{"id":2193,"date":"2011-07-29T10:14:26","date_gmt":"2011-07-29T07:14:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=2193"},"modified":"2011-08-03T11:50:47","modified_gmt":"2011-08-03T08:50:47","slug":"madencilik-terimleri-sozlugu-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/madencilik-terimleri-sozlugu-3\/","title":{"rendered":"Madencilik terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc 3 (D)"},"content":{"rendered":"<p>D<\/p>\n<p> DAF (DEL\u0130VERED AT FRONT\u0130ER &#8211; SINIRDA TESL\u0130M), Mallar\u0131n g\u00fcmr\u00fck \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u015flemleri tamamlanm\u0131\u015f olarak s\u0131n\u0131rda, ancak biti\u015fik \u00fclkenin g\u00fcmr\u00fck s\u0131n\u0131r\u0131ndan \u00f6nce ve belirlenmi\u015f bir yerde ve noktada teslime haz\u0131r hale getirilmesiyle sat\u0131c\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin sona erece\u011fi anlam\u0131na gelen uluslararas\u0131 ticaret terimi. Burada \u201c s\u0131n\u0131r\u201d kelimesi, ihracat\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeninki dahil her t\u00fcrl\u00fc s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131mlar. Bu nedenle s\u00f6z\u00fc edilen \u201c s\u0131n\u0131r\u201d\u0131n at\u0131fta bulunulan yerini ve noktas\u0131n\u0131 mutlaka isim olarak belirtmek ve b\u00f6ylece kesinle\u015ftirmek gerekir. Bu terim \u00f6zellikle demiryolu ve karayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015fse de, herhangi bir ta\u015f\u0131ma bi\u00e7iminde de kullan\u0131labilir. (Incoterms 1990).<br \/>\n DA\u011e B\u0130LLURU, \u2014> Necefta\u015f\u0131.<br \/>\n DA\u011eILMA E\u011eR\u0130S\u0130, Ay\u0131rma \u00fcr\u00fcnlerinden birinde bulunan ve her yo\u011funluk veya boyut kesiminin y\u00fczdesini g\u00f6steren ve laboratuvar deneyleri sonucu \u00e7izilmi\u015f e\u011fri.<br \/>\n DA\u011eILIM E\u011eR\u0130S\u0130, \u2014> Tromp e\u011frisi.<br \/>\n DA\u011e KR\u0130STAL\u0130 , \u2014> Kuars.<br \/>\n DO\u011eAL ELEMENTLER, Do\u011fada ba\u015fka elementlerle bile\u015fikler olu\u015fturmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131z halde bulunabilen kimyasal elementler. Atmosferde gaz halinde bulunan elementler bu gruptan say\u0131lmaz.<br \/>\n Do\u011fada bulunan 96 kimyasal elementten yaln\u0131zca 19\u2019u kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z veya \u00e7ok az kat\u0131\u015f\u0131kl\u0131 mineraller halindedir. Yal\u0131n halde bulunabilen element say\u0131s\u0131n\u0131n bu kadar az olmas\u0131, kimyasal elementlerden \u00e7o\u011funun oksijen, k\u00fck\u00fcrt ve halojenlerle bile\u015fikler olu\u015fturmaya \u00e7ok yatk\u0131n olmalar\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<br \/>\n Do\u011fal elementler, kimyasal \u00f6zelliklerine g\u00f6re ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 grupta toplan\u0131r. Metaller (platin, iridyum, osminyum, demir, \u00e7inko, kalay, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, bak\u0131r, civa, tantal), yar\u0131 metaller (bizmut, antimon, arsenik, tell\u00fcr selenyum) ve ametaller (k\u00fck\u00fcrt, karbon).<br \/>\n DAH\u0130L\u0130 KUYU, \u2014> K\u00f6rkuyu.<br \/>\n DAHL\u0130T, Genel form\u00fcl\u00fc , Ca 5 (PO4)3 F, Cl, OH, CO3 olan apatitin kristal \u00f6z \u015fekilsiz olan\u0131na verilen isim.<br \/>\n DA\u0130M\u0130 NEZARET\u00c7\u0130, Fenni nezaret\u00e7inin emrinde ve i\u015f ba\u015f\u0131nda daimi bulunmak suretiyle g\u00f6rev yapan ve maden mevzuat\u0131na g\u00f6re tayin edilmi\u015f olan ki\u015fi. Bu ki\u015fi maden teknisyeni, maden teknikeri veya maden ba\u015f\u00e7avu\u015fu olabilir.<br \/>\n DA\u0130RESEL (E\u011frisel) KAYMA, \u2014> Heyel\u00e2n.<br \/>\n DAKB\u0130L, \u2014> \u00d6rdek gagas\u0131.<br \/>\n DALGI\u00c7 TULUMBA, Su i\u00e7ine dald\u0131r\u0131lmak suretiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak \u015fekilde im\u00e2l edilmi\u015f tulumba. Bu tulumbalar elektrik veya bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak \u015fekilde, suyu basaca\u011f\u0131 y\u00fcksekli\u011fe g\u00f6re tek veya \u00e7ok kademeli olarak, sondaj kuyusuna sark\u0131t\u0131l\u0131p da kullan\u0131labilecek \u015fekilde im\u00e2l edilir.<\/p>\n<p> DAMAR, \u2014> Maden damar\u0131.<br \/>\n DAMAR \u0130ST\u0130KAMET\u0130, Damar d\u00fczlemi ile yatay d\u00fczlemin arakesiti.<\/p>\n<p> DAMAR KALINLI\u011eI, Tabaka h\u00e2linde te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f bir k\u00f6m\u00fcr veya cevher damar\u0131n\u0131n tavan\u0131 ile taban\u0131n\u0131 birle\u015ftiren dik do\u011fru par\u00e7as\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu, yani ara kesme ve yalanc\u0131 tavan kal\u0131nl\u0131klar\u0131 dikkate al\u0131narak \u00f6l\u00e7\u00fclen kal\u0131nl\u0131k. K\u00f6m\u00fcr madencili\u011finde ara kesme ve yalanc\u0131 tavan kal\u0131nl\u0131klar\u0131 dikkate al\u0131nmadan damardaki k\u00f6m\u00fcr bantlar\u0131n\u0131n toplam kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na da k\u00f6m\u00fcr kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 demir.<br \/>\n DAMARLI MERMER , Mermerin lekelerini ve damarlar\u0131n\u0131 taklit ederek boya ile yap\u0131lm\u0131\u015f mermer taklidi s\u00fcsleme.<br \/>\n DAMAR MEYL\u0130, 1)Damar d\u00fczemi ile yatay d\u00fczlem aras\u0131ndaki dar a\u00e7\u0131. 2) Yat\u0131m.<br \/>\n Damarlar meyil a\u00e7\u0131lar\u0131na g\u00f6re:<br \/>\n 0\u00ba &#8211; 20\u00ba az meyilli -,<br \/>\n 20\u00ba &#8211; 40\u00ba orta meyilli -,<br \/>\n 40\u00ba &#8211; 60\u00ba yar\u0131dik &#8211;<br \/>\n >60\u00ba dik damar olarak tan\u0131mlan\u0131r.<br \/>\n Meyli 80\u00baden fazla olan dik damarlara k\u0131l\u0131\u00e7 damar da denir.<br \/>\n DAMAR PATLAMASI, \u2014> Ani gaz bo\u015falmas\u0131.<br \/>\n DAMAR TA\u015eI, 1) Maden yata\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulunan madenle birlikte te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f veya maden yata\u011f\u0131n\u0131n te\u015fekk\u00fcl\u00fc s\u0131ras\u0131nda yata\u011f\u0131n i\u00e7inde kalm\u0131\u015f yanta\u015f par\u00e7alar\u0131nda olu\u015fan kaya\u00e7 ve mineraller. 2) Gang.<br \/>\n DAMITMA, Bir s\u0131v\u0131n\u0131n, buharla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra yeniden yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131larak s\u0131v\u0131 hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi.<br \/>\n Dam\u0131tma, s\u0131v\u0131lar\u0131 u\u00e7ucu olmayan katk\u0131lardan ay\u0131rmada veya kaynama noktalar\u0131 ayr\u0131 olan iki ya da daha \u00e7ok s\u0131v\u0131n\u0131n birbirinden ayr\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rne\u011fin, dam\u0131tma yoluyla ham petrolden benzin, gazya\u011f\u0131 ve makine ya\u011f\u0131 elde edilmesinde bu s\u0131v\u0131lar\u0131n kaynama noktalar\u0131n\u0131n farkl\u0131 olmas\u0131ndan yararlan\u0131l\u0131r. \u2014> \u00d6z\u00fctleme.<br \/>\n DAMLALIK TA\u015e, Mermer i\u015fletmecili\u011finde imalat y\u00fcz\u00fcn\u00fc su tesirinden korumak gayesiyle d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 verilmi\u015f ve alt\u0131 su damlamas\u0131na imk\u00e2n verecek \u015fekilde oyulmu\u015f ta\u015flar.<br \/>\n DAMLALIKLI YA\u011eDANLIK, \u2014> Ya\u011flama sistemleri.<br \/>\n DAR ALIN, 1) Kaz\u0131 (\u00fcretim) yap\u0131lan nisbeten dar y\u00fczey par\u00e7as\u0131. 2) Damar istikametinde, damar meyli boyunca (ba\u015fyukar\u0131 veya ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131), damara dik veya diyagonal olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen pano \u015feridindeki kaz\u0131 yeri.<br \/>\n DAR ALIN TARZINDA \u0130\u015eLETME METO-DU, Maden yata\u011f\u0131 panosunun dar \u015feritler halinde; yan yana, \u00fcst \u00fcste veya alt alta kesilmesi ve arka arkaya istihsal edilmesi tarz\u0131nda uygulanan i\u015fletme metodu.<br \/>\n DARALAN OLUK, K\u00fc\u00e7\u00fck boyutlu olan ve tabaka halinde akan mineral tanelerinin, yataya yak\u0131n sabit bir y\u00fczey \u00fczerinde ve ak\u0131\u015fkan ortam i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131k farklar\u0131na g\u00f6re ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan; beslenme taraf\u0131nda geni\u015f ve bo\u015falma k\u0131sm\u0131na do\u011fru darla\u015fan oluk \u015feklindeki ay\u0131r\u0131c\u0131. Beslenen p\u00fclp , olu\u011fun daralmas\u0131 nedeniyle gittik\u00e7e kal\u0131nla\u015fan bir tabaka halinde akarak, bo\u015falma taraf\u0131na do\u011fru engelli \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck tanelerin ara bo\u015fluklardan s\u0131zmas\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131 meydana getirir. Bu durumda akan tabakan\u0131n alt taraf\u0131nda yer alan ve daha yava\u015f hareket eden a\u011f\u0131r mineraller yak\u0131na, \u00fcst taraftaki hafif mineraller uza\u011fa bo\u015fal\u0131r. \u00dcr\u00fcnleri ay\u0131rmak i\u00e7in ay\u0131r\u0131c\u0131 levhalar kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n<p> DARBEL\u0130 SONDAJ, Halat ucuna ba\u011fl\u0131 \u00f6zel matkaplarla (balta) formasyonun d\u00f6v\u00fclerek veya \u00e7arp\u0131larak ufalanmas\u0131 sistemi ile yap\u0131lan sondaj.<br \/>\n DARBEL\u0130-ROTAR\u0130 SONDAJ, \u00c7ok sert formasyonlarda h\u0131zl\u0131 ilerleme sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6zel tak\u0131mlarla \u00e7al\u0131\u015fan matkaba ayn\u0131 anda d\u00f6nme ve darbe hareketi iletebilen sondaj sistemi.<br \/>\n DAR LA\u011eIM ATE\u015eLEMES\u0130, \u00c7ap\u0131 50 mm\u2019ye kadar olan bir\u00e7ok la\u011f\u0131m\u0131n seri ate\u015flenmesi i\u00e7in yap\u0131lan i\u015flem.<br \/>\n DAYAK, \u2014> Payanda.<br \/>\n DAYANAK NOKTASI, Arazide detay \u00f6l\u00e7\u00fcmler sonras\u0131 veya foto\u011fraf \u00e7iftinden yap\u0131lan \u00f6l\u00e7melerle belirlenen ve araziyi tan\u0131mlayan (xyz) de\u011ferleri belli nokta.<br \/>\n DAYK, 1) Kom\u015fu ve kendisinden ya\u015fl\u0131 formasyonlar\u0131n str\u00fckt\u00fcrlerini kesen nisbeten ince ve uzun magmatik kaya\u00e7. 2) A\u015f\u0131nma ile filonlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde meydana getirdi\u011fi duvara benzeyen d\u00fczensiz setler. 3) Kaya\u00e7 \u00e7atlaklar\u0131na yerle\u015fmi\u015f genellikle tabla \u015feklindeki dolgu. 4) Gang. 5) Dike.<br \/>\n DDP (G\u00dcMR\u00dcK RESM\u0130 \u00d6DENM\u0130\u015e OLARAK TESL\u0130M), Mallar\u0131n ithalat\u00e7\u0131 \u00fclkede belirlenen yerde haz\u0131r bulundurulmas\u0131yla, sat\u0131c\u0131n\u0131n teslim y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmi\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatan uluslararas\u0131 ticaret terimi. Burada sat\u0131c\u0131, mallar\u0131n g\u00fcmr\u00fck giri\u015f i\u015flemleri tamamlanm\u0131\u015f olarak tesliminde g\u00fcmr\u00fck resmi dahil olmak \u00fczere, vergiler ve di\u011fer \u00f6demelerle birlikte b\u00fct\u00fcn risk ve masraflar\u0131 \u00fcstlenir,\u2014> EXW terimi sat\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan asgari y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ifade ederken, DDP terimi, tersine, azami y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7erir. E\u011fer sat\u0131c\u0131 do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde ithal lisans\u0131 alam\u0131yorsa, bu terim kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. (Incoterms 1990).<br \/>\n DDU (G\u00dcMR\u00dcK RESM\u0130 \u00d6DENMEKS\u0130Z\u0130N TESL\u0130M), Mallar\u0131n ithalat\u00e7\u0131 \u00fclkede belirtilen yerde haz\u0131r bulundurulmas\u0131yla sat\u0131c\u0131n\u0131n teslim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmi\u015f olmas\u0131 anlam\u0131na gelen uluslararas\u0131 ticaret terimi. Sat\u0131c\u0131, mallar\u0131n belirlenen noktaya getirilmesiyle ilgili olan (ithalattan al\u0131nan resim, vergi ve di\u011fer paylar hari\u00e7) b\u00fct\u00fcn risk ve masraflarla birlikte, g\u00fcmr\u00fck giri\u015f formalitelerinden do\u011fan masraflar\u0131 da kar\u015f\u0131lamak zorundad\u0131r. Mallar\u0131n g\u00fcmr\u00fck giri\u015fini zaman\u0131nda yapmamaktan do\u011fan ek masraf ve riskler al\u0131c\u0131ya aittir. (Incoterms 1990).<br \/>\n DEB\u0130, Gaz veya s\u0131v\u0131lar\u0131n, akt\u0131\u011f\u0131 yerin muayyen bir kesitinden, birim zamanda ge\u00e7en miktar\u0131.<br \/>\n DEDEKT\u00d6R , 1) Bulucu ayg\u0131t 2) Sismometre.<br \/>\n DEFLAGRASYON, 1) Ate\u015fleme i\u015fleminde patlay\u0131c\u0131 maddenin kimyevi reaksiyonla alev almas\u0131 ve ses h\u0131z\u0131n\u0131n alt\u0131nda bir h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131. 2) Yava\u015f yanma. Deflagrasyon olu\u015fturan patlay\u0131c\u0131 maddenin (kara barut gibi) zay\u0131f tarafa do\u011fru itici bir etkisi vard\u0131r. Bu tip patlaya\u0131c\u0131 maddelerin par\u00e7alama (k\u0131r\u0131c\u0131) g\u00fcc\u00fc azd\u0131r.<br \/>\n DEGAJ, \u2014> Ani gaz bo\u015falmas\u0131.<br \/>\n DE\u011e\u0130RMENTA\u015eI, 1) Bile\u015fiminde CaCO3 ile silis bulunan bir kaya\u00e7. 2) Silisli kalker. 3) B\u00fcy\u00fck k\u00fctleler halinde olu\u015fan, \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 2,6-2,7 gr\/cm3 olan sert kalsedon.<br \/>\n DEKANT\u00d6R, Su i\u00e7erisindeki \u00e7ok ince taneleri ay\u0131rma veya s\u0131n\u0131fland\u0131rma i\u015flerinde kullan\u0131labilen merkezka\u00e7 kuvvet etkisi ile \u00e7al\u0131\u015fan makine.<br \/>\n DEKONVERT\u0130SAJ, \u2014> QSL y\u00f6ntemi.<br \/>\n DEKAPAJ, 1) A\u00e7\u0131k i\u015fletme projesine g\u00f6re maden yata\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerindeki veya konta\u011f\u0131ndaki \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131n\u0131n gev\u015fetilmesi, kaz\u0131lmas\u0131, y\u00fcklenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131, toprak harman\u0131n\u0131a d\u00f6k\u00fclmesi, serilmesi, harman sahas\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi, toprak harman\u0131 ve kademe yollar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 ve bak\u0131m\u0131 gibi muhtelif ameliyeleri kapsayan i\u015flemlerin t\u00fcm\u00fc. 2) \u00d6rt\u00fckaz\u0131. \u2014> \u00d6n-, Ana-, Aradekapaj, \u00d6rt\u00fckaz\u0131, Delik boyunun tesbiti, \u00d6rt\u00fc kaz\u0131da hacim, Paralel ve d\u00fc\u015fey kaz\u0131.<br \/>\n DEKAPAJ MEVS\u0130M\u0130, \u0130klim ve arazi \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak dekapaj i\u015flerinin s\u00fcrekli yap\u0131labildi\u011fi d\u00f6nem.<br \/>\n DEKAPAJ ORANI, 1) Dekapaj yap\u0131larak kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131 miktar\u0131 ile, bunun alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131\u0131lacak olan maden miktar\u0131 aras\u0131ndaki oran (D: K), Dekapaj oran\u0131 m3\/ton, m3\/m3 olarak ifade edilir. 2) \u00d6rt\u00fckaz\u0131 oran\u0131.<br \/>\n DEKL\u0130NASYON, Pusulan\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi manyetik meridiyen istikameti ile astronomik meridiyen aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131. Ma\u011fnetik deklinasyon veya yanl\u0131\u015f g\u00f6sterme.