Etanol, otomobiller ve di\u011fer motorlu ara\u00e7larda, tek ba\u015f\u0131na bir yak\u0131t olarak ya da benzine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131labilir.
\n Etanol, hava kirlili\u011fini azaltmak ya da petrol \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketimini azaltmak amac\u0131yla, benzinle de\u011fi\u015fik oranlarda kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak kullan\u0131labilir. En yayg\u0131n uygulamalar E10 ya da E85 diye bilinen s\u0131ras\u0131yla %10 ve %85 etanol i\u00e7eren kar\u0131\u015f\u0131mlard\u0131r.
\n Etanol\u00fcn yak\u0131t h\u00fccrelerinde kullan\u0131m\u0131 da yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r.
\n Bitkilerden elde edilen etanol (biyo-etanol), s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00e7evresel ve ekonomik yararlar nedeniyle, fosil yak\u0131tlara g\u00f6re avantajlar sa\u011flamaktad\u0131r.
\n Etanol, yayg\u0131n olarak \u015feker kam\u0131\u015f\u0131 ve m\u0131s\u0131rdan elde edilmektedir. Ancak etanol elde etmek i\u00e7in, bug\u00fcn kullan\u0131lan teknolojiler, etanolden elde edilen enerjinin yakla\u015f\u0131k %70 fazlas\u0131n\u0131 harcamay\u0131 gerektirdi\u011finden, hala fosil yak\u0131tlar kar\u015f\u0131s\u0131nda yeterince rekabet edici de\u011fildir.<\/p>\n
Kaynaklar<\/p>\n
\u015eeker Kam\u0131\u015f\u0131 mahsul\u00fc. Brezilya yabanc\u0131 petrole ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015feker kam\u0131\u015f\u0131ndan mam\u00fcl etanol kullanarak k\u0131smen \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
End\u00fcstriyel ama\u00e7l\u0131 etanol, petrol \u00fcr\u00fcnlerinden, \u00e7o\u011funlukla etilenin, s\u00fclfrik asitle katalitik hidrasyonundan elde edilmektedir. Bu proses, alkoll\u00fc i\u00e7eceklerle alakal\u0131, geleneksel fermantasyon y\u00f6nteminden daha ekonomiktir. Ayn\u0131 zamanda, eten ya da asetilen arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, kalsiyum karbit, k\u00f6m\u00fcr, do\u011fal gaz ve di\u011fer kaynaklardan da elde edilebilir.
\n Bu g\u00fcne kadar, kayda de\u011fer bir etanol yak\u0131t program\u0131 d\u00f6rt \u00fclke taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015ftur: Brezilya, Kolombiya, ABD ve \u00c7in. Brezilya \u00f6rne\u011finde, etanol \u00fcreten kurumlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak karl\u0131 olabilmeleri i\u00e7in, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan, etanol end\u00fcstrisine ciddi yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Etanol, \u015feker kam\u0131\u015f\u0131, \u015feker pancar\u0131, gine m\u0131s\u0131r\u0131, dall\u0131 dar\u0131, arpa, kenevir, Hibiscus cannabinus, (tatl\u0131) patates, manyok, ay\u00e7i\u00e7e\u011fi, meyveler, melas, kesik s\u00fct, m\u0131s\u0131r, m\u0131s\u0131r ko\u00e7an\u0131, hububat, bu\u011fday, tahta, k\u00e2\u011f\u0131t, saman, pamuk ve di\u011fer biyok\u00fctleler ile \u00e7e\u015fitli sel\u00fcloz at\u0131klar\u0131 gibi pek \u00e7ok farkl\u0131 besin kayna\u011f\u0131ndan elde edilebilir. \u015eeker kam\u0131\u015f\u0131ndan etanol \u00fcretmek, m\u0131s\u0131ra g\u00f6re daha verimlidir.<\/p>\n
G\u00fcney Afrika’da m\u0131s\u0131r tarlas\u0131<\/p>\n
Artan etanol t\u00fcketiminin sonucu olarak, \u015feker kam\u0131\u015f\u0131 ve m\u0131s\u0131r gibi besin kaynaklar\u0131na olan talep de artm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte yak\u0131t ama\u00e7l\u0131 zirai alkol \u00fcretimi, ayn\u0131 zamanda geni\u015f ve verimli ekilebilir alanlar ile suya olan talebi de art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00dcretimi<\/p>\n
Dall\u0131 Dar\u0131<\/p>\n
Etanol bir birinden \u00e7ok farkl\u0131 besin kaynaklar\u0131ndan, pek \u00e7ok farkl\u0131 y\u00f6ntemle \u00fcretilebilir. Brezilya etanol \u00fcretiminde temel besin kayna\u011f\u0131 olarak \u015feker kam\u0131\u015f\u0131n\u0131 kullan\u0131rken, kaynaklar k\u0131sm\u0131nda belirtildi\u011fi gibi pek \u00e7ok farkl\u0131 besin kayna\u011f\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Brezilya’n\u0131n hangi y\u00f6ntemle etanol \u00fcretti\u011fine dair Brezilya’da etanol yak\u0131t\u0131 \u00fcretimi (ingilizce) sayfas\u0131n\u0131 inceleyebilirsiniz. Dall\u0131 dar\u0131 etanol \u00fcretiminde m\u0131s\u0131ra g\u00f6re iki kat daha verimlidir. Etanol \u00fcretiminin temel ad\u0131mlar\u0131: rafine ederek ni\u015fasta haline getirmek, s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131rmak ve sakarifikasyon (hidroliz y\u00f6ntemi ile ni\u015fasta glikoza d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr), fermentasyon, dam\u0131tma, dehidrasyon ve opsiyonel olarak denaturasyon. Fermentasyon s\u0131ras\u0131nda karbondioksit gaz\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.
