TEMEL K\u0130MYA YASALARI<\/p>\n
A. K\u00dcTLEN\u0130N KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI)<\/p>\n
Kimyasal olaylara giren maddelerin k\u00fctleleri toplam\u0131 olu\u015fan \u00fcr\u00fcnlerin toplam\u0131na e\u015fittir. Buna g\u00f6re:
\n X + Y \uf0ae Z + T tepkimesinde X ve Y girenler (reaktif) olup, Z ve T (\u00fcr\u00fcnler)\u2019ye k\u00fctlece e\u015fittir.
\n Kimyasal maddelerin k\u00fctleleri atom say\u0131lar\u0131 ile orant\u0131l\u0131 oldu\u011fundan t\u00fcm kimyasal tepkimelerde atom say\u0131lar\u0131 korunur.<\/p>\n
\u00d6rn; 1 mol C atomu 12 gram, 1 mol O2 molek\u00fcl\u00fc 32 gramd\u0131r.Buna g\u00f6re 1 mol C atomu 44 gram olur.
\n C + O2 \uf0ae CO2
\n 12 gram + 32 gram \uf0ae 44 gram<\/p>\n
B. SAB\u0130T ORANLAR YASASI (PROUST YASASI)
\n Bir bile\u015fikteki elementlerin
\n a) K\u00fctlelerinin oran\u0131
\n b) K\u00fctlece y\u00fczde bile\u015fimi sabittir.<\/p>\n
\u00d6rn; Al=27, S=32 oldu\u011funa g\u00f6re Al2S3 bile\u015fi\u011finde:
\n Mol say\u0131lar\u0131 oran\u0131 : nAl = 2 K\u00fctleleri oran\u0131 : mAl = 2.27 = 9 \u2018d\u0131r.
\n nS = 3 mS = 3.32 16
\n 9 gram Al + 16 gram S = 25 gram bile\u015fik olu\u015fturur.
\n 25 gram bile\u015fikte 9 gram Al, 16 gram S vard\u0131r.
\n 100 gram bile\u015fikte 36 gram Al, 644 gram S vard\u0131r.
\n Bile\u015fikte k\u00fctlece %36 Al, %64 S vard\u0131r.<\/p>\n
C. KATLI ORANLAR YASASI (DALTON YASASI)<\/p>\n
\u0130ki element aralar\u0131nda iki bile\u015fik olu\u015fturuyorsa, bu elementlerden birinin sabit miktarlar\u0131 ile birle\u015fen di\u011fer elementin de\u011fi\u015fen miktarlar\u0131 aras\u0131nda basit bir oran vard\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rn; NO2 \u2013 N2O4 bile\u015fik \u00e7iftinde:
\n a) Ayn\u0131 miktar N ile birle\u015fen O k\u00fctleleri aras\u0131nda.
\n 2\/ NO2 = N2O4 = 4
\n 1\/ N2O5 = N2O5 5
\n b) Ayn\u0131 miktar O ile birle\u015fen N k\u00fctleleri aras\u0131nda
\n 5\/ NO2 = N5O10 = 5
\n 2\/ N2O5 N4O10 4<\/p>\n
D. HAC\u0130M ORANLARI YASASI (GAY \u2013 LUSSAC YASASI)<\/p>\n
a) Kimyasal bir tepkimeye giren gazlarla, tepkimede olu\u015fan gaz halindeki \u00fcr\u00fcnlerin ayn\u0131 ko\u015fullarda (ayn\u0131 s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131n\u00e7) hacimleri aras\u0131nda sabit bir oran vard\u0131r.
\n b) Ayn\u0131 ko\u015fullarda gazlar\u0131n hacimleri mol say\u0131lar\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rn; H2(g) + Cl2(g) \uf0ae2HCl(g) tepkimesine g\u00f6re, 1 mol H2 1 mol Cl2 ile birle\u015ferek 2 mol HCl olu\u015fturur.Hacimler mol say\u0131lar\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 oldu\u011fundan, ayn\u0131 olay\u0131 anlatmak i\u00e7in \u201c1 hacim H2 gaz\u0131, 1 hacim Cl2 gaz\u0131 ile birle\u015ferek e\u015fit ko\u015fullarda 2 hacim HCl gaz\u0131 olu\u015fturur.\u201d \u0130fadesi de kullan\u0131labilir.
