Atomlar birle\u015fti\u011fi zaman elektron da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fmelerin bir sonucu olarak kimyasal ba\u011flar meydana gelir. \u00dc\u00e7 \u00e7e\u015fit temel ba\u011f vard\u0131r.
\n 1-\u0130yonik ba\u011flar elektronlar bir atomdan di\u011ferine aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman meydana gelir. Tepkimeye giren elementlerden birinin atomlar\u0131elektron kaybedip pozitif y\u00fckl\u00fc iyonlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrkendi\u011fer elementin atomlar\u0131 elektron kazan\u0131p negatif y\u00fckl\u00fc iyon olu\u015ftururlar. B\u00f6ylece z\u0131t(art\u0131-eksi) bir \u015fekilde y\u00fcklenmi\u015f iyonlar aras\u0131ndaki elektrostatik \u00e7ekim kuvvetis\u00f6z konusu iyonlar\u0131 bir kristal i\u00e7inde tutar.
\n 2- Kovalent ba\u011flarda elektronlar bir atomdan di\u011ferine aktar\u0131lmaks\u0131z\u0131n ortakla\u015fa kullan\u0131l\u0131r. Tek kovalent ba\u011fiki atom taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f yani ortakla\u015fa kullan\u0131lan bir elektron \u00e7iftinden ibarettir. Molek\u00fcller birbirlerine kovalent ba\u011flarla ba\u011flanm\u0131\u015f atomlardan meydana gelir.
\n 3-Metalik ba\u011flar metal ve ala\u015f\u0131mlarda bulunur. Metal atomlar\u0131 \u00fc\u00e7 boyutlu bir yap\u0131 i\u00e7inde d\u00fczenlenirler. Bu atomlar\u0131n en d\u0131\u015f elektronlar\u0131 yap\u0131n\u0131n her taraf\u0131nda serbest\u00e7e dola\u015f\u0131r ve atomlar\u0131n birbirlerine ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. <\/p>\n
1 – \u0130YON\u0130K BA\u011e<\/p>\n
Bir metal bir ametalle etkile\u015fti\u011fi zaman elektronlar metal atomundan ametal atomuna aktar\u0131l\u0131r ve bunun sonucunda bir iyonik(veya elektrovalent) bile\u015fik meydana gelir. Atomlardan elektron kayb\u0131yla olu\u015fan pozitif iyonlara katyon denir. Atomlar\u0131n elektron kazanarak olu\u015fturduklar\u0131 negatif iyonlar da anyon olarak isimlendirilir. Bu iyonlar bir araya getirildiklerinde bir kristal olu\u015fturmak \u00fczere birbirlerini \u00e7ekerler.
\n A gruplar\u0131ndaki elementlerin bile\u015fikleri \u00e7o\u011fu kez elementlerin simgeleri ile birlikte de\u011ferlik elektronlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren noktalar kullan\u0131larak ifade edilir. De\u011ferlik elektronlar\u0131 ba\u015f grup(A grubu) elementlerinin kimyasal tepkimelerinde kullan\u0131lan elektronlard\u0131r.
\n \u00d6rnek olarak bir sodyum atomu ile bir klor atomu aras\u0131ndaki tepkimeyi ele alal\u0131m. (\u015eekil 1)
\n Sodyum 1A grubunda olup sadece bir de\u011ferlik elektronuna sahiptir. Klor atomu ise 7A grubunun bir \u00fcyesi oldu\u011fundan 7 de\u011ferlik elektronuna sahiptir. Bu iki atom aras\u0131ndaki tepkimede sodyum atomu 1 elektron kaybeder. Sodyum atomunun kaybetmi\u015f oldu\u011fu elektron klor atomu taraf\u0131ndan kazan\u0131l\u0131r.
