\u0130nsanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131lar\u0131nda elektrik vazge\u00e7ilmeyen bir enerji olmu\u015ftur. Hemen hemen her alet\/makine i\u00e7in elektrik gerekli bir enerjidir. Do\u011fadaki ba\u015fka bir maddeden elektrik enerjisi \u00fcreten kurulu\u015flara santral denir. 3 t\u00fcr santral vard\u0131r.
\nElektrik santralleri, ba\u015fka enerji bi\u00e7imler (termik, n\u00fckleer, hidrolik, jeotermal, g\u00fcne\u015f, r\u00fczg\u00e2r, gelgit v.b) elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek amac\u0131yla bir araya getirilmi\u015f donan\u0131mlardan olu\u015fan i\u015fletmelerdir. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u0131nai donan\u0131mlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu, hidrolik ve termik (klasik ve n\u00fckleer) santrallerden meydana gelmektedir. T\u00fcr\u00fc ne olursa olsun, her elektrik santral\u0131, temel olarak bir enerji kayna\u011f\u0131, hareketlendirici bir ayg\u0131t, bir alternat\u00f6r ve bir d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme istasyonundan meydan gelir<\/p>\n
Santral \u00e7e\u015fitleri
\n1.Hidroelektrik Santral
\n2.Termik Santral
\n3. N\u00fckleer Santral<\/p>\n
Yurdumuzda hangi t\u00fcr santraller bulunmaktad\u0131r?
\n\u00dclkemizde sadece termik ve hidroelektrik santralleri bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
1.Hidroelektrik Santraller: Hidroelektrik santraller ile elektrik \u00fcretimi, d\u00fcnyada toplam elektrik \u00fcretimine yakla\u015f\u0131k %23 oran\u0131nda katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Hidroelektrik santralleri ile enerji \u00fcretimi i\u00e7in uygun co\u011frafi ko\u015fullar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda kullan\u0131labilir hidroelektrik kapasitenin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc hali haz\u0131rda kullan\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan enerjinin durumu ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, baz\u0131 kaynaklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fansl\u0131 bir \u00fclke oldu\u011fumuz ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle G\u00fcney ve Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerimizde hidroelektrik santraller sayesinde \u00fcretilen elektrik enerjisi k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemez. Kurulmas\u0131 planlanan veya in\u015faat\u0131 s\u00fcren bir\u00e7ok hidroelektrik santralleri, T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fine damga vuracakt\u0131r. Hidroelektrik santraller, temiz enerji kaynaklar\u0131 aras\u0131nda de\u011ferlendirmek gerekir. <\/p>\n
\u00dclkemizdeki akarsular\u0131n hidroelektrik potansiyelinin geli\u015ftirilmesi amac\u0131 ile 485 adet hidroelektrik santral (HES) projesinin geli\u015ftirilmesi planlanm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda \u00fclkemizin akarsular\u0131n\u0131n toplam kurulu g\u00fcc\u00fc 34592 MW, hidroelektrik enerji potansiyeli ise 122332 GWh olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. 1999 y\u0131l\u0131 sonu itibariyle geli\u015ftirilerek i\u015fletmeye a\u00e7\u0131lan 113 adet HES projesinin toplam kurulu g\u00fcc\u00fc 10631 MW olup, enerji \u00fcretim kapasitesi y\u0131lda ortalama 38493 GWh\u2019d\u0131r. Bu ise toplam hidroelektrik potansiyelin ancak %31\u2019inin geli\u015ftirildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu oran halen in\u015faat\u0131 devam etmekte olan toplam 4246 MW Kurulu g\u00fcc\u00fcnde ve 14020 GWh enerji \u00fcretecek olan 38 adet HES projesinin tamamlanarak i\u015fletmeye al\u0131nmas\u0131 ile %43\u2019e ula\u015facakt\u0131r.