<br \/>\n DEKOMPOZE, \u2014> Alumina istihsali s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sodyum aluminata a\u015f\u0131lama hidrat\u0131 ilave edilip bu \u015fekilde a\u015f\u0131lanm\u0131\u015f sodyum aluminat\u0131n so\u011futulup kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015flemi.<br \/>\n DEKONTAM\u0130NASYON, Radyoaktif maddelerin \u00e7\u00f6kelmesiyle meydana gelmi\u015f \u00e7evre kirlili\u011finin y\u0131kama, filtre etme veya buharla\u015ft\u0131rma suretiyle temizlenmesi.<br \/>\n DEKOV\u0130L , Dar hatl\u0131, kaz\u0131s\u0131 ve in\u015fas\u0131 fazla harcama gerektirmeyen, araziye daha kolayl\u0131kla uyabilen bir demiryolu. Bu sistemin yol a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 0,6 veya 1,00 m\u2019dir ve cer vas\u0131talar\u0131 da normal demiryolununkine g\u00f6re daha hafiftir.<br \/>\n DEKREP\u0130DASYON, \u2014> Is\u0131tmayla k\u0131rma.<br \/>\n DEL\u0130C\u0130 U\u00c7, \u2014> Lag\u0131m burgusu. Matkap. U\u00e7.<br \/>\n DEL\u0130K \u00c7API, Delme ve patlatma i\u015flerinde, en az malzeme, emek ve zaman kullanarak, istenilen maden veya kayac\u0131 en uygun boyutta ve en \u00e7ok miktarda serbestle\u015ftirmeye yarayan etkenlerden biri. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir at\u0131m\u0131 sa\u011flayan di\u011fer etkenler ise ; patlay\u0131c\u0131 madde cinsi ve miktar\u0131, ate\u015fleme sistemi ve delik geometrisidir. Delik \u00e7ap\u0131 \u00f6ncelikle patlay\u0131c\u0131 miktar\u0131n\u0131n kaya\u00e7 yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde da\u011f\u0131lma durumunu sa\u011flar. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7aplarda, delik geometrisi de buna uygun boyutlarda dar olmakta, b\u00f6ylece patlay\u0131c\u0131 kaya\u00e7 i\u00e7inde daha iyi da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Geni\u015f \u00e7apl\u0131 deliklerde ise tersi s\u00f6z konusudur. Ancak dar \u00e7apl\u0131 la\u011f\u0131mlarda, kaz\u0131 birim hacmi i\u00e7in daha fazla delik metraj\u0131 zorunludur. Bunun sonucu olarak da daha fazla i\u015f\u00e7ilik gerekir ve ate\u015fleme sistemini olu\u015fturan malzeme t\u00fcketimi artar. \u00c7ap\u0131n geni\u015flemesi ile belirtilen t\u00fcketim kalemlerinde ucuzluk elde edilir. Delik \u00e7ap\u0131 tercihindeki bir di\u011fer etken de patlay\u0131c\u0131 madde cinsidir. ANFO ve emulsiyon patlay\u0131c\u0131 maddelerin detonasyon h\u0131z\u0131, delik \u00e7ap\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e d\u00fc\u015fer. Bu sebeple ANFO kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck 76 mm, emulsiyon kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck 89 mm delik \u00e7ap\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almalar\u0131 tavsiye edilir. Kartu\u015f tipi patlay\u0131c\u0131 kullananlar\u0131n da kartu\u015f boyutuna ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7ap se\u00e7meleri gerekir. Di\u011fer yandan ; delik \u00e7ap\u0131 ayna y\u00fcksekli\u011fi ve at\u0131m y\u00fck\u00fc aral\u0131\u011f\u0131 ile orant\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Delik \u00e7ap\u0131 se\u00e7iminde, her deli\u011fin alaca\u011f\u0131 patlay\u0131c\u0131 miktar\u0131 ve bunun da \u00e7evreye verebilece\u011fi sars\u0131nt\u0131 da de\u011ferlendirmeye dahil edilmelidir.<br \/>\n DEL\u0130K DELME, La\u011f\u0131m deli\u011fi delme i\u015flemi<br \/>\n DEL\u0130K DELME VAGONU, \u2014> Jumbo.<br \/>\n DEL\u0130K TOZU, Fazla delinen la\u011f\u0131m deli\u011finin istenen seviyeye kadar doldurulmas\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131lan toz.<br \/>\n DELME HIZI, Delme esnas\u0131nda matkab\u0131n kitle i\u00e7erisindeki ilerlemesinin cm\/dk birimiyle ifadesi.<br \/>\n DEL\u0130KL\u0130 SAC ELEK, Sac veya plastik plakalar \u00fczerine \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imde; genellikle kare, daire ve \u00e7okgen \u015feklinde delikler a\u00e7\u0131lmak suretiyle haz\u0131rlanarak eleme i\u015flemi yapacak \u00fcnitelerin imalinde kullan\u0131lan eleman. \u2014> Elek. Elek yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lacak sac pl\u00e2kalar\u0131n a\u015f\u0131nmaya ve paslanmaya kar\u015f\u0131, dayan\u0131kl\u0131 olmas\u0131 gerekir. Se\u00e7ilecek sac kal\u0131nl\u0131klar\u0131 delik \u00e7aplar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. E\u015fit delik aral\u0131\u011f\u0131nda sac kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a, eleme rand\u0131man\u0131 d\u00fc\u015fer. Bu nedenle, elek a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve eleme rand\u0131man\u0131 dikkate al\u0131narak ekonomik \u00f6m\u00fcr bak\u0131m\u0131ndan uygun sac kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7ilir.\u2014> Tel \u00f6rg\u00fcl\u00fc elek. Elek alt\u0131, Elek \u00fcst\u00fc, Elek a\u00e7\u0131k alan\u0131, Elek anma alan\u0131.<br \/>\n DELTA, 1) Yunan alfabesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc harfi (D, d) . 2) Akarsuyun g\u00f6l ya da denize ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerde yani a\u011fz\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu kabaca \u00fc\u00e7gen bi\u00e7iminde al\u00fcvyon birikimi b\u00f6lgesi. 3) \u00c7atala\u011f\u0131z.<br \/>\n DEMARAJ, 1) Bir vagonun belirli bir s\u00fcrate ula\u015f\u0131ncaya kadarki ilk hareketi. 2) K\u00f6m\u00fcr madencili\u011finde yeni grup i\u015f\u00e7i tertibinde \u00fcretimin istenen d\u00fczeye ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcre. 3) Maden ticaretinde, mal\u0131n ge\u00e7 sevk edilmesi veya zaman\u0131nda ula\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131.<br \/>\n DEMARAJ PR\u0130M\u0130, Yeni grup i\u015f\u00e7i tertibinde oca\u011f\u0131n \u00fcretim kapasitesine k\u0131sa s\u00fcrede ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yarayan te\u015fvik \u00fccreti.<br \/>\n DEM\u0130R ALA\u015eIMLARI, Demirin di\u011fer metallerle yapt\u0131\u011f\u0131 ala\u015f\u0131mlar.<br \/>\n Ferroaluminyum, % 10 Al<br \/>\n Ferrocerium % 50-94 Ce<br \/>\n Ferrokrom % 56-70 Cr<br \/>\n Ferrokobalt % 50 Co<br \/>\n Ferromanganez % 7-45 veya daha fazla<br \/>\n Mn. % 7-45 Mn ihtiva eden demire ayna demiri denir. Standart ferromanganez % 80\u2019den fazla Mn ihtiva eder.<br \/>\n Ferromolibden % 45-80 Mo<br \/>\n Ferronikel % 24-75 Ni<br \/>\n Ferrofosfor % 10-25 P<br \/>\n Ferrotungsten % 70-92 W + % 0.3 C<br \/>\n Ferrotitan \u201cFerrokarbon titanyum\u201d % 10 -15 Ti<br \/>\n Ferrosilikon % 7-92 Si<br \/>\n Ferrovanadyum<br \/>\n % 20-50 V<br \/>\n Ferrouranyum<br \/>\n % 20-40 U<br \/>\n Ferrostronsiyum % 20-50 Sr<br \/>\n Demirin ferroboron, ferroboron-silikon, ferrokobalt-krom, ferromagnezyum, ferrosodyum ve ferrotantalyum ala\u015f\u0131mlar\u0131 da vard\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck derecede ergiyen demir ala\u015f\u0131mlar\u0131 y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlarda ve elektrik f\u0131r\u0131nlar\u0131nda, karbonsuz demir ala\u015f\u0131mlar\u0131 da aluminotermik prosesle elde edilir. \u2014> Ferro ala\u015f\u0131mlar.<br \/>\n DEM\u0130R D\u0130REK, \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki borudan ve kilit tertibat\u0131ndan olu\u015fan krikoya benzer madeni tahkimat \u00fcnitesi. Bunlar s\u00fcrt\u00fcnmeli ve hidrolik sistemde imal edilir. Tek direk halinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi ikili veya d\u00f6rtl\u00fc imal edilip y\u00fcr\u00fcyen tahkimat olarak da kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Hidrolik direk. S\u00fcrt\u00fcnmeli madeni direk.<br \/>\n DEM\u0130RL\u0130 K\u0130L, Bile\u015fiminde demir oksidi bulunan bir kil. K\u0131rm\u0131z\u0131 olan\u0131 topraksal olijist, sar\u0131 olan\u0131 topraksal limonit.<br \/>\n DEM\u0130RL\u0130 KUARS, \u2014> Kristalin kuars.<br \/>\n DEM\u0130R \u015eAPKA, 1) S\u00fclf\u00fcrl\u00fc maden yataklar\u0131n\u0131n, \u00fcst kesiminde oksidasyon zonunda olu\u015fan limonit \u00f6rt\u00fc \u2014> Oksidasyon zonu. Sementasyon zonu. 2) Gossan.<br \/>\n DEM\u0130RYOLU, Lokomotif, vagon vb. demir tekerlekli ta\u015f\u0131tlar\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc, demir, a\u011fa\u00e7 veya \u00f6ngerilmeli beton traversler \u00fczerine birbirine paralel olarak d\u00f6\u015fenerek yap\u0131lan bir t\u00fcr yol. Demiryolu, \u00e7ekilen ta\u015f\u0131tlara belirli bir y\u00f6n vermek ve tekerleklerin s\u00fcrt\u00fcnme direncini azaltmak i\u00e7in XVIII inci y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131<br \/>\n DEM\u0130RYOLU A\u00c7IKLI\u011eI, Demir yolunda d\u00f6\u015fenmi\u015f paralel iki ray demiri aras\u0131nda i\u00e7ten i\u00e7e \u00f6l\u00e7\u00fclen en k\u0131sa a\u00e7\u0131kl\u0131k (mesafe)\u2014> \u015eekil. Buna \u201c Ray a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u201c veya \u201c Demiryolu geni\u015fli\u011fi \u201c de denir.\u2014> Ray, Ray \u00e7ivisi.<\/p>\n<p> DEM\u0130RYOLU GEN\u0130\u015eL\u0130\u011e\u0130, \u2014> Demiryolu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n DEM\u0130RYOLU NAKL\u0130YATI, Yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fcnde zemine ray d\u00f6\u015fenerek bu raylar \u00fczerinde demir tekerlekli (bandajl\u0131) vagonlar\u0131 katar halinde (\u2014> Lokomotif, Sonsuz halat, vb.) itme veya \u00e7ekme suretiyle ta\u015f\u0131narak cevher, k\u00f6m\u00fcr, malzeme ve insanlar\u0131n istenilen yerlere ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131. Ocaklarda d\u00f6\u015fenecek demiryolu raylar\u0131; \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak lokomotif ve vagonlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak; serilmek suretiyle d\u00f6\u015fenir . Genel olarak yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde k\u00fc\u00e7\u00fck araba ve el ile nakliyat yap\u0131lan yerlerde 7 kg\/m, k\u00fc\u00e7\u00fck araba el veya kat\u0131r nakliyat\u0131nda 10 kg\/m, k\u00fc\u00e7\u00fck araba, k\u00fc\u00e7\u00fck motor, vin\u00e7 ve zincir nakliyat\u0131nda 14-18 kg\/m, k\u00fc\u00e7\u00fck orta lokomotif ile b\u00fcy\u00fck vagon nakliyat\u0131 (anayol nakliyat\u0131) 24 kg\/m, a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde (linyit) 33-41 kg\/m, genel demiryolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ise 49kg\/m ve daha fazla a\u011f\u0131rl\u0131ktaki raylar kullan\u0131l\u0131r. Raylar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a ta\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fc de ona g\u00f6re artar. 7-14 kg\/m a\u011f\u0131rl\u0131ktaki raylar uygun ray b\u00fckme makineleri ile gerekti\u011finde b\u00fck\u00fclerek veya d\u00fcz olarak gerekli malzeme ile kolayca d\u00f6\u015fenebilir. Di\u011ferlerine ise \u00f6zel ba\u011flant\u0131 donan\u0131m\u0131 gerekir. Raylar d\u00f6\u015fenirken a\u011fa\u00e7, demir veya beton traversler kullan\u0131l\u0131r. Demiryolu d\u00f6\u015fenen yerin ta\u015f\u0131ma mukavemetine g\u00f6re traverslerin aras\u0131ndaki mesafe iyi tesbit edilir.<br \/>\n Normal tonluk araba ile nakliyat yap\u0131lan yerlerde d\u00f6\u015fenen raylarda yol geni\u015fli\u011fi (ray aras\u0131 mesafe) 60 cm, 5 tonluk araba nakliyat\u0131 yap\u0131lan yerlerde yol geni\u015fli\u011fi T\u00fcrkiyede 105 cm olarak standartla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 5 tonluk araba nakliyat\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 troley hatlar\u0131nda a\u011f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u013139,5 kg\/ m olan raylar kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n Kullan\u0131lacaklar\u0131 yerlere g\u00f6re kullan\u0131lan ray boylar\u0131 ise 4-5-7-9-12-15-30m olarak imal edilmektedir. A\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131na ve kullan\u0131\u015f yerlerine g\u00f6re raylar 2-4 veya 6 c\u0131vatal\u0131 pabu\u00e7larla ba\u011flan\u0131r. Pabu\u00e7-c\u0131vata ba\u011flant\u0131s\u0131 yerine bug\u00fcn i\u00e7in bir\u00e7ok yerlerde kaynakla ba\u011flant\u0131 da yap\u0131lmakta ve bilhassa ray ba\u015flar\u0131nda meydana gelen vuruntu azalt\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n Demir yollar\u0131n\u0131n d\u00f6\u015fenmesinde raylar aras\u0131ndaki mesafe mastarla kontrol edilip, traversler uygun evsafta se\u00e7ilip nizami aral\u0131klarla d\u00f6\u015fenmeli, raylar\u0131n pabu\u00e7la ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 yerlerin alt\u0131na travers d\u00f6\u015fenmemeli, pabu\u00e7 c\u0131vatalar\u0131 iyice s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131, \u00e7ift yol d\u00f6\u015fenen yerlerde her iki yolun alt\u0131na ayr\u0131 ayr\u0131 traversler makaslar\u0131n alt\u0131na ise boy traversi d\u00f6\u015fenmeli, traverse ray\u0131 tutturan yol \u00e7ivisi veya tirb\u00fc\u015fonlar \u015fe\u015fbe\u015f \u00e7ak\u0131lmal\u0131, traverslerin alt\u0131 ve aralar\u0131 k\u0131rmata\u015fla doldurulup travers altlar\u0131 bu k\u0131rma ta\u015flarla iyice s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131, kullan\u0131lan nakliyat vas\u0131talar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na uygun mukavemette ray se\u00e7ilmeli, yol d\u00f6\u015fenirken belirli meyli tutturmak i\u00e7in \u2014> Yol terazisi kullan\u0131lmal\u0131, mekanik manevra ve \u00f6zel ta\u015f\u0131ma d\u0131\u015f\u0131nda demiryollar\u0131na verilen meyil % 0,5\u2019in alt\u0131nda, demiryolu d\u00f6\u015fenen galeriler, kullan\u0131lan ta\u015f\u0131t ara\u00e7lar\u0131na uygun kesitte se\u00e7ilmeli, arabalar\u0131n kancaland\u0131\u011f\u0131 veya kancalar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerlerde durdurma ve bo\u015faltma merkezlerinde, ara\u00e7larla galeri yan duvarlar\u0131 aras\u0131nda (\u00e7ok yol varsa ara\u00e7lar aras\u0131nda galeri taban\u0131ndan 180 cm y\u00fckseklige kadar en az 60 cm) aral\u0131k b\u0131rak\u0131lmal\u0131, ta\u015f\u0131ma elle, hayvanla veya mekanik ara\u00e7larla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde ara\u00e7la galerinin yan duvarlar\u0131n\u0131n biri aras\u0131nda da galeri taban\u0131ndan 180 cm y\u00fcksekli\u011fe kadar 60 cm geni\u015flikte yaya yolu b\u0131rak\u0131lmal\u0131, yaya yolu b\u0131rak\u0131lmas\u0131na imkan yoksa ve ta\u015f\u0131ma s\u0131ras\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin geli\u015f ve gidi\u015fine veya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na izin verilmi\u015fse yollar\u0131n yan duvarlar\u0131nda 50m aralarla en az iki ki\u015finin s\u0131\u011fabilece\u011fi cepler yap\u0131lmal\u0131 ve bu cepler kolayca g\u00f6r\u00fclebilecek halde boyanmal\u0131 (badana) veya i\u015faretlenmeli, kurblarda (virajlarda) yani d\u00f6neme\u00e7lerde d\u0131\u015ftaki ray\u0131n i\u00e7 raya nazaran y\u00fcksek at\u0131lmas\u0131 (d\u00f6\u015fenmesi), makaslar veya kurblarda \u2014> \u00d6ks\u00fcz (\u00f6zengi) demirlerinin kullan\u0131lmas\u0131, motor veya arabalar\u0131n, yol geni\u015fli\u011fine g\u00f6re, \u00e7al\u0131\u015fabilecekleri asgari yar\u0131 \u00e7aptan daha k\u00fc\u00e7\u00fck yar\u0131\u00e7apl\u0131 kurblar\u0131n tonluk ocak arabalar\u0131 60 cm geni\u015fli\u011findeki yolun asgari kurb yar\u0131\u00e7ap\u0131 6m,105cm geni\u015fli\u011findeki yol i\u00e7in yar\u0131\u00e7ap\u0131 12m\u2019den az yap\u0131lmamas\u0131, ayak dipleri, varagel, vin\u00e7 dip ve ba\u015flar\u0131nda, kuyu diplerinde, akrosajlarda, tumba yollar\u0131nda (devrelerinde), ana yollarda l\u00fczumu kadar ge\u00e7it makaslar\u0131 \u00e7ift yol sa\u011f ve sol veya Y makaslar\u0131 at\u0131lmas\u0131 gerekir.