Flotasyon veya y\u00fczd\u00fcrme y\u00f6ntemi \u00fcretilecek cevherin su sevme (hidrofilik) ve su sevmeme (hidrofobik) \u00f6zelliklerini kullanarak s\u0131v\u0131 i\u00e7erisinde kabarc\u0131k olu\u015fturarak suda y\u00fczmesi veya batmas\u0131 ile di\u011fer malzemelerden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir zenginle\u015ftirme y\u00f6ntemidir.<\/p>\n
Flotasyon H\u00fccresi<\/p>\n
Genelde s\u00fclf\u00fcrl\u00fc cevherlerin ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. D\u00fcnyada flotasyon \u00f6zellikle bak\u0131r kur\u015fun ve \u00e7inko cevherlerinin zenginle\u015ftirme y\u00f6ntemlerinden biridir. \u00d6rnek: porfirik bak\u0131r cevherlerinde (hem oksitli hem s\u00fclf\u00fcrl\u00fc) flotasyon ile s\u00fclf\u00fcrl\u00fc ve oksitli olarak ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\n Y\u00fczd\u00fcrme i\u015flemi sadece suyla yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131ndan flotasyon i\u00e7in malzeme i\u00e7ine reaktifler eklenir. Bunlar s\u0131ras\u0131 ile pH ayarlay\u0131c\u0131 bast\u0131r\u0131c\u0131 canland\u0131r\u0131c\u0131 toplay\u0131c\u0131 (kollekt\u00f6r) k\u00f6p\u00fcrt\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Bu zenginle\u015ftirme y\u00f6ntemi gravite ile yap\u0131lamayan zenginle\u015ftirme i\u00e7in uygulan\u0131r. Madencilik sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6nemli bir zenginle\u015ftirme y\u00f6ntemidir.
\n Flotasyon ile zenginle\u015ftirmede verimli bir proses i\u00e7in tane irili\u011finin en fazla 45 mesh olmas\u0131 gerekmektedir. Flotasyonun uygulanabilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fartlar\u0131n ayn\u0131 anda olu\u015fmas\u0131 gerekmektedir:
\nCevherdeki minerallerden birisi havaya kar\u015f\u0131 y\u00fczey gerilime sahip olmal\u0131d\u0131r.
\nHidrofob mineraller hava kabarc\u0131klar\u0131yla ta\u015f\u0131nabilmelidirler.
\nFlotasyon s\u0131v\u0131s\u0131 y\u00fczey gerilimini aktif yapan maddeler i\u00e7ermelidir.<\/p>\n
Hidrofob ve Hidrofil
\n Hidrofob ve hidrofil tan\u0131mlar\u0131 flotasyon i\u00e7in en \u00f6nemli \u00f6zelliklerdir. Flotasyonda kolay y\u00fczen taneciklere hidrofob (su sevmeyen) denir. E\u011fer mineral taneci\u011fi hidrofob de\u011filse ve yine de y\u00fczd\u00fcr\u00fclmek isteniyorsa y\u00fczey kimyas\u0131n\u0131n reaktiflerle de\u011fi\u015ftirilmesi gerekir. Bu taneciklerinin y\u00fczmesinin sebebi; y\u00fczey kimyas\u0131n\u0131n do\u011fal \u00f6zelli\u011fi sayesinde hava kabarc\u0131klar\u0131na kolayca tutunmas\u0131 ve y\u00fczeye \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Bu da tanecik ile kabarc\u0131k aras\u0131ndaki adhezyon kuvvetinden kaynaklan\u0131r. Hidrofil \u00f6zellikteki minerallerde ise hava ile tanecik aras\u0131nda adhezyon kuvveti \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan veya hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131ndan tanecik kabarc\u0131\u011fa tutunamamakta ve sonu\u00e7 olarak batmaktad\u0131r.<\/p>\n
Flotasyon Reaktifleri
\nToplay\u0131c\u0131lar (Kollekt\u00f6rler)
\nD\u00fczenleyiciler
\npH D\u00fczenleyiciler
\nAktifle\u015ftiriciler
\nBast\u0131r\u0131c\u0131lar
\nKoruyucular
\nKuvvetlendiriciler
\nK\u00f6p\u00fcrt\u00fcc\u00fcler
\nToplay\u0131c\u0131lar (Kollekt\u00f6rler)
