{"id":1575,"date":"2011-07-04T10:52:54","date_gmt":"2011-07-04T07:52:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1575"},"modified":"2011-07-04T10:52:54","modified_gmt":"2011-07-04T07:52:54","slug":"ulkemizde-gol-sularindan-kaynagini-alan-akarsular","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/ulkemizde-gol-sularindan-kaynagini-alan-akarsular\/","title":{"rendered":"\u00dclkemizde g\u00f6l sular\u0131ndan kayna\u011f\u0131n\u0131 alan akarsular"},"content":{"rendered":"<p>Ya\u011fmur Sular\u0131yla Beslenen Akarsular:<br \/>\nT\u00fcrkiye&#8217;de akarsular\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ya\u011fmur sular\u0131yla beslenir. Bunun do\u011fal sonucu olarak, o y\u00f6redeki ya\u011f\u0131\u015f rejimi, do\u011frudan akarsu rejimine yans\u0131maktad\u0131r. Akdeniz B\u00f6lgesi&#8217;ndeki akarsular\u0131n (karstik kaynaklarla beslenmeyenleri) ak\u0131tt\u0131klar\u0131 su miktar\u0131, yaz\u0131n iyice azalmakta hatta baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck akarsular kurumaktad\u0131r. K\u0131\u015f aylar\u0131nda ise yataklar\u0131ndaki su seviyesi \u00e7ok y\u00fckselmektedir. Bu durum, Akdeniz iklimi ya\u011f\u0131\u015f rejiminin karakterini yans\u0131tmaktad\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Karadeniz B\u00f6lgesi akarsular\u0131n (kar ve buz sular\u0131yla beslenenler hari\u00e7), her ay\u0131nda birbirine yak\u0131n seviyede su ta\u015f\u0131mas\u0131 da, deniz iklimi ya\u011f\u0131\u015f rejiminin sonucudur. Ege B\u00f6lgesi&#8217;ndeki akarsularda yine ya\u011fmur sular\u0131yla beslenen akarsu rejimine sahiptirler. Orta Anadoludaki akarsular\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu rejime sahiptirler.<br \/>\nKaynak sular\u0131yla beslenenler:<br \/>\nManavgat ve K\u00f6pr\u00fccay\u2019d\u0131r.<br \/>\ndenizlere d\u00f6k\u00fclen akarsular<br \/>\nEge Denizi\u2019ne D\u00f6k\u00fclen Akarsular<br \/>\n Ege Denizi\u2019ne d\u00f6k\u00fclen akarsular\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 do\u011fu-bat\u0131 do\u011frultusundaki \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ovalar\u0131na yerle\u015fmi\u015ftir. Bu akarsular, ayn\u0131 do\u011frultuda uzanan da\u011flardan inen k\u0131sa derelerle beslenir.<br \/>\n Ege Denizi\u2019ne d\u00f6k\u00fclen akarsular\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r:<br \/>\n Gediz, i\u00e7 Bat\u0131 Anadolu platolar\u0131 \u00fczerinde y\u00fckselen Murat Da\u011f\u0131\u2019ndan do\u011far. Bozda\u011flar\u2019\u0131n kuzeyini takip ederek Salihli yak\u0131nlar\u0131nda ovaya girer ve burada Ala\u015fehir suyunu al\u0131r. Manisa yak\u0131n\u0131nda, Akhisar ovas\u0131ndan gelen Kum \u00e7ay\u0131n\u0131 alarak Menemen\u2019in kuzeyinden, \u0130zmir K\u00f6rfezi\u2019ne d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Gediz\u2019in eskiden denize d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer \u00e7ok s\u0131\u011f oldu\u011fundan ve nehir, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 al\u00fcvyonlarla k\u00f6rfezi doldurma tehlikesi g\u00f6sterdi\u011finden, daha g\u00fcneyde olan alt \u00e7\u0131\u011f\u0131n 1886\u2032da de\u011fi\u015ftirilerek \u015fimdiki yerine al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Irma\u011f\u0131n art\u0131k ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 deltan\u0131n bat\u0131 kesiminde, ba\u015fta \u00c7amalt\u0131 Tuzlas\u0131 olmak \u00fczere baz\u0131 lag\u00fcn*ler olu\u015fmu\u015ftur. Gediz \u00fczerinde Demirk\u00f6pr\u00fc Baraj\u0131 kurulmu\u015ftur.