\n Sodyum \u00e7ekirde\u011fi 11 proton (11+ y\u00fck) ve sodyum iyonu da yaln\u0131z 10 elektron (bir elektron kaybetmi\u015f oluyor) i\u00e7erdi\u011finden sodyum atomunun bir elektron kaybetmesiyle 1+ y\u00fckl\u00fc sodyum iyonu olu\u015fur. Di\u011fer taraftanklor \u00e7ekirde\u011fi 17 proton (\u00a4\u00a4\u00a4\u00a4 y\u00fck) ve klor iyonu da 18 elektron (bir elektron kazan\u0131lm\u0131\u015f oluyor) i\u00e7erdi\u011finden klor atomunun bir elektron kazanmas\u0131yla da 1- y\u00fckl\u00fc bir klor\u00fcr iyonu meydana gelir.<\/p>\n
Bu tepkimede sodyum taraf\u0131ndan kaybedilen elektronlar\u0131n toplam say\u0131s\u0131 klor taraf\u0131ndan kazan\u0131lan elektronlar\u0131n toplam say\u0131s\u0131na e\u015fit olmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece olu\u015fan sodyum iyonlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ile meydana gelen klor\u00fcr iyonlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ayn\u0131 oldu\u011fundan NaCl form\u00fcl\u00fc bile\u015fikte bulunan iyonlar\u0131n en basit oran\u0131n\u0131 (1:1) verir.Bu iyonlar bir kristal olu\u015fturmak \u00fczere birbirini \u00e7ekerler.
\n Sodyum klor\u00fcr kristalinde bir iyonun t\u00fcm\u00fcyle di\u011fer bir iyona ait oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Aksine kristal yap\u0131da her bir sodyum iyonu alt\u0131 klor\u00fcr iyonu ile her bir klor\u00fcr iyonu da alt\u0131 sodyum iyonu ile \u00e7evrilmi\u015ftir. Kristal i\u00e7erisinde iyonlar\u0131n bu \u015fekilde d\u00fczenlenmesiyle benzer y\u00fckl\u00fc iyonlar\u0131n birbirlerini itmeleri z\u0131t y\u00fckl\u00fc iyonlar\u0131n birbirlerini \u00e7ekmeleri taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in net \u00e7ekim kristalibir arada tutar.<\/p>\n
2 – KOVALENT BA\u011e<\/p>\n
Elektronlar\u0131 ba\u011flamak i\u00e7in girilen yar\u0131\u015fma iyon ba\u011f\u0131nda oldu\u011fu kadar \u015fiddetli de\u011filse atomlar\u0131n var olan d\u0131\u015f elektronlar payla\u015f\u0131l\u0131r ve bir ortakla\u015fma ba\u011f\u0131 ya da Kovalent Ba\u011f olu\u015fur.
\n Ametal atomlar\u0131 etkile\u015fti\u011fi zaman kovalent ba\u011flarda bir arada tutulan molek\u00fcller olu\u015fur. Bu atomlar elektron \u00e7ekimi bak\u0131m\u0131ndan birbirlerine benzediklerinden kovalent ba\u011flar\u0131n olu\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda herhangi bir elektron aktar\u0131m\u0131 olmaz.
\n Bunun yerine elektronlar ortakla\u015fa kullan\u0131l\u0131rlar. Kovalent bir ba\u011f genellikle iki atom taraf\u0131ndan par\u00e7alanm\u0131\u015f ters spinli bir elektron \u00e7ifti i\u00e7erir.
\n Kovalent ba\u011flar yap\u0131s\u0131na g\u00f6re ikiye ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n
2.a -Apolar Kovalent Ba\u011f: <\/p>\n
Ayn\u0131 cins iki ametal atomunun birle\u015fmesiyle olu\u015fur. Apolar kovalent ba\u011fa en iyi \u00f6rneklerden biri iki oksijen atomunun elektronlar\u0131n\u0131 ortakla\u015fa kullanarak olu\u015fturduklar\u0131 ba\u011f\u0131d\u0131r. (\u015eekil 2) Bu ba\u011flarda ortakla\u015fa kullan\u0131lan elektronlar e\u015fit payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 molek\u00fcl\u00fcn pozitif veya negatif kutbu yoktur.
