Total Sentez
\n Sentezlenecek hedef molek\u00fcller genelde do\u011fadan izole edilmi\u015f, biyolojik ya da farmakolojik aktivitelere sahip, karbon say\u0131s\u0131 10’dan asa\u011f\u0131 olmayan, k\u0131saca b\u00fcy\u00fck molek\u00fcllerdir. \u00d6rnek vermek gerekirse teramisin, penisilin, bir \u00e7ok antibiyotik ila\u00e7lar, kanser ve AIDS ila\u00e7lar\u0131 vs. bu uzar gider. <\/p>\n
Senteze ba\u015flamadan \u00f6nce retro sentez denen geri sentez yap\u0131l\u0131r. Burda iki strateji vard\u0131r. Ya molek\u00fcl bir ka\u00e7 daha k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr, ya da molek\u00fcl yava\u015f yava\u015f k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fcl\u00fcr. Bunu \u015funa benzetebiliriz. 9 sayis\u0131n\u0131 elde etmek i\u00e7in, ya 6 ile 3’\u00fc, ya 4 ile 5’i toplar\u0131z. Ya da 8 ile 1’i toplar\u0131z. 8’i de 7 ile 1’i toplay\u0131p elde ederiz. 7’yi de ….. diye bu gider bire kadar. \u0130ki strateji aras\u0131ndaki fark buna benzer. <\/p>\n
Molek\u00fcl\u00fcn nas\u0131l bir yol ile sentezlenece\u011fi planlad\u0131ktan sonra senteze ba\u015flan\u0131r. Tabi, retro sentezde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen baz\u0131 birle\u015ftirmeler (toplama i\u015flemi diyelim biz buna ). Teorikte olur gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcrken, pratikte ger\u00e7ekle\u015fmez. Buna organik kimyan\u0131n cilvesi denir. \u0130\u015fte o zaman esas zorluklar ba\u015flar. Molek\u00fcle istenilen grubu takmak i\u00e7in ba\u015fka yollar denenir. Yeni metodlar bulunur. Total sentezin, sentetik organik kimyaya katk\u0131s\u0131 da burda ortaya \u00e7\u0131kar. Bir\u00e7ok yeni metod bu \u015fekilde bulunur.<\/p>\n
Asimetrik Sentez
\n Do\u011fada bulunan bir \u00e7ok madde optik\u00e7e aktifdir. Yani asimetrik\/kiral karbon(sadece karbon olmas\u0131 \u015fart de\u011fil, azot, k\u00fck\u00fcrt, fosfor da olabiliyor) atomu i\u00e7erir ya da en genel haliyle ayna g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri birbiriyle \u00e7ak\u0131\u015fmaz. <\/p>\n
Bir organik molek\u00fcl\u00fcn sadece tek bir enantiomerini sentezlemek i\u00e7in takip edilen genel olarak 3 yol vard\u0131r.<\/p>\n
1. Rasemik kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n de\u011fi\u015fik metodlarla ayr\u0131lmas\u0131.
\n 2. Kiral yard\u0131mc\u0131 maddeler kullanarak sentezlenmesi.
\n 3. Sentezleri s\u0131ras\u0131nda kiral kataliz\u00f6r kullan\u0131lmas\u0131. <\/p>\n
Bu her \u00fc\u00e7 ba\u015fl\u0131k da kendi ba\u015f\u0131na bir konudur.<\/p>\n
Asimetrik Sentezin Mant\u0131\u011f\u0131
\n Yukar\u0131da sozcubukcu’nun yazd\u0131klar\u0131n\u0131 biraz a\u00e7abilirim san\u0131r\u0131m.. Kendisi Asimetrik sentezin \u00f6nemine zaten \u00f6nceden de\u011finmi\u015fti, bir daha \u00fczerinden ge\u00e7meye gerek yok.. Gelelim esas noktam\u0131za. Do\u011fada baz\u0131 molek\u00fcllerin nas\u0131l enantiyosaf bulundu\u011fu (veya daha genel olarak do\u011fan\u0131n her d\u00fczeyindeki asimetri) ilgin\u00e7 bir mevzudur ama ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusudur. Zaten mekanizmas\u0131 da \u00e7ok ba\u015fkad\u0131r. Bizim ilgimiz istedi\u011fimiz molek\u00fcllerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca enantiyosaf bir halde, y\u00fcksek verimle, ucuza asimetrik sentezidir. <\/p>\n
