{"id":1922,"date":"2011-07-11T11:23:30","date_gmt":"2011-07-11T08:23:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=1922"},"modified":"2011-07-11T11:23:30","modified_gmt":"2011-07-11T08:23:30","slug":"sivilarin-kaldirma-kuvveti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/sivilarin-kaldirma-kuvveti\/","title":{"rendered":"S\u0131v\u0131lar\u0131n kald\u0131rma kuvveti"},"content":{"rendered":"<p>lS\u0131v\u0131 i\u00e7erisine k\u0131smen veya tamamen batan cisimler s\u0131v\u0131 taraf\u0131ndan yukar\u0131 do\u011fru itilirler. Bu itme kuvveti, s\u0131v\u0131lar\u0131n cisimlere uygulad\u0131\u011f\u0131 kald\u0131rma kuvvetidir.<\/p>\n<p> S\u0131v\u0131ya bat\u0131r\u0131lan bir tahta par\u00e7as\u0131 yukar\u0131 \u00e7\u0131kmak ister. Tahta par\u00e7as\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 batacak \u015fekilde s\u0131v\u0131 i\u00e7inde tutabilmek i\u00e7in \u00fcstten bir kuvvet uygulamak gerekir.<\/p>\n<p> Cismi yukar\u0131 \u00e7\u0131kmaya zorlayan kald\u0131rma kuvveti, cisim taraf\u0131ndan yeri de\u011fi\u015ftirilen s\u0131v\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na e\u015fittir. Yeri de\u011fi\u015fen s\u0131v\u0131n\u0131n hacmi, cismin batan k\u0131sm\u0131n\u0131n hacmine e\u015fit oldu\u011fundan, kald\u0131rma kuvveti; Fk=Vb*qs\u0131v\u0131 ~~~~ qs\u0131v\u0131=ds*g<\/p>\n<p>Fk=Kald\u0131rma Kuvveti<br \/>\nVb=Cismin Batan Hacmi<br \/>\nqs\u0131v\u0131=S\u0131v\u0131n\u0131n \u00d6za\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131<br \/>\nds=S\u0131v\u0131n\u0131n \u00d6zk\u00fctlesi<br \/>\ndc=Cismin \u00d6zk\u00fctlesi<br \/>\ndhava=Havan\u0131n \u00d6zk\u00fctlesi<br \/>\ng=Yer \u00c7ekimi \u0130vmesi<\/p>\n<p> Cisimlere uygulanan s\u0131v\u0131 kald\u0131rma kuvveti s\u0131v\u0131n\u0131n \u00f6zk\u00fctlesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yukar\u0131daki \u015fekillerde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ayn\u0131 cismin farkl\u0131 s\u0131v\u0131lardaki konumlar\u0131 farkl\u0131<br \/>\n olabilmektedir.S\u0131v\u0131 i\u00e7indeki serbest cisimlere a\u011f\u0131rl\u0131k kuvveti ile kald\u0131rma kuvveti etki eder. Bu iki kuvvet d\u00fc\u015fey do\u011frultuda ve z\u0131t y\u00f6nl\u00fc kuvvetlerdir. Cisimlerin s\u0131v\u0131 i\u00e7inde batmalar\u0131 veya y\u00fczmeleri yani s\u0131v\u0131daki durumlar\u0131 bu iki kuvvetin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Y\u00fczen Cisimler<\/p>\n<p> S\u0131v\u0131ya b\u0131rak\u0131lan bir cismin hacminin bir k\u0131sm\u0131 s\u0131v\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalacak \u015fekilde dengede kal\u0131yorsa bu cisme y\u00fczen cisim denir. Cismin y\u00fczebilmesi i\u00e7in \u00f6zk\u00fctlesi s\u0131v\u0131n\u0131n \u00f6zk\u00fctlesinden k\u00fc\u00e7\u00fck dcisim<ds\u0131v\u0131 olmal\u0131d\u0131r.\n\n Y\u00fczen cisim dengede iken cisme uygulanan kald\u0131rma kuvveti ile cismin a\u011f\u0131rl\u0131k kuvveti b\u00fcy\u00fckl\u00fck\u00e7e e\u015fit olur. Bir cisim s\u0131v\u0131 i\u00e7ine iyice dald\u0131r\u0131l\u0131p b\u0131rak\u0131l\u0131rsa tekrar bir k\u0131sm\u0131 s\u0131v\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olacak \u015fekilde y\u00fczer. B\u00f6yle y\u00fczen cisimlerde G=Fk oldu\u011fundan  ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 olur.Bu ba\u011f\u0131nt\u0131ya g\u00f6re cismin batan hacminin b\u00fct\u00fcn hacmine oran\u0131, cismin \u00f6zk\u00fctlesinin, s\u0131v\u0131n\u0131n \u00f6zk\u00fctlesinin oran\u0131na e\u015fittir.