r ki, d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131na d\u00e2ir s\u00f6z\u00fc (senin) ho\u015funa gider. (S\u00f6zlerinin kendi) kalbinde olana (muv\u00e2f\u0131k oldu\u011funa) da Allah\u2019\u0131 \u015f\u00e2hid tutar; h\u00e2lbuki o, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n en \u015fiddetlisidir.<\/p>\n<p>205. (Senden) ayr\u0131l\u0131nca da, yery\u00fcz\u00fcnde fesad \u00e7\u0131karmak, hem ekin(lerinizi) ve (hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131n) nesli(ni) hel\u00e2k etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. H\u00e2lbuki Allah, fes\u00e2d\u0131 sevmez.<\/p>\n<p>206. Hem ona: \u201cAllah\u2019dan sak\u0131n!\u201d denildi\u011fi zaman, gur\u00fbr onu g\u00fcnaha sevk eder;<\/p>\n<p>\u201cBir g\u00f6zs\u00fcz akreb ve ayaks\u0131z bir y\u0131lan gibi ha\u015fer\u00e2ta ma\u011fl\u00fbb olan insana, bir k\u00fc\u00e7\u00fck kurttan ipe\u011fi giydiren ve zehirli bir b\u00f6cekten bal\u0131 yediren, onun iktid\u00e2r\u0131 de\u011fil, belki onun za\u2018f\u0131n\u0131n semeresi (zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n net\u00eecesi) olan tesh\u00eer-i Rabb\u00e2n\u00eeye (Allah\u2019\u0131n it\u00e2at ettirmesi) ve ikr\u00e2m-\u0131 Rahm\u00e2n\u00eedir (sonsuz merhamet s\u00e2hibi olan Allah\u2019\u0131n ikr\u00e2m\u0131d\u0131r). Ey insan! M\u00e2dem hak\u012bkat b\u00f6yledir; gur\u00fbru ve en\u00e2niyeti (kendini be\u011fenmeyi ve benli\u011fi) b\u0131rak! Ul\u00fbhiyetin derg\u00e2h\u0131nda acz ve za\u2018f\u0131n\u0131 istimd\u00e2d (yard\u0131m isteme) lis\u00e2n\u0131yla, fakr ve h\u00e2c\u00e2t\u0131n\u0131 (fakirlik ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131) tazarru\u2018 (yalvarma) ve du\u00e2 lis\u00e2n\u0131yla i\u2018l\u00e2n et ve abd (kul) oldu\u011funu g\u00f6ster!\u201d (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 117)<\/p>\n<p>207. Fakat insanlardan \u00f6ylesi de vard\u0131r ki, Allah\u2019\u0131n r\u0131z\u00e2s\u0131na n\u00e2il olmak i\u00e7in kendi nefsini (ve b\u00fct\u00fcn mal\u0131n\u0131 O\u2019nun yolunda) fed\u00e2 eder. Allah ise, kullar(\u0131n)a kar\u015f\u0131 \u00e7ok \u015fefkatli oland\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme S\u00fcheyb bin Sinan er-R\u00fbm\u00ee (ra) hakk\u0131nda n\u00e2zil oldu. O, Med\u00eene\u2019ye hicret ederken Kurey\u015f m\u00fc\u015frikleri arkas\u0131ndan yeti\u015ferek kendisine ez\u00e2 ve cef\u00e2 yapmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, g\u0101yet ma\u2018k\u016bl ve ikn\u00e2 edici s\u00f6zler s\u00f6yleyerek, d\u00eenine dokunmamalar\u0131 \u015fart\u0131yla, mal\u0131n\u0131 onlara b\u0131rak\u0131p kurtulmaya muvaffak oldu. Med\u00eene\u2019ye vard\u0131\u011f\u0131nda, Hz. Eb\u00fb Bekir (ra) kendisini bir cem\u00e2atle kar\u015f\u0131lad\u0131 ve ona: \u201cAl\u0131\u015f-veri\u015fin m\u00fcb\u00e2rek olsun!\u201d dedi. S\u00fcheyb (ra) da cev\u00e2ben: \u201cAllah sizin tic\u00e2retinize de zarar vermesin, fakat ne var?\u201d deyince, ona bu \u00e2yet-i ker\u00eemeyi m\u00fcjdeleyip okudular. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 184)<\/p>\n<p>208. Ey \u00eem\u00e2n edenler! \u0130sl\u00e2m\u2019a tam\u00e2men girin;<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i cel\u00eele, \u0130sl\u00e2m\u2019a girmelerine ra\u011fmen, Tevr\u00e2t\u2019\u0131n baz\u0131 emirlerine uymak i\u00e7in izin isteyen bir k\u0131s\u0131m ehl-i \u00eem\u00e2n hakk\u0131nda n\u00e2zil oldu. (Kurtub\u00ee, c. 2\/3, 24)<\/p>\n<p>209. O h\u00e2lde, size apa\u00e7\u0131k deliller geldikten sonra e\u011fer (\u0130sl\u00e2m\u2019a tam\u00e2men girmekten) saparsan\u0131z, art\u0131k bilin ki \u015f\u00fcbhesiz Allah, Az\u00eez (kudreti d\u00e2im\u00e2 \u00fcst\u00fcn gelen)dir, Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan)d\u0131r.<\/p>\n<p>210. (O m\u00fc\u015frikler) ille de, Allah\u2019\u0131n (az\u00e2b\u0131n\u0131n) ve meleklerin buluttan g\u00f6lgeler i\u00e7inde kendilerine gelip i\u015fin bitirilmesini mi (hel\u00e2k edilmelerini mi) bekliyorlar? Nih\u00e2yet b\u00fct\u00fcn i\u015fler, ancak Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>211. \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131na sor, onlara (hid\u00e2yet ves\u00eelesi olacak) nice apa\u00e7\u0131k mu\u2018cizelerden verdik (de ink\u00e2r ettiler). O h\u00e2lde kim Allah\u2019\u0131n ni\u2018metini (mu\u2018cizelerini) kendisine geldikten sonra (onu) de\u011fi\u015ftirirse (ink\u00e2r sebebi yaparsa), art\u0131k \u015f\u00fcbhesiz ki Allah, az\u00e2b\u0131 \u00e7ok \u015fiddetli oland\u0131r.<\/p>\n<p>212. \u0130nk\u00e2r edenlere d\u00fcnya hay\u00e2t\u0131 s\u00fcslenmi\u015ftir de \u00eem\u00e2n edenlerle alay ediyorlar. H\u00e2lbuki (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nanlar, k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fcnde onlar\u0131n \u00fcst\u00fcndedirler. Allah ise, diledi\u011fi kimseyi hesabs\u0131z r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>213. \u0130nsanlar tek bir \u00fcmmet (ayn\u0131 din \u00fczere) idi (daha sonra ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015ft\u00fcler); bunun \u00fczerine Allah, m\u00fcjdeleyiciler ve (ayn\u0131 zamanda) korkutucular olarak peygamberler g\u00f6nderdi ve hakk\u0131nda ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u015feyler hus\u00fbsunda, insanlar\u0131n aralar\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermek i\u00e7in, ber\u00e2berlerinde hak ile Kit\u00e2b indirdi. Ancak kendilerine onun (o kit\u00e2b\u0131n) verildi\u011fi kimseler, onlara apa\u00e7\u0131k deliller geldikten sonra aralar\u0131ndaki zul\u00fcm (ve hased)den dolay\u0131 onda da ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015ft\u00fcler. Sonra Allah, (o ehl-i kit\u00e2b\u0131n) \u00fczerinde ihtil\u00e2fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri hakka, \u00eem\u00e2n edenleri izniyle hid\u00e2yet eyledi. \u00c7\u00fcnki Allah, diledi\u011fi kimseyi (hikmetine bin\u00e2en kendi l\u00fctfundan) dosdo\u011fru bir yola hid\u00e2yet eder.<\/p>\n<p>214. (Ey m\u00fc\u2019minler!) Yoksa sizden \u00f6nce gelip ge\u00e7enlerin h\u00e2li (sizin de) ba\u015f\u0131n\u0131za gelmeksizin (kolayca) Cennete girece\u011finizi mi sand\u0131n\u0131z? Onlara \u00f6yle fakirlikler ve hastal\u0131klar dokundu ve \u00f6yle (bel\u00e2larla) sars\u0131ld\u0131lar ki, hatt\u00e2 peygamber ve ber\u00e2berindeki \u00eem\u00e2n edenler: \u201cAllah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131 ne zaman!\u201d diyecek (h\u00e2le gelmi\u015f)lerdi!<\/p>\n<p>Sah\u00eeh-i Buh\u00e2r\u00ee\u2019de zikredilen bir riv\u00e2yete g\u00f6re Habb\u00e2b bin Eret (ra) \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cBiz Res\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019a: \u2018Y\u00e2 Res\u00fblallah! Bizim i\u00e7in Allah\u2019dan yard\u0131m dile\u011finde bulunmayacak m\u0131s\u0131n? Bizim i\u00e7in du\u00e2 etmeyecek misin?\u2019 dedik. Peygamber Efendimiz (asm): \u2018Sizden evvel ge\u00e7enlerden birinin ba\u015f\u0131n\u0131n ortas\u0131na testere konup, t\u00e2 aya\u011f\u0131na kadar bi\u00e7ilirdi de, bu onu d\u00eeninden vazge\u00e7irmezdi! Demirden taraklarla taran\u0131r, eti kemi\u011finden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, bu onu yine de d\u00eeninden d\u00f6nd\u00fcrmezdi!\u2019 buyurdu.\u201d<br \/>\nYine Res\u00fblullah (asm) buyurdu ki: \u201cAllah\u2019a yem\u00een olsun ki, Allah-\u00fc Te\u00e2l\u00e2 bu d\u00eenin h\u00e2kim olmas\u0131n\u0131 mur\u00e2d etmektedir. \u00d6yle ki, yolcu San\u2018a\u2019dan bine\u011fine binecek, Hadr\u00e2m\u00fbt\u2019a kadar gelecek, Allah\u2019dan ba\u015fkas\u0131ndan ve koyunlar\u0131 i\u00e7in de kurttan ba\u015fkas\u0131ndan korkmayacakt\u0131r. Fakat siz acele ediyorsunuz!\u201d (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 188)<\/p>\n<p>215. (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) Sana (Allah yolunda) neyi (kime) sarf edeceklerini soruyorlar. De ki: \u201cHay\u0131r (ve hasen\u00e2t)dan ne sarf ederseniz, art\u0131k (onlar); ana baba, en yak\u0131nlar, yetimler, yoksullar ve yolda kalm\u0131\u015f(lar) i\u00e7in olmal\u0131d\u0131r.\u201d Hay\u0131r (ve hasen\u00e2t)dan ne yaparsan\u0131z, art\u0131k muhakkak ki Allah, onu hakk\u0131yla bilendir.<\/p>\n<p>\u201cEy insan! Yapt\u0131\u011f\u0131n hizmet, etti\u011fin ub\u00fbdiyet (kulluk) bo\u015fu bo\u015funa gitmez. Bir d\u00e2r-\u0131 m\u00fck\u00e2f\u00e2t, bir mahall-i sa\u00e2det (sa\u00e2det yeri) senin i\u00e7in ihz\u00e2r edilmi\u015ftir (haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r). Senin \u015fu f\u00e2n\u00ee d\u00fcny\u00e2na bedel, b\u00e2k\u012b bir Cennet seni bekler. \u0130b\u00e2det etti\u011fin ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n H\u00e2l\u0131k-\u0131 z\u00fc\u2019l-Cel\u00e2l\u2019in va\u2018dine \u00eem\u00e2n ve i\u2018tim\u00e2d et. Ona va\u2018dinde hulf etmek muh\u00e2ldir (s\u00f6z\u00fcnde durmamak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r). Kudretinde hi\u00e7bir cihetle noks\u00e2niyet yoktur. \u0130\u015flerine, acz m\u00fcd\u00e2hale edemez. Senin k\u00fc\u00e7\u00fck bah\u00e7eni halk etti\u011fi (yaratt\u0131\u011f\u0131) gibi, Cenneti dahi senin i\u00e7in halk edebilir ve halk etmi\u015f ve sana va\u2018d etmi\u015f ve va\u2018d etti\u011fi i\u00e7in, elbette seni onun i\u00e7ine alacak!\u201d (As\u00e2-y\u0131 M\u00fbs\u00e2, 10. H\u00fcccet-i \u00cem\u00e2niye, 189)<\/p>\n<p>216. (Ey m\u00fc\u2019minler!) O, ho\u015funuza gitmedi\u011fi h\u00e2lde sava\u015f size farz k\u0131l\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Bir had\u00ees-i \u015fer\u00eefte Res\u00fblullah (Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m): \u201cKim gaz\u00e2 etmeden veya kendini gaz\u00e2ya haz\u0131rlamaks\u0131z\u0131n vef\u00e2t ederse, c\u00e2hiliyet \u00f6l\u00fcm\u00fc ile \u00f6l\u00fcr\u201d buyurmu\u015ftur. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 189)<br \/>\n\u201cCih\u00e2da asker sevk etmekte, elbette baz\u0131 c\u00fcz\u2019\u00ee ve madd\u00ee ve beden\u00ee zarar ve \u015fer olur. Fakat o cihadda hayr-\u0131 kes\u00eer (b\u00fcy\u00fck hay\u0131r) var ki, \u0130sl\u00e2m k\u00fcff\u00e2r\u0131n ist\u00eel\u00e2s\u0131ndan kurtulur.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 12. Mekt\u00fbb, 32)<\/p>\n<p>(Ey Res\u00fbl\u00fcm!) Sana, haram ay\u0131, onda sava\u015fmay\u0131 soruyorlar. De ki: \u201cOnda sava\u015fmak b\u00fcy\u00fck (bir g\u00fcnah)t\u0131r. Fakat (insanlar\u0131) Allah yolundan men\u2018 etmek ve O\u2019nu ink\u00e2r etmek, hem (m\u00fc\u2019minleri) Mescid-i Har\u00e2m\u2019dan (men\u2018 etmek) ve ehlini oradan \u00e7\u0131karmak Allah kat\u0131nda (g\u00fcnah cihetiyle) daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnki fitne (\u00e7\u0131karmak ve m\u00fc\u2019minleri ink\u00e2ra zorlamak), \u00f6ld\u00fcrmekten daha b\u00fcy\u00fck (bir g\u00fcnah)t\u0131r.