Kimyasal hesaplama yapabilmek i\u00e7in;
\n1- Tepkime denklemi do\u011fru olarak yaz\u0131larak e\u015fitlenmelidir. Bir tepkime bize \u015fu bilgileri verir.<\/p>\n
N2(g) + 3H2(g) 2NH3(g)<\/p>\n
1 mol 3 mol 2 mol ( Mol say\u0131s\u0131 korunmad\u0131)
\n 22,4 litre 3×22,4 litre 2×22,4 litre (N.\u015e.A) (Korunmad\u0131)
\n 28 gram 6 gram 34 gram (K\u00fctle korundu)
\n 2 mol atom 6 mol atom 8 mol atom (Atom s. Korundu)
\n 2 litre 3 litre 2 litre ( Sadece gazlar i\u00e7in)
\n 6,02×1023 3x 6,02×1023 2x 6,02×1023<\/p>\n
2- Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bir maddenin miktar\u0131 verilirse o miktar \u00f6nce mole \u00e7evrilir. Tepkime denkleminden faydalan\u0131larak istenilen maddelerin mol say\u0131lar\u0131 hesaplan\u0131r.
\n 3- Hesaplanan mol say\u0131lar\u0131 istenilen birimlere \u00e7evrilir.<\/p>\n
\u00d6rnek : 3,2 gram CH4 gaz\u0131 yeteri kadar O2 gaz\u0131 ile yak\u0131l\u0131rsa,
\n A) Ka\u00e7 mol O2 harcan\u0131r ? B) N.\u015e.A da ka\u00e7 litre hava harcan\u0131r. ? C) Ka\u00e7 gram CO2 gaz\u0131 olu\u015fur ve N.\u015e.A da ka\u00e7 litredir ? D) Ka\u00e7 tane H2O molek\u00fcl\u00fc olu\u015fur ? ( C=12 H=1 O=16 N=6×1023)
\n n= m\/Ma ise n=3,2\/16= 0,2 mol CH4<\/p>\n
CH4 + 2O2 —>CO2 + 2H2O
\n 0,2 0,4 0,2 0,4<\/p>\n
A) 0,4 mol O2 harcan\u0131r. B) 0,4x5x22,4=44,8 litre hava harcan\u0131r. (Havan\u0131n 1\/5 i O2 dir.)
\n C) 0,2×44=8,8 gram CO2 olu\u015fur. D) 0,4x6x1023 = 2,4×1023 tane H2O olu\u015fur.<\/p>\n
Tepkime \u00c7e\u015fitleri :<\/p>\n
1- Yanma Tepkimeleri: Yanma hava oksijeniyle (O2) tepkime demektir. 2 \u00e7e\u015fit yanma vard\u0131r.<\/p>\n
A) Yava\u015f Yanma: Bu t\u00fcr yanmalarda bir alev yada parlakl\u0131k g\u00f6r\u00fclmez. \u00d6rne\u011fin demirin paslanmas\u0131, solunum..
