Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda i\u015flemek istedi\u011fimiz konu, insan\u0131n cinsel boyutu de\u011fildir; her ne kadar cinsiyet meselesi \u00e7ekim kanununa giriyorsa da bu, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir konu oldu\u011fundan burada cinselli\u011fe de\u011finmeyecek, insanlar\u0131n sadece sosyal boyutlardaki \u00e7ekicilik ve iticiliklerini ele almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ancak, belli \u00e7\u0131kar ve menfaatlere dayal\u0131 birliktelik veya \u00e7ekiciliklerin de konumuzun d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen belirtelim.<\/p>\n
Arkada\u015fl\u0131k, dostluk ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k gibi hususlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, insano\u011flundaki \u00e7ekme ve itme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn birer tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr asl\u0131nda. Bu \u00e7ekim ve itimler de benzerlik, ayn\u0131l\u0131k veya farkl\u0131l\u0131k ve z\u0131tl\u0131k gibi temeller \u00fczerine kuruludur.[1] Bu nedenledir ki \u00e7ekicilik ve iticili\u011fin ana nedenini benzerlik veya z\u0131tl\u0131kta aramak gerekir, nitekim bug\u00fcn felsefenin pek me\u015fhur kanunlar\u0131ndan biri olarak bilinir bu: “Benzerlik, birlikteli\u011fin nedenidir, benzer \u015feyler yekdi\u011ferini \u00e7ekerler.”<\/p>\n
Bazen iki yabanc\u0131 insan yekdi\u011ferine kar\u015f\u0131 i\u00e7inde bir sevgi, ilgi duyar; arkada\u015f olmak isterler; bu ilgi ve duyulan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n nedeni aralar\u0131ndaki benzerliktir. \u0130ki insan aras\u0131nda \u00f6nemli benzerlikler olmazsa birbirini b\u00f6ylesine cezbetmeleri ve ilgi duymalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u0131sacas\u0131 birbirine yabanc\u0131 iki insan aras\u0131nda olu\u015fan s\u0131cak duygu, sevgi ve dostluk hissi, aralar\u0131ndaki benzerliklerin sonucudur.<\/p>\n
Mesnevinin 2. b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ilgin\u00e7 bir hikaye anlat\u0131l\u0131r: <\/p>\n
Bir bilge, bir leylekle bir kargan\u0131n arkada\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr ve pek \u015fa\u015f\u0131r\u0131r buna. Sahi, leylekle kargan\u0131n arkada\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? M\u00fc\u015fterekleri pek olmayan iki ku\u015f. Bilge adam onlar\u0131 dikkatle izledi\u011finde ikisinin de ayaklar\u0131n\u0131n aksad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr! Evet, aksama m\u00fc\u015ftereki bu iki farkl\u0131 hayvan\u0131 yekdi\u011ferine yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsanlar i\u00e7in de durum bundan farkl\u0131 de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n dostluklar\u0131 mutlaka belli neden veya nedenlere dayal\u0131d\u0131r; d\u00fc\u015fmanl\u0131klar da b\u00f6yledir, mutlaka bir nedeni vard\u0131r.<\/p>\n
Kimilerine g\u00f6re bu \u00e7ekicilik ve iticilikler ihtiya\u00e7lara ve ihtiya\u00e7lar\u0131n giderilmesi gere\u011fine dayal\u0131d\u0131r. \u0130nsan \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7lar\u0131 olan bir varl\u0131kt\u0131r, yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 itibariyle muhta\u00e7t\u0131r. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve bo\u015fluklar\u0131 doldurabilmek amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durur, insano\u011flunun bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 ise kendisine paralel grup, imkan ve insanlarla el ele verip, kendisine zararl\u0131 olabilecek grup, imkan ve insanlardan uzak durmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak. Yani burada da \u00e7ekicilik ve iticili\u011fin bir nedeni vard\u0131r. Bu yal\u0131n hakikat gere\u011fincedir ki insano\u011flu \u00e7ekicilik ve iticilik hassas\u0131na sahip olarak yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece kendisine faydal\u0131 olabilecek \u015feylere ilgi duyup, zararl\u0131 olabilecek \u015feylerden de sak\u0131nabilmektedir. Ne fayda, ne zarar veren, yani n\u00f6tr olan \u015feylere kar\u015f\u0131ysa o da n\u00f6tr ve ilgisizdir. Bu nedenle, insano\u011flu i\u00e7in iki \u00f6nemli ve hayati unsurdur \u00e7ekicilik ve iticilik g\u00fcc\u00fc. Bunlar\u0131n azalmas\u0131 halinde bireyin hayat\u0131nda bo\u015fluklar do\u011facakt\u0131r. Bu bo\u015fluklar\u0131 doldurabilecek \u00f6zellik ve kapasiteye sahip olanlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ilgisini \u00e7ekeceklerdir. Bu \u00f6zellikten yoksun olanlar ise hi\u00e7bir bo\u015flu\u011fu dolduramayacaklar\u0131 gibi bir\u00e7ok bo\u015fluklar da ortaya \u00e7\u0131karacak ve insanlar\u0131 kendisinden uzakla\u015ft\u0131racakt\u0131r. N\u00f6tr ve duygusuzlara gelince, onlar da bir kenarda t\u0131pk\u0131 bir ta\u015f gibi duracakt\u0131r.
\n——————————————————————————–
\n[1] Elektro-m\u0131knat\u0131s olay\u0131n\u0131n tam tersi bir durumdur bu; m\u0131knat\u0131sta z\u0131t kutuplar birbirini \u00e7eker sadece.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda i\u015flemek istedi\u011fimiz konu, insan\u0131n cinsel boyutu de\u011fildir; her ne kadar cinsiyet meselesi \u00e7ekim kanununa giriyorsa da bu, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir konu oldu\u011fundan burada cinselli\u011fe de\u011finmeyecek, insanlar\u0131n sadece sosyal boyutlardaki \u00e7ekicilik ve iticiliklerini ele almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ancak, belli \u00e7\u0131kar ve menfaatlere dayal\u0131 birliktelik veya \u00e7ekiciliklerin de konumuzun d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hemen belirtelim. Arkada\u015fl\u0131k, dostluk …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[652,650,653,651],"class_list":["post-200","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-cekim-kanunu","tag-cekim-ve-itim-gucu","tag-elektro-miknatis-olayi","tag-insan-dunyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=200"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/200\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}