{"id":1241,"date":"2011-06-28T09:04:02","date_gmt":"2011-06-28T06:04:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1241"},"modified":"2011-06-28T09:04:02","modified_gmt":"2011-06-28T06:04:02","slug":"turkiyenin-fiziki-cografyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/turkiyenin-fiziki-cografyasi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiyenin fiziki co\u011frafyas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>T\u00dcRK\u0130YEN\u0130N F\u0130Z\u0130K\u0130 CO\u011eRAFYASI<\/p>\n<p> Alp Orojenik ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer alan T\u00fcrkiye, 1 132 m&#8217;lik ortalama y\u00fcksekli\u011fi ile olduk\u00e7a y\u00fcksek bir \u00fclkedir. Rusya Platformu ile Arabistan blo\u011fu aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015farak y\u00fckselen Anadolu&#8217;nun kuzeyinde Karadeniz Da\u011flar\u0131, g\u00fcneyinde ise Toros Da\u011flar\u0131 uzanmaktad\u0131r. Olduk\u00e7a engebeli bir yap\u0131ya sahip olan T\u00fcrkiye&#8217;de ovalar\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alanlar \u00e7ok azd\u0131r. \u0130\u00e7 b\u00f6lgelerdeki ovalar genellikle da\u011flar aras\u0131ndaki tektonik depresyonlar aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fken, k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinde ise delta ve k\u0131y\u0131 ovas\u0131 \u015feklinde g\u00f6r\u00fclmektedirler. \u0130\u00e7 Anadolu B\u00f6lgesi&#8217;ndeki platolar genellikle neojen kire\u00e7 ta\u015flar\u0131 ile kapl\u0131 iken, Do\u011fu Anadolu&#8217;daki platolar\u0131m\u0131z ise Volkanik malzemelerden olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n<p> Neojen&#8217;de ba\u015flayan volkanik aktiviteler, Kuvaterner&#8217;de de devam etmi\u015f ve \u00f6zellikle \u0130\u00e7 Anadolu ile Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgelerinde volkanik da\u011flar\u0131n olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkemizdeki en gen\u00e7 volkanik p\u00fcsk\u00fcrmeler Ege B\u00f6lgesi&#8217;nde Kula \u00e7evresi ile Akdeniz B\u00f6lgesi&#8217;nde Ceyhan ve Hassa \u00e7evresinde g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye&#8217;de yer kabu\u011funu \u015fekillendiren en \u00f6nemli unsur akarsulard\u0131r. Di\u011fer \u015fekillendirici g\u00fcc\u00fc olu\u015fturan yer alt\u0131 sular\u0131, dalga ve ak\u0131nt\u0131lar, r\u00fczgarlar ve buzullar ise dar sahalarda etkili olmaktad\u0131r. Yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131n etkisiyle olu\u015fmu\u015f olan karstik \u015fekillere \u00e7o\u011funlukla Akdeniz ve \u0130\u00e7 Anadolu b\u00f6lgelerindeki kire\u00e7 ta\u015flar\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu sahalarda rastlanmaktad\u0131r. Dalga ve ak\u0131nt\u0131lar ise k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u015fekillenmesinde rol oynamaktad\u0131rlar. R\u00fczgarlar s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak Konya-Karap\u0131nar \u00e7evresinde etkili olmu\u015flard\u0131r. Buzullar\u0131n a\u015f\u0131nd\u0131rma etkileri ise \u00fclkemiz da\u011flar\u0131n\u0131n y\u00fcksek kesimlerinde etkili olmu\u015f ve olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> Neotektonik safhada meydana gelen b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcdeki deformasyonlar, yerkabu\u011funun isoztatik dengeden uzak olmas\u0131 ve hala daha devam eden kompresyonal kuvvetler T\u00fcrkiye&#8217;nin aktif bir deprem alan\u0131 olmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenidir. \u00dclkemiz aktif bir deprem sahas\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen maalesef \u00fclkemizde halen bir deprem bilinci geli\u015fememi\u015ftir. Son \u00f6rne\u011fini 17 A\u011fustos 1999 y\u0131l\u0131nda Marmara Depremi ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi her depremde b\u00fcy\u00fck can ve mal kayb\u0131na u\u011framaktay\u0131z.