P\u0130LLER
\n A- Pilin Tan\u0131m\u0131:
\n Piller; elektrik y\u00fck\u00fcn\u00fc biriktiren ve kullanmas\u0131 gereken zamanda harcayan bir depo g\u00f6revini y\u00fcklenmektedir. Pil \u00fcrete\u00e7ler grubunun \u015fimdilik en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcyesidir.
\n B- Pil \u00c7e\u015fitleri:
\n a)Volta Pili:
\n Alexsander Volta\u2018n\u0131n 1800\u2019de buldu\u011fu Volta pilinde elektrolit olarak s\u00fclfat asidinin suda eri\u011fiyi kullan\u0131l\u0131r. Elektronlar ise, bir bak\u0131r bir de \u00e7inko \u00e7ubuktur. \u00c7inko \u00e7ubuk negatif, bak\u0131r \u00e7ubuk ta pozitif kutbu olu\u015fturmaktad\u0131r. Daha hi\u00e7bir elektrik devresine ba\u011flanmam\u0131\u015f bir volta pilinin iki ucu aras\u0131ndaki potansiyel fark\u0131 1 volttur. Devreyi tamamlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 1 voltluk gerilimin h\u0131zla d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6receksiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7inko iyon salarak h\u0131zla erimeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu iyonlar SO4(s\u00fclfat)\u2019la birle\u015ferek ZnSO4 (\u00e7inko s\u00fclfat kar\u0131\u015f\u0131m\u0131)\u2019\u00fc olu\u015ftururlar. Bu arada hidrojen gaz\u0131 da bak\u0131r \u00e7ubuk etraf\u0131nda ka\u00e7ak hava kabarc\u0131klar\u0131 \u015feklinde y\u00fckselmi\u015flerdir. Ak\u0131m devam ettik\u00e7e gerilim fark\u0131 azal\u0131r. Art\u0131k \u00f6yle bir an gelir ki devreden ak\u0131m ge\u00e7mez. Eriyik i\u00e7indeki hidrojen bak\u0131r \u00e7ubu\u011fu kaplar. Elektrolit, art\u0131k bak\u0131r \u00e7ubu\u011fun \u00e7eperine dokunamaz hale gelmi\u015ftir. Kutuplar\u0131n yeni hidrojenle kaplanan bak\u0131r \u00e7ubu\u011fun \u00fczeri temizlenirse ve yeniden eriyik i\u00e7ine bat\u0131r\u0131l\u0131rsa, ak\u0131m ge\u00e7meye devam eder. Bu iki t\u00fcrl\u00fc yap\u0131l\u0131r. Biri z\u0131mpara ka\u011f\u0131d\u0131 ile bak\u0131r\u0131n \u00fczerindeki hidrojen tabakas\u0131 kaz\u0131n\u0131r. Di\u011feri ise bak\u0131r \u00e7ubuk ate\u015fe tutularak hidrojen kapl\u0131 tabaka yak\u0131l\u0131r. En basit ve ilk elektrik pili olan volta pili pratik olmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lmaz. <\/p>\n
b) Daniel Pili:
\n Ortadan g\u00f6zenekli bir b\u00f6l\u00fcmle ikiye b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir kap alal\u0131m. Bu kab\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ZnSO4\u2019\u00fcn suda eritilmi\u015fini, di\u011ferine de CuSO4\u2019\u00fcn sudaki eriyi\u011fini koyal\u0131m. ZnSO4\u2019\u00fcn bulundu\u011fu yere bir \u00e7inko \u00e7ubuk bat\u0131ral\u0131m. Di\u011ferine de bak\u0131r bir \u00e7ubuk bat\u0131r\u0131l\u0131r. Daniel pilini yapm\u0131\u015f oluruz. Asl\u0131nda kimyasal tepkimeyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, \u015f\u00f6yle bir sonuca varabiliriz. Pozitif elektrik y\u00fckl\u00fc \u00e7inko iyonlar\u0131n\u0131n, bak\u0131r \u00e7ubu\u011fu kaplay\u0131p, kutupla\u015fma meydana getirmesi gerekir. Oysa b\u00f6yle bir olay meydana gelmez. Pozitif y\u00fckl\u00fc \u00e7inko iyonlar\u0131 bak\u0131r \u00e7ubu\u011fa do\u011fru giderken, g\u00f6zenekli kab\u0131 ge\u00e7er ge\u00e7mez \u00e7inko \u00e7ubu\u011fa do\u011fru negatif elektrik y\u00fckl\u00fc SO4 iyonlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Bu kar\u015f\u0131la\u015fma sonucu bir tepkime olu\u015fur.