<br \/>\n Yeralt\u0131 madencili\u011finde kullan\u0131lan demiryollar\u0131nda 60 cm geni\u015fli\u011finde ray \u015febekesinde travers uzunlu\u011fu 120 cm, 105cm geni\u015fliktekinde 2-2,5 m c\u0131var\u0131nda, travers kal\u0131nl\u0131k ve geni\u015flikleri ise 15x20cm boyutlar\u0131nda yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n DEMONTAJ, 1) S\u00f6kme. 2) Sondaj\u0131 tamamlayan makine ve tak\u0131mlar\u0131n yeni bir lokasyona ta\u015f\u0131nabilir hale gelecek \u015fekilde s\u00f6k\u00fclmesi i\u015flemi.<br \/>\n DENGE A\u00c7ISI, Y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f malzemenin kaymadan durabildi\u011fi en b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131 de\u011feri. \u2014> Kayma a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n DENGE D\u0130YAGRAMI, Bir veya birden fazla eleman\u0131n (ala\u015f\u0131mlar\u0131n) fiziko kimyasal fazlar\u0131n\u0131n denge durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren grafik. \u2014> \u00d6tektik kar\u0131\u015f\u0131m.<br \/>\n DENGE HALATI, \u2014> Kuyruk halat\u0131.<br \/>\n DENGEL\u0130 \u0130HRA\u00c7 S\u0130STEM\u0130, \u00c7ift tanburlu, \u00e7ift halatl\u0131 ve kuyruk halatl\u0131, veya tek tanbur, tek halat s\u00fcrt\u00fcnmeli (k\u00f6pe) ve kuyruk halatl\u0131 ihra\u00e7 sistemi. \u2014> Dengesiz-, Yar\u0131 dengeli ihra\u00e7 sistemi.<br \/>\n DENGES\u0130Z \u0130HRA\u00c7 S\u0130STEM\u0130, Tek halatl\u0131 ve tek tanburlu ihra\u00e7 sistemi. \u2014> Yar\u0131 dengeli. Dengeli ihra\u00e7 sistemi.<br \/>\n DENGELENM\u0130\u015e ORTALAMA DAMAR KALINLI\u011eI, \u2014> \u0130\u015fletilen ortalama damar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n DEN\u0130Z FAS\u0130YES\u0130, Denizlerde te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f e\u015fya\u015fl\u0131 tortul tabakalar. Bunlardan k\u0131y\u0131larda te\u015fekk\u00fcl eden kaya\u00e7lara k\u0131y\u0131 fasiyesi, 200 m\u2019ye kadar derinliklerde te\u015fekk\u00fcl eden \u00e7\u00f6kellere s\u0131\u011f deniz fasiyesi, 200-1000 m. aras\u0131nda derinliklerde te\u015fekk\u00fcl eden \u00e7\u00f6kellere batiyal fasiyesi, daha derin denizlerde te\u015fekk\u00fcl eden \u00e7\u00f6kellere de derin deniz fasiyesi denir.<br \/>\n DEN\u0130ZALTI K\u00d6M\u00dcR \u0130\u015eLETMEC\u0130L\u0130\u011e\u0130, Jeolojik, jeofizik ve sondajl\u0131 arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile ekonomik \u00e7al\u0131\u015fabilir derinliklerde rezervi tesbit edilmi\u015f deniz alt\u0131nda bulunan k\u00f6m\u00fcr yataklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi. K\u00f6m\u00fcr ihtiva eden tabakalar\u0131n deniz dibinden derinli\u011fine g\u00f6re denizalt\u0131 k\u00f6m\u00fcr i\u015fletmecili\u011finde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak oda-topuk, ayak-topuk, rambleli uzun ayak i\u015fletme metodlar\u0131, belirli derinliklerden sonra ise; k\u00f6m\u00fcr i\u015fletmecili\u011finde tatbik edilen t\u00fcm i\u015fletme metotlar\u0131 uygulanabilmektedir.<\/p>\n<p> DENVER J\u0130G, Sabit elekleri olan, suyun hareketi, piston veya diyafram vas\u0131tas\u0131 ile verilen bir \u2014> Jig t\u00fcr\u00fc. Buna harz jigi de denir.<br \/>\n DEQ (RIHTIMDA TESL\u0130M), Sat\u0131c\u0131n\u0131n teslim y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, mallar\u0131 belirlenen var\u0131\u015f liman\u0131ndaki r\u0131ht\u0131mda al\u0131c\u0131ya sunmas\u0131yla sona ermesi anlam\u0131na gelen uluslararas\u0131 ticaret terimi. Genellikle bu terime \u201c G\u00dcMR\u00dcK RESM\u0130 \u00d6DENEREK\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131l\u0131r ve bu durumda, sat\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fcmr\u00fck giri\u015f i\u015flemlerini tamamlamas\u0131 gerekir. E\u011fer sat\u0131c\u0131 do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak ithal lisans\u0131 alamayacaksa bu terim kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Di\u011fer yandan terimine \u201c G\u00dcMR\u00dcK RESM\u0130 \u00d6DENMEKS\u0130Z\u0130N\u201d eki yap\u0131lm\u0131\u015fsa; g\u00fcmr\u00fck i\u015flemlerini al\u0131c\u0131 \u00fcstlenmi\u015f demektir. E\u011fer taraflar, ithal i\u015flemlerinde yap\u0131lan baz\u0131 \u00f6demeleri (VAT yani KDV gibi) sat\u0131c\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alan\u0131ndan \u00e7\u0131kartmak isterlerse bu istek, konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirecek s\u00f6zlerle kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r, \u201c R\u0131ht\u0131mda teslim, VAT (KDV) \u00f6denmeksizin (var\u0131\u015f liman\u0131&#8230; olarak) gibi. (Incoterms 1990).<br \/>\n DEPLASMAN, \u2014> Tasman.<br \/>\n DEPO, 1) Su toplama yeri. 2) Ambar, Silo.<br \/>\n DEPREM, 1) Ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 yerkabu\u011funun (~ 50-700 km) i\u00e7inde bulunan do\u011fal nedenli yerkabu\u011fu hareketi. 2) Yerkabu\u011funun derin katmanlar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli nedenlerle k\u0131r\u0131l\u0131p yerde\u011fi\u015ftirmesi ya da yanarda\u011flar\u0131n p\u00fcsk\u00fcrme durumuna ge\u00e7mesi y\u00fcz\u00fcnden olu\u015fan sars\u0131nt\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnden hissedilmesi. 3) Yersars\u0131nt\u0131s\u0131. 4) Zelzele.<br \/>\n Depremler genellikle yerin alt\u0131nda az veya \u00e7ok derinde (ama, 700 km\u2019den derinde de\u011fil) bulunan, bir dereceye kadar belirlenmi\u015f bir yerde (deprem oda\u011f\u0131), apans\u0131z\u0131n ortaya \u00e7\u0131kan ve en az\u0131ndan ge\u00e7ici olarak b\u00fct\u00fcn \u00e7evrede yava\u015f yava\u015f birikmi\u015f gerilim toplanmas\u0131n\u0131 sona erdiren bir denge bozulmas\u0131ndan ileri gelir. Belli bir \u201c dengeye geri d\u00f6n\u00fc\u015f \u201c , \u00e7o\u011funlukla, birbirini izleyen a\u015famalardan ge\u00e7erek ger\u00e7ekle\u015fir (\u00e7ok say\u0131da sars\u0131nt\u0131lar) . Yay\u0131lan deprem dalgalar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli g\u00f6zlem evlerine varma anlar\u0131, deprem merkezinin (deprem oda\u011f\u0131na d\u00fc\u015fey olan yery\u00fcz\u00fc b\u00f6lgesi) saptanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Deprem dalgalar\u0131n\u0131n zamanda ve uzamda da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n incelenmesi, deprem b\u00f6lgeleri haritalar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na imkan verir. En s\u0131k deprem olan b\u00f6lgeler, manto ile kabuk aras\u0131ndaki mekanik gerilimlerin en \u015fiddetli oldu\u011fu k\u0131r\u0131lma ku\u015faklar\u0131nda bulunur.<br \/>\n DEPREMB\u0130L\u0130M, Depremleri ve sismik dalgalar\u0131 yerk\u00fcrenin i\u00e7 kesimlerinde inceleyen bilim dal\u0131. Sismik ara\u015ft\u0131rmalar b\u00f6lgesel veya yerk\u00fcre \u00f6l\u00e7e\u011findeki ama\u00e7lara y\u00f6nelik olabilir. Bu ara\u015ft\u0131rmalarla; b\u00f6lgesel olarak yeralt\u0131 k\u0131r\u0131klar\u0131n\u0131n ve petrol, do\u011fal gaz ve maden yataklar\u0131n\u0131n yeri belirlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Yer\u2019in i\u00e7 kesimlerindeki faz s\u00fcreksizlikleri, ada yaylar\u0131n\u0131n jeofiziksel \u00f6zellikleri, okyanus \u00e7ukurlar\u0131, okyanus ortas\u0131 s\u0131rtlar ve yer malzemelerinin esneklik \u00f6zellikleri; incelenir.<br \/>\n Depremlerin incelenmesine y\u00f6nelik olarak da sismik dalgalar\u0131n \u00e7e\u015fitli yer istasyonlar\u0131na ula\u015fma s\u00fcreleri ve \u015fiddetleri belirlenir. Sismik dalgalar, yeralt\u0131 patlatmalar\u0131 yoluyla yapay olarak da \u00fcretilebilir. Sismoloji kavram\u0131. \u201cdeprembilim \u201c ile e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.<br \/>\n DEPREM KU\u015eA\u011eI, \u2014> Deprem.<br \/>\n DEPREM ODA\u011eI, Deprem enerjisinin meydana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer. \u2014> Deprem odak derinli\u011fi.<br \/>\n DEPREM ODAK (OCAK) DER\u0130NL\u0130\u011e\u0130, Yery\u00fcz\u00fc ile deprem enerjisinin meydana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yer yani deprem oda\u011f\u0131 (hiposantr) aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fey y\u00f6nde \u00f6l\u00e7\u00fclen aral\u0131k. Di\u011fer bir deyi\u015fle \u2014> Episantr ile \u2014> Hiposantr aras\u0131ndaki mesafe. Y\u00fczeyden itibaren 60 km\u2019ye kadar odak derinli\u011fi olan depremler \u201c S\u0131\u011f depremler \u201c, 60-300 km aras\u0131nda odak derinli\u011fi olan depremler \u201c Orta derin depremler\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r. Derin depremlerin odaklar\u0131 ise 700 km derinli\u011fe kadar olabilir. \u2014> Deprem.<br \/>\n DEPREM \u015e\u0130DDET\u0130, Herhangi bir derinlikte olan bir depremin, yery\u00fcz\u00fcnde hissedildi\u011fi bir noktadaki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc. Depremin \u015fiddet de\u011ferinin belirlenmesinde, episantra olan uzakl\u0131k ya da yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, yerel zemin ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve farkl\u0131 tipteki yap\u0131 \u00f6zelliklerinin etkisi olur. G\u00f6zlemsel inceleme alan\u0131 i\u00e7erisinde ayn\u0131 \u015fiddet de\u011ferine sahip noktalar birle\u015ftirilerek elde edilen e\u011friye \u201cE\u015f \u015eiddet\u201d (\u0130zoseist) e\u011frisi, \u00fczerinde izoseist e\u011frileri bulunan haritaya da \u201c\u0130zoseist Haritas\u0131\u201d denir.<br \/>\n DEPRESYON, 1) Maden oca\u011f\u0131, galeri, kuyu ve borularda havan\u0131n bir yerden ba\u015fka bir yere ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan kuvvet. Ocak havaland\u0131rma-s\u0131nda oca\u011fa verilen havan\u0131n bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan ve genel olarak 1\/10 atmosfere kadar olan hava bas\u0131nc\u0131 mm su s\u00fctunu (tazyi\u011fin metrik birimi) olarak ifade edildi\u011finden, depresyon m2 alana gelen mm\/su s\u00fctunu veya kg\/m2 birimleri ile (1at = 1 kg\/cm2= 10.000 mm su s\u00fctunu = 736,5 mm civa s\u00fctunu) \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. \u2014>Total depresyon. Dinamik depresyon. 2) Ekonomideki i\u015f \u00e7evrimleri (business cycles) a\u015famalar\u0131ndan biri. Bu a\u015famalar; depresyon (\u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc), canlanma (toparlanma), boom (a\u015f\u0131r\u0131 canlanma) ve resesyon (gerileme)den olu\u015fur.Depresyon evresinde ekonomide istihdam en d\u00fc\u015f\u00fck noktadad\u0131r, talep tam istihdam ve \u00fcretim d\u00fczeyinin alt\u0131ndad\u0131r; kullan\u0131lmayan \u00fcretim kapasitesi y\u00fcksek d\u00fczeydedir; fiyatlar\u0131n genellikle d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, k\u00e2r oranlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr ; bu y\u00fczden yat\u0131r\u0131mlar hemen hemen durur.<br \/>\n DEPRESYON KON\u0130S\u0130, Kuyudan su pompalanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kuyu \u00e7evresinde olu\u015fan, sudan ar\u0131nm\u0131\u015f koni bi\u00e7imindeki k\u0131s\u0131m.<br \/>\n DEPRESYON ZAY\u0130ATI, \u0130\u00e7inden hava ge\u00e7en galeri, kuyu, hava borusu veya bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava borular\u0131 vb\u2019nin uzun eksenleri boyunca tesbit edilen iki noktada \u00f6l\u00e7\u00fclen bas\u0131n\u00e7 de\u011ferleri aras\u0131ndaki fark. Di\u011fer bir ifade ile bu iki nokta aras\u0131ndaki \u201cstatik bas\u0131n\u00e7 azalmas\u0131.\u201d<br \/>\n DERAYMAN, 1) Demiryolu ara\u00e7lar\u0131n\u0131n raydan \u00e7\u0131kmas\u0131. 2) Ocak arabas\u0131, lokomotif vb. ara\u00e7lar\u0131n d\u00fc\u015fmesi.<br \/>\n DERE TELAK\u0130S\u0130, Arazide iki derenin kesi\u015fti\u011fi (birbirine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131) nokta.<br \/>\n DER\u0130N A\u00c7IK \u0130\u015eLETME, Derinlere inebilmek i\u00e7in huni \u015feklinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve derinli\u011fi 80 m\u2019den fazla a\u00e7\u0131k i\u015fletme. Derin a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde basamaklar ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n (demiryolu, kamyon, vb.) i\u015fletmenin en derin noktas\u0131na inebilmelerini sa\u011flamak \u00fczere spiral \u015feklinde d\u00fczenlenir. Bug\u00fcn i\u00e7in 250-300 m. derinli\u011fi olan a\u00e7\u0131k i\u015fletmeler vard\u0131r. Ancak derin a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde arazi bas\u0131n\u00e7lar\u0131 ile meydana gelecek DER\u0130N DEN\u0130Z \u0130\u015eLETMES\u0130, Deniz \u00fczerindeki gemi veya dubadan deniz dibine indirilen emici pompalar vas\u0131tas\u0131yla, deniz dibinde olu\u015fmu\u015f maden yumrular\u0131n\u0131 veya maden ihtiva eden \u015flam\u0131 emerek deniz y\u00fczeyine \u00e7\u0131karmak suretiyle uygulanan i\u015fletme metodu.<\/p>\n<p> DER\u0130N DEPREMLER, \u2014> Deprem odak derinli\u011fi.<br \/>\n DER\u0130N EMD\u0130RME, \u2014> Su emdirme.<br \/>\n DER\u0130NL\u0130K KAYA\u00c7LARI, 1) Yer kabu\u011funa sokulma sonucu yerle\u015fen ma\u011fman\u0131n so\u011fuyup kristalle\u015ferek kat\u0131la\u015fmas\u0131 ile meydana gelen (batolit) magmatik kaya\u00e7. 2) \u0130ntr\u00fcsif kaya\u00e7.<br \/>\n DER\u0130N TROMP AYIRICISI, Derin a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131. <\/p>\n<p> DES (GEM\u0130DE TESL\u0130M), G\u00fcmr\u00fck giri\u015f i\u015flemleri yap\u0131lmam\u0131\u015f mallar\u0131n belirtilen var\u0131\u015f liman\u0131nda gemi bordas\u0131nda al\u0131c\u0131ya sunulmaya haz\u0131r hale getirilmesiyle sat\u0131c\u0131n\u0131n teslim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmi\u015f oldu\u011funu ifade eden, uluslararas\u0131 ticari terim. DES\u2019in uygulanmas\u0131 durumunda, mallar\u0131n belirtilen var\u0131\u015f liman\u0131na getirilmesi i\u015flemleriyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc risk ve masraf sat\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131r. (Incoterms 1990).<br \/>\n DESANDAN HAVA AKI\u015eI, Yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru inen hava ak\u0131m\u0131.<br \/>\n DESANDAN HAVALANDIRMA, 1) \u00dcretim yerlerinin yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya havaland\u0131r\u0131lmas\u0131. 2) Ters havaland\u0131rma.<br \/>\n DESANDR\u0130, 1) Maden ocaklar\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya cevher veya k\u00f6m\u00fcr nakli yapmak amac\u0131 ile a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru meyilli olarak yanta\u015f, cevher veya k\u00f6m\u00fcr i\u00e7inde s\u00fcr\u00fclen galeri. 2) Maden yata\u011f\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcnden ba\u015flayarak s\u00fcr\u00fclen meyilli galeri.