\n Fermentasyon y\u00f6ntemi ile \u00fcretilen etanol sonucunda suda \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f etanol elde edilir. Etanol\u00fcn bir yak\u0131t olarak kullan\u0131labilmesi i\u00e7in suyun uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. En eski y\u00f6ntem, basit\u00e7e dam\u0131tmakt\u0131r, fakat bu y\u00f6ntemle, su etanol kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 azotrop olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in %95-96 safl\u0131ktan \u00f6teye gitmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00f6zelti kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 dam\u0131tmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek, %96’dan daha saf etanol elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\n Benzinle kar\u0131\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in, en az %95.5 ile %99.9 aras\u0131nda bir safl\u0131\u011fa ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. En yayg\u0131n safla\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemi, molek\u00fcler elek kullanarak fiziksel absorblama prosesidir.
\n Ge\u00e7mi\u015fte, \u00e7ift\u00e7iler kendi etanollerini dam\u0131t\u0131rken, dam\u0131t\u0131m s\u00fcrecinin bir par\u00e7as\u0131 olarak \u0131s\u0131 plakalar\u0131ndan yararlan\u0131rlarm\u0131\u015f. \u0131s\u0131 plakalar\u0131, \u00e7o\u011funlukla, etanol\u00fcn i\u00e7ine kar\u0131\u015fabilen kur\u015fun i\u00e7erirlermi\u015f. Bu \u015fekilde kontamine olmu\u015f yak\u0131t\u0131n yak\u0131lmas\u0131 sonucu sinir sitemine zarar verebilen kur\u015fun havaya kar\u0131\u015f\u0131rm\u0131\u015f. Bug\u00fcn etanol yak\u0131t\u0131, \u00f6zel olarak yeti\u015ftirilen bitkilerden, kur\u015fun i\u00e7ermeyen y\u00f6ntemlerle elde edilmektedir.<\/p>\n
Etanol Yak\u0131t\u0131 Kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131
\nGenel olarak, bir benzin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndaki etanol miktar\u0131 y\u00fckseldik\u00e7e, standard araba motorlar\u0131 i\u00e7in uygunlu\u011fu azalmaktad\u0131r. Saf etanol kau\u00e7uk ve plastiklerle reaksiyona girdi\u011fi ya da onlar\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in tadilat g\u00f6rmemi\u015f motorlarda direk olarak kullan\u0131lamaz. Ek olarak saf etanol (116 AKI, 129 RON), normal benzine (86\/87 AKI, 91\/92 RON)g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksek oktan oran\u0131na sahiptir.Bu nedenle, en fazla yarar i\u00e7in, ate\u015fleme zaman\u0131 ve s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma oran\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini gerektirir. Saf benzin yak\u0131tl\u0131 bir arac\u0131, saf etanol yak\u0131tl\u0131 bir araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in, alan olarak %30-40 kadar daha b\u00fcy\u00fck karb\u00fcrat\u00f6r kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerektirir. (Metanol kullan\u0131m\u0131 ise kabaca %50 daha da b\u00fcy\u00fck y\u00fczey alan\u0131 gerektirmektedir. Etanolle \u00e7al\u0131\u015fan motorlar, 13 \u00b0C’nin alt\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131klarda yanmay\u0131 maksimize edebilmek ve yanmam\u0131\u015f, buharla\u015fmam\u0131\u015f etanol\u00fc minimize edebilmek i\u00e7in, so\u011fuk ortamda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma sistemine ihtiya\u00e7 duyarlar. Etanol\u00fcn %10 ile %30 aras\u0131nda bir kar\u0131\u015f\u0131mda kullan\u0131lmas\u0131 durumunda, hi\u00e7bir motor tadilat\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmamaktad\u0131r. Pek \u00e7ok yeni ara\u00e7, bu oranlardaki kar\u0131\u015f\u0131mlarda g\u00fcvenle \u00e7al\u0131\u015fabilirler.
