Simya (al\u015fimi), hem do\u011fan\u0131n ilkel yollarla ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na hem de erken d\u00f6nem bir ruhani felsefe disiplinine i\u015faret eden bir terimdir. Simya; kimya, metalurji, fizik, t\u0131p, astroloji, semiotik, mistisizm, spirit\u00fcalizm ve sanat\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Simya ile en az 2500 y\u0131ld\u0131r u\u011fra\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Simya ile ilk olarak Mezopotamya, Eski M\u0131s\u0131r, \u0130ran, Hindistan ve \u00c7in’de u\u011fra\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Klasik Yunan d\u00f6neminde Yunanistan’da, Roma \u0130mparatorlu\u011fu’nun h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc co\u011frafyada, \u00f6nemli \u0130slam ba\u015fkentlerinde ve daha sonra 19. y\u00fczy\u0131la kadar Avrupa’da simyaya ilgi duyulmu\u015ftur.<\/p>\n
Bat\u0131 simyas\u0131 her zaman, k\u00f6kleri \u00fcnl\u00fc simyac\u0131 Hermes Trismegistus’a uzanan ve bir felsefi-spirit\u00fcel sistem olan Hermetizm’le yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 olmu\u015ftur. Bu iki disiplin (simya ve Hermetizm) 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6nemli bir ezoterik ekol\u00fc olan G\u00fcl-ha\u00e7l\u0131lar ‘\u0131n do\u011fu\u015funda etkili olmu\u015ftur. Erken modern d\u00f6nemde, simya kimyaya d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flarken simyan\u0131n mistik ve Hermetik dallar\u0131 modern spirit\u00fcel simyan\u0131n odak noktas\u0131 olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, simya mistik, ezoterik ve sanatsal y\u00f6nleri nedeniyle bilim tarih\u00e7ileri ile filozoflar\u0131n ilgi alan\u0131na girmektedir. Simya, modern bilimin temelini atan disiplinlerden biridir ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kimya ve metal\u00fcrji end\u00fcstrilerinde kullan\u0131lan bir\u00e7ok madde ve i\u015flem eski d\u00f6nem simyac\u0131lar\u0131n\u0131n ke\u015ffidir.<\/p>\n
Simyan\u0131n bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fc bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde (sinema ve edebiyattaki simya\/simyac\u0131 imgelemlerinin de etkisiyle) simya denince akla madenleri alt\u0131na \u00e7evirmeyi deneme i\u015flemi gelmektedir.<\/p>\n
S\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn K\u00f6keni <\/p>\n
Simya kelimesinin k\u00f6keni konusunda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar aras\u0131nda bir fikir birli\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Simya veya al\u015fimi kelimelerinin sami dilinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 en \u00e7ok kabul g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr(?). Al\u015fiminin Latince yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131ndaki (Al-chemie) Al tak\u0131s\u0131n\u0131n Arap\u00e7a k\u00f6kenli oldu\u011fu kesindir. “Chemie”nin ise Sami k\u00f6kenli “heme”, “hema” kelimelerinden veya Yunanca “hima” (d\u00f6k\u00fcm) kelimesinden geldi\u011fi iddia edilmektedir.[1]<\/p>\n
Do\u011fan\u0131n Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Simya <\/p>\n
Simyac\u0131lar hakk\u0131ndaki genel g\u00f6r\u00fc\u015f onlar\u0131n s\u00f6zde-bilimadam\u0131 (pseudo-scientist), hatta ka\u00e7\u0131k ya da \u015farlatan olduklar\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. Bunun nedeni simyac\u0131lar\u0131n kur\u015funu alt\u0131na \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, evrenin d\u00f6rt elementten (toprak, hava, su ve ate\u015f) olu\u015ftu\u011funa inanmalar\u0131 ve zamanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu mucize ila\u00e7lar, zehirler ve sihirli iksirler harz\u0131lamaya harcamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Baz\u0131 simyagerler ger\u00e7ekten ka\u00e7\u0131k veya \u015farlatan olsa da, \u00e7o\u011fu entellekt\u00fcel akademisyenler ve \u00f6nemli bilim adamlar\u0131d\u0131r. Mesela, Isaac Newton ve Robert Boyle’un simyac\u0131 oldu\u011fu bilinmektedir. Bu gibi yenilik\u00e7i ki\u015filer kimyasal maddelerin do\u011fas\u0131n\u0131 ve i\u015fleyi\u015fini ara\u015ft\u0131rmay\u0131 denemi\u015flerdir. Bu gibi simyagerler fiziki evrenin s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama giri\u015fimleri s\u0131ras\u0131nda deney yapmaya, geleneksel bilgi ve bilgi kal\u0131plar\u0131na,thumb yasalar\u0131na ve \u015f\u00fcpheci yakla\u015f\u0131ma dayanmak zorundayd\u0131lar.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda, simyagerler kimyasal s\u00fcre\u00e7lerde, fiziki durum ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti\u011fi durumlarda dahi, “bir \u015feyin” mufaza edildi\u011fini kabul ederler. Bu “bir \u015fey” ya da “\u00f6z” maddelerin baz\u0131 temel prensiplere sahip oldu\u011fu, prensiplerin bir\u00e7ok d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f alt\u0131nda gizli halde bulunabilece\u011fi ve bu prensiplerin uygun i\u015flemler sonucu ortaya \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile ilintilidir.<\/p>\n
