{"id":1397,"date":"2011-06-29T14:33:54","date_gmt":"2011-06-29T11:33:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1397"},"modified":"2011-06-29T14:33:54","modified_gmt":"2011-06-29T11:33:54","slug":"cografyanin-bilinmeyeleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/cografyanin-bilinmeyeleri\/","title":{"rendered":"Co\u011frafya&#8217;n\u0131n Bilinmeyeleri"},"content":{"rendered":"<p>Co\u011frafya&#8217;n\u0131n Bilinmeyeleri <\/p>\n<p>*ABD\u2019de Yellowstone\u2019deki on bir gayzerden birine \u201ceski sad\u0131k dost\u201d denir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gayzer \u015fa\u015f\u0131lacak bir d\u00fczenle, her altm\u0131\u015f be\u015f dakikada bir ve tam d\u00f6rt bu\u00e7uk dakika s\u00fcreyle, bir kaynar su ve buhar s\u00fctununu havaya f\u0131\u015fk\u0131rt\u0131r. Her f\u0131\u015fk\u0131rtmadan \u00f6nce davul g\u00fcmb\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc and\u0131ran bo\u011fuk bir u\u011fultu duyulur, sonra da k\u00f6p\u00fckl\u00fc sular 50 metreye kadar f\u0131\u015fk\u0131r\u0131r. Ayn\u0131 parkta bulunan ve \u201cdev\u201d ismiyle an\u0131lan gayzerin f\u0131\u015fk\u0131rma s\u00fcresi ise bir saati a\u015far. Ancak sular\u0131 75 metreye kadar ula\u015fan bu gayzer haftada bir kez f\u0131\u015fk\u0131r\u0131r. Suyun i\u00e7indeki minerallere ba\u011fl\u0131 olarak zeminde olu\u015fan sar\u0131 renkli \u00e7\u00f6kelmi\u015f sar\u0131 rengindeki kaya\u00e7lardan dolay\u0131 \u201cyellowstone\u201d denilmektedir.<\/p>\n<p> *Golf Stream ak\u0131nt\u0131s\u0131, Meksika K\u00f6rfezinden do\u011fdu\u011fu i\u00e7in \u0130ngilizcede \u201ck\u00f6rfez ak\u0131nt\u0131s\u0131\u201d anlam\u0131ndaki bu isimle an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Geni\u015fli\u011fi 50 kilometreyi, derinli\u011fi 1000 metreyi bulan ak\u0131nt\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f h\u0131z\u0131 saatte 4\u20135 kilometre civar\u0131ndad\u0131r. Yaz k\u0131\u015f hep s\u0131cak olan bu ak\u0131nt\u0131 Bat\u0131 Avrupa k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n \u0131l\u0131man bir iklime sahip olmas\u0131nda \u00f6nemli bir etkiye sahiptir.<\/p>\n<p> *ABD\u2019nin Kaliforniya eyaletindeki Kaliforniya \u00c7\u00f6l\u00fc \u201c\u00f6l\u00fcm vadisi\u201d olarak ta bilinir. Deniz seviyesinden 85 metre a\u015fa\u011f\u0131da bulunan bu mek\u00e2n ABD\u2019nin ke\u015ffedilmesinden sonra alt\u0131n aray\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zde mek\u00e2n\u0131 olmu\u015ftur. \u201cAlt\u0131na h\u00fccum\u201d devrinde alt\u0131n bulmak i\u00e7in yollara d\u00fc\u015fen macerac\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu susuzluk, g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 ve so\u011fuk nedeniyle \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu nedenle bu b\u00f6lgeye \u201c\u00f6l\u00fcm vadisi\u201d denilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ekim kuvveti cisimleri kendine \u00e7eker. Bu nedenle uzaya g\u00f6nderilen cisimlerin yer\u00e7ekiminin etkisinden kurtulmas\u0131 gerekir. Saatte 29.000 kilometre h\u0131zla giden bir roketten f\u0131rlat\u0131lan bir uydu d\u00fcnya \u00e7evresindeki y\u00f6r\u00fcngesine otururken, saatte 29.000 kilometreden daha d\u00fc\u015f\u00fck h\u0131zla giden roket d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ekim kuvvetten kurtulamaz ve d\u00fcnyaya geri d\u00fc\u015fer. Saatte 40.000 kilometre h\u0131zla giden bir roket ise d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ekim kuvvetinden kurtuldu\u011fu i\u00e7in uzaya gidebilir.<\/p>\n<p> *Afrika k\u0131tas\u0131ndaki volkanik Klimanjaro Da\u011f\u0131 \u201c\u0131\u015f\u0131ldayan da\u011f\u201d diye bilinir. \u00c7\u00fcnk\u00fc geni\u015f ve \u0131ss\u0131z bir yaylan\u0131n ortas\u0131nda tek ba\u015f\u0131na y\u00fckselir. Kal\u0131c\u0131 kar ve buzla \u00f6rt\u00fcl\u00fc p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l zirvesi kilometrelerce uzaktan se\u00e7ilir. Bu haliyle g\u00f6zleri kama\u015ft\u0131r\u0131p, g\u00f6reni b\u00fcy\u00fcledi\u011finden bu da\u011f yerli dilinde \u201c\u0131\u015f\u0131ldayan da\u011f\u201d diye bilinir. Masai yerlileri ise bu da\u011f\u0131 tanr\u0131n\u0131n evi ( ngai ngai ) olarak nitelendirir.<\/p>\n<p> *ABD\u2019nin ge\u00e7mi\u015fini New York \u015fehri kadar iyi simgeleyen ba\u015fka bir \u015fehir yoktur. New York 70 farkl\u0131 ulustan olu\u015fur, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck zenci kentidir. \u0130talya topraklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kurulmu\u015f en b\u00fcy\u00fck \u0130talya kentidir.1626 y\u0131l\u0131nda Hollandal\u0131lar taraf\u0131ndan \u201cYeni Amsterdam\u201d ismiyle kurulan kent daha sonra \u0130ngiliz ve \u0130talyanlar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015ftir. Bu kentte ya\u015fayan Yahudi say\u0131s\u0131 \u0130srail devletindekine e\u015fittir.<\/p>\n<p> *\u0130zlandan\u0131n ba\u015fkenti Reykjavik yerli dilinde \u201cdumanl\u0131 k\u00f6rfez\u201d anlam\u0131na gelmektedir. Kentin \u00e7evresinde \u00e7ok say\u0131da gayzer bulundu\u011fundan y\u0131l\u0131n \u00f6nemli k\u0131sm\u0131nda kent dumanlar i\u00e7erisindedir. Bu nedenle kente dumanl\u0131 k\u00f6rfez anlam\u0131na gelen Reykjavik ismi verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *\u0130stanbul halici, bir boynuz gibi k\u0131vr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yabanc\u0131lar taraf\u0131ndan \u201calt\u0131n boynuz\u201d ( golden horn ) olarak ifade edilmektedir.<\/p>\n<p> *Avrupa\u2019n\u0131n kuzeyinden Asya\u2019n\u0131n do\u011fusuna kadar uzanan \u201ctayga ormanlar\u0131\u201d 8 milyon kilometrekarelik alan\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f orman\u0131 olup, ekvatoral b\u00f6lgenin ya\u011fmur ormanlar\u0131ndan daha geni\u015f yer kaplar.<\/p>\n<p> *Lut G\u00f6l\u00fcnde % 26\u2019y\u0131 bulan tuzluluk nedeniyle insan hi\u00e7 k\u0131m\u0131ldamadan ve de y\u00fczmeden suyun \u00fcst\u00fcnde durabilir.<\/p>\n<p> *1020 y\u0131l\u0131nda Amerika\u2019ya ula\u015fan Vikingler, buradaki yerli halklar\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131 rengi \u00e7ok sevdiklerini ve topraktan elde ettikleri boyalarla y\u00fczlerini k\u0131rm\u0131z\u0131ya boyad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi. Bu nedenle bu esmer derili insanlara \u201ck\u0131z\u0131l adamlar\u201d, \u201ck\u0131z\u0131l derililer\u201d ismini takm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p> *\u201cMenderes\u201d ismi T\u00fcrkiye\u2019nin Ege B\u00f6lgesindeki B\u00fcy\u00fck Menderes Nehrinin \u00e7izdi\u011fi b\u00fckl\u00fcmlerden al\u0131narak, co\u011frafya literat\u00fcr\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p> *\u201cAtlas\u201d ismi d\u00fcnyay\u0131 omuzlar\u0131 \u00fcst\u00fcnde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen mitolojik Yunan tanr\u0131s\u0131na binaen 1595\u2019te Mercator\u2019un yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya haritalar\u0131 tak\u0131m\u0131na verdi\u011fi isimdir.<\/p>\n<p> *\u201cHimalaya\u201d ismi Sanskrit\u00e7ede \u201conun evi\u201d ( him=onun, alaya=evi ) anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *\u201cNederland\u201d Flamancada al\u00e7ak \u00fclke anlam\u0131na gelmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Hollanda topraklar\u0131n\u0131n % 60\u2019\u0131 denizin doldurulmas\u0131yla kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u00fclkenin hi\u00e7bir noktas\u0131n\u0131n y\u00fckseltisi 300 metreden fazla de\u011fildir. Hatta % 27\u2019si deniz seviyesinin alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *Volkan ismi \u0130talya\u2019daki Sicilya Adas\u0131n\u0131n kuzeyinde yer alan Eloiata tak\u0131madalar\u0131nda bulunan \u201cVulcano\u201d yanarda\u011f\u0131ndan ( roma ate\u015f tanr\u0131s\u0131 Vulcanusa binaen ) gelmektedir.<\/p>\n<p> *Havan\u0131n insan \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 itme kuvveti ( bas\u0131n\u00e7 ) hissedilemez, \u00e7\u00fcnk\u00fc insan v\u00fccudu da havay\u0131 ayn\u0131 kuvvetle d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru itmektedir.<\/p>\n<p> *Ham petrol ar\u0131tma i\u00e7in 400 \u00b0C\u2019ye kadar \u0131s\u0131t\u0131l\u0131nca buhar haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Is\u0131t\u0131lan ham petrol buhar ayr\u0131\u015ft\u0131rma kolonundan yukar\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a so\u011fur ve farkl\u0131 s\u0131cakl\u0131klarda ayr\u0131\u015farak 340 \u00b0C\u2019de mazot, 260 \u00b0C\u2019de gazya\u011f\u0131, 180 \u00b0C\u2019de benzin, 110 \u00b0C\u2019de gaz elde edilir.<\/p>\n<p> *Kalorifer pete\u011fi gibi \u0131s\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131n pencerelerin alt\u0131na konulmas\u0131n\u0131n nedeni, d\u0131\u015far\u0131dan gelen so\u011fuk havay\u0131 \u0131s\u0131tmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n G\u00fcne\u015ften ald\u0131\u011f\u0131 enerji miktar\u0131, 100 milyonun \u00fczerinde elektrik santralinin \u00fcretti\u011fi enerji miktar\u0131na e\u015fittir.<\/p>\n<p> *Do\u011fu Yar\u0131mk\u00fcredeki tropikal siklonlara \u201ctayfun\u201d denir. \u00c7ince taifung kelimesinden gelen bu s\u00f6zc\u00fck \u201cb\u00fcy\u00fck r\u00fczg\u00e2r\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *\u201cEverest Da\u011f\u0131\u201d ismini, 1852\u2019de ekibiyle buran\u0131n D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek da\u011f\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffeden \u0130ngiliz da\u011fc\u0131 Sir George Everest\u2019ten alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Karayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye 23.300 ara\u00e7la birinci, Almanya 21.200 ara\u00e7la ikinci, \u0130ngiltere 12.400 ara\u00e7la \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, Fransa 10.900 ara\u00e7la d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131ray\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p> *\u0130rlanda \u0131l\u0131man iklimin etkisinde oldu\u011fundan y\u0131l boyunca ya\u011f\u0131\u015f al\u0131r. Bu nedenle s\u00fcrekli ye\u015fil \u00e7ay\u0131rlarla kapl\u0131 olup \u201cz\u00fcmr\u00fct ada\u201d olarak nitelendirilir.<\/p>\n<p> *S\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde Portekiz\u2019in ba\u015fkenti G\u00fcney Amerika k\u0131tas\u0131ndaki \u201cRio de Janerio\u201d\u2019idi.<\/p>\n<p> *D\u00fcnya atmosferine bir g\u00fcnde giren akany\u0131ld\u0131z ( g\u00f6kta\u015f\u0131 ) say\u0131s\u0131 75.000.000 civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *Amazon Nehrinin ismi kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131 anlam\u0131ndaki amazondan gelmektedir. 