{"id":1695,"date":"2011-07-06T14:58:04","date_gmt":"2011-07-06T11:58:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1695"},"modified":"2011-07-06T14:58:04","modified_gmt":"2011-07-06T11:58:04","slug":"cinko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/cinko\/","title":{"rendered":"\u00c7inko"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7inko (Lat. Zinkum, \u0130ng. Zinc, Alm. Zink), mavimsi a\u00e7\u0131k gri renkte, k\u0131r\u0131lgan bir metal. Elementlerin periyodik tablosunda ge\u00e7i\u015f elementleri grubunda yer al\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck kaynama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Bu de\u011fer \u00f6zellikle pirometalurjik metal \u00fcretiminde \u00e7ok belirleyici bir etmendir. D\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f halde sert ve k\u0131r\u0131lgand\u0131r. 120\u00b0C&#8217;de \u015fekillendirilebilir. Elektrokimyasal potansiyel dizisinde demirden daha negatif de\u011ferdedir. B\u00f6ylece \u00e7inko anot olarak katodik korozyon korumada \u00f6nemli bir kullan\u0131m bulur. Galvanizleme bu t\u00fcr uygulamalardan biridir.<\/p>\n<p> Bulunu\u015fu <\/p>\n<p> \u00c7inko, yerkabu\u011funda en \u00e7ok bulunan elementler aras\u0131nda 23. s\u0131radad\u0131r. En \u00e7ok kullan\u0131lan cevheri sfalerit (ZnS) olup %40-50 \u00e7inko ve yakla\u015f\u0131k %10 demir i\u00e7erir. \u00c7inkonun ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer mineraller smitsonit (\u00e7inko karbonat), hemimorfit (\u00e7inko silikat) ve franklinit ((Fe,Mn,Zn)(Fe,Mn)2O4) dir.<br \/>\n Sfalerit (\u00e7inko s\u00fclf\u00fcr) minerali.<br \/>\n Sfalerit (\u00e7inko s\u00fclf\u00fcr) minerali.<br \/>\n Smitsonit (\u00e7inko karbonat) minerali.<br \/>\n Smitsonit (\u00e7inko karbonat) minerali.<\/p>\n<p> Genel <\/p>\n<p> \u00c7inko, bile\u015fiklerinde (2+) de\u011ferlikli olarak bulunur. Olu\u015fturdu\u011fu bile\u015fiklerde kovalent ba\u011f yapar. Amonyak, amin, siyan\u00fcr ve halojen iyonlar\u0131 ile kompleks bile\u015fikler meydana getirir. Mineral asitlerinde H2 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr. Ancak nitrik asitte NOx \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olur. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7inko, \u00f6zellikle toz halde \u00e7ok etkili bir red\u00fckleyicidir. Normal s\u0131cakl\u0131kta havada b\u0131rak\u0131lan metalin y\u00fczeyinde koruyucu bir tabaka olu\u015ftu\u011fundan bu s\u0131cakl\u0131kta halojenlere bile dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. HCl gaz\u0131 \u00e7inkoyu \u00e7ok \u00e7abuk korozyona u\u011frat\u0131r. Toz \u00e7inkonun reaksiyona girme kabiliyeti olduk\u00e7a fazla ise de yan\u0131c\u0131 de\u011fildir. Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta oksijen, klor ve k\u00fck\u00fcrt gibi elementlerle \u015fiddetle reaksiyona girer. Civa ile sert bir amalgam meydana getirir. Klor\u00fcr ve s\u00fclfat tuzlar\u0131 suda y\u00fcksek miktarda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7inko oksit, silikat, fosfat ve organik kompleksleri ya suda hi\u00e7 \u00e7\u00f6z\u00fcnmezler ya da \u00e7ok a\u011f\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrler. Bile\u015fikleri aras\u0131nda \u00e7inko oksitin teknik ve ekonomik de\u011feri vard\u0131r. Organik bile\u015fikleri aras\u0131nda \u00e7inko sabunu en \u00f6nemli kullan\u0131ma sahiptir.