\u201d102 (Ey Hab\u00eebim!) E\u011fer g\u00fc\u00e7leri yetse, sizi d\u00eeninizden d\u00f6nd\u00fcr\u00fcnceye kadar sizinle sava\u015fmay\u0131 b\u0131rakmazlar. \u0130\u00e7inizden kim d\u00eeninden d\u00f6ner de kendisi k\u00e2fir olarak \u00f6l\u00fcrse,<\/p>\n<p>Peygamber Efendimiz (asm)\u2019\u0131n, Kurey\u015f\u2019in ahv\u00e2lini g\u00f6zlemek \u00fczere g\u00f6nderdi\u011fi birlik, bir Kurey\u015f kervan\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve ileri gelenlerden birini \u00f6ld\u00fcrerek gan\u00eemetlerle Med\u00eene\u2019ye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Receb ay\u0131n\u0131n son g\u00fcn\u00fc meyd\u00e2na gelen bu h\u00e2disenin Kurey\u015flilerce, \u201charam aylar\u0131n ihl\u00e2li\u201d olarak etr\u00e2fa yay\u0131lmas\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcye sebeb oldu. Birlikteki ferdlerin, yapt\u0131klar\u0131na \u00e7ok pi\u015fm\u00e2n olarak, affedildiklerini bey\u00e2n edecek bir vahyi beklemeye ba\u015flamalar\u0131 \u00fczerine bu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 190)<br \/>\nHaram aylar, \u0130sl\u00e2m\u2019dan evvel Arab kab\u00eeleleri aras\u0131nda sava\u015f\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131 Zilka\u2018de, Zilh\u0131cce, Muharrem ve Receb aylar\u0131d\u0131r. (Bilmen, c. 2, 217)<br \/>\n\u201cBaz\u0131lar\u0131n dinden r\u00e2b\u0131talar\u0131 (ba\u011flar\u0131) kopsa, o vakit o dinsizler hay\u00e2t-\u0131 ictim\u00e2iyede bir semm-i k\u0101til (\u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc zehir) h\u00fckm\u00fcnde zarar verecekler. \u00c7\u00fcnki m\u00fcrtedin (dinden d\u00f6nenin) vicd\u00e2n\u0131 tam\u00e2men bozuldu\u011fundan, o m\u00fcrted hay\u00e2t-\u0131 ictim\u00e2iyeye zehir olur.\u201d (Lem\u2018alar, 17. Lem\u2018a, 126)<\/p>\n<p>218. Muhakkak ki \u00eem\u00e2n edenler ve Allah yolunda hicret edip cih\u00e2d edenler var ya, i\u015fte onlar Allah\u2019\u0131n rahmetini \u00fcm\u00eed ederler. \u00c7\u00fcnki Allah, Gaf\u00fbr (kullar\u0131n\u0131 \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan)d\u0131r, Rah\u00eem (onlara \u00e7ok merhametli olan)d\u0131r.<\/p>\n<p>219. Sana, \u015farab ve kumardan soruyorlar. De ki: \u201cOnlarda b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah ve insanlar i\u00e7in birtak\u0131m faydalar vard\u0131r. Fakat g\u00fcnahlar\u0131, faydalar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d104 Sana, (Allah yolunda) neyi (kime) sarf edeceklerini soruyorlar. De ki: \u201c(\u0130htiya\u00e7tan) fazla olan\u0131!\u201d Allah, size \u00e2yetleri b\u00f6yle iyice a\u00e7\u0131klar; t\u00e2 ki d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme \u00fczerine ash\u00e2b\u0131n \u00e7o\u011fu \u015farab\u0131 terk etti. Nis\u00e2 S\u00fbresinin 43. \u00e2yeti ile getirilen: \u201c\u0130\u00e7kili iken namaza yakla\u015fmay\u0131n\u0131z!\u201d h\u00fckm\u00fc ile hemen hemen herkesin terk etti\u011fi bu k\u00f6t\u00fc amel, M\u00e2ide S\u00fbresinin 90 ve 91. \u00e2yetleriyle tam\u00e2men haram k\u0131l\u0131nd\u0131 ve bundan \u00f6nceki \u00e2yetler de neshedilerek h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131ld\u0131. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/6, 44)<br \/>\n\u201c\u00c2y\u00e2t-\u0131 Kur\u2019\u00e2niye (Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n \u00e2yetleri), ba\u015flar\u0131nda ve \u00e2hirlerinde (sonlar\u0131nda) be\u015feri akl\u0131na hav\u00e2le eder: \u2018Akl\u0131na bak!\u2019 der, \u2018Fikrine, kalbine m\u00fcr\u00e2caat et, me\u015fveret et (dan\u0131\u015f), onunla g\u00f6r\u00fc\u015f ki bu hak\u012bkati bilesin!\u2019 diyor.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, Hutbe-i \u015e\u00e2miye, 404)<\/p>\n<p>220. D\u00fcnya ve \u00e2hiret hakk\u0131nda (lehinize olan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn)! Hem sana yetimlerden soruyorlar. De ki: \u201cOnlar hakk\u0131nda \u0131slahta bulunmak (onlar\u0131 y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmaktan) daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d O h\u00e2lde (nafakalar\u0131n\u0131z\u0131 birle\u015ftirerek) onlarla bir arada ya\u015farsan\u0131z, art\u0131k (onlar sizin) karde\u015flerinizdir.<\/p>\n<p>\u201cYetimin mal\u0131na yakla\u015fmay\u0131n!\u201d me\u00e2lindeki \u00e2yet-i cel\u00eele n\u00e2zil oldu\u011funda, insanlar onlarla bir arada olmaktan \u00e7ekindiler ve onlardan uzakla\u015ft\u0131lar. Bu hususta bir ruhsat olarak: \u201cE\u011fer onlarla bir arada ya\u015farsan\u0131z, art\u0131k (onlar sizin) karde\u015flerinizdir\u201d me\u00e2lindeki \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil olunca bu h\u00fck\u00fcm, onlara yard\u0131mc\u0131 olmak isteyen ve onlar\u0131n ge\u00e7imlerinin bozulmas\u0131na \u00fcz\u00fclen m\u00fc\u2019minler i\u00e7in Cen\u00e2b-\u0131 Hakk taraf\u0131ndan bir kolayl\u0131k oldu. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/6, 54-55)<\/p>\n<p>221. Hem \u00eem\u00e2n etmedik\u00e7e m\u00fc\u015frik kad\u0131nlarla evlenmeyin! Ve elbette m\u00fc\u2019min bir c\u00e2riye, (h\u00fcr) bir m\u00fc\u015frik kad\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. (O m\u00fc\u015frik kad\u0131n) ho\u015funuza gitse bile! \u00cem\u00e2n etmedik\u00e7e m\u00fc\u015frik erkekleri de (m\u00fc\u2019min kad\u0131nlarla) evlendirmeyin! Elbette m\u00fc\u2019min bir k\u00f6le, (h\u00fcr) bir m\u00fc\u015frikten daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. (O m\u00fc\u015frik) ho\u015funuza dahi gitse!<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme, Abdullah bin Rev\u00e2ha (ra)\u2019\u0131n \u00e2z\u00e2d etti\u011fi c\u00e2riyesi ile evlenmesini, baz\u0131 kimselerin k\u0131namas\u0131 \u00fczerine n\u00e2zil olmu\u015ftur. M\u00e2ide S\u00fbresinin 5. \u00e2yetiyle ehl-i kitab kad\u0131nlar\u0131 m\u00fc\u015frik kad\u0131nlardan istisn\u00e2 edilerek M\u00fcsl\u00fcman erkeklerin ehl-i kitab kad\u0131nlar\u0131yla evlenebilmelerine ker\u00e2hetle ruhsat verilmesine ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131n, \u00eem\u00e2n etmeyen erkeklerle evlenmeleri d\u00eenen haramd\u0131r. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 193)<br \/>\n\u201c\u015eer\u2018an koca, kar\u0131ya k\u00fcf\u00fcv olmal\u0131, yani birbirine m\u00fcn\u00e2sib olmal\u0131. Bu k\u00fcf\u00fcv ve denk olman\u0131n en m\u00fchimi diy\u00e2net (din) noktas\u0131ndad\u0131r. Ne mutlu o kocaya ki, kad\u0131n\u0131n\u0131n diy\u00e2netine bak\u0131p kad\u0131n\u0131n\u0131 takl\u00eed eder, ref\u00eekas\u0131n\u0131 (e\u015fini) hay\u00e2t-\u0131 ebediyede kaybetmemek i\u00e7in m\u00fctedeyyin (dindar) olur! Bahtiy\u00e2rd\u0131r o kad\u0131n ki, kocas\u0131n\u0131n diy\u00e2netine bak\u0131p: \u2018Ebed\u00ee arkada\u015f\u0131m\u0131 kaybetmeyeyim!\u2019 diyerek takv\u00e2ya girer! Veyl (yaz\u0131klar olsun) o erke\u011fe ki, s\u00e2liha kad\u0131n\u0131n\u0131 kaybettirecek olan sef\u00e2hete (g\u00fcn\u00e2hlara) girer! Ne bedbahtt\u0131r o kad\u0131n ki, m\u00fcttak\u012b (takv\u00e2 s\u00e2hibi) kocas\u0131n\u0131 takl\u00eed etmez, o m\u00fcb\u00e2rek ebed\u00ee arkada\u015f\u0131n\u0131 kaybeder! Binler veyl o iki bedbaht zevc ve zevceye ki, birbirinin f\u0131sk\u0131n\u0131 ve sef\u00e2hetini takl\u00eed ediyorlar! Ve birbirinin ate\u015fe at\u0131lmas\u0131na yard\u0131m ediyorlar!\u201d (Lem\u2018alar, 24. Lem\u2018a, 207)<\/p>\n<p>222. Sana hay\u0131zdan da soruyorlar. De ki: \u201cO bir ez\u00e2d\u0131r!\u201d Bu sebeble, hay\u0131zl\u0131 iken kad\u0131nlardan uzak durun ve temizleninceye kadar onlara yakla\u015fmay\u0131n! Temizlendikleri zaman ise, art\u0131k Allah\u2019\u0131n size emretti\u011fi yerden onlara var\u0131n! \u015e\u00fcbhesiz ki Allah, \u00e7ok tevbe edenleri sever, \u00e7ok temizlenenleri de sever.<\/p>\n<p>223. Kad\u0131nlar\u0131n\u0131z sizin i\u00e7in bir tarlad\u0131r; \u00f6yle ise tarlan\u0131za diledi\u011finiz \u015fekilde gelin ve kendiniz i\u00e7in (s\u00e2lih amellerle) haz\u0131rl\u0131k yap\u0131n! Hem Allah\u2019dan sak\u0131n\u0131n ve ger\u00e7ekten siz O\u2019na kavu\u015facak kimseler oldu\u011funuzu bilin! (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) O h\u00e2lde m\u00fc\u2019minleri m\u00fcjdele!<\/p>\n<p>224. Allah\u2019\u0131, yeminleriniz dolay\u0131s\u0131yla iyilik yapman\u0131za, (g\u00fcnahlardan) sak\u0131nman\u0131za ve insanlar\u0131n aras\u0131n\u0131 d\u00fczeltmenize engel (bah\u00e2ne) k\u0131lmay\u0131n!<\/p>\n<p>Bir had\u00ees-i \u015fer\u00eefte buyrulmu\u015ftur ki: \u201cBir kimse bir \u015feye yem\u00een eder de sonra ba\u015fka bir \u015feyi daha hay\u0131rl\u0131 g\u00f6r\u00fcrse, o hay\u0131rl\u0131 olan\u0131 yaps\u0131n ve yem\u00eenine keff\u00e2ret versin!\u201d (Beyz\u00e2v\u00ee, c. 1, 120)<\/p>\n<p>225. Allah, yeminlerinizdeki kas\u0131ds\u0131z hat\u00e2(lar\u0131n\u0131z) ile sizi mes\u2019\u00fbl tutmaz, fakat kalblerinizin kazand\u0131\u011f\u0131 (as\u0131l kasdetti\u011finiz yeminler) ile sizi mes\u2019\u00fbl tutar. \u00c7\u00fcnki Allah, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ma\u011ffiret eden)dir, Hal\u00eem (cez\u00e2land\u0131rmakta hi\u00e7 acele etmeyen)dir.<\/p>\n<p>226. Kad\u0131nlar\u0131ndan uzak durmaya yem\u00een edenler i\u00e7in d\u00f6rt ay beklemek (mecb\u00fbriyeti) vard\u0131r. O h\u00e2lde (bu m\u00fcddet i\u00e7inde kad\u0131nlar\u0131na) d\u00f6nerlerse, art\u0131k \u015f\u00fcbhesiz ki Allah, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131)d\u0131r, Rah\u00eem (\u00e7ok merhamet eden)dir.<\/p>\n<p>227. E\u011fer bo\u015famaya karar verirlerse, art\u0131k muhakkak ki Allah, Sem\u00ee\u2018 (hakk\u0131yla i\u015fiten)dir, Al\u00eem (her\u015feyi bilen)dir.<\/p>\n<p>228. Bo\u015fanm\u0131\u015f kad\u0131nlar ise kendi kendilerine \u00fc\u00e7 hay\u0131z m\u00fcddeti beklerler. Art\u0131k (o kad\u0131nlar) Allah\u2019a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne \u00eem\u00e2n ediyorlarsa, (bir ba\u015fkas\u0131yla evlenmek i\u00e7in) rahimlerinde Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 (\u00e7ocuk veya hayz\u0131) gizlemeleri kendilerine hel\u00e2l olmaz. E\u011fer kocalar\u0131 (bu durumu) d\u00fczeltmek isterlerse, bu (bekleme s\u00fcresi)nin i\u00e7inde onlar\u0131 geri almaya daha \u00e7ok hak s\u00e2hibidirler.<\/p>\n<p>\u00c2yette bahsi ge\u00e7en \u0642\u064f\u0631\u064f\u0653\u0648\u0621\u064ckelimesi, Eb\u00fb Han\u00eefe, Ahmed bin Hanbel ve bir\u00e7ok ulem\u00e2ya g\u00f6re hay\u0131z m\u00fcddeti, \u015e\u00e2fi\u00ee ve M\u00e2lik\u00ee\u2019ye g\u00f6re temizlik m\u00fcddeti olarak tefs\u00eer edilmi\u015ftir. (Kurtub\u00ee, c. 2\/3, 113)<br \/>\nHer kad\u0131n, ric\u2018\u00ee tal\u00e2kla bo\u015fanma h\u00e2linde, iddet m\u00fcddetinin sonunda nik\u00e2h\u0131n\u0131 sona erdirme hakk\u0131na s\u00e2hibdir. Ancak kocas\u0131, o s\u00fcre bitmeden d\u00f6nme hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rsa, kar\u0131s\u0131n\u0131n o hakk\u0131 sona erer. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/6, 101)<\/p>\n<p>229. (Ric\u2018\u00ee, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn) bo\u015fama iki def\u2018ad\u0131r; bundan sonra ya iyilikle tutmak veya g\u00fczellikle sal\u0131vermek vard\u0131r. Fakat onlara (mehir olarak) verdiklerinizden bir \u015fey alman\u0131z size hel\u00e2l olmaz; ancak (her iki taraf da) Allah\u2019\u0131n hud\u00fbduna (kar\u0131 ile koca aras\u0131ndaki haklara) ri\u00e2yet edemeyeceklerinden korkarlarsa, m\u00fcstesn\u00e2! Bu y\u00fczden (siz de bu ikisinin) Allah\u2019\u0131n hud\u00fbduna ri\u00e2yet edemeyeceklerinden korkarsan\u0131z, (kad\u0131n\u0131n bo\u015fanmak i\u00e7in kocas\u0131na) fidye verdi\u011fi o \u015feyde (mehrini veya daha farkl\u0131 bir bedeli kocas\u0131na vermesinde) ikisine de bir g\u00fcnah yoktur. Bunlar Allah\u2019\u0131n hud\u00fbdudur; sak\u0131n onlar\u0131 a\u015fmay\u0131n! Kim de Allah\u2019\u0131n hud\u00fbdunu a\u015farsa, i\u015fte z\u00e2limler ancak onlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130bn-i Abb\u00e2s (ra) \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cAbdullah bin \u00dcbey\u2019in k\u0131z\u0131 Cem\u00eele, Res\u00fblullah (asm)\u2019a gelerek, kocas\u0131ndan ayr\u0131lmak istedi\u011fini, onun d\u00een\u00ee ve ahl\u00e2k\u012b bir ay\u0131b\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, fakat y\u00fcz\u00fc ve d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc i\u2018tib\u00e2riyle bir t\u00fcrl\u00fc al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bir m\u00fc\u2019mine bu\u011fz ederek k\u00fcfr\u00e2n-\u0131 ni\u2018mette (nank\u00f6rl\u00fckte) bulunmaktan endi\u015fe etti\u011fini if\u00e2de edince, Res\u00fblullah (asm): \u2018Mehir olarak ald\u0131\u011f\u0131n bah\u00e7eyi geri vermeye r\u00e2z\u0131 olacak m\u0131s\u0131n?\u2019 buyurdular. \u2018Evet\u2019 cev\u00e2b\u0131n\u0131 al\u0131nca, Res\u00fblullah (asm), Cem\u00eele\u2019nin kocas\u0131 S\u00e2bit bin Kays (ra)\u2019a hit\u00e2ben: \u2018Bah\u00e7eyi al ve han\u0131m\u0131n\u0131 bir tal\u00e2k-\u0131 b\u00e2in (tam\u00e2men ayr\u0131lmak \u00fczere yap\u0131lan bo\u015fama) ile bo\u015fa!\u2019 buyurdular.\u201d (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 205)<\/p>\n<p>230. B\u00f6ylece (kocas\u0131) onu (iki hakk\u0131n\u0131 da kulland\u0131ktan sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc def\u2018a) bo\u015farsa, art\u0131k bundan sonra (o kad\u0131n) ondan ba\u015fka bir koca ile evlenmedik\u00e7e ona hel\u00e2l olmaz. Bununla ber\u00e2ber (bu ikinci kocas\u0131 da) onu bo\u015farsa, Allah\u2019\u0131n hud\u00fbduna ri\u00e2yet edeceklerini zannettikleri takdirde, art\u0131k birbirlerine d\u00f6nmelerinde onlara bir g\u00fcnah yoktur. \u0130\u015fte bunlar Allah\u2019\u0131n hud\u00fbdudur, (ehemmiyetini) bilecek bir kavim i\u00e7in onlar\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n<p>231. Ve kad\u0131nlar\u0131 (ric\u2018\u00ee, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn bir bo\u015fama ile) bo\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bekleme m\u00fcddetlerinin de sonuna geldiklerinde, art\u0131k onlar\u0131 (ya) iyilikle tutun veya kendilerini iyilikle sal\u0131verin; yoksa (s\u0131rf) zulmetmeniz i\u00e7in zarar vermek \u00fczere onlar\u0131 tutmay\u0131n!<\/p>\n<p>\u0130bn-i Abb\u00e2s (ra)\u2019\u0131n bey\u00e2n\u0131na g\u00f6re, bir adam \u00e2ilesini bo\u015far, sonra iddeti (\u00fc\u00e7 hay\u0131z s\u00fcresi) tamam olmadan evvel ona d\u00f6ner, sonra yine bo\u015fard\u0131. B\u00f6ylece ona zarar verip, m\u00fc\u015fkil\u00e2t \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte bunun \u00fczerine bu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 210)<\/p>\n<p>232. Hem kad\u0131nlar\u0131 (ric\u2018\u00ee, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn bir bo\u015fama ile) bo\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, bekleme m\u00fcddetlerini de bitirdiklerinde, art\u0131k aralar\u0131nda me\u015fr\u00fb\u2018 olarak anla\u015ft\u0131klar\u0131 takdirde, bu durumda kocalar\u0131yla (tekrar) evlenirler diye onlara m\u00e2ni\u2018 olmay\u0131n!<\/p>\n<p>Ma\u2018k\u0131l bin Yesar (ra) k\u0131z karde\u015fini, Abdullah bin \u00c2s\u0131m (ra)\u2019a nik\u00e2hlam\u0131\u015ft\u0131. Abdullah (ra) onu bo\u015fad\u0131. Sonra iddeti i\u00e7inde tekrar almaya t\u00e2lib oldu. Ma\u2018k\u0131l (ra) buna r\u0131z\u00e2 g\u00f6stermedi ve: \u201cAllah hakk\u0131 i\u00e7in o art\u0131k sana d\u00f6nmeyecektir!\u201d dedi. Bunun \u00fczerine bu \u00e2yet-i cel\u00eele n\u00e2zil oldu. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 282)<\/p>\n<p>233. Anneler de, emzirmeyi tamamlamak isteyen (baba) i\u00e7in, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tam iki y\u0131l emzirirler. \u00c7ocuk kendisinin olan (babaya) da, me\u015fr\u00fb\u2018 (\u00f6rfe uygun) bir \u015fekilde onlar\u0131n (annelerin) yiyecek ve giyecekleri(ni te\u2019m\u00een etme borcu) vard\u0131r.<\/p>\n<p>234. Sizden vef\u00e2t edip de geride zevceler b\u0131rakanlar(\u0131n zevceleri) ise, kendi kendilerine d\u00f6rt ay on g\u00fcn beklerler. B\u00f6ylece bekleme m\u00fcddetlerinin sonuna geldikleri zaman, art\u0131k kendileri hakk\u0131nda me\u015fr\u00fb\u2018 olarak yapt\u0131klar\u0131nda size bir g\u00fcnah yoktur.<\/p>\n<p>\u00c2yette zikredildi\u011fi gibi, kocas\u0131 \u00f6len kad\u0131n\u0131n d\u00f6rt ay on g\u00fcn evlenmeden beklemesi gerekir. Bu m\u00fcddet i\u00e7erisinde, koku s\u00fcr\u00fcnmekten ve s\u00fcslenmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bir had\u00ees-i \u015fer\u00eefte Peygamber Efendimiz (asm) \u015f\u00f6yle buyurmu\u015flard\u0131r: \u201cAllah\u2019a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne \u00eem\u00e2n eden bir kad\u0131n i\u00e7in, \u00f6l\u00fcye \u00fc\u00e7 geceden fazla yas tutmas\u0131 hel\u00e2l olmaz; ancak kocas\u0131 m\u00fcstesn\u00e2, ona d\u00f6rt ay on g\u00fcn yas tutar.\u201d (Ahk\u00e2m\u00fc\u2019l-Kur\u2019\u00e2n, Cess\u00e2s, c. 2, 125)<br \/>\nM\u00fcfessirlere g\u00f6re bu beklemenin hikmeti, kad\u0131n\u0131n h\u00e2mile olmas\u0131 ihtim\u00e2line bin\u00e2en, \u00e7ocu\u011fun nesebinin kar\u0131\u015fmamas\u0131 i\u00e7in bir tedbirdir. Nitekim Sah\u00eeh-i Buh\u00e2r\u00ee ve M\u00fcslim\u2019de ge\u00e7en bir had\u00ees-i \u015fer\u00eefte Peygamber Efendimiz (asm), d\u00f6rt ay on g\u00fcnl\u00fck s\u00fcreyi \u00eezah sadedinde, cen\u00eenin anne karn\u0131ndaki durumunu \u015f\u00f6yle if\u00e2de buyurmu\u015flard\u0131r: \u201cSizden biriniz anne karn\u0131nda yarat\u0131l\u0131rken k\u0131rk g\u00fcn bir su damlas\u0131 olarak kal\u0131r, sonra bu kadar s\u00fcre i\u00e7inde bir alaka (ana rahmi duvar\u0131na tutunmu\u015f as\u0131l\u0131 bir h\u00fccre toplulu\u011fu) olur, sonra yine bu kadar s\u00fcrede bir mud\u011fa (di\u015fle \u00e7i\u011fnenmi\u015f ete benzeyen bir cenin) olur. Sonra ona melek g\u00f6nderilip ruh \u00fcflenir.\u201d Had\u00ees-i \u015fer\u00eefte zikredilen safhalar\u0131n tam\u00e2m\u0131 \u00fc\u00e7 k\u0131rkt\u0131r ki y\u00fcz yirmi g\u00fcn, yani d\u00f6rt ay eder. Bundan sonraki on g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre ise, baz\u0131 aylar\u0131n noksan olmas\u0131ndan ve r\u00fbhun cen\u00eene \u00fcflenmesinden sonra hareketinin zuh\u00fbr etmesi i\u00e7in bir ihtiyatt\u0131r. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 214)<\/p>\n<p>235. (Kocalar\u0131 \u00f6len) kad\u0131nlarla evlenmek iste\u011fini(zi onlara, \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir s\u00f6z veya hareket gibi) kendisiyle \u00eem\u00e2 etti\u011finiz \u015fey hus\u00fbsunda veya (b\u00f6yle bir arzuyu) g\u00f6n\u00fcllerinizde gizlemenizde size bir g\u00fcnah yoktur. Allah, ger\u00e7ekten sizin onlar\u0131 (nik\u00e2hlar\u0131na) ileride (t\u00e2lib olarak) anaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmi\u015ftir; fakat me\u015fr\u00fb\u2018 bir s\u00f6z s\u00f6ylemeniz d\u0131\u015f\u0131nda, onlarla gizlice anla\u015fmay\u0131n! (\u00dczerinize farz olarak) yaz\u0131lm\u0131\u015f olan bekleme m\u00fcddeti sona erinceye kadar da nik\u00e2h akdine azmetmeyin! Hem bilin ki ger\u00e7ekten Allah, i\u00e7inizde olan\u0131 bilir, bu sebeble O\u2019ndan sak\u0131n\u0131n! Yine bilin ki \u015f\u00fcbhesiz Allah, Gaf\u00fbr (\u00e7ok ma\u011ffiret eden)dir, Hal\u00eem (cez\u00e2land\u0131rmakta hi\u00e7 acele etmeyen)dir.<\/p>\n<p>236. E\u011fer kad\u0131nlar\u0131 kendilerine dokunmadan ve onlara bir mehir ta\u2018y\u00een etmeden bo\u015farsan\u0131z size bir g\u00fcnah yoktur. Fakat (g\u00f6n\u00fcllerini alacak \u015fekilde) onlar\u0131 faydaland\u0131r\u0131n!<\/p>\n<p>Kendilerine tem\u00e2s edilmeden ve mehir ta\u2018y\u00een edilmeden bo\u015fanan kad\u0131nlara mahr\u00fbmiyetlerini tel\u00e2f\u00ee edip, g\u00f6n\u00fcllerini almak i\u00e7in bir hediye vermek, yani bir \u015fekilde faydaland\u0131rmak v\u00e2cibdir. F\u0131k\u0131hta bey\u00e2n edildi\u011fi \u00fczere, bunun en az\u0131 bir kat elbise veya bunlar\u0131n bedelidir. Bir kat elbise ise, bir ba\u015f \u00f6rt\u00fcs\u00fc, bir ent\u00e2ri ve bir \u00e7ar\u015faftan ib\u00e2rettir. (Kurtub\u00ee, c. 2\/3, 200)<\/p>\n<p>237. Fakat onlara ger\u00e7ekten bir mehir ta\u2018y\u00een etti\u011finiz h\u00e2lde kendilerine dokunmadan \u00f6nce onlar\u0131 bo\u015farsan\u0131z, art\u0131k ta\u2018y\u00een etti\u011finizin yar\u0131s\u0131 (onlar\u0131nd\u0131r). Ancak (o kad\u0131nlar\u0131n) ba\u011f\u0131\u015flamalar\u0131 veya nik\u00e2h akdi elinde olan\u0131n (kocan\u0131n) ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131 (mehrin tam\u00e2m\u0131n\u0131 vermesi) m\u00fcstesn\u00e2. Bununla ber\u00e2ber (kocalar\u0131 olarak sizin) ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131z takv\u00e2ya daha yak\u0131nd\u0131r. Art\u0131k aran\u0131zda faz\u00eeleti unutmay\u0131n! Muhakkak ki Allah, ne yap\u0131yorsan\u0131z hakk\u0131yla g\u00f6rendir.<\/p>\n<p>238. Namazlara dev\u00e2m ediniz, bilhassa orta namaza!<\/p>\n<p>Orta namaz hakk\u0131nda hayli s\u00f6z s\u00f6ylenmi\u015ftir. En me\u015fh\u00fbru \u00f6\u011fle veya ikindi namaz\u0131 olmas\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn namazlara i\u2018tin\u00e2y\u0131 te\u2019m\u00een etmek i\u00e7in hangisi oldu\u011fu kat\u2018iyetle ta\u2018y\u00een olunmam\u0131\u015ft\u0131r. (Kurtub\u00ee, c. 2\/3, 209-212)<br \/>\n\u201cAsr (ikindi) vaktinde ki o vakit, (&#8230;) o g\u00fcnde mazhar oldu\u011fu s\u0131hhat ve sel\u00e2met ve hay\u0131rl\u0131 hizmet gibi niam-i \u0130l\u00e2hiyenin (\u0130l\u00e2h\u00ee ni\u2018metlerin) bir yek\u00fbn-i az\u00eem (b\u00fcy\u00fck bir yek\u00fcn) te\u015fk\u00eel etti\u011fi zam\u00e2n\u0131, hem o koca g\u00fcne\u015fin uf\u00fble (batmaya) meyletmesi i\u015f\u00e2retiyle, insan bir mis\u00e2fir me\u2019mur ve her\u015fey ge\u00e7ici, b\u00eekarar (karars\u0131z) oldu\u011funu i\u2018l\u00e2n etmek zam\u00e2n\u0131d\u0131r. \u015eimdi, ebediyeti isteyen ve ebed i\u00e7in halk olunan (yarat\u0131lan) ve ihs\u00e2na kar\u015f\u0131 peresti\u015f (ib\u00e2det) eden ve firaktan m\u00fcteellim olan (ayr\u0131l\u0131ktan elem \u00e7eken) r\u00fbh-\u0131 insan, kalk\u0131p abdest al\u0131p, \u015fu asr vaktinde ikindi namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in Kad\u00eem-i B\u00e2k\u012b ve Kayy\u00fbm-\u0131 Sermed\u00ee\u2019nin derg\u00e2h-\u0131 Samed\u00e2niyesine (her ihtiy\u00e2c\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 kap\u0131s\u0131na) arz-\u0131 m\u00fcn\u00e2c\u00e2t (du\u00e2lar\u0131n\u0131 arz) ederek, zev\u00e2lsiz ve nih\u00e2yetsiz rahmetinin iltif\u00e2t\u0131na iltic\u00e2 edip (s\u0131\u011f\u0131n\u0131p), hesabs\u0131z ni\u2018metlerine kar\u015f\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr ve hamd ederek, izzet-i rub\u00fbbiyetine (umum k\u00e2in\u00e2t\u0131n Rabbi olu\u015funun izzetine) kar\u015f\u0131 zel\u00eel\u00e2ne (tev\u00e2zu\u2018 ile) r\u00fck\u00fb\u2018a gidip, sermediyet-i ul\u00fbhiyetine (ebed\u00ee \u0130l\u00e2hl\u0131\u011f\u0131na) kar\u015f\u0131 mahviyetk\u00e2r\u00e2ne (eziklik i\u00e7inde) secde ederek, hak\u012bk\u012b bir tesell\u00ee, bir r\u00e2hat-\u0131 ruh bulup huz\u00fbr-\u0131 kibriy\u00e2s\u0131nda kemerbeste-i ub\u00fbdiyet olmak (kulluk i\u00e7in y\u00fcce huz\u00fbrunda h\u00e2z\u0131r olmak) demek olan asr namaz\u0131n\u0131 k\u0131lmak, ne kadar ulv\u00ee bir vaz\u00eefe, ne kadar m\u00fcn\u00e2sib bir hizmet, ne kadar yerinde bir borc-\u0131 f\u0131trat (yarat\u0131l\u0131\u015ftan gelen borcu) ed\u00e2 etmek, belki g\u0101yet ho\u015f bir sa\u00e2det elde etmek oldu\u011funu, insan olan anlar.