Radyo, televizyon ve sinema bir \u00e7ok faydalar\u0131 olan bulu\u015flard\u0131r. Bu ara\u00e7lardan kamuoyunun e\u011fitim ve ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131nda, dini ve ahlak\u00ee e\u011fitimlerde, \u00e7e\u015fitli bilim ve k\u00fclt\u00fcr dallar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretiminde, sa\u011fl\u0131k bilgilerinin verilmesinde, siyasi ve toplumsal bilgi seviyesinin y\u00fckseltilmesinde faydalanabilir.
\nEvet, insanlar bu gibi toplumsal ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131ndan y\u00fczlerce fayda elde edebilir. Faydal\u0131 olabilecekleri kadar bu ara\u00e7lardan suistifade edebilirler. E\u011fer bu ara\u00e7lar liyakatsiz kimselerin eline d\u00fc\u015ferse ve yanl\u0131\u015f yolda kullan\u0131l\u0131rlarsa sa\u011fl\u0131k, k\u00fclt\u00fcr, dini, ahlaki ekonomik, siyasi a\u00e7\u0131lardan topluma y\u00fczlerce zarar verebilirler. Radyo ve televizyon genelle\u015fmi\u015f, b\u00fct\u00fcn evlere girmi\u015f ve halk\u0131n \u00e7o\u011fu bunlar\u0131 bir e\u011flence arac\u0131 saymakta ve dinleyip, seyretmeye ilgi duymaktad\u0131r. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar ve yeni yetme gen\u00e7ler bunlara a\u015f\u0131r\u0131 ilgi duyarlar. Uzmanlar\u0131n da do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130ranl\u0131 \u00e7ocuklar Amerika, Fransa, \u0130ngiltere ve Japonya gibi ilerlemi\u015f \u00fclkelerin \u00e7ocuklar\u0131ndan daha \u00e7ok televizyon programlar\u0131n\u0131 izlemeye ilgi g\u00f6steriyorlar. \u0130ran’da televizyon programlar\u0131n\u0131n izleyicilerinin %40’\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar, %30’unu da yeni yetme gen\u00e7ler olu\u015fturuyor. \u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 ve yeni yetme gen\u00e7lik e\u011fitimin en hassas \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r. Radyo ve televizyon programlar\u0131, ister iyi ister k\u00f6t\u00fc olsun \u015f\u00fcphesiz onlar\u0131n hassas ruhunda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck izler b\u0131rakacakt\u0131r. Bu programlar tesirsiz ve y\u00fczeysel zannedemeyiz. Yine \u00e7ocuklara istedikleri programdan istifade etme serbestli\u011fi veremeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 programlar \u00e7ocuklar i\u00e7in zararl\u0131d\u0131r. Ke\u015fke radyo-televizyon program\u0131 haz\u0131rlayanlar ve m\u00fcd\u00fcrler ne kadar hassas bir makamda bulunduklar\u0131n\u0131 ve omuzlar\u0131na ne kadar b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk ald\u0131klar\u0131n\u0131 bilselerdi. Toplum fertlerinin, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar ve yeni yetme gen\u00e7lerin e\u011fitim ve \u00f6\u011fretiminin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015f olanlar onlard\u0131r. Anne ve babalar bu konuda ilgisiz kal\u0131p \u00e7ocuklara her programdan yararlanma iznini veremezler.
\nRadyo-televizyon programlar\u0131ndan biri de \u00f6ld\u00fcrme ve cinayet, h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve adam ka\u00e7\u0131rma, kavga ve heyecanl\u0131 yar\u0131\u015fmalar, insanlar\u0131 d\u00f6vme ve i\u015fkence etme, aldatma gibi hareketli ve sertlik i\u00e7eren filim ve \u00f6yk\u00fclerin yay\u0131n\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar bu t\u00fcr filim ve \u00f6yk\u00fclere tutkun olup, \u00e7ok zevk al\u0131rlar. Halbuki bu t\u00fcr filimler bir ka\u00e7 y\u00f6nden \u00e7ocuklara zararl\u0131d\u0131r:
\nBirincisi: Onlar\u0131n hassas ve latif ruhlar\u0131n\u0131 \u015fiddetle tahrik eder. Bu t\u00fcr film ve \u00f6yk\u00fclerin etkisiyle \u00e7ocukta i\u00e7sel vah\u015filik ve \u0131st\u0131rab durumu ortaya \u00e7okabilir. Korku ve fobiye m\u00fcbtela olabilir. Geceleri korkulu r\u00fcyalar g\u00f6r\u00fcp ba\u011f\u0131rmas\u0131na sebep olabilir. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve ba\u015f d\u00f6nmesine tutabilirler. Hatta heyecanl\u0131 filimleri seyretme s\u0131ras\u0131nda \u015fiddetli rahats\u0131zl\u0131ktan dolay\u0131 bay\u0131labilir veya kalp krizi ge\u00e7irebilir.
