15. y\u00fczy\u0131la dek kimya, eskiden beri bilinen kal\u0131plar\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc a\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Bu kal\u0131pla\u015fma, efsanevi a\u00e7\u0131klamalarla ve ilkel re\u00e7etelerle \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Kimya, hal\u00e2 simya idi. 15. y\u00fczy\u0131ldan itibaren simya, k\u0131p\u0131rdamaya, kimya olmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Fosfor, bizmut, platin gibi yeni bulunan elementlerin g\u00f6sterdikleri tipik \u00f6zellikleri yeni a\u00e7\u0131klamalar istiyordu; \u00f6teyandan s\u00fcrekli uzmanla\u015fan end\u00fcstri ve ticaret de kimya sanayinin yeni \u015feyler \u00fcretmesini bekliyordu. G\u00fcher\u00e7ile, \u015fap, ye\u015fil vitriol (demir s\u00fclfat), vitriol ya\u011f\u0131 (s\u00fclf\u00fcrik asit) soda gibi maddelerin \u00fcretiminin ar\u0131t\u0131rlmas\u0131 gerekiyordu. B\u00fct\u00fcn bunlar da eski kal\u0131plar\u0131 k\u0131rmay\u0131 ve bunu \u00f6nleyen ge\u00e7mi\u015fle hesapla\u015fmay\u0131 dayat\u0131yordu.<\/p>\n
R\u00f6nesans kimyac\u0131lar\u0131n\u0131n tek ilgi alan\u0131 elbette madenler de\u011fildi. Georgius Agricola’n\u0131n 1556’da yay\u0131nlanan ve gelecek 200 y\u0131l boyunca madencilik ve metal\u00fcrji alanlar\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n el kitab\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6ren on iki ciltlik dev eseri “De Re Metalllica” da maden ocaklar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131, maden filizlerinin ocaklardan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve ocaklarda biriken suyun bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gibi konular\u0131n yan\u0131s\u0131ra metal i\u015fletmecili\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok \u00f6nemli bilgiler verilmektedir.<\/p>\n
Onun izleyicilerinden Bernard Palissy (1510-1589), seramik \u00fcretimini; Glauber, cam, g\u00fcher\u00e7ile ve baz\u0131 boyalar\u0131n \u00fcretimini geli\u015ftirdi. Bu s\u0131rada, yani 16. y\u00fczy\u0131lda \u0130ran ve \u00c7in, porselen (\u00e7ini) ve \u00e7\u00f6mlek\u00e7ilikte Avrupa’dan \u00f6ndeydi. Kuma\u015f ve deri sanayiinde \u00f6nemli olan \u015fap, Avrupa i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00fcretim dal\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Kimya alan\u0131ndaki bir ba\u015fka \u00fcretim alan\u0131 dam\u0131tmayd\u0131. Dam\u0131tma, bir s\u0131v\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 ve buharla\u015ft\u0131r\u0131larak bulundu\u011fu kar\u0131\u015f\u0131mdan ayr\u0131lmas\u0131 ve yo\u011fiunla\u015ft\u0131r\u0131larak yeniden elde edilmesidir. 15., 16. ve 17. y\u00fczy\u0131llarda Avrupas\u0131nda kuvvetli alkoll\u00fc i\u00e7kiler i\u00e7iliyordu. Onun i\u00e7in dam\u0131tma i\u015flemi yayg\u0131n ve b\u00fcy\u00fck bir \u00fcretim koluydu.<\/p>\n
\u0130\u00e7kiler, yaln\u0131zca aristokrasinin yemek alemleri i\u00e7in \u00f6nem ta\u015f\u0131m\u0131yordu; ayn\u0131 zamanda cahil yerlilerin topraklar\u0131n\u0131 ve v\u00fccutlar\u0131n\u0131 da teslim alman\u0131n ikinci (birincisi baruttu) silah\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Hava ya da daha genel olarak gazlar, 17. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131na dek bir “ruh” ya da “kaos” olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Gaza “gaz” ad\u0131n\u0131 veren van Helmont (1577-1634) idi.<\/p>\n
Helmont, Paracelsus’un izleyicilerindendi ve b\u00fcy\u00fck bir deneyciydi. J. Bernal\u2019a g\u00f6re birinci s\u0131n\u0131f bir dahiydi. Mevcut maddeler olarak sadece suyu ve havay\u0131 kabul ediyordu. O’nun g\u00f6r\u00fc\u015flerinin kayna\u011f\u0131 eski \u0130yonyal\u0131lard\u0131. Ama o, felsefi bir varsay\u0131mdan \u00e7ok deneysel sou\u00e7lara dayan\u0131yordu.<\/p>\n
Su koydu\u011fu bir kapta s\u00f6\u011f\u00fct a\u011fac\u0131 yeti\u015ftirdi ve ya\u015fam i\u00e7in hava ve suyun al\u0131nmas\u0131n\u0131n yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 savundu. Kaosu gaz olarak o adland\u0131rd\u0131; kimyan\u0131n ileriki zaferlerinin yolunu ayd\u0131nlatt\u0131. Ayaklanmalarla ve i\u00e7sava\u015flarla ge\u00e7en bir d\u00f6nemin ard\u0131ndan 17. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 bilimin ger\u00e7ek do\u011fu\u015funa tan\u0131kl\u0131k etti. Modern Kimyan\u0131n Do\u011fu\u015fu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15. y\u00fczy\u0131la dek kimya, eskiden beri bilinen kal\u0131plar\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc a\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Bu kal\u0131pla\u015fma, efsanevi a\u00e7\u0131klamalarla ve ilkel re\u00e7etelerle \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Kimya, hal\u00e2 simya idi. 15. y\u00fczy\u0131ldan itibaren simya, k\u0131p\u0131rdamaya, kimya olmaya ba\u015flad\u0131. Fosfor, bizmut, platin gibi yeni bulunan elementlerin g\u00f6sterdikleri tipik \u00f6zellikleri yeni a\u00e7\u0131klamalar istiyordu; \u00f6teyandan s\u00fcrekli uzmanla\u015fan end\u00fcstri ve ticaret de kimya sanayinin yeni …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[1635,4825,5149,2354,5148,4740,1343,5110],"class_list":["post-2037","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aristokrasi","tag-bizmut","tag-demir-sulfat","tag-fosfor","tag-modern-kimyanin-dogusu","tag-platin","tag-ronesans","tag-simya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2037"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2037\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}