Polietilentereftalat makromolek\u00fclleri y\u00fcksek bir simetri d\u00fczeyine sahip oldu\u011fu i\u00e7in trans-trans konformasyonunda bulunmay\u0131 tercih etmektedirler. Trans-Trans konformasyonunda, karbonil gruplar\u0131n\u0131n olu\u015fturduklar\u0131 dipoller z\u0131t y\u00f6nlerde uzanm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan, birbirlerini doyurmakta ve b\u00f6ylece daha d\u00fc\u015f\u00fck enerji d\u00fczeyi, daha stabil bir molek\u00fcl yap\u0131s\u0131 ve daha y\u00fcksek bir erime noktas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furmaktad\u0131rlar[ 8] .<\/p>\n
Poliester liflerinde kristalin b\u00f6lgelerde yaln\u0131zca trans-trans konformasyonu mevcut iken, amorf b\u00f6lgelerde trans-trans konformasyonun yan\u0131nda di\u011fer konformasyon imkanlar\u0131n\u0131n da (cis-trans, gauche-trans, gauche-cis) mevcut oldu\u011fu kabul edilmektedir.
\n Normal poliester liflerinin ortalama polimerizasyon derecesi 100 ve dolay\u0131s\u0131yla ortalama molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 da 20.000 civar\u0131ndad\u0131r. Ancak piyasada ortalama polimerizasyon derecesi 300\u2019e ve molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 55.000\u2019e yakla\u015fan \u00f6zel, y\u00fcksek dayan\u0131ma sahip poliester lifleri de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Amorf poliesterin 1. camla\u015fma noktas\u0131 70\u00b0 C civar\u0131nda iken, germe i\u015flemi uygulanm\u0131\u015f ve fikse edilmi\u015f poliester liflerinde bu de\u011fer 80-85\u00b0 C civar\u0131nda \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu bilgiden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, germe ve fiksaj i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda lifler yaln\u0131z k\u0131smi kristalin bir yap\u0131 kazanmakla kalmamakta, ayn\u0131 zamanda amorf b\u00f6lgedeki makro molek\u00fcllerin yerle\u015fimi de \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklere u\u011framaktad\u0131r. Makromolek\u00fcllerin m\u00fcmk\u00fcn derece d\u00fczensiz ve yumak \u015fekline yak\u0131n bir yap\u0131 ve yerle\u015fime sahip olduklar\u0131 amorf b\u00f6lgelere \u201cisotrop kristalin olmayan\u201d, makro molek\u00fclleri olduk\u00e7a d\u00fczenli ve a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir yap\u0131 ve yerle\u015fime sahip olduklar\u0131 amorf b\u00f6lgelerde \u201canizotrop kristalin olmayan\u201d b\u00f6lgeler denilmektedir.<\/p>\n
Poliester liflerinin 1.camla\u015fma noktas\u0131nda, amorf b\u00f6lgelerdeki polietilentereftalat makromolek\u00fcllerinin ancak etilen (-CH2-CH2-) gruplar\u0131ndaki rotasyon ve titre\u015fim hareketleri etkili duruma ge\u00e7erken, aromatik halkalar\u0131n hareketlili\u011fi ise, aralar\u0131ndaki daha yo\u011fun ba\u011flar nedeniyle, kendilerini ancak daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda belli edebilmektedirler. Bu sebepten dolay\u0131 da, poliester lifleri 1. camla\u015fma noktas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki s\u0131cakl\u0131klarda (kaynama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda bile) iyi bir verim ile boyanamamakta -d\u0131rlar. Yeterince boyarmaddenin liflere difunde olabilmesi i\u00e7in, benzen halkalar\u0131n\u0131n titre\u015fim enerjilerinin bunlar aras\u0131ndaki yo\u011fun \u00e7ekim kuvvetlerini de yenebilecek d\u00fczeye \u00e7\u0131kmas\u0131 ve b\u00f6ylece amorf b\u00f6lgelerde daha b\u00fcy\u00fck ve etkili makro molek\u00fcl b\u00f6l\u00fcmlerinin yer