\n B) H\u0131zl\u0131 Yanma : Bu \u00e7e\u015fit yanmalarda alev yada parlakl\u0131k g\u00f6z\u00fck\u00fcr ve olay k\u0131sa s\u00fcrer. \u00d6rne\u011fin mumun yanmas\u0131, ka\u011f\u0131d\u0131n yanmas\u0131..<\/p>\n
Bir element yanarsa oksiti, bir bile\u015fik yanarsa bile\u015fikteki elementlerin ayr\u0131 ayr\u0131 oksitleri olu\u015fur.<\/p>\n
\u00d6rnek : C + O2 —–>CO2 H2 + 1\/2 O2 ——>H2O<\/p>\n
CS2 + 3O2 CO2 + 2SO2 CO + 1\/2O2 CO2<\/p>\n
CO2 + O2 Yanmaz. Soygazlar ( He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rd) yanmazlar.<\/p>\n
Asit- Baz Tepkimeleri : Asitlerle bazlar\u0131n tepkimelerinden tuz ve su olu\u015fur.<\/p>\n
Asit \u00e7\u00f6zeltisi + Baz \u00e7\u00f6zeltisi Tuz + su<\/p>\n
HCl + NaOH——> NaCl + H2O<\/p>\n
2H3PO4 + 3Ca(OH)2 Ca3(PO4)2 + 6H2O<\/p>\n
Aktif Metallerin Asit \u00c7\u00f6zeltileriyle Olan Tepkimeleri: Aktif metaller asit \u00e7\u00f6zeltileriyle tepkimeye girerlerse tuz ve H2 gaz\u0131 olu\u015fur.<\/p>\n
Na + HCl ——>NaCl + 1\/2H2 Al + 3HNO3 —–>Al(NO3)3 + 3\/2H2<\/p>\n
Yar\u0131 Soy Metallerin Asitlerle Olan Tepkimeleri : Yar\u0131 soy metaller ( Cu, Hg, Ag) Soy metaller ise Au ve Pt dir.<\/p>\n
Yar\u0131 soy metaller yap\u0131s\u0131nda oksijen bulunan kuvvetli ve deri\u015fik asit \u00e7\u00f6zeltileriyle tepkime verirler. Tepkime sonunda tuz, asidin yap\u0131s\u0131ndan gelen bir oksit ve su olu\u015fur. Bu t\u00fcr tepkimelerde H2 gaz\u0131 olu\u015fmaz.<\/p>\n
Cu + 4HNO3 Cu(NO3)2 +2 NO2(g) +2 H2O<\/p>\n
2Ag +2 H2SO4 Ag2SO4 + SO2 +2H2O<\/p>\n
FORM\u00dcL BULMA<\/p>\n
Bir molek\u00fcl\u00fc olu\u015fturan atomlar\u0131n ba\u011f\u0131l say\u0131lar\u0131n\u0131 veren form\u00fcle basit form\u00fcl (kaba form\u00fcl), molek\u00fcl\u00fc olu\u015fturan atomlar\u0131n ger\u00e7ek say\u0131lar\u0131n\u0131 veren form\u00fcle de molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc denir.<\/p>\n
Molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc basit form\u00fcl\u00fcn tam say\u0131l\u0131 katlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
(Basit form\u00fcl) n= molek\u00fcl form\u00fcl\u00fc<\/p>\n
MADDE BAS\u0130T FORM\u00dcL MOLEK\u00dcL FORM\u00dcL\u00dc
\n Amonyak NH3
\n Glikoz CH2O C6H12O6
\n Eten CH2 C2H4<\/p>\n
basit form\u00fcl bulunurken;
\n 1- Verilen madde miktarlar\u0131 mole \u00e7evrilir.
\n 2- Bulunan say\u0131lar ilgili maddelerin sa\u011f alt k\u00f6\u015felerine yaz\u0131l\u0131r.
\n 3- say\u0131lar tam say\u0131 de\u011filse ya i\u00e7lerindeki en k\u00fc\u00e7\u00fck say\u0131ya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr yada uygun bir say\u0131yla geni\u015fletilerek sadele\u015ftirilir.<\/p>\n
\u00d6rnek -1
\n Bir organik bile\u015fikte 2,4 gram C, 12,04.1022 tane azot atomu, 0,2 mol O atomu ve 0,6 gram H atomu bulunmaktad\u0131r. Bile\u015fi\u011fin basit form\u00fcl\u00fc nedir ?<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm :<\/p>\n
nC= 2,4\/12 = 0,2 mol C nN= 12,04.1022\/6,02.1023= 0,2 mol N nO=0,2 mol nH= 0,6\/1= 0,6 mol H<\/p>\n
C0,2H0,6N0,2O0,2 dir. Say\u0131lar 0,2 ye b\u00f6l\u00fcn\u00fcrse CH3NO olur.<\/p>\n
\u00d6rnek-2<\/p>\n
0,2 mol\u00fcnde 0,4 mol Pb ve 9,6 gram oksijen i\u00e7eren bile\u015fi\u011fin basit form\u00fcl\u00fc nedir ?( O=16)<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm:<\/p>\n
0,2 mol\u00fcnde 0,4 mol Pb varsa 1 mol\u00fcnde 2 mol Pb vard\u0131r. 0,2 mol\u00fcnde 9,6 gram O varsa 1 mol\u00fcnde 48 gram O bulunur.<\/p>\n
NO= 48\/16 = 3 mol O olur. Form\u00fcl ise Pb2O3 olur.<\/p>\n
\u00d6rnek-3<\/p>\n
C ve H dan olu\u015fan bir bile\u015fi\u011fin k\u00fctlece %25 i H dir. Buna g\u00f6re bile\u015fi\u011fin basit form\u00fcl\u00fc nedir ?(C=12 H=1)<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : 75 gram C nC= 75\/12 = 6,25 mol nH= 25\/1= 25 mol<\/p>\n
C6,25H25 her ikisi de 6,25 e b\u00f6l\u00fcn\u00fcrse CH4 bulunur.