1541\u2019de nehir boyunca yolculuk yapan Orellana ad\u0131ndaki bir \u0130spanyol gezgin, yolculu\u011fu boyunca pek \u00e7ok kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131yla \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan nehre Yunan mitolojisinde kad\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131 anlam\u0131na gelen \u201cAmazon\u201d ismini vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Orta Asya\u2019daki Taklamakan \u00c7\u00f6l\u00fcn\u00fcn ismi \u00c7incede \u201cgiden gelmez\u201d anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *ABD, Kanada s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Niagara \u00c7a\u011flayan\u0131 29 Mart 1848\u2019de buzlar Ontario \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 engelledi\u011finden 30 saat s\u00fcreyle akmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Kanyon s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc \u0130spanyolca \u201cboru\u201d ya da \u201ct\u00fcp\u201d anlam\u0131ndaki cana s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden gelir. Kanyon bir \u0131rma\u011f\u0131n kayalar\u0131 oyarak a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 derin, dik duvarl\u0131 vadi anlam\u0131ndad\u0131r. 1776\u2019da Francisco Garces adl\u0131 bir \u0130spanyol papaz k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7amurundan \u00f6t\u00fcr\u00fc bu nehre \u0130spanyolcada \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131\u201d anlam\u0131na gelen \u201cColorado\u201d ismini vermi\u015ftir. 1600 kilometre uzunlu\u011fundaki Colorado Kanyonuna \u201cb\u00fcy\u00fck kanyon\u201d ismi ise tek kollu co\u011frafyac\u0131 John Wesley Powell taraf\u0131ndan konulmu\u015ftur. Powell ve ekibi b\u00fcy\u00fck kanyonu 98 g\u00fcnde a\u015fm\u0131\u015f ve \u00f6l\u00fcmden zor kurtulmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *\u201cKarst\u201d kelimesi, H\u0131rvatistan\u2019\u0131n kuzeybat\u0131s\u0131nda bulunan ve krs, kras=ta\u015f anlam\u0131na gelen yayladan al\u0131nmad\u0131r. Slavca bir kelime olup, bu t\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalar \u00f6nce bu b\u00f6lgede yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan t\u00fcm d\u00fcnyada bu t\u00fcr araziler i\u00e7in \u201ckars, karstik\u201d s\u00f6zc\u00fckleri kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Hortumlar o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ki kurba\u011fa, bal\u0131k ve ku\u015flar\u0131 yutup sonra bunlar\u0131n ya\u011fmur gibi d\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7abilir. 1978\u2019de \u0130ngiltere\u2019de kaz, 1994 y\u0131l\u0131nda Avustralya\u2019da olu\u015fan \u015fiddetli bir f\u0131rt\u0131na sonucu y\u00fczlerce tatl\u0131 su bal\u0131\u011f\u0131 ya\u011fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *\u00c7ok ya\u011f\u0131\u015f alan tropikal b\u00f6lgelerde sel bask\u0131nlar\u0131ndan korunmak i\u00e7in evler y\u00fcksek direkler \u00fczerine kurulur.<\/p>\n<p> *Sahra \u00e7\u00f6l\u00fcndeki \u201csiroko\u201d r\u00fczg\u00e2r\u0131 buradaki kumlar\u0131 kald\u0131rarak uzak mesafelere ta\u015f\u0131nmas\u0131na neden olur. Bu durum uzak mesafelerde, \u00f6rne\u011fin \u0130ngiltere ve \u0130svi\u00e7re gibi \u00fclkelerde k\u0131z\u0131l renkli kar ve ya\u011fmur ya\u011f\u0131\u015flar\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *Tropikler aras\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgelerde ya\u011f\u0131\u015flar genelde kar olarak ba\u015flar, al\u00e7ald\u0131k\u00e7a \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan ya\u011fmura d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p> *Kutuplarda ya\u015fayan hayvanlar\u0131n ( kutup ay\u0131s\u0131, penguen, kutup tilkisi ) kal\u0131n ve yal\u0131t\u0131c\u0131 ya\u011f ve t\u00fcy katmanlar\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131 i\u00e7eride, dondurucu so\u011fu\u011fu d\u0131\u015far\u0131da tutmaya yarar. Bu nedenle d\u0131\u015f ortama g\u00f6re v\u00fccut s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmemesi onlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuktan korur.<\/p>\n<p> *Yery\u00fcz\u00fcndeki buzun % 99\u2019u Antarktika K\u0131tas\u0131 ve Gr\u00f6nland adas\u0131nda bulunur.<\/p>\n<p> *909 m\u00b3 \/sn\u2019lik y\u0131ll\u0131k ortalama ak\u0131m\u0131yla F\u0131rat, T\u00fcrkiye\u2019nin en bol ak\u0131ml\u0131 nehri iken, Dicle 629 m\u00b3 \/sn\u2019lik ortalama ak\u0131mla ikinci s\u0131radad\u0131r.<\/p>\n<p> *Cebelitar\u0131k ad\u0131; M.S 711\u2019de b\u00f6lgeden ge\u00e7en Arap komutan Tar\u0131k Bin Ziyad\u2019\u0131n ismine binaen y\u00f6redeki bir da\u011fa Cebel el Tar\u0131k \u201cTar\u0131k da\u011f\u0131\u201d denilmi\u015ftir. Bu isim sonralar\u0131 Cebelitar\u0131k \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015ferek \u00fclkenin ismi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *F\u0131rat 127.000 km\u00b2\u2019lik su toplama havzas\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin en geni\u015f havzal\u0131 nehridir.<\/p>\n<p> *Danimarka\u2019n\u0131n ba\u015fkenti \u201cKopenhag\u201d \u015fehrinin ad\u0131 bu dilde t\u00fcccar liman\u0131 anlam\u0131na gelen \u201ckopenhavn\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden gelir.<\/p>\n<p> *Far\u00f6e adalar\u0131; Danimarkacada \u201cuzak adalar\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Ekvatoral b\u00f6lgedeki \u201cya\u011fmur ormanlar\u0131\u201d d\u00fcnya y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fcn % 10\u2019nunu kaplamas\u0131na kar\u015f\u0131n, t\u00fcm d\u00fcnyadaki hayvan ve bitki t\u00fcrlerinin % 50-70\u2019ini b\u00fcnyesinde bulundurmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Trias devrinde Pangea ad\u0131 verilen tek ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131ta vard\u0131. Kretase devrinde ise Pangea\u2019n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesiyle yeni k\u0131talar olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *Kutup ya\u015fam\u0131na en iyi uyum sa\u011flayan hayvanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda G\u00fcney kutbunda ya\u015fayan imparator pengueni gelmektedir. Bu hayvanlar \u2013 60 \u00b0C\u2019de yumurtlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Amerika\u2019daki tornado r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131 saatte 1000 kilometreyi bulmaktad\u0131r. ABD\u2019de 1970 y\u0131l\u0131nda meydana gelen bir tornado 400.000 can alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Himalaya Da\u011flar\u0131n\u0131n 4000 metre y\u00fcksekli\u011findeki kesimlerinde s\u0131cakl\u0131k \u2013 40 \u00b0C\u2019ye kadar d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden sular 8 ay boyunca donar.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomileri; ABD, Japonya, \u00c7in, Almanya, Fransa, \u0130ngiltere, \u0130talya ve Kanada\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *\u0130sve\u00e7\u2019in ba\u015fkenti Stockholm \u00e7ok say\u0131da kanal ve k\u00f6pr\u00fcye sahip oldu\u011fu i\u00e7in \u201ckuzeyin Venedik\u2019i\u201d olarak nitelendirilir.<\/p>\n<p> *\u201cUkrayna\u201d Slavca s\u0131n\u0131r \u00fclkesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Arjantin\u2019deki u\u00e7suz bucaks\u0131z otlaklarda ( pampalarda ) atlar\u0131yla s\u00fcr\u00fc \u00e7obanl\u0131\u011f\u0131 yapanlara \u201cga\u015fo\u201d, Kuzey Amerika\u2019da ayn\u0131 \u015fekilde s\u00fcr\u00fc \u00e7obanl\u0131\u011f\u0131 yapanlara ise \u201ckovboy\u201d denir.<\/p>\n<p> *K\u0131talar mantodan hafif olduklar\u0131 i\u00e7in mantonun i\u00e7ine g\u00f6m\u00fclmezler, aksine onun \u00fczerinde bir gemi gibi y\u00fczerler.<\/p>\n<p> *5000 metre y\u00fckseklikte bas\u0131n\u00e7 azalmas\u0131 nedeniyle su 70 \u00b0C\u2019de kaynar.<\/p>\n<p> *\u0130nsano\u011flunun yerkabu\u011funun i\u00e7lerine do\u011fru inebildi\u011fi en derin nokta 12.000 metredir. Rusya Federasyonundaki Kola Yar\u0131madas\u0131nda jeolojik ama\u00e7la yap\u0131lan kaz\u0131larda 12.000 metreye inilmi\u015ftir. G\u00fcnde 11 metre yol al\u0131nabilen kaz\u0131da 200 \u00b0C\u2019lik s\u0131cakl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Mercanadalar, mercan denen \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n iskeletlerinin okyanus taban\u0131nda \u00fcst \u00fcstte y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131yla olu\u015fmu\u015ftur. ( Maldiv Adalar\u0131 )<\/p>\n<p> *Galapagos Adalar\u0131 ismini \u0130spanyolca kaplumba\u011fa anlam\u0131na gelen \u201cdev galapagos kaplumba\u011fas\u0131ndan\u201d alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Hindu dininde Ganj Irma\u011f\u0131 kutsal say\u0131l\u0131r. Bu nedenle bu kutsal \u0131rmakta y\u0131kan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *\u201cTsunami\u201d Japoncada deprem dalgas\u0131 demektir. Bu dev dalgalar\u0131n h\u0131z\u0131 saatte 900 kilometreye ula\u015fabilir. Derin denizde y\u00fcksekli\u011fi 1 metreden az olan bu dalgalar, karaya ula\u015ft\u0131klar\u0131nda h\u0131zlar\u0131 azal\u0131r, ancak y\u00fckseklikleri artarak 30\u201350 metreye kadar ula\u015fabilir. Tsunamilerin % 90\u2019\u0131 B\u00fcy\u00fck Okyanusta ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p> *Afrika\u2019daki Victoria \u00e7a\u011flayan\u0131na \u0130ngiliz k\u00e2\u015fif David Livingstone krali\u00e7e Victoria\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Bu \u00e7a\u011flayan sis tabakas\u0131 yaratarak b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden yerlilerce \u201cg\u00fcmb\u00fcrdeyen duman\u201d diye bilinir.<\/p>\n<p> *Bir y\u00fckseltinin da\u011f olarak nitelendirilebilmesi i\u00e7in \u00e7evresinden en az 600 metre y\u00fcksek olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p> *Do\u011fal bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn c\u0131l\u0131z oldu\u011fu b\u00f6lgelerde, n\u00fcfusta seyrektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn c\u0131l\u0131z oldu\u011fu yerlerde hayvan t\u00fcrleri de azal\u0131r ve insanlar\u0131n beslenmesi zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p> *Asor adalar\u0131 Atlas Okyanusunda yer alan volkanik ve da\u011fl\u0131k adalard\u0131r. Portekizliler 1432\u2019de bu adalara ayak bast\u0131klar\u0131nda y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flar\u0131n bollu\u011fundan dolay\u0131 Portekizcede akbaba anlam\u0131na gelen \u201ca\u00e7ores\u201d ismini vermi\u015flerdir.<\/p>\n<p> *Eskimolar kendilerine inuit yani \u201cinsan\u201d derler. En \u00e7etin \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na uyum sa\u011flayan Eskimolar ren geyi\u011fi, ( tareninuit ) balina, ( nuuninuit ) fok bal\u0131\u011f\u0131 ve kutup ay\u0131s\u0131 avlayarak ge\u00e7inirler. Igloo ad\u0131 verilen buzdan evlerde ya\u015fayan ve azla yetinen bir halk olan Eskimolar ne yetkili makam tan\u0131rlar, ne de s\u00fcrekli bir yere yerle\u015firler. K\u00fclt\u00fcrlerinde kar ve so\u011fu\u011fun etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p> *\u0130talya s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer alan 62 km\u00b2\u2019lik San Marino, turizm ve posta pulu sat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ge\u00e7inen k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclkedir. San Marino\u2019da caddelerde otomobil ve motorlu ta\u015f\u0131tla dola\u015fmak yasakt\u0131r.