\nDS\u0130 T\u00fcrkiye\u2019de su kaynaklar\u0131n\u0131 geli\u015ftirme projelerini, ger\u00e7ekle\u015ftirmekten sorumlu kurumdur. Hidroelektrik enerji \u00fcretecek projeleri geli\u015ftirmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de bug\u00fcne kadar 125 hidroelektrik santral i\u015fletmeye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de bug\u00fcne kadar i\u015fletmeye al\u0131nan 11643 megawatt kurulu g\u00fc\u00e7teki hidroelektrik santrallerde y\u0131lda ortalama 42,2 milyar kilowatt saat enerji \u00fcretmektedir. DS\u0130 taraf\u0131ndan in\u015fa edilen hidroelektrik santrallerin toplam kurulu g\u00fcc\u00fc 9912 megawatt\u2019d\u0131r. DS\u0130 taraf\u0131ndan in\u015fa edilen hidroelektrik santrallerde y\u0131lda ortalama 35,7 milyar kilowatt saat enerji \u00fcretilmektedir. 40,5 milyar kilowatt saat enerji \u00fcretecek 102 hidroelektrik santral\u0131n in\u015faat\u0131 DS\u0130 yat\u0131r\u0131m program\u0131nda bulunmaktad\u0131r. DS\u0130 d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck su projelerinden biri olan GAP\u2019\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. GAP \u2018da 22 baraj, 19 hidroelektrik santral in\u015fa edilecek olup, 9 baraj ve 5 hidroelektrik santral\u0131n in\u015fas\u0131 tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. GAP\u2018da tamamlanan hidroelektrik santrallerde, 20 milyar kilowatt saat enerji \u00fcretilmektedir. Devam eden projeler ile 7 milyar kilowatt saat daha enerji \u00fcretilece\u011fi bildirilmektedir.<\/p>\n
Hidroelektrik santrallerinin yap\u0131m\u0131 \u00e7ok pahal\u0131d\u0131r.Buna kar\u015f\u0131n , elektrik enerji \u00fcretimi kolay ve ucuz olmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden en \u00e7ok tercih edilen santrallerdir.\u00dclkemizin , bol ya\u011f\u0131\u015f alan iklimi ve akarsular\u0131n\u0131n bollu\u011fu nedeniyle bir \u00e7ok baraj yap\u0131lm\u0131\u015f ve hidroelektrik santralleri kurulmu\u015ftur.Atat\u00fcrk , Keban , G\u00f6k\u00e7ekaya , Hirfanl\u0131 , Oymap\u0131nar , Sar\u0131yar , Karakaya \u00f6nemli hidroelektrik santrallerimizdir <\/p>\n
2.TERM\u0130K SANTRALLER: Yanmayla ortaya \u00e7\u0131kan \u0131s\u0131 enerjisinden elektrik enerjisi \u00fcreten merkeze termik santral denir. .Yanma, bir kazan yada buhar \u00fcrecinde ger\u00e7ekle\u015ftirilir ve suyun buhara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini, daha sonrada bunun y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda (160 bar),y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta(550\u2019C)\u00e7ok \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Buhar \u00f6nce t\u00fcrbinin y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ve daha sonra yeniden \u00e7ok \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra orta ve al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7l\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerde geni\u015fler. Birbirini izleyen bu geni\u015flemeler s\u0131ras\u0131nda \u0131s\u0131 enerjisi mekanik enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Kondansat\u00f6rde so\u011futulunca su yeniden eski haline ge\u00e7er; t\u00fcrbinden \u00e7ekti\u011fi buharla \u00e7al\u0131\u015fan bir yeniden \u0131s\u0131tma b\u00f6l\u00fcm\u00fcyse suyun \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fckseltip kazana g\u00f6nderir. Buhar ve su bir kapal\u0131 devre halinde dola\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in, bu \u00e7evrim sonsuza kadar yenilenir.