\n (hidrojen) (oksijen) (klor)…<\/p>\n
2.b -Polar Kovalent Ba\u011flar: <\/p>\n
\u0130ki farkl\u0131 cins atomun bir araya gelmesiyle olu\u015fur. Bu ba\u011flarda ametallerden biri ortakla\u015fa kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 molek\u00fcl\u00fcn bir ucu pozitif (+) di\u011fer ucu negatif (-) y\u00fcklenir. Suyu olu\u015fturan Hidrojen ve Oksijen molek\u00fcllerinin son orbitallerindeki elektronlar\u0131n ortak kullan\u0131lmas\u0131yla olu\u015fan Polar Kovalent ba\u011f \u015fekil 3\u2019de g\u00f6r\u00fclmektedir. (su) (karbondioksit)…<\/p>\n
\u00d6rnek olarak iki hidrojen atomundan olu\u015fan bir ba\u011f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Her bir hidrojen atomu 1s orbitalinde \u00e7ekirdek etraf\u0131nda simetrik bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren tek bir elektrona sahiptir.
\n \u0130ki hidrojen atomu bir kovalent ba\u011f olu\u015fturdu\u011fu zaman atomik orbitaller \u00f6yle bir \u015fekilde \u00fcst \u00fcste binerler ki \u00e7ekirdekler aras\u0131ndaki b\u00f6lgede elektron bulutlar\u0131 birbirlerini destekleyip bu b\u00f6lgedeki elektronun bulunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131rlar. Pauli d\u0131\u015flama ilkesine g\u00f6re ba\u011f\u0131 olu\u015fturan iki elektron mutlaka ters spinli olmal\u0131d\u0131r. Bir kovalent ba\u011f\u0131n kuvvetipozitif y\u00fckl\u00fc \u00e7ekirdek ile ba\u011fa ili\u015fkin negatif elektron bulutu aras\u0131ndaki \u00e7ekimden gelir.
\n 3 – METAL\u0130K BA\u011eLAR<\/p>\n
Metallerin iyonla\u015fma enerjileri ile elektronegatiflikleri olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Bunun sonucu olarak metal atomlar\u0131n\u0131n en d\u0131\u015f elektronlar\u0131 nispeten gev\u015fek tutulur. Metalik bir kristalde en d\u0131\u015f elektronlar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f atomlardan ibaret olan pozitif iyonlar kristal \u00f6rg\u00fcde ilgili yerlerde bulunur ve en d\u0131\u015f elektronlar\u0131n \u00f6rg\u00fcn\u00fcn her taraf\u0131nda serbest\u00e7e hareket etmesiyle de kristaldeki atomlar bir arada tutulur. Di\u011fer bir deyi\u015fle \u00f6rg\u00fc i\u00e7ersinde da\u011f\u0131lan ve kristalin b\u00fct\u00fcn\u00fcne ait olan elektron bulutu ile pozitif iyonlar aras\u0131ndaki elektrostatik \u00e7ekim metalik ba\u011f\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.
\n Bant kuram\u0131 bu ba\u011flanma \u015feklini t\u00fcm kristalin her taraf\u0131n\u0131 kapsayan molek\u00fcler orbitaller cinsinden a\u00e7\u0131klar.