<\/p>\n<p> *Halley kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131 \u0130ngiliz bilim adam\u0131 Edmund Halley bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *1976\u2019da Richter \u00f6l\u00e7e\u011fiyle \u00c7in\u2019in Hebei b\u00f6lgesinde meydana gelen 7,7 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem 800.000 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *\u0130rlanda\u2019n\u0131n kuzeyinde 4000\u2019i a\u015fan so\u011fumu\u015f bazalt s\u00fctunundan olu\u015fan arazi devler kald\u0131r\u0131m\u0131 olarak nitelendirilir. Y\u00f6rede \u201czafer yolu\u201dkal\u0131nt\u0131s\u0131 olarak bilinen bu ta\u015flar asl\u0131nda yanarda\u011f lavlar\u0131n\u0131n paralel kenarl\u0131 b\u00fcy\u00fck prizmalar \u015feklinde h\u0131zla so\u011fumas\u0131yla olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *Frans\u0131z Rivieras\u0131 \u201cCote d\u2019Azur\u2019a\u201d denizinin mavi sular\u0131ndan dolay\u0131 \u201cmavi k\u0131y\u0131\u201d anlam\u0131na gelen bu isim verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *ABD\u2019nin Kaliforniya eyaletindeki Yosemite Parkta bulunan dev a\u011fa\u00e7lara; uzun \u00f6m\u00fcrleri ve koca g\u00f6vdelerinden dolay\u0131 K\u0131z\u0131lderili Cherokees kabilesinin b\u00fcy\u00fck \u015fefi, dev yap\u0131l\u0131 \u201cSee-Quayah\u2019\u0131n\u201d ad\u0131na binaen \u201cSekoya\u201d ad\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Richter \u00f6l\u00e7e\u011fine g\u00f6re 8,6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ki bir deprem, 100 hidrojen bombas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne e\u015fittir.<\/p>\n<p> *Okalipt\u00fcs a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n boylar\u0131 150 metreyi a\u015far. Bu a\u011fac\u0131n yass\u0131 yapraklar\u0131 eksenleri kuzey-g\u00fcney do\u011frultusunu ald\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcne\u015fin kavurucu s\u0131ca\u011f\u0131ndan korunur. Bu nedenle bu a\u011fa\u00e7lara Yunancada \u201ckoruyucu\u201d anlam\u0131na gelen okalipt\u00fcs ad\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *T\u00fcrkiye\u2019deki en iyi cevizler; Bursa, Kastamonu, Bolu, Tokat, \u0130zmit-Karam\u00fcrsel, Ankara-K\u0131z\u0131lcahamam ve Yalova\u2019da yeti\u015fir.<\/p>\n<p> *Alaska\u2019da 3 milyona yak\u0131n g\u00f6l vard\u0131r ve tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 buzul a\u015f\u0131nd\u0131rmas\u0131yla olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *\u015eimdilerde bir Jeep markas\u0131 olan \u201cCherokee\u201dismi K\u0131z\u0131lderililerden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Amerika i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda bir K\u0131z\u0131lderili kabilesi olan \u201cCherokeeler\u201d bat\u0131ya gitmeyi reddeder ve Carolina\u2019da bulunan Dumanl\u0131 Da\u011flara saklan\u0131r. Bu nedenle bir da\u011f arac\u0131 olan jeepe \u201ccherokee\u201d ismi verilir.<br \/>\n Sunay Ak\u0131n<\/p>\n<p> *G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n sonu yoktur. G\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 asl\u0131nda tam bir \u00e7ember bi\u00e7imindedir. Ancak insanlar s\u0131n\u0131rl\u0131 bir uzakl\u0131\u011f\u0131, yani ufka kadar olan uzakl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rebildi\u011fi i\u00e7in ancak bu \u00e7emberin s\u0131n\u0131rl\u0131 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6rebilir.<\/p>\n<p> *Tsunami karaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, genellikle ilk \u00f6nce k\u00f6rfezdeki b\u00fct\u00fcn sular bo\u015fal\u0131r.<\/p>\n<p> *K\u00f6m\u00fcr petrol, do\u011fal gaz gibi enerji kaynaklar\u0131na organik k\u00f6kenli olmalar\u0131 nedeniyle \u201c fosil yak\u0131t\u201d denir.<\/p>\n<p> *Avustralya\u2019daki b\u00fcy\u00fck set kayal\u0131klar\u0131 ve \u00e7evresinde deniz ya\u015fam\u0131 \u00e7ok \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterir. Bu kayal\u0131klarda 400 mercan, 215 ku\u015f ve 1500\u2019den fazla bal\u0131k \u00e7e\u015fidi ya\u015far.<\/p>\n<p> *\u00dc\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck gemi ve \u00e7o\u011fu k\u00fcrek mahk\u00fbmu olan bir avu\u00e7 tayfa ile \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 uzun ve tehlikeli yolculuk sonras\u0131 Antik Adalar\u0131na ula\u015fan Kristof Kolomb, Hindistan\u2019\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015f ve buraya uzun s\u00fcre \u201cBat\u0131 Hint Adalar\u0131\u201d denilmi\u015ftir. Floransal\u0131 Amerigo Vespuci 1497\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 ilk yolculu\u011funda b\u00fcy\u00fck bir k\u0131ta bulmu\u015ftur. Vespuci bu k\u0131tadan \u201cyenid\u00fcnya\u201d ( Mundus Novus ) diye bahsetmi\u015ftir. Alman co\u011frafyac\u0131 Martin Waldseem\u00fcller 1507 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 atlasta, bu yeni k\u0131taya Amerigo Vespucinin an\u0131s\u0131na \u201cAmerika\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Kahve, d\u00fcnya ticaretinde petrolden sonra ikinci s\u0131ray\u0131 al\u0131r.<\/p>\n<p> *ABD\u2019nin Florida eyaletinde bulunan 13.000 km\u00b2\u2019lik Everglades batakl\u0131\u011f\u0131 milli park ilan edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Asya k\u0131tas\u0131 ismini Anadolu topraklar\u0131ndan alm\u0131\u015ft\u0131r. Eski \u00e7a\u011flarda T\u00fcrkiye\u2019nin Ege B\u00f6lgesi \u201cAssuva\u201d sonra \u201cAsu\u201d olarak tan\u0131n\u0131yordu. G\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu \u00fclke anlam\u0131na gelen bu isim sonradan de\u011fi\u015ferek \u201cAsya\u201dya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p> *Afrika\u2019n\u0131n \u00f6zellikle i\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131 20 y\u00fczy\u0131la kadar yeterince tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131ndan k\u0131taya \u201ckaranl\u0131k k\u0131ta\u201d denilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnya ekvatorda saniyede 467 metre h\u0131zla d\u00f6nerken, g\u00fcne\u015f \u00e7evresinde ise saniyede 30 kilometre h\u0131zla d\u00f6ner.<\/p>\n<p> *Asya, 62.000 kilometre ile d\u00fcnyan\u0131n en uzun k\u0131y\u0131lara sahip k\u0131tas\u0131 iken, Kuzey Amerika k\u0131tas\u0131 60.000 kilometre ile ikincidir.<\/p>\n<p> *Sabun yap\u0131m\u0131nda zeytin, hurma, yer f\u0131st\u0131\u011f\u0131, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, soya ya\u011f\u0131, pamuk \u00e7ekirde\u011fi ile s\u0131\u011f\u0131r ve koyun i\u00e7 ya\u011flar\u0131 kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *Antarktika en so\u011fuk, en r\u00fczg\u00e2rl\u0131 ve y\u00fcksek k\u0131tad\u0131r. Bu k\u0131tada yaz devresi kabul edilen ocak ay\u0131nda ortalama s\u0131cakl\u0131k -30\u00b0C\u2019dir. Bu k\u0131tada -89,2 \u00b0C ile d\u00fcnyadaki en d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. K\u0131ta tamamen buzlarla kapl\u0131d\u0131r, buzullar\u0131n kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yer yer 5 kilometreyi bulur. D\u00fcnyadaki buzun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 bu k\u0131tadad\u0131r.<\/p>\n<p> *Domatesin anavatan\u0131 G\u00fcney Amerika olup, ismi Aztek yerlilerinin dilindeki \u201ctomatl\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden gelir.<\/p>\n<p> *Kanada\u2019da yayg\u0131n olarak yeti\u015fen ak\u00e7a a\u011fa\u00e7tan \u015feker elde edilir.<\/p>\n<p> *Bir i\u00e7ecek olan \u201ccola\u201d ismi tropikal b\u00f6lgelerde yeti\u015fen kola bitkisinden gelmektedir. Bu bitki kolal\u0131 i\u00e7eceklere tat vermek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Rusya Federasyonundaki b\u00fct\u00fcn \u0131rmaklar\u0131n Baykal g\u00f6l\u00fcn\u00fc doldurmas\u0131 i\u00e7in bir y\u0131l akmas\u0131 gerekir. D\u00fcnya tatl\u0131 su varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n % 20\u2019ye yak\u0131n\u0131 buradad\u0131r.<\/p>\n<p> *Yerle\u015filebilen k\u0131talar i\u00e7inde \u00e7\u00f6l olmayan tek k\u0131ta Avrupa\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *Cemre kor ate\u015f anlam\u0131ndad\u0131r. \u0130lkbahar\u0131n gelmesiyle g\u00fcne\u015fin \u00f6nce topra\u011f\u0131, sonra suyu, sonra havay\u0131 \u0131s\u0131tt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> *Kolombiya ad\u0131n\u0131 Kristof Kolomb\u2019dan alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada en \u00e7ok yeti\u015ftirilen meyve elmad\u0131r.<\/p>\n<p> *Mezopotamya ismi eski Yunancada \u201cmesos = ara, orta\u201d ve\u201d potamos = nehir\u201d s\u00f6zc\u00fcklerinden t\u00fcremi\u015f olup iki nehir aras\u0131 anlam\u0131ndad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde F\u0131rat ve Dicle nehirleri aras\u0131nda kalan verimli topraklara Mezopotamya denilmektedir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n deniz seviyesinden en al\u00e7akta yer alan g\u00f6l\u00fc \u2013 395 metre ile Lut G\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *Maldivler Cumhuriyeti\u2019nin en y\u00fcksek noktas\u0131n\u0131n denizden y\u00fcksekli\u011fi 2,4 metredir.<\/p>\n<p> *Vatikan 1.000 ki\u015fi ile d\u00fcnyan\u0131n en az n\u00fcfuslu \u00fclkesidir.<\/p>\n<p> *\u015eili&#8217;de ki Atacama \u00e7\u00f6l\u00fcne 100 y\u0131l boyunca hi\u00e7 ya\u011fmur ya\u011fmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *And Da\u011flar\u0131ndan do\u011fup Brezilya&#8217; da denize ula\u015fan Amazon Nehri a\u011f\u0131z kesimindeki 150.000 m\u00b3\/sn\u2019 lik su miktar\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n en bol ak\u0131ml\u0131 nehridir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck adas\u0131 2.186.000 km\u00b2\u2019 lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Gr\u00f6nland&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p> *142.880 km\u00b2\u2019 lik ekvatoral \u00e7ap\u0131 ile J\u00fcpiter en b\u00fcy\u00fck gezegendir.<\/p>\n<p> *ABD-Kanada s\u0131n\u0131r\u0131nda yer alan Superior 82.098 km\u00b2\u2019 lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcyle d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131tas\u0131 44.387.000 km\u00b2&#8217; lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Asya\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en \u015fiddetli volkanik patlamas\u0131, 27 A\u011fustos 1883 tarihinde Endonezya\u2019n\u0131n Krakatoa adas\u0131nda meydana gelmi\u015ftir. En g\u00fc\u00e7l\u00fc hidrojen bombas\u0131 patlamas\u0131ndan 26 kez daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan bu patlamada 38.380 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, f\u0131rlayan kayalar 55 kilometre y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015f, patlama sesi 5.000 kilometre uzaktan duyulmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *Rusya Federasyonu 17.400.000 km\u00b2&#8217; lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesidir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck yar\u0131madas\u0131 3.250.000 km\u00b2\u2019 lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Arabistan\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *Pasifik Okyanusundaki Mariana ( Challenger ) \u00e7ukurunun derinli\u011fi 11.033 metredir. Yar\u0131m kiloluk bir demir top bu \u00e7ukurun \u00fczerinde suya b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dibe yakla\u015f\u0131k 63 dakikada varabilir.<\/p>\n<p> *Kazakistan\u2019daki Baykal G\u00f6l\u00fc 1.940 metre ile d\u00fcnyan\u0131n en derin g\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyadaki en d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131k, 21 Temmuz 1983 g\u00fcn\u00fc Antarktika Vostok&#8217; da -89,2\u00b0C olarak \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p> *33 milyonluk n\u00fcfusu ile Japonya&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Tokyo d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k n\u00fcfuslu kentidir.