<\/p>\n<p> \u00c7inko (Zn)<br \/>\n H Periyodik cetvel He<br \/>\n Li Be B C N O F Ne<br \/>\n Na Mg Al Si P S Cl Ar<br \/>\n K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr<br \/>\n Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe<br \/>\n Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn<br \/>\n Fr Ra Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo<br \/>\n La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu<br \/>\n Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr<br \/>\nTemel \u00f6zellikleri<br \/>\n Atom numaras\u0131 {{{Atom_numaras\u0131}}}<br \/>\n Element serisi Ge\u00e7i\u015f metalleri<br \/>\n Grup, periyot, blok 12, 4, d<br \/>\n G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f Mavimsi a\u00e7\u0131k gri<br \/>\n [[Resim:Zn,{{{Atom_numaras\u0131}}}.jpg|125px|\u00c7inko]]<br \/>\n Atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 65,409(4) g\/mol<br \/>\n Elektron dizilimi Ar 3d10 4s2<br \/>\n Enerji seviyesi ba\u015f\u0131na<br \/>\n Elektronlar 2, 8, 18, 2<br \/>\n Fiziksel \u00d6zellikleri<br \/>\n Maddenin hali kat\u0131<br \/>\n Yo\u011funluk 7,14 g\/cm\u00b3<br \/>\n S\u0131v\u0131 haldeki yo\u011funlu\u011fu 6,57 g\/cm\u00b3<br \/>\n Ergime noktas\u0131 692,68 \u00b0K<br \/>\n 419,53 \u00b0C<br \/>\n 787,15 \u00b0F<br \/>\n Kaynama noktas\u0131 1180 \u00b0K<br \/>\n 907 \u00b0C<br \/>\n 1665 \u00b0F<br \/>\n Ergime \u0131s\u0131s\u0131 7,32 kJ\/mol<br \/>\n Buharla\u015fma \u0131s\u0131s\u0131 123,6 kJ\/mol<br \/>\n Is\u0131 kapasitesi 25,390 (25 \u00b0C) J\/(mol\u00b7K)<br \/>\n Atom \u00f6zellikleri<br \/>\n Kristal yap\u0131s\u0131 Hegzagonal<br \/>\n Y\u00fckseltgenme seviyeleri (2+) Amfoter oksit<br \/>\n Elektronegatifli\u011fi 1,65 Pauling \u00f6l\u00e7e\u011fi<br \/>\n \u0130yonla\u015fma enerjisi 906,4 kJ\/mol<br \/>\n Atom yar\u0131\u00e7ap\u0131 135 pm<br \/>\n Atom yar\u0131\u00e7ap\u0131 (hes.) 142 pm<br \/>\n Kovalent yar\u0131\u00e7ap\u0131 131 pm<br \/>\n Van der Waals yar\u0131\u00e7ap\u0131 139 pm<br \/>\n Di\u011fer \u00f6zellikleri<br \/>\n Elektrik direnci 59,0 n\u03a9\u00b7m (20\u00b0C&#8217;de)<br \/>\n Is\u0131l iletkenlik 116 W\/(m\u00b7K)<br \/>\n Is\u0131l genle\u015fme 30,2 \u00b5m\/(m\u00b7K) (25\u00b0C&#8217;de)<br \/>\n Ses h\u0131z\u0131 3850 m\/s (25\u00b0C&#8217;de)<br \/>\n Mohs sertli\u011fi 2,5<br \/>\n Vickers sertli\u011fi ? MPa<br \/>\n Brinell sertli\u011fi 412 MPa<\/p>\n<p>Etimolojisi, tarih\u00e7esi<\/p>\n<p> \u00c7inko, antik \u00e7a\u011flardan beri bilinen ancak \u00fcretimi ve kullan\u0131lmas\u0131 tam anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131ndan di\u011fer metallerle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir elementtir. Metalin ilk tarifi, Strabos&#8217;un yazd\u0131\u011f\u0131 Mysia adl\u0131 eserin Andriera adl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde &#8220;Sahte g\u00fcm\u00fc\u015f&#8221; (False silver, Yunanca: Pseudargyros) olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> Bilinen en eski \u00e7inko par\u00e7as\u0131 Dakya medeniyetine ait Transilvanya&#8217;daki Dorta\u015f harabelerinde bulunan ve %87.52 Zn + %11.41 Pb + %1.07 Fe i\u00e7eren bir idold\u00fcr. M.\u00d6. 500 y\u0131llar\u0131na ait Comeros harabelerinde \u00e7inkodan yap\u0131lm\u0131\u015f iki bilezi\u011fe ve M.S. 79&#8217;da y\u0131k\u0131lan Pompei harabelerinde ise \u00e7inkoyla kaplanm\u0131\u015f bir muslu\u011fa rastlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> M.\u00d6. 200 y\u0131llar\u0131nda pirin\u00e7, \u00f6zellikle Roma&#8217;l\u0131lar taraf\u0131ndan iyi bilinen bir ala\u015f\u0131md\u0131. Yap\u0131m tekni\u011fi ZnO i\u00e7erikli hammaddenin red\u00fcksiyonu, \u00e7inko buharlar\u0131n\u0131n metal bak\u0131r \u00fczerinde kondanse edilmesi ve ergitme kademelerinden olu\u015fuyordu. \u00d6zellikle simyac\u0131lar pirin\u00e7 yap\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131 bu ala\u015f\u0131m\u0131 bak\u0131ra, bak\u0131r\u0131 da alt\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekti.<\/p>\n<p> Avrupa&#8217;da ilk kez Basilius Valentinius metalik \u00e7inkoyu tariflemeden &#8220;Zinck&#8221; terimini kulland\u0131. &#8220;Zinck&#8221; isminin bir metal oldu\u011fu ve bu metalin fiziksel \u00f6zellikleri Paracelsus (1490-1541) taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131. &#8220;Do\u011funun Plinius&#8217;u&#8221; (Romal\u0131 tabiat\u00e7\u0131 ve yazar Goius Plinius Secundus&#8217;a (M.S. 23-M.S. 79) benzetme) olarak tan\u0131nan Kazwiui (\u00f6l\u00fcm\u00fc M.S. 630) \u00c7inlilerin \u00e7inkodan sikke ve aynalar \u00fcrettiklerini s\u00f6yler. Hintliler 1000-1300 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00e7inkoyu ticari boyutta \u00fcretmi\u015flerdir. Mewar eyaletinin racalar\u0131ndan olan Ranu Laksh Singh&#8217;in Zawar madenlerini i\u015fletti\u011fi (1382) bilinmektedir. Ancak bu cevher \u00e7\u0131karma ve izabe i\u015flemleri feodal sava\u015flar nedeniyle aras\u0131ra durmu\u015f ve en sonunda Mo\u011follarla yap\u0131lan Maratha sava\u015flar\u0131ndan sonra 1830&#8217;dan 1940 y\u0131l\u0131na kadar tamamen kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p> 17. ve 18. y\u00fczy\u0131lda \u00f6nemli miktarlarda k\u00fcl\u00e7e \u00e7inko do\u011fudan Portekiz gemileri ile getiriliyor ve Hollandal\u0131lar taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yordu. \u00dcr\u00fcn; &#8220;Spelter&#8221;, &#8220;Hint kalay\u0131&#8221;, &#8220;Caloaem&#8221; ve &#8220;Tutaney&#8221; gibi de\u011fi\u015fik isimler alt\u0131nda pazarland\u0131. 1745 y\u0131l\u0131nda, do\u011fudan gelen ve \u0130sve\u00e7 a\u00e7\u0131klar\u0131nda batan bir gemiden \u00e7\u0131kar\u0131lan k\u00fcl\u00e7eler %98.99 Zn, %0.765 Fe ve %0.245 Sb i\u00e7eriyordu.<\/p>\n<p> \u00dcretim y\u00f6ntemleri, geli\u015fimi<\/p>\n<p> 1730 y\u0131l\u0131nda \u00e7inko izabe bilgisi \u00c7in&#8217;den \u0130ngiltere&#8217;ye geldi ve 1739&#8217;da a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru distilasyon tekni\u011fi ile ilgili ilk patent al\u0131nd\u0131. 1740-1743 y\u0131llar\u0131nda Bristol&#8217;de \u00fcretime ba\u015fland\u0131. \u00dcretim y\u0131lda 200 ton civar\u0131nda idi. Proseste, cevher + odun k\u00f6m\u00fcr\u00fc kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 s\u0131zd\u0131rmaz kil potalarda i\u015fleniyordu. Potan\u0131n dibi bir boru ile a\u015fa\u011f\u0131daki toplama kab\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131. Gazdan yo\u011fu\u015fan olan metal bu kaba daml\u0131yordu. 1758&#8217;de al\u0131nan bir patentten sonra s\u00fclf\u00fcrl\u00fc cevherlerden izabik \u00e7inko \u00fcretimine ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p> 1798&#8217;de Silesia &#8211; Wessola&#8217;da demir y\u00fcksek f\u0131r\u0131n\u0131nda elde edilen \u00e7inkolu art\u0131klar (Zincky Crust = Skafold) odun \u0131s\u0131tmal\u0131 bir cam f\u0131r\u0131n\u0131nda \u0130ngiliz y\u00f6ntemi ile i\u015flendi. Yine 18. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru kurulan Corinthia \u00e7inko izabe f\u0131r\u0131n\u0131nda ilk dikey retort uygulamas\u0131na ba\u015fland\u0131. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda geli\u015ftirilen &#8220;Bel\u00e7ika prosesi&#8221; reverber f\u0131r\u0131n\u0131nda izabe ve potada yo\u011fu\u015fmay\u0131 kaps\u0131yordu. 1836&#8217;da Stolberg&#8217;te Bel\u00e7ika ve Silesia f\u0131r\u0131nlar\u0131n\u0131n kombinasyonu olan &#8220;Renisch&#8221; f\u0131r\u0131n\u0131 yap\u0131ld\u0131. F\u0131r\u0131n dikey retortlar, tek kondansat\u00f6r ve d\u0131\u015far\u0131dan \u0131s\u0131tma ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p> Sheffield&#8217;da 1805 y\u0131l\u0131nda 100-150\u00b0C&#8217;ye tavlanan \u00e7inkonun sa\u00e7 haline gelece\u011fi ke\u015ffedildi. \u0130lk sac haddesi 1812&#8217;de Bel\u00e7ika-Liege&#8217;de, ilk \u00e7inko levha ise 1857&#8217;de Philadelphia&#8217;da yap\u0131ld\u0131. End\u00fcstriyel \u00fcretime 1866 y\u0131l\u0131nda La Salle-Illinois&#8217;de Matthiessen ve Hegeler taraf\u0131ndan ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p> A.B.D.&#8217;de ilk \u00fcretim 1835 y\u0131l\u0131nda Arsenal-Washington D.C.&#8217;dedir. Amerikan h\u00fck\u00fcmeti bu tesiste Bel\u00e7ika&#8217;l\u0131 uzmanlarca eleman yeti\u015ftirilmesini ve \u00e7inko metal ve ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n standartla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk ticari \u00fcretim ise Bel\u00e7ika prosesine g\u00f6re 1850&#8217;de New Jersey&#8217;de ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber 1856&#8217;da Friedensville-Pennsylvania&#8217;da Silesian prosesi ve 1860&#8217;da La Salle-Illinois&#8217;deki Bel\u00e7ika prosesi ile yap\u0131lan \u00fcretimler de \u00f6nemli boyutlardayd\u0131. 1850-1860 y\u0131llar\u0131nda kondensasyonun f\u0131r\u0131n \u00fcst\u00fcnde pik plakalar \u00fczerinde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kapsayan Wetherill-American prosesi geli\u015ftirildi. 1860-1880 aras\u0131nda Avrupa&#8217;da sekonder hava \u0131s\u0131tmal\u0131 ve gaz yakmal\u0131 f\u0131r\u0131nlar yap\u0131ld\u0131 ve ilk \u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftiriciler kullan\u0131ld\u0131. Dikey mufla f\u0131r\u0131nlar\u0131ndaki ilk uygulamalar 1878&#8217;de Fransa&#8217;da ve A.B.D.&#8217;de ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p> Yatay retort i\u015flemi ise ilk kez 1872&#8217;de, A.B.D.&#8217;de La Salle-Illinois&#8217;de denendi. Gaz \u0131s\u0131tmal\u0131 bir t\u00fcnel f\u0131r\u0131nda toplam 408 retort bulunuyordu. 1880&#8217;lerde s\u00fclf\u00fcrl\u00fc cevherleri kavurmak ve H2SO4 \u00fcretimi i\u00e7in mekanik kar\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131 muflal\u0131 f\u0131r\u0131n (Hegeler) geli\u015ftirildi. 1881&#8217;de asidik ZnSO4 \u00e7\u00f6zeltisinden katodik \u00e7inko \u00fcretimi denendi ve ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Kavurma-Li\u00e7-Elektroliz&#8217;le \u00e7inko \u00fcretimini ama\u00e7layan ilk tesis 1914&#8217;den sonra ger\u00e7ekle\u015ftirildi. 1895&#8217;te \u00e7inko izabesinde ilk defa do\u011fal gaz kullan\u0131ld\u0131. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda flotasyon devreye girdi ve 1920&#8217;lerde sfalerit&#8217;in (ZnS) selektif flotasyonu ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00e7ok say\u0131da fabrika kurulmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etti. 1917&#8217;de sinterleyici kavurma uygulamas\u0131 \u00e7inko \u00fcretimini artt\u0131rd\u0131. 1920&#8217;den itibaren Japonya, \u0130talya ve Fransa&#8217;da k\u00fc\u00e7\u00fck; Norve\u00e7&#8217;te Odda&#8217;da, Kanada Manitoba&#8217;da (Flin Flon) ve Almanya&#8217;da Magdeburg&#8217;ta b\u00fcy\u00fck kapasiteli elektrolitik \u00e7inko tesisleri kuruldu. Dikey retort + s\u00fcrekli distilasyon i\u015flemi 1925&#8217;den sonra Almanya ve \u0130ngiltere&#8217;de uyguland\u0131. Ancak en ba\u015far\u0131l\u0131s\u0131 A.B.D.&#8217;deki New Jersey prosesi idi.<\/p>\n<p> \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan sonra \u00e7inko izabesinde en b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler kavurmada ak\u0131\u015fkan yatak ve \u00fcretimde ISP (Imperial Smelting Process 1950-1960) uygulamalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yd\u0131. 1960-1980 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ise n\u00f6tr li\u00e7 art\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmalar tamamland\u0131.<\/p>\n<p> G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en b\u00fcy\u00fck \u00e7inko cevher \u00fcreticileri Avustralya, Kanada, \u00c7in, Peru ve ABD&#8217;dir. Avrupal\u0131 \u00fcreticiler aras\u0131nda ise; Bel\u00e7ika&#8217;da Vieille Montagne, \u0130rlanda&#8217;da Tara ve \u0130sve\u00e7&#8217;te Zinkgruvan say\u0131labilir. \u00c7inko metali ekstraktif metalurji y\u00f6ntemleri ile elde edilir. \u00c7inko s\u00fclf\u00fcr minerali, flotasyon tekni\u011fi kullan\u0131larak zenginle\u015ftirilir ve ard\u0131ndan pirometalurjik y\u00f6ntemlerle kavurma i\u015flemi uygulanarak \u00e7inko s\u00fclf\u00fcr\u00fcn, \u00e7inko okside kavrulmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. \u00c7inko oksit daha sonra s\u00fclf\u00fcrik asitte li\u00e7 edilir ve elde edilen \u00e7\u00f6zelti \u00e7inko tozu ile ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r. Nihayet \u00e7inko metali, bu temiz \u00e7\u00f6zeltiden elektroliz yoluyla katot levhalar halinde kazan\u0131l\u0131r. \u00c7inko katotlar ya do\u011frudan d\u00f6k\u00fcmhaneye g\u00f6nderilerek ingotlar halinde d\u00f6k\u00fcl\u00fcr ya da al\u00fcminyum ile ala\u015f\u0131mland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p> Bir di\u011fer \u00e7inko \u00fcretim prosesi de pirometalurjik bir proses olan fla\u015f ergitme y\u00f6ntemidir, ancak bu y\u00f6ntemle elde edilen \u00e7inko oksit, hidrometalurjik alternatifine g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck safiyette \u00e7inko \u00fcretimine yol a\u00e7ar.<\/p>\n<p> Kullan\u0131m alanlar\u0131 <\/p>\n<p> \u00c7inko, d\u00fcnyada y\u0131ll\u0131k kullan\u0131m miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan demir, al\u00fcminyum, ve bak\u0131rdan sonra gelir. \u00c7inko:<\/p>\n<p> * korozyondan korunma amac\u0131yla, \u00e7elik gibi di\u011fer metallerin galvanize edilmesinde,<br \/>\n * pirin\u00e7, nikelli g\u00fcm\u00fc\u015f, de\u011fi\u015fik lehimler, alman g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc gibi ala\u015f\u0131mlar\u0131n yap\u0131m\u0131nda,<br \/>\n * genellikle otomotiv end\u00fcstrisinde d\u00f6k\u00fcm kal\u0131plar\u0131nda,<br \/>\n * pillerin g\u00f6vdelerinin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n * \u00c7inko oksit, sulu boyalarda beyaz pigment olarak ve lastik sanayiinde aktivat\u00f6r olarak kullan\u0131l\u0131r. Re\u00e7etesiz sat\u0131labilen baz\u0131 merhemlerin bile\u015fiminde bulunur ve ince bir tabaka halinde uyguland\u0131\u011f\u0131nda cildin su kaybetmesini \u00f6nler. Yaz\u0131n g\u00fcne\u015f, k\u0131\u015f\u0131n da so\u011fuk yan\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucudur. Bebeklerin bez ba\u011flanan b\u00f6lgelerinde \u00e7ok az miktarda kullan\u0131larak ciltte meydana gelebilecek k\u0131zar\u0131kl\u0131klar \u00f6nlenebilir. Ya\u015fa ba\u011fl\u0131 g\u00f6z hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinde de kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n * \u00c7inko klor\u00fcr, deodorantlarda ve ah\u015fap koruyucu olarak kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n * \u00c7inko s\u00fclf\u00fcr, karanl\u0131kta parlayan pigment olarak saatlerin akrep ve yelkovanlar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n * \u00c7inko metil, (Zn(CH3)2) pek \u00e7ok organik maddenin sentezinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n * \u00c7inko, pek \u00e7ok g\u00fcnl\u00fck vitamin ve mineral ila\u00e7lar\u0131n\u0131n bile\u015fenidir. Cildin ve kaslar\u0131n erken ya\u015flanmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen anti-oksidan \u00f6zellikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7inko (Lat. Zinkum, \u0130ng. Zinc, Alm. Zink), mavimsi a\u00e7\u0131k gri renkte, k\u0131r\u0131lgan bir metal. Elementlerin periyodik tablosunda ge\u00e7i\u015f elementleri grubunda yer al\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck kaynama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 dikkat \u00e7ekicidir. Bu de\u011fer \u00f6zellikle pirometalurjik metal \u00fcretiminde \u00e7ok belirleyici bir etmendir. D\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f halde sert ve k\u0131r\u0131lgand\u0131r. 120\u00b0C&#8217;de \u015fekillendirilebilir. Elektrokimyasal potansiyel dizisinde demirden daha negatif de\u011ferdedir. B\u00f6ylece \u00e7inko anot olarak &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2257,4703,4704,2240,3040,2216,2963],"class_list":["post-1695","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-cinko","tag-halojenler","tag-klorur","tag-kovalent-bag","tag-metal","tag-periyodik-tablo","tag-yerkabugu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1695"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1695\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}