\u201d (S\u00f6zler, 9. S\u00f6z, 29)<\/p>\n<p>239. Fakat (d\u00fc\u015fmandan) korkarsan\u0131z, o takdirde yaya olarak veya binek \u00fczerinde (namaz k\u0131l\u0131n)! Em\u00een oldu\u011funuz zaman ise, art\u0131k bilmiyor oldu\u011funuz \u015feyleri size \u00f6\u011fretti\u011fi gibi (namaz\u0131 nas\u0131l k\u0131lman\u0131z\u0131 ta\u2018l\u00eem etti ise, \u00f6ylece) Allah\u2019\u0131 zikredin (namaz\u0131n\u0131z\u0131 k\u0131l\u0131n)!<\/p>\n<p>240. Ve sizden vef\u00e2t edip de geride zevceler b\u0131rakacak (durumda) olanlar var ya, (onlara) zevceleri i\u00e7in (evden) \u00e7\u0131kar\u0131lmadan, bir y\u0131l m\u00fcddetince faydalanmay\u0131 vasiyet etme (borcu) vard\u0131r. Fakat (kendiliklerinden) \u00e7\u0131karlarsa, kendileri hakk\u0131nda \u00f6rfe uygun olarak yapt\u0131klar\u0131nda art\u0131k size bir g\u00fcnah yoktur. Allah ise, Az\u00eez (kudreti d\u00e2im\u00e2 \u00fcst\u00fcn gelen)dir, Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan)d\u0131r.<\/p>\n<p>241. Bo\u015fanm\u0131\u015f kad\u0131nlara \u00f6rfe uygun bir \u015fekilde faydalanma (nafaka hakk\u0131) vard\u0131r. (Bu,) takv\u00e2 s\u00e2hibleri \u00fczerine bir bor\u00e7tur.<\/p>\n<p>242. Allah size \u00e2yetlerini b\u00f6yle iyice a\u00e7\u0131klar ki ak\u0131l erdiresiniz.<\/p>\n<p>243. Kendileri binlerce olduklar\u0131 h\u00e2lde, \u00f6l\u00fcm korkusuyla yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kanlar\u0131 g\u00f6rmedin mi? Bunun \u00fczerine Allah onlara: \u201c\u00d6l\u00fcn!\u201d (diye) buyurdu, sonra da onlar\u0131 diriltti.<\/p>\n<p>Riv\u00e2yet edildi ki, Irak\u2019ta V\u00e2s\u0131t taraflar\u0131nda veb\u00e2 \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ah\u00e2li \u00f6l\u00fcmden kurtulmak i\u00e7in fir\u00e2r etmi\u015f, fakat hepsi de telef olmu\u015flard\u0131. Say\u0131lar\u0131 k\u0131rk bini a\u015fk\u0131n olan bu insanlar\u0131 \u00f6l\u00fcmden ka\u00e7man\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na bir ibret olmak \u00fczere \u00f6ld\u00fcren Allah, onlar\u0131 tekrar diriltip hay\u00e2ta mazhar etmi\u015fti. (Nesef\u00ee, c. 1, 222)<\/p>\n<p>244. O h\u00e2lde Allah yolunda sava\u015f\u0131n ve bilin ki \u015f\u00fcbhesiz Allah, Sem\u00ee\u2018 (hakk\u0131yla i\u015fiten)dir, Al\u00eem (hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n<p>245. Kimdir \u015fu kimse ki, Allah\u2019a g\u00fczel bir bor\u00e7 versin de (Allah) onu kendisine kat kat fazlas\u0131yla art\u0131rs\u0131n!<\/p>\n<p>Allah\u2019a g\u00fczel bir bor\u00e7 vermek, Allah yolunda harcamak ma\u2018n\u00e2s\u0131ndad\u0131r. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/6, 181)<\/p>\n<p>246. M\u00fbs\u00e2\u2019dan sonra \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131n\u0131n ileri gelenlerini g\u00f6rmedin mi? Hani bir peygamberlerine<\/p>\n<p>Ekser riv\u00e2yetlere g\u00f6re bu Peygamber, E\u015fm\u00fb\u00eel (as)\u2019d\u0131r. (R\u00e2z\u00ee, c. 3\/6, 185)<\/p>\n<p>247. Bunun \u00fczerine peygamberleri onlara \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015e\u00fcbhesiz ki Allah, size h\u00fck\u00fcmdar olarak do\u011frusu T\u00e2l\u00fbt\u2019u g\u00f6ndermi\u015ftir.\u201d Dediler ki: \u201cBiz h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011fa ondan daha l\u00e2y\u0131k oldu\u011fumuz h\u00e2lde ve mal cihetiyle (kendisine) bir geni\u015flik verilmemi\u015fken, \u00fczerimize onun h\u00fck\u00fcmdar olmas\u0131 nas\u0131l olur?\u201d<\/p>\n<p>\u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 neslinde, biri peygamberlik, di\u011feri h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k olmak \u00fczere iki kol vard\u0131. (Kader-i \u0130l\u00e2h\u00ee\u2019nin taks\u00eemi ve hikmetiyle) L\u00e2v\u00ee neslinden gelenler, n\u00fcb\u00fcvvet; Yeh\u00fbd\u00e2\u2019dan gelenler ise, h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k kolunu te\u015fk\u00eel ediyorlard\u0131. Kendi \u00fczerlerine bu iki kolun h\u00e2ricinde olan ba\u015fka bir koldan gelen T\u00e2l\u00fbt\u2019un, h\u00fck\u00fcmdar ta\u2018y\u00een edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131lar. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 303)<\/p>\n<p>248. Nih\u00e2yet peygamberleri onlara \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015e\u00fcbhesiz onun h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n al\u00e2meti, (vaktiyle sizden al\u0131nan) tabutun<\/p>\n<p>Tabut, i\u00e7inde Tevr\u00e2t levhalar\u0131n\u0131n as\u0131l n\u00fcshas\u0131ndan par\u00e7alar, yine Tevr\u00e2t\u2019tan yaz\u0131lm\u0131\u015f bir par\u00e7a ve Hz. M\u00fbs\u00e2 (as)\u2019\u0131n As\u00e2\u2019s\u0131, elbisesi, ayakkab\u0131s\u0131 ve H\u00e2r\u00fbn (as)\u2019\u0131n sar\u0131\u011f\u0131 bulunan bir sand\u0131kt\u0131r.<br \/>\nHz. M\u00fbs\u00e2 (as), sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman onu ordunun \u00f6n\u00fcnde g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. B\u00f6ylece \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131n\u0131n kalbi huzur bulur ve sava\u015ftan ka\u00e7mazlard\u0131. Hz. M\u00fbs\u00e2 (as)\u2019dan sonra bir sava\u015fta tabut \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra melekler, tabutu g\u00f6kle yer aras\u0131nda ta\u015f\u0131yarak geldiler ve herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde T\u00e2l\u00fbt\u2019un \u00f6n\u00fcne b\u0131rakt\u0131lar. (Nesef\u00ee, c. 1, 249)<\/p>\n<p>249. B\u00f6ylece T\u00e2l\u00fbt ordu(su)yla (Kud\u00fcs\u2019ten) ayr\u0131l\u0131nca (onlara) \u015f\u00f6yle dedi: \u201cMuhakkak ki Allah, sizi bir nehirle (de) imtih\u00e2n edicidir. Buna ra\u011fmen kim ondan i\u00e7erse, art\u0131k benden de\u011fildir. Eliyle bir avu\u00e7 alan m\u00fcstesn\u00e2, kim de ondan (izin verilenden fazlas\u0131n\u0131) tatmazsa, i\u015fte \u015f\u00fcbhesiz o bendendir!\u201d Fakat i\u00e7lerinden pek az\u0131 m\u00fcstesn\u00e2, (hepsi) ondan (kana kana) i\u00e7tiler.<br \/>\nDerken o ve ber\u00e2berindeki \u00eem\u00e2n edenler onu (nehri) ge\u00e7ince, (sudan i\u00e7enler): \u201cBug\u00fcn C\u00e2l\u00fbt ve ordusuna kar\u015f\u0131 bizim t\u00e2katimiz yoktur!\u201d dediler. Ger\u00e7ekten kendilerinin Allah\u2019a kavu\u015facak kimseler olduklar\u0131n\u0131 sezenler (yak\u012bnen inananlar) ise \u015f\u00f6yle dediler: \u201cNice az (say\u0131daki) topluluk, (daha) \u00e7ok (say\u0131daki) cem\u00e2ate Allah\u2019\u0131n izniyle g\u0101lib gelmi\u015ftir!\u201d122 \u00c7\u00fcnki Allah, sabredenlerle ber\u00e2berdir.<\/p>\n<p>\u201c\u00dc\u00e7 elif ittih\u00e2d etmezse (birle\u015fmezse), \u00fc\u00e7 k\u0131ymeti var. E\u011fer s\u0131rr-\u0131 adediyet ile ittih\u00e2d etse, y\u00fcz on bir k\u0131ymet al\u0131r. D\u00f6rt kere d\u00f6rt ayr\u0131 ayr\u0131 olsa, on alt\u0131 k\u0131ymeti var. E\u011fer s\u0131rr-\u0131 uhuvvet (karde\u015flik s\u0131rr\u0131) ve ittih\u00e2d-\u0131 maksad (maksadda birlik) ve ittif\u00e2k-\u0131 vaz\u00eefe (vaz\u00eefe birli\u011fi) ile tev\u00e2fuk edip (birle\u015fip) bir \u00e7izgi \u00fcst\u00fcnde omuz omuza verseler, o vakit d\u00f6rt bin d\u00f6rt y\u00fcz k\u0131rk d\u00f6rt kuvvetinde ve k\u0131ymetinde oldu\u011fu gibi, hak\u012bk\u012b s\u0131rr-\u0131 ihl\u00e2s ile, on alt\u0131 fed\u00e2k\u00e2r karde\u015flerin k\u0131ymet ve kuvve-i ma\u2018neviyesi (ma\u2018nev\u00ee g\u00fcc\u00fc) d\u00f6rt binden ge\u00e7ti\u011fine, pek \u00e7ok vuk\u016b\u00e2t-\u0131 t\u00e2rihiye (t\u00e2rih\u00ee h\u00e2diseler) \u015feh\u00e2det ediyor. Bu s\u0131rr\u0131n s\u0131rr\u0131 \u015fudur ki: Hak\u012bk\u012b ve sam\u00eem\u00ee bir ittifakta, her bir ferd, s\u00e2ir karde\u015flerinin g\u00f6z\u00fcyle de bakabilir ve kulaklar\u0131yla da i\u015fitebilir. G\u00fcy\u00e2 on hak\u012bk\u012b m\u00fcttehid (birle\u015fmi\u015f) adam\u0131n her biri yirmi g\u00f6zle bak\u0131yor, on ak\u0131lla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, yirmi kulakla i\u015fitiyor, yirmi el ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor bir tarzda ma\u2018nev\u00ee k\u0131ymeti ve kuvvetleri vard\u0131r.\u201d (Lem\u2018alar, 21. Lem\u2018a, 168)<br \/>\n\u201cSab\u0131rs\u0131z adam teenn\u00ee (ihtiyat) ile hareket etmedi\u011fi i\u00e7in, basamaklar\u0131 ya atlar d\u00fc\u015fer veya noksan b\u0131rak\u0131r, maksud dam\u0131na \u00e7\u0131kamaz (maksad\u0131na ula\u015famaz). Onun i\u00e7in h\u0131rs mahr\u00fbmiyete sebebdir. Sab\u0131r ise m\u00fc\u015fkil\u00e2t\u0131n anahtar\u0131d\u0131r (zorluklardan kurtulu\u015fa ves\u00eeledir) ki,<br \/>\n\u0627\u064e\u0644\u0652\u062e\u064e\u0631\u06ea\u064a\u0635\u064f \u062e\u0627\u064e\u0626\u0650\u0628\u064c \u062e\u0627\u064e\u0633\u0650\u0631\u064c[H\u0131rs g\u00f6steren mahrumdur, zarardad\u0131r] \u0627\u064e\u0644\u0635\u0651\u064e\u0628\u0652\u0631\u064f \u0645\u0650\u0641\u0652\u062a\u0627\u064e\u062d\u064f \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0631\u0627\u064e\u062c\u0650*[Sab\u0131r, ferahl\u0131\u011f\u0131n anahtar\u0131d\u0131r] dur\u00fbb-\u0131 ems\u00e2l (atas\u00f6z\u00fc) h\u00fckm\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. Demek Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n in\u00e2yet ve tevf\u00eek\u0131 (yard\u0131m\u0131 ve muvaffak\u0131yeti), sab\u0131rl\u0131 adamlar ile ber\u00e2berdir.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 23. Mekt\u00fbb, 106)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 309, h\u00e2\u015fiye 1)<\/p>\n<p>250. (T\u00e2l\u00fbt ve ona it\u00e2at eden m\u00fc\u2019minler) C\u00e2l\u00fbt ve ordusuna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda ise \u015f\u00f6yle dediler: \u201cRabbimiz! \u00dczerimize sab\u0131r ya\u011fd\u0131r, ayaklar\u0131m\u0131za seb\u00e2t ver ve k\u00e2firler toplulu\u011funa kar\u015f\u0131 bize yard\u0131m eyle!\u201d<\/p>\n<p>251. Nih\u00e2yet Allah\u2019\u0131n izniyle onlar\u0131 hez\u00eemete u\u011fratt\u0131lar ve D\u00e2v\u00fbd C\u00e2l\u00fbt\u2019u \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, Allah ona saltanat ve hikmet (peygamberlik) verdi ve diledi\u011fi \u015feylerden ona \u00f6\u011fretti.