<\/p>\n<p> \u00dclkemizin bulundu\u011fu sahada meydana gelen d\u00fc\u015fey ve yatay hareketler akarsu \u015febekesini de etkilemi\u015ftir. T\u00fcrkiye&#8217;nin bulundu\u011fu sahan\u0131n kubbele\u015fmesi ve \u00e7evre sahalar\u0131n torbala\u015farak \u00e7\u00f6kmesi sonucu eski drenaj kanallar\u0131 bir\u00e7ok yerde terkedilmi\u015f ve merkezden \u00e7evredeki \u00e7ukur alanlara (Karadeniz, Ege, Akdeniz, Hazar ve Mezopotamya) y\u00f6nelen akarsulardan olu\u015fan, ana \u00e7izgileri ile \u0131\u015f\u0131nsal karakter g\u00f6steren bir drenaj g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, Do\u011fu Anadolu bu suretle \u00e7evredeki \u00fclkelerin su deposu haline gelmi\u015ftir. Kurulu veya yeni kurulan \u015febekenin, \u00f6zellikle kenar da\u011flar \u00fczerindeki kesimleri aral\u0131klarla devam eden y\u00fckselmeler s\u0131ras\u0131nda yer yer antesedant, yer yerde s\u00fcrempoze olarak temele g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f, baz\u0131 akarsular ise, Kuzey Anadolu fay zonu boyunca oldu\u011fu gibi \u00f6telenmelere u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Taban seviyesi ile aradaki seviye fark\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00e7evredeki akarsular\u0131n daha h\u0131zla a\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131na ve gerilere do\u011fru sokulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f ve bunun sonucunda meydana gelen baz\u0131 kapmalarla drenaj ana \u00e7izgileri ile bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc kazanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye gene olarak Akdeniz makroklimas\u0131 i\u00e7erisinde bulunmaktad\u0131r. Ancak yer \u015fekillerine ba\u011fl\u0131 olarak k\u0131sa mesafede \u00e7ok \u00e7e\u015fitli iklim tipleri g\u00f6r\u00fclmektedir. G\u00fcneyinde Eski D\u00fcnya karalar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6l ku\u015fa\u011f\u0131, kuzeyinde ise Do\u011fu Avrupa&#8217;n\u0131n yar\u0131kurak stepleri yay\u0131l\u0131r. T\u00fcrkiye&#8217;nin Eski D\u00fcnya Karalar\u0131 ortas\u0131nda ve bu iki kurak iklim alan\u0131 aras\u0131nda yer almas\u0131na ra\u011fmen, daha farkl\u0131 ve daha ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 bir \u00fclke olarak ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebebi, Akdeniz&#8217;in uzant\u0131s\u0131 olan ve Akdeniz iklim etkilerinin do\u011fuya do\u011fru sokulmas\u0131na imkan veren denizlerle \u00e7evrilmi\u015f bulunmas\u0131 ve y\u00fcksek reliyefidir. B\u00f6yle olmasayd\u0131 b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;nin, ayn\u0131 enlemlerdeki baz\u0131 \u00fclkeler gibi yar\u0131-\u00e7\u00f6ller ve steplerle kapl\u0131 bir kurak iklim alan\u0131 olmas\u0131 gerekirdi. Fakat b\u00f6lgelerin co\u011frafi \u00f6zellikleri \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7ar ve Akdeniz makroklimas\u0131 \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde b\u00f6lgesel iklim tiplerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olur. Uzun s\u00fcreler boyunca T\u00fcrkiye genelinde ortalama s\u0131cakl\u0131k \u015fartlan ancak bir iki dereceyi ge\u00e7meyen dar s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde oynam\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye&#8217;de iklimin ba\u015fl\u0131ca \u00f6zelliklerinden biri, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fclere varan ya\u011f\u0131\u015f oynakl\u0131\u011f\u0131 ve zaman zaman meydana gelen \u015fiddetli kurakl\u0131klard\u0131r.