Kimya veya fizikte atom, bir kimyasal elementin \u00f6zelliklerini koruyan en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131d\u0131r.
\n S\u00f6zc\u00fck Yunanca \u03b1\u03c4\u03bf\u03bc\u03bf\u03c2 veya atomostan gelir, ‘b\u00f6l\u00fcnemez’ demektir. Eski Yunanistan’da baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere g\u00f6re atom maddenin b\u00f6l\u00fcnemez en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131yd\u0131. Modern kullan\u0131mdaki atomlar ise atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fur:
\nelektronlar, eksi y\u00fckl\u00fcd\u00fcrler ve bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn aras\u0131nda en hafifidir.
\nprotonlar art\u0131 y\u00fckl\u00fcd\u00fcr, k\u00fctleleri elektronunkinin yakla\u015f\u0131k 1839 kat\u0131d\u0131r.
\nn\u00f6tron, onlar\u0131n da k\u00fctlesi elektronunkinin yakla\u015f\u0131k 1839 kat\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Proton ve n\u00f6tronlar beraberce atom \u00e7ekirde\u011fini olu\u015ftururlar; bu par\u00e7ac\u0131klara n\u00fckleon da denir. Elektronlar \u00e7ekirde\u011fin etraf\u0131nda, ondan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olan elektron bulutunu olu\u015ftururlar. Bu tan\u0131m do\u011frudur.
\n Atomlar, i\u00e7erdikleri atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131klar\u0131n say\u0131lar\u0131 ile birbirlerinden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterirler. Ayn\u0131 elementin atomlar\u0131 ayn\u0131 say\u0131da protona sahiptirler, bu say\u0131ya atom numaras\u0131 denir. Buna kar\u015f\u0131n, ayn\u0131 elementin atomlar\u0131 farkl\u0131 n\u00f6tron say\u0131lar\u0131na sahip olabilir, bu say\u0131lar o elementin izotoplar\u0131n\u0131 belirler. Proton ve n\u00f6tronlara k\u0131yasla elektronlar atoma daha zay\u0131f g\u00fc\u00e7lerle ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131ndan elektron say\u0131s\u0131 kolayl\u0131kla de\u011fi\u015febilir. \u00c7ekirdekteki proton ve n\u00f6tron say\u0131s\u0131 da n\u00fckleer fisyon, n\u00fckleer f\u00fczyon ve radyoaktif bozunma yoluyla de\u011fi\u015febilir, bu durumda atom ba\u015fka bir elemente d\u00f6n\u00fc\u015febilir.
\n Atom kavram\u0131 maddenin fiziksel \u00f6zelliklerini anlatmaya yarayan \u00e7e\u015fitli teoriler taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r. Atomlar kimyan\u0131n temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131d\u0131r ve kimyasal reaksiyonlarda Maddenin Korunumu Kanunu gere\u011fi korunurlar.<\/p>\n
Tarih\u00e7e<\/p>\n
Bug\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlamda atom kavram\u0131n\u0131 ilk kez ortaya atan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler Leukippos ve Demokritos’dur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler do\u011fada mevcut her maddenin, fiziksel olarak b\u00f6l\u00fcnmeyen atomlardan olu\u015ftu\u011funu ifade etmi\u015fler, ayr\u0131ca atomlar aras\u0131nda bo\u015f uzay bulundu\u011funu ve devinim halinde olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir.
\n Aristoteles’in (M.\u00d6. 384-322) maddeye bak\u0131\u015f\u0131, kendinden \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olan filozoflara olan tepkisini ifade eder. O, Empedocles’in d\u00fc\u015f\u00fcncesine kat\u0131lm\u0131\u015f ve her \u015feyin d\u00f6rt ana maddeden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.
\n Bu d\u00f6nemi izleyen \u00e7a\u011flarda bu d\u00fc\u015f\u00fcncelere bir ilave yap\u0131lmad\u0131, ilk kez 19. y\u00fczy\u0131lda John Dalton modern atom kavram\u0131n\u0131 ortaya att\u0131. Dalton, kimyasal reaksiyonlarda maddenin tam say\u0131larla belirlenen oranlarda tepkimeye girdi\u011fini g\u00f6sterdi m\u00f6\u00e7nf bvcbcvcccccccccccccccc say\u0131labilir ama b\u00f6l\u00fcnemez par\u00e7alardan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Buna ek olarak, atomlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koyan bir \u00e7izelge haz\u0131rlad\u0131.
\n J.J. Thomson 1897 y\u0131l\u0131nda elektronu ke\u015ffetti. 1900’l\u00fc y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda Ernest Rutherford g\u00fcn\u00fcm\u00fcz atom modelinin temelini te\u015fkil eden yap\u0131y\u0131 ortaya koydu: atomun, k\u00fctlesinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir \u00e7ekirdek ve bu \u00e7ekirdek etraf\u0131nda d\u00f6nen elektronlardan olu\u015fmaktad\u0131r. Rutherford \u00e7ekirde\u011fi olu\u015fturan pozitif y\u00fckl\u00fc par\u00e7ac\u0131\u011fa proton ad\u0131n\u0131 verdi.