\n\u0130kincisi: Bu t\u00fcr filimler ahlaki zarar verip \u00e7ocuklar\u0131n tertemiz yap\u0131s\u0131n\u0131 bozarak k\u00f6t\u00fc i\u015flere s\u00fcr\u00fckleyebilirler. \u00c7ocuklar\u0131n, bu t\u00fcr filmlerin kahramanlar\u0131n\u0131n etkisinde kalarak onlar\u0131 taklid edip cinayet ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmalar\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: \u00c7ocuklar bu t\u00fcr filimleri izleyerek h\u0131rs\u0131zl\u0131k, cinayet ve insanlar\u0131 aldatma, kanundan ka\u00e7ma yollar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenerek daha sonra uygulayabilirler.
\nA\u015fa\u011f\u0131daki hususlara dikkat ediniz:
\nUnesko bildirgesi \u0130spanya’da 1944-1953 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7ocuklara ait davalar\u0131n neticesi su\u00e7lu erkek \u00e7ocuklar\u0131n %37’sinin zararl\u0131 filmlerin etkisinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Amerika’da yap\u0131lan kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarla sineman\u0131n su\u00e7lu erkek \u00e7ocuklarda %10 ve su\u00e7lu k\u0131z \u00e7ocuklarda %25 etki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahede edilmi\u015ftir. Bu istatistikler ger\u00e7ekten korkutucudur.(287)
\nBleumer Vuhorz’un g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnce yasalara ayk\u0131r\u0131 hareket edenlerin %49’u sinema filimlerini izleme sonucu \u00fczerinde silah ta\u015f\u0131maya kar\u015f\u0131 \u00f6zel bir ilgi duyuyorlar, soygunculuk sebeplerinin %25’ini, kanundan ka\u00e7ma ve polisi yan\u0131ltman\u0131n %21’ini bu filimlerden \u00f6\u011freniyorlar. Ara\u015ft\u0131rmalarla m\u00fc\u015fahede edildi\u011fi \u00fczere kad\u0131nlar\u0131n % 25’i uygunsuz filmleri seyrederek k\u00f6t\u00fc yollara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler ve geri kalan\u0131n % 54’\u00fc de ahlaks\u0131z y\u0131ld\u0131zlar\u0131 taklid ederek e\u011flence merkezleri ve pavyonlara s\u00fcr\u00fcklenmi\u015flerdir.
\nLos Engelas \u00fcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden Profes\u00f6r Waksmen \u015f\u00f6yle diyor: \u015e\u00fcphesiz televizyon ekranlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan elektromanyetik dalgalar\u0131n insan organizmas\u0131 \u00fczerinde dikkate de\u011fer tesirleri vard\u0131r. Televizyon, radyo veya di\u011fer bir\u00e7ok elektirikli ev aletleri yoluyla g\u00f6nderilen bu dalgalar k\u0131sa dalgalard\u0131r. \u0130lk etkileri, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f d\u00f6nmesi olarak ortaya \u00e7\u0131kar ve fikri kapasiteyi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir, heyecanlar\u0131n ve alyuvarlar\u0131n tahrib edici y\u00fckselmesine sebep olur. Bundan da \u00f6te, bu dalgalar sinir sistemi \u00fczerinde \u00e7ok k\u00f6t\u00fc etki b\u0131rak\u0131r ve \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara sebep olurlar.
\nDoktor Alks Carl bu konuda \u015f\u00f6yle diyor: “Radyo, televizyon ve uygun olmayan sporlar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n ruhunu mahvediyor(288).”
\n18 ya\u015f\u0131nda bir kolej \u00f6\u011frencisi cinayet i\u015fleme fikrini televizyon programlar\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Kendisi \u00fcnl\u00fc film artisti Walter Kanato’nun \u00e7ocu\u011funu \u00f6ld\u00fcrme tehdidiyle 150 bin dolar hara\u00e7 almaya kalk\u0131\u015fmakla su\u00e7lan\u0131rken su\u00e7unu mahkemede itiraf etmi\u015ftir. Bu \u00f6\u011frenci hara\u00e7 almayla ilgili bir filim izleme sonucu \u00f6l\u00fcmle tehdid edip hara\u00e7 almay\u0131 kafaya koydupunu s\u00f6yl\u00fcyor… Polis, yeni yetme gen\u00e7lerin televizyondan etkilenerek su\u00e7 i\u015flenmesinin bir \u00e7ok \u00f6rne\u011fiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir.(289).