<\/p>\n<p>Hz. D\u00e2v\u00fbd (as) saltanatla n\u00fcb\u00fcvveti kendisinde toplayan \u015fanl\u0131 bir peygamberdi. \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131, kendilerini yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karan C\u00e2l\u00fbt\u2019a kar\u015f\u0131, h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131 T\u00e2l\u00fbt komutas\u0131nda harb ettiler. Cenk i\u00e7in er dileyen C\u00e2l\u00fbt\u2019u, D\u00e2v\u00fbd (as) \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. T\u00e2l\u00fbt bunun \u00fczerine k\u0131z\u0131n\u0131 ona verdi. Daha sonra \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde yerine D\u00e2v\u00fbd (as) ge\u00e7ti. Kud\u00fcs\u2019\u00fc ba\u015fkent yapt\u0131. Olduk\u00e7a geni\u015f bir saltanat \u00fczerinde ad\u00e2letle h\u00fckmetti. Bir m\u00fcddet sonra da Cen\u00e2b-\u0131 Hakk kendisine peygamberlik verdi. O, \u00e7ok a\u011flar ve \u00e7ok ib\u00e2det ederdi. \u00c7ok g\u00fczel ve dokunakl\u0131 sesi vard\u0131. Bir g\u00fcn oru\u00e7 tutar, di\u011fer g\u00fcn iftar ederdi. Hz. D\u00e2v\u00fbd (as), z\u0131rh yap\u0131p satmakla ge\u00e7imini te\u2019m\u00een eder, elinin kazanc\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey yemezdi. Allah ona ku\u015flar\u0131n dilini (ilmini) \u00f6\u011fretmi\u015f ve d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck kitabdan Zeb\u00fbr-\u0131 \u015eer\u00eef\u2019i ona inz\u00e2l eylemi\u015fti. (Bilmen, c. 1, 261)<\/p>\n<p>252. (Hab\u00eebim, y\u00e2 Muhammed!) Bunlar Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleridir; onlar\u0131 sana hak ile okuyoruz. \u015e\u00fcbhesiz ki sen, elbette peygamberlerdensin!<\/p>\n<p>253. \u0130\u015fte bu peygamberler ki, (biz) onlar\u0131n baz\u0131s\u0131n\u0131 baz\u0131s\u0131na \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k. \u0130\u00e7lerinden kimi var ki, Allah (onunla bizzat) konu\u015fmu\u015f, baz\u0131lar\u0131n\u0131 da derecelerle y\u00fckseltmi\u015ftir. Meryemo\u011flu \u00ces\u00e2\u2019ya ise apa\u00e7\u0131k deliller (mu\u2018cizeler) verdik ve onu R\u00fbh\u00fc\u2019l-Kud\u00fcs (Cebr\u00e2\u00eel) ile takviye ettik.<\/p>\n<p>254. Ey \u00eem\u00e2n edenler! \u0130\u00e7inde ne bir al\u0131\u015f-veri\u015f, ne bir dostluk, ne de (Allah\u2019\u0131n izni olmad\u0131k\u00e7a) bir \u015fef\u00e2at bulunan bir g\u00fcn gelmeden \u00f6nce, sizi r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerden (Allah yolunda) sarf edin! K\u00e2firler ise, z\u00e2limlerin ta kendileridir.<\/p>\n<p>255. Allah ki, O\u2019ndan ba\u015fka il\u00e2h yoktur. (O,) Hayy (hay\u00e2t\u0131 ezel\u00ee ve ebed\u00ee olan)d\u0131r, Kayy\u00fbm (b\u00fct\u00fcn mevc\u00fbd\u00e2t kendisiyle k\u0101im olan)d\u0131r. O\u2019nu ne bir uyuklama, ne de bir uyku tutar. G\u00f6klerde ne var, yerde ne varsa O\u2019nundur. \u0130zni olmadan O\u2019nun huz\u00fbrunda \u015fu \u015fef\u00e2at edecek olan kimdir? (Onlar\u0131n) \u00f6nlerindekini ve arkalar\u0131ndakini (ge\u00e7mi\u015f ve geleceklerini) bilir. H\u00e2lbuki (onlar ise) O\u2019nun ilminden, diledi\u011fi kadar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey kavrayamazlar. K\u00fcrs\u00ee\u2019si,125 g\u00f6kleri ve yeri kaplam\u0131\u015ft\u0131r; her ikisinin muh\u00e2fazas\u0131 O\u2019na a\u011f\u0131r gelmez. Ve O, Aliyy (pek y\u00fcce olan)d\u0131r, Az\u00eem (pek b\u00fcy\u00fck olan)d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eemede zikredilen*\u0643\u064f\u0631\u0652\u0633\u0650\u064a\u064c l\u00e2fz\u0131, Allah\u2019\u0131n ilmi, m\u00fclk\u00fc veya kudreti ma\u2018n\u00e2lar\u0131nda tefs\u00eer edilmi\u015ftir. (Nesef\u00ee, c. 1, 198)<br \/>\n\u201c\u00c2yet\u00fc\u2019l-K\u00fcrs\u00ee\u2019de on c\u00fcmle ile on tabaka-i tevh\u00eedi (tevhid mertebelerini) ayr\u0131 ayr\u0131 renklerde isb\u00e2t etmekle ber\u00e2ber: \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0630\u0627\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a \u064a\u064e\u0634\u0652\u0641\u064e\u0639\u064f \u0639\u0650\u0646\u0652\u062f\u064e\u0647\u0653\u064f \u0627\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0628\u0650\u0627\u0650\u0630\u0652\u0646\u0650\u0647\u0650 [\u0130zni olmadan O\u2019nun huz\u00fbrunda \u015fu \u015fef\u00e2at edecek olan kimdir?] c\u00fcmlesiyle, g\u0101yet keskin bir \u015fiddetle \u015firki (Allah\u2019a ortak ko\u015fulmas\u0131n\u0131) ve gayr\u0131n (ba\u015fkas\u0131n\u0131n) m\u00fcd\u00e2halesini keser, atar. Hem \u015fu \u00e2yet \u0130sm-i A\u2018zam\u2019\u0131n mazhar\u0131 oldu\u011fundan, hak\u0101ik-\u0131 \u0130l\u00e2hiyeye (\u0130l\u00e2h\u00ee hak\u012bkatlere) \u00e2id ma\u2018n\u00e2lar\u0131 a\u2018zam\u00ee derecededir ki, a\u2018zamiyet derecesinde bir tasarruf-\u0131 rub\u00fbbiyeti (terbiye edicilik tasarrufunu) g\u00f6steriyor. Hem umum sem\u00e2v\u00e2t ve arza (b\u00fct\u00fcn g\u00f6klere ve yere) birden m\u00fcteveccih (y\u00f6nelen) tedb\u00eer-i ul\u00fbhiyeti (\u0130l\u00e2h\u00ee tedb\u00eeri), en a\u2018zam\u00ee bir derecede um\u00fbma \u015f\u00e2mil (her\u015feyi i\u00e7ine alan) bir haf\u00eez\u0131yeti (muh\u00e2faza edicili\u011fi) zikrettikten sonra; bir r\u00e2b\u0131ta-i vahdet ve birlik ciheti, o a\u2018zam\u00ee (b\u00fcy\u00fck) tecelliy\u00e2tlar\u0131n\u0131n menba\u2018lar\u0131n\u0131 (kaynaklar\u0131n\u0131) \u0648\u064e\u0647\u064f\u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0644\u0650\u064a\u0651\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0638\u06ea\u064a\u0645\u064f [O, Aliyy (pek y\u00fcce olan)d\u0131r, Az\u00eem (pek b\u00fcy\u00fck olan)d\u0131r] (c\u00fcmlesi) ile hul\u00e2sa eder.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 48)<\/p>\n<p>256. D\u00een(e girme)de zorlama yoktur;<\/p>\n<p>Bir \u0130sl\u00e2m memleketinde ya\u015fayan m\u00fc\u015frik, \u00eem\u00e2n etmek veya cizye vermek hus\u00fbsunda se\u00e7im hakk\u0131na s\u00e2hibdir. B\u00f6yle bir kimseye \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 kab\u00fbl etmek i\u00e7in zorlama yap\u0131lamaz. Ancak m\u00fc\u2019min olan kimseler dinden \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 takdirde, ahidlerini bozduklar\u0131ndan dolay\u0131 tevbe etmezlerse cez\u00e2land\u0131r\u0131l\u0131rlar. (Elmal\u0131l\u0131, c. 2, 863)<\/p>\n<p>257. Allah, \u00eem\u00e2n edenlerin dostudur, onlar\u0131 zul\u00fcm\u00e2ttan (k\u00fcf\u00fcr karanl\u0131klar\u0131ndan) n\u00fbra (\u00eem\u00e2na) \u00e7\u0131kar\u0131r. \u0130nk\u00e2r edenlere gelince, onlar\u0131n dostlar\u0131 ise t\u00e2\u011futtur (Allah\u2019\u0131n yerine tuttuklar\u0131 \u015feylerdir), onlar\u0131 n\u00fbrdan zul\u00fcm\u00e2ta \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u201cEn\u00e2niyetine i\u2018tim\u00e2d eden (benli\u011fine g\u00fcvenen), zulmet-i gaflete (gaflet karanl\u0131\u011f\u0131na) d\u00fc\u015fen, dal\u00e2let (k\u00fcf\u00fcr) karanl\u0131\u011f\u0131na m\u00fcbtel\u00e2 olan adam, (&#8230;) ceb feneri h\u00fckm\u00fcnde n\u00e2k\u0131s (noksan) ve dal\u00e2let-\u00e2l\u00fbd (dal\u00e2lete bula\u015fm\u0131\u015f) ma\u2018l\u00fbm\u00e2t ile zam\u00e2n-\u0131 m\u00e2z\u00eeyi (ge\u00e7mi\u015f zam\u00e2n\u0131), bir mez\u00e2r-\u0131 ekber (b\u00fcy\u00fck bir mezar) s\u00fbretinde ve adem-\u00e2l\u00fbd bir zul\u00fcm\u00e2t (yoklukla kar\u0131\u015f\u0131k bir karanl\u0131k) i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyor. \u0130stikb\u00e2li, g\u0101yet f\u0131rt\u0131nal\u0131 ve tes\u00e2d\u00fcfe ba\u011fl\u0131 bir vah\u015fetg\u00e2h (vah\u015fet yeri) g\u00f6sterir. Hem her birisi, bir Hak\u00eem-i Rah\u00eem\u2019in (sonsuz hikmet ve merhamet s\u00e2hibinin) birer me\u2019m\u00fbr-\u0131 musahhar\u0131 (it\u00e2atk\u00e2r me\u2019m\u00fbru) olan h\u00e2dis\u00e2t (h\u00e2diseleri) ve mevc\u00fbd\u00e2t\u0131 (varl\u0131klar\u0131), muz\u0131r (zararl\u0131) birer canavar h\u00fckm\u00fcnde bildirir. \u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u06ea\u064a\u0646\u064e \u0643\u064e\u0641\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0627\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u064a\u0627\u064e\u0624\u064f\u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0637\u0651\u064e\u0627\u063a\u064f\u0648\u062a\u064f \u064a\u064f\u062e\u0652\u0631\u0650\u062c\u064f\u0648\u0646\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0648\u0631\u0650 \u0627\u0650\u0644\u064e\u064a \u0627\u0644\u0638\u0651\u064f\u0644\u064f\u0645\u064e\u0627\u062a\u0650 [\u0130nk\u00e2r edenlerin dostlar\u0131 ise t\u00e2\u011futtur (Allah\u2019\u0131n yerine tuttuklar\u0131 \u015feylerdir), onlar\u0131 n\u00fbrdan zul\u00fcm\u00e2ta \u00e7\u0131kar\u0131rlar] h\u00fckm\u00fcne mazhar eder.<br \/>\nE\u011fer hid\u00e2yet-i \u0130l\u00e2hiye yeti\u015fse, \u00eeman kalbine girse, nefsin fir\u2018avuniyeti k\u0131r\u0131lsa, Kit\u00e2bull\u00e2h\u2019\u0131 (Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131) dinlese, (&#8230;) o vakit birden k\u00e2in\u00e2t bir g\u00fcnd\u00fcz rengini al\u0131r, n\u00fbr-\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee ile dolar. \u00c2lem \u0627\u064e\u0644\u0651\u0670\u0644\u0647\u064f \u0646\u064f\u0648\u0631\u064f \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u0670\u0648\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0627\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650[Allah, g\u00f6klerin ve yerin n\u00fbrudur] \u00e2yetini okur. O vakit zam\u00e2n-\u0131 m\u00e2z\u00ee, bir mez\u00e2r-\u0131 ekber de\u011fil, belki her bir asr\u0131 bir neb\u00eenin (peygamberin) veya evliy\u00e2n\u0131n taht-\u0131 riy\u00e2setinde (reisli\u011finde) vaz\u00eefe-i ub\u00fbdiyeti (ib\u00e2det vaz\u00eefesini) \u00eef\u00e2 eden erv\u00e2h-\u0131 s\u00e2fiye (tertemiz ruhlar) cem\u00e2atlerinin vaz\u00eefe-i hayatlar\u0131n\u0131 bitirmekle \u0627\u064e\u0644\u0651\u0670\u0644\u0647\u064f \u0627\u064e\u0643\u0652\u0628\u064e\u0631\u0652 diyerek mak\u0101m\u00e2t-\u0131 \u00e2liyeye (y\u00fcce makamlara) u\u00e7malar\u0131n\u0131 ve m\u00fcstakbel (gelecek) taraf\u0131na ge\u00e7melerini kalb g\u00f6z\u00fc ile g\u00f6r\u00fcr. Sol taraf\u0131na bakar ki, da\u011flar-mis\u00e2l baz\u0131 ink\u0131l\u00e2b\u00e2t-\u0131 berzahiye ve uhreviye (kabir \u00e2lemi ve \u00e2hirette olacak b\u00fcy\u00fck h\u00e2diselerin) arkalar\u0131nda Cennetin ba\u011flar\u0131ndaki sa\u00e2det saraylar\u0131nda kurulmu\u015f bir ziy\u00e2fet-i Rahm\u00e2niyeyi (Rahm\u00e2n olan Allah\u2019\u0131n ziy\u00e2fetini) o n\u00fbr-\u0131 \u00eem\u00e2n ile uzaktan uza\u011fa fark eder. (&#8230;) Hatt\u00e2 mevti (\u00f6l\u00fcm\u00fc), hay\u00e2t-\u0131 ebediyenin mukaddemesi (ba\u015flang\u0131c\u0131) ve kabri, sa\u00e2det-i ebediyenin kap\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcyor.\u201d (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 103-104)<\/p>\n<p>258. Allah kendisine saltanat verdi diye (gururlanarak) Rabbi hakk\u0131nda \u0130br\u00e2h\u00eem ile tart\u0131\u015fan\u0131 (Nemrud\u2019u) g\u00f6rmedin mi? O zaman \u0130br\u00e2h\u00eem (ona): \u201cRabbim, hayat veren ve \u00f6ld\u00fcrendir!\u201d demi\u015fti. (O ise:) \u201cBen (de) hayat verir ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcm!\u201d dedi.<br \/>\nNemrud, bu haks\u0131z iddi\u00e2s\u0131n\u0131 isb\u00e2t i\u00e7in hapish\u00e2neden getirtti\u011fi iki mahk\u00fbmdan birisini \u00f6ld\u00fcrtt\u00fc, di\u011ferini ba\u011f\u0131\u015flad\u0131; b\u00f6ylelikle g\u00fcy\u00e2 hay\u00e2ta i\u00e2de etti. (Kurtub\u00ee, c. 2\/3, 285)<\/p>\n<p>259. Veya (g\u00f6rmedin mi) o kimse gibisini (Uzeyr\u2019i) ki, o (duvarlar\u0131), \u00e7at\u0131lar\u0131 \u00fczerine \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f (har\u00e2b olmu\u015f) bir \u015fehre u\u011frad\u0131. \u201cAllah, buray\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra nas\u0131l diriltecek?