\n Kollekt\u00f6rlerin esas g\u00f6revi minerali hidrofob yapmakt\u0131r. \u0130ki grupta toplanabilirler:
\nAnyon Aktif Grubu
\nKatyon Aktif Grubu
\nTemel olarak; anyon aktif grubu s\u00fclf\u00fcr flotasyonunda katyon aktif grubu ise oksit flotasyonunda kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Ksantatlar (Xanthates)
\n Ksantatlar genelde s\u00fclf\u00fcrl\u00fc minerallerin flotasyonunda kullan\u0131l\u0131r. Ksantatlar asidik ortamda hidrolize olurlar ve bu nedenle alkali ortamda etkili olurlar. Ticari isimlerinden baz\u0131lar\u0131: KEX NaEX NaIPX KAX.<\/p>\n
Ditiofosfatlar (Dithiophosphates)
\n Ksantatlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 cevher tiplerinde tercih edilir. Bu toplay\u0131c\u0131 ksantatlarla beraber kullan\u0131l\u0131rsa flotasyon veriminde art\u0131\u015f sa\u011flanabilir. Ksantatlar\u0131n aksine asidik ortamda kullan\u0131labilirler. S\u0131v\u0131 halde sat\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n
Ya\u011f Asitleri
\n End\u00fcstriyel hammaddelerin (metalik olmayan) flotasyonunda tercih edilir.<\/p>\n
D\u00dcZENLEY\u0130C\u0130LER
\npH D\u00fczenleyiciler <\/p>\n
Flotasyonun ortam\u0131n\u0131n pH’\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131yla kullan\u0131l\u0131rlar. Minerallerin y\u00fczd\u00fcr\u00fcl\u00fcp bat\u0131r\u0131lmas\u0131nda pH \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fken oldu\u011fundan flotasyon i\u015flemi boyunca kontrol edilmeli ve d\u00fczenlenmelidir. pH’\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in genelde s\u00fclf\u00fcrik asit y\u00fckseltmede ise sodyum hidroksit tercih edilir.<\/p>\n
Aktifle\u015ftiriciler <\/p>\n
Baz\u0131 durumlarda kollekt\u00f6rler mineral taneciklerinin y\u00fczeyini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in yeterli olmaz. Bu gibi durumlarda mineral kazan\u0131m verimini artt\u0131rmak i\u00e7in aktifle\u015ftiriciler kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Bast\u0131r\u0131c\u0131lar (Pasifle\u015ftiricler) <\/p>\n
Bu t\u00fcr reaktifler belli minerallerin y\u00fczey kimyas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. En \u00f6nemli pasifle\u015ftiricilerden biri siyan\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n
Canland\u0131r\u0131c\u0131lar<\/p>\n
Belirli bir s\u00fcre i\u00e7in pasifle\u015ftirilmi\u015f mineralleri yeniden kazanmada kullan\u0131l\u0131r. Aktifle\u015ftiricilere g\u00f6re daha zay\u0131ft\u0131r.<\/p>\n
K\u00f6p\u00fcrt\u00fcc\u00fcler<\/p>\n
Flotasyonda temek olan k\u00f6p\u00fck sadece su ile elde edilememektedir. K\u00f6p\u00fck i\u00e7in k\u00f6p\u00fcrt\u00fcc\u00fclerin kullan\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Esas g\u00f6revleri y\u00fczey gerilimini azaltmakt\u0131r. Bu \u015fekilde olu\u015fan kabarc\u0131klar bozulmadan istenilen tanecikleri yukar\u0131 ta\u015f\u0131yacak ve birikecektir. En \u00f6nemli k\u00f6p\u00fcrt\u00fcc\u00fclerden birisi \u00e7am ya\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
KOLON FLOTASYONU