\n“Me\u015fhed kentinde on ya\u015f\u0131nda erkek bir \u00e7ocuk karete filmi izleme sonucunda sekiz ya\u015f\u0131ndaki arkada\u015f\u0131n\u0131 bir tekme darbesiyle \u00f6ld\u00fcd\u00fc.”(290)
\nE\u011fitim ve \u00f6\u011fretim bakan\u0131 \u015f\u00f6yle diyor: “Televizyon k\u00f6t\u00fc bir e\u011fitici oldu\u011fu zaman, en iyi \u00f6\u011fretmen bile bir \u015fey yapamaz.
\nRoniy Zamura isimli K\u00fcba as\u0131ll\u0131 15 ya\u015f\u0131nda bir erkek \u00e7ocuk 83 ya\u015f\u0131nda bir ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan m\u00fcebbed hapse mahkum olup, Florida zindanlar\u0131ndan birinde bulunmakta. Anne ve babas\u0131 \u00fc\u00e7 \u00f6nemli Amerikan televizyon kanal\u0131ndan, programlar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na adam \u00f6ld\u00fcrmeyi \u00f6\u011fretmesi isnad\u0131yla 25 milyon dolar tazminat istemi\u015fler. Ge\u00e7en Eyl\u00fcl’de yap\u0131lan Roni’nin muhakemesi g\u00f6steriyor ki bak\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n, \u00e7ocukluk d\u00f6neminde kendisini susturmak i\u00e7in televizyon ekran\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na oturtmas\u0131ndan itibaren televizyon a\u015f\u0131r\u0131 ilgi duymu\u015f ve g\u00fcnde 8 saat televizyon seyrediyormu\u015f. Soygunculuk ve 83 ya\u015f\u0131ndaki kom\u015fusunu \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan mahkum olan bu gencin ilgi duydu\u011fu televizyon program\u0131 “Kucak” adl\u0131 polisiye dizi filmiymi\u015f. Bu film Roni’nin cinayet i\u015flemesinden \u00f6nceki gece ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n soyulma maceras\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f.
\n\u0130ttilaat gazetesi: “R\u0131zaiye’nin 15 ya\u015f\u0131ndaki g\u00fczel k\u0131z\u0131 Feriba bir televizyon filminin heyecanl\u0131 bir sahnesini seyrederken yere d\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6ld\u00fc, kendisi filmde bir k\u0131z\u0131lderilinin bir beyaz\u0131n kafa derisini y\u00fczmek istedi\u011fi g\u00f6r\u00fcnce, \u00e7\u0131\u011fl\u0131k atarak yere y\u0131\u011f\u0131ld\u0131. Doktorlar \u00f6l\u00fcm sebebini beyin damar\u0131n\u0131n ani patlamas\u0131 olarak te\u015fhis etmi\u015fler.”(291)
\nRuh ve sinir hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 doktor Celal Berimani \u015f\u00f6yle diyor: Korkulu, sertlik ve heyecan dolu filmleri izlemek \u00e7ocuklar\u0131n ruhiyesinde istenmeyen etkiler b\u0131rak\u0131r. Bir \u00e7ocu\u011fun kovboy filmi izledikten sonra filmin kahraman\u0131n\u0131 taklid ederek erkek veya k\u0131z karde\u015fini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm. Di\u011fer bir taraftan b\u00f6yle filmler izlemek \u00e7ocuklar\u0131n gelecekteki \u015fahsiyetinde k\u00f6t\u00fc etkiler b\u0131rak\u0131r ve bu korkulu filmleri izlemek onlarda b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde onlar\u0131n gizli bir korkuya sahip olmalar\u0131na sebep olur. Bu h\u0131\u015f\u0131ml\u0131 filmleri seyretmek gelece\u011fin kad\u0131n ve erke\u011fini m\u00fctecaciz ve h\u0131\u015f\u0131ml\u0131 yapar. Bu haletler f\u0131rsat bulup kendisini g\u00f6sterebilece\u011fi ve facia yarataca\u011f\u0131 g\u00fcne kadar insanlar\u0131n ruhunda kal\u0131r.
\nPsikolog Doktor \u015e\u00fckr\u00fcllah Tarikati \u015f\u00f6yle diyor: “\u0130stenmiyen filimleri izlemenin \u00e7ocular\u0131n gelece\u011findeki etkisi ink\u00e2r edilemeyecek kadar fazlad\u0131r. Bu filimler bulu\u011f \u00e7a\u011f\u0131ndan sonraki y\u0131llarda, di\u011fer ortamlar ve sebeplerde bir araya gelirse \u00e7ocuklar\u0131n ruhiyesinde tehlikekli ruhi bozukluklar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek istenmiyet etkiler b\u0131rakabilir. Bu y\u00fczden anne ve babalara, hi\u00e7bir \u015fartta \u00e7ocuklar\u0131na k\u00f6t\u00fc filimleri ve b\u00fcy\u00fcklere has filimleri, \u00f6zellikle gece saat 10’dan sonra seyrettirmemelerini \u00e7ok ciddi olarak tavsiye ediyorum.”