\u201d dedi. Bunun \u00fczerine Allah, onu y\u00fcz y\u0131l \u00f6l\u00fc b\u0131rakt\u0131, sonra kendisini diriltti. (Ona) buyurdu ki: \u201cNe kadar kald\u0131n?\u201d (O da:) \u201cBir g\u00fcn veya g\u00fcn\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 kadar kald\u0131m!\u201d dedi. (Allah ona) \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201cHay\u0131r! Y\u00fcz y\u0131l kald\u0131n; \u015fimdi yiyece\u011fine ve i\u00e7ece\u011fine bak, bozulmam\u0131\u015f! Bir de e\u015fe\u011fine bak (kemikleri dahi \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f)! \u0130\u015fte (bunlar) seni insanlara (\u00f6ld\u00fckten sonra dirilmeye) bir delil k\u0131lmam\u0131z i\u00e7indir; kemiklere de bak, onlar\u0131 nas\u0131l birbiri \u00fczerine kald\u0131r\u0131yoruz! Sonra da onlara bir et giydiriyoruz.\u201d (Uzeyr, onun diriltili\u015fini m\u00fc\u015f\u00e2hede ederek Allah\u2019\u0131n kudreti) b\u00f6ylece kendisine a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olunca \u015f\u00f6yle dedi: \u201c(Art\u0131k) biliyorum ki \u015f\u00fcbhesiz Allah, her\u015feye hakk\u0131yla g\u00fcc\u00fc yetendir.\u201d<\/p>\n<p>260. Ve hani \u0130br\u00e2h\u00eem: \u201cRabbim! \u00d6l\u00fcleri nas\u0131l diriltti\u011fini bana g\u00f6ster!\u201d demi\u015fti. (Rabbi ise:) \u201cYoksa inanmad\u0131n m\u0131?\u201d buyurdu. (\u0130br\u00e2h\u00eem:) \u201cHay\u0131r (inand\u0131m), fakat kalbimin mutmain olmas\u0131 i\u00e7in (istiyorum)\u201d dedi. (Bunun \u00fczerine Rabbi) buyurdu ki: \u201c\u00d6yle ise ku\u015f(lar)dan d\u00f6rt t\u00e2ne yakalay\u0131p onlar\u0131 kendine al\u0131\u015ft\u0131r, sonra (onlar\u0131 kesip par\u00e7ala,) her bir da\u011f\u0131n \u00fczerine onlardan bir par\u00e7a koy, sonra da onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r, (bak nas\u0131l) ko\u015farak sana geleceklerdir!\u201d Art\u0131k bil ki \u015f\u00fcbhesiz Allah, Az\u00eez (kudreti d\u00e2im\u00e2 \u00fcst\u00fcn gelen)dir, Hak\u00eem (her i\u015fi hikmetli olan)d\u0131r.<\/p>\n<p>261. Mallar\u0131n\u0131 Allah yolunda sarf etmekte olanlar\u0131n mis\u00e2li, yedi ba\u015fak bitiren bir d\u00e2nenin h\u00e2li gibidir ki, her bir ba\u015fakta y\u00fcz d\u00e2ne vard\u0131r. Allah, diledi\u011fi kimseye (ecrini) kat kat (fazlas\u0131yla) verir.<\/p>\n<p>\u201c\u0130\u015fte ey g\u0101fil insan! Bak Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n fazl\u0131na ve keremine! Seyyieyi (g\u00fcn\u00e2h\u0131) bir iken bin yazmak, haseneyi (iyili\u011fi) bir yazmak veya hi\u00e7 yazmamak ad\u00e2let oldu\u011fu h\u00e2lde, bir seyyieyi bir yazar, bir haseneyi on, bazen yetmi\u015f, bazen yedi y\u00fcz, bazen yedi bin yazar. Hem \u015fu n\u00fckteden anla ki, o m\u00fcdhi\u015f Cehenneme girmek cez\u00e2-y\u0131 ameldir (amelin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r), ayn-\u0131 adildir (ad\u00e2letin ta kendisidir). Fakat Cennete girmek, mahz-\u0131 faz\u0131ld\u0131r (tam bir l\u00fctuftur).\u201d (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 110)<\/p>\n<p>262. Mallar\u0131n\u0131 Allah yolunda sarf etmekte olanlar, sonra sarf ettikleri \u015fey(in arkas\u0131n)a ba\u015fa kakma ve (g\u00f6n\u00fcl) incitme katmayanlar var ya, onlar\u0131n, Rableri kat\u0131nda m\u00fck\u00e2f\u00e2tlar\u0131 vard\u0131r. Hem onlara hi\u00e7bir korku yoktur ve onlar mahzun olmazlar.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme, Teb\u00fck Seferi dolay\u0131s\u0131yla haz\u0131rlanan ve \u201cCey\u015f\u00fc\u2019l-Usra\u201d (Zorluk Ordusu) denilen ordunun donat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bin deve veren Hz. Osman (ra) ile d\u00f6rt bin deve vererek yard\u0131m eden Abdurrahman bin Avf (ra) hakk\u0131nda n\u00e2zil olmu\u015ftur. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 330)<br \/>\n\u201cEy ehl-i kerem ve vicdan (ikr\u00e2m edici ve vicdan s\u00e2hibi) ve ey ehl-i seh\u00e2vet ve ihsan (c\u00f6mert ve ihs\u00e2n edici olanlar)! \u0130hsanlar zek\u00e2t n\u00e2m\u0131na olmazsa, \u00fc\u00e7 zarar\u0131 var. Bazen de f\u00e2idesiz gider. \u00c7\u00fcnki Allah n\u00e2m\u0131na vermedi\u011fin i\u00e7in, ma\u2018nen minnet ediyorsun, b\u00ee\u00e7\u00e2re fakiri minnet es\u00e2reti alt\u0131nda b\u0131rak\u0131yorsun. Hem makb\u00fbl olan du\u00e2s\u0131ndan mahrum kal\u0131yorsun. Hem hak\u012bkaten Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n mal\u0131n\u0131 ib\u00e2d\u0131na (kullar\u0131na) vermek i\u00e7in bir tevz\u00ee\u00e2t (da\u011f\u0131tma) me\u2019m\u00fbru oldu\u011fun h\u00e2lde, kendini s\u00e2hib-i mal zannedip bir k\u00fcfr\u00e2n-\u0131 ni\u2018met (nank\u00f6rl\u00fck) ediyorsun.<br \/>\nE\u011fer zek\u00e2t n\u00e2m\u0131na versen, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk n\u00e2m\u0131na verdi\u011fin i\u00e7in bir sevab kazan\u0131yorsun, bir \u015f\u00fckr\u00e2n-\u0131 ni\u2018met g\u00f6steriyorsun (ni\u2018mete \u015f\u00fckrediyorsun). O muhta\u00e7 adam dahi sana tabasbus etme\u011fe (sun\u2018\u00ee hareketlere) mecb\u00fbr olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, izzet-i nefsi k\u0131r\u0131lmaz ve du\u00e2s\u0131 senin hakk\u0131nda makb\u00fbl olur.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 22. Mekt\u00fbb, 101)<\/p>\n<p>263. G\u00fczel bir s\u00f6z ve bir ba\u011f\u0131\u015flama, kendisini bir incitme takib eden sadakadan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. H\u00e2lbuki Allah, Gan\u00ee (kullar\u0131n\u0131n sadakas\u0131na ihtiy\u00e2c\u0131 olmayan)d\u0131r, Hal\u00eem (cez\u00e2land\u0131rmakta hi\u00e7 acele etmeyen)dir.<\/p>\n<p>264. Ey \u00eem\u00e2n edenler! \u0130nsanlara g\u00f6steri\u015f i\u00e7in mal\u0131n\u0131 sarf etmekte olan, Allah\u2019a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne \u00eem\u00e2n etmiyor olan kimse gibi ba\u015fa kakmak ve (g\u00f6n\u00fcl) incitmekle sadakalar\u0131n\u0131z\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmay\u0131n! \u0130\u015fte onun mis\u00e2li, \u00fczerinde biraz toprak bulunan bir kayan\u0131n h\u00e2li gibidir ki, ona \u015fiddetli bir ya\u011fmur is\u00e2bet etmi\u015f de, onu \u00e7\u0131plak bir h\u00e2lde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. (Onlar) kazand\u0131klar\u0131ndan bir \u015fey elde edemezler. Allah ise, k\u00e2firler toplulu\u011funu (ink\u00e2rlar\u0131ndaki \u0131srarlar\u0131 sebebiyle) hid\u00e2yete erdirmez!<\/p>\n<p>265. Hem Allah\u2019\u0131n r\u0131z\u00e2s\u0131n\u0131 arzulayarak ve (\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131) g\u00f6n\u00fcllerinden tasd\u00eek ederek mallar\u0131n\u0131 sarf etmekte olanlar\u0131n (az veya \u00e7ok, yapt\u0131klar\u0131 iyiliklerin) mis\u00e2li, y\u00fcksek bir yerde bulunan g\u00fczel bir bah\u00e7enin h\u00e2li gibidir ki, ona bolca ya\u011fmur is\u00e2bet etmi\u015f de meyvesini iki misli vermi\u015ftir! Fakat ona \u00e7ok\u00e7a ya\u011fmur is\u00e2bet etmese de, bir \u00e7isinti var (ki o bile yeter)! \u00c7\u00fcnki Allah, yapmakta olduklar\u0131n\u0131z\u0131 hakk\u0131yla g\u00f6rendir.<\/p>\n<p>266. Sizden biriniz ister mi ki, kendisinin, alt\u0131ndan nehirler akan hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131ndan bir bah\u00e7esi olsun, i\u00e7inde kendisi i\u00e7in her \u00e7e\u015fit meyvelerden bulunsun, sonra onun g\u00fc\u00e7s\u00fcz (ve k\u00fc\u00e7\u00fck) \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011fu h\u00e2lde kendisine ihtiyarl\u0131k gelsin; derken oraya (o bah\u00e7eye), i\u00e7inde ate\u015f bulunan bir kas\u0131rga is\u00e2bet etsin de yans\u0131n (elbette istemez)! Allah, size \u00e2yetleri b\u00f6yle a\u00e7\u0131klar, t\u00e2 ki d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz.<\/p>\n<p>267. Ey \u00eem\u00e2n edenler! Kazand\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n ve sizin i\u00e7in yerden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerin iyilerinden (Allah yolunda) sarf edin! Hem hakk\u0131nda (kus\u00fbruna) g\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc yummadan al\u0131c\u0131lar\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6t\u00fc olan\u0131n\u0131 vermeye kalk\u0131\u015fmay\u0131n!<\/p>\n<p>\u201cSadakan\u0131n \u015fer\u00e2it-i kab\u00fbl\u00fcn\u00fcn (kab\u00fbl \u015fartlar\u0131n\u0131n) be\u015fi: (&#8230;) Birinci \u015fart, sadakaya muhta\u00e7 olmamak derecede sadaka vermek. (&#8230;) \u0130kinci \u015fart, Ali\u2019den al\u0131p Veli\u2019ye vermek de\u011fil, belki kendi mal\u0131ndan vermektir. (&#8230;) \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fart, minnet etmemektir. (&#8230;) D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u015fart, \u00f6yle adama veresin ki, nafakas\u0131na sarf etsin. Yoksa sef\u00e2hete sarf edenlere sadaka makb\u00fbl olmaz. (&#8230;) Be\u015finci \u015fart, Allah n\u00e2m\u0131na vermektir. (&#8230;) \u015eu \u015fartlarla ber\u00e2ber tevs\u00ee\u2018 (geni\u015fletme) de var. Yani, sadaka nas\u0131l mal ile olur, ilim ile dahi olur. Kavil (s\u00f6z) ile, fiil ile, nas\u00eehat ile de oluyor.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 7)<br \/>\nRiv\u00e2yetlere g\u00f6re, Med\u00eene\u2019de baz\u0131 sah\u00e2beler hurma salk\u0131mlar\u0131n\u0131 getirirler, fakir ve muhta\u00e7 kimselerin alabilece\u011fi yerlere asarlard\u0131. Bu arada baz\u0131s\u0131n\u0131n da d\u00f6k\u00fcnt\u00fc kab\u00eelinden olan \u015feyleri, c\u00e2iz ve mahzursuz zannederek getirmeleri \u00fczerine, bu \u00e2yet n\u00e2zil olmu\u015ftur. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 240)<\/p>\n<p>268. \u015eeytan sizi fakirlikle korkutur ve size \u00e7irkin i\u015fleri emreder. Allah ise size, kendisinden bir ma\u011ffiret ve bir ihsan va\u2018d ediyor. \u00c7\u00fcnki Allah, V\u00e2si\u2018 (l\u00fctfu geni\u015f olan)d\u0131r, Al\u00eem (hakk\u0131yla bilen)dir.<\/p>\n<p>269. (O,) hikmeti<\/p>\n<p>\u201cKuvve-i akliyenin tefrit (geri) mertebesi gab\u00e2vettir ki, hi\u00e7bir \u015feyden haberi olmaz. \u0130frat (a\u015f\u0131r\u0131) mertebesi cerbezedir ki, hakk\u0131 b\u00e2t\u0131l, b\u00e2t\u0131l\u0131 hak s\u00fbretinde g\u00f6stermeye kadar h\u00eeleli ve aldat\u0131c\u0131 bir zek\u00e2ya m\u00e2lik (s\u00e2hib) olur. Vasat mertebesi (orta yolu) ise hikmettir ki, hakk\u0131 hak bilir, imtis\u00e2l eder (uyar); b\u00e2t\u0131l\u0131 b\u00e2t\u0131l bilir ictin\u00e2b eder (ka\u00e7\u0131n\u0131r).\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 20)<\/p>\n<p>270. Ve (Allah yolunda) her ne nafaka sarf ettiyseniz veya her ne adak adad\u0131ysan\u0131z, art\u0131k hi\u00e7 \u015f\u00fcbhesiz ki Allah onu bilir. Hem z\u00e2limler i\u00e7in (\u00e2hirette) hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 yoktur!