<br \/>\n K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes, Bozda\u011f\u2019dan do\u011far, Ayd\u0131n Da\u011flan ile Bozda\u011flar aras\u0131ndaki \u00e7\u00f6*k\u00fcnt\u00fc alan\u0131n\u0131 takip eder ve buralardaki, yama\u00e7lardan inen bir\u00e7ok kolu alarak Ku\u015fadas\u0131 K\u00f6rfezi\u2019ne d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 al\u00fcvyonlarla denizi doldurdu\u011fu i\u00e7in, \u0130lk \u00c7a\u011f\u2019da bir k\u0131y\u0131 kenti olan Efes, yakla\u015f\u0131k on kilometre i\u00e7eride kalm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n B\u00fcy\u00fck Menderes, \u00e7izdi\u011fi b\u00fckl\u00fcmlerle bir yer \u015fekline (Menderes) ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Ege B\u00f6lgesi\u2019nin en b\u00fcy\u00fck akarsuyudur. Sand\u0131kl\u0131 Da\u011flar\u0131n\u0131n bat\u0131s\u0131ndan ve Dinar yak\u0131n*lar\u0131ndan kaynaklar\u0131n\u0131 al\u0131r. Murat Da\u011f\u0131\u2019ndan gelen Banaz \u00e7ay\u0131 ile Denizli yak\u0131nlar\u0131ndan ge\u00e7en \u00c7\u00fcr\u00fcksu\u2019yu ald\u0131ktan sonra, do\u011fu-bat\u0131 do\u011frultulu geni\u015f ovaya girer. Nazilli\u2019de Ak\u00e7ay, Ayd\u0131n Ma \u00c7ine \u00e7ay\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra Balat ovas\u0131nda denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. B\u00fcy\u00fck Menderes, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve biriktirdi\u011fi al\u00fcvyonlarla b\u00fcy\u00fck bir delta olu\u015fturmu\u015f, d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde k\u00f6rfez, 30 km kadar dolarak kara h\u00e2line gelmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00c7ami\u00e7i g\u00f6l\u00fc olu\u015f*mu\u015f, antik liman kenti olan Milet, 8-10 km i\u00e7eride kalm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck Menderes\u2019in yu*kar\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde Ad\u0131g\u00fczel, Ak\u00e7ay kolu \u00fczerinde Kemer Baraj\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n Bak\u0131r\u00e7ay\u0131 da Ege denizine d\u00f6k\u00fclen akarsulardand\u0131r. Ege Havzas\u0131\u2019nda yer alan di\u011fer bir akarsu da \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n bat\u0131s\u0131ndan de*nize d\u00f6k\u00fclen Meri\u00e7\u2019tir. Meri\u00e7 nehri, Bulgaristan\u2019dan gelen Tanca, Bat\u0131 Trakya\u2019dan gelen Arda \u00e7aylar\u0131 ile birle\u015ftikten sonra Ergene Irma\u011f\u0131\u2019n\u0131 al\u0131r ve T\u00fcrkiye-Yunanis*tan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7izerek Enez yak\u0131n\u0131nda denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Meri\u00e7\u2019in en \u00f6nemli kolu olan Er*gene, Y\u0131ld\u0131z Da\u011flar\u0131n\u0131n tepelerinden inen kollarla beslenir.<br \/>\n Akdeniz b\u00f6lgesi, sular\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Akdeniz\u2019e g\u00f6nderir.