Simya tarihi boyunca simyagerler bu prensiplerin do\u011fas\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar ve yapt\u0131klar\u0131 kimyasal deneylerin sonu\u00e7lar\u0131nda bir d\u00fczen ve mant\u0131k aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde olmu\u015flard\u0131r. (\u00c7o\u011fu zaman bu deneyler saf olmayan ve zay\u0131f karakterize edilmi\u015f ay\u0131ra\u00e7lar, nicel \u00f6l\u00e7\u00fcm eksikli\u011fi ve kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 terminoloji nedeyle baltalanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n
Simyan\u0131n Hedefleri <\/p>\n
* Metallerin alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi
\n * \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck iksiri yarat\u0131lmas\u0131
\n * \u0130nsan hayat\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi<\/p>\n
Felsefi ve Ruhani Bir Disiplin Olarak Simya <\/p>\n
Simyagerlerin en \u00e7ok bilinen iki hedefi madenlerin alt\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve b\u00fct\u00fcn hastal\u0131klar\u0131 iyile\u015ftirecek ve hayat\u0131 sonsuz bi\u00e7imde uzatacak “pancea” (\u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck iksiri) yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Orta\u00e7a\u011f’dan itibaren Avrupal\u0131 simyagerler hem madenleri alt\u0131na \u00e7evirecek hem de \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck iksiri yarat\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lacak efsanevi bir madde olan “felsefe ta\u015f\u0131”n\u0131n (philosopher’s stone) bulunmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba sarfettiler. Simyagerler, y\u00fczy\u0131llar boyunca b\u00fcy\u00fck sayg\u0131nl\u0131k g\u00f6rd\u00fcler ve destek ald\u0131lar. Bu sayg\u0131nl\u0131k ve deste\u011fin nedeni ne hedefleri (alt\u0131n ve pancea) ne de yaz\u0131nlar\u0131na hakim olan mistik ve felsefi g\u00f6r\u00fc\u015flerdi. Sayg\u0131nl\u0131k ve deste\u011fin nedeni zamanlar\u0131n\u0131n kimya end\u00fcstrisine yapt\u0131klar\u0131 katk\u0131lard\u0131. Bu katk\u0131lar aras\u0131nda barutun ke\u015ffi, madenlerin test ve rafine edilmesi, metaller \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar, m\u00fcrekkep, kozmetik, boya \u00fcretimi, deri boyanmas\u0131, seramik ve cam \u00fcretimi, lik\u00f6r ve esans \u00fcretimi vb. say\u0131labilir. (Avrupal\u0131 simyagerler aras\u0131nda “aqua vitae” (hayat suyu,ab-\u0131 hayat) \u00fcretiminin de pop\u00fcler bir deney oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.)<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, simyac\u0131lar hi\u00e7bir zaman sanatlar\u0131n\u0131n fiziksel (kimyasal) boyutlar\u0131n\u0131 metafizik yorumlamalardan ay\u0131rma e\u011filimi g\u00f6stermediler. Hatta, antikiteden Modern \u00c7a\u011fa uzanan d\u00f6nemde “metafizikten yoksun fizik”, “fiziksel tezah\u00fcrden yoksun metafizik” gibi tatmin edici kabul edilmeyecektir. Kimyevi konseptler ve s\u00fcre\u00e7ler i\u00e7in ortak terminoloji eksikli\u011fi ve de gizlili\u011fe duyulan ihtiya\u00e7 simyac\u0131lar\u0131 h\u0131ristiyan ve pagan mitolojisi, astroloji, kabala ile di\u011fer mistik ve izoterik alanlarda kullan\u0131lan terim ve sembolleri kullanmaya itmi\u015ftir. Bu nedenle en basit kimyasal so that even the plainest chemical tarif bile \u00e7apra\u015f\u0131k b\u00fcy\u00fcl\u00fc s\u00f6zler gibi g\u00f6z\u00fckm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayr\u0131ca, simyac\u0131lar d\u00fczensiz deneysel verileri bu mistik ve ezoterik alanlar\u0131 kullanarak teorik bir \u00e7er\u00e7eveye oturtmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Orta\u00e7a\u011f’dan itibaren baz\u0131 simyac\u0131lar, giderek, bu metafizik boyutlar\u0131 simyan\u0131n ger\u00e7ek temelleri olarak ve kimyasal maddeler, fiziki haller ve materyal s\u00fcre\u00e7leri ise sipirit\u00fcel varl\u0131k, durum ve tranformasyonlar\u0131n tek metaforu olarak kabul etmeye ba\u015flad\u0131lar. Ayr\u0131ca, hem adi metallerin alt\u0131na \u00e7evrilmesi hem de pancea m\u00fckemmel olmayan, hastal\u0131kl\u0131, ahlaks\u0131z ve k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fckten