<\/p>\n<p> Azonal ve intrazonaller bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, zonal topraklar bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc ve iklim \u015fartlar\u0131na uygun bir yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterirler. \u00dclkenin kuzey ve g\u00fcney k\u0131y\u0131 b\u00f6lgeleri boyunca kuvvetle y\u0131kanarak podsolla\u015fmaya u\u011fram\u0131\u015f, baz\u0131 y\u00f6relerde lateritik \u00f6zellikler de g\u00f6steren topraklardan olu\u015fan bir \u015ferit uzan\u0131r. Daha az ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve k\u0131\u015flar\u0131 daha so\u011fuk i\u00e7 kesimlere do\u011fru hafif\u00e7e podsolla\u015fm\u0131\u015f, orta derecede asit kahverengi orman topraklar\u0131na ge\u00e7ilir. Daha i\u00e7erlerde ise, artan kurakl\u0131k nedeni ile kalsifikasyon pedojenezde \u00f6n plana ge\u00e7er. Bunun sonucunda, \u0130\u00e7 Anadolu&#8217;nun en az ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 orta kesimindeki serozyom alan\u0131n\u0131 kabaca konsantrik ku\u015faklar halinde ku\u015fakta ve merkeze yakla\u015ft\u0131k\u00e7a giderek daha y\u00fcksek alkalinite g\u00f6steren pedokaller (kahverengi ve k\u0131z\u0131l kahverengi yar\u0131-kurak b\u00f6lge topraklar\u0131) yer al\u0131r. <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye&#8217;nin bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131; iklime, \u00f6zellikle ya\u011f\u0131\u015f ve s\u0131cakl\u0131k \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca nemcil t\u00fcrlerden olu\u015fan g\u00fcr ormanlar, onlar\u0131n g\u00fcneyinde \u015fiddetli k\u0131\u015f so\u011fuklar\u0131na dayan\u0131kl\u0131 kuru ormanlar, Akdeniz ve Ege k\u0131y\u0131lar\u0131nda ise Akdeniz ikliminin uzun yaz kurakl\u0131\u011f\u0131na uymu\u015f karakteristik formasyonlar\u0131 geni\u015fli\u011fi yer yer de\u011fi\u015fen birer \u015ferit halinde uzan\u0131rlar. Artan kurakl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak i\u00e7 kesimlere do\u011fru ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu&#8217;da do\u011fal orman alanlar\u0131ndan \u00f6nce a\u011fa\u00e7l\u0131 steplere ve daha sonra da steplere ge\u00e7ilir. Orman\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 da, t\u0131pk\u0131 daimi kar s\u0131n\u0131r\u0131 gibi, kontinentalitenin etkisi alt\u0131nda kenar b\u00f6lgelerden (2 000-2 200 m) i\u00e7erlere ve do\u011fuya do\u011fru y\u00fckselir ve Do\u011fu Anadolu&#8217;da 2 800 metreye kadar \u00e7\u0131kar. <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye topraklar\u0131, bug\u00fcn oldu\u011fu gibi b\u00fct\u00fcn tarih boyunca, kuzeyi ve g\u00fcneyi, do\u011fusu ve bat\u0131s\u0131ndaki farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131, bunlar aras\u0131nda temas\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, birle\u015ftirici, kayna\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir ge\u00e7i\u015f alan\u0131, bir pota rol\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n belki ba\u015fka hi\u00e7 bir \u00fclkesine bu \u00f6l\u00e7\u00fcde nasip olmayan bu se\u00e7kin rol, her \u015feyden \u00f6nce co\u011frafi konumun bir sonucudur. Bu rol, \u00fclke reliefinin do\u011fal ula\u015f\u0131m ve ticaret yollar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn tarih boyunca g\u00fczergahlar\u0131n\u0131 belirleyen genel uzant\u0131s\u0131 nedeni ile daha \u00e7ok do\u011fu ve bat\u0131 do\u011frultusunda etkili olmu\u015f, do\u011fu ve bat\u0131 k\u00fclt\u00fcrleri burada kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f, do\u011fu ve bat\u0131 toplumlar\u0131n\u0131 niteleyen terimler (Asya ve Avrupa) burada do\u011fmu\u015ftur. T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00e7o\u011fu kez Asya ve Avrupa aras\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fc olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n sebebi budur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fclke konumu, bi\u00e7imi ve ar\u0131zal\u0131 reliefi nedeni ile kuzeyindeki ve g\u00fcneyindeki farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr alemlerinin temas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren, meridyonal do\u011frultuda yay\u0131lmalar\u0131n\u0131 