<br \/>\n DESANS\u00d6R, \u0130\u00e7inde \u00e7elik z\u0131rh veya zor a\u015f\u0131nan herhangi bir malzeme (sinter bazalt) kapl\u0131 ta\u015f\u0131ma helezonu bulunan, ta\u015f\u0131ma kolayl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00fcniteler halinde par\u00e7alardan olu\u015fan, graviteden yararlanmak suretiyle madenin yeralt\u0131nda dik kuyularda k\u0131r\u0131lmadan ve zayi olmadan yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00e7elik boru sistei. Genel olarak \u00e7ap 1,5 m ve \u00fcnite boyu 1 m olarak imal edilir.<\/p>\n<p> DES\u0130BEL, De\u011fi\u015fik ses \u015fiddetlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r-mak i\u00e7in \u201cbar\u201d biriminin on taban\u0131na g\u00f6re logaritmas\u0131n\u0131n onda biri olarak belirlenen ses \u015fiddetini (d\u00fczeyini) de\u011ferlendirme (\u00f6l\u00e7me) birimi. Desibel (dB) simgesi ile g\u00f6sterilir. 0, 0002 mikrobar bas\u0131n\u00e7 yapan ses, \u201cduyma e\u015fi\u011fi\u201d olarak nitelendirilmekte ve s\u0131f\u0131r dB olarak kabul edilmektedir. dB olarak \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f iki g\u00fcr\u00fclt\u00fc varsa bunlar logaritmik olarak toplan\u0131r. De\u011fi\u015fik g\u00fcr\u00fclt\u00fc kaynaklar\u0131 ve bu kaynaklardan yay\u0131lmas\u0131na izin verilen maksimum g\u00fcr\u00fclt\u00fc seviyeleri:<\/p>\n<p> DETAY ALIMI, 1) Jeodezik \u00f6l\u00e7me i\u015fleminde; arazide g\u00f6r\u00fcnen y\u00fczeye ait de\u011fi\u015fikliklerin haritaya i\u015flenebilmesi i\u00e7in, karakteristik noktalara mira tutularak, dik d\u00fc\u015f\u00fclerek veya reflekt\u00f6r tutularak \u00f6l\u00e7me yap\u0131lmas\u0131. 2) Fotogrametrik de\u011ferlendirme ise; foto\u011fraf \u00e7iftinden sa\u011flanan stereoskopik g\u00f6r\u00fc\u015f sonras\u0131, k\u00fcrs\u00f6r g\u00f6sterge resim \u00fczerindeki ayr\u0131nt\u0131 noktalar\u0131na getirilip i\u015faretlendikten sonra, bilgisayar belle\u011fine al\u0131narak \u00f6l\u00e7me yap\u0131lmas\u0131.<br \/>\n DETONASYON, Kimyasal veya n\u00fckleer zincir reaksiyonu tesiri ile patlay\u0131c\u0131 maddelerin ani yanmas\u0131. Patlay\u0131c\u0131 maddelerin kimyasal reaksiyon sonucu ani yanmas\u0131nda, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 4500\u00bdC, ani bas\u0131nc\u0131 250000 atmosfer civar\u0131nda, sirayet h\u0131z\u0131 ses h\u0131z\u0131n\u0131n \u00fczerinde ve tahrip g\u00fcc\u00fc (k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131) y\u00fcksek, kor halinde bir kitle olu\u015fur.<br \/>\n DETONASYON HIZI, Patlay\u0131c\u0131 maddenin kimyevi reaksiyon sonucunda detonasyon olu\u015fturarak, y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 ve temperat\u00fcr\u00fc haiz olan kor halindeki bir gaz kitlesine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi durumunda; reaksiyon noktas\u0131n\u0131n silindirik \u015farjdaki ilerleme \u00e7abuklu\u011fu. Nitrogliserinin infilak etmesinde, bir piko saniye (10-12s) i\u00e7erisinde temperat\u00fcr birka\u00e7 bin dereceye \u00e7\u0131kar ve bu y\u00fcksek \u0131s\u0131 alt\u0131nda kimyevi eksotermik reaksiyon muazzam bir h\u0131zla ba\u015flar. Reaksiyon b\u00f6lgesi yakla\u015f\u0131k 1 mm uzunlu\u011fundad\u0131r, detonasyon h\u0131z\u0131 8000 m\/s\u2019yi bulur ve 0,1 s kadar sonra sona erer. Detonasyon h\u0131z\u0131n\u0131n resmi, \u00f6zel film makineleriyle bir yol-zaman e\u011frisi \u00fczerinde tesbit edilir.<br \/>\n DETONASYON LOKUMU, Patlatmak amac\u0131 ile gerekli miktarda patlay\u0131c\u0131 madde doldurulmu\u015f la\u011f\u0131m deli\u011fi i\u00e7indeki lokumlardan kaps\u00fcl ihtiva edeni.<br \/>\n DETONAT\u00d6R, Patlay\u0131c\u0131 maddeleri patlatmaya yarayan kaps\u00fcl.<br \/>\n DETR\u0130T\u0130K \u00c7\u00d6KELLER, Magmatik kaya\u00e7-larla tortul kaya\u00e7lar\u0131n mekanik veya kimyasal etkilerle ayr\u0131\u015f\u0131p da\u011f\u0131lmas\u0131ndan meydana gelen iyi tasnif edilmemi\u015f ufak ve b\u00fcy\u00fck par\u00e7alardan olu\u015fan kaya\u00e7.<br \/>\n DEVEBOYNU BORU, S, U ya da \u0131 bi\u00e7iminde boru. S ve U \u015feklinde olanlar boru \u015febekesinde y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmede veya araya s\u0131v\u0131 ortam koymak suretiyle irtibat kesmede, omega borular da s\u0131cak s\u0131v\u0131 veya gaz nakleden borularda genle\u015fmeyi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n DEVELOPMAN, 1) Maden yata\u011f\u0131 ke\u015ffedilip arama i\u015fi bittikten sonra \u00fcretim i\u00e7in yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck haz\u0131rl\u0131k i\u015fi. 2) Amenajman. 3) A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde dekapaj, yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde haz\u0131rl\u0131k i\u015fleri de developman\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n DEV\u0130R, 1) Arama, \u00f6n i\u015fletme ve i\u015fletme ruhsatlar\u0131 gibi maden haklar\u0131n\u0131n, Maden Dairesi taraf\u0131ndan sak\u0131nca g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi takdirde, bu haklar\u0131 kullanmaya ehil ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filere verilmesi veya miras yolu ile intikali. 2) Bir zaman dilimi. 3) Bir noktan\u0131n, bir merkez etraf\u0131nda d\u00f6nerek ayn\u0131 yere gelmesi.<br \/>\n DEVLETE \u0130NT\u0130KAL, Arama, \u00f6n i\u015fletme ve i\u015fletme ruhsatlar\u0131n\u0131n fesh olunmas\u0131, y\u00fcr\u00fcrl\u00fck s\u00fcrelerinin bitmesi veya terk sebebiyle sona ermesi hallerinde ruhsat sahibine hi\u00e7bir \u00f6deme yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc emniyet tedbiri al\u0131nd\u0131ktan sonra maden haklar\u0131n\u0131n devlete ge\u00e7mesi.<br \/>\n DEVLET HAKKI, 1) Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki 3213 say\u0131l\u0131 M.K. g\u00f6re, maden sahas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak madenin i\u015fletme y\u0131ll\u0131k br\u00fct kar\u0131n\u0131n y\u00fczde be\u015fi. 2) Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkan 6309 say\u0131l\u0131 yasaya g\u00f6re, \u00fcretilen madenin sat\u0131\u015f\u0131na esas ton fiyat\u0131na g\u00f6re saptanan, \u0130.R. ve \u0130.\u0130. sahalar\u0131n s\u00f6zle\u015fmelerine konup (mecburi imrar taahh\u00fcd\u00fc) \u00f6denmesi zaruri olan mebla\u011f.<br \/>\n DEVL\u00dcP, \u2014> Kollergang.<br \/>\n DEVR\u0130DA\u0130M \u00c7AMURU, Sondajlarda bentonit kili ihtiva eden \u015flam.<br \/>\n DEVR\u0130DA\u0130M HORTUMU, Sondaj pompas\u0131n\u0131n basma k\u0131sm\u0131n\u0131 su ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flayan hortum.<br \/>\n DEVR\u0130DA\u0130M POMPASI, \u2014> \u00c7amur pompas\u0131. Devridaim tulumbas\u0131.<br \/>\n DEVR\u0130DA\u0130M SUYU, 1) Elmasl\u0131 sondajda (krealius) tak\u0131m dizisi i\u00e7inden pompalanarak matkap a\u011fz\u0131ndan geri d\u00f6nen, matkab\u0131 so\u011futup, kesti\u011fi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 (cuttings) yery\u00fcz\u00fcne getiren ve devaml\u0131 sirk\u00fcle eden su. 2) Maden zenginle\u015ftir-me tesislerinde devrettirilen su.<br \/>\n DEVR\u0130DA\u0130M TULUMBASI, 1) Lavvarda suyu, \u015flam\u0131 veya a\u011f\u0131r mayii devrettirmek i\u00e7in kullan\u0131lan tulumba. 2) Devridaim pompas\u0131.<br \/>\n DEVR\u0130K ANT\u0130KL\u0130NAL, \u2014> Antiklinal. Katlanma.<br \/>\n DEVR\u0130LME KAYMASI, \u2014> Heyelan.<br \/>\n DEVR\u0130LME T\u00dcR\u00dc KAYMA, Dike yak\u0131n e\u011fimli tabakalarla ayr\u0131lan uzun kolonlar\u0131n \u00f6ne b\u00fck\u00fcl\u00fcp k\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu blok devrilmesi \u015feklinde olu\u015fan \u2014> Heyelan. \u2014> \u015eekil, Kayma,S\u00fcrt\u00fcnme, Akma \u015feklinde heyelan. <\/p>\n<p> DEZOKS\u0130DAN MADDE, \u2014> Red\u00fckleyici.<br \/>\n DIAMIKNATISLI M\u0130NERAL, \u2014> Minerallerin m\u0131knat\u0131siyet \u00f6zellikleri.<br \/>\n DI\u015e \u00d6L\u00c7\u00dc, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, ta\u015f\u0131n en \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 noktalar\u0131ndan ge\u00e7en y\u00fczeylerin belirtti\u011fi geometrik \u015feklin nominal \u00f6l\u00e7\u00fcleri.<br \/>\n DI\u015eA D\u00d6KME, Bir a\u00e7\u0131k i\u015fletmede yap\u0131lan dekapaj\u0131n a\u00e7\u0131k i\u015fletme sahas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na d\u00f6k\u00fclmesi. Bu d\u00f6k\u00fcm, daha \u00f6nce madeni al\u0131nm\u0131\u015f veya halen \u00e7al\u0131\u015fmakta olan ba\u015fka bir a\u00e7\u0131k i\u015fletme \u00e7ukuruna da yap\u0131labilir.<br \/>\n D\u0130AGENEZ, 1) Kire\u00e7li \u015flam\u0131n kalkere, killi \u015flam\u0131n kil ve \u015fiste, kumun greye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gibi; tortul kaya\u00e7lar\u0131n bas\u0131n\u00e7, s\u0131cakl\u0131k ve zaman etkileri ile (ta\u015fla\u015fmas\u0131), de\u011fi\u015fmesi. 2) Sedimantasyonla olu\u015fmu\u015f bir tabakan\u0131n olu\u015ftu\u011fu zamandan sertle\u015fmesine (ta\u015f haline gelmesi) kadar ge\u00e7en zamandaki ta\u015fla\u015fma s\u00fcreci.<br \/>\n D\u0130AMIKNATISLI M\u0130NERAL, \u2014> Mineralin m\u0131knat\u0131siyet \u00f6zellikleri.<br \/>\n D\u0130BEK TA\u015eI, 1) Alt k\u0131sm\u0131 ince bir k\u00f6m\u00fcr tozu ile kapl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in hemen farkedilemeyen ve tavan\u0131n serbest y\u00fczey te\u015fkil etmesi durumunda ani olarak d\u00fc\u015fme tehlikesi g\u00f6steren fosille\u015fmi\u015f a\u011fa\u00e7 g\u00f6vdesi. 2) Kupa.<\/p>\n<p> D\u0130FERANS\u0130YEL FLOTASYON, Y\u00fczme kabiliyeti olan minerallerden birinin y\u00fczd\u00fcr\u00fclmesi.<br \/>\n D\u0130F\u00dcZ\u00d6R, Ocak havaland\u0131rmas\u0131nda kullan\u0131lan aspirat\u00f6rlerde emici ana pervanenin l\u00fcle bi\u00e7iminde gittik\u00e7e geni\u015fleyen hava \u00e7\u0131k\u0131\u015f (a\u011fz\u0131) k\u0131sm\u0131.<br \/>\n D\u0130K BA\u015eYUKARI, \u2014> Kelebe.<br \/>\n D\u0130K DAMAR KES\u0130M, Mermer i\u015fletmecili-\u011finde, ta\u015f\u0131n \u00e7\u00f6kelme y\u00fczeyine dik kesimi.<br \/>\n D\u0130KEY ATIM, \u2014> Fay at\u0131m\u0131.<br \/>\n D\u0130KEY AYAKLI G\u00d6\u00c7ERTME, \u2014> Tumba metodu.<br \/>\n D\u0130K\u0130T, \u2014> Sark\u0131t.<br \/>\n D\u0130KME, 1) Tahkimat amac\u0131yla taban ile tavan aras\u0131nda yerle\u015ftirilen direk. 2) S\u00fctun.<\/p>\n<p>D\u0130KD\u00d6RTGEN METODU, \u00c7o\u011funlukla b\u00fcy\u00fck miktarda al\u0131nan numunelere (\u00f6rneklere) uygulanan numune miktar\u0131n\u0131 azaltma y\u00f6ntemi. Yakla\u015f\u0131k 2-4 ton malzeme temiz bir zemine d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. 1-1,5 m geni\u015flik ve 8-9 m uzunlukta bir \u015ferit haline getirilir, belirli aral\u0131klarla i\u015faretlenip b\u00f6l\u00fcmler numaralan\u0131r \u2014> Numune haz\u0131rlama. \u0130lk \u00f6nce 1,3 ve 5 inci parseller \u00f6rnek olarak al\u0131n\u0131r. 2,4, ve 6 kenara \u00e7ekilir. Al\u0131nan parseller tekrar bir \u015ferit haline getirilir. Bu kez 2,4,ve 6\u2019nc\u0131 parseller al\u0131narak 1, 3 ve 5. parseller, kenara \u00e7ekilir. Bunu takip eden a\u015famadaki 2, 4 ve 6. parsellerle birle\u015ftirilerek bu i\u015flemin \u00f6rnek istenilen miktara ininceye kadar devam ettirilmesi sa\u011flan\u0131r.<br \/>\n D\u0130KRO\u0130ZM, \u2014> Pleokroism.<br \/>\n D\u0130L\u0130M, Maden yata\u011f\u0131 i\u00e7inde galeri y\u00fcksekli\u011finin veya geni\u015fli\u011finin birka\u00e7 kat\u0131 y\u00fcksekli\u011fi veya geni\u015fli\u011fi haiz ve bir d\u00fczenlemede istihsal edilebilen maden kitlesi. Maden yata\u011f\u0131 e\u011fimli oldu\u011fu zaman dilimler, cevherin hakiki tavan ve taban\u0131 ile a\u00e7\u0131 yapacak \u015fekilde d\u00fczenlenebilir. Yatay maden yataklar\u0131nda dilimler tabakala\u015fmaya paralel oldu\u011fu i\u00e7in bunlar bank diye isimlendirilir.<\/p>\n<p> D\u0130L\u0130ML\u0130 G\u00d6\u00c7ERTMEL\u0130 AYAK \u0130\u015eLETME METODU, Asgari kay\u0131p ve temiz cevher \u00fcretimi arzu edilen, kitle, tabaka ve kal\u0131n damar halindeki, ihtiva etti\u011fi maden (\u00e7\u00fcr\u00fck) sa\u011flam olmayan, tasman tesirinin yery\u00fcz\u00fcnde zarar\u0131 olmayan hallerde k\u00f6m\u00fcr ve metalik cevher yataklar\u0131na uygulanan tahkimatl\u0131 ve taban d\u00f6\u015femeli yeralt\u0131 (\u00fcretim) i\u015fletme metodu. Bu usulde cevher yatay dilimler halinde yukar\u0131dan ba\u015flayarak a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru giderek al\u0131n\u0131r. Her dilimde ana kelebeden hududa kadar k\u0131lavuzlar s\u00fcr\u00fcl\u00fcr; hudutta sa\u011f sol ayk\u0131r\u0131 bacalar yap\u0131l\u0131r; huduttan ba\u015flayarak geriye do\u011fru d\u00f6n\u00fcl\u00fcr. Bir ayk\u0131r\u0131n\u0131n tavan\u0131 g\u00f6\u00e7ertilmeden yandakine ba\u015flanmaz. \u015eartlara g\u00f6re ilk dilime gerekirse sonraki dilimlere de taban d\u00f6\u015femesi de yap\u0131l\u0131r. Kestelek Bor Madenlerinde bu \u015fekilde yap\u0131lan dilimli i\u015fletme metoduna \u201cG\u00f6\u00e7ertmeli Badamal\u0131 (Sun\u2019i tavanl\u0131) Uzun Ayak Metodu\u201d denilmektedir. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n D\u0130L\u0130M KALINLI\u011eI, \u2014>At\u0131m y\u00fck\u00fc.<br \/>\n D\u0130L\u0130ML\u0130 RAMBLEL\u0130 AYAK \u0130\u015eLETME METODU, 1) Kitle, tabaka ve kal\u0131n damar dalindeki sa\u011flam veya \u00e7\u00fcr\u00fck maden yataklar\u0131 ile ramble edilmi\u015f iki oda aras\u0131nda daha evvel b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f topuklar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 al\u0131nan dilimlerde taban d\u00f6\u015fenip veya a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru al\u0131nan dilimlerde ramblenin \u00fcst\u00fcnde kaz\u0131lan madenden meydana gelen bo\u015flu\u011fun ramble yapmak suretiyle doldurulmas\u0131 esas\u0131na dayal\u0131 olarak uygulanan tahkimatl\u0131 (\u00fcretim) i\u015fletme metodu. Bu metotla asgari kay\u0131pla temiz cevher \u00fcretilebilir. 2) Kal\u0131n k\u00f6m\u00fcr damarlar\u0131nda; damar dilimlere ayr\u0131larak her dilimde bir uzun ayak te\u015fkil edilip alt dilimdeki ayak en ileride, ondan sonrakiler de 20-40 m aral\u0131klarla birbirlerini takip edecek \u015fekilde, alttaki dilimlerdeki ayaklar rambleli, en \u00fcst dilimdeki ayak da g\u00f6\u00e7ertmeli olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen i\u015fletme y\u00f6ntemi. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n D\u0130L\u0130N\u0130M, Minerallerin bile\u015fimlerinde bulunan molek\u00fcllerin meydana getirdikleri yap\u0131ya g\u00f6re kristal y\u00fczeyleri boyunca paralel olarak yar\u0131lma \u00f6zellikleri. \u2014> Klivaj veya teflik de denir. \u2014> Minerallerin dilinimi.<br \/>\n D\u0130L\u0130N\u0130M Y\u00dcZEYLER\u0130, \u2014> Minerallerin dilinimi.<br \/>\n D\u0130LUV\u0130YAL PLASER , Su ta\u015fk\u0131nlar\u0131 yani muntazam su ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n biriktirdi\u011fi malzemelerin olu\u015fturdu\u011fu sekonder maden yata\u011f\u0131.<br \/>\n D\u0130MORF M\u0130NERAL, \u2014> Polimorf mineraller.