\nEbeveynin, \u00e7ocuklar\u0131n bu t\u00fcr filimleri izlemek istemelerine kar\u015f\u0131 direnmeleri, bir anne ve baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na g\u00f6sterebilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck sevgidir.
\nSu\u00e7 uzman\u0131 ve Tahran \u00fcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden doktor R\u0131za Mazluman \u015f\u00f6yle diyor: “Televizyon ve sinama filimlerinden bir \u00e7o\u011fu tehlikeli bir \u015fey olarak sunuluyor ve onlar\u0131n \u00e7o\u011fu toplumumuz i\u00e7in zararl\u0131d\u0131r. \u015eimdi bu filimlerin tehlike yaratan etkileri 11 ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z \u00e7ocu\u011funun kalbini durdurup, can\u0131n\u0131 alacak dereceye varm\u0131\u015f durumdad\u0131r. \u015eunu c\u00fcretle s\u00f6yl\u00fcyorum ki, \u015e\u00fcphesiz asr\u0131m\u0131z\u0131n cinayet ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin bir \u00e7o\u011funu i\u015fte bu t\u00fcr filimlerin d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na yay\u0131lmas\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc etkilerinden bilmelidir.”(292)
\nNewyork hastahanesi hekimi doktor Arnold Ferimani elektironik aletler ve deneyleri yard\u0131m\u0131yla ruhi ve fikri yorgunluklar\u0131n ve sinirsel ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6nemli sebeplerinden birinin radyo m\u00fcziklerini dinlemek oldu\u011funu isbatlam\u0131\u015ft\u0131r.(293)
\nTimes dergisi Kas\u0131m 1964, 6. say\u0131s\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: “Hava kuvvetlerine ba\u011fl\u0131 iki \u00fcsde bulunan \u00e7ocuk hastal\u0131klar\u0131 uzmanlar\u0131, o b\u00f6lgedeki subaylar\u0131n 3 ile 12 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n devaml\u0131 olarak ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, uykusuzluk, mide bozuklu\u011fu, bulant\u0131 ve kusmadan \u0131st\u0131rap \u00e7ektikerinin fark\u0131na varm\u0131\u015flar. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen \u00e7ocuklar\u0131n bu hastal\u0131k ve rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131na bir sebep bulamam\u0131\u015flar. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc ara\u015ft\u0131rmalardan sonra nihayet bu \u00e7ocuklar\u0131n tamam\u0131n\u0131n uzun s\u00fcre televizyon seyretme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 ve her g\u00fcn 3 ila 6 saat televizyon programlar\u0131n\u0131 izleyerek kendilerini me\u015fgul etiklerini anlam\u0131\u015flar. Tedavi y\u00f6ntemini \u00e7ocuklara televizyon programlar\u0131n\u0131 izlemeyi yasaklamada bulmu\u015flar. Bu yasaklamalar\u0131 etkili olmu\u015f ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, mide bulant\u0131s\u0131 ve kusma gibi b\u00fct\u00fcn hastal\u0131k belirtileri de ge\u00e7mi\u015f.(294)
\n\u00d6yleyse, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 seven anne ve babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 tamamen kontrol edip, ruhi ve ahlaki hi\u00e7 bir zarar ve ziyan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olduklar\u0131 programlar d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fcn boyunca onlar\u0131n radyo ve televizyon programlar\u0131yla me\u015fgul olmalar\u0131na izin vermemelidirler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Radyo, televizyon ve sinema bir \u00e7ok faydalar\u0131 olan bulu\u015flard\u0131r. Bu ara\u00e7lardan kamuoyunun e\u011fitim ve ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131nda, dini ve ahlak\u00ee e\u011fitimlerde, \u00e7e\u015fitli bilim ve k\u00fclt\u00fcr dallar\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretiminde, sa\u011fl\u0131k bilgilerinin verilmesinde, siyasi ve toplumsal bilgi seviyesinin y\u00fckseltilmesinde faydalanabilir. Evet, insanlar bu gibi toplumsal ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131ndan y\u00fczlerce fayda elde edebilir. Faydal\u0131 olabilecekleri kadar bu ara\u00e7lardan suistifade edebilirler. E\u011fer bu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[730,727,732,726,729,731,728],"class_list":["post-212","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-dini-ve-ahlaki-egitimler","tag-radyo","tag-radyo-ve-televizyon-programlari","tag-radyo-televizyon-ve-cocuk","tag-sinema","tag-siyasi-ve-toplumsal-bilgi-seviyesi","tag-televizyon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/212\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}