\nDuman kazan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck oranda \u0131s\u0131 yitirir ve havaya verilir; B\u00f6ylece yanma olay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir. K\u00f6m\u00fcrle \u00e7al\u0131\u015fan santrallerde duman\u0131n daha sonra elektrostatik d\u00fczenekler yard\u0131m\u0131yla tozu al\u0131n\u0131r ve bacadan d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131r. Bu arada t\u00fcrbinde yarat\u0131lan mekanik enerji bir alternat\u00f6re iletilir ve burada elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. T\u00fcrbo-alternat\u00f6r gurubunun uzunlu\u011fu 600 mega voltluk bir g\u00fc\u00e7 i\u00e7in bazen 50m\u2019a\u015far; verilen elektrik ak\u0131m\u0131ysa 20 000 voltluk bir gerilim alt\u0131nda 19 200 ampere ula\u015f\u0131r. Modern bir termik santral\u0131n verimi %40 dolay\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
Depolardan al\u0131n\u0131p \u0131s\u0131t\u0131lan mazot p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclerek br\u00fcl\u00f6rlere aktar\u0131l\u0131r.Gaz kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli olan donan\u0131mlar \u00e7ok az say\u0131dad\u0131r; Gaz br\u00fcl\u00f6rlere g\u00f6nderilmeden \u00f6nce yaln\u0131zca geni\u015fletilir,filtreden ge\u00e7irilir ve \u0131s\u0131t\u0131l\u0131r.
\nTermik santrallerde k\u00f6m\u00fcr kullan\u0131m\u0131; i\u00e7in gerekli olan tesisler gaz ya da mazota oranla \u00e7ok daha \u00f6nemli ve b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Burada \u00f6zellikle k\u00f6m\u00fcr\u00fcn demiryolu, akarsu ya da deniz yoluyla santrale getirilmesi, bo\u015falt\u0131lmas\u0131, depolanmas\u0131, santral alan\u0131 i\u00e7inde dola\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kazana verilmesi i\u00e7in gerekli tesisler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u00f6m\u00fcr \u00f6nce toz haline getirildikten sonra, \u00f6nceden mazotla 500\u2019C\u2019a kadar \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olan yanma odalar\u0131n\u0131n br\u00fcl\u00f6rlerine kuvvetli bir hava ak\u0131m\u0131yla g\u00f6nderilir. Bu odalar\u0131n birka\u00e7 y\u00fcz m k\u00fcp\u2018\u00fc bulan bir hacmi ve birka\u00e7 bin m kare b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir \u0131s\u0131tma alan\u0131 vard\u0131r. B\u00fcy\u00fck bir termik santralin k\u00f6m\u00fcr t\u00fcketimi g\u00fcnde 3 000 t\u2018u a\u015far.
\nTermik santraller i\u00e7inde linyitli olanlar di\u011ferlerinden \u00e7ok daha \u00f6nemli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olup, \u00fclkemizin toplam elektrik \u00fcretimi i\u00e7inde linyite dayal\u0131 termik santrallerin paray\u0131 giderek artmaktad\u0131r.Yerli enerji kaynaklar\u0131m\u0131z i\u00e7inde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00f6nemini koruyan linyit yataklar\u0131,\u00fclkemizin hemen her yerinde bulunmaktad\u0131r.En b\u00fcy\u00fck linyit yataklar\u0131,Af\u015fin-Elbistan, Mu\u011fla , Soma, Tun\u00e7bilek, Seyit\u00f6mer, Konya, Beypazar\u0131,Adana Tufanbeyli ve Sivas havzalar\u0131nda bulunmakta olup, kurulu termik santraller de bu b\u00f6lgelerde yer almaktad\u0131r.\u00dclkemizde 177 adet sahada g\u00f6r\u00fcn\u00fcr 7,3 milyar ton linyit rezervinin 3,4 milyar\u0131n\u0131 <\/p>\n
1100 Kcal\/kg civar\u0131nda \u0131s\u0131l de\u011fere sahip olan Af\u015fin-Elbistan linyitleri olu\u015fturmaktad\u0131r. Linyit, konut sekt\u00f6r\u00fcnde, termik santrallerde ve sanayi sekt\u00f6r\u00fcnde yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kaliteli olanlar konut ve sanayi sekt\u00f6rlerinde d\u00fc\u015f\u00fck \u0131s\u0131l de\u011ferli olanlar ise termik santrallerde t\u00fcketilmektedir. Linyitlerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli oldu\u011fundan %77 \u2018den fazlas\u0131 termik santrallerde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Kangal Termik Santrali<\/p>\n
3.N\u00fckleer Santral: Bu santrallerde y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 buharla t\u00fcrbinler d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Buhar\u0131 elde etmek i\u00e7in enerjiden yararlan\u0131l\u0131r.