<\/p>\n<p> *\u00c7in 1.234.000.000 ile d\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k n\u00fcfuslu \u00fclkesidir.<\/p>\n<p> *10.8 kilometrelik geni\u015fli\u011fiyle L\u00e2os\u2019taki Khone d\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f \u00e7a\u011flayan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *7.045.000 km\u00b2\u2019 lik alan\u0131 ve 15.000 kolu ile Amazon D\u00fcnyan\u0131n en geni\u015f havzal\u0131 nehridir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck volkanik krateri 117 kilometrelik \u00e7evre uzunlu\u011fu ile Japonya&#8217; da ki Aso yanarda\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *41\u00b0 g\u00fcney enleminde yer alan Yeni Zelanda&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Wellington d\u00fcnyada en g\u00fcneyde yer alan ba\u015fkenttir.<\/p>\n<p> *G\u00fcne\u015f \u00e7evresinde saatte 172.248 kilometrelik h\u0131zla d\u00f6nen Merk\u00fcr en h\u0131zl\u0131 gezegendir.<\/p>\n<p> *64\u00b0 kuzey enleminde yer alan \u0130zlanda&#8217;n\u0131n ba\u015fkenti Reyjkavik D\u00fcnyada en kuzeyde yer alan ba\u015fkenttir.<\/p>\n<p> *Rusya Federasyonun 73\u00b0 kuzey enlemindeki Dikson liman\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en kuzeydeki \u015fehridir.<\/p>\n<p> *3.000 km\u00b2\u2019 lik Ekvatoral \u00e7ap\u0131 ile Pl\u00fcton en k\u00fc\u00e7\u00fck gezegendir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131tas\u0131 7.686.000 km\u00b2&#8217; lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile Avustralya&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p> *Vatikan 0,44 km\u00b2\u2019 lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile d\u00fcnyan\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fclkesidir.<\/p>\n<p> *462\u00b0C\u2019 lik y\u00fczey \u0131s\u0131s\u0131 ile Ven\u00fcs en s\u0131cak gezegendir.<\/p>\n<p> *\u2014220 \u00b0C\u2019 lik y\u00fczey \u0131s\u0131s\u0131 ile Pl\u00fcton en so\u011fuk gezegendir.<\/p>\n<p> *\u0130srail-\u00dcrd\u00fcn aras\u0131nda yer alan Lut G\u00f6l\u00fc d\u00fcnyan\u0131n en tuzlu g\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *Rusya Federasyonu ile Japonya aras\u0131nda yer alanTatar Bo\u011faz\u0131 800 kilometrelik uzunlu\u011fuyla d\u00fcnyan\u0131n en uzun bo\u011faz\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *ABD\u2019nin Kentucky b\u00f6lgesindeki Flint Mamoth ma\u011faras\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu 345 kilometredir.<\/p>\n<p> *Burundi\u2019 de do\u011fup M\u0131s\u0131r\u2019 da Akdeniz\u2019 e ula\u015fan Nil 6.695 kilometre ile D\u00fcnyan\u0131n en uzun nehridir.<\/p>\n<p> *Ven\u00fcs 41.360.000 kilometre ile d\u00fcnyaya en yak\u0131n gezegendir.<\/p>\n<p> *Bolivya\u2019n\u0131n La Paz \u015fehri 3.631 metre ile d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksekte yer alan ba\u015fkentidir.<\/p>\n<p> *979 metre ile Venez\u00fcella\u2019daki Angel, D\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek \u00e7a\u011flayan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *Tibet-Nepal s\u0131n\u0131r\u0131nda ki Himalaya s\u0131rada\u011flar\u0131 \u00fczerinde yer alan Everest Tepesi 8.848 metrelik zirvesiyle d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek da\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *1971 y\u0131l\u0131nda Japonya&#8217; n\u0131n Ish\u0131gaki adas\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclen 85 metre y\u00fcksekli\u011findeki deprem dalgas\u0131 d\u00fcnyadaki en y\u00fcksek dalgad\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyadaki en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k 13 Eyl\u00fcl 1922&#8242; de Libya El Aziziye&#8217; de 58\u00b0C olarak \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p> *Hindistan\u2019 da Tibet s\u0131n\u0131r\u0131na yak\u0131n Basisi kenti 5.988 metrelik y\u00fckseltisiyle d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksekteki \u015fehridir.<\/p>\n<p> *Hindistan\u2019da Himalaya Da\u011flar\u0131n\u0131n eteklerinde yer alan \u00c7erapun\u00e7i y\u00f6resi 1860\u20131861 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcrede 26.460 mm ya\u011f\u0131\u015f alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *4.360 saatlik y\u0131ll\u0131k g\u00fcne\u015flenme s\u00fcresi ile Do\u011fu Sahra d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok g\u00fcne\u015flenen yeridir.<\/p>\n<p> *Havaideki Kauai Y\u00f6resi, y\u0131lda 350 g\u00fcn boyunca d\u00fc\u015fen ya\u011f\u0131\u015fla d\u00fcnyan\u0131n en ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 yeridir.<\/p>\n<p> *Endonezya\u2019n\u0131n Java adas\u0131ndaki Bogor, 322 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre ile d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc olan y\u00f6residir.<\/p>\n<p> *Etiyopya\u2019daki Dallal 34,4 \u00b0C\u2019lik y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n en s\u0131cak yeridir.<\/p>\n<p> *78\u00b0 g\u00fcney enlemi Antarktika\u2019daki Polus Nedostupnosti \u2013 57,8\u00b0 C\u2019 lik y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n en so\u011fuk yeridir.<\/p>\n<p> *Lesotho&#8217; nun en al\u00e7ak noktas\u0131 deniz seviyesinden 1.380 metre y\u00fcksekliktedir.<\/p>\n<p> *And Da\u011flar\u0131n\u0131n Peru &#8211; Bolivya s\u0131n\u0131rlar\u0131 aras\u0131ndaki b\u00f6lgede 3.811 metrede bulunan Titikaka d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksekteki g\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *Kutup b\u00f6lgelerindeki kar ve buzlar sahip olduklar\u0131 beyaz \u00f6rt\u00fc nedeniyle g\u00fcne\u015ften yery\u00fcz\u00fcne ula\u015fan \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n % 90\u2019n\u0131n\u0131 geriye yans\u0131tarak, bu b\u00f6lgelerde s\u0131cakl\u0131klar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131nda etkili olurlar.<\/p>\n<p> *Deterjan kelimesi Latincede temizleme anlam\u0131ndaki \u201cdetergere\u201d den gelir.<\/p>\n<p> *Deniz d\u00fczeyinden yakla\u015f\u0131k 8 kilometre y\u00fcksekte olan Everest Da\u011f\u0131n\u0131n zirvesindeki hava bas\u0131nc\u0131, deniz seviyesindekinin yakla\u015f\u0131k % 30\u2019 u kadard\u0131r.<\/p>\n<p> *30 kilometre y\u00fckseltideki stratosfer katman\u0131nda esen r\u00fczg\u00e2rlar\u0131n h\u0131z\u0131 saatte 300 kilometreyi bulur.<\/p>\n<p> *Atmosferin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 180 km y\u00fcksekte 395 \u00b0C\u2019ye, 320 kilometre y\u00fckseklikte ise 700 \u00b0C\u2019ye ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p> *Irmaklar her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 2 milyar madensel tuzu denizlere ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p> *G\u00fcney Fransa\u2019da \u201cvent tu midi\u201d denen s\u0131cak ve nemli r\u00fczg\u00e2r ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, sara, ast\u0131m n\u00f6betleri ve k\u00fc\u00e7\u00fck ate\u015flenmelere neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *L\u00fcleta\u015f\u0131, bo\u015fluklu ve hafif oldu\u011fundan, suda y\u00fczer. Bu nedenle halk aras\u0131nda \u201cdenizk\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc\u201d diye bilinir.<\/p>\n<p> *Sel\u00fcloz, bitkilerde h\u00fccre yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan ve k\u00e2\u011f\u0131t yap\u0131m\u0131, yapay yaprak \u00fcretimi ile baz\u0131 patlay\u0131c\u0131 maddelerin \u00fcretiminde de kullan\u0131lan k\u00e2\u011f\u0131t hamurudur.<\/p>\n<p> *\u0130zlanda\u2019da n\u00fcfusun % 67\u2019si evlerinde jeotermal enerji kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Portland \u00e7imentosunun % 78\u2019i kire\u00e7ta\u015f\u0131, % 20\u2019si kil ta\u015f\u0131, % 2\u2019si ise di\u011fer katk\u0131 maddelerinden olu\u015fur.<\/p>\n<p> *Kristof Kolombun Amerika k\u0131tas\u0131nda karaya ilk ayak bast\u0131\u011f\u0131 yer \u201cWatling Adas\u0131\u201d d\u0131r.<\/p>\n<p> *Norve\u00e7 y\u0131ll\u0131k enerji \u00fcretiminin %96\u2019s\u0131n\u0131, Zaire %95\u2019ini, Sri Lanka ( Seylan ) %90\u2019n\u0131n\u0131, Brezilya %85\u2019ini, \u0130svi\u00e7re %75\u2019ini, Kanada ise %65\u2019ini hidroelektrikten sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Orta\u00e7a\u011fda Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 dola\u015fan Normonlar\u0131n g\u00f6rd\u00fcklerini s\u00f6yledikleri \u201cyaban\u0131l insanlar\u201d asl\u0131nda goril maymunlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *Bartelmi Diaz ve ekibi 1847 y\u0131l\u0131nda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n u\u00e7 noktas\u0131na f\u0131rt\u0131na ve dalgalar nedeniyle \u201cF\u0131rt\u0131nalar Burnu anlam\u0131na gelen Cabo Tarmentoso \u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Ancak sonralar\u0131 Portekiz kral\u0131 buraya \u201cF\u0131rt\u0131nalar Burnu\u201d denilirse, buradan Hindistan\u2019a ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015facak kaptan ve tayfalar\u0131n korkaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek buran\u0131n ismini \u201c\u00dcmit Burnu anlam\u0131ndaki Cabo Bao Esperan\u00e7o\u201d olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n Kap \u015fehri de ismini buradan alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *1497\u2019de Hindistan\u2019a ula\u015fmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kan Vasco d\u00f6 Gama G\u00fcney Afrikada y\u0131lba\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ti\u011fi yere \u201cdo\u011fum g\u00fcn\u00fc\u201d anlam\u0131na gelen \u201cNatal\u201d ismini vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada milli park olarak ilan edilen ilk yer ABD\u2019de 1872\u2019de olu\u015fturulan \u201cYellowstone Milli Park\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p> *Hawaii Adalar\u0131, Meksika K\u00f6rfezi, Karayipler Denizi K\u0131y\u0131lar\u0131, ( K\u00fcba, Antil Adalar\u0131, Florida ) ile Avustralya k\u0131y\u0131lar\u0131 d\u00fcnyada s\u00f6rf sporunun en yo\u011fun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerdir.<\/p>\n<p> *Genelde yaz s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 10\u00b0C\u2019den d\u00fc\u015f\u00fck olan b\u00f6lgeler ile y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f tutar\u0131 400 mm\u2019den az olan b\u00f6lgelerde a\u011fac\u0131n yeti\u015fmesi \u00e7ok zordur.<\/p>\n<p> *L\u00e2teks, ( kau\u00e7uk ) \u00e7iklet, ( s\u0131tma a\u011fac\u0131ndan ) re\u00e7ine, ( \u00e7am, k\u00f6knar, ladin ) sak\u0131z, tanen, ( dericilikte kullan\u0131l\u0131r ) mantar, \u00e7e\u015fitli ya\u011flar ile ila\u00e7 maddeleri ormanlardan elde edilen \u00fcr\u00fcnlerdir.