<\/p>\n<p>271. E\u011fer sadakalar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a verirseniz, i\u015fte o ne iyi! E\u011fer onlar\u0131 gizler de onlar\u0131 fakirlere (\u00f6yle) verirseniz, art\u0131k bu sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Burada zikredilen \u201cgizli\u201d ta\u2018b\u00eeri, n\u00e2file olarak verilen sadakalara i\u015f\u00e2rettir. \u201cA\u00e7\u0131k\u00e7a sarf etmek\u201dten maksad ise, farz olan zek\u00e2tt\u0131r. Z\u00eer\u00e2 farz ib\u00e2detler ed\u00e2 edilirken a\u00e7\u0131k olarak yapmak daha faz\u00eeletlidir. N\u00e2file yani farz olmayan ib\u00e2detlerde ise riy\u00e2 (g\u00f6steri\u015f) ihtim\u00e2li bulundu\u011fundan, gizlice verilmesi daha uygundur. (Kurtub\u00ee, c. 2\/3, 332)<\/p>\n<p>272. (Ey Res\u00fbl\u00fcm!) Onlar\u0131n hid\u00e2yete ermesi sana \u00e2id de\u011fildir (senin vaz\u00eefen ancak tebli\u011fdir); fakat Allah, diledi\u011fini (hikmetine bin\u00e2en kendi l\u00fctfundan) hid\u00e2yete erdirir. Hem hay\u0131r (ve hasen\u00e2t)dan ne sarf ederseniz, art\u0131k kendiniz i\u00e7indir. Z\u00e2ten (siz) yaln\u0131z Allah\u2019\u0131n r\u0131z\u00e2s\u0131n\u0131 arzu ederek sarf edersiniz, bu y\u00fczden hay\u0131r (ve hasenat)dan ne sarf ederseniz, (onun ecri) size tam olarak verilir ve (\u00e2hirette) size haks\u0131zl\u0131k edilmez.<\/p>\n<p>\u201c\u00dcst\u00e2d-\u0131 Mutlak ve Mukted\u00e2-y\u0131 K\u00fcll (herkesin kendisine uydu\u011fu) ve Rehber-i Ekmel (en m\u00fckemmel k\u0131lavuz) olan Res\u00fbl-i Ekrem Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m: \u0648\u064e\u0645\u0627\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u0650 \u0627\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u0644\u064e\u0627\u063a\u064f [Peygambere d\u00fc\u015fen ancak tebli\u011fdir] olan ferm\u00e2n-\u0131 \u0130l\u00e2hiyeyi (Allah\u2019\u0131n emrini) kendine rehber-i mutlak ederek, insanlar\u0131n \u00e7ekilmesiyle ve dinlememesiyle daha ziy\u00e2de sa\u2018y (\u00e7al\u0131\u015fma) ve gayret ve ciddiyetle tebl\u00ee\u011f etmi\u015f. \u00c7\u00fcnki: \u0627\u0650\u0646\u0651\u064e\u0643\u064e \u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0647\u0652\u062f\u06ea\u064a \u0645\u064e\u0646\u0652 \u0627\u064e\u062d\u0652\u0628\u064e\u0628\u0652\u062a\u064e \u0648\u064e\u0644\u0670\u0643\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u064a\u064e\u0647\u0652\u062f\u06ea\u064a \u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0634\u064e\u0627\u0653\u0621\u064f [\u015e\u00fcbhesiz ki sen sevdi\u011fin kimseyi hid\u00e2yete erdiremezsin; fakat Allah, diledi\u011fi kimseyi hid\u00e2yete erdirir] s\u0131rr\u0131yla anlam\u0131\u015f ki, insanlara dinlettirmek ve hid\u00e2yet vermek, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n vaz\u00eefesidir. Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n vaz\u00eefesine kar\u0131\u015fmazd\u0131.\u201d (Lem\u2018alar, 17. Lem\u2018a, 137)<br \/>\nRes\u00fblullah (asm), M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda fakirler \u00e7o\u011fal\u0131nca, ash\u00e2b\u0131n\u0131 m\u00fc\u015friklere sadaka vermekten men\u2018 etti. Bununla, o m\u00fc\u015frik fakirlerin ihtiya\u00e7 sevki ile \u0130sl\u00e2m\u2019a gelmelerini arzu etmi\u015fti. Bunun \u00fczerine bu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu. Ve Ash\u00e2b-\u0131 Kir\u00e2m (rad\u0131yall\u00e2h\u00fc anh\u00fcm ecma\u00een), onlara tekrar tasadduk etmeye ba\u015flad\u0131lar. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 342)<\/p>\n<p>273. (Sadakalar, ilim ve cih\u00e2d i\u00e7in) Allah yolunda adanm\u0131\u015f, (bu y\u00fczden) yery\u00fcz\u00fcnde (ma\u00ee\u015fet i\u00e7in) dola\u015famayan fakirler i\u00e7indir. \u0130ffetli olma(lar\u0131n)dan dolay\u0131, (h\u00e2llerini) bilmeyen kimse onlar\u0131 zengin zanneder. Onlar\u0131 s\u00eem\u00e2lar\u0131ndan tan\u0131rs\u0131n. Isr\u00e2r ederek insanlardan (bir \u015fey) istemezler.<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i ker\u00eeme, \u201cAsh\u00e2b-\u0131 Suffe\u201d (rad\u0131yall\u00e2h\u00fc anh\u00fcm ecma\u00een) hakk\u0131nda n\u00e2zil olmu\u015ftur. Bunlar, Med\u00eene\u2019de evleri ve a\u015f\u00eeretleri olmayan Muh\u00e2cirlerdendi. Geceleyin Res\u00fbl-i Ekrem (asm)\u2019\u0131n mescidine yak\u0131n \u201cSuffe\u201d denilen yerde kal\u0131rlar, g\u00fcnd\u00fczleri de asl\u00e2 oradan ayr\u0131lmazlard\u0131. Hz. Peygamber (asm)\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi b\u00fct\u00fcn asker\u00ee birliklere kat\u0131lan bu sah\u00e2belerin say\u0131lar\u0131 d\u00f6rt y\u00fcz kadar olup, b\u00fct\u00fcn vakitlerini ilim ve ib\u00e2dete hasretmi\u015flerdi. (Nesef\u00ee, c. 1, 209)<\/p>\n<p>274. Mallar\u0131n\u0131 gece ve g\u00fcnd\u00fcz, gizli ve a\u00e7\u0131k olarak (Allah yolunda) sarf edenler var ya, i\u015fte onlar\u0131n Rableri kat\u0131nda m\u00fck\u00e2f\u00e2tlar\u0131 vard\u0131r. Hem onlara hi\u00e7bir korku yoktur, onlar mahzun da olmazlar.<\/p>\n<p>275. Rib\u00e2 (f\u00e2iz) yiyenler (kabirlerinden), ancak kendisini \u015feytan \u00e7arpm\u0131\u015f kimsenin, cinnet n\u00f6betinden kalkt\u0131\u011f\u0131 gibi kalkarlar! Bu, \u015f\u00fcbhesiz onlar\u0131n: \u201cAl\u0131\u015f-veri\u015f (de) ancak f\u00e2iz gibidir\u201d demeleri y\u00fcz\u00fcndendir. H\u00e2lbuki Allah, al\u0131\u015f-veri\u015fi hel\u00e2l, f\u00e2izi ise haram k\u0131ld\u0131!<\/p>\n<p>\u201cBe\u015ferin (insan\u0131n) hay\u00e2t-\u0131 ictim\u00e2\u00eesinde (ictim\u00e2\u00ee hay\u00e2t\u0131nda) b\u00fct\u00fcn ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve b\u00fct\u00fcn ihtil\u00e2l\u00e2t\u0131n (ihtil\u00e2llerin) men\u015fei (kayna\u011f\u0131) iki kelimedir. Birisi: \u2018Ben tok olduktan sonra, ba\u015fkas\u0131 a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lse bana ne?\u2019 \u0130kincisi: \u2018Sen \u00e7al\u0131\u015f, ben yiyeyim!\u2019 Bu iki kelimeyi de id\u00e2me eden (dev\u00e2m ettiren), cerey\u00e2n-\u0131 rib\u00e2 (f\u00e2iz) ve terk-i zek\u00e2tt\u0131r. Bu iki m\u00fcdhi\u015f maraz-\u0131 ictim\u00e2\u00eeyi (ictim\u00e2\u00ee hastal\u0131\u011f\u0131) ted\u00e2vi edecek tek \u00e7\u00e2re, zek\u00e2t\u0131n bir d\u00fcst\u00fbr-\u0131 um\u00fbm\u00ee s\u00fbretinde icr\u00e2s\u0131yla, v\u00fcc\u00fbb-\u0131 zek\u00e2t (zek\u00e2t\u0131n farz) ve hurmet-i rib\u00e2 (f\u00e2izin haram olmas\u0131)d\u0131r.\u201d (Mekt\u00fbb\u00e2t, 22. Mekt\u00fbb, 101)<br \/>\n\u201cEvet, \u00e2yet-i Kur\u2019\u00e2niye \u00e2lem kap\u0131s\u0131nda durup, rib\u00e2ya: \u2018Yasakt\u0131r!\u2019 der. \u2018Kavga kap\u0131s\u0131n\u0131 kapamak i\u00e7in banka kap\u0131s\u0131n\u0131 kapay\u0131n\u0131z!\u2019 diyerek insanlara ferm\u00e2n eder. \u015e\u00e2kirdlerine (talebelerine): \u2018Girmeyiniz!\u2019 emreder.\u201d (Z\u00fclfik\u0101r, 25. S\u00f6z, 38)<\/p>\n<p>276. Allah, f\u00e2izi (bereketsiz k\u0131l\u0131p, onun kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 mal\u0131) mahveder; sadakalar\u0131 ise bereketlendirir. Ve Allah, az\u0131l\u0131 k\u00e2fir (f\u00e2izi hel\u00e2l sayan), a\u015f\u0131r\u0131 g\u00fcnahk\u00e2r (haram bildi\u011fi h\u00e2lde f\u00e2izde \u0131sr\u00e2r eden) hi\u00e7bir kimseyi sevmez!<\/p>\n<p>277. \u015e\u00fcbhesiz ki \u00eem\u00e2n edip s\u00e2lih ameller i\u015fleyenler, namaz\u0131 hakk\u0131yla ed\u00e2 edenler ve zek\u00e2t\u0131 verenler var ya, onlar\u0131n Rableri kat\u0131nda m\u00fck\u00e2f\u00e2tlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u00cem\u00e2na \u00e2id bilgilerden sonra en l\u00e2z\u0131m ve en m\u00fchim olan a\u2018m\u00e2l-i s\u00e2lihad\u0131r. S\u00e2lih amel ise, madd\u00ee ve ma\u2018nev\u00ee huk\u016bk-\u0131 ib\u00e2da (kul haklar\u0131na) tec\u00e2v\u00fcz etmeyerek, huk\u016bkull\u00e2h\u0131 (Allah\u2019\u0131n huk\u016bkunu) bihakk\u0131n \u00eef\u00e2 etmekten (hakk\u0131yla yerine getirmekten) ib\u00e2rettir.\u201d (Mesnev\u00ee-i N\u00fbriye, Hab\u00e2b, 101)<br \/>\nAyr\u0131ca bak\u0131n\u0131z; (sah\u00eefe 122, h\u00e2\u015fiye 1)<br \/>\n\u00ceman hak\u012bkati ve \u00eem\u00e2n\u0131n g\u00fczellikleri hakk\u0131nda bak\u0131n\u0131z; (S\u00f6zler, 23. S\u00f6z, 101-120)<br \/>\n\u201cHasen\u00e2t da (iyilikler de), ya kalb ile olur veya kal\u0131b ve beden ile olur vey\u00e2hut mal ile olur. A\u2018m\u00e2l-i kalb\u00eenin (kalb ile yap\u0131lan amellerin) \u015femsi (g\u00fcne\u015fi) \u2018\u00eeman\u2019d\u0131r. A\u2018m\u00e2l-i bedeniyenin (beden ile yap\u0131lan amellerin) fihristesi \u2018namaz\u2019d\u0131r. A\u2018m\u00e2l-i m\u00e2liyenin (mal ile yap\u0131lan amellerin) kutbu \u2018zek\u00e2t\u2019t\u0131r.\u201d (\u0130\u015f\u00e2r\u00e2t\u00fc\u2019l-\u0130\u2018c\u00e2z, 36)<\/p>\n<p>278. Ey \u00eem\u00e2n edenler! E\u011fer (ger\u00e7ek) m\u00fc\u2019minler iseniz, Allah\u2019dan sak\u0131n\u0131n ve f\u00e2izden kalan (alaca\u011f\u0131n\u0131z)\u0131 b\u0131rak\u0131n!<\/p>\n<p>Bu \u00e2yet-i cel\u00eele, f\u00e2izin yasaklanmas\u0131ndan sonra baz\u0131 sah\u00e2belerin, daha \u00f6nce alacakl\u0131 olduklar\u0131 f\u00e2izlerini istemeleri \u00fczerine n\u00e2zil olmu\u015ftur. (Cel\u00e2leyn \u015eerhi, c. 1, 347)<\/p>\n<p>279. Buna ra\u011fmen b\u00f6yle yapmazsan\u0131z, o h\u00e2lde Allah ve Res\u00fbl\u00fcnden (size kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f) bir sava\u015f oldu\u011funu bilin! Fakat tevbe ederseniz, art\u0131k serm\u00e2yeleriniz sizindir. Ne haks\u0131zl\u0131k etmi\u015f, ne de haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n<p>280. E\u011fer (bor\u00e7lu) darda ise, bu durumda (verilecek h\u00fck\u00fcm, bor\u00e7lunun ula\u015faca\u011f\u0131) bir geni\u015fli\u011fe kadar (ona) m\u00fchlet (vermek)tir. H\u00e2lbuki (ecrini) bilirseniz, (alaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131) ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131z sizin i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>281. O h\u00e2lde \u00f6yle bir g\u00fcnden sak\u0131n\u0131n ki, onda (o g\u00fcnde) Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz; sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 (amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131) tam olarak verilecek ve onlar haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>282. Ey \u00eem\u00e2n edenler! Belirli bir va\u2018deye kadar bir bor\u00e7 ile birbirinize bor\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman art\u0131k onu yaz\u0131n! O h\u00e2lde bir k\u00e2tib aran\u0131zda ad\u00e2letle yazs\u0131n! Hem hi\u00e7bir k\u00e2tib, Allah\u2019\u0131n ona \u00f6\u011fretti\u011fi gibi yazmaktan ka\u00e7\u0131nmas\u0131n, (yazabilme ni\u2018metine bir \u015f\u00fck\u00fcr olarak) hemen yazs\u0131n! \u00dczerinde hak bulunan (bor\u00e7lu olan) da (senedini) yazd\u0131rs\u0131n ve Rabbi olan Allah\u2019dan sak\u0131ns\u0131n da ondan bir \u015fey eksiltmesin (tam yazs\u0131n)!<br \/>\nBuna ra\u011fmen \u00fczerinde hak bulunan (bor\u00e7lu), ak\u0131l noksanl\u0131\u011f\u0131 olan veya zay\u0131f (\u00e7ocuk ya\u015fta) bir kimse ise veya kendisi yazd\u0131rmaya g\u00fc\u00e7 yetiremiyorsa, o takdirde vel\u00eesi ad\u00e2letle yazd\u0131rs\u0131n!<br \/>\nErkeklerinizden iki de \u015f\u00e2hid tutun! Fakat iki erkek olmazsa, art\u0131k r\u00e2z\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131z \u015f\u00e2hidlerden bir erkek ve iki kad\u0131n (gerekir) ki, (kad\u0131nlardan) biri \u015fa\u015f\u0131r\u0131rsa, o takdirde bir di\u011feri hat\u0131rlats\u0131n!<br \/>\n\u015e\u00e2hidler de \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman ka\u00e7\u0131nmas\u0131nlar!