\n1939 y\u0131l\u0131nda bilim adamlar\u0131, radyoaktif element olan uranyumu n\u00f6tronlarla bombard\u0131man ederek daha k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fctleli farkl\u0131 iki \u00e7ekirde\u011fe b\u00f6lmeye ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.Bu b\u00f6l\u00fcnme s\u0131ras\u0131nda k\u00fctle kayb\u0131ndan dolay\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck enerjinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.Bu enerjiye n\u00fckleer enerji denir.
\nReakt\u00f6rler, kontroll\u00fc n\u00fckleer enerji \u00fcreten sistemlerdir.
\nUranyum yak\u0131t \u00e7ubuklar\u0131 reakt\u00f6r\u00fcn kalbini olu\u015fturur.Buradan \u00e7\u0131kan enerji , kalbin \u00e7evresinde dola\u015fan suyu \u0131st\u0131r.Y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda \u0131s\u0131t\u0131lan su , buhar jenerat\u00f6r\u00fcndeki suyu \u0131s\u0131tarak buharla\u015ft\u0131r\u0131r.Bu buhar elektrik \u00fcreten jenerat\u00f6r\u00fcn t\u00fcrbinlerini , onlar da rotoru d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr.Bir n\u00fckleer reakt\u00f6rde enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc a\u015fa\u011f\u0131daki gibi olur.<\/p>\n
N\u00fckleer Enerji=}Is\u0131 Enerjisi=}Hareket Enerjisi=}Elektrik Enerjisi<\/p>\n
\u00c7ekirdek reaksiyonlar\u0131 fisyon ve f\u00fczyon olmak \u00fczere iki \u015fekilde olur.
\nJenerat\u00f6rler, mekanik enerjiye elektrik enerjisine \u00e7eviren aletlerdir. Do\u011fru ak\u0131m jenerat\u00f6rlerine dinamo, alternatif ak\u0131m jenerat\u00f6rlerine ise alternat\u00f6r denir.
\nJenerat\u00f6r; b\u00fcy\u00fck bir elektrom\u0131knat\u0131s (stat\u00f6r) ile bunun kutuplar\u0131 aras\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f ve demir \u00e7ekirdek \u00fczerine \u00e7ok say\u0131da bak\u0131r tel sar\u0131lm\u0131\u015f d\u00f6ner bobin (rotor) olmak \u00fczere iki ana k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur.
\nElektrom\u0131knat\u0131s\u0131n N kutbundan S kutbuna giden manyetik alan\u0131 kuvvet \u00e7izgilerinin bir telle kesilmesi ile elektrik ak\u0131m\u0131 olu\u015fur. Bobinin tam devir yapmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda bu kuvvet \u00e7izgileri , iki tarafta birer kez kesildi\u011fi i\u00e7in ak\u0131m\u0131 \u00e7ift y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr.
\nBu ak\u0131m alternatif ak\u0131md\u0131r ve stat\u00f6r \u00fczerinden d\u0131\u015f devreye al\u0131n\u0131r. \u00dclkemizde kullan\u0131lan alternatif ak\u0131m saniyede 100 kere y\u00f6n de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n
1.Fisyon (B\u00f6l\u00fcnme, Par\u00e7alanma)<\/p>\n
A\u011f\u0131r bir n\u00f6tron taneci\u011finin atom \u00e7ekirdeklerine \u00e7arpmas\u0131 sonucunda birbirine yak\u0131n k\u00fctleli karars\u0131z iki \u00e7ekirde\u011fe b\u00f6l\u00fcnmesi olay\u0131d\u0131r.
\nFisyon s\u0131ras\u0131nda \u00fc\u00e7 tane n\u00f6tron ve enerji a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Bu n\u00f6tronlar\u0131n da ba\u015fka bir \u00e7ekirde\u011fe \u00e7arparak yeni \u00e7ekirdek b\u00f6l\u00fcnmeleri meydana getirmeleri , zincirleme bir bi\u00e7imde devam eder.A\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bu b\u00fcy\u00fck enerji , atom bombas\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturur.
