M\u00fchendislikteki \u00c7evre Anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n Yeni Boyutu (Tesisi\u00e7i Kontrol)
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fmenin bir sonucu olarak \u00e7evre kirlenmesi de b\u00fcy\u00fcmektedir. At\u0131k miktarlar\u0131 toplumlar\u0131n refah seviyesine ve \u015fehirlerde yo\u011funla\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak h\u0131zla artmaktad\u0131r. Bilhassa sanayilerin yo\u011fun olarak bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde do\u011fan\u0131n kendi kendini yenileyebilme kapasitesi a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yo\u011fun bir kirlilik ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu yo\u011fun kirlilik neticesinde mevcut ekolojik denge de h\u0131zla bozulmaktad\u0131r. \u0130nsan, \u00e7evresiyle beraber ekolojik d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan, son y\u0131llarda dengesini bozdu\u011fu ekolojik \u00e7evrimin korunmas\u0131 i\u00e7in emek ve para sarfetmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle uygun bir \u00e7evre korunmas\u0131 temin edebilmek i\u00e7in m\u00fchendisler taraf\u0131ndan minimum t\u00fcketim ve maksimum geri kazanma metodlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\n\u00c7evre kirlenmesi daha \u00e7ok sanayile\u015fmekte olan \u00fclkelerin problemidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sanayisi olmayan \u00fclkelerde sadece tabiat\u0131n kendi kendine ar\u0131tabildi\u011fi evsel at\u0131klar mevcut iken teknolojik olarak geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde ise at\u0131klar en uygun teknolojiler kullan\u0131larak kayna\u011f\u0131nda yani tesis i\u00e7inde en aza indirilmekte veya ar\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra yetkili birimler taraf\u0131ndan dikkatli bir \u015fekilde kontrol edilerek koruma alt\u0131na al\u0131nmakte veya bertaraf edilmektedir. Sanayile\u015fmekte olan \u00fclkeler ise, daha \u00e7ok kazan\u00e7 ve daha \u00e7ok t\u00fcketim iste\u011fiyle hem eski teknolojileri kullanmakta hem de sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin pahal\u0131 i\u015f g\u00fcc\u00fc gerektiriyor diye kapatt\u0131\u011f\u0131 fabrikalar\u0131 kendi topraklar\u0131 i\u00e7ine ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00dclkemizde bir \u00f6v\u00fcn\u00e7 kayna\u011f\u0131 olarak and\u0131\u011f\u0131m\u0131z tekstil ve otomotiv end\u00fcstrilerinin \u00e7evresel etkileri g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmadan plans\u0131z ve kontrolsuz olarak belirli merkezlerde toplanmas\u0131 buna bir \u00f6rnektir.
\n2. ATIKLARIN ARITIMI
\nAt\u0131klar ba\u015fl\u0131ca s\u0131v\u0131, kat\u0131 ve gaz at\u0131klar olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu inceleme yaz\u0131s\u0131nda daha \u00e7ok s\u0131v\u0131 at\u0131klar yani at\u0131ksular\u0131n ar\u0131t\u0131m\u0131 \u00fczerinde durulmaktad\u0131r.
\nMevcut at\u0131k ve at\u0131ksu uzakla\u015ft\u0131rma ve ar\u0131tma problemleri fiziksel, kimyasal ve biyolojik ar\u0131t\u0131m y\u00f6ntemleriyle bazen k\u00fc\u00e7\u00fck bazen de b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131larak zamanla \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131labilmesine ra\u011fmen sonu\u00e7 olarak daima ar\u0131t\u0131lmas\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7 konsantre ar\u0131tma \u00e7amurlar\u0131 ve kat\u0131 at\u0131klar kalmaktad\u0131r. Bu nedenle mali kaynaklar\u0131 zay\u0131f olan \u00fclkelerde basit, pahal\u0131 olmayan, geri kazanma ve yeniden kullanma metodlar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 uygun ar\u0131tma tekniklerinin kullan\u0131lmas\u0131 ve bu tesislerden \u00e7\u0131kacak art\u0131klar\u0131n ihmal edilmeden takip edilmesi gerekmektedir.
\nBir \u00e7ok at\u0131k t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ar\u0131t\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan y\u00f6ntemlerden birisi biyolojik ar\u0131t\u0131md\u0131r. Do\u011fada kendili\u011finden var olan bu ar\u0131t\u0131m y\u00f6ntemi teknolojik imkanlar kullan\u0131larak \u00e7ok miktarda at\u0131\u011f\u0131n h\u0131zl\u0131 ve kontrollu olarak ar\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 temin etmektedir. Biyolojik ar\u0131t\u0131m aerobik ve anaerobik ar\u0131t\u0131m olmak \u00fczere ba\u015fl\u0131ca iki gruba ayr\u0131lmaktad\u0131r.