<br \/>\n Bey\u015fehir g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sulan \u00c7ar\u015famba suyuyla Konya ovas\u0131na bo\u015fal\u0131r. Ayr\u0131ca sular\u0131n\u0131 denize g\u00f6ndermeyen Burdur g\u00f6l\u00fc, Ac\u0131g\u00f6l gibi kapal\u0131 havzalar da vard\u0131r. Ta\u015feli yaylas\u0131n\u0131n ve Bolkar da\u011flar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Konya ovas\u0131yla birle\u015fti\u011fi yerde de, yama\u00e7lardan inen sular Konya ovas\u0131n\u0131n kenar\u0131ndaki batakl\u0131klarda sona erer. Teke y\u00f6resinin i\u00e7 kesimlerindeki, Ta\u015feli yaylas\u0131ndaki geni\u015f karstl\u0131 alanlar, y\u00fczeyde ak\u0131\u015ftan yoksun olmalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, yeralt\u0131 sular\u0131 bak\u0131m\u0131ndan zengindir. Akdeniz\u2019e d\u00f6k\u00fclen akarsular bat\u0131dan do\u011fuya do\u011fru Dalaman \u00e7ay\u0131, Koca\u00e7ay, Denire \u00e7ay\u0131, Alak\u0131r suyu, Aksu, K\u00f6pr\u00fc suyu, Manavgat, G\u00f6ksu, Tarsus \u00e7ay\u0131, Seyhan, Ceyhan ve Asi \u0131rmaklar\u0131d\u0131r. Bu sulardan Seyhan, Ceyhan ve Asi \u0131rmaklar\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131 Akdeniz b\u00f6lgesi d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.<br \/>\n \u00d6b\u00fcr akarsular\u0131n boylar\u0131 pek uzun de\u011f\u00fcdir ve b\u00fct\u00fcn havzalar\u0131 b\u00f6lge s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kal\u0131r. Yaz\u0131n bir\u00e7ok k\u0131sa \u00e7\u0131\u011f\u0131rl\u0131 akarsu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kurur, kum ve \u00e7ak\u0131l yataklar\u0131 halini al\u0131r. Da\u011flar\u0131n \u00e7ok yer tutmas\u0131 da, ak\u0131\u015f\u0131n h\u0131zl\u0131, akarsu rejimlerinin d\u00fczg\u00fcn olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n Yaz\u0131n kuruyan yataklar ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 mevsimde suyla dolar. Kalkerin yayg\u0131n oldu\u011fu alanlardaysa, akarsular yeralt\u0131 kaynaklar\u0131ndan beslendikleri i\u00e7in ya\u011f\u0131\u015fs\u0131z mevsimlerde b\u00fce bol su ta\u015f\u0131rlar Manavgat \u00e7ay\u0131nda oldu\u011fu gibi).<br \/>\n Akdeniz b\u00f6lgesi g\u00f6ller bak\u0131m\u0131ndan zengindir.<br \/>\n Ba\u015fl\u0131calar\u0131 G\u00f6ller y\u00f6resinde toplanm\u0131\u015ft\u0131r ve en \u00f6nemlileri \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n taban\u0131nda yer alan tektonik g\u00f6llerdir. B\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck g\u00f6l\u00fc olan Bey\u015fehir g\u00f6l\u00fc, sular\u0131n\u0131n fazlas\u0131n\u0131 \u00c7ar\u015famba suyuyla \u00f6nce Su\u011fla g\u00f6l\u00fcne oradan da Konya ovas\u0131na bo\u015falt\u0131r; \u00e7evresindeki do\u011fal g\u00fczellikler nedeniyle olduk\u00e7a turist \u00e7eker. E\u011fridir ve Kovada g\u00f6lleri kuzey-g\u00fcney do\u011frultulu tektonik bir \u00e7ukurlu\u011fa yerle\u015fmi\u015flerdir; birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131rlar ve sular\u0131 tatl\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Burdur ve Ac\u0131g\u00f6l\u2019\u00fcn d\u0131\u015far\u0131 ak\u0131\u015flar\u0131 \u201colmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sular\u0131 tuzludur.<br \/>\n Akdeniz b\u00f6lgesinin bat\u0131 kesiminde,bir krater g\u00f6l\u00fc olan \u0130sparta g\u00f6lc\u00fc\u011f\u00fc yer al\u0131r. Akdeniz\u2019in bat\u0131s\u0131, g\u00f6ller bak\u0131m\u0131ndan zengindir; ama do\u011fusu bu bak\u0131mdan olduk\u00e7a yoksuldur. Burada yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7aph k\u0131y\u0131 g\u00f6llerine raslan\u0131r. Toroslar\u2019\u0131n y\u00fcksek kesimlerinde baz\u0131 buzul g\u00f6lleri de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n B\u00fcy\u00fck be\u015f \u0131rmak Karadeniz\u2019e d\u00f6k\u00fcl\u00fcr:<br \/>\n Dinyeper, Dinyester, Don ve Kubanve Fransa s\u0131n\u0131r\u0131na kadar uzanan ve b\u00fct\u00fcn do\u011fu ve orta