de\u011fi\u015ftirebilmesinin sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir. Poliester liflerinin 2.camla\u015fma noktas\u0131 olarak nitelendirilen bu durum 100-130\u00b0 C aras\u0131nda de\u011fi\u015fen s\u0131cakl\u0131klarda ba\u015flamaktad\u0131r. Poliester liflerinin yumu\u015fama b\u00f6lgesi 230-240\u00b0 C civar\u0131ndad\u0131r. \u00d6rne\u011fin; termik i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda liflerin gerginli\u011fi artt\u0131k\u00e7a ve belirli bir maksimuma kadar s\u0131cakl\u0131k da artt\u0131k\u00e7a, elde edilen liflerin camla\u015fma noktalar\u0131 da artmaktad\u0131r.<\/p>\n
Suyun Poliester Liflerine Etkisi<\/p>\n
Poliester lifleri hidrofob bir karaktere sahiptir. Suyun liflerin i\u00e7erisine i\u015flemesindeki zorluk nedeniyle, poliester lifleri so\u011fuk ve s\u0131cak sudan fazla etkilenmemektedirler. Ancak kaynar su veya su buhar\u0131 etki ettirildi\u011finde, ester ba\u011flar\u0131n\u0131n hidrolizi sonucu, makro molek\u00fcllerin polimerizasyon dereceleri ve dolay\u0131s\u0131yla liflerin \u00f6zellikleri de olumsuz y\u00f6nde etkilenmeye ba\u015flamaktad\u0131rlar. \u00d6zelliklede HT bas\u0131n\u00e7 alt\u0131ndaki i\u015flemlerde bu daha belirgin olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Asitlerin Poliester Liflerine Etkisi<\/p>\n
Poliester lifleri genel olarak asitlere kar\u015f\u0131 iyi bir dayan\u0131kl\u0131l\u0131k g\u00f6steren liflerdir. Oda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda s\u00fclf\u00fcrik, hidroklorik ve nitrik asit gibi kuvvetli anorganik asitlerin % 30\u2019luk konsantrasyona kadar olan \u00e7\u00f6zeltilerinin uzun s\u00fcre (birka\u00e7 g\u00fcn) etki ettirilmesi halinde bile, poliester liflerinde \u00f6nemli bir zarar s\u00f6z konusu olmamaktad\u0131r. Ancak liflerin asitlere kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi bu dayan\u0131kl\u0131l\u0131k s\u0131n\u0131rs\u0131z olmay\u0131p, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klardaki deri\u015fik kuvvetli asitlerin etkisiyle poliester lifleri tamamen \u00e7\u00f6z\u00fclebilmektedirler.<\/p>\n
Bu zarar nitrik asitte en etkin \u015fekilde meydana gelirken fosforik asitte kendini pek hissettirememektedir. Poliester lifleri 213 \u00b0 C s\u0131cakl\u0131ktaki kaynar ortofosforik asit i\u00e7erisine at\u0131ld\u0131klar\u0131nda bile hemen \u00e7\u00f6z\u00fcnmemektedirler. Bundan poliester liflerinin tan\u0131nmas\u0131nda faydalan\u0131lmaktad\u0131r. 50 \u00b0 C s\u0131cakl\u0131ktaki % 75\u2019lik s\u00fclf\u00fcrik asit ile 50 saat muamele edilen poliester liflerinin kopma dayan\u0131mlar\u0131nda % 10 kadar bile azalma meydana gelmemektedir. Poliester liflerinin s\u00fclf\u00fcrik aside kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi bu dayan\u0131kl\u0131l\u0131ktan, poliester\/sel\u00fcloz lif kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n kantitatif analizlerinde faydalan\u0131lmaktad\u0131r. Yaln\u0131z s\u0131cakl\u0131k ve konsantrasyon artt\u0131k\u00e7a zarar da artmaktad\u0131r. Bu durum, poliester\/y\u00fcn kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n karbonizasyonu s\u0131ras\u0131nda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken bir husustur.<\/p>\n