\n 1932 y\u0131l\u0131nda Chadwick n\u00f6tronu buldu. Daha sonra kuantum teorisi do\u011frultusunda Niels Bohr, Bohr atom modelini ortaya att\u0131 ve elektronlar\u0131n belli y\u00f6r\u00fcngelerde bulunabildi\u011fini ve bunun Planck sabiti ile ilgili oldu\u011funu ifade etti.N\u0130ELS BOHR’un modeli ise modern atom teorisine en yak\u0131n modeldir.Bohr’a g\u00f6re elektronlar \u00e7ekirde\u011fin \u00e7evresinde rastgele yerlerde de\u011fil,\u00e7ekirdekten belirli uzakl\u0131klarda bulunan katmanlarda d\u00f6ner.Bohr da tasarlad\u0131\u011f\u0131 bu modelle Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fcne lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Yap\u0131s\u0131 <\/p>\n
Atomun yap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan ve bug\u00fcn i\u00e7in kabul edilen son teori Kuantum Atom Teorisi’dir.Kuantum Atom Teorisi’ne g\u00f6re atom modeli Bohr atom modelinden farkl\u0131d\u0131r. Bohr Atom Modeli’ne g\u00f6re atomun merkezindeki \u00e7ekirde\u011fin etraf\u0131nda elektronlar \u00e7ember \u015feklindeki y\u00f6r\u00fcngelerde dolanmaktad\u0131rlar. Herbir \u00e7ember y\u00f6r\u00fcnge belli enerji seviyesine sahiptir. Y\u00f6r\u00fcngeleraras\u0131 elektronik ge\u00e7i\u015fler atomun renkli g\u00f6r\u00fcnmesine neden olur. Ancak belli bir zaman sonra Bohr atom modelinin bir\u00e7ok spektrumu a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131ndan yetersizli\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Kuantum Atom Modeli’ne g\u00f6re ise atomun merkezinde bulunan \u00e7ekirde\u011fin etraf\u0131ndaki elektronlar belli b\u00f6lgelerde yani orbitallerde bulunurlar. Belli enerji seviyelerine sahip orbitaller atomu olu\u015fturan k\u00fcresel katmanlarda bulunur. Portakal kabu\u011fu \u015feklinde i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f k\u00fcresel katmanlardaki orbitallerin belli \u015fekilleri ve a\u00e7\u0131lar\u0131(y\u00f6nelmeleri) mevcuttur. Orbitallerin bulundu\u011fu katmanlar\u0131n enerji seviyelerini n ba\u015fkuantum say\u0131s\u0131 belirler. n = 1,2,3,. . .gibi tam say\u0131larla ifade edilir. Orbitallerin \u015feklini ise l yan kuantum say\u0131lar\u0131 belirler. l = 0(s), 1(p), 2(d),. .(n-1) e kadar de\u011ferler al\u0131r. Orbitallerin do\u011frultular\u0131n\u0131(a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131) veren ml yan kuantum say\u0131s\u0131 ml=-l. . .0. .+l de\u011ferlerini al\u0131r. Elektronlar\u0131n spini g\u00f6steren ms kuantum say\u0131s\u0131 da +1\/2 veya -1\/2 de\u011ferlerini alabilir. Orbitaller \u015fekilleri a\u015fa\u011f\u0131daki linkte gorulmektedir<\/p>\n
Bir atomun \u00e7ap\u0131, elektron bulutu da dahil olmak \u00fczere yakla\u015f\u0131k 10 \u2212 8 cm mertebesindedir. Atom \u00e7ekirde\u011finin \u00e7ap\u0131 ise 10 \u2212 13 cm kadard\u0131r. Atomlar, boyutlar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyundan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 sebebiyle optik mikroskoplarla g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenemezler. Atomlar\u0131n pozisyonlar\u0131n\u0131 belirleyebilmek i\u00e7in elektron mikroskobu, x \u0131\u015f\u0131n\u0131 mikroskobu, n\u00fckleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopisi gibi ara\u00e7 ve y\u00f6ntemler kullan\u0131l\u0131r..
\n Yaln\u0131z elektronlar \u00e7ekirdek \u00e7evresinde ancak belirli enerji seviyelerine sahip y\u00f6r\u00fcngelerde d\u00f6nerler, konumlar\u0131 ancak bir olas\u0131l\u0131k fonksiyonu ile ifade edilebilir. Elektronlar \u00e7ekirde\u011fin etraf\u0131nda bulutsu bir \u015fekildedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kimya veya fizikte atom, bir kimyasal elementin \u00f6zelliklerini koruyan en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131d\u0131r. S\u00f6zc\u00fck Yunanca \u03b1\u03c4\u03bf\u03bc\u03bf\u03c2 veya atomostan gelir, ‘b\u00f6l\u00fcnemez’ demektir. Eski Yunanistan’da baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere g\u00f6re atom maddenin b\u00f6l\u00fcnemez en k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7as\u0131yd\u0131. Modern kullan\u0131mdaki atomlar ise atomalt\u0131 par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fur: elektronlar, eksi y\u00fckl\u00fcd\u00fcrler ve bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn aras\u0131nda en hafifidir. protonlar art\u0131 y\u00fckl\u00fcd\u00fcr, k\u00fctleleri elektronunkinin yakla\u015f\u0131k 1839 kat\u0131d\u0131r. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5129,5133,5132,2134,4810,2775,5131,2139,2138,5130],"class_list":["post-2021","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atom-kavrami","tag-atomun-yapisi","tag-demokritos","tag-elektron","tag-kimyasal-element","tag-kuantum-teorisi","tag-leukippos","tag-notron","tag-proton","tag-radyoaktif-bozunma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2021\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}