{"id":1065,"date":"2011-06-08T13:56:44","date_gmt":"2011-06-08T10:56:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1065"},"modified":"2011-06-08T13:56:44","modified_gmt":"2011-06-08T10:56:44","slug":"baslica-kiyi-tipleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/baslica-kiyi-tipleri\/","title":{"rendered":"Ba\u015fl\u0131ca K\u0131y\u0131 Tipleri"},"content":{"rendered":"<p>a) Fiyortlar : Buzul a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 ile olu\u015fmu\u015f vadileri sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla meydana gelmi\u015flerdir. En g\u00fczel \u00f6rnekleri Norve\u00e7 ve \u0130sko\u00e7ya k\u0131y\u0131lar\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde bu k\u0131y\u0131 tipi g\u00f6r\u00fclmez.<br \/>\nb) Skyer Tipi K\u0131y\u0131lar : Buzullar\u0131n etkisi ile olu\u015fan moren y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ve buzullar\u0131n a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tepeciklerin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla, y\u00fczlerce adac\u0131ktan olu\u015fam k\u0131y\u0131lara Skyer K\u0131y\u0131lar denir. Norve\u00e7 ve G\u00fcney \u015eili k\u0131y\u0131lar\u0131 b\u00f6yledir.<br \/>\nc) Ria Tipi K\u0131y\u0131lar :  Platolar\u0131 yaran derin vadilerin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131lard\u0131r. G.B.\u0130rlanda ve K.B.\u0130spanya &#8216;da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00dclkemizde G\u00fcney Ege k\u0131y\u0131lar\u0131, \u0130stanbul ve \u00c7anakkale Bo\u011fazlar\u0131 ile Hali\u00e7 bu tip k\u0131y\u0131lardand\u0131r.<br \/>\nd) Liman Tipi K\u0131y\u0131lar : Y\u00fcksekli\u011fi az olan k\u0131y\u0131lardaki derin ve geni\u015f vadilerin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fur. Derinli\u011fin azl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak k\u0131y\u0131 setleriyle olu\u015fmu\u015f do\u011fal limanlarla dolu bir k\u0131y\u0131 \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterir. En g\u00fczel \u00f6rne\u011fi Ukrayna&#8217;n\u0131n Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131d\u0131r. (Odesa Liman\u0131) \u00dclkemizde B. ve K.\u00c7ekmece K\u0131y\u0131lar\u0131 \u00f6rnek olabilir.<br \/>\ne) Dalma\u00e7ya K\u0131y\u0131lar\u0131 :  Denize paralel uzanan da\u011flar\u0131n aras\u0131ndaki vadilerin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015furlar. Bu k\u0131y\u0131lara Adriyatik Denizi&#8217;nde (Dalma\u00e7ya B\u00f6lgesi) ve \u00fclkemizde Antalya&#8217;da (Ka\u015f \u0130l\u00e7esi) rastlan\u0131r.<br \/>\nf) Hali\u00e7 Tipi K\u0131y\u0131lar : Gel-git genli\u011finin (y\u00fcksekli\u011finin) fazla oldu\u011fu k\u0131y\u0131larda okyanus sular\u0131n\u0131n akarsu a\u011f\u0131zlar\u0131ndan i\u00e7 k\u0131s\u0131mlara kadar girerek akarsuyun a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131n\u0131rmas\u0131 ve geni\u015fletmesiyle olu\u015fan k\u0131y\u0131lard\u0131r. Bu k\u0131y\u0131lar \u00f6nemli limanlar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r. \u00dclkemizde gel-git genli\u011fi az oldu\u011fundan hali\u00e7 g\u00f6r\u00fclmez.