Organik asitlerin poliester liflerine etkisine gelince, mono, di- ve triklorasetik asitler gibi baz\u0131 kuvvetli organik asitler de y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda poliester liflerini \u00e7\u00f6zebilmektedirler. Zay\u0131f ve orta kuvvetteki organik asitlerin poliester liflerine zarar verme tehlikeleri ihmal edilebilecek kadar azd\u0131r. Deri\u015fik asetik ve formik asit ile 95 \u00b0 C\u2019 da 72 saat i\u015flem g\u00f6ren poliester liflerinin dayan\u0131m kayb\u0131 % 10\u2019u ge\u00e7memektedir. Halbuki b\u00f6yle bir i\u015flem g\u00f6rm\u00fc\u015f olan poliester liflerinin esneme (uzama) yeteneklerinin artmas\u0131d\u0131r. Bu art\u0131\u015f\u0131n, organik asitlerin poliester liflerini \u015fi\u015firme \u00f6zelliklerinden ileri geldi\u011fi bilinmektedir.<\/p>\n
Alkalilerin Poliester Liflerine Etkisi<\/p>\n
Poliester makromolek\u00fcllerinde benzen halkalar\u0131ndan kaynaklanan dispersiyon \u00e7ekim kuvvetleri ve H k\u00f6pr\u00fcleri nedeniyle, s\u0131k\u0131 bir molek\u00fcler \u00fcst\u00fc yap\u0131ya sahip oldu\u011fundan, bazlara dayan\u0131ks\u0131z ester ba\u011flar\u0131 i\u00e7ermelerine ra\u011fmen, bazlara kar\u015f\u0131 da dayan\u0131kl\u0131 bir liftir. Ancak bu dayan\u0131m deri\u015fik kuvvetli bazlara kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle NaOH ve KOH gibi bazlar\u0131n etkisinin lif y\u00fczeyinden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00fczeydeki makromolek\u00fcller sabunla\u015farak par\u00e7aland\u0131k\u00e7a baz\u0131n etkisininde yava\u015f yava\u015f i\u00e7eriye do\u011fru ilerledi\u011fini g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kuvvetli bazlar, poliesteri d\u0131\u015ftan itibaren sabunla\u015ft\u0131rarak par\u00e7alamaya ba\u015flarlar ki, alkalizasyon terbiye i\u015fleminin temelinde bu etkile\u015fim yatar. Lifte a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131 olu\u015fur, lif y\u00fczeyi p\u00fcr\u00fczl\u00fc bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm al\u0131r, tutum yumu\u015far, buru\u015fma \u00f6zelli\u011fi azal\u0131r, ipe\u011fimsi bir hal al\u0131r. Bu teknikten \u0131slanabilme ve giyim \u00f6zelliklerinin iyile\u015ftirilmesinde yararlan\u0131l\u0131r[ 9] . Ayr\u0131ca boyanma \u00f6zellikleri de de\u011fi\u015fir [ 10] [ 11] .<\/p>\n
Bazlar\u0131n poliestere etkisi; baz\u0131n konsantrasyonu, s\u0131cakl\u0131k ve s\u00fcreye ba\u011fl\u0131 olarak de\u011fi\u015fir. Bu parametreden ikisi y\u00fcksek iken, biri mutlaka d\u00fc\u015f\u00fck tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu da pamuk \/ poliester kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6n terbiyesinde \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu durum orta kuvvetteki alkaliler i\u00e7in de ayn\u0131d\u0131r (soda-amonyak gibi). Amonyak liflerde a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131na yol a\u00e7maz iken, lif dayan\u0131m\u0131n\u0131 azalt\u0131r.<\/p>\n
Poliester filament ipliklerin sodyum hidroksit ile muamele edilmeleri sonucu, lif tellerinin (filamentlerin) y\u00fczeylerindeki parlak ve kaygan tabaka uzakla\u015faca\u011f\u0131ndan, hafif p\u00fcr\u00fczl\u00fc ve dalgal\u0131 bir lif y\u00fczeyi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r ki, b\u00f6ylece bu ipliklerden yap\u0131lm\u0131\u015f mamul\u00fcn ipe\u011fimsi bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, daha yumu\u015fak bir tutum ve daha az buru\u015fur bir \u00f6zellik kazanmas\u0131 sa\u011flanabilmektedir [ 10] [ 11] . Bu avantajlar\u0131 nedeniyle, filament ipliklerden yap\u0131lm\u0131\u015f belirli tip mamullerin sud kostik ile muamele edilmesi, gittik\u00e7e yayg\u0131nla\u015fan bir uygulama alan\u0131 bulmaktad\u0131r.<\/p>\n