<br \/>\n D\u0130NAM\u0130K DEPRESYON , Havan\u0131n ocak, galeri veya havaland\u0131rma borusu i\u00e7indeki h\u0131z\u0131ndan dolay\u0131 meydana gelen \u2014> Depresyon. Havan\u0131n h\u0131z\u0131 fazla olursa dinamik depresyon artar, dolay\u0131s\u0131 ile total (umumi) depresyon da artaca\u011f\u0131ndan ortama hava veren veya hava emen vantilat\u00f6r veya aspirat\u00f6r fazla enerji harcar. Bu nedenle daha ekonomik havaland\u0131rma yapmak i\u00e7in hava h\u0131z\u0131 5-6 m\/sn yi ge\u00e7emeyecek \u015fekilde havan\u0131n ge\u00e7ece\u011fi ortam\u0131n kesiti ayarlanmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n Maden ve Ta\u015f Ocaklar\u0131 ile A\u00e7\u0131k \u0130\u015fletmelerde Al\u0131nacak \u0130\u015f\u00e7i Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130\u015fg\u00fcvenli\u011fi Tedbirleri Hakk\u0131nda T\u00fcz\u00fck\u2019\u00fcn161 ci maddesinde; insan ve malzeme ta\u015f\u0131mas\u0131nda kullan\u0131lan kuyularda, la\u011f\u0131mlarda, ana nefeslik yollar\u0131nda; hava h\u0131z\u0131, saniyede 8 metreyi ge\u00e7emez \u015feklinde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r \u2014> Total depresyon.<br \/>\n D\u0130NAM\u0130T, Esas itibariyle (% 25) diyatomit (kiselgur) veya odun unu i\u00e7ine emdirilmi\u015f (%75) nitrogliserin (NG), den ibaret olan patlay\u0131c\u0131 madde. Dinamitin terkibindeki nitrogliserin diyatomit taraf\u0131ndan absorbe edilmi\u015ftir. Ancak patlama kabiliyeti y\u00fcksek olan ve patlay\u0131c\u0131 madde olarak kullan\u0131lan b\u00fct\u00fcn terkiplere de dinamit denilmektedir. Dinamit yap\u0131m\u0131nda temel girdi olan nitrogliserin, gliserin ve glikol\u00fcn birlikte oleum-nitrik asit kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 (nitrolama asidi) ile nitrolanmas\u0131yla elde edilir. \u00dcretilmesi istenen dinamitin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re nitrogliserin\/nitroglikol, amonyum nitrat, nitro sell\u00fcl\u00f6z, sodyum klor\u00fcr, odun unu, kalsiyum karbonat, DNT, TNT gibi maddeler belirli oranlarda kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak istenen homojen kitle elde edilir. Patlay\u0131c\u0131 maddelerle ilgili genel bilgiler, Ek-12 A, B, C, D ve E\u2019de cetveller halinde g\u00f6sterilmi\u015ftir.<br \/>\n D\u0130NAM\u0130T AMBARI, Genellikle \u201cPatlay\u0131c\u0131 Maddeler Nizamnamesi\u201dne g\u00f6re in\u015fa edilmi\u015f patlay\u0131c\u0131 maddelerin i\u00e7inde sakland\u0131\u011f\u0131 ve korundu\u011fu depo.<br \/>\n D\u0130NAMO, \u2014> Generat\u00f6r.<br \/>\n D\u0130NAMOMETAMORFOZ, 1) Orojenik olaylarda tektonik hareketlere ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fan ba\u015fkala\u015f\u0131m. 2) Dislokasyon metamorfozu.<br \/>\n D\u0130NAMOMETRE, Kuvvet\u00f6l\u00e7er.<br \/>\n D\u0130NG\u0130L, \u2014> Mil.<br \/>\n D\u0130NG\u0130L A\u00c7IKLI\u011eI, \u00d6n ve arka tekerleklerin raya de\u011fdikleri noktalar aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131kl\u0131k.<br \/>\n D\u0130NG\u0130L SAYAR, \u00d6nceden kararla\u015ft\u0131r\u0131lan say\u0131da araba ge\u00e7tikten sonra, bir dizi i\u015flemleri (ray de\u011fi\u015ftirme, frenleme vb.) ba\u015flatan mekanik ayg\u0131t.<br \/>\n D\u0130NLEND\u0130RME HAVUZU, \u2014> Tikiner.<br \/>\n D\u0130OS Y\u00d6NTEM\u0130, Bir banyo ergitmesiyle birle\u015ftirilmi\u015f demir cevheri tozlar\u0131n\u0131n \u2014> Ak\u0131\u015fkan yatakta \u00f6n red\u00fcklenmesini \u00f6ng\u00f6ren, ve Japonya\u2019da geli\u015ftirilen bir proses. Proses s\u0131v\u0131 demir a\u015famas\u0131nda durur ve y\u00fcksek f\u0131r\u0131na ilaveten sinter kok fabrikas\u0131n\u0131n yerini alabilecek bir \u00fcretim prosesini ama\u00e7lar.<br \/>\n D\u0130REK, 1) Maden damar\u0131 i\u00e7inde \u00fcretim i\u00e7in gerekli i\u015flemleri emniyet i\u00e7inde yapabilmeyi sa\u011flayan tavan ve taban aras\u0131na dikilen, madeni veya a\u011fa\u00e7 tahkimat \u00fcnitesi. 2) Kolon.<br \/>\n D\u0130REK D\u0130B\u0130, Bir tahkimat dire\u011finin veya bir \u00e7atal\u0131n yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in galeri taban\u0131nda a\u00e7\u0131lan yuva.<br \/>\n D\u0130REK HARMANI, Direklerin stok edildi\u011fi yer.<br \/>\n D\u0130REK TR\u0130KOSU, \u2014> Triko.<br \/>\n D\u0130REKS\u0130YON, Galerinin belirli istikamette s\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in en az \u00fc\u00e7 \u015fak\u00fclden olu\u015fan \u015fak\u00fcl tak\u0131m\u0131 ile verilen (istikamet) do\u011frultu. \u015eak\u00fcllerin u\u00e7lar\u0131ndan ge\u00e7en do\u011fru, al\u0131nda galeri eksenini i\u015faretlemeye ve galerinin boyutlar\u0131na uygun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yarar. \u015eak\u00fcl tak\u0131m\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fak\u00fcl kontrolu sa\u011flar. Bu i\u015fleme do\u011frultu verme de denir. \u2014> \u0130stikamet.<br \/>\n D\u0130REKS\u0130YON \u015eAK\u00dcL\u00dc, \u2014> \u015eekil, Direksiyon.<br \/>\n D\u0130REK T\u00dcKET\u0130M\u0130, Ocaklarda sarma, \u00e7atal, kama, takoz, domuzdam\u0131 dire\u011fi, s\u0131kt\u0131rma, travers vb. a\u011fa\u00e7 tahkimat malzemelerinin hacim olarak belirli zaman periyodu ya da t\u00fcketilen miktar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zaman periyodu i\u00e7inde yap\u0131lan beher ton veya 1000 ton \u00fcretime d\u00fc\u015fen maden dire\u011fi miktar\u0131. T\u00fcketilen direk miktar\u0131n\u0131n hesab\u0131nda \u2014> Kredili la\u011f\u0131mlarda (i\u015flerde) kullan\u0131lan direk miktar\u0131 dikkate al\u0131nmaz.<br \/>\n D\u0130REN\u00c7 FIRINI, Elektrik enerjisi ile \u00e7al\u0131\u015fan izabe f\u0131r\u0131n\u0131. Bu f\u0131r\u0131nlarda \u0131s\u0131tma prensibi, primer (indirekt veya direkt), tel sar\u0131ml\u0131 (indirekt) ve sekonder direkt (y\u00fcksek frekansl\u0131 veya al\u00e7ak frekansl\u0131 ind\u00fcskiyon) \u015fekillerinde olur. Primer rezistansl\u0131 \u0131s\u0131tmada ceryan eritilecek maddeden direkt veya indirekt olarak ge\u00e7er ve bu maddenin g\u00f6sterdi\u011fi diren\u00e7 sonucu meydana gelen \u0131s\u0131n\u0131n etkisi ile ergime olur. Tel sar\u0131ml\u0131 (rezistansl\u0131) f\u0131r\u0131nlarda ceryan ge\u00e7en \u00f6zel diren\u00e7 \u0131s\u0131n\u0131r ve direkt radyasyon ile \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 \u015farja verir. Al\u00e7ak frekansl\u0131 (\u015febeke frekans\u0131) ve y\u00fcksek frekansl\u0131 ind\u00fcksiyon f\u0131r\u0131nlar\u0131nda da bir demir \u00e7ekirdekli transformatordan elde edilen birka\u00e7 y\u00fcz veya binlerce Hertz y\u00fcksek frekansl\u0131 ceryan, demir \u00e7ekirdeksiz f\u0131r\u0131n\u0131n direkt \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n D\u0130R\u0130 FAY, 1) Pliokuvarterner zamanda olu\u015fan fay. 2) Etkisi insanl\u0131k tarihi i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclen, gen\u00e7 yahut k\u00f6keni daha ya\u015fl\u0131 jeolojik zamanlara dayanan ve halen aktif olan fay. 3) M\u00fchendislik jeolojisi bak\u0131m\u0131ndan k\u0131rk bin y\u0131l i\u00e7inde aktif etkileri g\u00f6r\u00fclen faylar da bu terimle ifade edilebilmekte ve zemin, in\u015faat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kaale al\u0131nmaktad\u0131r.<br \/>\n D\u0130SEM\u0130NE, Genellikle s\u00fclf\u00fcrl\u00fc minerallerin gang i\u00e7ine veya yan ta\u015fa ince taneler \u015feklinde serpilmi\u015f hali.<br \/>\n D\u0130SEM\u0130NE CEVHER, 1) Ana k\u00fctle veya gang i\u00e7inde \u00e7ok ince tanecikler halinde da\u011f\u0131lm\u0131\u015f vaziyette bulunan (metalik mineraller, genellikle s\u00fclf\u00fcrl\u00fc) cevher. 2) Serpinti cevher.<br \/>\n D\u0130SK F\u0130LTRE, Hazneye gelen \u015flamda bulunan s\u0131v\u0131n\u0131n bir aks \u00fczerine yerle\u015ftirilmi\u015f disklerden olu\u015fan d\u00f6ner d\u00fczen vas\u0131tas\u0131yla emilmesi suretiyle disklerin d\u0131\u015f y\u00fczeyine kat\u0131 maddelerin yap\u0131\u015fmas\u0131 ve sonra bunun \u00fcflenerek ve s\u0131yr\u0131larak al\u0131nmas\u0131 prensibiyle \u00e7al\u0131\u015fan cihaz.<br \/>\n D\u0130SKL\u0130 OLUK, \u00c7ok e\u011fimli kaz\u0131 yerlerinde, madenin h\u0131zla akmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen, i\u00e7indeki zincir \u00fcst\u00fcnde belirli aral\u0131klarla diskler bulunan ta\u015f\u0131ma olu\u011fu. \u2014> Fren diskli konvey\u00f6r.<br \/>\n D\u0130SKORDANS, \u2014> Ayk\u0131r\u0131 tabakala\u015fma.<br \/>\n D\u0130SKORDANS D\u00dcZLEM\u0130, \u2014> Ayk\u0131r\u0131 tabakala\u015fma.<br \/>\n D\u0130SLOKASYON-METAMORFOZ, \u2014> Dinamo metamorfoz.<br \/>\n D\u0130SSOS\u0130YASYON, 1) Bir bile\u015fi\u011fi meydana getiren molek\u00fcllerin belli ko\u015fullarda tersinir olarak bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015fmas\u0131 yani bile\u015fi\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fc\u015fmesi olay\u0131. 2) Ayr\u0131\u015fma.<br \/>\n D\u0130STEN ; Form\u00fcl\u00fc Al2 Si O5 olan do\u011fal bir al\u00fcminyum silikat minerali . Uzun yaprak bi\u00e7iminde kristaller halinde bulunur; saydam veya yar\u0131 saydamd\u0131r. T\u00fcrkiye i\u00e7in y\u00fcksek kaliteli ate\u015f tu\u011flas\u0131 yap\u0131m\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck demiroksit ve y\u00fcksek al\u00fcminas\u0131 nedeniyle b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi haizdir. \u00dclkemizde bat\u0131da distenli gnays rezervleri, do\u011fuda disten rezervleri bulunmu\u015ftur. Rezervlerin ekonomik olarak i\u015fletilebilmesi i\u00e7in disten oran\u0131 en az %20 olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n D\u0130STEN\u0130T, A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 tamamen \u2014> Distenden meydana gelen kristalli \u015fist. Madagaskar\u2019daki distenit yataklar\u0131nda alt\u0131n bulunur.<br \/>\n D\u0130STOMAT, Teodolit \u00fcst\u00fcne monte edilen veya teodolitin bir par\u00e7as\u0131 \u015feklinde komple olarak imal edilen, iki nokta aras\u0131ndaki mesafeyi \u0131\u015f\u0131n g\u00f6ndererek elektronik sistemle \u00f6l\u00e7en alet. \u00d6l\u00e7\u00fcm yans\u0131t\u0131c\u0131 (reflekt\u00f6r) kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilir. 3000-4000 m. mesafeler i\u00e7in reflekt\u00f6r say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131larak \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131l\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcm hassasiyeti mm mertebesindedir.<br \/>\n D\u0130\u015e D\u0130B\u0130NDEN KOPMA, Sondajda genellikle tak\u0131m dizisinin en zay\u0131f noktalar\u0131ndan olan di\u015f diplerinin, iyi vira edilme, yorulma ve \u00e7abuk a\u015f\u0131nma gibi sebeplerle kopmas\u0131 olay\u0131.<br \/>\n D\u0130\u015eL\u0130 AYAK \u0130\u015eLETME METODU, \u2014> Ba\u015fyukar\u0131 rambleli ayak i\u015fletme metodu.<br \/>\n D\u0130\u015e SIYIRMA, Sondajda manevra s\u0131ras\u0131nda ask\u0131da bulunan tak\u0131m dizisinin veya s\u0131k\u0131\u015fan tak\u0131m\u0131n vin\u00e7le \u00e7ekilerek zorlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda en zay\u0131f di\u015f ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n kendisini b\u0131rakmas\u0131 (di\u015f bozmas\u0131) olay\u0131.<br \/>\n D\u0130VERS\u0130V\u0130TE FAKT\u00d6R\u00dc, 1) Bir grup elektrik enerjisi t\u00fcketicisinin normal istek g\u00fc\u00e7leri toplam\u0131n\u0131n bu t\u00fcketicilerin en b\u00fcy\u00fck ortak istek g\u00fcc\u00fcne oran\u0131. 2) Elektrik enerjisi i\u00e7in farkl\u0131 zamanl\u0131l\u0131k katsay\u0131s\u0131.<br \/>\n D\u0130YABAZ, Bazalt terkibinde, genellikle labradorit ve piroksenden olu\u015fmu\u015f ofitik tekst\u00fcrde kaya\u00e7. \u2014> Mermer cinsleri. \u2014> Bazalt.<br \/>\n D\u0130YAGONAL AYAK, Aln\u0131, damar\u0131n do\u011fal e\u011fiminden daha k\u00fc\u00e7\u00fck e\u011fimde haz\u0131rlanan ayak, (\u00e7apraz ayak).<br \/>\n D\u0130YAGONAL AYAK BOYU, Damar i\u00e7inde arzu edilen meyil istikametinde haz\u0131rlanan (diyagonal) k\u00f6m\u00fcr aln\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu yani alt taban yolundan \u00fcst taban yoluna kadar \u00f6l\u00e7\u00fclen mesafe.<br \/>\n D\u0130YASPOR, 1) H2Al2O4. (Al2O3H2O) Sertlik 6,5-7, yo\u011funluk 3,4 gr\/cm3, rombik, renksiz veya sar\u0131mtrak, ye\u015filimsi, mor veya saydam, genellikle korendonlu metamorfik k\u00fctleler ve bilhassa mermerler i\u00e7inde bulunan, asitlerde erimeyen, yass\u0131 kristalli al\u00fcminyum minerali. 2) Diyasporit.<br \/>\n D\u0130YATOM\u0130T, Miyosen \u00e7a\u011f\u0131nda, durgun sularda ya\u015fam\u0131\u015f olan tek h\u00fccreli canl\u0131lar\u0131n anorganik iskeletleri. Su alt\u0131nda k\u00fcmelenip, sonradan meydana gelen jeolojik hareketler sonucunda su \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan tepecikler halinde bulunur. \u015eekilleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitlidir. Tanelerinin irilikleri 6-20. mikron aras\u0131nda de\u011fi\u015fir ve esas\u0131n\u0131 SiO2 olu\u015fturur. H\u00fccrelerinin tipik \u00f6zelli\u011fi h\u00fccre kapaklar\u0131n\u0131n sonsuz denebilecek say\u0131da pek \u00e7ok delik kapsamas\u0131d\u0131r. Saf diyatomit beyaz renkli, asitlere dayan\u0131kl\u0131, \u00e7ok hafif (0,2-0,3 gr\/cm3), absorpsiyon kabiliyeti olan, \u0131s\u0131 iletim katsay\u0131s\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck, 1400\u00b0C civar\u0131nda eriyen, b\u00fct\u00fcn bu \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 teknikte \u00e7ok geni\u015f bir kullanma sahas\u0131 bulunan k\u0131ymetli bir maddedir. Filtre yard\u0131mc\u0131 maddesi, dolgu maddesi, izolasyon malzemesi olarak ve kimya sanayiinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n Diyatomit \u00fcr\u00fcnleri do\u011fal (naturel), kalsine ve flaks-kalsine olmak \u00fczere ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131l\u0131r ve bunlar da kendi aralar\u0131nda tane irili\u011fi da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131na, fiziksel ve kimyasal \u00f6zelliklerine g\u00f6re yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\n a- Diyatomitin en geni\u015f kullan\u0131m alan\u0131 suspansiyon halindeki kat\u0131 tanecikleri s\u0131v\u0131lardan ay\u0131rmak amac\u0131yla uygulanan s\u00fczme i\u015flemidir.Bu i\u015flemde, \u00e7ok ince tanecik yap\u0131s\u0131na sahip filtre yard\u0131mc\u0131 maddeler s\u0131v\u0131 ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n kontrol\u00fc ile yabanc\u0131 taneciklerin tutulup ayr\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. S\u00fcz\u00fclmekte olan s\u0131v\u0131yla, diyatomitin kimyasal m\u00fcnasebeti olmad\u0131\u011f\u0131ndan (inert \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131) filtrasyon i\u015flemi tamamen mekanik bir olayd\u0131r. Filitre yard\u0131mc\u0131 maddeleri bez, elek, g\u00f6zenekli ta\u015f veya metalden yap\u0131lan destek y\u00fczeyleri \u00fczerinde biriktirilerek filtrasyon keki olu\u015fturmak suretiyle veya s\u0131v\u0131ya ilave edilerek veya dozajlanarak kullan\u0131l\u0131r. Bu metodlar ayr\u0131 ayr\u0131 veya kombine olarak uygulanabilir.Diyatomit filter yard\u0131mc\u0131 maddeleri i\u00e7in en yayg\u0131n filtrasyon uygulamalar\u0131 bira, viski, \u015farap, ham \u015feker \u015ferbetleri, y\u00fczme havuzu sular\u0131, kuru temizleme solventleri, eczac\u0131l\u0131k mam\u00fclleri, meyve ve sebze sular\u0131, end\u00fcstriyel at\u0131klar, kimyasal maddeler, vernik ve lakelere uygulanan bir\u00e7ok s\u00fczme i\u015flemleridir.