<br \/>\ng) Enine Tipi K\u0131y\u0131lar : Da\u011flar\u0131n denize dik uzand\u0131\u011f\u0131 girinti-\u00e7\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu koylarla ve do\u011fal limanlarla dolu k\u0131y\u0131lard\u0131r. \u00dclkemizin Ege K\u0131y\u0131lar\u0131 b\u00f6yledir.<br \/>\nh) Boyuna Tipi K\u0131y\u0131lar : Da\u011flar\u0131n denize paralel uzand\u0131\u011f\u0131 girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olmayan yada \u00e7ok az olan k\u0131y\u0131lard\u0131r. Akdeniz ve Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131z b\u00f6yledir.<br \/>\ni) Mercan K\u0131y\u0131lar\u0131 : Deniz suyunun 20 C\u00b0&#8217; nin alt\u0131na d\u00fc\u015fmedi\u011fi s\u0131\u011f k\u0131y\u0131larda ya\u011f\u015fayan mercanlar\u0131n \u00fcst\u00fcste birikerek (Resif) olu\u015fturdukar\u0131 k\u0131y\u0131lard\u0131r.<\/p>\n<p>KIYI T\u0130PLER\u0130<br \/>\nK\u0131y\u0131lar\u0131n \u015eekillenmesinde Etkili Fakt\u00f6rler:<br \/>\n1. Dalgalar<br \/>\n2. Ak\u0131nt\u0131lar<br \/>\n3. Gel-git<br \/>\n4. Akarsular<br \/>\n5. Buzullar<br \/>\n6. \u0130\u00e7 kuvvetler<br \/>\n7. K\u0131y\u0131daki da\u011flar\u0131n uzan\u0131\u015f bi\u00e7imi<br \/>\n8. Canl\u0131lar (Mercanlar) (en az etkili)<br \/>\n9. R\u00fczgarlar (Dolayl\u0131 etkiye sahip) <\/p>\n<p>KIYI T\u0130PLER\u0130<br \/>\n1. EN\u0130NE KIYILAR: Da\u011flar\u0131n k\u0131y\u0131ya dik uzand\u0131\u011f\u0131 yerlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6r: Ege B\u00f6lgesi K\u0131y\u0131lar\u0131 (Edremit-Ku\u015fadas\u0131 aras\u0131). Bu k\u0131y\u0131larda; girinti-\u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 fazlad\u0131r. K\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 geni\u015ftir. \u0130\u00e7 kesimlere ula\u015f\u0131m kolayd\u0131r. Limanlar\u0131n Hinterland\u0131 geni\u015ftir. Deniz etkisi i\u00e7 kesimlere kadar sokulabilir.<\/p>\n<p>2. BOYUNA KIYILAR: Da\u011flar\u0131n k\u0131y\u0131ya paralel uzand\u0131\u011f\u0131 yerlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6r:Karadeniz ve Akdeniz K\u0131y\u0131lar\u0131. Bu k\u0131y\u0131larda; girinti-\u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 azd\u0131r. Do\u011fal limanlar azd\u0131r ve hinterlandlar\u0131 dard\u0131r. \u0130\u00e7 kesimlere ula\u015f\u0131m zordur. Dalga a\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131 ile falez olu\u015fumu fazlad\u0131r. K\u0131y\u0131 ile i\u00e7 kesim aras\u0131nda iklim, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, ekonomik faaliyetlerde farkl\u0131l\u0131k fazlad\u0131r.<br \/>\n3. R\u0130A T\u0130P\u0130 KIYILAR: Akarsu vadilerinin deniz sular\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir. \u00d6r: \u0130stanbul-\u00c7anakkale Bo\u011fazlar\u0131, Hali\u00e7 ve G.Bat\u0131 Anadolu K\u0131y\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>4. DALMA\u00c7YA KIYI T\u0130P\u0130: K\u0131y\u0131ya paralel uzanm\u0131\u015f da\u011flar\u0131n \u00e7ukur k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n deniz sular\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir. Da\u011flar\u0131n y\u00fcksek k\u0131s\u0131mlar\u0131 k\u0131y\u0131da adalar\u0131 olu\u015fturur. \u00d6r:Adriyatik denizinde Dalma\u00e7ya k\u0131y\u0131lar\u0131 (eski Yugoslavya k\u0131y\u0131lar\u0131). Yurdumuzda Antalya- Ka\u015f k\u0131y\u0131lar\u0131 buna \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>5. L\u0130MANLI KIYILAR: Geni\u015f tabanl\u0131 vadilerin veya koy-k\u00f6rfezlerin deniz sular\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir. \u00d6r:Karadeniz\u2019in kuzeyindeki k\u0131y\u0131lar (odessa, Dinyeper, ) buna \u00f6rnektir. Yurdumuzda ise B. ve K. \u00c7ekmece k\u0131y\u0131lar\u0131 b\u00f6yle k\u0131y\u0131lardand\u0131r.