{"id":1105,"date":"2011-06-10T10:05:31","date_gmt":"2011-06-10T07:05:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1105"},"modified":"2011-06-10T10:05:31","modified_gmt":"2011-06-10T07:05:31","slug":"karstik-sularasindirma-ve-biriktirme-sekilleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/karstik-sularasindirma-ve-biriktirme-sekilleri\/","title":{"rendered":"Karstik Sular;a\u015f\u0131nd\u0131rma ve biriktirme \u015fekilleri"},"content":{"rendered":"<p>Karstik Sular;a\u015f\u0131nd\u0131rma ve biriktirme \u015fekilleri<br \/>\nKayatuzu, jips (al\u00e7\u0131ta\u015f\u0131), kalker (kire\u00e7ta\u015f\u0131) gibi suda kolay eriyebilen kaya\u00e7lar\u0131n bulundu\u011fu arazilere karstik araziler ad\u0131 verilir. Bu arazilerde sular\u0131n etkisiyle birtak\u0131m \u015fekiller olu\u015fur. Bu \u015fekillere karstik \u015fekiller denir.<br \/>\n1. A\u015f\u0131nd\u0131rma (\u00c7\u00f6z\u00fcnme) \u015eekilleri<br \/>\nLapyalar: Karstik arazilerde, ya\u011f\u0131\u015flar sonucunda yery\u00fcz\u00fcne d\u00fc\u015fen sular, kire\u00e7ta\u015flar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rarak oyuklar ve yar\u0131klar olu\u015fturur. Bunlara lapya denir.<br \/>\nLapyalar en k\u00fc\u00e7\u00fck karstik \u00e7\u00f6z\u00fcnme \u015fekilleridir. Toroslar\u2019da, Bolkar Da\u011flar\u0131 ile Alada\u011flar\u2019\u0131n yama\u00e7lar\u0131nda bu t\u00fcr \u015fekiller yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nDolinler: Lapyalar zamanla geni\u015fleyip birle\u015ferek dolinleri olu\u015ftururlar. Derinlikleri birka\u00e7 metredir. \u00c7aplar\u0131 ise birka\u00e7 y\u00fcz metreyi bulabilir. G\u00f6ller Y\u00f6resi\u2019nde, Geyik ve Bolkar Da\u011flar\u0131 ile Alada\u011flar \u00fczerinde, \u0130\u00e7 Anadolu\u2019nun g\u00fcneyindeki Obruk Pl\u00e2tosu\u2019nda say\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri vard\u0131r.<br \/>\nUvala ve Polyeler: Karstik sahalarda dolinler zamanla geni\u015fleyerek uvala denilen \u015fekilleri olu\u015ftururlar. Uvalalar da geni\u015fleyip birle\u015firlerse polye ad\u0131 verilen \u015fekilleri meydana getirirler. \u00dclkemizdeki baz\u0131 ovalar polye ovas\u0131 \u00f6zelli\u011findedir. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlileri Mu\u011fla, Elmal\u0131, Kestel, \u00c7eltik\u00e7i, Su\u011fla, Bozova, K\u0131z\u0131lova, Badema\u011fac\u0131, K\u0131z\u0131lkaya, Seki ve Gembos polyeleridir.<br \/>\nObruklar: yer alt\u0131ndaki ma\u011fara ve galeri tavanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesiyle olu\u015fmu\u015f derin karst kuyular\u0131d\u0131r. Obruklar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131n tabanlar\u0131nda sular birikmi\u015ftir ve obruk g\u00f6lleri meydana gelmi\u015ftir.<br \/>\n\u00dclkemizin \u00f6zellikle Konya B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde obruklar yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu b\u00f6l\u00fcmde K\u0131z\u0131l\u00f6ren, Timra\u015f, Kuruobruk ve \u00c7al\u0131deniz obruklar\u0131 en \u00e7ok bilinenlerdir. Ayr\u0131ca Akdeniz B\u00f6lgesi\u2019nde Akseki\u2019nin do\u011fusunda \u00e7ok derin obruklar bulunur. Silifke\u2019nin do\u011fusundaki Cennet &#8211; Cehennem obruklar\u0131 turistik a\u00e7\u0131dan \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p>Ma\u011faralar: Karstik alanlarda yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131n eritmesi sonucu olu\u015fan do\u011fal yer alt\u0131 bo\u015fluklar\u0131na ma\u011fara denir. Bu ma\u011faralar birer turizm alan\u0131d\u0131rlar. En tan\u0131nm\u0131\u015f olanlar\u0131 Damlata\u015f (Alanya), Karain (Antalya), \u0130nsuyu (Burdur), Dim (Alanya), Zindan (Isparta), Dilek kuyu (Mersin) ve Narl\u0131 kuyu (Mersin) ma\u011faralar\u0131d\u0131r.