\n Ayn\u0131 \u015fekilde, N2(g) + 3H2(g) \uf0ae 2NH3(g) tepkimesine g\u00f6re 1 hacim azot gaz\u0131 3 hacim hidrojen gaz\u0131 ile birle\u015ferek e\u015fit ko\u015fullarda 2 hacim NH3 gaz\u0131n\u0131 olu\u015fturur diyebiliriz. <\/p>\n
K\u0130MYASAL TEPK\u0130MELER <\/p>\n
a) Bir maddenin farkl\u0131 maddelere ayr\u0131\u015fmas\u0131na ya da farkl\u0131 maddelerin etkile\u015ferek yeni maddeler olu\u015fturmas\u0131na kimyasal tepkime (reaksiyon) denir.
\n b) Kimyasal tepkimeler, olaya giren maddelere ait taneciklerin (molek\u00fcl, atom ya da iyon) \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015firler.Enerjileri yeterli olan taneciklerin \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda kimyasal ba\u011flar koparak molek\u00fcller atomlar\u0131na da\u011f\u0131l\u0131r ve atomlar yeniden d\u00fczenlenerek farkl\u0131 maddeler olu\u015ftururlar.Kimyasal tepkime, kimyasal de\u011fi\u015fim ve kimyasal olay e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.Tepkimelerin sembol ve form\u00fcllerle g\u00f6sterilmesine ise tepkime denklemleri ad\u0131 verilir.<\/p>\n
\u00d6rn; Karbon + Oksijen \uf0ae Karbondioksit tepkimesi
\n C + O2 \uf0ae CO2 \u015feklinde g\u00f6sterilir.
\n c) Yanma, paslanma (oksitlenme), n\u00f6t\u00fcrle\u015fme, mayalanma, fotosentez, \u00e7\u00f6kelme gibi olaylar kimyasal de\u011fi\u015fime \u00f6rnek olarak verilebilir.
\n d) Kimyasal bir tepkimede;
\n Korunan nicelikler \u015funlard\u0131r
\n – Atomlar\u0131n t\u00fcr\u00fc ve say\u0131s\u0131
\n – Toplam k\u00fctle (K\u00fctle de\u011fi\u015fimi \u00f6nemsizidir.)
\n – Toplam elektriksel y\u00fck
\n – Toplam enerji
\n – Atomlar\u0131n \u00e7ekirdek yap\u0131lar\u0131 (Proton ve n\u00f6tron say\u0131lar\u0131)
\n De\u011fi\u015fen nicelikler \u015funlard\u0131r:
\n – Molek\u00fcl say\u0131s\u0131 (Mol say\u0131s\u0131)
\n – Gaz tepkimelerinde hacim (Bas\u0131n\u00e7 ve s\u0131cakl\u0131k sabit)
\n – Gaz tepkimelerinde bas\u0131n\u00e7 (Hacim ve s\u0131cakl\u0131k sabit)
\n Ancak mol say\u0131s\u0131n\u0131n korundu\u011fu tepkimeler de vard\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rn; 1H2(g) + 1Cl2(g) \uf0ae 2HCl(g)… gibi
\n S=32, O=16 ise a\u015fa\u011f\u0131daki tepkimede korunan ve de\u011fi\u015fen nicelikler \u015f\u00f6yledir:
\n 2SO2(g) + O2(g) \uf0ae 2SO3(g) + \u0131s\u0131
\n K\u00fctle : 128gr. 32gr. 160gr. Korunur
\n Mol say\u0131s\u0131 : 2 1 2 Korunmaz
\n Molek\u00fcl say\u0131s\u0131 : 2N0 N0 2N0 Korunmaz
\n Mol atom say\u0131s\u0131 : 6 2 8 Korunur
\n Ayn\u0131 ko\u015fullarda hacim : 2V V 2V Korunmaz<\/p>\n
K\u0130MYASAL TEPK\u0130MELER\u0130N SINIFLANDIRILMASI<\/p>\n
A) \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130NE G\u00d6RE :<\/p>\n
1. Yanma Tepkimeleri<\/p>\n
\u2022 Bir maddenin oksijenli verdi\u011fi tepkimelerdir.
\n Yanma tepkimesi i\u00e7in: yan\u0131c\u0131 madde, hava(oksijen), tutu\u015fma s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 gerekir.
\n Bu 3 fakt\u00f6rden birinin eksikli\u011fi yanmay\u0131 durdurur.CO2 gaz\u0131n\u0131n yang\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc olmas\u0131n\u0131n nedeni \u00f6zk\u00fctlesinin havadan b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 ve yan\u0131c\u0131 olmamas\u0131d\u0131r.
\n \u2022 Organik bile\u015fikler yanarlar.
\n Organik bile\u015fiklerden yap\u0131lar\u0131nda yaln\u0131z C ve H bulunduranlara hidrokarbon denir.Genel olarak CxHy form\u00fcl\u00fc ile g\u00f6sterilirler.Yap\u0131lar\u0131nda C ve H\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra O, S, N ve halojen (F, Cl, Br, I) bulunduran organik bile\u015fikler de vard\u0131r.
\n \u2022 Organik bir bile\u015fi\u011fin yanmas\u0131 sonucunda: CO2 olu\u015fmas\u0131 bile\u015fi\u011fin C i\u00e7erdi\u011fini, H2O olu\u015fmas\u0131 bile\u015fi\u011fin H i\u00e7erdi\u011fini, SO2 olu\u015fmas\u0131 bile\u015fi\u011fin S i\u00e7erdi\u011fini, NO2 olu\u015fmas\u0131 bile\u015fi\u011fin N i\u00e7erdi\u011fini kan\u0131tlar.Oksijen havadan geldi\u011fi i\u00e7in bile\u015fikte oksijen bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fcr\u00fcne bakarak anla\u015f\u0131lmaz.
\n CS2 + 3O2 \uf0ae CO2 + 2SO2
\n C4H10O3 + 13 O2 \uf0ae 4CO2 + 5H2O
\n 2
\n C4H10O3 + 5O2 \uf0ae 4CO2 + 5H2O
\n CS2\u2019de C ve S oldu\u011fundan \u00fcr\u00fcnler CO2 ile SO2\u2019dir.C4H10\u2019da C ve H oldu\u011fundan \u00fcr\u00fcnler CO2 ve H2O\u2019dur.C4H10 ile C4H10O3\u2019\u00fcn yanma \u00fcr\u00fcnleri ayn\u0131d\u0131r.Ancak oksijenin bir k\u0131sm\u0131 bile\u015fik taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan C4H10O3\u2019\u00fc yakmak i\u00e7in daha az miktarda oksijen yeterli olur.
\n \u2022 Metallerin oksijenle birle\u015fmesi paslanma ya da oksitlenme olarak bilinir.Bu t\u00fcr tepkimelere yava\u015f yanma da denir.
\n 3Fe + 2O2 \uf0ae Fe3O4<\/p>\n
2. Sentez (Birle\u015fme) Tepkimeleri <\/p>\n
Birden fazla maddenin birle\u015ferek tek bir \u00fcr\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu tepkimelerdir.Bu olayda yan \u00fcr\u00fcn olu\u015fmaz.
\n CaO + CO2 \uf0ae CaCO3
\n H2 + Cl2 \uf0ae 2HCl
\n C2H4 + H2 \uf0ae C2H6<\/p>\n
3. Analiz (Ayr\u0131\u015fma) Tepkimeleri
\n Bir bile\u015fi\u011fin kendinden daha basit yap\u0131l\u0131 maddelere ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 tepkimeleridir.Elektroliz yolu ile ya da \u0131s\u0131 alarak ayr\u0131\u015fan maddeler vard\u0131r.
\n \u0131s\u0131
\n KClO3 \uf0ae KCl + 3 O2
\n 2
\n \u0131s\u0131
\n 2HgO \uf0ae 2Hg + O2
\n \u0131s\u0131
\n MgCO3 \uf0ae MgO + CO2
\n elektroliz
\n H2O \uf0ae H2 + 1 O2
\n 2 <\/p>\n
4. Yer De\u011fi\u015ftirme Tepkimeleri<\/p>\n
\u2022 Aktif olan bir elementin, kendinden daha az aktif olan (pasif) bir elementle yer de\u011fi\u015ftirmesi ile ger\u00e7ekle\u015fen tepkimelerdir.
\n H2S + Cl2 \uf0ae 2HCl + S (Anyonlar\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesi)
\n Fe2O3 + Al \uf0ae Al2O3 + 2Fe (Katyonlar\u0131n yer de\u011fi\u015ftirmesi)
\n \u2022 Sulu \u00e7\u00f6zelti tepkimelerinin bir\u00e7o\u011funda ise anyon ve katyonlar\u0131n her ikisi de yer de\u011fi\u015ftirir.
\n \u00c7\u00f6kelme ve n\u00f6trle\u015fme tepkimeleri de yer de\u011fi\u015ftirme tepkimeleridir.
\n Fe2S3 (k) + 6HCl (suda) \uf0ae 2FeCl3 (suda) + 3H2S (g)
\n \u00c7\u00f6kelme:
\n AgNO3 (suda) + NaCl (suda) \uf0ae AgCl (k) + NaNO3 (suda)
\n N\u00f6trle\u015fme:
\n H2SO4 (suda) + 2NaOH (suda) \uf0ae Na2SO4 (suda) + 2H2O (s)
\n \u2022 Organik bile\u015fiklerde de yer de\u011fi\u015ftirme tepkimeleri vard\u0131r.
\n CH4 + Cl2 \uf0ae CH3Cl + HCl<\/p>\n
5. \u0130yonik Tepkimeler<\/p>\n
Sulu \u00e7\u00f6zeltilerde ger\u00e7ekle\u015fen tepkimeler iyonlar\u0131n etkile\u015fmesine dayan\u0131r ve tepkime \u00fcr\u00fcnlerinden biri \u00e7\u00f6kerek (\u00e7\u00f6kelme), s\u0131v\u0131 (n\u00f6trle\u015fme) ya da gaz halinde ortamdan ayr\u0131labilir.\u0130yonik tepkimelerde sadece tepkimeye giren iyonlar g\u00f6sterilir.B\u00f6yle denklemlere net iyon denklemi denir.
\n N\u00f6trle\u015fme: H+ (suda) + OH- (suda) \uf0ae H2O (s\u0131v\u0131)
\n \u00c7\u00f6kelme: Ag+ (suda) + Cl- \uf0ae AgCl (kat\u0131)
\n Zn (k) + 2H+ (suda) \uf0ae Zn+2 (suda) + H2(g)<\/p>\n
B) ENERJ\u0130 DE\u011e\u0130\u015e\u0130MLER\u0130NE G\u00d6RE: <\/p>\n
1. Ekzoterm Tepkimeler<\/p>\n
Olu\u015fumu s\u0131ras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131ya enerji (\u0131s\u0131-\u0131s\u015f\u0131k) veren tepkimelerdir.Yanma tepkimeleri \u00e7o\u011funlukla ekzoterm tepkimelerdir.
\n C + O2 \uf0ae CO2 + \u0131s\u0131
\n H2 + 1 O2 \uf0ae H2O + \u0131s\u0131
\n 2
\n Na + 1 Cl2 \uf0ae NaCl + \u0131s\u0131<\/p>\n
2. Endoderm Tepkimeler<\/p>\n
Olu\u015fumu s\u0131ras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131dan enerji alan tepkimelerdir.
\n C + H2O + \u0131s\u0131 \uf0ae CO + H2
\n 2N2 + O2 + \u0131s\u0131 \uf0ae 2N2O
\n \u2022 Is\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir kapta ekzoterm bir tepkime ger\u00e7ekle\u015fiyorsa sistemin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f olur; endoterm bir tepkime ger\u00e7ekle\u015fiyorsa sistemin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda azalma olur.<\/p>\n
C) MADDELER\u0130N F\u0130Z\u0130KSEL DURUMUNA G\u00d6RE:<\/p>\n
1. Homojen Tepkimeler <\/p>\n
Tepkimeye girenlerle \u00fcr\u00fcnler ayn\u0131 fazdad\u0131r.
\n 2CO (g) + O2 (g) \uf0ae 2CO2 (g)
\n H2 (g) + F2 (g) \uf0ae 2HF (g)
\n Fe (k) + S (k) \uf0ae FeS (k)<\/p>\n
2. Heterojen Tepkimeler <\/p>\n
Tepkimedeki maddeler farkl\u0131 fazlardad\u0131r.
\n C(k) + O2 (g) \uf0ae CO2
\n Zn (k) + 2HCl (suda) \uf0ae ZnCl2 (suda) + H2 (g)<\/p>\n
D) ELEKTRON ALI\u015eVER\u0130\u015e\u0130NE G\u00d6RE:
\n 1. Redoks (\u0130ndirgenme \u2013 Y\u00fckseltgenme) Tepkimeleri<\/p>\n
Bu t\u00fcr tepkimelerde elektron al\u0131\u015fveri\u015fi ve de\u011ferlik de\u011fi\u015fmesi vard\u0131r.
\n Zn0 (k) + 2H+ (suda) \uf0ae Zn+2 (suda) + H20 (g)
\n C0 (k) + O2 (g) \uf0ae C+4O2-2 (g)<\/p>\n
2. Redoks Olmayan Tepkimeler<\/p>\n
Bunlarda elektron al\u0131\u015fveri\u015fi, de\u011ferlik de\u011fi\u015fmesi yoktur.
\n Ag+1(NO3)-1 + Na+Cl- \uf0ae Ag+Cl- + Na+(NO3)-<\/p>\n
E) GER\u0130 D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcNE G\u00d6RE<\/p>\n
1. Tersinir Olmayan Tepkime<\/p>\n
Girenlerin tamamen \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tepkimelerdir.Organik maddelerin yanmas\u0131, \u00e7\u00f6kelme, kuvvetli asit ve bazlar\u0131n n\u00f6trle\u015fmesi b\u00f6yle tepkimelerdir.Tek y\u00f6nl\u00fc olarak g\u00f6sterilirler.
\n C2H5OH + 3O2 \uf0ae 2CO2 + 3H2O<\/p>\n
2. Tersinir Tepkime<\/p>\n
\u00dcr\u00fcnlerin kendi aralar\u0131nda etkile\u015fip girenleri olu\u015fturdu\u011fu tepkimelerdir. \u00c7ift y\u00f6nl\u00fc olarak g\u00f6sterilirler.
\n CO2 (g) + H2 (g) \uf0ab CO (g) + H2O (g)<\/p>\n
F)VER\u0130MLER\u0130NE G\u00d6RE:<\/p>\n
1. Artans\u0131z Tepkime<\/p>\n
Tepkimeye giren maddelerin t\u00fcm\u00fc tamamen t\u00fckenir.<\/p>\n
2. T\u00fcm Verimler Ger\u00e7ekle\u015fen Tepkime<\/p>\n
Tepkimeye giren maddelerin en az biri tamamen t\u00fckenir.B\u00f6yle tepkimelerde tepkimeye giren maddelerden ortamda daha d\u00fc\u015f\u00fck oranda bulunan tamamen t\u00fckenir.Artans\u0131z tepkimeler tam verimle ger\u00e7ekle\u015fen tepkimelerdir.<\/p>\n
3. D\u00fc\u015f\u00fck Verimle Ger\u00e7ekle\u015fen Tepkime<\/p>\n
Tepkimeye giren maddelerin hepsinden artar. <\/p>\n
TEPK\u0130ME DENKLEMLER\u0130N\u0130N DENKLE\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130<\/p>\n
Kimyasal tepkimelerin sembol ve form\u00fcllerle g\u00f6sterilmesine tepkime denklemleri denir.Atomlar\u0131n t\u00fcr\u00fc ve say\u0131s\u0131 korundu\u011fundan, denklemin iki taraf\u0131ndaki elementlerin e\u015fitlenmesi i\u00e7in maddelerin ba\u015f\u0131nda gerekli katsay\u0131lar bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rn; C3H8 gaz\u0131 O2 ile yanarak CO2 ile H2O olu\u015fturur.Tepkimede yer alan maddelerin en k\u00fc\u00e7\u00fck tamsay\u0131larla denkle\u015ftirilmesi sonucunda O2\u2019nin katsay\u0131s\u0131 ne olur?
\n C3H8 + O2 \uf0ae CO2 + H2O
\n tepkimesinde tepkimeye giren C3H8\u2019i 1 mol al\u0131rsak:
\n \u2022 C say\u0131lar\u0131n\u0131n e\u015fit olmas\u0131 i\u00e7in CO2\u2019nin ba\u015f\u0131na 3 katsay\u0131s\u0131 getirilir.
\n \u2022 H say\u0131lar\u0131n\u0131n e\u015fit olmas\u0131 i\u00e7in H2O\u2019nun ba\u015f\u0131na 4 katsay\u0131s\u0131 getirilir.
\n \u2022 Bu durumda \u00fcr\u00fcnlerde 10 mol O atomu bulundu\u011funa g\u00f6re, tepkimeye giren O2\u2019nin de 5 mol olmas\u0131 gerekir.
\n O halde tepkimenin denkle\u015fmi\u015f hali:
\n C3H8 + 5O2 \uf0ae 3CO2 + 4H2O \u015feklindedir.<\/p>\n
B\u0130LE\u015e\u0130K FORM\u00dcLLER\u0130N\u0130N BULUNMASI<\/p>\n
Bile\u015fik form\u00fclleri basit form\u00fcl ve molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc olmak \u00fczere iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr:<\/p>\n
A) Basit (Ampirik) Form\u00fcl<\/p>\n
\u2022 Basit form\u00fcl, bir bile\u015fikteki elementlerin t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve atom say\u0131lar\u0131n\u0131n oran\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
\n \u2022 CH2, CH2O, NO2 …..gibi
\n \u2022 Basit form\u00fcl bulmak i\u00e7in:
\n Bir bile\u015fikteki elementlerin k\u00fctlece y\u00fczde bile\u015fimi (ya da sabit k\u00fctle oran\u0131) ile elementlerin atom k\u00fctlelerini (ya da atom k\u00fctleleri aras\u0131ndaki oran\u0131) bilmek yeterlidir.<\/p>\n
\u00d6rn; X ve Y\u2019den olu\u015fan bir bile\u015fikte sabit k\u00fctle oran\u0131 7 ise, bile\u015fi\u011fin basit
\n 3
\n form\u00fcl\u00fc nedir? (X=14, Y=12)
\n Atom say\u0131lar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in verilen element k\u00fctleleri atom k\u00fctlelerine b\u00f6l\u00fcn\u00fcr.
\n nx = 7 = 0,5 ny = 3 = 0,25
\n 14 12
\n de\u011ferleri yerlerine yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda X0,5 Y0,25 bulunur.Bu bile\u015fikte katsay\u0131lar 0,25\u2019e b\u00f6l\u00fcnerek k\u0131salt\u0131l\u0131r ve basit form\u00fcl X2Y bulunur.<\/p>\n
B) Molek\u00fcl Form\u00fcl\u00fc<\/p>\n
\u2022 Bir bile\u015fikteki elementlerin t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve atom say\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.Basit form\u00fcl\u00fcn uygun katsay\u0131s\u0131 ile geni\u015fletilmesiyle bulunur.
\n C2H6O2, C6H12O6…. gibi.
\n \u2022 Molek\u00fcl form\u00fcl\u00fcn\u00fc bulmak i\u00e7in<\/p>\n
a. Yanma Tepkimelerinde:<\/p>\n
\u2022 \u00dcr\u00fcnlerin mol say\u0131lar\u0131
\n \u2022 Yanan maddenin ve O2\u2019nin mol say\u0131lar\u0131
\n nicelikleri bilinmelidir.B\u00f6ylece tepkime e\u015fitlenerek 1 mol bile\u015fikteki elementlerin atom say\u0131lar\u0131 bulunur.<\/p>\n
b. K\u00fctlece Bile\u015fim Verilen \u00d6rneklerde:<\/p>\n
\u2022 Elementlerin k\u00fctlece y\u00fczde bile\u015fimi (sabit k\u00fctle oran\u0131)
\n \u2022 Elementlerin atom k\u00fctleleri
\n \u2022 Bile\u015fi\u011fin mol k\u00fctlesi (ya da \u00f6rne\u011fin \u00f6zk\u00fctle gibi bile\u015fi\u011fin mol k\u00fctlesinin bulunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan veriler)
\n nicelikleri bilinmelidir.
\n Bile\u015fi\u011fin mol k\u00fctlesi biliniyorsa 1 mol bile\u015fikteki elementlerin atom say\u0131lar\u0131 da bulunur.<\/p>\n
\u00d6rn; CXHYO2 bile\u015fi\u011finin 0,2 mol\u00fc 1 mol O2 ile tam yanarak 0,8 mol CO2 ile 0,8 mol H2O olu\u015fturuyor.Bu organik bile\u015fi\u011fin molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc nedir?
\n Tepkime ile ilgili verilerden yararlanarak 1 mol CXHYO2 \u2018nin yanma tepkimesindeki katsay\u0131lar bulunur.
\n 0,2 mol 1 mol 0,8mol 0,8 mol
\n CXHYOZ + ………O2 \uf0ae………CO2 +……….H2O
\n 1 mol 5 mol 4 mol 4 mol
\n 1 mol CXHYOZ i\u00e7in denkle\u015fmi\u015f haldeki yanma tepkimesi \u015f\u00f6yledir:
\n 1 CXHYOZ + 5O2 \uf0ae 4CO2 + 4H2O
\n Atom say\u0131lar\u0131 e\u015fitlendi\u011finde x = 4, y = 8, oksijen say\u0131lar\u0131 e\u015fitlendi\u011finde
\n Z + 10 = 8 + 4\u2019den z = 2 bulunur.
\n Bu de\u011ferler 1 mol bile\u015fikteki atomlar\u0131n katsay\u0131lar\u0131 oldu\u011fundan molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc C4H8O2 olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
TEMEL K\u0130MYA YASALARI A. K\u00dcTLEN\u0130N KORUNUMU YASASI (LAVOISIER YASASI) Kimyasal olaylara giren maddelerin k\u00fctleleri toplam\u0131 olu\u015fan \u00fcr\u00fcnlerin toplam\u0131na e\u015fittir. Buna g\u00f6re: X + Y \uf0ae Z + T tepkimesinde X ve Y girenler (reaktif) olup, Z ve T (\u00fcr\u00fcnler)\u2019ye k\u00fctlece e\u015fittir. Kimyasal maddelerin k\u00fctleleri atom say\u0131lar\u0131 ile orant\u0131l\u0131 oldu\u011fundan t\u00fcm kimyasal tepkimelerde atom say\u0131lar\u0131 korunur. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2230,3575,4590,4594,2261,4595,2498,4597,4596,4551,4593,4587,4589,2252,2196,4588,2164,4128,4592,4586,4598,4585,4599,4600,4591],"class_list":["post-1648","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atom","tag-bilesik","tag-cokelme","tag-ekzoterm-tepkimeler","tag-element","tag-endoderm-tepkimeler","tag-fotosentez","tag-heterojen-tepkimeler","tag-homojen-tepkimeler","tag-iyon","tag-iyonik-tepkimeler","tag-karbondioksit-tepkimesi","tag-mayalanma","tag-mol","tag-molekul","tag-noturlesme","tag-oksijen","tag-oksitlenme","tag-organik-bilesikler","tag-reaksiyon","tag-redoks-olmayan-tepkimeler","tag-temel-kimya-yasalari-ve-kimyasal-tepkimeler","tag-tersinir-olmayan-tepkime","tag-tersinir-tepkime","tag-yanma-tepkimeleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1648","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1648"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1648\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}