engelleyen bir set rol\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131r. Bu alemler aras\u0131ndaki temas ancak \u00fclkenin kuzeybat\u0131s\u0131nda, setin al\u00e7ald\u0131\u011f\u0131 alandaki Bo\u011fazlar ve Marmara \u00fczerinden sa\u011flanm\u0131\u015f ve s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk \u00c7a\u011fda Karadeniz&#8217;e sokulan maceraperest Yunanl\u0131 gemiciler, Karadeniz&#8217;in kuzey k\u0131y\u0131lar\u0131ndan tah\u0131l, post ve esir y\u00fckleyen Roma gemileri, Orta \u00c7a\u011f\u0131n beli k\u0131l\u0131\u00e7l\u0131 Venedik ve Ceneviz tacirleri hep bu yolu izleyerek kuzeye sokulabilmi\u015flerdin, Bu yolun en \u00f6nemli kesimi ku\u015fkusuz. bat\u0131dan ve do\u011fudan gelen yollar\u0131n, Karadeniz&#8217;e a\u00e7\u0131lan deniz yolu ile kesi\u015fti\u011fi \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131&#8217;d\u0131r. Bo\u011faz\u0131n giri\u015finde kurulan \u0130stanbul bu m\u00fcstesna konumu sayesinde daha Roma ve Bizans devirlerinde d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt buca\u011f\u0131ndan gelen mallar\u0131n sat\u0131\u015fa sunuldu\u011fu, i\u015flendi\u011fi ve ihra\u00e7 edildi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir ticaret, sanayi, k\u00fclt\u00fcr ve siyaset merkezi olmu\u015ftu, \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131n\u0131n, Karadeniz aleminin Akdeniz alemine a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yegane kap\u0131 olmas\u0131, bir yandan ona sahip olan devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve \u00f6nemini art\u0131r\u0131rken, bir yandan da tarih boyunca bu kap\u0131ya sahip olmak ihtiras\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fcklemi\u015ftir. <\/p>\n<p> T\u00fcrkiye&#8217;nin relief \u00f6zelliklerinin etkileri asl\u0131nda \u00e7ok daha \u00e7e\u015fitlidir. Bu etkiler bu topraklar \u00fczerinde yerle\u015fmi\u015f toplumlar\u0131n ya\u015fam\u0131, politik ve sosyal \u00f6zellikleri ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmelerinde de kendini g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin kuzey ve g\u00fcney k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin i\u00e7 kesimlerden, i\u00e7 kesimlerin ve k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinin de birbirinden a\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 topografik engellerle ayr\u0131lm\u0131\u015f bulunmas\u0131, bunlardan her birinin y\u00fczy\u0131llar boyunca ayr\u0131 b\u00f6lmeler halinde kalmas\u0131 daha antik \u00e7a\u011fda farkl\u0131 isimlerle adland\u0131r\u0131lan ve k\u00fclt\u00fcr bak\u0131m\u0131ndan da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren tarihi co\u011frafya b\u00f6lgelerinin (Pontus, Likya, Karya, Kapadokya, Pamfilya, Kilikya, Paflogonya, Lidya, Frigya) olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Genel olarak e\u011fimlerin kuvvetli olmas\u0131 ve arazinin \u00e7o\u011fu yerde derin vadilerle yar\u0131lm\u0131\u015f bulunmas\u0131n\u0131n da \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ortaya koydu\u011funa g\u00f6re e\u011fim bak\u0131m\u0131ndan tar\u0131ma elveri\u015fli say\u0131lan topraklar \u00fclke y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn ancak 1\/5 kadar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Ayn\u0131 sebeple geni\u015f alanlar kuvvetli bir toprak erozyonuna maruzdur ve a\u015f\u0131nan topraklar\u0131n birikmesi sonucunda k\u0131y\u0131 \u00e7izgisinde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler olmu\u015f, baz\u0131 antik \u00e7a\u011f limanlar\u0131 (\u00f6rne\u011fin Efes ve Milet) ve nehir limanlar\u0131 (Tarsus), liman olmak fonksiyonlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, baz\u0131 k\u00f6rfezler kapanm\u0131\u015f (antik Latmos k\u00f6rfezi, bug\u00fcnk\u00fc Bafa g\u00f6l\u00fc), baz\u0131 adalar karan\u0131n