Temizlik amac\u0131yla kullan\u0131lan kimyasal maddelere deterjan ad\u0131 verilir. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan s\u0131v\u0131 ya da toz deterjanlar\u0131n \u00fcretimi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck bir sanayi dal\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir temizlik maddesi olan sabunlarla deterjanlar aras\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca fark, sabunlar\u0131n hayvansal ve bitkisel ya\u011flar i\u00e7ermesi, deterjanlar\u0131n ise ya\u011f yerine petrokimya \u00fcr\u00fcnlerinden yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Deterjan \u00fcretimiyle ilgili ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar 1916’da ger\u00e7ekle\u015ftirildi. II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda hayvansal ve bitkisel ya\u011flar\u0131n k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 deterjanlar\u0131n geli\u015fmesini h\u0131zland\u0131rd\u0131. 1950′ lerde alkilbenzeninden yap\u0131lan, temizleme g\u00fc\u00adc\u00fc y\u00fcksek deterjanlar piyasaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\n Deterjan \u00fcretiminde uygulanan en yayg\u0131n y\u00f6ntem alkilbenzeni s\u00fclfolamakt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00adtemde alkilbenzen ve s\u00fclf\u00fcrik asit s\u00fclfolama so\u011futucusunda tepkimeye sokulur. Daha son\u00adra asit seyreltilir ve ayr\u0131l\u0131r. Meydana gelmi\u015f olan alkilbenzen s\u00fclfonat, sudkostik (sodyum hidroksit) \u00e7\u00f6zeltisiyle n\u00f6trle\u015ftirilerek bir bulama\u00e7 elde edilir. Deterjana belirli \u00f6zellikler kazand\u0131rmak i\u00e7in bu bulamaca \u00e7e\u015fitli maddeler kat\u0131l\u0131r. Suyu yumu\u015fatmak i\u00e7in fosfatlar, toz deterjan\u0131n topakla\u015fmamas\u0131 i\u00e7in sodyum s\u00fclfat ve sodyum silikat, kiri su i\u00e7inde as\u0131lt\u0131 halinde tutmak i\u00e7in sel\u00fcloz ve ayr\u0131ca k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc denetim alt\u0131nda tutacak maddeler ile renk vericilerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bulama\u00e7 kurutma kulesinde s\u0131cak havayla kurutulur. Koku vermek i\u00e7in parf\u00fcm, beyazlat\u0131c\u0131 olarak da sodyum perborat kat\u0131lan toz daha sonra elekten ge\u00e7irilir ve kutulara doldurulur. S\u0131v\u0131 deterjanlar da buna benzer ama daha basit bir y\u00f6ntemle \u00fcretilir.
\n Deterjan\u0131n temizleyici etkisinin bir nedeni suyun y\u00fczey gerilimini azaltarak temizlenecek nesnenin i\u00e7ine suyun iyice girmesini sa\u011flamas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, deterjan kir par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131n ve ya\u011flar\u0131n olduklar\u0131 yerden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve onlar\u0131n yeniden \u00e7\u00f6kmesini \u00f6nler. Bir t\u00fcr protein olan enzimleri i\u00e7eren “biyolojik” deterjanlar, ya\u011f ve kat\u0131 kirlerden daha zor temizlenen ter ve kan lekelerini de temizleyebilir.
\nDeterjanlar sert sularda bile kolayca k\u00f6p\u00fcr\u00fcr. At\u0131k sulardaki deterjan k\u00f6p\u00fckleri ar\u0131tma tesislerinde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamaz ve bu sular\u0131n ak\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 akarsu ve denizlerde kirlenmeye neden olur. Bu nedenle g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye ile birlikte d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde “yumu\u015fak” deterjan denen kolay ayr\u0131\u015fabilir deterjanlar\u0131n \u00fcretimine ge\u00e7ilmi\u015ftir. Bunlar bakterilerin etkinli\u011fiyle bile\u015fenlerine ayr\u0131l\u0131r ve do\u011fal \u00e7evreyi daha az kirletir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Temizlik amac\u0131yla kullan\u0131lan kimyasal maddelere deterjan ad\u0131 verilir. G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan s\u0131v\u0131 ya da toz deterjanlar\u0131n \u00fcretimi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00fcy\u00fck bir sanayi dal\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir temizlik maddesi olan sabunlarla deterjanlar aras\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca fark, sabunlar\u0131n hayvansal ve bitkisel ya\u011flar i\u00e7ermesi, deterjanlar\u0131n ise ya\u011f yerine petrokimya \u00fcr\u00fcnlerinden yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Deterjan \u00fcretimiyle ilgili ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar 1916’da …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5125,5123,2215,5124,2178,5126],"class_list":["post-2017","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-alkilbenzenin","tag-deterjan","tag-kimyasal","tag-petrokimya","tag-sodyum-hidroksit","tag-sulfolamak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2017"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2017\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}