Poliester boyamac\u0131l\u0131\u011f\u0131 (\u00f6zellikle HT ko\u015fullar\u0131nda yap\u0131lan boyamalar) s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00e7ok rahats\u0131z edici bir durum olan \u201coligomer\u201d sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde de, liflerin sud kostik ile muamele edilmesinden faydalanmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta yap\u0131lan sulu i\u015flemler (\u00f6rne\u011fin HT boyama ) s\u0131ras\u0131nda liflerin i\u00e7erisindeki oligomerlerin bir k\u0131sm\u0131 do\u011frudan lif y\u00fczeyine gelerek orada kristalle\u015fmekte, bir k\u0131sm\u0131 flotteye ge\u00e7erek, flottede kristalle\u015ftikten sonra tekstil mamul\u00fc taraf\u0131ndan filtre edilmekte ve liflerin y\u00fczeyinde gev\u015fek olarak tutunmaktad\u0131rlar. Bir alman patentine g\u00f6re, oligomer problemini \u00e7\u00f6zmenin etkili bir yolu, bunlar\u0131 daha kristalle\u015fmeye ba\u015flamadan \u00f6nce, hidrolitik olarak par\u00e7alamakt\u0131r. Bunun i\u00e7inde poliester malzemenin boyamaya ba\u015flamadan \u00f6nce HT ko\u015fullar\u0131nda sud kostik ile muamele edilmesi \u00f6nerilmektedir.<\/p>\n
Poliester liflerinin soda \u00e7\u00f6zeltilerine kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 iyi olup, % 10\u2019luk soda \u00e7\u00f6zeltisiyle, 40 \u00b0 C s\u0131cakl\u0131kta 72 saat muamele edilen liflerde herhangi bir a\u011f\u0131rl\u0131k veya dayan\u0131m kayb\u0131 s\u00f6z konusu olmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Su cam\u0131n\u0131n (sodyum silikat\u0131n) poliester liflerini \u00e7\u00f6zme etkisi de, sud kosti\u011fe nazaran \u00e7ok azd\u0131r.<\/p>\n
Amonyak ve metil amin cinsinden bazlar\u0131n poliester liflerine etkisi lif y\u00fczeyinden de\u011fil de i\u00e7inden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in molek\u00fcldeki ester ba\u011flar\u0131n\u0131n hidrolizi ile liflerin ortalama polimerizasyon dereceleri (molek\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131) ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kopma dayan\u0131mlar\u0131 hemen d\u00fc\u015fmeye ba\u015flamakta, fakat liflerde \u00f6nemli bir a\u011f\u0131rl\u0131k kayb\u0131 meydana gelmemektedir. Ancak muamele s\u00fcresi uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman liflerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da hissedilir derecede azalmaya ba\u015flamaktad\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fckseltgen ve \u0130ndirgen Maddelerin Poliester Liflerine Etkisi <\/p>\n
Poliester lifleri y\u00fckseltgen ve indirgen maddelere kar\u015f\u0131 ola\u011fan \u00fcst\u00fc bir dayan\u0131kl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Sodyumhipoklorit, sodyum klorit, hidrojen peroksit, sodyum bikarbonat… gibi y\u00fckseltgen ve sodyumhidrojens\u00fclfit (bis\u00fclfit), sodyumditiyonit (hidros\u00fclfit)… gibi indirgen maddelerle, a\u011f\u0131r ko\u015fullar (y\u00fcksek konsantrasyon, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k, uzun muamele s\u00fcresi) alt\u0131nda yap\u0131lan deneyler sonunda bile liflerin dayan\u0131mlar\u0131nda hi\u00e7 veya \u00e7ok az bir azalma meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Normal a\u011fartma ko\u015fullar\u0131nda , yukar\u0131da say\u0131lan y\u00fckseltgen ve indirgen a\u011fartma maddelerinin hi\u00e7biri liflere zarar vermemekle beraber, en iyi beyazl\u0131k dereceleri sodyum klorit ile sa\u011flan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, poliester malzemenin a\u011fart\u0131lmas\u0131n\u0131n sodyum klorit ile yap\u0131lmas\u0131 di\u011fer y\u00f6ntemlere tercih edilmektedir.<\/p>\n