i\u00e7erlerinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131rsal ve kentsel yerle\u015fmelerin da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 d\u00fczeni de, t\u0131pk\u0131 yol g\u00fczergahlar\u0131 gibi, b\u00fct\u00fcn tarih boyuncu \u00fclkenin relief \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n<p> Fiziki ortam \u015fartlar\u0131 be\u015feri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc daha bir\u00e7ok yollardan etkiler. Tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin co\u011frafi da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve verimlili\u011fi, daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k isteyen ticari \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015ftirildi\u011fi kenar b\u00f6lgeler ile, tah\u0131l\u0131n ve \u015fiddetli k\u0131\u015fa dayan\u0131kl\u0131 di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerin yeti\u015ftirildi\u011fi ve hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yer yer tar\u0131mdan daha \u00f6nemli oldu\u011fu karasal i\u00e7 kesimler aras\u0131ndaki farkl\u0131la\u015fma temelde b\u00f6lgesel iklim ayr\u0131l\u0131klar\u0131ndan ileri gelir. \u00dclkenin bir\u00e7ok b\u00f6lgelerinde duyulan sulama ihtiyac\u0131 \u015fiddetli yaz kurakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Do\u011fu Anadolu&#8217;da antik \u00e7a\u011fdan beri yar\u0131 yar\u0131ya topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc olarak yap\u0131lan evler \u015fiddetli k\u0131\u015f so\u011fuklar\u0131n\u0131n, geni\u015f alanlarda y\u00fczy\u0131llardan beri uygulanan transh\u00fcmans ve Do\u011fu Anadolu&#8217;da hala daha yayg\u0131n olan g\u00f6\u00e7ebelik, baz\u0131 m\u00fcelliflerin iddia ettikleri gibi etnik kaynakl\u0131 bir ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fil, fakat y\u00fckselti farklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak iklim ve vejetasyonda meydana gelen mevsimlik de\u011fi\u015fikliklere uyumun sonucudur. <\/p>\n<p> Fiziki ortam\u0131n be\u015feri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm \u00fczerindeki do\u011frudan ve dolayl\u0131 etkileri asl\u0131nda yukar\u0131da say\u0131lanlardan \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu etkiler, teknolojinin y\u00fcksek bir d\u00fczeye eri\u015fti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, T\u00fcrkiye&#8217;de b\u00f6lgesel ve y\u00f6resel co\u011frafi g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler aras\u0131ndaki farklar\u0131n temelinde yatan ve bir k\u0131s\u0131m izleri maziden miras kalan esas fakt\u00f6r olarak hala daha b\u00fcy\u00fck rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcRK\u0130YEN\u0130N F\u0130Z\u0130K\u0130 CO\u011eRAFYASI Alp Orojenik ku\u015fa\u011f\u0131 i\u00e7erisinde yer alan T\u00fcrkiye, 1 132 m&#8217;lik ortalama y\u00fcksekli\u011fi ile olduk\u00e7a y\u00fcksek bir \u00fclkedir. Rusya Platformu ile Arabistan blo\u011fu aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015farak y\u00fckselen Anadolu&#8217;nun kuzeyinde Karadeniz Da\u011flar\u0131, g\u00fcneyinde ise Toros Da\u011flar\u0131 uzanmaktad\u0131r. Olduk\u00e7a engebeli bir yap\u0131ya sahip olan T\u00fcrkiye&#8217;de ovalar\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alanlar \u00e7ok azd\u0131r. \u0130\u00e7 b\u00f6lgelerdeki ovalar genellikle da\u011flar aras\u0131ndaki &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2921,3647,3393,1685,2794,3650,3651,2793,3002,3649,3648,3646],"class_list":["post-1241","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-akdeniz","tag-alp-orojenik-kusagi","tag-asya","tag-avrupa","tag-dogu-anadolu","tag-ege","tag-hazar","tag-ic-anadolu","tag-karadeniz","tag-neotektonik","tag-toros-daglari","tag-turkiyenin-fiziki-cografyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1241\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}