{"id":1326,"date":"2011-06-29T09:41:09","date_gmt":"2011-06-29T06:41:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1326"},"modified":"2011-06-29T10:22:37","modified_gmt":"2011-06-29T07:22:37","slug":"cografyanin-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/cografyanin-etkileri\/","title":{"rendered":"Co\u011frafya&#8217;n\u0131n etkileri"},"content":{"rendered":"<p>\nAkarsular \u00dczerindeki Etkisi<\/p>\n<p>Yer \u015fekillerinin engebeli oldu\u011fu b\u00f6lgelerde; akarsular dar ve derin vadilerde akt\u0131\u011f\u0131ndan ak\u0131\u015f h\u0131zlar\u0131, a\u015f\u0131nd\u0131rma g\u00fc\u00e7leri ve hidroelektrik potansiyelleri fazlad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi. Yer \u015fekillerinin d\u00fcz ve oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ise akarsular geni\u015f ve b\u00fckl\u00fcml\u00fc vadiler olu\u015fturarak akt\u0131klar\u0131ndan; ak\u0131\u015f h\u0131zlar\u0131, a\u015f\u0131nd\u0131rma g\u00fc\u00e7leri azd\u0131r. Yine y\u00fczey \u015fekillerinin d\u00fcz ve al\u00e7ak oldu\u011fu b\u00f6lgelerde akarsular\u0131n hidroelektrik potansiyelleri azd\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Ege ve Marmara b\u00f6lgeleri Ayr\u0131ca bir yerin y\u00fckseltisi; ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 ve \u015fekli ile buharla\u015fma derecesini de etkiledi\u011finden bir b\u00f6lgedeki akarsular\u0131n ak\u0131m miktarlar\u0131 ile rejimleri \u00fczerinde dolayl\u0131 etkiye sahiptir. E\u011fimin fazla oldu\u011fu yerlerde; akarsular h\u0131zl\u0131 akaca\u011f\u0131ndan b\u00fckl\u00fcm yapamaz, boylar\u0131 genelde k\u0131sad\u0131r. E\u011fimin az oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ise b\u00fckl\u00fcm yaparak akt\u0131klar\u0131ndan boylar\u0131 genelde uzundur. Da\u011flarla \u00e7evrili \u00e7ukur b\u00f6lgelerde akarsular genelde i\u00e7e do\u011fru akt\u0131\u011f\u0131ndan kapal\u0131 havzalar olu\u015fur. \u0130\u00e7 Anadolu B\u00f6lgesi gibi.<\/p>\n<p>Ekonomik Faaliyet T\u00fcr\u00fcne Etkisi<\/p>\n<p> Yer \u015fekillerinin \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterdi\u011fi b\u00f6lgelerde iklim de \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterece\u011finden farkl\u0131 ekonomik etkinlikler geli\u015febilir. Mesela k\u0131\u015f sporlar\u0131 i\u00e7in e\u011fimli arazi, yama\u00e7 para\u015f\u00fct\u00fc i\u00e7in \u00e7evresine g\u00f6re y\u00fcksek bir yer, rafting i\u00e7in yer yer e\u011fim k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131na sahip akarsular gereklidir. \u00d6rne\u011fin; Ar\u0131c\u0131l\u0131k, da\u011fc\u0131l\u0131k, hayvanc\u0131l\u0131k, yaylac\u0131l\u0131k, hidroelektrik \u00fcretimi gibi ekonomik faaliyetler de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yer \u015fekilleriyle ili\u015fkilidir.<\/p>\n<p>N\u00fcfus ve Yerle\u015fmeye Etkisi<br \/>\n Genelde Ekvatoral b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131ndaki yerlerde y\u00fcksek yerler yerle\u015fim alan\u0131 olarak pek tercih edilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fckselti artt\u0131k\u00e7a s\u0131cakl\u0131k azal\u0131r, kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ve donma olay\u0131 artar. Bu nedenle tar\u0131m faaliyetleri, ula\u015f\u0131m ve di\u011fer ekonomik etkinlikler zorla\u015f\u0131r, bu da yerle\u015fmeyi s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi<\/p>\n<p>Tar\u0131m Faaliyetlerine Etkisi<\/p>\n<p> Yer \u015fekillerinin engebeli oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ekili-dikili arazi oran\u0131 az, tar\u0131m topraklar\u0131 par\u00e7al\u0131 ve da\u011f\u0131n\u0131k, tar\u0131mda makine kullan\u0131m\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Tar\u0131m insan ve hayvan g\u00fcc\u00fcne dayan\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Do\u011fu Karadeniz B\u00f6l\u00fcm\u00fc. Ayr\u0131ca, y\u00fckselti s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden tar\u0131m faaliyetlerini s\u0131n\u0131rlar, tar\u0131m yapabilme s\u00fcresini k\u0131salt\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi. Y\u00fcksek b\u00f6lgelerde tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri \u00e7e\u015fitlili\u011fi azal\u0131r, tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin olgunla\u015fmas\u0131 gecikir, tar\u0131msal faaliyetler zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Ula\u015f\u0131m Faaliyetlerine Etkisi<\/p>\n<p> Bir b\u00f6lgenin y\u00fckseltisi ve b\u00f6lgedeki da\u011flar\u0131n uzan\u0131\u015f do\u011frultusu ile yer \u015fekillerinin yap\u0131s\u0131 o b\u00f6lgedeki yollar\u0131n uzan\u0131\u015f do\u011frultusunu, yol s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131, yol yap\u0131m maliyetini, seyahat s\u00fcresini etkiler. Engebeli b\u00f6lgelerde yollar virajlarla uzar, yol yap\u0131m maliyeti artar. Irmaklar, vadiler;ancak k\u00f6Page Rank\u00fc ve viyad\u00fcklerle a\u015f\u0131labilir. Y\u00fcksek yerlerde kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131, donma olaylar\u0131 ve sis yo\u011funlu\u011fu fazla olaca\u011f\u0131ndan, ula\u015f\u0131m zorla\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Bolu Da\u011f\u0131 ve Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi<\/p>\n<p>Yerle\u015fme T\u00fcr\u00fcne Etkisi<\/p>\n<p> Yer \u015fekillerinin engebeli oldu\u011fu b\u00f6lgelerde tar\u0131m alanlar\u0131 araziye par\u00e7alar halinde da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan da\u011f\u0131n\u0131k yerle\u015fme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6rne\u011fin; Do\u011fu Karadeniz B\u00f6l\u00fcm\u00fc. Yer \u015fekillerinin d\u00fcz oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ise genelde su kenarlar\u0131nda toplu yerle\u015fme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6rne\u011fin; G\u00fcneydo\u011fu Anadolu ve \u0130\u00e7 Anadolu B\u00f6lgeleri. <\/p>\n<p>\u0130klim ve Bitki \u00d6rt\u00fcs\u00fcne Etkisi<br \/>\n Bir b\u00f6lgedeki yer \u015fekillerinin genel yap\u0131s\u0131; da\u011flar\u0131n uzan\u0131\u015f do\u011frultusu ve y\u00fckselti, s\u0131cakl\u0131k, buharla\u015fma, ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 ve ya\u011f\u0131\u015f \u015fekli gibi \u00f6zellikleri etkileyerek, iklim ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00fczerinde dolayl\u0131 etkiye sahip olur. \u00d6rne\u011fin; yer \u015fekillerinin engebeli oldu\u011fu b\u00f6lgeler de; s\u0131cakl\u0131k ve ya\u011f\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131 k\u0131sa mesafelerde de\u011fi\u015fti\u011finden, iklim ve bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc \u00e7e\u015fitlili\u011fi de fazla olur. Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinin \u00e7ok so\u011fuk olmas\u0131nda y\u00fckselti, Karadeniz ve Akdeniz b\u00f6lgelerinin \u00e7ok ya\u011f\u0131\u015f almas\u0131nda ise denizle birlikte da\u011flar\u0131n uzan\u0131\u015f do\u011frultusu da etkili olmu\u015ftur. Yer \u015fekillerinin uzan\u0131\u015f do\u011frultusu r\u00fczgar\u0131n h\u0131z\u0131 ve esme y\u00f6n\u00fc \u00fczerinde de etkilidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akarsular \u00dczerindeki Etkisi Yer \u015fekillerinin engebeli oldu\u011fu b\u00f6lgelerde; akarsular dar ve derin vadilerde akt\u0131\u011f\u0131ndan ak\u0131\u015f h\u0131zlar\u0131, a\u015f\u0131nd\u0131rma g\u00fc\u00e7leri ve hidroelektrik potansiyelleri fazlad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi. Yer \u015fekillerinin d\u00fcz ve oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ise akarsular geni\u015f ve b\u00fckl\u00fcml\u00fc vadiler olu\u015fturarak akt\u0131klar\u0131ndan; ak\u0131\u015f h\u0131zlar\u0131, a\u015f\u0131nd\u0131rma g\u00fc\u00e7leri azd\u0131r. Yine y\u00fczey \u015fekillerinin d\u00fcz ve al\u00e7ak oldu\u011fu b\u00f6lgelerde akarsular\u0131n hidroelektrik &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[3609,2926,3839,2794,2944,2887,2793,2925,3001,2922,3641,3814],"class_list":["post-1326","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-akarsular","tag-bitki-ortusu","tag-cografyanin-etkileri","tag-dogu-anadolu","tag-ekonomi","tag-ekvator","tag-ic-anadolu","tag-iklim","tag-kapali-havza","tag-nufus","tag-tarim","tag-yer-sekilleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1326"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}