<\/p>\n<p> *Hindistan\u2019a gitmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kan Magellan ve ekibi G\u00fcney Amerikan\u0131n f\u0131rt\u0131nal\u0131 g\u00fcney ucunu, bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla \u201cMagellan Bo\u011faz\u0131n\u0131n\u201d f\u0131rt\u0131nal\u0131 ve tehlikeli sular\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131ktan sonra, \u00f6teki tarafta ki sakin okyanusu g\u00f6r\u00fcnce, buraya \u201csakin deniz\u201d anlam\u0131na gelen \u201cPasifik Okyanusu\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Norve\u00e7\u2019teki Narvik ve Bergen, Rusya Federasyonundaki Arhangelsk ve Vladivostok ile \u0130ngiltere\u2019deki Hull ve Grimsby liman \u015fehirlerinin geli\u015fmesinde bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Bir ton \u015feker elde etmek i\u00e7in 40\u201350 ton, bir ton k\u00e2\u011f\u0131t \u00fcretebilmek i\u00e7in 170 ton, bir ton \u00e7elik elde etmek i\u00e7in ( so\u011futma suyu olarak ) 300 bin ton, bir ton deriyi i\u015flemek i\u00e7in 10 ton kullanma suyuna ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada s\u00fcnger avc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en fazla oldu\u011fu b\u00f6lgeler; Bahama Adalar\u0131, Florida K\u0131y\u0131lar\u0131, Avustralya\u2019n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131, Akdeniz de Sicilya, Korsika ve Sardunya adalar\u0131 ile Ege adalar\u0131 ve Bodrum k\u0131y\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *Balinalar\u0131n kafa kemiklerinden \u00e7\u0131kar\u0131lan isperme\u00e7et ya\u011f\u0131, kozmetik ve ila\u00e7 end\u00fcstrisinde ( g\u00fczel kokan banyo sabunlar\u0131, dudak rujlar\u0131, krem ve merhemler gibi ) kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *Okalipt\u00fcs a\u011fa\u00e7lar\u0131 \u00e7ok su t\u00fcketti\u011fi i\u00e7in, batakl\u0131k b\u00f6lgeleri kurutmada bu a\u011fa\u00e7lardan yararlan\u0131l\u0131r. Yapraklar\u0131ndan ise \u201cokaliptol\u201d adl\u0131 mikrop \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc ila\u00e7 elde edilir.<\/p>\n<p> *Patates, m\u0131s\u0131r, domates ve t\u00fct\u00fcn gibi tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri K\u0131z\u0131lderililerin insanl\u0131\u011fa arma\u011fan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *Kum \u00e7\u00f6lleri, d\u00fcnya karalar\u0131n\u0131n % 14\u2019\u00fcn\u00fc kaplar.<\/p>\n<p> *Eskimolar so\u011fuktan korunmak i\u00e7in, v\u00fccutlar\u0131na hayvan ya\u011f\u0131 s\u00fcrer ve kal\u0131n k\u00fcrkler giyerler.<\/p>\n<p> *\u0130spanyadaki Costa Brava; Vah\u015fi k\u0131y\u0131, Costa Dorado ise Alt\u0131n k\u0131y\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Mandalina, portakal ve limon kabuklar\u0131ndan kolonya ve esans \u00fcretiminde yararlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *\u201cMetre\u201d yer boylam\u0131n\u0131n d\u00f6rtte birinin on milyonda biridir. XVI. Louis d\u00f6neminde kararla\u015ft\u0131r\u0131lan bu yeni uzunluk birimini do\u011fru tan\u0131mlayabilme i\u015fi bir hayli zahmetle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun i\u00e7in boylam\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi gerekmi\u015ftir. G\u00f6kbilimci J.B.Delambreda ile P.Mechain ikilisi, biri Fransadan di\u011feri \u0130spanyadan hareket ederek, birka\u00e7 bin astronomik ve jeodezik g\u00f6zlemde bulunmu\u015f ve 7 y\u0131l\u0131n sonunda bulu\u015fmu\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece \u00f6rnek metre \u201cetalon\u201d bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *Anadolu kelimesinin Yunanca \u201cg\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fu, do\u011fu memleketi\u201d anlam\u0131ndaki Anatolos\u2019dan geldi\u011fi san\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *C\u0131va s\u0131v\u0131 olarak bulunan tek metaldir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck teleskopu Kuzey Kafkasya\u2019daki Zelenchkayada kurulmu\u015f olup 600 santimlik aynaya sahiptir.<\/p>\n<p> *Genelde y\u0131ll\u0131k ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131 200 milimetreden az olan yerler \u00e7\u00f6l olarak nitelendirilir.<\/p>\n<p> *Yenilebilir ya\u011flar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131; zeytin, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, soya, m\u0131s\u0131r, yerf\u0131st\u0131\u011f\u0131, pamuk, kolza, hindistancevizi ve f\u0131nd\u0131ktan elde edilir.<\/p>\n<p> *Kahve bitkisi, y\u0131ll\u0131k ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 21\u00b0C oldu\u011fu \u0131l\u0131man iklimlerde yeti\u015ftirilebilir ve en iyi \u00fcr\u00fcn deniz d\u00fczeyinden 600\u20132000 metre y\u00fckseklikteki ekim alanlar\u0131ndan al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p> *Tokyo ismi Japoncada \u201cdo\u011fu ba\u015fkenti\u201d ( to=do\u011fu, kyo=ba\u015fkent ) anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *B\u00fcy\u00fck Sahra \u00c7\u00f6l\u00fc 8.600.000 km\u00b2\u2019 lik y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcyle ABD kadar yer kaplar. Sahra s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Arap\u00e7adaki \u201csahara\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden gelme olup \u00e7\u00f6l anlam\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *Petrol kelimesi Latince \u201cpetra: kaya\u201d ve \u201coleum: ya\u011f\u201d s\u00f6zc\u00fcklerinden t\u00fcremi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Cam yap\u0131m\u0131nda saf silisyum kumu kullan\u0131l\u0131r. Camda kullan\u0131lan demir ve bak\u0131r cama ye\u015fil renk verirken, bak\u0131r oksit ve kobalt mavi, selenyum ve bak\u0131r oksit ise k\u0131rm\u0131z\u0131 renk verir. T\u00fcrkiye\u2019de cam yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan silisyum kumu Kap\u0131 da\u011f Yar\u0131madas\u0131, \u0130stanbul\u2019un Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131, Yalova k\u0131y\u0131lar\u0131 ile Sinop Yar\u0131madas\u0131ndan sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p> *Amerikan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131ndan sonra, 1790\u2019da yeni ba\u015fkentin Potomac Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131nda kurulmas\u0131 benimsenmi\u015f ve yer se\u00e7imi ABD\u2019nin ilk ba\u015fkan\u0131 George Washington\u2019a b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kentin kurulu\u015funu denetleyen komisyon kente \u201cAmerikan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rolle \u00fclkenin kurucusu olarak kabul edilen George Washington\u2019un an\u0131s\u0131na\u201d Washington ismini vermi\u015ftir. B\u00f6ylece 1800 y\u0131l\u0131nda federal y\u00f6netim Philadelphia\u2019dan Washington\u2019a ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Co\u011frafi a\u00e7\u0131dan kopuk ve uzak olu\u015fu nedeniyle \u00f6nceleri \u201cyaban kent\u201d olarak an\u0131lan Washington 1812\u2019den sonra Amerika halk\u0131nca ba\u015fkent olarak benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Yeni Zelanda ve Avustralya d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck y\u00fcn \u00fcreticileri olup, d\u00fcnyadaki toplam y\u00fcn \u00fcretiminin % 40\u2019\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131larlar.<\/p>\n<p> *Litosferdeki litho s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Yunancada \u201cta\u015f\u201d, hidrosferdeki hidro s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ise Yunancada \u201csu\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Merinos koyunu d\u00fcnyan\u0131n en kaliteli y\u00fcn\u00fcne sahip olup anavatan\u0131 \u0130spanya\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *Kongo Nehri ve kollar\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Kongo ismi ile an\u0131lan \u00fclkeye 1971 y\u0131l\u0131nda \u201c\u0131rmak\u201d anlam\u0131na gelen \u201cnzadi\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden gelme \u201cZaire\u201d ismi verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Atlas Okyanusundaki K\u00fc\u00e7\u00fck Antil adalar\u0131na do\u011fu-kuzeydo\u011fu y\u00f6n\u00fcnden bat\u0131-g\u00fcneybat\u0131 y\u00f6n\u00fcne do\u011fru s\u00fcrekli esen alize r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 nedeniyle \u201cr\u00fczg\u00e2r alt\u0131 adalar\u0131\u201d denir.<\/p>\n<p> *Pasifik Okyanusunda bulunanYeni Gine\u2019ye, 1945\u2019te buraya ayak basan \u0130spanyol \u0130nigo Ortiz de Retes, buradaki yerli halk\u0131 Afrika zencilerine benzetti\u011finden bu adaya Afrika k\u0131tas\u0131ndaki Gine\u2019ye binaen, \u201cYeni Gine\u201d ismini vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnya y\u00fczeyinin %12\u2019si buzullarla kapl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *\u201cTayland\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Tayland dilinde \u00f6zg\u00fcr insanlar \u00fclkesi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Kristof Kolomb 1502 y\u0131l\u0131nda Amerika k\u0131tas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 son yolculu\u011funda Honduras\u2019a \u201cdeniz derinlikleri\u201d anlam\u0131na gelen ismi vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Elveri\u015fli jeopolitik konumu nedeniyle Simon Bolivar Panamay\u0131 \u201cevrenin kalbi\u201d olarak nitelemi\u015ftir.<\/p>\n<p> *\u00dcst\u00fcnde bulunan kar ve buz \u00f6rt\u00fcs\u00fcnden dolay\u0131, Antarktika \u201cbeyaz \u00e7\u00f6l\u201d olarak bilinir.<\/p>\n<p> *400 kilometrelik uzunlu\u011fu ile Antarktika\u2019daki Lambert Buzulu d\u00fcnyadaki en uzun buzuldur.<\/p>\n<p> *Tasmanya ve Tasman Denizinin ismi y\u00f6reyi ke\u015ffeden Hollandal\u0131 denizci \u201cAbel Tasman\u201ddan gelmektedir<\/p>\n<p> *Kuzey kutup dairesi \u00fczerinde kalan b\u00f6lgeye \u201carktika\u201d denir.<\/p>\n<p> *Avustralya, Yeni Zelanda ve Pasifik Okyanusundaki \u00e7ok say\u0131da adadan olu\u015fan k\u0131taya \u201cOkyanusya\u201d denir.<\/p>\n<p> *Avrupal\u0131lar\u0131n Brezilya topraklar\u0131 ile tan\u0131\u015fmas\u0131 tesad\u00fcfen olmu\u015ftur. Portekizli denizci Alvares Cabral, yelkenli gemileriyle \u00dcmit Burnunu dola\u015f\u0131p Hindistan\u2019a gitmeyi ama\u00e7larken r\u00fczg\u00e2rs\u0131z Gine K\u00f6rfezine girmemek i\u00e7in, gerekti\u011finden fazla bat\u0131ya a\u00e7\u0131l\u0131nca, Brezilya k\u0131y\u0131lar\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Portekiz hemen bu topraklar \u00fczerinde hak iddia ederek buraya \u201cTerra da Santa Cruz=kutsal ha\u00e7 topraklar\u0131\u201d ismini vermi\u015ftir. Brezilya ismi ise daha sonralar\u0131, bu b\u00f6lgede \u00e7ok rastlanan ve k\u0131rm\u0131z\u0131 boya yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan \u201cpau-brasil\u201d a\u011fac\u0131ndan dolay\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *\u0130spanyolcada ova-d\u00fczl\u00fck anlam\u0131na gelen \u201cpampalar\u201d Arjantinde 760.000 km\u00b2\u2019lik bir alan kaplar ki bu T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne yak\u0131nd\u0131r. Geni\u015f, serin, sulak ve a\u011fa\u00e7s\u0131z olan pampalar hayvanc\u0131l\u0131k i\u00e7in uygun ortam olu\u015ftururlar.<\/p>\n<p> *Aborjinlerin g\u00f6lgeli yer anlam\u0131na gelen uluru ismini verdikleri Ayers Kayas\u0131 Avustralya\u2019n\u0131n simgelerinden biridir. 384 metrelik y\u00fcksekli\u011fi ve 3,6 kilometrelik uzunlu\u011fu ile d\u00fcnyan\u0131n tek blok halindeki en b\u00fcy\u00fck kayas\u0131d\u0131r. Ayers Kayas\u0131 Aborjinlerce kutsal kabul edildi\u011finden t\u0131rmanmak g\u00fcnah say\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Venez\u00fcella ad\u0131 \u0130spanyolca k\u00fc\u00e7\u00fck Venedik anlam\u0131na gelir. Petrol \u00fcretiminde \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere ald\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun g\u00f6\u00e7 nedeniyle \u201cg\u00f6\u00e7menler \u00fclkesi\u201d olarak bilinir.