<br \/>\nHem (o bor\u00e7) k\u00fc\u00e7\u00fck olsun, b\u00fcy\u00fck olsun, onu va\u2018desine kadar yazmaktan \u00fc\u015fenmeyin!<br \/>\nBu, Allah kat\u0131nda daha ad\u00e2letli, \u015f\u00e2hidlik i\u00e7in daha sa\u011flam ve \u015f\u00fcbhe etmemeniz i\u00e7in daha uygundur, ancak aran\u0131zda pe\u015fin olarak kendisini devredece\u011finiz bir tic\u00e2ret olmas\u0131 m\u00fcstesn\u00e2; o zaman onu yazmaman\u0131zda size bir g\u00fcnah yoktur.<br \/>\nAl\u0131\u015f-veri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman da \u015f\u00e2hid tutun; ne k\u00e2tibe, ne de \u015f\u00e2hide zarar verilmesin! Buna ra\u011fmen (b\u00f6yle) yaparsan\u0131z (k\u00e2tib ve \u015f\u00e2hidi zarara sokarsan\u0131z), art\u0131k \u015f\u00fcbhesiz ki bu, sizin i\u00e7in bir g\u00fcnaht\u0131r!<br \/>\nO h\u00e2lde Allah\u2019dan sak\u0131n\u0131n! Hem Allah size (neyi, nas\u0131l yapman\u0131z gerekti\u011fini) \u00f6\u011fretiyor. \u00c7\u00fcnki Allah, her\u015feyi hakk\u0131yla bilendir.<\/p>\n<p>\u015e\u00e2hidlik yapacak kimsede aranan \u015fartlar \u015funlard\u0131r: 1- \u015e\u00e2hid, \u00e2k\u0131l-b\u00e2li\u011f olmal\u0131 2- M\u00fcsl\u00fcman olmal\u0131 3- Ad\u00e2letli olmal\u0131 4- \u015eahsiyet s\u00e2hibi olmal\u0131 5- Ne i\u00e7in \u015f\u00e2hidlik etti\u011fini bilmeli 6- Bu \u015feh\u00e2det ile hi\u00e7bir menfaat elde etmemeli 7- Veya bir zarardan kurtulmamal\u0131 8- \u00c7ok yan\u0131lmakla tan\u0131nm\u0131\u015f olmamal\u0131 9- Aleyhinde \u015f\u00e2hidlik yapt\u0131\u011f\u0131 kimse ile aras\u0131nda bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k olmamal\u0131d\u0131r. (R\u00e2z\u00ee, c. 7, 113)<br \/>\nHz. \u00d6mer (ra)\u2019\u0131n riv\u00e2yetine g\u00f6re Res\u00fbl-i Ekrem (asm) buyurmu\u015flard\u0131r ki: \u201cAsh\u00e2b\u0131m ile bunlar\u0131 ta\u2018k\u012bb edenler (T\u00e2bi\u00een) ve onlar\u0131 da ta\u2018k\u012bb edenler (Tebe-i T\u00e2bi\u00een) hakk\u0131nda bana ri\u00e2yetk\u00e2r olun! Onlardan sonra yalan yayg\u0131nla\u015facak. \u00d6yle ki, ki\u015fi kendisinden \u015f\u00e2hidlik istenmedi\u011fi h\u00e2lde \u015feh\u00e2dette bulunacak, yemin taleb edilmedi\u011fi h\u00e2lde yem\u00een edecek.\u201d (Teys\u00eeru\u2019l-Vus\u00fbl, 2363)<br \/>\nKur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n en uzun \u00e2yeti olan bu \u00e2yet-i ker\u00eeme \u201cbor\u00e7lanma\u201d ile al\u00e2kal\u0131 h\u00fck\u00fcmleri bey\u00e2n etti\u011finden \u201cM\u00fcd\u00e2yene \u00c2yeti\u201d n\u00e2m\u0131yla bilinir. Kur\u2019\u00e2n yaz\u0131lmas\u0131 hus\u00fbsunda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an hattatlar\u0131m\u0131zdan Kay\u0131\u015fz\u00e2de H\u00e2f\u0131z Osman N\u00fbri Efendi, kendi Kur\u2019\u00e2n n\u00fcshas\u0131n\u0131n sah\u00eefelerinin tanzim ve tert\u00eebinde \u201csat\u0131r \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc\u201d olarak \u0130hl\u00e2s S\u00fbresini, \u201csah\u00eefe \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc\u201d olarak ise bu \u00e2yet-i ker\u00eemeyi esas alm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn sah\u00eefelerin on be\u015f sat\u0131r olmas\u0131n\u0131 ve h\u00e2rika bir \u015fekilde \u00e2yetle ba\u015flay\u0131p \u00e2yetle bitmesini net\u00eece veren bu tarz \u201c\u00e2yet berkenar\u201d n\u00e2m\u0131yla me\u015fhur olup, \u00e2lem-i \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n um\u00fbm\u00ee kab\u00fbl\u00fcne mazhar olmu\u015ftur.<br \/>\n\u201cH\u00e2f\u0131z Osman hatt\u0131yla matb\u00fb\u2018 (bas\u0131l\u0131) Kur\u2019\u00e2n\u2019da ne gibi mez\u00e2y\u00e2 (meziyetler) g\u00f6r\u00fcnse, k\u00e2tiblerin ve m\u00fcstensihlerin (yazanlar\u0131n) h\u00fcneri olamaz. Do\u011frudan do\u011fruya Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n mez\u00e2y\u00e2s\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki en b\u00fcy\u00fck \u00e2yet olan \u2018\u00c2yet-i M\u00fcd\u00e2yene\u2019 o mushaf\u0131n sah\u00eefelerinde v\u00e2hid-i k\u0131y\u00e2s ittih\u00e2z edilip (\u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131n\u0131p), ona g\u00f6re sah\u00eefeler taayy\u00fcn etmi\u015f (belirlenmi\u015f). Ve onlarda \u00e7ok mez\u00e2y\u00e2 tez\u00e2h\u00fcr etmi\u015f. Ezc\u00fcmle (mesel\u00e2) b\u00fct\u00fcn sah\u00e2ifin \u00e2hirinde (sah\u00eefelerin sonunda) g\u00fczel ve muv\u00e2f\u0131k h\u00e2timelerle (sonlarla) \u00e2yet tam\u00e2m oluyor. Hem o mushaf\u0131n sat\u0131rlar\u0131 i\u00e7in v\u00e2hid-i k\u0131y\u00e2s\u00ee en k\u0131sa s\u00fbre olan S\u00fbre-i Kevser ile S\u00fbre-i \u0130hl\u00e2s esas tutulmu\u015f. M\u00e2dem Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n \u00e2yet ve s\u00fbrelerinin miky\u00e2s\u0131yla olmu\u015ftur. O hatta ne kadar mez\u00e2y\u00e2 varsa, do\u011frudan do\u011fruya Kur\u2019\u00e2n\u2019a \u00e2iddir.\u201d (Rum\u00fbz\u00e2t-\u0131 Sem\u00e2niye, 8)<\/p>\n<p>283. Ve bir yolculukta olur da bir k\u00e2tib bulamazsan\u0131z, o takdirde (borca kar\u015f\u0131l\u0131k) al\u0131nm\u0131\u015f rehinler (yeter)! Fakat baz\u0131n\u0131z baz\u0131n\u0131za g\u00fcvenir (de rehin almaz)sa, bu durumda kendisine g\u00fcvenilen (bor\u00e7 verilen) kimse em\u00e2netini (borcunu) \u00f6desin ve Rabbi olan Allah\u2019dan sak\u0131ns\u0131n! \u015e\u00e2hidli\u011fi ise gizlemeyin! Buna ra\u011fmen kim onu gizlerse, art\u0131k \u015f\u00fcbhesiz ki o, kalbi g\u00fcnahk\u00e2r bir kimsedir. Allah ise, yapmakta olduklar\u0131n\u0131z\u0131 hakk\u0131yla bilendir.<\/p>\n<p>284. G\u00f6klerde ne var, yerde ne varsa Allah\u2019\u0131nd\u0131r. \u0130\u00e7inizde olan\u0131 a\u00e7\u0131klasan\u0131z da onu gizleseniz de, Allah sizi onunla hes\u00e2ba \u00e7eker.<\/p>\n<p>Sah\u00eeh-i M\u00fcslim\u2019de ge\u00e7en bir riv\u00e2yete g\u00f6re: \u201c\u0130\u00e7inizde olan\u0131 a\u00e7\u0131klasan\u0131z da onu gizleseniz de, Allah sizi onunla hes\u00e2ba \u00e7eker\u201d me\u00e2lindeki \u00e2yet n\u00e2zil oldu\u011funda Sah\u00e2be-i Kir\u00e2m (rad\u0131yall\u00e2h\u00fc anh\u00fcm ecma\u00een) cidd\u00ee bir end\u00ee\u015feye d\u00fc\u015ft\u00fcler. Huz\u00fbr-\u0131 sa\u00e2dete gelip: \u201cY\u00e2 Res\u00fblallah! Namaz, oru\u00e7 gibi t\u00e2katimizin yetti\u011fi ib\u00e2detlerle m\u00fckellef tutulduk. H\u00e2lbuki \u015fimdi bu \u00e2yet indi. Fakat bizim buna t\u00e2katimiz yetmeyecek!\u201d dediklerinde Res\u00fbl-i Ekrem (asm): \u201cSiz de evvelki \u00fcmmetlerin dedi\u011fi gibi: \u2018\u0130\u015fittik ve isy\u00e2n ettik!\u2019 mi diyeceksiniz? Siz: \u2018\u0130\u015fittik ve it\u00e2at ettik; Rabbimiz! Ma\u011ffiretini dileriz; d\u00f6n\u00fc\u015f sanad\u0131r!\u2019 deyin!\u201d buyurdu.<br \/>\nAsh\u00e2b-\u0131 Kir\u00e2m (rad\u0131yall\u00e2h\u00fc anh\u00fcm ecma\u00een) da bunu tekr\u00e2ra ba\u015flad\u0131lar. Bunu okuduk\u00e7a dilleri yumu\u015fad\u0131, kalbleri s\u00fck\u00fbnet buldu. Bunun ard\u0131ndan \u0627\u064e\u0645\u064e\u0646\u064e \u0627\u0644\u0631\u0651\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064f \u00e2yet-i ker\u00eemesi n\u00e2zil oldu. B\u00f6yle tesl\u00eemiyetle du\u00e2 ve niy\u00e2za dev\u00e2m ettiklerinden bir m\u00fcddet sonra: \u201cAllah, kimseyi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fi bir \u015feyle m\u00fckellef tutmaz!\u201d me\u00e2lindeki \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu ve yukar\u0131daki \u00e2yetin h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131ld\u0131. (\u0130bn-i Kes\u00eer, c. 1, 257)<\/p>\n<p>285. Peygamber, kendisine Rabbinden indirilene \u00eem\u00e2n etti, m\u00fc\u2019minler de! Hepsi Allah\u2019a, meleklerine, kitablar\u0131na ve peygamberlerine: \u201cPeygamberlerinden hi\u00e7birinin aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m yapmay\u0131z\u201d diye \u00eem\u00e2n ettiler<\/p>\n<p>\u201c\u00ceman, alt\u0131 r\u00fckn\u00fcnden \u00e7\u0131kan \u00f6yle bir vahd\u00e2n\u00ee (birli\u011fi olan) hak\u012bkattir ki, tefrik (ay\u0131rma) kab\u00fbl etmez ve \u00f6yle bir k\u00fcll\u00eedir ki, tecezz\u00ee (b\u00f6l\u00fcnme) kald\u0131rmaz ve \u00f6yle bir k\u00fclld\u00fcr (b\u00fct\u00fcnd\u00fcr) ki, k\u0101bil-i ink\u0131s\u00e2m (par\u00e7alanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn) olmaz. \u00c7\u00fcnki her bir r\u00fckn-i \u00eem\u00e2n\u00ee (\u00eeman es\u00e2s\u0131), kendini isb\u00e2t eden h\u00fcccetleriyle (delilleriyle) s\u00e2ir erk\u00e2n-\u0131 \u00eem\u00e2niyeyi isb\u00e2t eder. Her biri her birisine g\u0101yet kuvvetli bir h\u00fcccet-i a\u2018zam (en b\u00fcy\u00fck delil) olur. \u00d6yle ise, b\u00fct\u00fcn erk\u00e2n\u0131 b\u00fct\u00fcn delilleriyle sarsmayan bir fikr-i b\u00e2t\u0131l, hak\u012bkat nazar\u0131nda bir tek r\u00fckn\u00fc, belki bir hak\u012bkatini ibt\u00e2l edip ink\u00e2r edemez.\u201d (\u015eu\u00e2\u2018lar, 11. \u015eu\u00e2\u2018, 227)<\/p>\n<p>286. Allah, kimseyi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fi bir \u015feyle m\u00fckellef tutmaz. Kazand\u0131\u011f\u0131 (iyilik) kendi lehine, i\u015fledi\u011fi (k\u00f6t\u00fcl\u00fck) de kendi aleyhinedir. (Ey m\u00fc\u2019minler! \u015e\u00f6yle du\u00e2 ediniz:) \u201cRabbimiz! E\u011fer unutursak veya hat\u00e2 edersek, bizi mes\u2019\u00fbl tutma! Rabbimiz! Bizden \u00f6ncekilere onu y\u00fckledi\u011fin gibi, bize de a\u011f\u0131r bir y\u00fck y\u00fckleme! Rabbimiz! Kendisine (dayanabilmek i\u00e7in) takatimiz olmayan \u015feyi de bize y\u00fckleme! Hem bizi affeyle! Ve bizi ba\u011f\u0131\u015fla! Hem bize merhamet buyur! Sen bizim Mevl\u00e2m\u0131zs\u0131n; art\u0131k k\u00e2firler toplulu\u011funa kar\u015f\u0131 bize yard\u0131m eyle!\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rahman ve Rahim olan Allah&#8217;\u0131n ad\u0131yla 1. Elif, L\u00e2m, M\u00eem. \u201cS\u00fbrelerin ba\u015flar\u0131ndaki hur\u00fbf-\u0131 mukatta\u2018a (Elif, L\u00e2m, M\u00eem gibi tek tek yaz\u0131lan harfler) \u0130l\u00e2h\u00ee bir \u015fifredir. H\u00e2s abdine (hus\u00fbs\u00ee kulu Hz. Muhammed Aleyhissal\u00e2t\u00fc Vessel\u00e2m\u2019a) onlarla baz\u0131 i\u015f\u00e2ret-i gaybiye (gizli i\u015f\u00e2retler) veriyor. O \u015fifrenin mift\u00e2h\u0131 (anahtar\u0131) o abd-i h\u00e2s\u2019dad\u0131r (asm). Hem onun veresesindedir (v\u00e2risi olan \u00e2limlerdedir). Kur\u2019\u00e2n-\u0131 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8695,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1729],"tags":[1862,349,350,1863,1732,1733,1734,1257,1761,1583,1735,1719,1737,11,1762,343,344,1739,1697,1582,1738,12,1736],"class_list":["post-3002","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hayrat-meali","tag-2-bakara-suresi","tag-bakara","tag-bakara-suresi","tag-bakara-suresi-full","tag-hayrat","tag-hayrat-meali-2","tag-hayrat-meali-oku","tag-islami-davet-kuran","tag-kurani-kerim","tag-kuran","tag-kuran-meali","tag-kuran-oku-2","tag-kuran-turkce-meali","tag-meal","tag-mealler","tag-nisa","tag-nisa-suresi","tag-risale-i-nur","tag-sureler","tag-tefsir","tag-tevafuklu-kuran","tag-turkce-meal","tag-turkce-meali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3002"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3002\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kuran\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}