\n\nAsk\u0131da Kalan Cisimler\n\n \u015eekildeki gibi hacminin tamam\u0131 s\u0131v\u0131 i\u00e7inde olacak bi\u00e7imde bir yere temas etmeden dengede kalan cisimlere ask\u0131da kalan cisimler denir. Cismin ask\u0131da kalabilmesi i\u00e7in \u00f6zk\u00fctlesi, s\u0131v\u0131n\u0131n \u00f6zk\u00fctlesine e\u015fit olmal\u0131d\u0131r. Bu durumda cisim kab\u0131n taban\u0131na b\u0131rak\u0131lsa bile cismin tabanla irtibat\u0131 kesilir. Yani ask\u0131da kalan cisim herhangi bir yere temas etmez. Ask\u0131da kalan cisim dengede oldu\u011fu i\u00e7in cisme uygulanan kald\u0131rma kuvveti cismin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na G=Fk d\u0131r.\n\nBatan Cisimler\n\n \u00d6zk\u00fctlesi s\u0131v\u0131n\u0131n \u00f6zk\u00fctlesinden b\u00fcy\u00fck olan (dc>ds) cisimler s\u0131v\u0131ya b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir engelle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ncaya kadar yoluna devam ederler. Bu t\u00fcr cisimlere batan cisimler denir.<\/p>\n<p> Batan cisimlerin a\u011f\u0131rl\u0131k kuvveti cisme etki eden kald\u0131rma kuvvetinden daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.(Fk<G)\n\n\u00d6zel Durumlar\n\n1) Bir cismin ayn\u0131 s\u0131v\u0131 i\u00e7inde hacminin tamam\u0131 batmak \u015fart\u0131yla kald\u0131rma kuvveti cismin s\u0131v\u0131 i\u00e7indeki derinli\u011fine ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.\n\n2) S\u0131v\u0131 i\u00e7ine dald\u0131r\u0131lan bir cisim, havadaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, g\u00f6r\u00fcnen a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kald\u0131rma kuvveti kadar hafifler. \u015eekilde s\u0131v\u0131 i\u00e7indeki cismin g\u00f6r\u00fcnen a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 T=G-Fk d\u0131r.\n\n3) Kat\u0131 bir cisim kendi s\u0131v\u0131s\u0131nda y\u00fcz\u00fcyorsa, cisim eridi\u011finde s\u0131v\u0131 seviyesi de\u011fi\u015fmez. \u00d6rne\u011fin 9\/10 u su i\u00e7inde olan buz eridi\u011finde, kaptaki su d\u00fczeyi de\u011fi\u015fmez.\n\n4) \u00d6zk\u00fctlesi s\u0131v\u0131n\u0131nkinden k\u00fc\u00e7\u00fck ya da s\u0131v\u0131n\u0131nkine e\u015fit olan cisimler, ta\u015fma seviyesine kadar olan s\u0131v\u0131ya b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 kadar a\u011f\u0131rl\u0131kta s\u0131v\u0131 ta\u015f\u0131r\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla kab\u0131n toplam a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmez.\n\n \u00d6zk\u00fctlesi s\u0131v\u0131n\u0131nkinden b\u00fcy\u00fck olan bir cisim b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, cisim batar ve ta\u015fan s\u0131v\u0131n\u0131n hacmi cismin hacmine e\u015fit olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131v\u0131n\u0131n \u00f6zk\u00fctlesi cismin \u00f6zk\u00fctlesinden k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fundan kap a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r.\n\n5) \u015eekildeki e\u015fit kollu terazinin sol kefesinde gram, sa\u011f kefesinde ise i\u00e7inde s\u0131v\u0131 olan kapla denge sa\u011flan\u0131yor. Daha sonra ipe ba\u011fl\u0131 bir cisim s\u0131v\u0131 i\u00e7ine dald\u0131r\u0131larak as\u0131l\u0131yor. bu durumda cisme s\u0131v\u0131 taraf\u0131ndan kald\u0131rma kuvveti uygulan\u0131r (etki), cisim ise s\u0131v\u0131ya a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nl\u00fc e\u015fit b\u00fcy\u00fckl\u00fckte tepki g\u00f6sterir. Dolay\u0131s\u0131yla terazinin dengesi bozulur. Dengenin yeniden sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in sol kefeye kald\u0131rma kuvvetine de\u011ferce e\u015fit a\u011f\u0131rl\u0131kta cisim konulmal\u0131d\u0131r.\n\n 6) Gazlarda, s\u0131v\u0131lar gibi cisimlere kald\u0131rma kuvveti uygular. Bu kald\u0131rma kuvvetinin de\u011feri s\u0131v\u0131larda oldu\u011fu gibi cisim taraf\u0131ndan yeri de\u011fi\u015ftirilen havan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na e\u015fittir. Havan\u0131n kald\u0131rma kuvveti Fk=Vc*dhava*g ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131ndan hesaplan\u0131r.\nBir cismin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, havan\u0131n kald\u0131rma kuvvetinden b\u00fcy\u00fck ise, cisim yere do\u011fru d\u00fc\u015fer.(Gc>Fk)<br \/>\nBir cismin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, havan\u0131n kald\u0131rma kuvvetine e\u015fit ise, cisim havada ask\u0131da kal\u0131r.(Gc=Fk)<br \/>\nBir cismin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 havan\u0131n kald\u0131rma kuvvetinden k\u00fc\u00e7\u00fck ise, cisim y\u00fckselir.(Gc<Fk)\n\n E\u011fer havas\u0131z ortamda ayn\u0131 terazi dengelendikten sonra hava ortam\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lsayd\u0131, bu durumda da hacmi b\u00fcy\u00fck olan cisim yukar\u0131 kalkard\u0131.\n\n7) Kald\u0131rma kuvveti cismin batan k\u0131sm\u0131n\u0131n hacim merkezine uygulan\u0131r. \u015eekilde yar\u0131s\u0131 s\u0131v\u0131ya batm\u0131\u015fe\u015fit b\u00f6lmeli t\u00fcrde\u015f \u00e7ubu\u011fun batan iki b\u00f6lmeli k\u0131sm\u0131n\u0131n ortas\u0131na kald\u0131rma kuvveti uygulan\u0131r.\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>lS\u0131v\u0131 i\u00e7erisine k\u0131smen veya tamamen batan cisimler s\u0131v\u0131 taraf\u0131ndan yukar\u0131 do\u011fru itilirler. Bu itme kuvveti, s\u0131v\u0131lar\u0131n cisimlere uygulad\u0131\u011f\u0131 kald\u0131rma kuvvetidir. S\u0131v\u0131ya bat\u0131r\u0131lan bir tahta par\u00e7as\u0131 yukar\u0131 \u00e7\u0131kmak ister. Tahta par\u00e7as\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 batacak \u015fekilde s\u0131v\u0131 i\u00e7inde tutabilmek i\u00e7in \u00fcstten bir kuvvet uygulamak gerekir. Cismi yukar\u0131 \u00e7\u0131kmaya zorlayan kald\u0131rma kuvveti, cisim taraf\u0131ndan yeri de\u011fi\u015ftirilen s\u0131v\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na e\u015fittir. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4948,4947,3572,3386],"class_list":["post-1922","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-batan-cisimler","tag-itme-kuvveti","tag-ozkutle","tag-sivilarin-kaldirma-kuvveti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1922\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}