Avrupa\u2019y\u0131 kapsayan Tuna. Tuna tek ba\u015f\u0131na her y\u0131l 203 kilometre k\u00fcp tatl\u0131 suyu Karadeniz\u2019e ta\u015f\u0131r [3]. Bu miktar Kuzey Denizi\u2019ne akan b\u00fct\u00fcn tatl\u0131 sulardan fazlad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019den ise belli ba\u015fl\u0131 d\u00f6rt \u0131rmak Karadeniz\u2019de sonlan\u0131r: Sakarya, K\u0131z\u0131l\u0131rmak, Ye\u015fil\u0131rmak ve \u00c7oruh (sonuncusunun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de olmas\u0131na kar\u015f\u0131n G\u00fcrcistan\u2019da Batum\u2019dan denize d\u00f6k\u00fcl\u00fcr). Bu denize d\u00f6k\u00fclen Avrupa ve Asya akarsular\u0131yla birlikte Karadeniz havzas\u0131n\u0131n alan\u0131 denizin kendisinden 5 kat daha geni\u015ftir ve yakla\u015f\u0131k 2.2 milyon km2\u2032dir. Alaettin bah\u00e7ekap\u0131l\u0131. Karadeniz ve \u00c7evre tuzluluk oran\u0131 olduk\u00e7a fazlad\u0131r.<br \/>\n Marmara Denizi\u2019ne D\u00f6k\u00fclen Akarsular<br \/>\n Marmara denizine d\u00f6k\u00fclen akarsular\u0131n tamam\u0131 T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inden do\u011far. Yer \u015fekillerine ba\u011fl\u0131 olarak, bu denize d\u00f6k\u00fclen akarsular\u0131n boylar\u0131 k\u0131sa, havzalar\u0131 dard\u0131r. Bu akarsulardan en \u00f6nemlisi Susurluk (Simav)\u2019tur.<br \/>\n Susurluk, Ku\u015f Gol\u00fc\u2019nden gelen Koca\u00e7ay ile Ulubat Gol\u00fc\u2019nden gelen Mustafa Kemalpa\u015fa ve Nil\u00fcfer \u00e7aylar\u0131n\u0131n birle\u015fmesiyle olu\u015fur. Susurluk, G\u00fcney Marmara sular\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 toplar. Marmara denizine d\u00f6k\u00fclen di\u011fer akarsular; G\u00f6nen ve Biga \u00e7aylar\u0131d\u0131r<br \/>\n\u00fclkemizdeki ba\u015fl\u0131ca kapal\u0131 havzalar<br \/>\nKapal\u0131 Havza: a) \u0130\u00e7 Anadolu Kapal\u0131 Havzalar\u0131:<br \/>\n1-Afyon, Akarcay havzas\u0131:<br \/>\n2-Konya kapal\u0131 Havzas\u0131:.<\/p>\n<p>3-Tuzg\u00f6l\u00fc havzas\u0131: G\u00f6ller Y\u00f6resi Kapal\u0131 Havzalar\u0131:<\/p>\n<p>1-Burdur g\u00f6l\u00fc havzas\u0131:<br \/>\n2-Ac\u0131g\u00f6l Havzas\u0131: <\/p>\n<p>Van kapal\u0131 havzas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u011fmur Sular\u0131yla Beslenen Akarsular: T\u00fcrkiye&#8217;de akarsular\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ya\u011fmur sular\u0131yla beslenir. Bunun do\u011fal sonucu olarak, o y\u00f6redeki ya\u011f\u0131\u015f rejimi, do\u011frudan akarsu rejimine yans\u0131maktad\u0131r. Akdeniz B\u00f6lgesi&#8217;ndeki akarsular\u0131n (karstik kaynaklarla beslenmeyenleri) ak\u0131tt\u0131klar\u0131 su miktar\u0131, yaz\u0131n iyice azalmakta hatta baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck akarsular kurumaktad\u0131r. K\u0131\u015f aylar\u0131nda ise yataklar\u0131ndaki su seviyesi \u00e7ok y\u00fckselmektedir. Bu durum, Akdeniz iklimi ya\u011f\u0131\u015f rejiminin &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1403,1406],"tags":[4420,4421,3209,4419,4416,4422,4418,4417],"class_list":["post-1575","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-odevler","category-sosyal-bilgiler-odevleri","tag-acigol-havzasi","tag-burdur-golu-havzasi","tag-manavgat","tag-tuzgolu","tag-ulkemizde-gol-sularindan-kaynagini-alan-akarsular","tag-van-kapali-havzasi","tag-yagis-rejimi","tag-yagmur-sulariyla-beslenen-akarsular"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1575\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}