\n \u00d6rnek-4<\/p>\n
C,H ve O i\u00e7eren organik bir bile\u015fi\u011fin 4,6 gram\u0131 oksijenle yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 8,8 gram CO2 ile 1,8.1023 tane H2O molek\u00fcl\u00fc olu\u015fmaktad\u0131r. Bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc nedir ? (C=12 H=1 O=16)<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm :<\/p>\n
X + O2 ——-> CO2 + H2O
\n 4,6 gram 0,2 mol 0,3 mol<\/p>\n
bile\u015fikteki karbon 0,2×12= 2,4 gram, bile\u015fikteki hidrojen 0,3×2=0,6 gramd\u0131r. Oksijen ise 4,6 -(2,4+0,6) = 1,6 gramd\u0131r.<\/p>\n
nC=0,2 nH=0,6 nO=0,1 mol C0,2H0,6O0,1 10 ile \u00e7arp\u0131l\u0131rsa C2H6O bulunur
\n \u00d6rnek-5<\/p>\n
11,2 gram A ile 3,2 gram B den olu\u015fan bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc AB dir. 22,4 gram A ve 9,6 gram B den olu\u015fan bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc nedir ?<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm :
\n 11,2 gram bile\u015fikte A ise 22,4 gram A2dir. 3,2 gram B yi g\u00f6steriyorsa 9,6 gram B B3 olmal\u0131d\u0131r. Yani A2B3 d\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6rnek-6<\/p>\n
44 gram Mn ile N.\u015e.A da 8,96 litre O2 gaz\u0131 artans\u0131z tepkimeye giriyor. Olu\u015fan bile\u015fi\u011fin form\u00fcl\u00fc nedir ?
\n ( Mn=55)<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm :
\n nMn= 44\/55 = 0,8 mol nO= 8,96\/22,4 = 0,4 mol O2 O= 0,8 mol atom dur.<\/p>\n
Mn0,8O0,8 her taraf 0,8 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrse MnO dur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kimyasal hesaplama yapabilmek i\u00e7in; 1- Tepkime denklemi do\u011fru olarak yaz\u0131larak e\u015fitlenmelidir. Bir tepkime bize \u015fu bilgileri verir. N2(g) + 3H2(g) 2NH3(g) 1 mol 3 mol 2 mol ( Mol say\u0131s\u0131 korunmad\u0131) 22,4 litre 3×22,4 litre 2×22,4 litre (N.\u015e.A) (Korunmad\u0131) 28 gram 6 gram 34 gram (K\u00fctle korundu) 2 mol atom 6 mol atom 8 mol …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4673,4674,4672,2250,2252,2159,2164,4670,4591,4671],"class_list":["post-1685","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-asit-cozeltisi","tag-baz-cozeltisi","tag-hizli-yanma","tag-kimyasal-hesaplamalar","tag-mol","tag-mol-sayisi","tag-oksijen","tag-tepkime-cesitleri","tag-yanma-tepkimeleri","tag-yavas-yanma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1685"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1685\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}