<br \/>\n6. HAL\u0130\u00c7 (ESTUAR) T\u0130P\u0130 KIYILAR: Gel-git olay\u0131n\u0131n etkisiyle akarsu a\u011f\u0131zlar\u0131nda olu\u015fan k\u0131y\u0131lard\u0131r. Kuzeybat\u0131 Avrupa k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki \u00f6nemli limanlar buna \u00f6rnektir. Yurdumuzda yoktur.<\/p>\n<p>7. F\u0130YORT T\u0130P\u0130 KIYILAR:  Buzul vadilerinin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131lard\u0131r. Bu k\u0131y\u0131lara en iyi \u00f6rnek \u0130skandinav Yar\u0131madas\u0131ndaki k\u0131y\u0131lar g\u00f6sterilebilir. E\u011fer k\u0131y\u0131da adalar var ise ve k\u0131y\u0131n\u0131n girintisi- \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 fazla ise bu t\u00fcr k\u0131y\u0131lara skyer tipi k\u0131y\u0131lar denir. \u00d6r:Norve\u00e7 k\u0131y\u0131lar\u0131<\/p>\n<p>8. RES\u0130F KIYILARI: Mercan iskeletlerinin \u00fcst \u00fcste birikmesiyle olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir. \u00d6r:Mercan adalar\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 (Avustralya K\u0131tas\u0131n\u0131n do\u011fusunda). <\/p>\n<p>KIYI T\u0130PLER\u0130<br \/>\n1. ENiNE KIYILAR: Da\u011flar\u0131n k\u0131y\u0131ya dik uzand\u0131\u011f\u0131 yerlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6r: Ege B\u00f6lgesi<br \/>\nK\u0131y\u0131lar\u0131 (Edremit-Ku\u015fadas\u0131 aras\u0131). Bu k\u0131y\u0131larda; girinti-\u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 fazlad\u0131r. K\u0131ta<br \/>\nsahanl\u0131\u011f\u0131 geni\u015ftir. \u0130\u00e7 kesimlere ula\u015f\u0131m kolayd\u0131r. Limanlar\u0131n Hinterland\u0131 geni\u015ftir. Deniz<br \/>\netkisi i\u00e7 kesimlere kadar sokulabilir.<\/p>\n<p>2. BOYUNA KIYILAR: Da\u011flar\u0131n k\u0131y\u0131ya paralel uzand\u0131\u011f\u0131 yerlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6r:Karadeniz ve<br \/>\nAkdeniz K\u0131y\u0131lar\u0131. Bu k\u0131y\u0131larda; girinti-\u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 azd\u0131r. Do\u011fal limanlar azd\u0131r ve hinterlandlar\u0131<br \/>\ndard\u0131r. \u0130\u00e7 kesimlere ula\u015f\u0131m zordur. Dalga a\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131 ile falez olu\u015fumu fazlad\u0131r. K\u0131y\u0131 ile i\u00e7<br \/>\nkesim aras\u0131nda iklim, bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc, ekonomik faaliyetlerde farkl\u0131l\u0131k fazlad\u0131r.<br \/>\n3. R\u0130A T\u0130P\u0130 KIYILAR: Akarsu vadilerinin deniz sular\u0131 alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir.<br \/>\n\u00d6r: \u0130stanbul-\u00c7anakkale Bo\u011fazlar\u0131, Hali\u00e7 ve G.Bat\u0131 Anadolu K\u0131y\u0131lar\u0131d\u0131r. <\/p>\n<p>4. DALMA\u00c7YA KIYI T\u0130P\u0130: K\u0131y\u0131ya paralel uzanm\u0131\u015f da\u011flar\u0131n \u00e7ukur k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n deniz sular\u0131<br \/>\nalt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir. Da\u011flar\u0131n y\u00fcksek k\u0131s\u0131mlar\u0131 k\u0131y\u0131da adalar\u0131 olu\u015fturur.