<\/p>\n<p> *Surinam ad\u0131n\u0131 14. y\u00fczy\u0131la kadar bu topraklarda ya\u015fayan \u201csurinenlerden\u201d alm\u0131\u015ft\u0131r. Hollanda 1667 y\u0131l\u0131nda s\u00f6m\u00fcrgesi durumundaki New Amsterdam\u2019\u0131 ( bug\u00fcnk\u00fc New York \u015fehrini ) \u0130ngiltere\u2019ye vererek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Surinam\u2019\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Anayurdu Amerikan\u0131n tropikal kesimleri olan kapok a\u011fac\u0131n\u0131n liflerinden; yatak, yorgan, uyku tulumu, yast\u0131k ve can simidi yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *1549 y\u0131l\u0131ndan 1763 y\u0131l\u0131na kadar Brezilya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti eski ismi Bahia olan Atlas Okyanusu k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Salvador\u2019du<\/p>\n<p> *Macellan d\u00fcnya \u00e7evresindeki turunda Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcneyinden ge\u00e7erek Hindistan\u2019a varmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ge\u00e7tikleri bo\u011faza ate\u015f \u00fclkesi anlam\u0131na gelen \u201ctierra del fuego\u201d ismini vermi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu so\u011fuk b\u00f6lgenin insanlar\u0131 bazen \u0131s\u0131nmak, bazen de bal\u0131klar\u0131 \u00e7ekmek i\u00e7in k\u0131y\u0131 boyunca ate\u015f yak\u0131yordu.<\/p>\n<p> *K\u0131z\u0131l Erik M.S 985\u2019te ( Kristof Kolomb\u2019dan 500 y\u0131l \u00f6nce ) buzlarla kapl\u0131 bir karan\u0131n en g\u00fcney noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f ve buraya g\u00f6\u00e7menleri kolayl\u0131kla \u00e7ekebilmek i\u00e7in Norve\u00e7 dilinde ye\u015fil anlam\u0131na gelen \u201cGreenland\u201d ad\u0131n\u0131 koymu\u015ftur. Bu isim daha sonralar\u0131 Gr\u00f6nland\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p> *Palmiye yapraklar\u0131ndaki liflerden sicim, kurutulmu\u015f yapraklar\u0131ndan has\u0131r yayg\u0131, paravana yap\u0131l\u0131r. Yapraklar\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki kal\u0131n damardan sepet \u00f6r\u00fcl\u00fcr. Tomurcuklar\u0131 \u00e7ok lezzetli sebze yerine ge\u00e7er. \u00d6zsuyundan palmiye \u015farab\u0131, meyvesinden palmiye ya\u011f\u0131, \u00e7ekirde\u011finden ise sabun elde edilir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada en fazla kara kom\u015fusuna sahip \u00fclkeler \u015funlard\u0131r; \u00c7in ve Rusya Federasyonu 14, Brezilya 10, Kongo, Sudan ve Almanya 9, T\u00fcrkiye, Avusturya, Fransa, Zambiya ve Tanzanya ise 8 \u00fclke ile kara s\u0131n\u0131r\u0131 kom\u015fusudur.<\/p>\n<p> *Bolivya, ismini asl\u0131nda bir \u0130spanyol olan ve Ekvador, Bolivya, Kolombiya, Panama, Peru ve Venez\u00fcella gibi \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131nda \u00f6nderlik yapan Venez\u00fcellal\u0131 Simon Bolivar\u2019dan alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Ekvator \u00e7izgisi; Ekvador, Kolombiya, Brezilya, Gabon, Kongo, Uganda, Kenya, Somali, Maldivler, Endonezya ve Kiribati gibi \u00fclkelerin topraklar\u0131ndan ge\u00e7er.<\/p>\n<p> *Ba\u015flang\u0131\u00e7 meridyeni; \u0130ngiltere, Fransa, \u0130spanya, Cezayir, Mali, Burkino Faso, Gana ve Togo gibi \u00fclkelerin topraklar\u0131ndan ge\u00e7er.<\/p>\n<p> *\u201cCezayir\u201d Arap\u00e7ada ada demektir. \u0130smini Akdeniz\u2019deki k\u00fc\u00e7\u00fck bir adadan alm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n<p> *Fas, Cezayir ve Tunus\u2019a Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n bat\u0131s\u0131nda yer almalar\u0131 nedeniyle \u201cma\u011frip=g\u00fcnbat\u0131s\u0131\u201d \u00fclkeleri denir.<\/p>\n<p> *Kosta Rica, \u0130spanyolcada \u201czengin k\u0131y\u0131\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Guatemala, Aztek dilinde \u201ca\u011fa\u00e7lar \u00fclkesi\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Brezilyan\u0131n do\u011fu kesimindeki kurak i\u00e7 b\u00f6lgelerde seyrek, bodur, kurakl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131 ve dikenli yap\u0131lar\u0131yla belirginle\u015fen fundal\u0131klara sahip bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcne \u201ccaatinga=beyaz ormanlar\u201d ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p> *Gittik\u00e7e d\u00fc\u015fen bir atmosfer bas\u0131nc\u0131, r\u00fczg\u00e2r ve \u00e7o\u011fu kez de ya\u011fmur geldi\u011fine i\u015farettir. Art\u0131\u015f g\u00f6steren bir atmosfer bas\u0131nc\u0131 ise g\u00fczel bir havan\u0131n gelece\u011fine i\u015farettir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada ilk petrol kuyusu 1859\u2019da ABD\u2019nin Pensilviana eyaletindeki Titusville\u2019de a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kuyuda bir g\u00fcnde 25 varil petrol ( 1 varil=185 litre ) elde ediliyordu.<\/p>\n<p> *G\u00f6zl\u00fck cam\u0131; kum, bor trioksit, potas, demir ve soda, pencere cam\u0131; kum, soda, kire\u00e7, magnezyum oksit, al\u00fcminyum oksit, \u015fi\u015fe cam\u0131; kum, soda, kire\u00e7, al\u00fcminyum oksit, kristal cam; kum, kur\u015fun oksit ve sodadan yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *Amonyak, kok k\u00f6m\u00fcr\u00fc, katran, ila\u00e7lar, boyalar, patlay\u0131c\u0131 maddeler, parf\u00fcmler, antiseptikler ve plastikler ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fcnden elde edilir.<\/p>\n<p> *Kanguru isminin Avustralya\u2019ya ilk ayak basan beyazlar\u0131n bu z\u0131playan hayvan\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde yerlilere; nedir bu hayvan? diye sormalar\u0131 ve yerlilerin \u201ckangaroo = ne dedi\u011fini anlam\u0131yorum!\u201d cevab\u0131n\u0131 vermelerinden geldi\u011fi san\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Bel\u00e7ika ( Be ), Nederland = Hollanda ( Ne ), ve L\u00fcksemburg ( L\u00fcks ) gibi \u00fclkelerin \u00fc\u00e7\u00fc \u201c Benel\u00fcks \u00fclkeleri\u201d olarak nitelendirilir.<\/p>\n<p> *L\u00f6s; Almanca \u201close = gev\u015fek\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck mil tanelerinden meydana gelen soluk, sar\u0131 renkli toprak \u00e7\u00f6llerde ( 23\u00b0 &#8211; 55\u00b0 ) yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p> *\u201cMangrov\u201d tropikal ku\u015fakta, g\u00fc\u00e7l\u00fc gelgitlere a\u00e7\u0131k koy, delta ve lag\u00fcn gibi tatl\u0131 ve tuzlu sular\u0131n birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 batakl\u0131klarda g\u00f6r\u00fclen s\u0131k ormanlara verilen isimdir.<\/p>\n<p> *Fayans\u0131 ilk yapanlar Babillilerdir. Orta\u00e7a\u011fda Araplar fayans yapma tekni\u011fini Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131m\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zellikle \u0130talya\u2019da b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6ren fayans \u00f6zellikle 1400\u2019l\u00fc y\u0131llarda en b\u00fcy\u00fck \u00fcretim merkezi olan \u201cFaenza\u201dn\u0131n ad\u0131yla an\u0131l\u0131r olmu\u015ftur.<\/p>\n<p> *Blue jean\u0131 1873\u2019te bat\u0131y\u0131 ke\u015ffe \u00e7\u0131kan Oscar Lewis Strauss bulmu\u015ftur. Bu pantolonlar ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7ad\u0131r bezi diye bilinen mavi ketenden haz\u0131rlan\u0131yordu. Jean s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ( cin ) ilk kez 1967\u2019de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bu isim Cenova\u2019dan gelmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu pamuklu kuma\u015f Cenova\u2019da dokunmaktayd\u0131.<\/p>\n<p> *Ha\u015fha\u015f ismi, Hasan Sabah\u2019tan gelmektedir. Ha\u015fha\u015fin = ha\u015fha\u015f\u00e7\u0131lar mezhebinin kurucusu olan Hasan Sabah ha\u015fha\u015f sak\u0131z\u0131, afyonun insan iradesini nas\u0131l zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f ve mezhebine girenlere ha\u015fha\u015f vererek \u00e7e\u015fitli cinayetler i\u015flettirmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Karabiberin en \u00e7ok \u00fcretildi\u011fi yerler; Hindistan, Malezya ve Endonezya\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *1847\u2019de \u0130ngiliz Mercer, pamuk ipli\u011fini bir sudkostik eriyi\u011finin i\u00e7ine bat\u0131rarak yeni bir iplik elde etti ve bu yeni ipli\u011fe \u201c merserize\u201d ad\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n<p> *1822 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z mineraloji uzman\u0131 Pierre Berthier, Provanca b\u00f6lgesinin \u201c baux\u201d kentinde bir maden bularak buna \u201cboksit\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. 1854\u2019te Frans\u0131z kimyac\u0131 Saint- Claire Devill bu madeni klor\u00fcrle indirgeyerek as\u0131l al\u00fcminyumu elde etti.<\/p>\n<p> *Pamuk bitkisinin geli\u015fip \u00fcr\u00fcn vermesi i\u00e7in 200 g\u00fcn, m\u0131s\u0131r bitkisinin geli\u015fip \u00fcr\u00fcn vermesi i\u00e7in ise 150 g\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n O\u00b0C\u2019nin \u00fczerinde olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p> *Bir b\u00f6lgede g\u00fcnl\u00fck en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 30\u00b0C\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn \u201ctropik g\u00fcn\u201d, g\u00fcnl\u00fck en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 25\u00b0C\u2019nin \u00fczerine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn \u201cyaz g\u00fcn\u00fc\u201d, g\u00fcnl\u00fck en d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 0\u00b0C\u2019nin \u00fcst\u00fcne hi\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn ise \u201c k\u0131\u015f\u201d g\u00fcn\u00fc olarak kabul edilir.<\/p>\n<p> *\u00c7ernezyom, Rus dilinde \u00e7ern = kara renkli, ezyom = toprak s\u00f6zc\u00fcklerinden gelmedir.Uzun boylu \u00e7ay\u0131r bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda olu\u015fan koyu renkli toprak organik madde bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a zengindir.<\/p>\n<p> *1998 y\u0131l\u0131na kadar Everest zirvesine \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fan 918 ki\u015fiden 146\u2019s\u0131 \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p> *Atmosfer s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Yunanca \u201catmos = nefes, sphere = k\u00fcre\u201d kelimelerinden gelmektedir.<\/p>\n<p> *Atmosferdeki havan\u0131n 1 cm\u00b2\u2019lik y\u00fczeye yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n\u00e7 760 mm.lik c\u0131va s\u00fctunun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na e\u015fit olup, 1033 gr.d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm atmosferin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 5,1 trilyon kilogramd\u0131r.<\/p>\n<p> *G\u00fcne\u015ften yery\u00fcz\u00fcne gelen enerjinin;<br \/>\n % 25\u2019i bulutlar ve atmosferce geriye yans\u0131t\u0131l\u0131r.<br \/>\n % 25\u2019i da\u011f\u0131lmaya ( dif\u00fczyona ) u\u011frar.<br \/>\n % 15\u2019i atmosfer taraf\u0131ndan emilir.<br \/>\n % 8\u2019i yerden geriye yans\u0131t\u0131l\u0131r.<br \/>\n % 27\u2019si ise yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u0131s\u0131t\u0131r.<\/p>\n<p> *Her y\u0131l 1 milyar ton Afrika topra\u011f\u0131 Atlas Okyanusunu ge\u00e7erek Amerika k\u0131tas\u0131na ula\u015f\u0131r. Bu toz ve toprak Amerika\u2019ya, Karayip\u2019lere ve Amazon Havzas\u0131na, Bahama Adalar\u0131na zengin tortular ta\u015f\u0131r. Zengin mineral ve besin ta\u015f\u0131yan bu topraklar; b\u00fcnyesinde b\u00f6cek, mikro organizmalar ve mantar bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n verimli hale gelmesinde etkilidir.