Simetrinin Kendili\u011finden Bozulmas\u0131 (spontaneous symmetry breaking) adl\u0131 istisnai durumu bir yana koyarsak, asimetrik sentezin herhangi bir a\u015famas\u0131nda kiral bir maddenin kullan\u0131m\u0131 zorunludur. Bu kullan\u0131m ba\u015fta ve ortada olabilece\u011fi gibi sonda da olabilir. En basidi ba\u015flang\u0131\u00e7 maddenizi veya kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z reagenti kiral al\u0131rs\u0131n\u0131z (asl\u0131nda kiral olmas\u0131 yetmez, belli derecede enantiyosaf olmal\u0131d\u0131r) ve maddenizin enantiyosafl\u0131k derecesine g\u00f6re \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc elde edersiniz. Tabi burada \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fcn rasemikle\u015fme h\u0131z\u0131 da \u00f6nemlidir. E\u011fer \u00e7ok h\u0131zl\u0131 rasemikle\u015fiyorsa, neyle ba\u015flarsan\u0131z ba\u015flay\u0131n kar etmez.. <\/p>\n
Ba\u015fka bir yol \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc rasemik halde elde edip sonradan ay\u0131rmakt\u0131r. Bunun i\u00e7in bir yol \u00fcr\u00fcn\u00fc kiral bir maddenin tek bir enantiyomeriyle muamele edip diastereomer \u00e7ifti elde etmek ve bunlar\u0131 ay\u0131rmakt\u0131r. Yap\u0131labilecek ba\u015fka bir \u015fey de \u00fctopik bir \u015fekilde rasemik kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 kiral kolonda ay\u0131rmakt\u0131r ama bu pratikte pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. <\/p>\n
Bizi esas ilgilendiren k\u0131s\u0131m ise orta k\u0131s\u0131md\u0131r yani tepkime s\u0131ras\u0131ndaki yard\u0131mc\u0131 maddenin (genelde kataliz\u00f6r) kiral oldu\u011fu durum. Bu bir enzim olabilece\u011fi gibi kataliz\u00f6r olarak kullan\u0131labilen herhangi bir optik\u00e7e aktif molek\u00fcl olabilir. Hatta ve hatta kiral bir \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc kullanmak bile bazen uygulanabilir. Bu noktada i\u015fin i\u00e7ine yine termodinamik ve kinetik konular\u0131 girer. B\u00f6yle bir metot, akiral bir maddeden kiral bir \u00fcr\u00fcn elde ederken kullan\u0131labilece\u011fi gibi rasemik bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n tepkimesi s\u0131ras\u0131nda da kullan\u0131labilir. Mant\u0131\u011f\u0131 ise tepkimeye giren veya olu\u015fan iki enantiyomerden birinin kiral yard\u0131mc\u0131 maddenin etkisiyle di\u011ferinden daha h\u0131zl\u0131 t\u00fckenmesi\/olu\u015fmas\u0131d\u0131r ki bu, Salih’in anlatt\u0131\u011f\u0131 kinetik ay\u0131rma y\u00f6nteminin ta kendisidir. Oysa biliyoruz ki enantiyomerler (\u00e7ok yakla\u015f\u0131k) e\u015f enerjilidir ve eninde sonunda (belki sonsuza yak\u0131n) e\u015fit miktarda olu\u015facaklar. Ama kineti\u011fin yard\u0131m\u0131yla biz bir enantiyomeri daha b\u00fcy\u00fck oranda elde edebiliyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Total Sentez Sentezlenecek hedef molek\u00fcller genelde do\u011fadan izole edilmi\u015f, biyolojik ya da farmakolojik aktivitelere sahip, karbon say\u0131s\u0131 10’dan asa\u011f\u0131 olmayan, k\u0131saca b\u00fcy\u00fck molek\u00fcllerdir. \u00d6rnek vermek gerekirse teramisin, penisilin, bir \u00e7ok antibiyotik ila\u00e7lar, kanser ve AIDS ila\u00e7lar\u0131 vs. bu uzar gider. Senteze ba\u015flamadan \u00f6nce retro sentez denen geri sentez yap\u0131l\u0131r. Burda iki strateji vard\u0131r. Ya molek\u00fcl …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2664,4583,2224,2864,4580,2354,4584,2123,4582,4578,4581,4579],"class_list":["post-1646","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aids","tag-asimetrik-sentez","tag-azot","tag-biyolojik","tag-farmakolojik","tag-fosfor","tag-katalizor","tag-kukurt","tag-penisilin","tag-sentezler","tag-teramisin","tag-total-sentez"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1646"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1646\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}