\n Metalik kat\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funda hareketlidirler. Bunun sonucu olan art\u0131 iyonlargeni\u015flemi\u015f bir \u00fc\u00e7boyutlu dizili\u015f i\u00e7inde yer al\u0131rlar;ama elektronlar y\u00f6resizle\u015fir. Bu maddelerin y\u00fcksek \u0131s\u0131 iletkenli\u011fi dayan\u0131kl\u0131l\u0131k y\u00fcksek kaynama noktas\u0131 y\u00fcksek yo\u011funluk renk ve elektrik iletkenli\u011fi gibi \u00f6zelliklerinin bir \u00e7o\u011fu hareketli elktronlardan kaynaklan\u0131r. Yaln\u0131zca birka\u00e7 iyon y\u0131\u011f\u0131\u015fmas\u0131 \u015femas\u0131 uygulanabilir ve X \u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesimetal iyonlar\u0131n\u0131n geni\u015flemi\u015f \u00f6rg\u00fcl\u00fc yap\u0131 i\u00e7inde kazand\u0131\u011f\u0131 ba\u011f uzunluklar\u0131 ve geometrik \u015fekiller konusunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi sa\u011flar. Basit k\u00fcp bi\u00e7imi \u015fekiller ortada ba\u015fka bir iyonun bulundu\u011fu k\u00fcp bi\u00e7imi \u015fekiller ve alt\u0131gen y\u0131\u011f\u0131\u015fma en s\u0131k rastlanan \u015fekillerdir. Metal ala\u015f\u0131mlar\u0131erimi\u015f haldeki metallerin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra dikkatlice so\u011futulmas\u0131yla elde edilir. Bu yolla olu\u015fan gere\u00e7lerin \u00f6zellikleri bile\u015fenlerinin \u00f6zelliklerinden genellikle \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. <\/p>\n
4 – VAN DER WAALS BA\u011eLARI<\/p>\n
Kapal\u0131 kabuklu iki kararl\u0131 molek\u00fclde \u2018Van Der Waals\u2019 g\u00fc\u00e7leri ve \u2018London\u2019 g\u00fc\u00e7leri ad\u0131 verilen zay\u0131f g\u00fc\u00e7ler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla etkile\u015fmeye girebilir. \u0130ki molek\u00fcl\u00fcn elktron bulutlar\u0131 etkile\u015fti\u011finde zay\u0131f bir itme ortaya \u00e7\u0131kar; \u2018Van Der Waals g\u00fcc\u00fc\u2019 ad\u0131 verilen bu dengesizle\u015ftirici etkile\u015fme sonucundaelektron da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 k\u0131sa s\u00fcre bozulabilir ve anl\u0131k(kal\u0131c\u0131 olmayan) bir \u00e7ift kutup momenti olu\u015fabilir.
\n Bu ge\u00e7ici \u00e7ift kutuplar(London g\u00fc\u00e7leri) etkile\u015fti\u011finde \u2018Van Der Waals\u2019 itmesine alt edebilen k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir dengesizle\u015fme ger\u00e7ekle\u015fir ve zay\u0131fkimyasal olmayan bir ba\u011f olu\u015fur. Bu ba\u011flanma bi\u00e7imi en \u00e7okkapal\u0131 kabuklu ender gaz atomlar\u0131n\u0131n etkile\u015fmelerinde ve k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcllerin d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda birle\u015fimsel ba\u011flanmas\u0131nda \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu ba\u011f zay\u0131ft\u0131r (g\u00fcc\u00fc genellikle ortakla\u015fma ba\u011f\u0131n\u0131n binde biri kadard\u0131r). S\u0131v\u0131 azot ve helyum gibi d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131kl\u0131 kriyojenik maddelerin yada bunlar\u0131n daha da d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131ktaki kat hallerinin \u00f6zellikleri bu t\u00fcr zay\u0131f etkile\u015fmelerden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n
5 – H\u0130DROJEN BA\u011eLARI<\/p>\n
Baz\u0131 hidrojen i\u00e7eren bile\u015fiklerde molek\u00fcller aras\u0131 \u00e7ekim kuvvetleri ola\u011fan \u00fcst\u00fc y\u00fcksektir. Bu \u00e7ekim kuvvetleri hidrojenin atom \u00e7ap\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00e7ok elektronegatif olan elementlere kovalent ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bile\u015fiklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu bile\u015fiklerde elektronegatif element ba\u011f\u0131 elektronlar\u0131n\u0131 \u00f6yle kuvvetlice \u00e7eker ki hidrojen \u00f6nemli miktarda k\u0131smi + y\u00fck kazan\u0131r. Asl\u0131ndahidrojen elementinin perdeleyici elektronlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan burada hidrojen hemen hemen \u00e7\u0131plak bir protondur.