Organik \u00c7\u00f6zgenlerin Poliester Liflerine Etkisi<\/p>\n
Aseton, dioksan, dietileter, metanol, etanol, benzen, toluen, ksilen, benzin, whitespirit, metilen klor\u00fcr, kloroform, karbontetraklor\u00fcr, perkloretilen, trikloretilen… gibi \u00e7ok kullan\u0131lan \u00e7\u00f6zgenlerin so\u011fukta ve k\u0131sa s\u00fcrede poliester liflerine hi\u00e7bir etkileri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, s\u0131cakta veya uzun s\u00fcreyle etki ettirildiklerinde de liflerde \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fikli\u011fe yol a\u00e7mamaktad\u0131rlar. Ancak bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 daha fikse edilmemi\u015f liflerin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcz\u00fc\u015fmesine (\u00e7ekmesine) neden olabilmektedirler.<\/p>\n
Fenol ve homologlar\u0131, benzil alkol, nitrobenzen, m-krezol… gibi baz\u0131 organik \u00e7\u00f6zgenler kolayl\u0131kla; dimetilformamid, o-diklorbenzen… gibi baz\u0131 \u00e7\u00f6zgenlerde daha a\u011f\u0131r ko\u015fullar alt\u0131nda, poliester liflerini t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6zebilmektedirler.<\/p>\n
Poliester liflerini \u00e7\u00f6zebilen bile\u015fiklerin ve baz\u0131 ba\u015fka bile\u015fiklerin seyreltik sulu \u00e7\u00f6zelti veya dispersiyonlar\u0131, liflerin \u015fi\u015fmesine yol a\u00e7makta ve kimyasal enerjileri sayesinde amorf b\u00f6lgelerindeki makro molek\u00fcller aras\u0131 ba\u011flar\u0131n azalmas\u0131n\u0131n sa\u011flamaktad\u0131rlar. Bu bile\u015fiklerin bu \u00f6zelliklerinden, poliester liflerinin boyanmas\u0131nda ve baz\u0131 terbiye i\u015flemlerinde \u201cdif\u00fczyon h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131s\u0131\u201d olarak faydalan\u0131lmakta ve bunlara “Carrier” denilmektedir.<\/p>\n
S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n Poliester Liflerine Etkisi<\/p>\n
Erime noktas\u0131 255-260 \u00b0 C civar\u0131nda bulunan polietilentereftalat liflerinin y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ok do\u011fal ve yapay life nazaran daha iyidir. Poliester liflerinin d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klara kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131klar\u0131 da iyi olup, hatta \u201340 \u00b0 C\u2019da tutulan liflerin kopma dayan\u0131mlar\u0131nda %6 kadar bir art\u0131\u015f meydana gelmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k liflerin esneme yetenekleri % 30 kadar bir azalma g\u00f6stermekteyse de, lifler elastikiyetlerini korumaktad\u0131rlar. Yaln\u0131z, bu d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda liflerin elastikiyet mod\u00fcl\u00fc \u00f6nemli derecede artm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda liflerin sararma riski bak\u0131m\u0131ndan da poliester lifleri di\u011fer sentetik liflere nazaran daha iyi bir performans g\u00f6stermektedir. Poliester liflerinin y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi dayan\u0131kl\u0131l\u0131k kuru s\u0131cakl\u0131k i\u00e7in ge\u00e7erli olup, havadaki su buhar\u0131 oran\u0131 artt\u0131k\u00e7a, hidrolitik par\u00e7alanma tehlikesi de artaca\u011f\u0131ndan, liflerin g\u00f6sterdi\u011fi dayan\u0131kl\u0131l\u0131k da, daha d\u00fc\u015f\u00fck olmaktad\u0131r. Poliester liflerinin erime noktas\u0131n\u0131n \u00fczerindeki s\u0131cakl\u0131klarda \u0131s\u0131t\u0131lmalar\u0131 halinde, \u00f6nce yava\u015f bir \u015fekilde ba\u015flayan piroliz, s\u0131cakl\u0131k art\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a h\u0131zlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
I\u015f\u0131k ve A\u00e7\u0131k Hava Ko\u015fullar\u0131n\u0131n Poliester Liflerine Etkisi<\/p>\n
Poliester lifler \u0131\u015f\u0131k etkisine kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a dayan\u0131kl\u0131 liflerdir. Poliester liflerine birinci derecede etki eden \u0131\u015f\u0131nlar, 290-330 nm dalga boyundaki mor \u00f6tesi (UV) \u0131\u015f\u0131nlar oldu\u011fundan ve bu \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 pencere cam\u0131 taraf\u0131ndan absorbe edildi\u011finden poliester liflerinden yap\u0131lan perdelerin g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 , yukar\u0131da belirtilenden de y\u00fcksektir.<\/p>\n
Poliester liflerinin 290- 330 nm dalga boyundaki \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 absorbe etmesi s\u0131ras\u0131nda, makro molek\u00fcllerdeki tereftalikasit esteri gruplar\u0131 kromofor olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131rlar. Bu \u015fekilde al\u0131nan enerji (300 kj \/ Einstein), karbonil grubuna kom\u015fu C-O ba\u011flar\u0131n\u0131n kopmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yetmektedir. Karbonil radikalinden karbonmonooksidin kopmas\u0131yla da, benzen halkas\u0131nda radikal (fenil radikali) olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k havada, ya\u011fmur, \u00e7i\u011f ve ozonun etkisiyle, fotokimyasal reaksiyonlara ek olarak, makro molek\u00fcllerin hidrolitik ve oksidatif olarak par\u00e7alanmalar\u0131 tehlikesi de vard\u0131r. Fakat buna ra\u011fmen poliester liflerinin a\u00e7\u0131k hava (atmosfer) \u015fartlar\u0131na kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 da iyidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Polietilentereftalat makromolek\u00fclleri y\u00fcksek bir simetri d\u00fczeyine sahip oldu\u011fu i\u00e7in trans-trans konformasyonunda bulunmay\u0131 tercih etmektedirler. Trans-Trans konformasyonunda, karbonil gruplar\u0131n\u0131n olu\u015fturduklar\u0131 dipoller z\u0131t y\u00f6nlerde uzanm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan, birbirlerini doyurmakta ve b\u00f6ylece daha d\u00fc\u015f\u00fck enerji d\u00fczeyi, daha stabil bir molek\u00fcl yap\u0131s\u0131 ve daha y\u00fcksek bir erime noktas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furmaktad\u0131rlar[ 8] . Poliester liflerinde kristalin b\u00f6lgelerde yaln\u0131zca trans-trans konformasyonu mevcut …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4681,4252,4455,4458,4688,4685,4684,2200,4678,4682,4457,4687,4676,2199,4690,4679,4680,4683,4675,4691,4677,4686,4689],"class_list":["post-1687","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-alkalilerin-poliester-liflerine-etkisi","tag-amonyak","tag-aseton","tag-benzen","tag-benzin","tag-dietileter","tag-dioksan","tag-etanol","tag-hidrofob","tag-hidrolitik","tag-kloroform","tag-ksilen","tag-makro-molekuller","tag-metanol","tag-metilen-klorur","tag-nitrik-asit","tag-organik-asitler","tag-organik-cozgenlerin-poliester-liflerine-etkisi","tag-poliester-liflerin-kimyasal-ozellikleri","tag-sicakligin-poliester-liflerine-etkisi","tag-suyun-poliester-liflerine-etkisi","tag-toluen","tag-whitespirit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1687"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1687\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}