<br \/>\n b- Diyatomitin dolgu malzemesi olarak kullan\u0131m\u0131 boya, plastik, lastik, ka\u011f\u0131t, ila\u00e7, kozmetik, cila, kibrit, di\u015f macunu ve kimya sanayiinde yayg\u0131nd\u0131r.Dolgu malzemesi olarak boya sanayiinde, tanecik yap\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 \u00f6ncelik kazan\u0131r.Diyatomit tanecikleri boyan\u0131n duvara daha iyi ba\u011flanmas\u0131na ve renk, \u0131\u015f\u0131k gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm \u00f6zelliklerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.Polietilen ***** torba v.b. \u00fcretiminde ise s\u0131cak \u00e7ekme ve \u00fcfleme s\u0131ras\u0131nda tabakalar aras\u0131na p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclen diyatomit pudrams\u0131 yap\u0131s\u0131 sayesinde blokla\u015fma ve yap\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nler. Diyatomitin kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2,5-3 kat\u0131na kadar ula\u015fan su emme kabiliyeti; hayvanlar\u0131n alt\u0131na sergi malzemesi olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131, hal\u0131 temizlemede s\u0131v\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131, ka\u011f\u0131t \u00fcretiminde mikroskopik k\u0131lcal kanallar\u0131n kontrol\u00fcnde uygulanma imkan\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n c-Flaks-kalsine tipi ise otomobil cilas\u0131nda, di\u015f \u00fczerindeki kirlerin s\u00f6k\u00fclmesi i\u00e7in di\u015f macunlar\u0131 imalinde kullan\u0131l\u0131r.Burada en \u00f6nemli \u00f6zellik, tanecik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7izmek veya t\u0131rmalamaktan ziyade d\u00fczeltme ve cilalama etkisi yapan hafif a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\n D\u0130ZELL\u0130 LOKOMOT\u0130F, \u2014> Ocak lokomotifi.<br \/>\n D\u0130ZEL SANTRALLARI, \u2014> Elektrik enerjisi \u00fcretim tesisleri.<br \/>\n D\u0130ZEL YAKITI, 1) Ham petrol\u00fcn dam\u0131t\u0131lmas\u0131ndan elde edilen ve kaynama noktas\u0131 y\u00fcksek rafineri \u00fcr\u00fcn\u00fc akaryat\u0131k. 2) Mazot. 3) Motorin.<br \/>\n D\u0130ZL\u0130K, \u0130nce ve az meyilli damarlarda ayak i\u00e7inde emniyet amac\u0131 ile kullan\u0131lan deri veya kal\u0131n lastikten yap\u0131l\u0131 diz muhafaza (levaz\u0131m\u0131) gereci.<br \/>\n DO\u011eAL (TAB\u0130\u0130) GAZ, Petrol ve k\u00f6m\u00fcr yataklar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck sedimantasyon havzalar\u0131nda organik maddelerin, y\u00fcksek tazyik alt\u0131nda oksijensiz (anaerob) ortamda bakterilerin etkisi ile de\u011fi\u015fmesi sonucu te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f gaz \u015feklinde karbonlu hidrojen bile\u015fikleri. \u2014> \u015eema ve \u015eekil. Bunlar daha ziyade metan (CH4), de\u011fi\u015fen oranlarda azot (N2), karbondioksit (CO2), k\u00fck\u00fcrtl\u00fc hidrojen (H2S) vb. gazlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 \u015feklindedir. \u0130\u00e7erdi\u011fi gazlar\u0131n oranlar\u0131na g\u00f6re kalorifik de\u011feri de\u011fi\u015fir. Do\u011fal gaz, hammadde olarak enerji \u00fcretiminde ve girdi olarak petrokimya sanayiinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n DO\u011eAL HAVALANDIRMA, 1) Ocakta, hava yo\u011funlu\u011fu fark\u0131ndan olu\u015fan, do\u011fal hava ile yap\u0131lan havaland\u0131rma. 2) Tabii havaland\u0131rma. 3) Tabii vantilasyon.<br \/>\n DO\u011eAL SODA \u00dcRET\u0130M\u0130 ,\u2014> Monohidrat y\u00f6ntemi, Seskikarbonat y\u00f6ntemi.<br \/>\n DO\u011eAL ELEMENTLER, Do\u011fada ba\u015fka elementlerle bile\u015fikler olu\u015fturmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131z halde bulunabilen kimyasal elementler. Atmosferde gaz halinde bulunan elementler bu gruptan say\u0131lmaz.<br \/>\n Do\u011fada bulunan 96 kimyasal elementten yaln\u0131zca 19\u2019u kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z veya \u00e7ok az kat\u0131\u015f\u0131kl\u0131 mineraller halindedir. Yal\u0131n halde bulunabilen element say\u0131s\u0131n\u0131n bu kadar az olmas\u0131, kimyasal elementlerden \u00e7o\u011funun oksijen, k\u00fck\u00fcrt ve halojenlerle bile\u015fikler olu\u015fturmaya \u00e7ok yatk\u0131n olmalar\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<br \/>\n Do\u011fal elementler, kimyasal \u00f6zelliklerine g\u00f6re ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 grupta toplan\u0131r. Metaller (platin, iridyum, osminyum, demir, \u00e7inko, kalay, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, bak\u0131r, civa, tantal), yar\u0131 metaller (bizmut, antimon, arsenik, tell\u00fcr selenyum) ve ametaller (k\u00fck\u00fcrt, karbon).<br \/>\n DO\u011eRULTU, 1) a- Takeometre veya teodolitin herhangi bir g\u00f6zlem konumunda, yatay a\u00e7\u0131 tablas\u0131nda okunan de\u011fer. \u0130ki do\u011frultu aras\u0131ndaki farka da \u201c a\u00e7\u0131 \u201c denir. b- Damar \u00fczerinde bulunan ve damar meyline dik olan \u00e7izginin kuzey ile yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131. \u00d6rnek: Damar yat\u0131m\u0131 30 \u00b0 S, damar do\u011frultusu 110\u00b0 . 2) \u2014> \u0130stikamet, K\u0131vr\u0131m. K\u00f6m\u00fcr damar\u0131n\u0131n ve katmanlar\u0131n\u0131n k\u0131vr\u0131lmas\u0131 neticesi iki \u00f6nemli kavram meydana gelir. Bunlar damar\u0131n veya katmanlar\u0131n yat\u0131m\u0131, di\u011feri do\u011frultusudur. Yat\u0131m, do\u011frultuya diktir. Damar veya katmanlar\u0131n konumu ancak bu iki kavram ile tan\u0131mlan\u0131r. Her iki kavram da, a\u00e7\u0131 ve y\u00f6n belirtilerek kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n DO\u011eRULTU VERME, Yeralt\u0131nda s\u00fcr\u00fclen galeri ve bacalar\u0131n planlanan do\u011frultuda ilerlemesini temin amac\u0131 ile tavana as\u0131lan iki \u015fakul (kontrol i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fakul de as\u0131labilir) kullan\u0131lan\u0131larak ve arkalar\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutularak yol ekseninin kaz\u0131lan ar\u0131na i\u015faretlenmesi. \u2014> Direksiyon, \u0130stikamet.<br \/>\n DOKANAK, \u2014> Kontak.<br \/>\n DOKU, 1) Bir kayac\u0131n i\u00e7 yap\u0131s\u0131. 2) \u2014> Tekst\u00fcr. \u0130\u00e7 yap\u0131 kayac\u0131n olu\u015fum ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan belli ba\u015fl\u0131 doku \u00f6rnekleri olarak kaya\u00e7 cinsine g\u00f6re;<br \/>\n (a) Tortul kaya\u00e7lar, (b) Magmatik kaya\u00e7lar, (c) Ba\u015fkala\u015f\u0131m kaya\u00e7lar\u0131n\u0131n dokular\u0131 g\u00f6sterilebilir.<br \/>\n Tortul kaya\u00e7lar\u0131n dokusu genellikle birikme ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re katl\u0131; magmatik kaya\u00e7lar\u0131n dokular\u0131 kristal, cams\u0131, porfirsi, cams\u0131 porfirsi, ak\u0131\u015fizli ve yuvars\u0131; kristal dokulu kaya\u00e7lar da t\u00fcm kristal, yar\u0131 kristal, iri kristalli, ince kristalli ve taneli yap\u0131larda; ba\u015fkalas\u0131m kaya\u00e7lar\u0131n\u0131n dokular\u0131 ise; mozaiksi, e\u015fit, de\u011fi\u015fik, porfirsi (porfirik) ve porfir k\u0131r\u0131kl\u0131 yap\u0131lar g\u00f6sterir.<br \/>\n DOLDURMA HAKKI, \u2014> \u0130mla hakk\u0131.<br \/>\n DOLGU, \u2014> Ramble.<br \/>\n DOLGU A\u00c7ISI, Dik damarlarda yap\u0131lan ramblenin diyagonal meyil boyunca alt taban yolu ile \u00fcst taban yolu aras\u0131nda te\u015fkil etti\u011fi dar a\u00e7\u0131.<br \/>\n DOLGUCU, \u2014> Ramble.<br \/>\n DOLGU MALZEMES\u0130, Cevher al\u0131nmas\u0131yla olu\u015fan bo\u015fluklar\u0131n doldurulmas\u0131nda kullan\u0131lan ta\u015f, toprak ve benzeri malzeme. \u2014> Ramble.<br \/>\n DOLGU PERDES\u0130, Dolgu yap\u0131l\u0131rken; dolgu malzemesinin \u00f6n\u00fcne \u00e7ekilerek malzemenin \u00fcretim yerine akmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen engel. Bu engel tel \u00f6rg\u00fc, ka\u011f\u0131tl\u0131 tel \u00f6rg\u00fc veya kapak tahtalar\u0131 \u00e7akmak suretiyle sa\u011flan\u0131r.<br \/>\n DOLGU TEL\u0130, Dolgu yap\u0131l\u0131rken dolgu malzemesinin \u00f6n\u00fcne \u00e7ekilerek malzemenin \u00fcretim yerine veya alt yollara akmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen tel \u00f6rg\u00fc.<br \/>\n DOL\u0130ME, Kalsine edilmi\u015f dolomit. Deniz suyundan manyezit elde edilmesi prosesinde katk\u0131 maddesi olarak kullan\u0131lmas\u0131 tercih edilen madde. Bu suretle dolime i\u00e7indeki manyezit de prosese girerek verim art\u0131r\u0131m\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n DOLOM\u0130T [(MgCa(CO3)2], 1) Renksiz, beyaz sar\u0131ms\u0131, kahve renkli, kalsitten daha sert (sertlik derecesi 3,5-4, \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 2,85-2,95gr\/cm3 ) dilinim \u015fekliyle kalsitin ayn\u0131, kolay k\u0131r\u0131l\u0131r, k\u0131r\u0131lma y\u00fczeyi midye kabu\u011fu \u015fekilli saydam ve yar\u0131 saydam, cam par\u0131lt\u0131l\u0131, form\u00fcl\u00fcnde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi birer molek\u00fcl kalsiyum karbonat ve magnezyum karbonattan olu\u015fan, bile\u015fiminde \u00e7o\u011funlukla Fe,Mn bulunan \u00fcfle\u00e7te erimeyen, s\u0131cak asitte \u00e7\u00f6z\u00fcnebilen, kalkerden kesin ay\u0131rt edilmesi \u201c Lemberg reaksiyonu \u201c (AlCl3 eriyi\u011fi ve Blauholz boyas\u0131 ile kalker menek\u015fe rengi olur, dolomit de\u011fi\u015fmez) ile olan mineral.<br \/>\n Dolomit b\u00fcy\u00fck yataklar halinde ve di\u011fer tortul kaya\u00e7lar i\u00e7inde damar halinde bulunur. Dolomitin primer olarak olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 kesin olarak bilinmemekle beraber; ba\u015fl\u0131ca Mg\u2019lu eriyiklerin kalkerlerle metazomatozu ile olu\u015ftu\u011fu bilinmektedir. Organizmalar\u0131n kalsitli, \u00f6zellikle aragonitli k\u0131s\u0131mlar\u0131 kolay dolomitle\u015fir. Dolomit maden damarlar\u0131nda magmatik kaya\u00e7lar\u0131n yar\u0131klar\u0131nda da bulunur. Dolomitin bile\u015fiminde bulunan Mg yerine bir miktar Fe ve Mn ge\u00e7erse dolomite benzer ve dolomitin bir t\u00fcr\u00fc olan \u201cAnkerit\u201d olu\u015fur. \u0130\u00e7inde Fe ve Mn bulunan dolomit\u2019e \u201cBraun spat\u201c [Ca (Mg, Fe, Mn) C2O6] ad\u0131 verilir. 2) Kire\u00e7ta\u015f\u0131 i\u00e7ine baz\u0131 \u00f6zel ortam ve \u015fartlarda Mg CO3\u2019in metazomatoz yoluyla kar\u0131\u015fmas\u0131ndan olu\u015ftu\u011fu kabul edilen kaya\u00e7. Olu\u015fumu \u00fczerinde tart\u0131\u015fmalar yayg\u0131nd\u0131r. Okyanus yama\u00e7lar\u0131nda aragonit ve vateritin magnezyum karbonatla birle\u015fti\u011fi ve 200 m. derinlikten sonra dolomitik yap\u0131ya rastland\u0131\u011f\u0131 sondajla kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. [ (Ca Mg(CO3)]. 3) Dolota\u015f\u0131.<br \/>\n Kalkerden daha sert ve k\u0131r\u0131lma y\u00fczeyi de\u011fi\u015fik asitte fazla k\u00f6p\u00fcrmeyen, a\u015f\u0131nmaya daha dayan\u0131kl\u0131 olan manyezitli kalker diyebilece\u011fimiz saf dolomit %54,34 CaCO3, %46,85 Mg CO3 i\u00e7erir. Dolomitte teorik olarak %30,4 CaO, %21,7 MgO, %47,9 CO2 bulunur.<br \/>\n Kullan\u0131m alanlar\u0131nda, kalsinasyona ba\u011fl\u0131 olarak dolomitler de\u011fi\u015fik isim al\u0131rlar. \u0130\u015flem uygulanmam\u0131\u015f dolomite, ham dolomit; 1100\u00b0C\u2019 da \u0131s\u0131l i\u015fleme tabi tutulana kalsine dolomit; 1850-1950 \u00b0C de i\u015flenene sinter dolomit; 1650\u00b0 C s\u0131cakl\u0131kta demir oksitle birlikte kavrulan \u00fcr\u00fcne ise \u201c dead burned \u201c yani yak\u0131lm\u0131\u015f \u00f6l\u00fc dolomit denir.<br \/>\n Dolomitin en \u00e7ok kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sanayi demir \u00e7eliktir. \u0130skenderun demir \u00e7elik (\u0130SDEM\u0130R) tesislerinde dolomitlerden istenen kimyasal \u00f6zellikler \u015f\u00f6yledir :<br \/>\n %<br \/>\n Fe2O3 1,42<br \/>\n SiO2 3,50<br \/>\n Al2O3 0,5<br \/>\n CaO 30,0<br \/>\n MgO 18<br \/>\n Ate\u015fte zayiat 46,38<br \/>\n Nem 3,0<br \/>\n Ere\u011fli demir-\u00e7elik tesislerinde (ERDEM\u0130R) ise;<br \/>\n %<br \/>\n SiO2 2-5<br \/>\n Al2O3 1-3<br \/>\n CaO 34-38<br \/>\n MgO 15-17<br \/>\n Ayr\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fck ten\u00f6rl\u00fc demir cevherlerinin zenginle\u015ftirilmesinde, bazik peletlemelerde kullan\u0131lan dolomitin en az %19 MgO i\u00e7ermesi ve alkali, silis ve alumina i\u00e7eri\u011finin de y\u00fcksek olmas\u0131 istenir. \u015ei\u015fe cam sanayiinde kullan\u0131lan dolomitlerde aranan \u00f6zellikler ise ;<br \/>\n %<br \/>\n MgO 19<br \/>\n CaO 34<br \/>\n Fe2O3 en \u00e7ok 0,08<br \/>\n SiO2 en \u00e7ok 0,3<br \/>\n Tane boyu +3,18 (en \u00e7ok % 1)<br \/>\n -125 mikron (en az % 5)<br \/>\n Is\u0131 ve ses izolasyonunda kullan\u0131lan cam y\u00fcn\u00fc i\u00e7in, dolomitin a\u015fa\u011f\u0131daki nitelikleri i\u00e7ermesi gerekir :<\/p>\n<p> SiO2 . Al2O3<br \/>\n \u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014 = 1 olmal\u0131d\u0131r ve ayr\u0131ca<br \/>\n CaO MgO<br \/>\n en az % en \u00e7ok%<br \/>\n SiO2 24 32<br \/>\n Fe2O3 2 3<br \/>\n Al2O3 8 12<br \/>\n CaO 16 21<br \/>\n MgO 10 13<br \/>\n A.Z. 26 29<br \/>\n Y\u00fcksek f\u0131r\u0131n ve sinterlemede kullan\u0131lan dolomitlerde ise \u015fu nitelikler aran\u0131r.<br \/>\n %<br \/>\n MgO 18<br \/>\n CaO 30<br \/>\n Al2O3 0,5<br \/>\n SiO2 3,5<br \/>\n Fe2O3 1,42<br \/>\n Ate\u015fte zayiat 46,50<br \/>\n Yukar\u0131da belirtilen kullan\u0131m yerleri d\u0131\u015f\u0131nda ; y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlarda bazik astar tu\u011flas\u0131 imalinde, \u00e7elik fabrikalar\u0131nda har\u00e7 yap\u0131m\u0131nda, k\u0131rmata\u015f \u015feklinde yol kaplama malzemesi olarak yol in\u015faat\u0131nda, asfaltla agregat te\u015fkil ederek 1-2 cm\u2019lik par\u00e7alar halinde yol kaplamada, 0,15 mikrona \u00f6\u011f\u00fct\u00fclerek ziraat kireci ad\u0131yla toprak \u0131slah\u0131nda ve ma\u011fnezyum metali elde edilmesinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n DOLOTA\u015eI, \u2014> Dolomit.<br \/>\n DOM, Kubbe veya k\u00fcmbet yap\u0131. Kaya\u00e7 katmanlar\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lmadan yukar\u0131 do\u011fru kabarmas\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan elips bi\u00e7imli yap\u0131lar\u0131n ortak ad\u0131. Belirli bir y\u00f6nde uzanmayan ve en y\u00fcksek noktas\u0131ndan b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerde d\u0131\u015fa do\u011fru yay\u0131lan bir antiklinal t\u00fcr\u00fc.