H<\/p>\n
HACIBEKTA\u015e TA\u015eI, Bir albatr (s\u0131k\u0131 yap\u0131l\u0131 jips) t\u00fcr\u00fc. B\u00fcnyesine giren metal oksitlerden dolay\u0131 \u00e7e\u015fitli renklerde olabilir. K\u0131r\u015fehir dolaylar\u0131nda K\u0131z\u0131l\u0131rmak nehri boyunca uzanan yataklardan da \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201c K\u0131r\u015fehir Ta\u015f\u0131 \u201c olarak da bilinir. HAC\u0130ME DOLDURMA ORANI, LPG\u2019nin 15,6\u00b0C deki nisbi yo\u011funlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak, depolama kab\u0131na konulmas\u0131na m\u00fcsaade edilen LPG hacminin depolama kab\u0131n\u0131n alabilece\u011fi 15,6\u00b0C deki suyun hacmine oran\u0131 (TS 144 6.5.1998) \u2014> K\u00fctlece doldurma oran\u0131.
\n HAF\u0130F PATLAYICI MADDE, Kapal\u0131 hacimde yava\u015f yava\u015f gaz haline ge\u00e7erek iticilik ve gev\u015feticilik \u00f6zelli\u011fi g\u00f6steren patlay\u0131c\u0131 madde. Bu patlay\u0131c\u0131 maddenin yanarak gaz haline ge\u00e7mesine deflagrasyon denir. Kara barut bir hafif patlay\u0131c\u0131 maddedir.
\n HAF\u0130F PROF\u0130LLER, \u2014> Uzun hadde \u00fcr\u00fcnleri.
\n HAF\u0130F SODA K\u00dcL\u00dc, D\u00f6kme yo\u011funlu\u011fu 0,51-0,62 gr\/cm3 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen \u2014> Soda k\u00fcl\u00fc. Bu \u00fcr\u00fcn ince taneli olup serbest ak\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 azd\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fck \u0131s\u0131larda \u00e7abuk \u00e7\u00f6z\u00fcnme \u00f6zelli\u011finden dolay\u0131 deterjan sanayiinde ve kimyasallar\u0131n \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r.
\n HAFR\u0130YAT, 1) Madencilikte cevher, mineral, k\u00f6m\u00fcr ya da kayac\u0131 yatak i\u00e7inden koparma ve b\u00fct\u00fcn buna ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan delik delme ve bu delikleri doldurarak ate\u015fleme yapmak suretiyle yap\u0131lan kaz\u0131 i\u015fleminin t\u00fcm\u00fc. 2) Ara\u015ft\u0131rma yapmak amac\u0131yla topra\u011f\u0131 kazma. 3) Mimarl\u0131k ve g\u00fczel sanatlarda \u00e7ok derin olmayan yar\u0131klar a\u00e7arak yap\u0131lan tezyinat t\u00fcr\u00fc. 4) Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k i\u015flerinde, toprakta yatay ve d\u00fc\u015fey yar\u0131klar a\u00e7\u0131p bu yar\u0131klar aras\u0131nda kalan toprak par\u00e7as\u0131n\u0131 kamalar yard\u0131m\u0131 ile kald\u0131rarak yap\u0131lan toprak d\u00fczenleme y\u00f6ntemi. 5) Kaz\u0131.
\n HAR\u0130TA ALTLI\u011eI, Plastikten (PVC bazl\u0131) yap\u0131lan 0,040mm, 0,70 mm, 0,100 mm, 0,125mm, 0,150 mm, 0,250 mm kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda olan; harita ve pl\u00e2n \u00e7izimi i\u00e7in kullan\u0131lan bir veya iki y\u00fcz\u00fc mat ve saydam levha.
\n HAKEM, Taraflarca yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc anla\u015fmalarda; \u00e7\u0131kabilecek hukuki ve teknik uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 (ihtilaflar\u0131) \u00e7\u00f6z\u00fcmlemekle ilgili maddelere g\u00f6re; kendisine uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleme g\u00f6revi verilen ki\u015fi veya ki\u015filer.
\n HAKEM NUMUNE, \u2014> Numune haz\u0131rlama.
\n HALAT, Kendir veya \u00e7elik tellerden \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f kuvvet nakil eleman\u0131. \u2014> \u00c7elik halat.
\n HALAT \u00c7EL\u0130K KES\u0130T\u0130, \u2014> Metalik olan.
\n HALAT DAMAR D\u00dcZENLER\u0130, \u00c7elik halat damarlar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayabilmek i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f standartlar. TS 1918\/N\u0130SAN 1975 say\u0131l\u0131 TSE karar\u0131nca, halatlar; kesitlerine g\u00f6re: a) yuvarlak, b) oval, c) \u00fc\u00e7gen damarl\u0131 olmak \u00fczere 3 s\u0131n\u0131fa; \u00f6zlerine g\u00f6re, a) lif, b) \u00e7elik \u00f6zl\u00fc olmak \u00fczere 2 s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131r. Sar\u0131m d\u00fczeni ve tel say\u0131lar\u0131 itibariyle yuvarlak damarl\u0131 halatlar\u0131n, \u2014> Seale, Warrington, Filler, standart cinsleri dahil 25 ayr\u0131 \u015fekli mevcuttur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, oval damarl\u0131 halatlar\u0131n bir tipi, \u00fc\u00e7gen damarl\u0131 halatlar\u0131n ise 7 tipi bulunur. \u2014> \u00c7elik halat.