\nReakt\u00f6rlerde \u00e7ekirdek reaksiyonu kontroll\u00fc bir bi\u00e7imde yava\u015flat\u0131larak s\u00fcreklilik sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n
2.F\u00fczyon (Birle\u015fme, Kayna\u015fma)<\/p>\n
Hafif iki \u00e7ekirde\u011fin, uygun ko\u015fullarda birle\u015ferek daha a\u011f\u0131r ve kararl\u0131 bir \u00e7ekirde\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmesi olay\u0131na ise f\u00fczyon denir.
\nF\u00fczyon s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan enerji, hidrojen bombas\u0131 ile g\u00fcne\u015fteki olaylar\u0131n temelini olu\u015fturur.
\nF\u00fczyon enerjisi hen\u00fcz deneysel a\u015famadad\u0131r.Hen\u00fcz enerji kayna\u011f\u0131 olarak g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za girmemi\u015ftir.F\u00fczyon olay\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara ihtiya\u00e7 vard\u0131r.Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda f\u00fczyon olay\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak olduk\u00e7a zordur.Ancak bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etmektedir.\u0130lerde f\u00fczyon reakt\u00f6rleri de yap\u0131lacakt\u0131r.Yirmi birinci y\u00fczy\u0131lda insano\u011flunun enerji ihtiyac\u0131 f\u00fczyon olay\u0131ndan kar\u015f\u0131lanabilir.
\n\u00dclkemizde n\u00fckleer santral bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Santrallerin \u00e7evreye etkileri:<\/p>\n
1. Termik Santrallerde: Termik santraller kalitesiz linyit yataklar\u0131 i\u00e7in \u00e7evre kirlili\u011fine neden olur. Termik santrallerin bacalar\u0131ndan \u00e7\u0131kan k\u00fck\u00fcrt,azot ve karbon oksitleri havada su buhar\u0131 ile birle\u015ferek asit ya\u011fmurlar\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar.Topra\u011f\u0131n ve sular\u0131n kirlenmesine neden olurlar;at\u0131k madde olan k\u00fcllerin a\u015f\u0131r\u0131 birikimi topra\u011f\u0131n kirlenmesine sebep olur.U\u00e7ucu k\u00fclleri tutmak i\u00e7in bacalar\u0131na tak\u0131lan filtreler \u00e7o\u011fu kez yetersiz kal\u0131r ve atmosferi kirletir, A\u015f\u0131r\u0131 \u00e7evre sorunlar\u0131na neden olduklar\u0131ndan tercih edilmemesi gerekir. Fakat \u00fclkemizde elektrik enerjisi gereksinimini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in vazge\u00e7emeyece\u011fimiz enerji \u00fcretim kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Termik santrallerden ba\u015fka hidroelektrik, n\u00fckleer santraller gibi elektrik enerjisi \u00fcreten santraller vard\u0131r.
\n\u0130yi yanlar\u0131:Yak\u0131t\u0131 ucuzdur. Yak\u0131t\u0131n ta\u015f\u0131nabildi\u011fi her yere kurulabilir. Kurulu\u015f masraflar\u0131 azd\u0131r.
\nK\u00f6t\u00fc yanlar\u0131: \u00c7ok a\u015f\u0131r\u0131 su hava ve toprak kirlili\u011fine neden olurlar.
\nTermik Santraller Yerine;
\na-) Modem teknoloji ile g\u00fcvenlik \u00f6n plana al\u0131narak kurulmu\u015f n\u00fckleer santralleri,
\nb-) Hidroelektrik santraller,
\nc-) G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan,r\u00fczgarlardan,dalgalardan ve yer alt\u0131 s\u0131cak sular\u0131ndan (jeotermal enerji) elde edilecek enerji santralleri kurulmal\u0131d\u0131r.
\n2.N\u00fckleer Santrallerde: Biriken b\u00f6l\u00fcnme \u00fcr\u00fcnlerinin bozucu etkisinden \u00f6t\u00fcr\u00fc , yak\u0131t\u0131n bir s\u00fcre sonra reakt\u00f6rden al\u0131nmas\u0131 gerekir.Ard\u0131ndan reakt\u00f6r , birka\u00e7 ay *so\u011fumaya* b\u0131rak\u0131l\u0131r.Bu arada radyoaktifli\u011finin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yitiren yak\u0131t , s\u0131k\u0131 bir koruma alt\u0131nda , yeniden i\u015flenmesi i\u00e7in ilgili tesis’e ta\u015f\u0131n\u0131r.Orada , kimyasal ayr\u0131\u015ft\u0131rma yoluyla , art\u0131kta kalm\u0131\u015f uranyum ve pl\u00fctonyum \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.