\n Flotasyon teknolojisindeki en \u00f6nemli geli\u015fme \u015f\u00fcphesiz ki kolon flotasyonudur. Bu kolonlar\u0131n verimlili\u011fi klasik flotasyondan h\u00fccresine g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksektir ve bu sebeple end\u00fcstride kullan\u0131m alan\u0131 bulmu\u015ftur. Kolonlar temel olarak iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131rlar. Kabarc\u0131klar \u00fcretilip kolonun alt\u0131ndan beslenir. Malzeme ise genelde kolonun y\u00fcksekli\u011finin 2\/3’nden kolona beslenir. Malzeme ile taneciklerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge toplama b\u00f6lgesidir. Kolonun alt\u0131ndan gelen kabarc\u0131klar orta bir b\u00f6lgede bu taneciklerle bulu\u015furlar. Bu noktada y\u00fczey kimyas\u0131 uygun olan tanecikler kabarc\u0131klarla y\u00fczeye ta\u015f\u0131n\u0131rken kabarc\u0131klara tutunamayan tanecikler kolonun alt\u0131na \u00e7\u00f6ker. \u0130kinci b\u00f6lge ise; kolonun \u00fcst\u00fcnde k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fcn birikti\u011fi k\u00f6p\u00fck b\u00f6lgesidir. K\u00f6p\u00fck b\u00f6lgesi s\u00fcrekli olarak ters ak\u0131ml\u0131 olarak y\u0131kan\u0131r. Bu \u015fekilde k\u00f6p\u00fcklerle ile beraber y\u00fckselmi\u015f gang mineralleri y\u0131kanarak uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r.
\n Flotasyon kolonlar\u0131n\u0131 klasik flotasyon h\u00fccrelerinden ay\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6zellikler:
\nK\u00f6p\u00fck b\u00f6lgesindeki y\u0131kama suyu
\nMekanik kar\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n olmamas\u0131
\nKabarc\u0131k \u00fcretici bir sistemin varl\u0131\u011f\u0131
\nAvantajlar\u0131 ise \u015fu \u015fekildedir:
\nKlasik flotasyon h\u00fccrelerine g\u00f6re verimi daha y\u00fcksektir.
\nD\u00fc\u015f\u00fck yat\u0131r\u0131m maliyeti
\nD\u00fc\u015f\u00fck i\u015fletme maliyeti
\nBasit tasar\u0131m sayesinde kararl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma
\nTesiste az yer i\u015fgal etmesi
\nDezavantajlar\u0131:
\nY\u00fcksekli\u011finin tesislerde sorun \u00e7\u0131karmas\u0131
\nKabarc\u0131k \u00fcreticinin bak\u0131m\u0131
\nY\u0131kama suyu maliyeti<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Flotasyon veya y\u00fczd\u00fcrme y\u00f6ntemi \u00fcretilecek cevherin su sevme (hidrofilik) ve su sevmeme (hidrofobik) \u00f6zelliklerini kullanarak s\u0131v\u0131 i\u00e7erisinde kabarc\u0131k olu\u015fturarak suda y\u00fczmesi veya batmas\u0131 ile di\u011fer malzemelerden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir zenginle\u015ftirme y\u00f6ntemidir. Flotasyon H\u00fccresi Genelde s\u00fclf\u00fcrl\u00fc cevherlerin ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. D\u00fcnyada flotasyon \u00f6zellikle bak\u0131r kur\u015fun ve \u00e7inko cevherlerinin zenginle\u015ftirme y\u00f6ntemlerinden biridir. \u00d6rnek: porfirik bak\u0131r cevherlerinde (hem oksitli …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5342,5344,5337,5338,5336,5340,5210,4678,5233,5343,5339,5341,4129,2307],"class_list":["post-2140","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-anyon","tag-ditiofosfatlar","tag-flotasyon","tag-flotasyon-hucresi","tag-flotasyon-nedir","tag-flotasyon-sivisi","tag-hidrofilik","tag-hidrofob","tag-hidrofobik","tag-katyon","tag-kollektor","tag-kollektorler","tag-sulfur","tag-yag-asitleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2140\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}