\n \u0130kinci kapta bulunan Cu+SO4\u2019deki pozitif elektrik y\u00fckl\u00fc iyonlar\u0131 ise pozitif kutbu, yani bak\u0131r \u00e7ubu\u011fa do\u011fru giderlerken ve orada birikirler. Burada biriken bak\u0131r iyonlar\u0131 daha lsonra elektrik y\u00fcklerini s\u0131f\u0131rlarlar. Di\u011fer kaptaki elektrik y\u00fck\u00fc SO4 iyonlar\u0131 ise negatif kutba, yani \u00e7inko \u00e7ubu\u011fa giderek \u00e7inkoyu eritmeye ba\u015flar. Bu s\u0131rada elektron da verirler. Sonu\u00e7ta bir kimyasal tepkime olur.
\n Buraya kadar olanlar\u0131 \u00f6zetleyecek olursak, \u00e7inko \u00e7ubu\u011fun eridi\u011fini ve bak\u0131r \u00e7ubuk \u00fczerinde de bir bak\u0131r tabakas\u0131 olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ayn\u0131 cins madde ile kapland\u0131\u011f\u0131ndan pozitif kutuplanma olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu pillerin gerilim fark\u0131 de\u011fi\u015fmez. Bu nedenle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hala kullan\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
c) Leclanche Pili:
\n Bu pilde elektrolit olarak ni\u015fad\u0131r\u0131n sudaki eriyi\u011fi kullan\u0131lmaktad\u0131r. Pozitif kutup olarak k\u00f6m\u00fcr, negatif kutup olarak da \u00e7inko kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Leclanche pilinin \u00e7al\u0131\u015fma ilkesini tam olarak anlayabilmek i\u00e7in \u015f\u00f6yle bir deney yapmakta yarar vard\u0131r.
\n Bir kab\u0131n i\u00e7ine su koyal\u0131m. Bu suyun i\u00e7inde de ni\u015fad\u0131r eritelim. Eriyi\u011fin i\u00e7ine bir k\u00f6m\u00fcr, di\u011feri de \u00e7inko iki \u00e7ubuk bat\u0131ral\u0131m. Bu iki \u00e7ubu\u011fu bir iletkenle birle\u015ftirelim. Pozitif y\u00fckl\u00fc NH4 k\u00f6m\u00fcr \u00e7ubuk \u00fczerini kaplar ve kutupla\u015fmaya yol a\u00e7ar. Leclanche pilinde bu kutupla\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla mangandioksit kullan\u0131l\u0131r. G\u00f6zenekli bir k\u00fc\u00e7\u00fck kap i\u00e7ine konan mangandioksite \u00e7arpt\u0131klar\u0131 zaman yanarlar. \u00d6te yandan Klor iyonlar\u0131 da \u00e7inko \u00e7ubu\u011fa, yani negatif kutba do\u011fru giderler. Burada ZnCl2\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Pilden ak\u0131m ge\u00e7ti\u011fi s\u00fcre i\u00e7inde k\u00f6m\u00fcr \u00e7ubu\u011fu kaplayan mangandioksit eksilir. Bunun sonucunda pilden ak\u0131m ge\u00e7meye ba\u015flar. Leclanche pilleri s\u00fcrekli elektrik ak\u0131m\u0131 elde edilmeyen yerlerde kullan\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mangandioksit bitmesi ve k\u00f6m\u00fcr \u00e7ubu\u011fun kutupla\u015fmas\u0131 ak\u0131m\u0131n kesilmesini ve k\u00f6m\u00fcr \u00e7ubu\u011fun kutupla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Fakat bir s\u00fcre sonra kutupla\u015fma devam eder. S\u00fcrekli elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131n elde edilmesini gerektirmeyen yerler i\u00e7in ideal bir pildir.<\/p>\n
d) Kuru Pil:
\n Silindir \u015feklinde bir \u00e7inko kap alal\u0131m. \u0130\u00e7ine suda eritilmi\u015f ni\u015fad\u0131r\u0131 jelatinle kar\u0131\u015ft\u0131rarak, yo\u011fun bir duruma getirip koyal\u0131m. Daha sonra i\u00e7ine mangandioksitle kaplanm\u0131\u015f bir k\u00f6m\u00fcr \u00e7ubuk yerle\u015ftirelim. Devreyi tamamlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kuru pil yap\u0131lm\u0131\u015f olur.
\n \u00c7al\u0131\u015fma ilkesi ayn\u0131 Leclanche pilinde oldu\u011fu gibidir. Sadece s\u0131v\u0131 elektrolit yerine daha koyula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve kat\u0131 duruma getirilmi\u015f elektrolit kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle ta\u015f\u0131nmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kolayl\u0131k sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C- Kuru Pil Hakk\u0131ndaki Di\u011fer Bilgiler:
\n Pil devrede nedir?