\n\u0130\u015flemler s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kripton ve ksenon gibi b\u00f6l\u00fcnme \u00fcr\u00fcnleri , do\u011frudan atmosfere b\u0131rak\u0131l\u0131r.\u00d6teki \u00fcr\u00fcnler , suyla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak ya deniz’e bo\u015falt\u0131l\u0131r ya da yeralt\u0131na pompalan\u0131r.Radyoaktif art\u0131klar , beton h\u00fccrelerde saklanan paslanmaz \u00e7elikten yap\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck kazanlarda da depo edilebilir.Radyoaktif art\u0131klar\u0131n temizlenmesi i\u00e7in , bunlar\u0131n cams\u0131 maddelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve \u00f6zenle se\u00e7ilmi\u015f jeolojik yap\u0131lar\u0131n i\u00e7inde saklanmas\u0131 \u00f6nerileri de vard\u0131r.
\nD\u00fcnyam\u0131zda di\u011fer enerji kaynaklar\u0131n\u0131n t\u00fckenmesi , buna kar\u015f\u0131n enerji ihtiyac\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00fclkeleri n\u00fckleer enerji kullanmaya y\u00f6neltmektedir.Geli\u015fmi\u015f bir \u00e7ok \u00fclkede n\u00fckleer santraller vard\u0131r.Fakat bu reakt\u00f6rlerde iyi tedbirler al\u0131nmazsa n\u00fckleer s\u0131z\u0131nt\u0131lar olmaktad\u0131r.1986 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011findeki \u00c7ernobil n\u00fckleer reakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn patlamas\u0131 sonucu y\u00fczlerce insan \u00f6lm\u00fc\u015f ve bir\u00e7o\u011fu da radyoaktif s\u0131z\u0131nt\u0131lar nedeniyle sakat kalm\u0131\u015ft\u0131r
\nKarbondioksitin atmosferde olu\u015fturdu\u011fu tabaka etkisiyle havan\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nmas\u0131na *sera etkisi* ad\u0131 verilir.Sera etkisi olay\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 tutularak yer y\u00fcz\u00fcne dogru soba etkisi olu\u015ftururlur.Ve b\u00f6ylece n\u00fckleer art\u0131klar\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 h\u0131zlan\u0131r.<\/p>\n
Maliyet: Enerji santralleri maliyet bak\u0131m\u0131ndan en ucuzu termik santrallerdir. Hidroelektrik ve n\u00fckleer santraller ise \u00e7ok pahal\u0131 yap\u0131lard\u0131r. N\u00fckleer santrallerin tehlikesinden ve Termik santrallerin \u00e7evreye etkisinden dolay\u0131 en \u00e7ok hidroelektrik santraller tercih edilmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nsanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131lar\u0131nda elektrik vazge\u00e7ilmeyen bir enerji olmu\u015ftur. Hemen hemen her alet\/makine i\u00e7in elektrik gerekli bir enerjidir. Do\u011fadaki ba\u015fka bir maddeden elektrik enerjisi \u00fcreten kurulu\u015flara santral denir. 3 t\u00fcr santral vard\u0131r. Elektrik santralleri, ba\u015fka enerji bi\u00e7imler (termik, n\u00fckleer, hidrolik, jeotermal, g\u00fcne\u015f, r\u00fczg\u00e2r, gelgit v.b) elektrik enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek amac\u0131yla bir araya getirilmi\u015f donan\u0131mlardan olu\u015fan i\u015fletmelerdir. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3136,3130,2757,3015,3135,2730,3132,3133,2708,3134,3129,3131,1498],"class_list":["post-1063","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-dsi","tag-elektrik","tag-fuzyon","tag-gap","tag-gelgit","tag-gunes","tag-hidrolik","tag-jeotermal","tag-nukleer","tag-ruzgar","tag-santral-nedir","tag-termik","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1063\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}