<\/p>\n<p> *Macaristan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Budape\u015fte iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur. Tuna Nehrinin iki yakas\u0131nda kurulan Budape\u015fte\u2019nin ilk \u00e7ekirde\u011fi olan Buda orta\u00e7a\u011fda Tuna Nehrinin bat\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131na kurulmu\u015ftur. Bu kesimde tarihi eserler ve konutlar bulunur. Daha sonralar\u0131 Tuna Nehrinin do\u011fu k\u0131y\u0131s\u0131na kurulan Pe\u015fte ise ticari, k\u00fclt\u00fcrel ve idari merkez \u00f6zelli\u011findedir.<\/p>\n<p> *Mississipi, K\u0131z\u0131lderili dilinde \u201cb\u00fcy\u00fck su, sular\u0131n atas\u0131 anlam\u0131na\u201d gelmektedir.<\/p>\n<p> *Liberya ismi \u201c\u00f6zg\u00fcr olanlar\u0131n \u00fclkesi\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Ba\u015fkent Addis Ababa Etiyopya dilinde \u201cyeni \u00e7i\u00e7ek\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Deniz seviyesinden 2500 metre y\u00fckseklikte kurulan Addis Ababa, Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n en y\u00fcksekte kurulan kentidir.<\/p>\n<p> *Sudan\u2019\u0131n ismi Arap\u00e7ada \u201csiyahlar \u00fclkesi\u201d anlam\u0131ndaki bilad el-sudan\u2019dan gelmektedir.<\/p>\n<p> *Kenya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Nairobi ismini Masailerin Enkare Nairobi dedikleri bir su kayna\u011f\u0131ndan al\u0131r ve yerli dilinde \u201cso\u011fuk su\u201d anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p> *Casablanca ismi \u0130spanyolcada \u201cbeyaz ev\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Botswana ismini \u00fclkede kalabal\u0131k bir topluluk olan Botswana kabilesinden alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Kalahari \u00e7\u00f6l\u00fc \u201ckum d\u00fcnyas\u0131\u201d ya da \u201csusuz \u00fclke\u201d olarak bilinir. \u00c7\u00f6lde ot topluluklar\u0131 ve a\u011fa\u00e7l\u0131klar bulunur.<\/p>\n<p> *Kuveyt arap\u00e7ada \u201ckorunmu\u015f kent, kale\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Japonya yani \u201cNippon\u201d Japonca dilinde, g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu \u00fclke anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Kosta Rika \u0130spanyolcada zengin k\u0131y\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Madagaskar\u2019da 150.000 hayvan ve bitki t\u00fcr\u00fc yaln\u0131zca bu \u00fclkeye ait endemik t\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p> *Moldova\u2019n\u0131n ismi Romanya\u2019da bulunan Moldova \u0131rma\u011f\u0131ndan gelmektedir.<\/p>\n<p> *\u0130spanyollar Venez\u00fcella\u2019ya su \u00fcst\u00fcndeki evlerden dolay\u0131 bu \u00fclkeye \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck Venedik\u201d anlam\u0131na gelen Venez\u00fcella ismini vermi\u015flerdir.<\/p>\n<p> *Tuna Nehri Avusturya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti viyana, Slovakya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Bratislava, Macaristan\u2019\u0131n ba\u015fkenti Budape\u015fte ile Yugoslavya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Belgrad\u2019dan ge\u00e7er.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ticari gemi filosu Yunanistan\u2019dad\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n en zengin fosfat rezervleri Fas\u2019ta bulunur.<\/p>\n<p> *Haiti ismi yerli dilinde \u201cda\u011fda ya\u015fayanlar\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *\u0130svi\u00e7re denize k\u0131y\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde, d\u00fcnyada deniz ticaret filosu olan tek \u00fclkedir.<\/p>\n<p> *Haiti Cumhuriyeti 1804 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden ilk zenci devletidir.<\/p>\n<p> *Birmanya, 1989 y\u0131l\u0131nda ismini Myanmar Cumhuriyeti olarak de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Ukrayna, Bulgaristan, Almanya, Macaristan, Rusya Federasyonu, \u0130spanya, \u0130ngiltere gibi \u00fclkelerde do\u011fal n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 eksi de\u011ferlerle ifade edilmekte, yani bu \u00fclkelerin n\u00fcfuslar\u0131 giderek azalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Kuzey Amerika\u2019da yer alan Superior G\u00f6l\u00fc d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck tatl\u0131 su g\u00f6l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *ABD\u2019nin Detroit kenti d\u00fcnya otomobil end\u00fcstrisinin ba\u015fkenti olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n<p> *Himalayalar \u00fczerindeki Everest zirvesi Nepal dilinde \u201cg\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn tanr\u0131s\u0131\u201d ( sagarmatha ), Tibet dilinde ise \u201cd\u00fcnyan\u0131n ana tanr\u0131\u00e7as\u0131\u201d ( comolungma ) anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Ekvator\u2019un ba\u015fkenti Quito 0,4 \u00b0C ile d\u00fcnyada y\u0131ll\u0131k s\u0131cakl\u0131k fark\u0131n\u0131n en az oldu\u011fu yerdir.<\/p>\n<p> *Finlandiyal\u0131lar kendi \u00fclkelerine \u201c suomi\u201d yani \u201cBin g\u00f6ller\u201d \u00fclkesi demektedir.<\/p>\n<p> *Polonya ismi yerli dilinde \u201cd\u00fczl\u00fckler \u00fclkesi\u201d anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n<p> *Ekvatoral iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda yer alan Endonezya\u2019da 2000 a\u011fa\u00e7 t\u00fcr\u00fc, ( 300 t\u00fcr palmiye ) 40.000 bitki t\u00fcr\u00fc, 2000 ku\u015f t\u00fcr\u00fc, 1700 bal\u0131k \u00e7e\u015fidi ve 500\u2019den fazla memeli t\u00fcr\u00fcne sahiptir.<\/p>\n<p> *2200 metreyi bulan ortalama y\u00fckseltisi ile Antartika, d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek k\u0131tas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada toplam 231 \u00fclke bulunmaktad\u0131r. 58 \u00fclke ile Afrika \u00fclke say\u0131s\u0131n\u0131n en fazla oldu\u011fu k\u0131ta iken, 13 \u00fclke ile G\u00fcney Amerika \u00fclke say\u0131s\u0131n\u0131n en az oldu\u011fu k\u0131tad\u0131r.<\/p>\n<p> *Avrupa k\u0131tas\u0131ndaki en yar\u0131mada \u0130skandinavya, en b\u00fcy\u00fck ada B\u00fcy\u00fck Britanya en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l Ladoga, en uzun nehir ise Volga\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *Asya k\u0131tas\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck yar\u0131mada Arabistan, en b\u00fcy\u00fck ada Borneo ( Kalimantan ), en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l Hazar, en uzun nehir ise Hoang Ho\u2019dur.<\/p>\n<p> *Afrika k\u0131tas\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck yar\u0131mada Somali, en b\u00fcy\u00fck ada Madagaskar, en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l Victoria, en uzun nehir ise Nil\u2019dir.<\/p>\n<p> *Kuzey Amerika\u2019daki en b\u00fcy\u00fck yar\u0131mada Labrador, en b\u00fcy\u00fck ada Gr\u00f6nland, en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l Superior, en uzun nehir Mississippi\u2019dir.<\/p>\n<p> *G\u00fcney Amerika\u2019daki en b\u00fcy\u00fck yar\u0131mada Guajiro, en b\u00fcy\u00fck ada Ate\u015f Topraklar\u0131, en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l Maracaibo, en uzun nehir ise Amazon\u2019dur.<\/p>\n<p> *D\u00fcnya Turiz \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re; ABD 73, \u0130talya 31, \u0130spanya ve Fransa 25 milyon dolar y\u0131ll\u0131k gelir ile d\u00fcnyada turizmden en fazla para kazanan \u00fclkelerdir.<\/p>\n<p> *K\u00fctahya, Bilecik \u00c7anakkale; seramik, Kahramanmara\u015f ve Erzincan; bak\u0131r i\u015flemeceli\u011fi, Bolu, Kahramanmara\u015f, Bart\u0131n; a\u011fa\u00e7 oymac\u0131l\u0131\u011f\u0131, Nev\u015fehir; \u00e7\u00f6mlek\u00e7ilik, Isparta, Kayseri ( B\u00fcnyan ), Konya, Ni\u011fde, Siirt, Burdur, U\u015fak, Mu\u011fla; ( Milas ) hal\u0131 ve kilim dokumac\u0131l\u0131\u011f\u0131, Mu\u011fla; cam i\u015flemecili\u011fi, Zonguldak ( Devrek ), Kahramanmara\u015f; baston yap\u0131m\u0131, Eski\u015fehir; l\u00fcleta\u015f\u0131 i\u015flemecili\u011fi ile tan\u0131nm\u0131\u015f yerlerdir.<\/p>\n<p> *2006 y\u0131l\u0131nda do\u011fal kaynak t\u00fcketimi, ya\u015fam s\u00fcresi, insanlar\u0131n mutlulu\u011fu ve ekolojik fakt\u00f6rlerin de\u011ferlendirildi\u011fi bir ara\u015ft\u0131rmada Pasifik Okyanusunda k\u00fc\u00e7\u00fck bir ada olan \u201cVanuatu\u201d d\u00fcnyan\u0131n en mutlu insanlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu \u00fclke olarak se\u00e7ilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye ise 98. s\u0131ray\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Zimbabwe ise bu listede sonuncu s\u0131ray\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Brezilya\u2019n\u0131n Amazon Havzas\u0131nda ya\u015fayan yerli \u201cPiraha kabilesi\u201d ile Afrika\u2019daki bir grup \u201cBushmen\u201d yerlilerinde ortalama ya\u015fam s\u00fcresi yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p> *Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u201cAt\u00e7a\u201d beldesindet\u00fcm ara sokaklar geni\u015f ana caddelere, t\u00fcm ana caddelerse beldenin ortas\u0131ndaki parka \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Belde bu haliyle Paris \u015fehrine benzemektedir.<\/p>\n<p> *Ke\u00e7iboynuzu, petrol aramadan kibrit \u00fcretimine kadar 17 sanayi dal\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *2003 y\u0131l\u0131nda Avrupa\u2019da ya\u015fanan a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklar nedeniyle \u00e7o\u011funlu\u011fu ya\u015fl\u0131 25.000 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *Me\u015fe palamudu g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *Afrika \u00fclkelerinde ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k sa\u011fl\u0131k harcamas\u0131 15 dolar\u0131n alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *T\u00fcrkiye\u2019de son 40 y\u0131lda 1.300.000 hektarl\u0131k sulak alan yok edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *1767 Kilometre uzunlu\u011fundaki Bak\u00fc-Tiflis- Ceyhan boru hatt\u0131n\u0131n 443 kilometresi Azerbaycan\u2019da, 248 kilometresi G\u00fcrcistan\u2019da, 1076 kilometrelik b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise T\u00fcrkiye\u2019dedir.<\/p>\n<p> *2006 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada Hindistan\u2019\u0131n Bombay \u015fehri d\u00fcnyan\u0131n en kaba \u015fehri olarak \u015fe\u00e7ilirken, New York, Z\u00fcrih, Toronto ve Berlin d\u00fcnyan\u0131n en kibar \u015fehirleri olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *I\u015f\u0131k, 1 saniyede d\u00fcnyan\u0131n \u00e7evresini yakla\u015f\u0131k 8 kez dola\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada aktif volkanik da\u011f\u0131 olmayan tek k\u0131ta Avustralya\u2019d\u0131r.<\/p>\n<p> *2006 y\u0131l\u0131 de\u011ferlerine g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomileri; ABD, Japonya, Almanya, \u00c7in ve \u0130ngiltere\u2019dir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada en \u00e7ok silah satan \u00fclkeler Rusya Federasyonu ve ABD\u2019dir En\u00e7ok silah alan \u00fclkeler ise Hindistan, \u00c7in ve Yunanistan\u2019d\u0131r. T\u00fcrkiye silah al\u0131m\u0131nda 10. s\u0131radad\u0131r.