\n 1999 y\u0131lndan ba\u015flayarak, d\u00fcnyada artan say\u0131da pek \u00e7ok ara\u00e7, tadilat gerektirmeksizin, %0 etanolden %85 etanole kadar \u00e7al\u0131\u015fabilecek \u015fekilde \u00fcretilmi\u015flerdir. Pek \u00e7ok hafif kamyon, kamyonet ve SUV, dual yak\u0131t ya da esnek yak\u0131tl\u0131 ara\u00e7 olarak \u00fcretilmektedir. Bu motorlar, yak\u0131t cinsini otomatik olarak belirleyerek motor davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131, temel olarak, silindirin i\u00e7erisindeki hava yak\u0131t kar\u0131\u015f\u0131m\u0131yla ayarlarlar.<\/p>\n
Etanol ve Hidrojen
\nAlternatif bir yak\u0131t olarak analiz edilmeye devam eden hidrojen, di\u011fer yandan da, bir hidrojen ekonomisini yaratmaktad\u0131r. Di\u011fer yak\u0131tlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, gaz halindeyken \u00e7ok fazla hacim kaplayan hidrojen i\u00e7in lojistik en \u00f6nemli sorun olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir. Hidrojenin ta\u015f\u0131nabilmesi i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnen bir \u00e7\u00f6z\u00fcm, etanol\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Daha sonra hidrojen, yeniden \u015fekillendirici i\u00e7erisinde, ba\u011f kurdu\u011fu karbondan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak, yak\u0131t h\u00fccrelerini doldurmak i\u00e7in kullan\u0131labilir. Alternatif olarak, baz\u0131 yak\u0131t h\u00fccreleri (Direk etanol yak\u0131t h\u00fccreleri), etanol ya da metanol\u00fcn direk d\u00f6k\u00fclmesi suretiyle de doldurulabilir. 2005 y\u0131l\u0131nda, yak\u0131t h\u00fccrelerinin metanol\u00fc etanolden \u00e7ok daha verimli t\u00fcketebildi\u011fi g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.
\n 2004 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Minnesota \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, etanol\u00fcn bir katalist y\u0131\u011f\u0131n\u0131ndan beslendi\u011fi ve \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 hidrojenin yak\u0131t h\u00fccreleri i\u00e7in uygun oldu\u011fu, basit bir etanol reakt\u00f6r\u00fc bulduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Cihaz, yakla\u015f\u0131k 700 \u00b0C’de ger\u00e7ekle\u015fen ilk tepkime i\u00e7in, rodyum-seryum katalisti kullan\u0131r. \u0130lk tepkime esnas\u0131nda etanol, su buhar\u0131 ve oksijen kar\u0131\u015farak, tepkime sonucunda olduk\u00e7a y\u00fcksek miktarda hidrojen \u00fcretirler. Ne yaz\u0131k ki, tepkimeyle birlikte karbonmonoksit gaz\u0131 da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Zehirli bir gaz olan karbonmonoksitin bir ba\u015fka katalistten ge\u00e7irilerek karbondioksite d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gerekir. Cihaz\u0131n son \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131, yakla\u015f\u0131k olarak %50 hidrojen, %30 azot gaz\u0131 ve kalan %20 de karbondioksit gaz\u0131d\u0131r. Gerek azot gerekse karbondioksit yak\u0131t h\u00fccrelerine pompaland\u0131klar\u0131 zaman etkisiz gaz davran\u0131\u015f\u0131 sergilerler.
\n EEI, biyok\u00fctlelerden b\u00fctanol elde etmek \u00fczere yani bir metod geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu proses, etanol\u00fcn yan \u00fcr\u00fcn \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 azaltmak \u00fczere, iki farkl\u0131 mikro organizman\u0131n s\u0131ras\u0131 ile kullan\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fir. \u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde, bu i\u015flem sonucunda, b\u00fctanol\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra olduk\u00e7a y\u00fcksek miktarda hidrojen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Etanol, otomobiller ve di\u011fer motorlu ara\u00e7larda, tek ba\u015f\u0131na bir yak\u0131t olarak ya da benzine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131labilir. Etanol, hava kirlili\u011fini azaltmak ya da petrol \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketimini azaltmak amac\u0131yla, benzinle de\u011fi\u015fik oranlarda kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak kullan\u0131labilir. En yayg\u0131n uygulamalar E10 ya da E85 diye bilinen s\u0131ras\u0131yla %10 ve %85 etanol i\u00e7eren kar\u0131\u015f\u0131mlard\u0131r. Etanol\u00fcn yak\u0131t h\u00fccrelerinde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5324,3499,2200,5318,5323,5319,3050,2136,5322,2208,5320,5321],"class_list":["post-2132","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-azotrop","tag-dogal-gaz","tag-etanol","tag-etanol-yakiti","tag-fermentasyon","tag-fosil-yakitlar","tag-hava-kirliligi","tag-hidrojen","tag-kalsiyum-karbit","tag-komur","tag-seker-kamisi","tag-sulfrik-asit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2132\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}