<br \/>\nT\u00fcneller ve Do\u011fal K\u00f6pr\u00fcler: Karstik alanlarda yery\u00fcz\u00fcndeki sular yer alt\u0131na s\u0131zarlar ve tabakalar\u0131n bu sularla \u00e7\u00f6z\u00fcnmesi sonucu t\u00fcneller olu\u015fur.<br \/>\n\u00d6zellikle, Akdeniz B\u00f6lgesi\u2019nde bu t\u00fcneller s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Buralardaki baz\u0131 akarsular, ak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yer alt\u0131ndaki bu t\u00fcnellerle ger\u00e7ekle\u015ftirirler.<br \/>\nyer alt\u0131nda olu\u015fan bu t\u00fcneller yer yer \u00e7\u00f6kerek do\u011fal k\u00f6pr\u00fcler olu\u015ftururlar. \u00d6rne\u011fin, Silifke\u2019nin kuzeydo\u011fusunda G\u00f6ksu nehri \u00fczerindeki Yerk\u00f6pr\u00fc bu \u015fekilde olu\u015fmu\u015ftur. Uzunlu\u011fu 500 m kadard\u0131r.<br \/>\n2. Biriktirme \u015eekilleri<br \/>\nTravertenler: Karstik alanlardan kaynaklanan sular\u0131n i\u00e7erisinde eriyik halde bulunan kire\u00e7, buharla\u015fma ve sudaki karbondioksitin ayr\u0131\u015fmas\u0131 sonucu \u00e7\u00f6kelir ve travertenler meydana gelir.<br \/>\n\u00dclkemizde traverten olu\u015fumu en yayg\u0131n olarak, Antalya Ovas\u0131\u2019ndad\u0131r. Bursa\u2019da, Denizli civar\u0131nda, Pamukkale\u2019de ve Silifke\u2019de de travertenler olu\u015fmu\u015ftur.<br \/>\nSark\u0131t, Dikit ve S\u00fctunlar: Ma\u011fara tavan\u0131ndan sarkan kalsiyum karbonat \u00e7\u00f6kelti ta\u015flar\u0131na sark\u0131t, ma\u011fara taban\u0131ndan y\u00fckselen kalsiyum karbonat \u00e7\u00f6kelti ta\u015flar\u0131na ise dikit ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p>Sark\u0131t ve dikitler birle\u015firse s\u00fctun ad\u0131 verilen \u015fekiller olu\u015fur. Akdeniz B\u00f6lgesi\u2019ndeki karstik ma\u011faralarda sark\u0131t, dikit ve s\u00fctunlar fazlaca olu\u015fmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karstik Sular;a\u015f\u0131nd\u0131rma ve biriktirme \u015fekilleri Kayatuzu, jips (al\u00e7\u0131ta\u015f\u0131), kalker (kire\u00e7ta\u015f\u0131) gibi suda kolay eriyebilen kaya\u00e7lar\u0131n bulundu\u011fu arazilere karstik araziler ad\u0131 verilir. Bu arazilerde sular\u0131n etkisiyle birtak\u0131m \u015fekiller olu\u015fur. Bu \u015fekillere karstik \u015fekiller denir. 1. A\u015f\u0131nd\u0131rma (\u00c7\u00f6z\u00fcnme) \u015eekilleri Lapyalar: Karstik arazilerde, ya\u011f\u0131\u015flar sonucunda yery\u00fcz\u00fcne d\u00fc\u015fen sular, kire\u00e7ta\u015flar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rarak oyuklar ve yar\u0131klar olu\u015fturur. Bunlara lapya denir. Lapyalar &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3264,346,345,3270,3263,3265,3261,3262,3216,3266,3268,3267,3269,3271,3215],"class_list":["post-1105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-alcitasi","tag-cehennem","tag-cennet","tag-dikit","tag-jips","tag-kalker","tag-karstik-sular","tag-kayatuzu","tag-kirectasi","tag-lapyalar","tag-magaralar","tag-obruk","tag-sarkit","tag-sutunlar","tag-travertenler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1105"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1105\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}