<br \/>\n DOMUZDAMI, Travers par\u00e7alar\u0131, \u00f6zel haz\u0131rlanm\u0131\u015f domuzdam\u0131 direkleri veya bunlar\u0131n aras\u0131nda profil demirleri de kullan\u0131larak dikt\u00f6rgen veya kare prizma \u015feklinde tavan\u0131 tutan ve ayak arkas\u0131ndan tavan\u0131n muntazam k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6zel tahkimat birimi. Domuz damlar\u0131 kamalar, s\u0131kt\u0131rmalar kullan\u0131lmak suretiyle s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Ayak ilerledik\u00e7e geriden s\u00f6k\u00fclerek ileri al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buna \u201c seyyar domuzdam\u0131\u201d da denir. Domuzdam\u0131n\u0131n kolay s\u00f6k\u00fclmesini sa\u011flamak i\u00e7in a\u011fa\u00e7 domuzdam\u0131 direkleri aras\u0131nda set halinde (\u2014> \u015eekil) bir \u00e7ift madeni domuzdam\u0131 direkleri de kullan\u0131l\u0131r. \u2014> A\u011fa\u00e7 kasa.<br \/>\n DOMUZDAMCI, Domuzdam\u0131 kuran i\u015f\u00e7i.<br \/>\n DONUK M\u0130NERAL, \u2014> Minerallerin parlakl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n DORE \u0130ZABES\u0130, Cu, Ni, Te, Se giderme i\u015fleminden gelen bak\u0131r anot \u00e7amurlar\u0131n\u0131n \u2014> Reverber (dore) f\u0131r\u0131n\u0131nda izabe edilerek \u2014> Dore-metale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc pirometalurjik proses. \u0130\u015flemin sonunda dore-metal, dore-anot kal\u0131plar\u0131na d\u00f6k\u00fclerek elektro-rafinasyona verilir. Dore izabesinin amac\u0131, kurutulmu\u015f \u00e7amur konsantresi i\u00e7indeki istenmezleri (safs\u0131zl\u0131klar\u0131) curuf faz\u0131nda toplamak, curuf faz\u0131n\u0131n alt\u0131nda dore-metal faz\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Baz\u0131 safs\u0131zl\u0131klar baca tozu \u015feklinde sistemden uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130stenmezlerin (Cu, Te, Pb, Ni, Bi, As gibi) s\u00fcp\u00fcr\u00fclmesi primer curuf a\u015famas\u0131nda, baca tozu ve primer curufla olur. S\u00fcp\u00fcr\u00fclmeyen k\u0131sm\u0131 ise oksijen rafinasyonu (oksidasyon) ile sekonder curufa ge\u00e7irilir. Dore f\u0131r\u0131nlar magnezit-krom refrakteri ile astarlan\u0131r ve operasyon 7 a\u015famal\u0131d\u0131r.<br \/>\n Bunlar \u015f\u00f6yle belirtilebilir:<br \/>\n F\u0131r\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 F\u0131r\u0131n atmosferi<br \/>\n 1- \u015earj\u0131n beslenmesi<br \/>\n ve flakslama 1150-1250\u00b0 C K\u0131smi red\u00fcktif<br \/>\n 2- Kar\u0131\u015ft\u0131rma ve<br \/>\n \u00e7\u00f6keltme 1250\u00b0 C Red\u00fcktif<br \/>\n 3- Primer curuf \u00e7ekme 1250\u00b0 C Oksidan<br \/>\n 4- Ara curuf \u00e7ekme<br \/>\n (ara izabe) 1250\u00b0 C Oksidan<br \/>\n 5- Oksidasyon 1000\u00b0 C Oksidan<br \/>\n 6- Sekonder curuf<br \/>\n \u00e7ekme 1200\u00b0 C K\u0131smi reduktif<br \/>\n 7- Anot d\u00f6k\u00fcm 1150\u00b0 C K\u0131smi red\u00fcktif<\/p>\n<p> Kullan\u0131lan flakslar, susuz broks, \u2014> Hafif soda, Portland \u00e7imentosudur.<br \/>\n DORE METAL, \u0130\u00e7inde genellikle de\u011fersiz metal art\u0131klar\u0131 % 5\u2019den az olan alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f kar\u0131\u015f\u0131m\u0131. Dore yapmak \u00fczere kullan\u0131lan \u00fc\u00e7 t\u00fcr f\u0131r\u0131n vard\u0131r: 1) Silikon karpit pota, 2) Gaz veya propan yak\u0131lan \u2014> Reverber f\u0131r\u0131n\u0131, 3) Ind\u00fcksiyon f\u0131r\u0131n\u0131.<br \/>\n DOZER, \u00d6ne do\u011fru \u00e7\u0131km\u0131\u015f kollar\u0131 ve bu kollara monte edilmi\u015f bir \u00e7elik b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 olan, \u00f6n\u00fcndeki malzemeyi da\u011f\u0131tmaya, zemin y\u00fczeyini s\u0131y\u0131rmaya yarayan, buldozer ve angeldozer diye tipleri olan trakt\u00f6r.<br \/>\n DOZ\u00d6R, 1) Flotasyon sel\u00fcl\u00fcne \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fc veya y\u00fczd\u00fcr\u00fcc\u00fc kimyasal maddeleri (reaktifler), ayarlanm\u0131\u015f bir dozla veren cihaz. 2) Stoklanm\u0131\u015f malzemenin belirli miktarlarda ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 araca aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan d\u00fczen. \u2014> Reaktif doz\u00f6r\u00fc.<br \/>\n D\u00d6KME CAM, Y\u00fczeyine parlatma i\u015flemi uygulanmam\u0131\u015f, i\u015flenmemi\u015f durumda olan ince cam.<br \/>\n D\u00d6KME \u00c7EL\u0130K, B\u00fcy\u00fck p\u00f6rlit tanelerinin b\u00fcy\u00fck ebatta ferrit taneleri ile \u00e7evrilip metal olmayan partik\u00fcllerin de bunlar\u0131n etraf\u0131na dizilmi\u015f \u015fekilde str\u00fckt\u00fcr g\u00f6steren ve kal\u0131plara d\u00f6k\u00fclen \u00e7elik.<br \/>\n D\u00d6KME DEM\u0130R, 1) Karbon oran\u0131 y\u00fczde 2,5\u2019dan fazla olan ve do\u011frudan do\u011fruya demir cevherinden s\u0131v\u0131 halde elde edilen demir-karbon ala\u015f\u0131m\u0131. 2) Pik. Yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131yla, d\u00f6k\u00fcmden \u00f6nce baz\u0131 maddelerin kat\u0131lmas\u0131 durumunda ALA\u015eIM D\u00d6KME DEM\u0130R elde edilir. K\u0131r\u0131k y\u00fczeyleri beyaz renkte g\u00f6r\u00fclen d\u00f6kme demirin i\u00e7inde demir karb\u00fcr (sementit) bulunur ve BEYAZ D\u00d6KME DEM\u0130R diye adland\u0131r\u0131l\u0131r. D\u00d6V\u00dcLEB\u0130L\u0130R (temperlenmi\u015f) D\u00d6KME DEM\u0130R\u2019in bile\u015fiminde grafit bulundu\u011fu i\u00e7in kolayl\u0131kla d\u00f6v\u00fclebilme \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterir.\u2014> \u00c7elik d\u00f6vme.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcC\u00dc, A\u00e7\u0131k i\u015fletmede bant, demiryolu veya kamyonla d\u00f6k\u00fcm yerine getirilmi\u015f dekapaj topra\u011f\u0131n\u0131 d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerden al\u0131p, konsol \u015feklindeki bant vas\u0131tas\u0131 ile, istenilen yere (dekapaj d\u00f6k\u00fcm sahas\u0131) y\u0131\u011f\u0131n halinde d\u00f6k\u00fclmesini sa\u011flamak gayesi ile paletler veya demiryolu \u00fczerinde hareket edebilen i\u015f makinesi. \u2014> \u015eekil B\u00fcy\u00fck stok sahalar\u0131nda d\u00f6k\u00fcc\u00fcler sistemli bir \u015fekilde stok kald\u0131rmak i\u015flerinde de kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcM, Ergime halindeki bir madeni kat\u0131la\u015fmak \u00fczere bir kal\u0131ba veya k\u00fcl\u00e7e kal\u0131b\u0131na d\u00f6kme i\u015flemi. Madenin bo\u015falt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kal\u0131b\u0131n tipine g\u00f6re iki d\u00f6k\u00fcm \u015fekli vard\u0131r ve bunlar \u201c Kum d\u00f6k\u00fcm\u00fc \u201c (\u2014> \u015eekil) ile \u201c Pres d\u00f6k\u00fcm\u201d d\u00fcr. (\u2014> \u015eekil). Kum d\u00f6k\u00fcm\u00fc, d\u00f6k\u00fcm kumundan haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir kal\u0131p i\u00e7ine yap\u0131l\u0131r, \u2014> Kokil d\u00f6k\u00fcm\u00fc veya k\u00fcl\u00e7e kal\u0131b\u0131na d\u00f6k\u00fcm ise madeni kal\u0131plara yap\u0131l\u0131r. Kum d\u00f6k\u00fcm\u00fc, madenin nisbeten yava\u015f olarak so\u011fumas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Oysa kokil d\u00f6k\u00fcmde, maden\u00ee kal\u0131p \u00e7eperlerinin termik iletgenli\u011fi y\u00fcksek oldu\u011fundan, so\u011fuma da s\u00fcratli olur. Pres d\u00f6k\u00fcm; kat\u0131la\u015fmadan sonra herhangi bir i\u015flem gerektirmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar\u0131n seri imal\u00e2t\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Pres d\u00f6k\u00fcmde ergimi\u015f (metal, bir pistonun bas\u0131nc\u0131 ile veya metal \u00fczerine bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava verilmesiyle, bazen de metalin vakum alt\u0131nda emilmesiyle (az kullan\u0131lan bir usuld\u00fcr)) bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda metal bir kal\u0131ba g\u00f6nderilir ve metal, kal\u0131p \u00e7eperinin b\u00fct\u00fcn bo\u015fluklar\u0131na s\u0131zarak kal\u0131b\u0131 iyice doldurur. Ergime noktas\u0131 daha y\u00fcksek olan metaller (bak\u0131r ala\u015f\u0131mlar\u0131) i\u00e7in, kal\u0131ba g\u00f6nderme i\u015flemi hamur haldeki \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f maden ile yap\u0131l\u0131r.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcM \u00c7APA\u011eI, Bir d\u00f6k\u00fcm par\u00e7as\u0131nda, d\u00f6k\u00fcm kal\u0131b\u0131n\u0131n biti\u015fme yerlerinden ta\u015fan metalin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yass\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131. Kal\u0131ba d\u00f6k\u00fclecek bir par\u00e7ada metalin eksik gelmemesi i\u00e7in, kal\u0131ba \u00f6l\u00e7\u00fcden biraz fazla malzeme aktar\u0131l\u0131r; bu fazlal\u0131k, kal\u0131plar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ek yerlerinden ta\u015farak d\u00f6k\u00fcm \u00e7apa\u011f\u0131n\u0131 meydana getirir. Bunu almak i\u00e7in, par\u00e7alar\u0131n d\u0131\u015f profili boyunca erkek kal\u0131pla di\u015fi kal\u0131p aras\u0131ndaki fazlal\u0131k kesilerek \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r veya \u00e7apak alma i\u015flemi uygulan\u0131r.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcM \u00c7EL\u0130\u011e\u0130, B\u00fcnyesinde % 1,5-3 Si; % 3,25-4,25 C; % 1\u2019den az P ve % 0,036-0,05 S olan kolay d\u00f6k\u00fcl\u00fcp i\u015flenebilen \u00e7elik.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcM HATASI, Kal\u0131plama yoluyla haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve son i\u015flemlerden ge\u00e7irilmemi\u015f e\u015fyadaki \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u00e7ukurlar.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcM \u00dcR\u00dcN\u00dc, S\u0131v\u0131 metalin kal\u0131p i\u00e7ine \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle d\u00f6k\u00fclmesi ve kat\u0131la\u015farak kal\u0131b\u0131n \u015feklini almas\u0131 ile elde edilen \u00fcr\u00fcnleri tan\u0131mlayan ve daha ziyade al\u00fcminyum sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan bir terim.<br \/>\n D\u00d6K\u00dcNT\u00dc, Arazi \u00fczerinde bir mostradan koparak araziye serpilmi\u015f \u015fekilde bulunan maden par\u00e7alar\u0131.<br \/>\n D\u00d6NEL DELME, 1) Matkab\u0131n belirli bir bask\u0131 uygulanarak d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi ile s\u00fcrekli kesme sa\u011flanan delik delme y\u00f6ntemi. 2) Rotari delme.<br \/>\n D\u00d6NEME\u00c7, 1) Viraj. 2) Kurba.<br \/>\n D\u00d6NER DARBEL\u0130 SONDAJ, \u2014> Darbeli-rotari sondaj.<br \/>\n D\u00d6NER DELMEL\u0130 SONDAJ METODU, 1) Matkap, a\u011f\u0131rl\u0131k tijleri ve tijlerden olu\u015fan tak\u0131m dizisiyle yap\u0131lan sondaj t\u00fcr\u00fc. Birbirine vira edilen tijlerin yery\u00fcz\u00fcnden d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi suretiyle d\u00f6nme hareketi matkaba iletilir. A\u011f\u0131rl\u0131k tijleri matkap \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 sa\u011flarlar. Tijler i\u00e7inden sondaj \u00e7amuru pompalan\u0131r. Matkaba kadar ula\u015fan \u00e7amur, oradan tak\u0131mla kuyu c\u0131dar\u0131 aras\u0131nda y\u00fckselerek yery\u00fcz\u00fcne ula\u015f\u0131r. \u00c7amur k\u0131r\u0131nt\u0131 numuneyi getirir ve havuzda \u00e7amurun s\u00fcr\u00fckledi\u011fi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7\u00f6kmesi sa\u011fland\u0131ktan sonra, ayn\u0131 \u00e7amur tekrar kuyuya pompalanarak devridaim sa\u011flan\u0131r. Derin ve \u00e7ok derin sondajlar bu metotla yap\u0131l\u0131r. 2) Rotari sondaj metodu.<br \/>\n D\u00d6NER (Rotari) FIRIN, Boyu ve \u00e7ap\u0131 yap\u0131lacak metalurjik i\u015flemin cinsine g\u00f6re imal edilen ve silindir bi\u00e7iminde olan izabe f\u0131r\u0131n\u0131. \u00c7elik g\u00f6vdenin i\u00e7i ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131 refrakter tu\u011fla ile \u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yak\u0131t, f\u0131r\u0131n\u0131n alt ucundan yak\u0131l\u0131p gazlar f\u0131r\u0131n\u0131 \u00fcst u\u00e7tan terk ederler, \u015farj ise genellikle \u00fcstten beslenip alttan al\u0131n\u0131r. D\u00f6ner f\u0131r\u0131nlar kurutma, kalsinasyon ve destilasyon maksad\u0131yla kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n D\u00d6NER KEP\u00c7EL\u0130 EKSKAVAT\u00d6R, 1) Radyal olarak \u00fczerine kep\u00e7e yerle\u015ftirimi\u015f b\u00fcy\u00fck bir \u00e7ark\u0131n d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi suretiyle devaml\u0131 kaz\u0131 yapabilen i\u015f makinas\u0131. Bu kaz\u0131 makinas\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, d\u00f6nen b\u00fcy\u00fck \u00e7ark, kaz\u0131lmas\u0131 istenen malzemeye dayan\u0131r; \u00e7ark d\u00f6nmeye ba\u015flay\u0131nca kep\u00e7eler malzemeyi belirli bir dalma derinli\u011finde kazarak i\u00e7ine al\u0131r ve sistemin band\u0131na d\u00f6ker. 2) \u00c7arkl\u0131 bager.<br \/>\n D\u00d6NER SAC, 1) Maden ocaklar\u0131ndaki rayl\u0131 ta\u015f\u0131mada dik a\u00e7\u0131 ile kesi\u015fen iki ayr\u0131 demir yolundan birinde bulunan bir vagonu di\u011fer yola ge\u00e7irmeye yarayan d\u00fczen. 2) Plakturne.<br \/>\n D\u00d6NER TABLA, \u2014> Rotary tablas\u0131.<br \/>\n D\u00d6NER TUMBA, \u2014> Tumba.<br \/>\n D\u00d6NMEYEN HALAT, Bir halat \u00f6z\u00fc etraf\u0131na sar\u0131lm\u0131\u015f i\u00e7i\u00e7e iki halattan olu\u015fan \u00f6zel halat. Bu iki halat birbirinin aksi y\u00f6nde \u00e7apraz sarg\u0131l\u0131d\u0131rlar. Tek halatl\u0131 kreynlerde, kald\u0131r\u0131lan y\u00fck\u00fcn d\u00f6nmeden durmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar.<br \/>\n D\u00d6NMEZ T\u0130P HALATLAR, \u0130ki veya daha \u00e7ok damar kat\u0131ndan meydana gelen ve y\u00fck alt\u0131nda d\u00f6nme e\u011filimi en az olan halatlar. Bir d\u00f6nmez \u00e7elik halatta, tepki kuvvetini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar azaltmak i\u00e7in, bir\u00e7ok demet katlar\u0131n\u0131n genellikle ters y\u00f6nde sar\u0131m\u0131 yap\u0131l\u0131r.\u2014> \u015eekil.<br \/>\n D\u00d6N\u00dcML\u00dc AYAK, \u2014> Uzun ayak.<br \/>\n D\u00d6RT K\u00d6\u015eE BA\u011e, 1) D\u00f6rt par\u00e7adan olu\u015fan ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kadranlarla birbirine e\u015fit ve birbirine ge\u00e7ecek \u015fekilde haz\u0131rlanan ve uygulanan dikd\u00f6rtgen kesitli kuyularda yap\u0131lan ba\u011f. 2) Bir cins kuyu tahkimat\u0131.<br \/>\n D\u00d6RT K\u00d6\u015eE BA\u015eLI CIVATA, Tak\u0131m tezgahlar\u0131 ve el \u00e7arklar\u0131nda tesbit civatas\u0131 olarak kullan\u0131lan ba\u015f\u0131 d\u00f6rt k\u00f6\u015fe olarak imal edilen civata.<br \/>\n D\u00d6RTLEME METODU, Boyut bak\u0131m\u0131ndan homojen olan numunelere (\u00f6rneklere) uygulanan \u00f6rnek k\u00fc\u00e7\u00fcltme metodu. Bu usulde \u00f6rnek koni \u015feklinde y\u0131\u011f\u0131l\u0131r, k\u00fcrek yard\u0131m\u0131 ile birbirine dik iki eksenle d\u00f6rde ayr\u0131l\u0131r, bunlardan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ikisi al\u0131n\u0131r ikisi kenara \u00e7ekilir. \u00d6rnek istenilen miktara ininceye kadar d\u00f6rtlemeye devam edilir. Numune haz\u0131rlamada b\u00f6lme i\u015flemi elle veya mekanik ayg\u0131tlarla olabilir. \u2014> Dikd\u00f6rgen metodu, Numune haz\u0131rlama.<br \/>\n D\u00d6VME \u00c7EL\u0130K, Akkor hale kadar \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131ktan sonra d\u00f6v\u00fclmek veya haddelenmek suretiyle str\u00fckt\u00fcr\u00fc de\u011fi\u015ftirilmi\u015f \u00e7elik. D\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f ve haddelenmi\u015f \u00e7elikte d\u00f6kme \u00e7eli\u011fin str\u00fckt\u00fcr\u00fc bozulur. P\u00f6rlit ve ferrit kristalleri k\u00fc\u00e7\u00fclerek \u00e7eli\u011fin b\u00fcnyesine da\u011f\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7eli\u011fin i\u00e7 yap\u0131s\u0131 daha s\u0131k\u0131 hale getirilmi\u015f olur.