<\/p>\n<p> *Dolmabah\u00e7e saray\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer 1614 y\u0131l\u0131na kadar bir koydu. \u0130stanbul\u2019un fethiyle zamanla batakl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu tarihte Sultan I.Ahmed\u2019in dikkatini \u00e7ekmi\u015ftir. 1614\u2019te Sultan\u2019\u0131n talimat\u0131yla imparatorlu\u011fun en uzak yerlerinden bulunup getirilen a\u011fa\u00e7 kaz\u0131klar denize \u00e7ak\u0131l\u0131r, kaz\u0131klar\u0131n aras\u0131na yine a\u011fa\u00e7tan has\u0131rlar \u00f6r\u00fcl\u00fcr ve koy doldurulmaya ba\u015flan\u0131r. B u i\u015flem 16172de tahta \u00e7\u0131kan II. Osman d\u00f6nemine kadar devam eder. Sonunda dolma ad\u0131nda bir hasbah\u00e7e yarat\u0131l\u0131r, ad\u0131na da Dolmabah\u00e7e denir. Saray\u0131n dekorasyonunda, saf ipektyen d\u00f6\u015feme kuma\u015flar, perdeler Hereke fabrikas\u0131nda dokutturulur. Hal\u0131lar Manisa G\u00f6rdes, Hereke, Isparta, Kayseri B\u00fcnyan\u2019dan getirtilir. Bir k\u0131sm\u0131 ise \u0130ran ve Avrupadan. G\u00f6rkemli mobilyalar Fransa ve \u0130talya\u2019dan al\u0131n\u0131r. Saray \u0130ngiliz ve Frans\u0131z kristalleriyle donat\u0131l\u0131r. Saray\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan mermer ve ta\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken b\u00fct\u00fcn ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 s\u00fctunlar\u0131 me\u015fe a\u011fac\u0131ndand\u0131r. S\u00fctunlar, kire\u00e7 k\u00fclleri ve ba\u015fka kar\u0131\u015f\u0131mlar elde edilerek b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131kla mermere benzetilir. Sarayda muhaf\u0131z alay\u0131 askerleri ta\u015f kesilmi\u015f\u00e7esine n\u00f6bet tutar. \u00dc\u00e7 katl\u0131 sayr\u0131n kullan\u0131m alan\u0131 16.600 m\u00b2\u2019dir. Yan bina ve bah\u00e7elerle toplam alan\u0131 110.000 m\u00b2 yi bulur. \u015eimdi Swissotelin bulundu\u011fu yer bir zamanlar saray\u0131n bah\u00e7esi iken, \u0130n\u00f6n\u00fc Stad\u0131n\u0131n oldu\u011fu yer ise bir zamanlar saray atlar\u0131n\u0131n ah\u0131r\u0131 idi. Sarayda; 285 oda, 43 b\u00fcy\u00fck salon,82 koridor, 64 hol, 68 tuvalet,6 b\u00fcy\u00fck T\u00fcrk hamam\u0131, 9 \u00f6zel banyo, 3 mutfak ve 1427 pencere mevcuttur.<\/p>\n<p> *2006 y\u0131l\u0131nda \u00c7in ve G\u00fcney Kore\u2019ye sar\u0131 kar ya\u011fd\u0131.<\/p>\n<p> *Kanada, yery\u00fcz\u00fcndeki y\u00fczey tatl\u0131 sular\u0131n\u0131n %10\u2019una sahipken, d\u00fcnya n\u00fcfusunun%1\u2019inden az\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p> *K\u0131talar\u0131n tamam\u0131 d\u00fczle\u015ftirilip, topraklar\u0131 denizlere doldurulsa 2700 metre y\u00fcksekli\u011finde su k\u00fctlesi ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada en fazla kongre yap\u0131lan \u015fehirler ars\u0131nda; Barcelona, Viyana, Singapur, Berlin ve Hong Kong ilk s\u0131ray\u0131 almaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *T\u00fcrkiye\u2019nin en y\u00fcksek \u00e7a\u011flayan\u0131 166 metre ile Artvin\u2019in Yusufeli il\u00e7esindeki \u00c7ilo \u00e7a\u011flayan\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *\u00c7am f\u0131st\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de tatl\u0131 ve pilavlarda kullan\u0131l\u0131rken, Avrupa\u2019da at yeminden g\u0131da ve sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne kadar pek \u00e7ok alanda kullan\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de y\u0131ll\u0131k 1500 ton \u00fcretimi bulunan ve yo\u011fun olarak Mu\u011fla ve Ayd\u0131n \u00e7evresinde \u00fcretilen \u00e7am f\u0131st\u0131\u011f\u0131 Bergama\u2019ya ba\u011fl\u0131 Kozak k\u00f6ylerini zengin etti. Kozak yaylas\u0131 \u00e7evresindeki \u00e7am f\u0131st\u0131\u011f\u0131 yeti\u015ftiricisi 16 k\u00f6y, y\u0131ll\u0131k 1000 tonluk \u00fcretimi ile T\u00fcrkiye\u2019nin en zengin k\u00f6yleri aras\u0131na girdi. Bu k\u00f6ylerde ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelir 14.000 euro seviyesinde.<\/p>\n<p> *Sat\u0131nalma g\u00fcc\u00fcnde Lihten\u015ftayn ( %225 ), L\u00fcksemburg, \u0130svi\u00e7re, Avusturya ve ABD ba\u015f\u0131 \u00e7ekerken, T\u00fcrkiye ( % 30 ) ile sonlarda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Kullan\u0131lmayan kurtlu meyve ve tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ekolojik tar\u0131mda g\u00fcbre olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Meyve kabuklar\u0131 ila\u00e7 ve re\u00e7el sanayinde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnyada 1.19 milyar ba\u015f koyun vard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki koyun say\u0131s\u0131 ise 45 milyon civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p> *Ihlamur a\u011fac\u0131n\u0131n odunu \u00e7ok hafif oldu\u011fundan model u\u00e7aklar gibi hafif olmas\u0131 istenen e\u015fyalar \u0131hlamur kerestesinden yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> *Kestane a\u011fac\u0131n\u0131n kerestesi yakla\u015f\u0131k 500 y\u0131l dayan\u0131r. Bu nedenle Karadeniz B\u00f6lgesindeki tarihi evler kestane a\u011fac\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Bug\u00fcne kadar en h\u0131zl\u0131 r\u00fczg\u00e2r 450 km\/saat h\u0131zla ABD\u2019nin Teksas eyaletinde g\u00f6zlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p> *B\u00fct\u00fcn kar taneleri alt\u0131gendir. Yani hepsinin de alt\u0131 k\u00f6\u015fesi vard\u0131r. Her ya\u011f\u0131\u015fta milyarlarca kar tanesi d\u00fc\u015fer, ancak asla birbirinin tam benzeri olan kar tanesine rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *Yeryuvarla\u011f\u0131n\u0131n kat\u0131 olan d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 5\u2013100 km aras\u0131nda de\u011fi\u015fen hareket halindeki par\u00e7alara levha denir. Bu levhalar, \u00fcst mantonun daha ak\u0131c\u0131 ve yumu\u015fak katman\u0131 olan astenosfer \u00fczerinde hareket halindedir. Bunlar; Kuzey Amerika, Avrasya, Karayipler, Afrika, Arabistan, Filipinler, Pasifik, Kokos, G\u00fcney Amerika, Avustralya-Hindistan, Nazka veAntarktika levhalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyada ortalama ya\u015fam s\u00fcresi en uzun olan \u00fclkeler; Japonya ( 82,2 ), \u0130zlanda ( 80,9 ), \u0130svi\u00e7re ( 80,7 ), Avusturya ( 80,5 ) ve \u0130sve\u00e7\u2019tir. ( 80,3 )<\/p>\n<p> *Jeotermal enerji potansiyeli bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrkiye d\u00fcnyada 7. Avrupa\u2019da ise 1.dir. Ancxak bu potansiyelin ancak %6\u2019s\u0131n\u0131 kullanmaktad\u0131r. ( Ayd\u0131n; Sultanhisar, Y\u0131lmazk\u00f6y- Bal\u0131kesir; Balya, Il\u0131ca- \u0130zmir; Alia\u011fa, Samurlu- Karab\u00fck; Eskipazar \u2013 K\u0131r\u015fehir; Mucur, \u00c7i\u00e7ekda\u011f\u0131, Mahmutlu- Manisa; Ala\u015fehir, Kavakl\u0131dee, Kula \u2013 Van; \u00d6zalp, Erci\u015f, Zilan, \u015eok\u00f6y jeotermel enerji \u00fcretimine uygun yerlerdir. )<\/p>\n<p> *2006 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfusu en fazla artan iller; \u0130stanbul, Ankara, Antalya, \u0130zmir, Bursa ve \u015eanl\u0131urfa\u2019d\u0131r. 2005 \u2013 2006 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130stanbul\u2019un n\u00fcfusu 290.293 ki\u015fi, Ankara\u2019n\u0131n 67.243, Antalya\u2019n\u0131n 63.898, \u0130zmir\u2019in 60.276, Bursa\u2019n\u0131n ki ise 52.000 ki\u015fi artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *2006 y\u0131l\u0131nda n\u00fcfusu en\u00e7ok azalan iller; Zonguldak, Kastamonu, Sivas, Sinop ve Kars\u2019t\u0131r. 2005 -2006 y\u0131llar\u0131 ars\u0131nda Zonguldak\u2019\u0131n n\u00fcfusu 11.072 ki\u015fi, Kastamonu\u2019nun 10.097, Sivas\u2019\u0131n 8.792, Sinop\u2019un 7.555, Kars\u2019\u0131nki ise 7.300 ki\u015fi azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> *T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut r\u00fczg\u00e2r enerjisi potansiyeli, kurulu elektrik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn iki kat\u0131 kadar temiz enerji \u00fcretimine elveri\u015flidir.<\/p>\n<p> *Yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan toplam T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 say\u0131s\u0131 3.574.154\u2019t\u00fcr. Bunun 1.194.000\u2019i ise i\u015f\u00e7idir. Almanya\u2019da 1998.534, Fransa\u2019da 325.887, Hollanda\u2019da 319.600, ABD\u2019de 220.000, Avusturya\u2019da 134.243, Suudi Arabistan\u2019da ise 100.000 T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p> *Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n en az ya\u011f\u0131\u015f alan yeri 150 mm ile Rusya Federasyonu&#8217;nda yer alan Astragan\u2019d\u0131r. Afrika k\u0131tas\u0131nda en fazla ya\u011f\u0131\u015f\u0131 10.160 mm ile Kamerun Debungia al\u0131r. Amerika k\u0131tas\u0131nda ise 8.991 mm ile Kolombiya&#8217;da ki Chaco al\u0131r. Avustralya&#8217;n\u0131n en az ya\u011f\u0131\u015f alan yeri ise 150 mm ile Eyre G\u00f6l\u00fc \u00e7evresidir.<\/p>\n<p> *\u00d6zbekistan, Kazakistan, T\u00fcrkmenistan, G\u00fcrcistan, Azerbeycan, \u0130ran ve Rusya Federasyonu Hazar Denizine k\u0131y\u0131s\u0131 olan \u00fclkelerdir.<\/p>\n<p> *D\u00fcnya alt\u0131n \u00fcretiminde; G\u00fcney Afrika Cumhuriyeti y\u0131lda 1000 ton ile birinci, Rusya Fedarasyonu 170 ton ile ikinci, Kanada 70 ton ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve ABD 50 ton ile d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p> *Bat\u0131 Avrupa&#8217;da bir insan\u0131n ya\u015fam ortalama ya\u015fam s\u00fcresi 79, Amerika&#8217;da ortalama 80, Afrika&#8217;da ise ortalama 55 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p> *D\u00fcnyan\u0131n yedi harikas\u0131; M\u0131s\u0131r Piramitleri, Babilin Asma Bah\u00e7eleri, Efes\u2019teki Artemis Tap\u0131na\u011f\u0131, Halikarnasos\u2019taki Kral Mausolos\u2019un An\u0131t Mezar\u0131, Olympia\u2019daki Zeus Heykeli, M\u0131s\u0131r\u2019daki \u0130skenderiye Feneri, ile Rodos Heykeli&#8217;dir&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co\u011frafya&#8217;n\u0131n Bilinmeyeleri *ABD\u2019de Yellowstone\u2019deki on bir gayzerden birine \u201ceski sad\u0131k dost\u201d denir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gayzer \u015fa\u015f\u0131lacak bir d\u00fczenle, her altm\u0131\u015f be\u015f dakikada bir ve tam d\u00f6rt bu\u00e7uk dakika s\u00fcreyle, bir kaynar su ve buhar s\u00fctununu havaya f\u0131\u015fk\u0131rt\u0131r. Her f\u0131\u015fk\u0131rtmadan \u00f6nce davul g\u00fcmb\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc and\u0131ran bo\u011fuk bir u\u011fultu duyulur, sonra da k\u00f6p\u00fckl\u00fc sular 50 metreye kadar f\u0131\u015fk\u0131r\u0131r. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[2206,3942,3458,1685,3986,3980,3976,2107,2887,3977,3979,2730,3985,3463,1478,3983,3982,2201,3987,3981,3984,3978,2879],"class_list":["post-1397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-abd","tag-amazon-nehri","tag-antarktika","tag-avrupa","tag-azerbeycan","tag-buyuk-menderes-nehri","tag-cografyanin-bilinmeyeleri","tag-dunya","tag-ekvator","tag-gayzer","tag-golf-stream-akintisi","tag-gunes","tag-gurcistan","tag-himalaya","tag-iran","tag-kazakistan","tag-ozbekistan","tag-petrol","tag-rusya","tag-sahra-colu","tag-turkmenistan","tag-yellowstone","tag-yorunge"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1397\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}