\n Bir molek\u00fcl\u00fcn hidrojen atomu ve di\u011fer bir molek\u00fcl\u00fcn elektronegatif elementinde bulunan payla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f elektron \u00e7ifti birbirini \u00e7ekerek bir hidrojen ba\u011f\u0131 olu\u015fturur. Her hidrojen atomu k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlu oldu\u011fundan ancak bir hidrojen ba\u011f\u0131 yapabilir.
\n Bir \u00e7ok ortakla\u015fma molek\u00fcl\u00fcnde bulunan \u00e7ift kutup momentlerinin etkile\u015fmesinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zay\u0131f \u00e7ekim g\u00fc\u00e7leri kararl\u0131la\u015fmaya ve birle\u015fimsel ba\u011flanmaya neden olabilir. <\/p>\n
Su(H O) yada amonyak(NH ) gibi molek\u00fcllerdeki hidrojen atomlar\u0131 ikinci bir bile\u015fikte bulunan oksijen yada azot atomlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki yaln\u0131z elektron \u00e7iftleri gibi eksi y\u00fckl\u00fc bir merkezle etkile\u015fmeye girebilirler. Etkile\u015fme enerjileritipik olarakbir ortakla\u015fma ba\u011f\u0131n\u0131n enerjisinin yaln\u0131zca %5\u2019i kadard\u0131r;ama bir \u00e7ok fiziksel ve kimyasal s\u00fcre\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. S\u00f6z gelimisuyun ve buzun yap\u0131s\u0131 \u2018hidrojen ba\u011f\u0131\u2019 denilen bu ba\u011flar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k etkile\u015fmelerin sonucudur. Buz ger\u00e7ekte s\u0131cakl\u0131\u011fa ve uygulanan bas\u0131nca ba\u011fl\u0131 olarak bir \u00e7ok farkl\u0131 billur yap\u0131s\u0131 olu\u015fturur; bu \u00e7e\u015fitlilik karma\u015f\u0131k hidrojen ba\u011f\u0131 \u015fekillerinin farkl\u0131 bi\u00e7imlerde d\u00fczenlenebilmesinden ileri gelir.
\n \u00c7o\u011funlukla biokimyasal sistemlerin yap\u0131lar\u0131 da k\u0131smen hidrojen ba\u011f\u0131 etkile\u015fmelerinin sonucu olarak belirlenir; bu DNA\u2019da \u00f6zellikle belirgindir. Ortakla\u015fma ba\u011f\u0131yla ba\u011flanm\u0131\u015f bir \u00e7ok kutupsal bile\u015fi\u011fin erime ve kaynama noktalar\u0131 hidrojen ba\u011flar\u0131n\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in ek enerji gerekti\u011finden anormal derecede y\u00fcksektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Atomlar birle\u015fti\u011fi zaman elektron da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fmelerin bir sonucu olarak kimyasal ba\u011flar meydana gelir. \u00dc\u00e7 \u00e7e\u015fit temel ba\u011f vard\u0131r. 1-\u0130yonik ba\u011flar elektronlar bir atomdan di\u011ferine aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman meydana gelir. Tepkimeye giren elementlerden birinin atomlar\u0131elektron kaybedip pozitif y\u00fckl\u00fc iyonlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrkendi\u011fer elementin atomlar\u0131 elektron kazan\u0131p negatif y\u00fckl\u00fc iyon olu\u015ftururlar. B\u00f6ylece z\u0131t(art\u0131-eksi) bir \u015fekilde y\u00fcklenmi\u015f iyonlar aras\u0131ndaki elektrostatik \u00e7ekim …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5270,2234,2134,2719,5268,2136,2232,2229,5269,5266,5267,2164,2266],"class_list":["post-2107","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-ametal-atomlar","tag-apolar-kovalent-bag","tag-elektron","tag-elektrostatik","tag-elektrovalent","tag-hidrojen","tag-iyonik-baglar","tag-kimyasal-baglar","tag-klorur-iyonlari","tag-kovalent-baglar","tag-metalik-baglar","tag-oksijen","tag-sodyum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2107"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2107\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}