Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n devam\u0131 i\u00e7in enerjiye ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu enerji temel olarak g\u00fcne\u015ften gelir.
\n Mesela r\u00fczgarlar g\u00fcne\u015f nedeniyle olu\u015fan hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131 fark\u0131la olu\u015fur, fotosentez g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yard\u0131m\u0131yla olur v.s.Canl\u0131lar ald\u0131klar\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisiyle, yery\u00fcz\u00fcnde ve havadaki element,bile\u015fik,mineraller ile besinlerini sentezler ve besin zincirinin di\u011fer halkas\u0131na aktar\u0131rlar. Bu grupta genel olarak bitkiler
\n bulunur. Hayvanlar, bitkileri t\u00fcketerek beslenme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderir ve bu besinlerden enerji ihtiyclar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larlar. Baz\u0131 hayvanlar da hem bitkisel hemde hayvansal g\u0131dalar\u0131 t\u00fcketerek besin ve enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larlar. T\u00fcm canl\u0131lar bu besinlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 metabolizmalar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 ve b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131 ise metabolizmalar\u0131n\u0131n devam\u0131 i\u00e7in enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek kullan\u0131rlar. Hayvanlar i\u00e7in al\u0131nan besinler i\u00e7erisinde mineraller,proteinler,ya\u011flar,karbonhidratlar su ve vitaminler bulunmakta olup,canl\u0131 v\u00fccudu kendi ihtiyac\u0131 olan\u0131 ald\u0131ktan sonra kalan at\u0131klar\u0131 ya da ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 fazlal\u0131klar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 atarlar. Bu olaylara d\u0131\u015fk\u0131lama ve bo\u015falt\u0131m denir. Ayn\u0131 \u015fekilde bitki, hayvan at\u0131k ve le\u015flerini saprofit(ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131) canl\u0131lar kullanmakta ve metabolizmalar\u0131 i\u00e7in gerekmeyen molek\u00fclleri topra\u011fa ve havaya b\u0131rak\u0131rlar. Topra\u011fa d\u00fc\u015fen ve havaya kar\u0131\u015fan molek\u00fcllerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 bitkiler ve hayvanlar direkt olarak kullanamazlar, bunun kullan\u0131l\u0131r hale getirilmesini de baz\u0131 mikroorganizmalar m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. Bu olay da kemosentez olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu olaylar zinciri bu \u015fekilde milyonlarca y\u0131ld\u0131r s\u00fcrmektedir. Dinazorlardan bug\u00fcne kadar….Milyonlarca y\u0131ld\u0131r bu olaylar zincirinin devam etmesi, bug\u00fcn \u00e7evremize bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda d\u00fcnyam\u0131z\u0131n temiz ve bu at\u0131klardan dolay\u0131 zarar g\u00f6rmemesi, dengesinin bozulmamas\u0131n\u0131 ve ya\u015fam\u0131n devam edebilmesini gayet iyi bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klar. Bu olaylar zincirine ”Besin zinciri” denir.<\/p>\n
Besin zinciri tam olarak, bir canl\u0131n\u0131n bir canl\u0131yla beslenirken ayn\u0131 zamanda ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n besini olmas\u0131d\u0131r. Do\u011fada besin zinciri hi\u00e7bir zaman tek zincir \u015feklinde de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc canl\u0131lar\u0131n beslenme alternatifleri \u00e7ok say\u0131dad\u0131r ve beslenme zinciri bir beslenme a\u011f\u0131na benzer \u00f6zelliktedir. Zincirin her halkas\u0131 ayr\u0131 bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan temsil edilir. Besin zincirinin k\u0131sal\u0131\u011f\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak enerji ekonomik bir \u015fekilde kullan\u0131lm\u0131\u015f olur, besin zincirinin en alt tabakas\u0131nda(1. halkada) ototroflar, en \u00fcst tabakas\u0131nda (son halkas\u0131nda) ise 3.t\u00fcketiciler (Y\u0131rt\u0131c\u0131lar= omnivorlar) bulunur. Besin zincirindeki canl\u0131 t\u00fcrleri ,<\/p>\n
* \u00dcreticiler (ototroflar)
\n * t\u00fcketiciler (hetetroflar)
\n * ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar (saprofitler) olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131l\u0131r.
\n T\u00fcketiciler de kendi aras\u0131nda,
\n *Birincil t\u00fcketiciler (Herbivorlar)
\n * \u0130kincil t\u00fcketiciler (Karnivorlar)
\n * \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcl t\u00fcketiciler (Omnivorlar)
\n olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131l\u0131rlar.
\n Ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar besin zincirine her halkadan kat\u0131labilirler, \u00e7\u00fcnk\u00fc her t\u00fcr canl\u0131n\u0131n at\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve le\u015fini ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. Her halkadan bir \u00fcst halkaya aktar\u0131lan organik besin ve enerjinin oran\u0131 canl\u0131n\u0131n kendisi i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131n 9 da 1′ idir. Yani toplam enerjinin y\u00fczde 10’u bir \u00fcst halkaya ta\u015f\u0131n\u0131r. Buna da y\u00fczde 10 yasas\u0131 denir. Enerji yukar\u0131 do\u011fru her basamakta 10 kat azalarak aktar\u0131l\u0131rken biyolojik birikim (Kimyasal maddeler, radyoaktivite gibi) besin zincirinde yukar\u0131 do\u011fru gittik\u00e7e artar. Daha sonraki payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131zda do\u011fal \u00e7evreyi ve besin zincirini bozan fakt\u00f6rler ve bu bozulmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yery\u00fcz\u00fcndeki hayat\u0131n devam\u0131 i\u00e7in enerjiye ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Bu enerji temel olarak g\u00fcne\u015ften gelir. Mesela r\u00fczgarlar g\u00fcne\u015f nedeniyle olu\u015fan hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131 fark\u0131la olu\u015fur, fotosentez g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yard\u0131m\u0131yla olur v.s.Canl\u0131lar ald\u0131klar\u0131 g\u00fcne\u015f enerjisiyle, yery\u00fcz\u00fcnde ve havadaki element,bile\u015fik,mineraller ile besinlerini sentezler ve besin zincirinin di\u011fer halkas\u0131na aktar\u0131rlar. Bu grupta genel olarak bitkiler bulunur. Hayvanlar, bitkileri t\u00fcketerek beslenme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2498,2873,3492,2302,2539,3491,2543,2548],"class_list":["post-1183","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-fotosentez","tag-gunes-enerjisi","tag-hetetroflar","tag-karbonhidratlar","tag-mineraller","tag-ototroflar","tag-proteinler","tag-yaglar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1183"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1183\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}