<br \/>\n D\u00d6VMEL\u0130 DELME S\u0130STEM\u0130, Darbeli la\u011f\u0131m a\u00e7ma prensibine dayanan bu sistemde matkap veya tij \u00fcst\u00fcnde bir \u00e7eki\u00e7 bulunur. Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava veya bir elektrik motoru taraf\u0131ndan hareket ettirilen \u00e7eki\u00e7 d\u00f6vme i\u015flemini sa\u011flar. \u2014> \u00c7ekici la\u011f\u0131mda \u00e7al\u0131\u015fan deliciler.<br \/>\n D\u00d6V\u00dcLEB\u0130L\u0130R D\u00d6KME DEM\u0130R, \u2014> D\u00f6kme demir.<br \/>\n D\u00d6VME SANAY\u0130\u0130, \u2014> \u00c7elik d\u00f6vme.<br \/>\n D\u00d6VME TASLAKLARI, \u2014> \u00c7elik d\u00f6vme.<br \/>\n DRE\u00c7 AMEL\u0130YES\u0130, 1) Dre\u00e7 tabir edilen tarakl\u0131 dubalar\u0131n, nehir, g\u00f6l veya denizlerde bulunan maden yataklar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f. 2) S\u0131v\u0131 i\u00e7inde dibe \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f kat\u0131 par\u00e7ac\u0131klar\u0131n bir skreyper veya taray\u0131c\u0131 konvey\u00f6rle s\u0131v\u0131dan ayr\u0131lmas\u0131 i\u015flemi.<br \/>\n DREGLAYN, 1) A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde ve kaz\u0131 i\u015flerinde kep\u00e7esini zemine y\u00fcksekten d\u00fc\u015f\u00fcrerek dald\u0131ran ve topra\u011f\u0131n kaz\u0131l\u0131p aktar\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan bir \u00e7e\u015fit kaz\u0131 makinesi. 2) Koval\u0131 bager. 3) \u00c7ekmeli kep\u00e7e.<br \/>\n DRENAJ, 1) Genel anlamda, maden i\u015fletmelerinde \u00e7evreden gelecek sular\u0131n oca\u011f\u0131 basmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilmek, \u00e7al\u0131\u015fma platformunu kuru tutabilmek veya kapal\u0131 ocak i\u00e7ine gelen sular\u0131n \u00fcretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 aksatma ihtimalini bertaraf edebilmek i\u00e7in al\u0131nacak \u00f6nlemler dizisi. Kapal\u0131 i\u015fletmelerde drenaj i\u00e7in ayr\u0131 bir \u2014> Su ihrac\u0131 sistemi te\u015fkil edilir. A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde ise drenaj, \u2014> Drenaj kanal\u0131, Drenaj havuzu, Drenaj galerileri, Drenaj kuyular\u0131, yatay drenaj delikleri vb. drenaj usulleriyle, m\u00fc\u015ftereken veya m\u00fcnferiden sa\u011flan\u0131r. 2) Aka\u00e7lama.<br \/>\n DRENAJ GALER\u0130LER\u0130, A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde \u00f6rt\u00fc taba-kas\u0131n\u0131n ve istihsal panolar\u0131n\u0131n drenaj\u0131n\u0131, statik (yeralt\u0131) su seviyesinin d\u00fc\u015f\u00fc-r\u00fclmesi suretiyle sa\u011flayabilmek i\u00e7in; a\u00e7\u0131lan kuyularla irtibatl\u0131 olarak te\u015fkil edilen ve drenaj\u0131 yap\u0131lacak b\u00f6lgelerin alt\u0131nda s\u00fcr\u00fclen galeriler. Drenaj gale-rileriyle, graviteden yarar-lan\u0131larak a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde, \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131n\u0131n ihtiva etti\u011fi su i\u015fletmeden \u00f6nce, bo\u015falt\u0131larak zarars\u0131z hale getirildi\u011fi gibi, yama\u00e7larda te\u015fkil edilen kapal\u0131 i\u015fletmelerde de enerji harcama-dan ocak sular\u0131n\u0131n d\u0131\u015far\u0131 at\u0131lmas\u0131 sa\u011flan\u0131r.<br \/>\n DRENAJ HAVUZU, A\u00e7\u0131k i\u015fletmede oca\u011fa ula\u015fan y\u00fczey sular\u0131n\u0131 toplayabilmek i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015fma platformlar\u0131n\u0131n alt\u0131nda ve a\u00e7\u0131k i\u015fletmenin en al\u00e7ak kotunda te\u015fkil edilen ve biriken suyun pompa vas\u0131tas\u0131 ile d\u0131\u015far\u0131ya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 havuz. Sular\u0131n havuza kolayca akmas\u0131n\u0131 ve i\u015f makinelerinin kuru zeminde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in basamaklara, aynaya do\u011fru % 2 civar\u0131nda e\u011fim verilir ve havuz hacmi en yo\u011fun \u015fekilde gelebilecek su miktar\u0131n\u0131 bir vardiya muhafaza edebilecek kadar olmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n DRENAJ KANALI, \u00c7evre sular\u0131n\u0131 hen\u00fcz a\u00e7\u0131k i\u015fletmeye girmeden toplamak ve d\u0131\u015far\u0131 atmak i\u00e7in \u00e7evrede a\u00e7\u0131lan kanal. Bu \u015fekilde sular\u0131n at\u0131lmas\u0131, suyun oca\u011fa girdikten sonra bir havuz ve pompa vas\u0131tas\u0131yla d\u0131\u015far\u0131ya at\u0131lmas\u0131na nazaran daha ekonomiktir.<br \/>\n DRENAJ KUYULARI, A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde statik (yeralt\u0131) su seviyesini d\u00fc\u015f\u00fcrebilmek ve b\u00f6ylece dekapaj ve istihsalin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmek i\u00e7in basamaklarda seri olarak ve bir sistem dahilinde te\u015fkil edilen kuyular. Basamaklarda a\u00e7\u0131lan kuyular genellikle tulumba ile su emilecek seviyeye kadar (6-8 m) derinle\u015ftirilir. Bu kuyulara s\u0131zan sular tulumba ile emilerek i\u015fletme d\u0131\u015f\u0131na bas\u0131l\u0131r. Derin a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde ise yeralt\u0131 su seviyesini, i\u015fletmenin en derin seviyesinin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrmek arazinin ve madenin stabilitesi bak\u0131m\u0131ndan yararl\u0131 oldu\u011fundan, bu gibi i\u015fletmelerde drenaj i\u015fine i\u015fletmeden birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flan\u0131r ve gerekli hallerde drenaj sondaj derinli\u011fi 300 m\u2019ye kadar olabilir. Derin drenaj kuyular\u0131nda dalg\u0131\u00e7 tulumbalar kullan\u0131larak yeralt\u0131 suyu i\u015fletme d\u0131\u015f\u0131na bas\u0131l\u0131r.<br \/>\n DREWBOY AYIRICISI , S\u0131\u011f a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, \u2014> Statik a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6temleri \u2014> \u015eekil.<br \/>\n DR\u0130LL COLLAR, \u2014> A\u011f\u0131rl\u0131k tiji.<br \/>\n DR\u0130LL P\u0130PE, \u2014> Tij.<br \/>\n DSM (DENSE MED\u0130A) S\u0130KLONLARI, A\u011f\u0131rmayi veya a\u011f\u0131r ortam siklonlar\u0131. Hollandada geli\u015ftirilen,0-40 mm aras\u0131ndaki k\u00f6m\u00fcrleri verimli bir \u015fekilde zenginle\u015ftirebilen (y\u0131kayabilen), s\u0131n\u0131fland\u0131rma (tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re tasnif) siklonlar\u0131na benzer bir yap\u0131s\u0131 olan, meyilli olarak kullan\u0131lan, a\u011f\u0131r ortam s\u0131v\u0131s\u0131 ile k\u00f6m\u00fcr kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 pompa ile beslenen, kapasitesi \u00e7ap\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 olan 75 cm \u00e7ap\u0131ndaki bir \u00fcnitenin kapasitesi 120 t\/h civar\u0131nda olan k\u00f6m\u00fcr zenginle\u015ftirme (y\u0131kama) \u00fcnitesi. \u2014> Santr\u0131f\u00fcjl\u00fc ay\u0131r\u0131c\u0131lar, A\u011f\u0131r mayi ile ay\u0131rma, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n DUAL Y\u00d6NTEM\u0130, \u2014> AC (Amonyum klor\u00fcr) y\u00f6ntemi.<br \/>\n DUMAN, Yanma sonucu havaya kar\u0131\u015fan u\u00e7ucu kat\u0131 par\u00e7ac\u0131klar ve gazlardan olu\u015fan yanma art\u0131\u011f\u0131. Dumanda su buhar\u0131, karbon oksitleri, k\u00fck\u00fcrt dioksit, azot, katran buhar\u0131, is, u\u00e7ucu k\u00fcl vb. bulunur.<br \/>\n DUMANSIZ BARUT, Barutun esas olarak eter ve alkol veya santralit ile \u00f6zel bir muameleden sonra \u015fekil verilebilir hale getirilmesi yani jelatinle\u015ftirilmi\u015f nitrosel\u00fcloz ile nitrogliserin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan elde edilen (hafif dumanl\u0131 barut) patlay\u0131c\u0131 madde. Nitrogliserinin pamuk barutu (kolodyum pamu\u011fu) ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan elde edilen nitrogliserinli barutlar\u0131n yanma \u0131s\u0131lar\u0131 fazlad\u0131r. Hafif dumanl\u0131 barutlar art\u0131k b\u0131rakmadan yanar; yand\u0131\u011f\u0131 zaman kara baruta g\u00f6re \u00fc\u00e7 misli fazla ve \u00e7ok hafif berrak bir duman \u00e7\u0131kar\u0131r. Bu y\u00fczden s\u00fcr\u00fcc\u00fc (itici) kuvveti daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7ok az nem \u00e7eker. Daha uzun zaman depolanabilir.<br \/>\n DURAL\u00dcM\u0130N, B\u00fcnyesinde %4 Cu, %1,4 Mg, %0,5 Si ve %1,2 Mn bulunan bir al\u00fcmimyum-bak\u0131r-magnezyum ala\u015f\u0131m\u0131. Bunun 490\u00b0C\u2019de sulanmas\u0131ndan ve adi s\u0131cakl\u0131kta olgunla\u015fma-s\u0131ndan sonra, mekanik direnci 44 kg\/mm2\u2019yi bulur. En d\u00fc\u015f\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131l\u0131k en y\u00fcksek mekanik dirence sahip oldu\u011fu i\u00e7in havac\u0131l\u0131kta kullan\u0131l\u0131r. Dural\u00fcmin, korozyona kar\u015f\u0131, al\u00fcminyum metali kadar, dayan\u0131kl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in iki taraf\u0131 ince saf aluminyum ile kaplan\u0131r (sandvi\u00e7lenir).<br \/>\n DURDURUCU, Arabay\u0131, \u00f6nceden kararla\u015ft\u0131r\u0131l-m\u0131\u015f noktada durdurmay\u0131 sa\u011flayan mekanik d\u00fczen.<br \/>\n DURULTMA HAVUZU, \u2014> Tikiner. Koyula\u015ft\u0131rma.<br \/>\n DUYARLIK, Bir patlay\u0131c\u0131n\u0131n harici bir uyar\u0131c\u0131ya maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 durumunda, sahip olabilece\u011fi nisbi patlama yetene\u011fi. Kullanmada optimum emniyeti elde etmek i\u00e7in patlay\u0131c\u0131 kazaen olan darbelere ve s\u00fcrt\u00fcnmelere duyars\u0131z olmal\u0131d\u0131r ve patlay\u0131c\u0131lar ancak imalat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tarif etti\u011fi \u015fekilde ate\u015flendi\u011finde patlamal\u0131d\u0131r. Doldurman\u0131n mekanik olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda, emniyet \u015fartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in genellikle d\u00fc\u015f\u00fck duyarl\u0131kl\u0131 patlay\u0131c\u0131lar tercih edilir. Bu durumda, patlatma deli\u011fine daha emniyetli y\u00f6ntemlerle yerle\u015ftirilen k\u00fc\u00e7\u00fck ara \u015farjlar (yemleme) konularak patlamay\u0131 ba\u015flatman\u0131n desteklenmesi zorunludur. \u2014> Bo\u015fluk duyarl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n D\u00dcRB\u00dcNL\u00dc PUSULA, \u2014> Pusula.<br \/>\n D\u00dc\u015eEY A\u00c7I \u0130LE Y\u00dcKSEKL\u0130K TAY\u0130N\u0130, 1) A ve B noktalar\u0131 aras\u0131ndaki h y\u00fckseklik fark\u0131n\u0131n trigonometrik y\u00f6ntemle yani A ve B \u2018yi birle\u015ftiren hatt\u0131n yatayla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131n\u0131n sin\u00fcs ve tanjant\u0131 vas\u0131tas\u0131yla bulunmas\u0131. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n D\u00dc\u015eEY MERKEZKA\u00c7 D\u00d6K\u00dcM, \u2014> Savurma d\u00f6k\u00fcm.<br \/>\n D\u00dc\u015e\u00dcK KARBONLU \u00c7EL\u0130K, B\u00fcnyesinde % 0.2\u2019den daha az karbon bulunduran \u00e7elik.<br \/>\n D\u00dc\u015e\u00dcK KARBONLU FERROKROM, \u00d6zel \u00e7elik imalinde kullan\u0131lan ve karbon muhtevas\u0131 en \u00e7ok a) : 0,15, b) % 0.10, c) % 0,06 olan Ferrokrom. C oran\u0131na g\u00f6re % 1-4 C i\u00e7in 7500-10000 kWh\/t; % 0,01-0,10 C i\u00e7in 13500-15000 kWh\/t elektrik enerjisi t\u00fcketilir: Ferrokrom karbon muhtevas\u0131na g\u00f6re: % 2-10 C, Si * % 3 Ferrokrom karb\u00fcr; % 0,5-2 C, Si (en \u00e7ok) % 1,5 Ferrokrom afine; C<% 0,5 S % 0,05 P, % 0,05 N % 0,05, Mn % 0,3 Ferrokrom s\u00fcrafie diye s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilmektedir.\n D\u00dc\u015e\u00dcM, Drenaj sonucu do\u011fal su tablas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen de\u011fi\u015fme.\n D\u00dcZ DAMAR KES\u0130M, Mermer i\u015fletme-cili\u011finde ta\u015f\u0131n \u00e7\u00f6kelme y\u00fczeyine paralel kesimi.\n D\u00dcZENS\u0130Z HATALAR, \u2014> Tesad\u00fcfi hatalar.<br \/>\n D\u00dcZG\u00dcN OLMAYAN B\u0130R Y\u00dcZEY\u0130N ALANI, \u2014> Geometrik \u015fekilli olmayan y\u00fczeyin alan\u0131.<br \/>\n D\u00dcZLEMSEL KAYMA, \u2014> Heyelan.<br \/>\n DYNAWH\u0130RLPOOL (SANTR\u0130F\u00dcJ FIRLA-TICI) AYIRICISI , ABD\u2019de geli\u015ftirilen 0,3-30 mm tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki k\u00f6m\u00fcrlerin y\u0131kanmas\u0131nda (zenginle\u015ftirilmesinde) yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcr zenginle\u015ftirme (y\u0131kama) \u00fcnitesi. Ay\u0131rma i\u015flemi yatay d\u00fczlemle 20\u00b0-25\u00b0\u2019lik a\u00e7\u0131 yapan silindirik bir h\u00fccrede ger\u00e7ekle\u015ftirilir ve h\u00fccrenin beslenmesi farkl\u0131 giri\u015flerden yap\u0131l\u0131r. 65 cm \u00e7ap\u0131ndaki bir \u00fcnitenin kapasitesi 100t\/h c\u0131var\u0131ndad\u0131r. Performans\u0131, a\u011f\u0131r ortam siklonlar\u0131 ile benzerlik g\u00f6sterir. \u00dcnite i\u00e7indeki a\u011f\u0131r ortam yo\u011funlu\u011fu homojen olmay\u0131p \u015fist \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ve h\u00fccre duvar\u0131na do\u011fru art\u0131\u015f g\u00f6sterir. \u2014> Santrif\u00fcjl\u00fc ay\u0131r\u0131c\u0131lar, A\u011f\u0131r mayi ile ay\u0131rma, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri. \u2014> \u015eekil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D DAF (DEL\u0130VERED AT FRONT\u0130ER &#8211; SINIRDA TESL\u0130M), Mallar\u0131n g\u00fcmr\u00fck \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u015flemleri tamamlanm\u0131\u015f olarak s\u0131n\u0131rda, ancak biti\u015fik \u00fclkenin g\u00fcmr\u00fck s\u0131n\u0131r\u0131ndan \u00f6nce ve belirlenmi\u015f bir yerde ve noktada teslime haz\u0131r hale getirilmesiyle sat\u0131c\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin sona erece\u011fi anlam\u0131na gelen uluslararas\u0131 ticaret terimi. Burada \u201c s\u0131n\u0131r\u201d kelimesi, ihracat\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeninki dahil her t\u00fcrl\u00fc s\u0131n\u0131r\u0131 tan\u0131mlar. Bu nedenle s\u00f6z\u00fc &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2167,4840,2277,4825,2988,5475,5467,4502,2247,5470,5468,5463,2123,5462,5460,5473,5472,5474,5465,5471,5466,4543,4129,5469,5464,5476],"class_list":["post-2193","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-amonyum-nitrat","tag-antimon","tag-arsenik","tag-bizmut","tag-deprem","tag-dnt","tag-jumbo","tag-kalsiyum-karbonat","tag-karbon","tag-kollergang","tag-kristalin-kuars","tag-kuars","tag-kukurt","tag-laboratuvar","tag-madencilik-terimleri-sozlugu","tag-nitro-selluloz","tag-nitroglikol","tag-odun-unu","tag-payanda","tag-redukleyici","tag-sismometre","tag-sodyum-klorur","tag-sulfur","tag-tasman","tag-tellur-selenyum","tag-tnt"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2193","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2193"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2193\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2193"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2193"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2193"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}