\nYaz\u0131m\u0131z\u0131n esas konusu olan anaerobik at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m\u0131 baz\u0131 \u00f6zellikleri dolay\u0131s\u0131yla son y\u0131llarda gerek m\u00fchendisler gerekse de sanayiciler taraf\u0131ndan tercih edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f ve \u00fczerinde \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilhassa konsantre sanayi at\u0131ksular\u0131n\u0131n ar\u0131t\u0131m\u0131 maksad\u0131yla \u00e7ok say\u0131da anaerobik ar\u0131tma tesisi kurulmu\u015ftur. \u00dclkemizde ise son y\u0131llarda yurtd\u0131\u015f\u0131 firmalardan lisans almak suretiyle in\u015fa edilmi\u015f s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da anaerobik tesis mevcuttur. A\u015fa\u011f\u0131da daha detayl\u0131 olarak a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi anaerobik ar\u0131tma bir\u00e7ok at\u0131ksu \u00e7e\u015fidi i\u00e7in uygulanabilmesi, enerji gerektirmemesi, hatta fazladan enerji \u00fcretebilmesi ve d\u00fc\u015f\u00fck teknoloji ve maliyetlerle in\u015fa edilebilmesi gibi \u00fcst\u00fcnl\u00fcklere sahiptir.
\n\u0130zleyen b\u00f6l\u00fcmlerde biyolojik at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m y\u00f6ntemleri k\u0131saca a\u00e7\u0131klanarak anaerobik ar\u0131t\u0131m ve biyogaz elde edilmesi hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi verilmektedir.
\n2.1. Stabilizasyon Havuzlar\u0131 ve Havaland\u0131rmal\u0131 Lag\u00fcnler
\nAt\u0131ksudaki organik maddelerin, h\u00fccre faaliyetleri sonucunda alg ve bakteri b\u00fcnyesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc stabilizasyon havuzlar\u0131 in\u015faas\u0131 kolay, enerji ve kalifiye eleman ihtiyac\u0131 bulunmayan tesislerdir. En basit ar\u0131tma tesisi olan stabilizasyon havuzlar\u0131 geni\u015f alana ihtiya\u00e7 g\u00f6sterdi\u011finden k\u0131rsal kesimde tercih edilmektedir. \u0130n\u015fa s\u0131ras\u0131nda kaz\u0131lan toprak kenarda sedde yap\u0131l\u0131r, zeminin durumuna ba\u011fl\u0131 olarak gerekti\u011finde taban s\u0131zd\u0131rmazl\u0131k sa\u011flamak \u00fczere kille kaplanabilir ve at\u0131ksu do\u011frudan havuzlara verilir.
\nHavaland\u0131rmal\u0131 lag\u00fcnde basit bir \u0131zgaradan sonra biyolojik kademe yer al\u0131r. \u00c7\u00f6kt\u00fcrme havuzu yoktur. \u00c7amur dipte birikerek 1-2 y\u0131lda bir temizlenir. Organik madde giderme verimleri % 70-80 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Hidrolik bekletme s\u00fcresi, t=5-30 g\u00fcn; havuzdaki ask\u0131da kat\u0131 madde konsantrasyonu 50-150 kg\/m3; lag\u00fcn derinli\u011fi 1.0-2.0 m. olarak tasarlanmaktad\u0131r. Organik y\u00fckleme oran\u0131 T\u00fcrkiye \u015fartlar\u0131 i\u00e7in 50-150 kg BO\u0130\/ha.g\u00fcn olabilmektedir. S\u0131cakl\u0131k, reaksiyonlar\u0131n olu\u015fumunda olduk\u00e7a etkili oldu\u011fundan s\u0131cakl\u0131k y\u00fckseldik\u00e7e ar\u0131tma miktar\u0131 da y\u00fckselir. Uygun bir ar\u0131tma temini i\u00e7in s\u0131cakl\u0131k 5oC’den k\u00fc\u00e7\u00fck olmamal\u0131d\u0131r. Havuzlardaki oksijen ihtiyac\u0131 1.0-1.5 kg O2\/kg ar\u0131t\u0131lan BO\u01305 aras\u0131nda de\u011fi\u015firken 5-20 W\/m2 enerji gerekli olmaktad\u0131r. Havaland\u0131rma havuzlar\u0131n\u0131n in\u015faat\u0131 basittir, at\u0131ksudaki de\u011fi\u015fimlere uyum sa\u011flayabilir, fazla \u00e7amur olu\u015fmaz ve de\u011fi\u015fen \u00e7evre \u015fartlar\u0131na kar\u015f\u0131 hassasiyet g\u00f6stermez. Mahzur te\u015fkil eden y\u00f6nleri ise, koku problemi olu\u015fmas\u0131, yeralt\u0131 suyunun kirlenmesi ve amonyak azotunun giderilememesidir.
\n2.2. Aerobik Ar\u0131tma (Aktif \u00c7amur Tesisleri)
\nBu proseste flok halindeki bakteriyel k\u00fclt\u00fcr, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ve havaland\u0131r\u0131lan bir havuzda at\u0131ksu ile beslenerek organik maddeler CO2 ve suya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Verimli bir ar\u0131tma temini i\u00e7in BO\u01305\/N\/P=100\/5\/1 oran\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. At\u0131ksular, mikroorganizmalar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 i\u00e7in gerekli temel besi maddelerinden olan azot ve fosfor y\u00f6n\u00fcnden fakir ise bu maddeler aktif \u00e7amur havuzuna d\u0131\u015far\u0131dan eklenmek zorundad\u0131r. Tipik bir aktif \u00e7amur ar\u0131t\u0131m\u0131nda, 0.2-0.4 kgBO\u0130\/kg biyok\u00fctle organik y\u00fcklemelerinde, 4-8 saatlik havaland\u0131rma s\u00fcresinde %90 kadar verim elde edilebilmektedir. Organik y\u00fck\u00fc fazla olan at\u0131ksular i\u00e7in do\u011frudan aktif \u00e7amur prosesi kullanmak a\u015f\u0131r\u0131 enerji ihtiyac\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r. Bu durumda, aktif \u00e7amur prosesi anaerobik ar\u0131t\u0131mdan sonra ikinci kademe ar\u0131tma olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.
\n2.3. Anaerobik Ar\u0131t\u0131m
\nAnaerobik at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m\u0131, organik maddelerin oksijensiz ortamda metan (CH4), CO2 ve amonyak gibi inorganik maddelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir i\u015flemdir. Biyolojik olarak ayr\u0131\u015fabilen organik maddelerin anaerobik olarak par\u00e7alanmas\u0131 farkl\u0131 bakteri gruplar\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir ar\u0131t\u0131m y\u00f6ntemidir.
\nAnaerobik at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m\u0131 bir k\u0131s\u0131m avantajlar\u0131 nedeniyle son y\u0131llarda \u00f6nem kazanm\u0131\u015f ve \u00fczerinde \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bilhassa, konsantre sanayi at\u0131ksular\u0131n\u0131n ar\u0131t\u0131m\u0131 maksad\u0131yla \u00e7ok say\u0131da anaerobik ar\u0131tma tesisi kurulmu\u015ftur. \u00dclkemizde ise son y\u0131llarda yurtd\u0131\u015f\u0131 firmalardan lisans almak suretiyle in\u015fa edilmi\u015f s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da anaerobik tesis mevcuttur.
\n2.3.1. Anaerobik Ar\u0131tman\u0131n Baz\u0131 \u00dcst\u00fcnl\u00fckleri
\nAnaerobik ar\u0131tman\u0131n m\u00fchendisler ve uygulay\u0131c\u0131 sanayiciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fl\u0131ca faydalar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir :
\n\u2022 Y\u00fcksek konsantrasyonlu at\u0131ksu (KO\u0130>1500 mg\/L) ar\u0131t\u0131m\u0131nda anaerobik ar\u0131tma, aerobik ar\u0131tmaya g\u00f6re daha ucuzdur.
\n\u2022 Enerjinin t\u00fcketimi yerine \u00fcretimi s\u00f6z konusudur. \u00d6zellikle y\u00fcksek konsantrasyonlu at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m\u0131nda tesis kendi ihtiyac\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla kar\u015f\u0131lamakta hatta fazla enerji \u00fcretebilmektedir. Bu durum ayr\u0131ca, at\u0131ksu ar\u0131tman\u0131n \u00e7ok pahal\u0131 oldu\u011funu ve enerji gerektirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen sanayici i\u00e7in dikkat \u00e7ekici bir husus olamaktad\u0131r. Baz\u0131 yak\u0131t kaynaklar\u0131 ile biyogaz\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 Tablo 1\u2019de verilmektedir.
\n\u2022 Anaerobik ar\u0131tma tesisi aerobik tesislere g\u00f6re daha az yer kaplamaktad\u0131r. \u00d6zellikle yeni geli\u015ftirilen y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 ar\u0131tma sistemleri i\u00e7in bunu s\u00f6ylemek daha kolay olacakt\u0131r.
\n\u2022 Alet ve te\u00e7hizat donan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da anaerobik ar\u0131tma nispeten d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli teknolojidir.
\n\u2022 D\u00f6nemlik yada mevsimlik \u00e7al\u0131\u015fan sanayiler i\u00e7in anaerobik ar\u0131tma \u00f6zel bir ilgi g\u00f6rmektedir. 15oC’nin alt\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131klarda anaerobik \u00e7amur, besleme yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n biyolojik aktivitesini ve \u00e7\u00f6kelme \u00f6zelli\u011fini kaybetmeden uzun bir s\u00fcre saklanabilmektedir.
\n\u2022 Anaerobik ar\u0131tma sistemleri \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlarda oldu\u011fu gibi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck boyutlarda da in\u015fa edilebilir.
\n\u2022 Anaerobik ar\u0131tma daha az n\u00fctrient ihtiyac\u0131 gerektirir ve daha az \u00e7amur olu\u015fumu meydana gelir. Ayr\u0131ca, \u00e7\u0131k\u0131\u015f suyu k\u0131smen patojenlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131r.
\nTablo 1. Baz\u0131 yak\u0131t t\u00fcrlerinin biyogaz ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.
\nYak\u0131t T\u00fcr\u00fc Birim Enerji Yanma Verimi Kullan\u0131labilir Biyogaz Enerji E\u015fde\u011feri
\n De\u011feri (MJ) (%) Enerji (MJ)
\nBiyogaz m3 20 60 11.8 1 m3
\nElektrik kwh 3.6 70 2.5 4.7 kwh
\nGazya\u011f\u0131 L. 38 50 19 0.62 L.
\nB\u00fctan kg 46 60 27.3 0.43 kg.
\n2.3.2. Anaerobik Ar\u0131t\u0131m\u0131n Kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 At\u0131ksu T\u00fcrleri
\nAnaerobik ar\u0131t\u0131m, ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda bir\u00e7ok organik bazl\u0131 at\u0131ksuyun ar\u0131t\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, son y\u0131llarda daha seyreltik at\u0131ksular\u0131n hatta kanalizasyon sular\u0131n\u0131n anaerobik ar\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\nLiterat\u00fcrde mevcut olan anaerobik ar\u0131t\u0131m\u0131n ba\u015far\u0131yla uyguland\u0131\u011f\u0131 at\u0131ksu \u00e7e\u015fitleri \u015funlard\u0131r :
\nS\u00fct end\u00fcstrisi Yiyecek end\u00fcstrisi Alkol distilasyonu Soya fasulyesi Bira fabrikas\u0131 Kabuklu deniz \u00fcr\u00fcnleri \u015ei\u015feleme Pancar i\u015fleme Me\u015frubat sanayi Pektin Malt sanayi Mayalanm\u0131\u015f s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri Hayvan g\u00fcbresi Sal\u00e7a sanayi Melas Patases at\u0131ksular\u0131 Melas distilasyonu Sebze-meyve at\u0131klar\u0131 Sebze ronservesi M\u0131s\u0131r ni\u015fastas\u0131 Kraft ka\u011f\u0131t Bu\u011fday ni\u015fastas\u0131 S\u00fclfitli ka\u011f\u0131t hamuru Hurma ya\u011f\u0131 Kar\u0131\u015f\u0131k kimyasal at\u0131kl\u0131r Zeytin ya\u011f\u0131 Fenolik at\u0131klar Ekmek sanayi at\u0131ksular\u0131 Petrokimyasal at\u0131klar \u0130la\u00e7 sanayi Tekstil Konserve
\nAnaerobik ar\u0131t\u0131m konusunda mevcut bilgilerle ekonomik bazda bir inceleme yap\u0131l\u0131rsa, 1-2 gKO\u0130\/L konsantrasyonuna kadar seyreltik sular\u0131n anaerobik ar\u0131t\u0131m\u0131 ba\u015far\u0131 ile uygulanabilmektedir. Anaerobik ar\u0131t\u0131m\u0131n bir \u00f6n ar\u0131t\u0131m olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda da teknik ve ekonomik bir\u00e7ok faydas\u0131 olmaktad\u0131r.
\nHer ar\u0131tma t\u00fcr\u00fcnde oldu\u011fu gibi anaerobik at\u0131ksu ar\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n da baz\u0131 mahzurlar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen teknoloji ve kimya, mikrobiyoloji gibi bilim dallar\u0131ndaki ilerlemelerle anaerobik ar\u0131tman\u0131n dezavantajlar\u0131 olduk\u00e7a azalm\u0131\u015ft\u0131r. Anaerobik ar\u0131tma \u00e7o\u011funlukla at\u0131ksu, \u00e7amur veya kat\u0131 at\u0131klardan kaynaklanan organik kirleticileri gidermek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Aerobik yada di\u011fer \u00e7e\u015fit ar\u0131t\u0131mlar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 proseslerde anaerobik ar\u0131tma en az\u0131ndan bir \u00f6n ar\u0131t\u0131m olarak uygulanmaktad\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca mahzurlar\u0131 s\u0131ralan\u0131rsa :
\n\u2022 Anaerobik ar\u0131tman\u0131n en \u00f6nemli mahzuru, di\u011fer biyolojik ar\u0131t\u0131m y\u00f6ntemlerine benzer \u015fekilde metanojenik mikroorganizmalar\u0131n bir\u00e7ok kimyasal bile\u015fi\u011fe, \u00f6zellikle xenobiyotiklere kar\u015f\u0131 hassas olmas\u0131d\u0131r. Fakat son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla bu konuya da a\u00e7\u0131kl\u0131k getirilmektedir.
\n\u2022 Reakt\u00f6rlerin, \u00f6zellikle ilk kez devreye al\u0131nmas\u0131nda gereken s\u00fcrenin uzunlu\u011fu anaerobik ar\u0131tman\u0131n di\u011fer bir \u00f6nemli mahzurudur. Ancak, fazla anaerobik \u00e7amur uzun s\u00fcreler bozulmadan korunabildi\u011fi ve farkl\u0131 t\u00fcr at\u0131ksularda kullan\u0131labildi\u011fi i\u00e7in yak\u0131n bir gelecekte bu soruna k\u0131smi \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunabilecektir.
\n\u2022 Anaerobik ar\u0131tmada hidrojen s\u00fclf\u00fcr olu\u015farak k\u00f6t\u00fc bir kokuya neden olabilir. Fakat ara\u015ft\u0131rmalar bu sorunun basit y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. <\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, \u00fclkemizde yeterli alt yap\u0131s\u0131 mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan yeterince uygulama alan\u0131 bulamam\u0131\u015f olan, biyogaz \u00fcretimi gibi bir avantaj sa\u011flayan anaerobik ar\u0131t\u0131mdan daha verimli bir \u015fekilde faydalanabilmek i\u00e7in sanayicilerin de i\u00e7inde bulundu\u011fu ilgili birimler taraf\u0131ndan bir plan dahilinde i\u015fbirli\u011fi yap\u0131larak, gerek yurt i\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fmalarla gerekse de yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki teknolojiden m\u00fchendislerimizi yararland\u0131rarak teknolojik alt yap\u0131m\u0131z\u0131 geli\u015ftirmemiz gerekti\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00fchendislikteki \u00c7evre Anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n Yeni Boyutu (Tesisi\u00e7i Kontrol) G\u00fcn\u00fcm\u00fczde h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fmenin bir sonucu olarak \u00e7evre kirlenmesi de b\u00fcy\u00fcmektedir. At\u0131k miktarlar\u0131 toplumlar\u0131n refah seviyesine ve \u015fehirlerde yo\u011funla\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak h\u0131zla artmaktad\u0131r. Bilhassa sanayilerin yo\u011fun olarak bulundu\u011fu b\u00f6lgelerde do\u011fan\u0131n kendi kendini yenileyebilme kapasitesi a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yo\u011fun bir kirlilik ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu yo\u011fun kirlilik neticesinde mevcut ekolojik denge de h\u0131zla …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4617,5011,5008,3502,3224,5010,5009],"class_list":["post-1959","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aerobik","tag-anaerobik","tag-atiksu-aritim-yontemleri-ve-biyogaz-uretimi","tag-biyogaz","tag-ekolojik-denge","tag-havalandirma-havuzlari","tag-stabilizasyon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1959","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1959"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1959\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1959"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1959"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1959"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}