m\u00fckemmel, sa\u011fl\u0131kl\u0131, ahlakl\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fczl\u00fc\u011fe do\u011fru bir evrimi sembolize eder ve bu noktada felsefe ta\u015f\u0131 ise bu evrimi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan mistik bir anahtard\u0131r. Simyac\u0131n\u0131n kendisine uyguland\u0131\u011f\u0131nda bu \u00e7ifte ama\u00e7, onun cehaletten ayd\u0131nlanmaya do\u011fru evriminini sembolize eder; simyager a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu noktada felsefe ta\u015f\u0131, bu evrimin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayacak baz\u0131 gizli sipirit\u00fcel ger\u00e7ekleri ve g\u00fc\u00e7leri ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe uygun olarak yaz\u0131lan metinlerde, kriptolu simya sembolleri, \u015femalar\u0131 ve metne ait imgeler \u00e7ok anlaml\u0131, alegorilerle dolu ve kriptolu ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6ndermeler yapacak bi\u00e7imde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve bunlar\u0131n ger\u00e7ek anlamlar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla “de\u015fifre” edilmeleri gerekmektedir.<\/p>\n
\u0130\u00e7 (Ezoterik) Simya <\/p>\n
Ok\u00fcltizm’in dallar\u0131ndan biri ya da kapsad\u0131\u011f\u0131 alanlardan biri olarak g\u00f6r\u00fclen simya kimi kaynaklarda i\u00e7 (ezoterik) simya ve d\u0131\u015f (egzoterik) simya olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. D\u0131\u015f simyadaki b\u00fct\u00fcn kavramlar Hermes-Thot inisiyasyonundaki ezoterik bilgilerin anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f sembollerinden ibarettir. \u00d6rne\u011fin, d\u0131\u015f simyada madenlerin birbirine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flamak anlam\u0131na gelen \u201cb\u00fcy\u00fck eser\u201d (magnus opum), i\u00e7 simyada, inisiyatik bir e\u011fitimin sonunda elde edilen spirit\u00fcel \u201cayd\u0131nlanma\u201dy\u0131 ifade eder. \u0130\u00e7 simyada inisiyasyonlardaki k\u00fc\u00e7\u00fck misterlere ve b\u00fcy\u00fck misterlere vak\u0131f olma \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck eser\u201d ve \u201cb\u00fcy\u00fck eser\u201d diye adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cB\u00fcy\u00fck eser\u201di ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015finin \u201cb\u00fcy\u00fck sanat\u201d\u0131n sonunda \u201cfelsefe ta\u015f\u0131\u201dn\u0131 elde etmi\u015f, \u201c\u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck i\u00e7kisi\u201dni i\u00e7mi\u015f olmas\u0131, inisiyatik s\u00fcre\u00e7 sonunda ayd\u0131nlanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 simgelerdi. \u201c\u0130lk madde\u201dyi (materia prima) elde etmek ise, t\u00fcm madenlerin t\u00fcredi\u011fi madde cevherini elde etmek de\u011fil, ruhsal varl\u0131\u011f\u0131n ilk halini, yani maddi d\u00fcnyada do\u011fmadan \u00f6nceki saf hali, saf \u015fuur halini elde etmek anlam\u0131na geliyordu. Metalin alt\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi sembolizminde simgelenen bir anlam da \u2018aura\u2019n\u0131n ar\u0131nmas\u0131, alt\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterecek bir safl\u0131\u011fa ula\u015fmas\u0131d\u0131r. Hermes-Thot\u2019a dayanan ezoterik sembollerin, o sembolleri anlayabilecek inisiyatik e\u011fitimden ge\u00e7memi\u015f olanlar\u0131n eline ge\u00e7mesi d\u0131\u015f simyay\u0131 do\u011furmu\u015ftur. Bu bak\u0131mdan kimi yazarlar d\u0131\u015f simyay\u0131 ok\u00fcltizm kapsam\u0131nda, i\u00e7 simyay\u0131 ezoterizm kapsam\u0131nda ele al\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Simya (al\u015fimi), hem do\u011fan\u0131n ilkel yollarla ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na hem de erken d\u00f6nem bir ruhani felsefe disiplinine i\u015faret eden bir terimdir. Simya; kimya, metalurji, fizik, t\u0131p, astroloji, semiotik, mistisizm, spirit\u00fcalizm ve sanat\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Simya ile en az 2500 y\u0131ld\u0131r u\u011fra\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Simya ile ilk olarak Mezopotamya, Eski M\u0131s\u0131r, \u0130ran, Hindistan ve \u00c7in’de u\u011fra\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Klasik Yunan d\u00f6neminde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5112,3403,2776,3407,4819,2160,5110,5111],"class_list":["post-2009","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-ezoterik","tag-felsefe","tag-fizik","tag-kimya","tag-metalurji","tag-newton","tag-simya","tag-simyanin-hedefleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2009\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}