<br \/>\n\u00d6r:Adriyatik denizinde Dalma\u00e7ya k\u0131y\u0131lar\u0131 (eski Yugoslavya k\u0131y\u0131lar\u0131). Yurdumuzda<br \/>\nAntalya- Ka\u015f k\u0131y\u0131lar\u0131 buna \u00f6rnektir. <\/p>\n<p>5. L\u0130MANLI KIYILAR:  Geni\u015f tabanl\u0131 vadilerin veya koy-k\u00f6rfezlerin deniz sular\u0131 alt\u0131nda<br \/>\nkalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir. \u00d6r:Karadeniz\u2019in kuzeyindeki k\u0131y\u0131lar (Odessa, Dinyeper, ) buna<br \/>\n\u00f6rnektir. Yurdumuzda ise B. ve K. \u00c7ekmece k\u0131y\u0131lar\u0131 b\u00f6yle k\u0131y\u0131lardand\u0131r.<br \/>\n6. HAL\u0130\u00c7 (ESTUAR) T\u0130P\u0130 KIYILAR: Gel-git olay\u0131n\u0131n etkisiyle akarsu a\u011f\u0131zlar\u0131nda olu\u015fan<br \/>\nk\u0131y\u0131lard\u0131r. Kuzeybat\u0131 Avrupa k\u0131y\u0131lar\u0131ndaki \u00f6nemli limanlar buna \u00f6rnektir. Yurdumuzda<br \/>\nyoktur. <\/p>\n<p>7. F\u0130YORT T\u0130P\u0130 KIYILAR:  Buzul vadilerinin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla olu\u015fan k\u0131y\u0131lard\u0131r. Bu<br \/>\nk\u0131y\u0131lara en iyi \u00f6rnek \u0130skandinav Yar\u0131madas\u0131ndaki k\u0131y\u0131lar g\u00f6sterilebilir. E\u011fer k\u0131y\u0131da adalar<br \/>\nvar ve k\u0131y\u0131n\u0131n girintisi- \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 fazla ise bu t\u00fcr k\u0131y\u0131lara Skyer tipi k\u0131y\u0131lar denir.\u00d6r:Norve\u00e7<br \/>\nk\u0131y\u0131lar\u0131<\/p>\n<p>8. RES\u0130F KIYILARI: Mercan iskeletlerinin \u00fcst \u00fcste birikmesiyle olu\u015fan k\u0131y\u0131 tipidir.<br \/>\n\u00d6r:Mercan adalar\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 (Avustralya K\u0131tas\u0131n\u0131n do\u011fusunda).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>a) Fiyortlar : Buzul a\u015f\u0131n\u0131m\u0131 ile olu\u015fmu\u015f vadileri sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla meydana gelmi\u015flerdir. En g\u00fczel \u00f6rnekleri Norve\u00e7 ve \u0130sko\u00e7ya k\u0131y\u0131lar\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde bu k\u0131y\u0131 tipi g\u00f6r\u00fclmez. b) Skyer Tipi K\u0131y\u0131lar : Buzullar\u0131n etkisi ile olu\u015fan moren y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ve buzullar\u0131n a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tepeciklerin sular alt\u0131nda kalmas\u0131yla, y\u00fczlerce adac\u0131ktan olu\u015fam k\u0131y\u0131lara Skyer K\u0131y\u0131lar denir. Norve\u00e7 ve G\u00fcney \u015eili k\u0131y\u0131lar\u0131 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3137,3145,3142,3144,3138,3143,3141,3140,3139],"class_list":["post-1065","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-baslica-kiyi-tipleri","tag-boyuna-tipi-kiyilar","tag-dalmacya-kiyilari","tag-enine-tipi-kiyilar","tag-fiyortlar","tag-halic-tipi-kiyilar","tag-liman-tipi-kiyilar","tag-ria-tipi-kiyilar","tag-skyer-tipi-kiyilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1065"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1065\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}