\n HALAT DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RME, Kuyu, vin\u00e7 ve varagellerde ekonomik \u00f6mr\u00fcn\u00fc doldurmu\u015f veya hasara u\u011fram\u0131\u015f halatlar\u0131n yenisiyle ikame i\u015flemi. Bu i\u015flem; tamburlu sistemde, tek ve \u00e7ok halatl\u0131 k\u00f6pe sisteminde \u00f6zel y\u00f6ntemler uygulanarak yap\u0131l\u0131r.
\n HALAT DOLAMI, Halat\u0131 olu\u015fturan damarlar\u0131n sar\u0131m y\u00f6n\u00fc. Damarlar\u0131n sa\u011fa sar\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u201c Z\u201d , sola sar\u0131l\u0131\u015f\u0131 ise \u201c S\u201d ile g\u00f6sterilir. \u2014> \u015eekil. Aksi belirtilmedik\u00e7e damar sarma y\u00f6n\u00fc sa\u011fd\u0131r. \u2014> \u00c7elik halat, \u00c7apraz sar\u0131ml\u0131 halat, Kar\u0131\u015f\u0131k sar\u0131ml\u0131 halat.
\n HALAT G\u0130DAJ, Kuyu nakliyat sisteminde halatlardan yararlan\u0131larak yap\u0131lan \u2014> Kay\u0131t d\u00fczeni.
\n HALAT KAYMASI, Nakliye sistemine gerili halata ani y\u00fck verilmesi veya ani fren uygulanmas\u0131 durumlar\u0131nda halat\u0131n kasnak (makara) \u00fczerinde kaymas\u0131 olay\u0131. A\u015f\u0131r\u0131 y\u00fckle y\u00fcklenmi\u015f kafes veya skipin genellikle a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru harekete ge\u00e7irilmesi s\u0131ras\u0131nda kayma olur.
\n HALAT KELEP\u00c7ES\u0130, Kafes veya herhangi bir ba\u011flant\u0131 halkas\u0131ndan veya y\u00fcrekten ge\u00e7irilen \u00e7elik halat\u0131n serbest ucunu as\u0131l\u0131 halata ba\u011flayan d\u00fczen.
\n HALAT S\u0130MGELER\u0130, \u00c7elik tel halatlar\u0131 tan\u0131mlayan k\u0131saltmalar.\u00d6rnek 1: 6×19 Warrington= 6(1+6+ (6+6)) Halat= 20 TS 1918\/8-L\u00d6 \u00c7T 160 s\/Z. Anlam\u0131: 6 adet damar, her damarda 19 adet \u00e7elik tel, orta s\u0131rada 6 adet \u00e7elik tel, d\u0131\u015f s\u0131rada 6 adet kal\u0131n, 6 adet ince \u00e7elik tel. Halat \u00e7ap\u0131 20 mm. Anma dayan\u0131m\u0131=160 kgf\/mm2 \u00c7T: \u00c7\u0131plak telli, L\u00d6: Lif \u00f6zl\u00fc, s\/Z: \u00c7apraz sa\u011f dolaml\u0131.
\n \u00d6rnek 2: 6×37 Standart= 6(1+6+12+18) Halat= 20TS 1918\/16-L\u00d6 \u00c7T 160 s\/Z. Anlam\u0131: TSE No: 1918\/16 Halat \u00e7ap\u0131 20 mm, anma dayan\u0131m\u0131= 160 kgf\/mm2. \u00c7T: \u00c7\u0131plak telli, L\u00d6: Lif \u00f6zl\u00fc. s\/Z: \u00c7apraz sa\u011f dolaml\u0131. 1Kgf= 9,81N; metalik kesit alan\u0131 ile tellerin anma dayan\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131m\u0131na e\u015fit olan teorik kopma kuvveti.
\n HALATLARIN U\u00c7 KES\u0130M\u0130, Halatlar\u0131n ko\u015fum tak\u0131mlar\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan, halat\u0131n servise girdi\u011fi y\u0131lda her \u00fc\u00e7 ayda bir, daha sonraki y\u0131llarda da her iki ayda bir, iki metreden a\u015fa\u011f\u0131 olmamak \u00fczere kesilmeleri.
\n HALATLI HAV\u00d6Z, 1) Dik k\u00f6m\u00fcr damarlar\u0131nda, potkaba\u00e7 \u00e7ekilmesinde kullan\u0131lan, sonsuz halat \u00fcst\u00fcne monte edilmi\u015f, eklemli, yass\u0131, di\u015fli kesici. 2) Halatl\u0131 potkaba\u00e7 makinesi.
\n HALATLI KAROT\u0130YER, \u2014> Vayrlayn(Wire-Line) tak\u0131m\u0131.
\n HALAT \u00d6Z\u00dc, \u00c7elik halat\u0131n ortas\u0131nda bulunan kendir veya j\u00fct malzeme. \u2014> \u00c7elik halat.
\n H\u00c2LE, 1) Grizunun alevli emniyet lambas\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda, alevde grizu oran\u0131na g\u00f6re, y\u00fcksekli\u011fi de\u011fi\u015fen ve mavi renk alan k\u0131s\u0131m. 2) G\u00fcne\u015f veya ay \u00e7evresinde \u0131\u015f\u0131k k\u0131r\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 meydana gelen beyaz veya renkli \u0131\u015f\u0131k tac\u0131.
\n HALEOJENLER, