\nF\u0130Z\u0130KSEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130
\nH2 molek\u00fcl\u00fc. Hidrojen molek\u00fcl\u00fc, birbirinden 0,75 A uzakl\u0131ktaki iki atomun birle\u015fmesinden olu\u015fur. Aradaki ba\u011f, iki elektronun ortakla\u015fa kullan\u0131lmas\u0131ndan meydana gelir ve \u00e7ok y\u00fcksek olan ayr\u0131\u015fma enerjisi, molek\u00fcl\u00fcn \u00e7ok kararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Hidrojen, renksiz ve kokusuz bir gazd\u0131r. Havaya g\u00f6re yo\u011funlu\u011fu 0,07\u2019dir ve bu bak\u0131mdan cisimlerin en hafifidir. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6zenekli \u00e7eperlerden di\u011fer gazlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden daha h\u0131zl\u0131 ge\u00e7er. Ayn\u0131 \u015fekilde k\u0131z\u0131 derecedeki demir, platin ve iridyum gibi metallerden de s\u0131zar. Hidrojen helyumdan sonra s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 en zor olan gazd\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcl s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 -240\u00baC olan hidrojen atmosfer bas\u0131nc\u0131nda -253\u00baC kaynar,-259\u00baC\u2019 ta kat\u0131la\u015f\u0131r. Olduk\u00e7a iyi bir \u0131s\u0131 ve iletkendir. \u00d6zellikle kendi hacminin bin kat fazlas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcrebilen paladyum gibi kimi metaller taraf\u0131ndan kolayca so\u011furulur.
\nOla\u011fan hidrojen , molek\u00fcl yap\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan birbirinden farkl\u0131 Ortohidrojen ile parahidrojen gibi iki izomerini kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fur. Ortohidrojen oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda gaz\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc meydana getirir; para hidrojenin oran\u0131 ise s\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e artar. Parahidrojen ayr\u0131ca ortchidrojene g\u00f6re daha u\u00e7ucudur. \u00d6te yandan kusursuz bir elektrik iletkeni olmas\u0131, kar\u0131\u015f\u0131mdaki niceli\u011fini belirlemesini sa\u011flar.
\nHidrojen iyonlar\u0131 . Hidrojen atomu 1s\u00b9 \u015feklindeki elektron bi\u00e7imlenmesiyle hemen her zaman ortak de\u011ferlikli ba\u011flar olu\u015fturur. Ancak pozitif ya da negatif iyon durumunda da iyonla\u015fabilir. Hidrojen bi\u00e7imindeki iyonla\u015fma potansiyeli \u00e7ok y\u00fcksektir. Pozitif y\u00fck\u00fcn ye\u011fin bir elektrik alan\u0131 olu\u015fturmas\u0131 nedeniyle H+ iyonu, kutuplanabilir madde yan\u0131nda tek ba\u015f\u0131na bulunmaz. Nitekim hidrojen iyonu suda H3O+\u2019ya amonyakta ise NH4+\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. H+ protonu \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc molek\u00fcl\u00fcne bir elektron \u00e7iftiyle ba\u011flan\u0131r. H+ iyonu, elektron ilgisi \u00e7ok y\u00fcksek olan maddeler e\u015fli\u011finde meydana geldi\u011fi gibi ayr\u0131ca HA asitlerinin suda H+ ve A- bi\u00e7iminde ayr\u0131\u015fmas\u0131yla da olu\u015fabilir.
\nHidrojenin elektron ilgisi zay\u0131ft\u0131r. H- iyonu, elektrik bo\u015falmal\u0131 t\u00fcplerde ,d\u00fc\u015f\u00fck bir hidrojen bas\u0131nc\u0131n\u0131n etkisiyle elde edilir. Ayr\u0131ca alkali metaller gibi \u00e7ok elektro pozitif maddelerle verdi\u011fi tepkimeler s\u0131ras\u0131n da olu\u015fur.
\nK\u0130MYASAL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130
\nH\u0130DROJEN etkinle\u015ftirilmi\u015f bi\u00e7imleri d\u0131\u015f\u0131nda so\u011fukta pek etkili de\u011fildir. S\u0131cakta ya da kataliz\u00f6rler e\u015fli\u011finde pek \u00e7ok tepkimeye girer. De\u011ferli bir element olmas\u0131 nedeniyle \u00e7ok belirgin elektropozitif bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131r. Orta kuvvette bir indirgendir: alkali metal oksitler (AL2O3) gibi \u00e7ok kararl\u0131 bile\u015fikleri indirgeyemez. Bununla birlikte NiO, CuO, vb gibi pek \u00e7ok metal oksidi indirger. Bu yolla kataliz\u00f6r olarak kullan\u0131lan \u00e7ok ufalt\u0131lm\u0131\u015f metaller elde edilir.
\nHidrojen alkali ve toprak alkali metallerde oldu\u011fu gibi ametallerin \u00e7o\u011fuyla da do\u011frudan birle\u015fir.Halojenlerin d\u00f6rd\u00fcyle de tepkimeye girerek hidrasitleri verir:fluordan iyoda do\u011fru gittik\u00e7e hem tepkime h\u0131z\u0131nda hem de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k face=”Comic Sans MS”>F\u0130Z\u0130KSEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130
\nH2 molek\u00fcl\u00fc. Hidrojen molek\u00fcl\u00fc, birbirinden 0,75 A uzakl\u0131ktaki iki atomun birle\u015fmesinden olu\u015fur. Aradaki ba\u011f, iki elektronun ortakla\u015fa kullan\u0131lmas\u0131ndan meydana gelir ve \u00e7ok y\u00fcksek olan ayr\u0131\u015fma enerjisi, molek\u00fcl\u00fcn \u00e7ok kararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Hidrojen, renksiz ve kokusuz bir gazd\u0131r. Havaya g\u00f6re yo\u011funlu\u011fu 0,07\u2019dir ve bu bak\u0131mdan cisimlerin en hafifidir. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6zenekli \u00e7eperlerden di\u011fer gazlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden daha h\u0131zl\u0131 ge\u00e7er. Ayn\u0131 \u015fekilde k\u0131z\u0131 derecedeki demir, platin ve iridyum gibi metallerden de s\u0131zar. Hidrojen helyumdan sonra s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 en zor olan gazd\u0131r. D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcl s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 -240\u00baC olan hidrojen atmosfer bas\u0131nc\u0131nda -253\u00baC kaynar,-259\u00baC\u2019 ta kat\u0131la\u015f\u0131r. Olduk\u00e7a iyi bir \u0131s\u0131 ve iletkendir. \u00d6zellikle kendi hacminin bin kat fazlas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcrebilen paladyum gibi kimi metaller taraf\u0131ndan kolayca so\u011furulur.
\nOla\u011fan hidrojen , molek\u00fcl yap\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan birbirinden farkl\u0131 Ortohidrojen ile parahidrojen gibi iki izomerini kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fur. Ortohidrojen oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda gaz\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc meydana getirir; para hidrojenin oran\u0131 ise s\u0131cakl\u0131k d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e artar. Parahidrojen ayr\u0131ca ortchidrojene g\u00f6re daha u\u00e7ucudur. \u00d6te yandan kusursuz bir elektrik iletkeni olmas\u0131, kar\u0131\u015f\u0131mdaki niceli\u011fini belirlemesini sa\u011flar.
\nH\u0130DROJEN evrende en bol bulunan bir element gibi g\u00f6r\u00fcnmesine kar\u015f\u0131n yerde ilk s\u0131ray\u0131 almaktan uzakt\u0131r.Atmosmerde az miktarda bulunur(3\\10000hacim).Volkanlardan p\u00fcsk\u00fcren yada do\u011fal kaynaklardan \u00e7\u0131kan gazlardaki oran\u0131 \u00e7ok daha y\u00fcksektir.Suda,inorganik pek \u00e7ok cisimde,organik bile\u015fiklerin hepsinde birle\u015fmi\u015f olarak bulunur.
\n\u00dcRET\u0130M\u0130
\nH\u0130DROJEN sanayide sudan yada hidrojen i\u00e7eren gaz kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131ndan (do\u011fal gaz ,kokhane gaz\u0131,petrol gaz\u0131)elde edilir.Ayr\u0131ca sudan ,demir elektrotlar e\u015fli\u011finde sodyum hidroksit yada sulu bir alkali karbonat \u00e7\u00f6zeltisinin elektrikle ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu \u00f6z\u00fctlenir.Bu s\u0131rada katotta hidrojen,anotta oksijen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.
\nHidrojen temel olarak su buhar\u0131n\u0131n hidrokarbonlar \u00fczerine etkimesi sonucu \u00fcretilir.Bu ama\u00e7la hidrokarbon kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 yani ham petrol krakinginden elde edilen yan \u00fcr\u00fcnler kullan\u0131r
\nKULLANIM ALANLARI
\nSANAY\u0130 gazlar\u0131n\u0131n en \u00f6nemlisi olan hidrojen serbest durumda balonlar\u0131n \u015fi\u015firilmesinde uzun s\u00fcre kullan\u0131ld\u0131.Ancak tutu\u015fmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden pek \u00e7okkazaya yol a\u00e7t\u0131;bundan dolay\u0131 yerini helyuma b\u0131rakt\u0131.
\nHidrojen ayr\u0131ca pek \u00e7ok kimyasal i\u015flemde de kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\nSanayisel olarak da kullan\u0131lan hidrojen temel olarak a\u015fa\u011f\u0131daki katalitik hidrojenleme tepkimelerinde kullan\u0131l\u0131r:
\n 1.Haber y\u00f6ntemiyle amonyak(NH3) bire\u015fimi
\n 2.Metanol (CH3OH) bire\u015fimi
\n 3.Bitkisel ya\u011flar\u0131 doyurma
\n 4.Alkenleri okso y\u00f6ntemiyle aldehit ve alkollere hidroformilleme
\n 5.Petrokimyada hidrojenle i\u015fleme
\nS\u0131v\u0131 hidrojen genellikle uzay ara\u00e7lar\u0131n\u0131n f\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 itmede yak\u0131t olarak kullan\u0131l\u0131r.Bu durumda \u00e7o\u011fu kez s\u0131v\u0131 oksijen gibi bir yak\u0131tla tepkimeye sokularak arac\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir h\u0131za (4500 m\\sn\u2019nin \u00fczerinde)eri\u015fmesini sa\u011flar.N\u00fckleer yada g\u00fcne\u015f k\u00f6kenli elektrikle suyun elektrolizi sonunda \u00fcretilen hidrojen verimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve fiyatlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi durumunda gelece\u011fin \u00f6nemli bir enerji kayna\u011f\u0131 olabilir.
\nB\u0130YOK\u0130MYA:Hidrojenle\u015fme;biyolojik y\u00fckseltgenmelerin ola\u011fan bi\u00e7imidir.Bir dezhidrojenaz\u0131n etkisi alt\u0131nda organik bir bile\u015fi\u011fin hidrojen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir.Organik kimyada \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan hidrojen ba\u011f\u0131 (alkol maddeleri) biyokimyada da (proteinlerin yap\u0131s\u0131nda)\u00f6nemli bir rol oynar
\nJEOK\u0130MYA:-H par\u00e7alanma mekanizmas\u0131 ,s\u0131v\u0131 evrenin buhar evresine oranla d\u00f6teryumca zenginle\u015fmesine yol a\u00e7ar.Nitekim do\u011fada, suyun \u00e7evriminde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma standard\u0131 olarak benimsenen okyanus suyunun buharla\u015fmas\u0131,buhar evresinde,hafif H izotopunun deri\u015fimini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve bu buhar\u0131n yumu\u015fmas\u0131 da metorik sular\u0131 olu\u015fturur. Buharla\u015fman\u0131n ye\u011fin oldu\u011fu ku\u015faklarda tuz bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok y\u00fckl\u00fc olan sular,d\u00f6teryumca \u00e7ok zenginle\u015fir.D\u00f6teryum ile oksijenin 018 izotopu aras\u0131nda metorik sular\u0131 belirleyen bir ba\u011f\u0131nt\u0131 vard\u0131r;bu y\u00fczden s\u00f6z konusu izotop jeotermal sular\u0131n k\u00f6kenini saptamada kullan\u0131l\u0131r.
\nPETROK\u0130MYA:Alifatik yada halkal\u0131 doymu\u015f hidrokarbonlara uygulanan hidrojen gidermeyle , ar\u0131tmada ve petrokimyada \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi olan olefinler ve aromatik hidrokarbonlar elde edilebilir.B\u00f6ylece hidrojeni giderilmi\u015f ve halkala\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f parafinler, \u00fcretilen benzine y\u00fcksek bir oktan indisi kazand\u0131ran benzenik hidrokarbonlar verir.Etan\u0131n buharla krakinginde \u0131s\u0131l hidrojen gidermeyle etilen \u00fcretilir.Kimi kataliz\u00f6rler stirolen elde etmek i\u00e7in etilbenzenin ve butadien elde etmek i\u00e7in de butan\u0131n (yada nbutenler) hidrojenini gidermeyi sa\u011flar ;bu \u00fcr\u00fcnler kau\u00e7uk bire\u015fiminin temel maddesini olu\u015fturur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
F\u0130Z\u0130KSEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 H2 molek\u00fcl\u00fc. Hidrojen molek\u00fcl\u00fc, birbirinden 0,75 A uzakl\u0131ktaki iki atomun birle\u015fmesinden olu\u015fur. Aradaki ba\u011f, iki elektronun ortakla\u015fa kullan\u0131lmas\u0131ndan meydana gelir ve \u00e7ok y\u00fcksek olan ayr\u0131\u015fma enerjisi, molek\u00fcl\u00fcn \u00e7ok kararl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterir. Hidrojen, renksiz ve kokusuz bir gazd\u0131r. Havaya g\u00f6re yo\u011funlu\u011fu 0,07\u2019dir ve bu bak\u0131mdan cisimlerin en hafifidir. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6zenekli \u00e7eperlerden di\u011fer gazlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2796,3672,3499,2134,4639,2218,4640,2199,4641],"class_list":["post-1671","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atmosfer","tag-atmosfer-basinci","tag-dogal-gaz","tag-elektron","tag-h2-molekulu","tag-helyum","tag-hidrojen-molekulu","tag-metanol","tag-sivi-hidrojen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1671"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1671\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}