Bugun kullandigimiz suyun milyonlarca yildir dunyada bulundugu ve miktarinin cok fazla degismedigi dogrudur. Dunyada su hareket eder, formu degisir, bitkiler ve hayvanlar tarafindan kullanilir, fakat gercekte asla yok olmaz. Buna Hidrolojik Dongu (Su Dongusu) denir.
\nSu dongusunu olusturan basamaklar<\/p>\n
Bu dongude suyun hareket etmesini saglayan bes degisik olay vardir:
\n1- Yogunlasma (kondansasyon),
\n2- Yagis (precipitation),
\n3- Topraga gecis (Infiltration) ve yeralti sularinin olusumu,
\n4- Yuzeysel akinti (Runoff) ve yuzey sulari ile yeralti sularinin olusumu,
\n5- Buharlasma (Evapotranspiration)<\/p>\n
Su buhar\u0131 yogunlasarak bulutlar\u0131 olu\u015fturur, ko\u015fullar uygun oldu\u011funda ya\u011f\u0131\u015f meydana gelir. Ya\u011f\u0131\u015f seklinde yery\u00fcz\u00fcne d\u00fc\u015fen su, topra\u011fa s\u0131zarak yeralti sularina veya yuzeysel akinti olarak okyanuslara, denizlere karisir. Yuzey sularinin buharlasmasiyla su atmosfere geri doner.
\nYogunlasma: Suyun buhar formundan sivi formuna deðisim surecidir. Havadaki su buhari konveksiyon yardim\u0131yla artar. Ilik-nemli hava yukselirken soguk hava aþagi dogru hareket eder. Ilik hava yukseldikce sicakligi azalip enerjisini kaybettiginden gaz halden sivi veya kati (kar veya dolu) haline doner.
\nYogunlasmay\u0131 buzdolabindan soguk bir su sisesi aldiginizda ve oda isisinda biraktiginizda sise yuzeyinde acikca gorebilir, su sisesinin oda isisinda nasil “terledigini” rahatlikla izleyebilirsiniz.
\nYag\u0131s: Yagmur, sulusepken kar, kar veya dolu olarak bulutlardan salinan sudur. Atmosferde yo\u011funlastigi, atmosferik hava akiminda kalmasinin zorlastigi durumda su buharindan sonra yagis meydana gelir.
\nTopraga gecis: Dunya yuzeyine erisen yagislar\u0131n bir kismi topraga sizar (infiltrasyon) ve yeralti sularini meydana getirirler.
\nTopraga sizan su miktari, topragin egimi, bitkilerin tipi ve miktari, topragin su ile doygun olup olmamasina bagli olarak degisir. Yuzeyde buyuk yar\u0131klar, delikler bulunmasi, topraga su gecisini kolaylastirir.
\nYuzeysel akinti: Cok fazla yagýs oldugunda, toprak suya doyar ve suyun fazlasini alamaz. Kalan su topragin yuzeyinden akar (Runoff). Suyun topraga emilemeyen kismi yuzey sulari olarak isimlendirilir. Yuzeysel sular kar ve buzlarin erimesiyle de olusabilir.
\nYuzey sulari caylara, derelere ve nehirlere akar. Yuzey sulari daima daha alcak noktalara dogru tasinir, dolayisiyla okyanuslara karisir.
\nYeralti sulari: Dunya yuzeyine erisen yagislarin bir kismi topraga sizar (infiltrasyon) ve yeralti sularini meydana getirir.Yeralti sularinin bir bolumu derinde kapali bir su katmanina ulasir ve kullanilabilmeleri icin yeryuzune ozel bir yontemle cikar\u0131lmalari gerekir.Yeralti sularinin diger bir bolumu ise basinc etkisiyle ust toprak katmanlarina dogru hareket eder ve yeryuzune ulasir. Bu sulara kaynak suyu denir. Yeralti suyu toprak katmanlarindan ge\u00e7erken temas ettigi yuzeydeki mineral vb maddeleri de yapisina alir. Bu maddeler suyun yararli bilesenlerini (demir, magnezyum vb) olusturabilecegi gibi arsenik, nitrat, tarim ilacý kalintilari gibi zehirli maddeler de olabilir. Toprak sarsintilari, yagmur ve eriyen kar sulari, bu zehirli maddelerin suya karisma riskini artirir. Bu nedenle suyun bilesimindeki degisikliklerin surekli izlenmesi ve guvenli hale getirilmesi icin etkin filtrasyon yontemleriyle arindirilmasi gereklidir.
\nBuharlasma: Bitkilerin nemlenmesiyle ve topragin buharlasmasiyla olusan sudur. Evapotranspiration, atmosfere yeniden giren su buharidir.
\nEvapotranspiration, buhar olarak atmosfer icinde artmaya baslayan su molek\u00fcllerinin neden oldugu gunes enerjisinin suyu \u0131s\u0131tt\u0131\u011f\u0131 durumda olusur.
\nGoruldugu gibi, gereksinmemiz olan suyun bize ulasmasi icin bircok olusum gerceklesmektedir. Ve bu olusumlar daima is basindadir. Uc orneklerde ise dongu farkli sekillerde gerceklesir. Ornegin, Antartika donmu\u015f oldugundan buharlasma olusmaz (buzlar sublimation ad\u0131 verilen bir olusumla dogrudan su buharina donusur). Yine ornegýn, Sahra Colu cok kurak oldugundan yagýs olmaz (su, yere dusmeden buharlasma olusur). Ancak dongu hep surer.
\nIste bu nedenle her g\u00fcn ictigimiz su, dinozorlar dunyayi dolastiginda da ayni dongu icerisinde dunyamizda dolasmaktaydi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bugun kullandigimiz suyun milyonlarca yildir dunyada bulundugu ve miktarinin cok fazla degismedigi dogrudur. Dunyada su hareket eder, formu degisir, bitkiler ve hayvanlar tarafindan kullanilir, fakat gercekte asla yok olmaz. Buna Hidrolojik Dongu (Su Dongusu) denir. Su dongusunu olusturan basamaklar Bu dongude suyun hareket etmesini saglayan bes degisik olay vardir: 1- Yogunlasma (kondansasyon), 2- Yagis (precipitation), …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3150,3147,3146,3149,3148],"class_list":["post-1067","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-kar","tag-okyanus","tag-su-dongusu","tag-sulusepken-kar","tag-yagmur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1067"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1067\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}