\n Pil, enerjili elektronlar\u0131n atomlara \u00e7arpmas\u0131n\u0131 ve atomdan atoma enerji aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n Pil, iki nokta aras\u0131nda potansiyel fark olu\u015fturan ara\u00e7t\u0131r.
\n D- Yapmam\u0131z Gerekenler:
\n – K\u0131sa devre pili hemen bitirir. Olu\u015fan hidrojen patlamaya neden olur. Pil birden bire \u0131s\u0131n\u0131r.
\n – Pil asitli bir alettir. Asit par\u00e7alay\u0131c\u0131d\u0131r. Bu nedenle dikkatsizce oynanmas\u0131 tehlikelidir. E\u011fer bir yerimize asit de\u011ferse, \u00f6nce asit de\u011fen yeri kurulamal\u0131, sonra so\u011fuk su ve sabunla iyice y\u0131kamal\u0131y\u0131z.
\n E- Pilin Kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Yerler:
\n Piller k\u00fc\u00e7\u00fck ve ta\u015f\u0131nmas\u0131 kolay oldu\u011fu i\u00e7in, walkmen, kumanda aletleri, oyuncak vb. yerlerde kullan\u0131l\u0131r.
\n F- Kutupla\u015fma Nedir?
\n Kutupla\u015fma bir pilin art\u0131 ucunun iyonlar\u0131n\u0131n s\u0131v\u0131da ilerleyerek di\u011fer ucu kaplamas\u0131na denir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, art\u0131 u\u00e7 eksiyi, eksi u\u00e7 ise art\u0131y\u0131 \u00e7eker. B\u00f6ylece bir u\u00e7 i\u015fe yaramaz hale gelir ve devre kitlenir. Pillerde kesinlikle kutupla\u015fma olur. Ancak, bunu geciktirmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n
G- Di\u011fer \u00dcrete\u00e7ler:
\n a)Ak\u00fcm\u00fclat\u00f6rler:
\n Halk dilinde ak\u00fcm\u00fclat\u00f6rler elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131 depolayan ve uzun s\u00fcre kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan ayg\u0131tlard\u0131r. Ak\u00fcm\u00fclat\u00f6rlerin prensibi de, kutupla\u015fan volta pilinin hemen hemen ayn\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ak\u00fcm\u00fclat\u00f6r kutuplar\u0131 da belli bir s\u00fcre sonra kutupla\u015f\u0131r ve elektrik ak\u0131m\u0131 vermez. Ak\u00fcm\u00fclat\u00f6re, kutupla\u015fmas\u0131 uzun s\u00fcren piller de denir. Ak\u00fcm\u00fclat\u00f6rler i\u00e7lerinde bulunan elektrolit ve elektrotlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan kutupla\u015fmas\u0131 \u00e7ok uzun s\u00fcren maddelerden se\u00e7ilirler. Ak\u00fcm\u00fclat\u00f6rlerin kutuplar\u0131 belli bir s\u00fcre sonra kutupla\u015f\u0131r. Buna ak\u00fcm\u00fclat\u00f6r bo\u015fald\u0131 denir. Bunun giderilmesine de ak\u00fcm\u00fclat\u00f6r\u00fcn doldurulmas\u0131 denir.
\n b)Jenerat\u00f6rler:
\n B\u00fcy\u00fck yerlerde elektrik \u00fcreten b\u00fcy\u00fck ara\u00e7lard\u0131r. Jenerat\u00f6rler bazen elektrikler kesildi\u011finde devreye giren b\u00fcy\u00fck piller \u015feklinde de olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
P\u0130LLER A- Pilin Tan\u0131m\u0131: Piller; elektrik y\u00fck\u00fcn\u00fc biriktiren ve kullanmas\u0131 gereken zamanda harcayan bir depo g\u00f6revini y\u00fcklenmektedir. Pil \u00fcrete\u00e7ler grubunun \u015fimdilik en k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcyesidir. B- Pil \u00c7e\u015fitleri: a)Volta Pili: Alexsander Volta\u2018n\u0131n 1800\u2019de buldu\u011fu Volta pilinde elektrolit olarak s\u00fclfat asidinin suda eri\u011fiyi kullan\u0131l\u0131r. Elektronlar ise, bir bak\u0131r bir de \u00e7inko \u00e7ubuktur. \u00c7inko \u00e7ubuk negatif, bak\u0131r \u00e7ubuk …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4532,2257,4534,4533,2136,4536,4535,4530,4537,4529,4528,4531],"class_list":["post-1628","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-alexsander-volta","tag-cinko","tag-daniel-pili","tag-elektrik-devresi","tag-hidrojen","tag-kuru-pil","tag-leclanche-pili","tag-pil-cesitleri","tag-pil-devrede-nedir","tag-pilin-tanimi","tag-piller","tag-volta-pili"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1628"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1628\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}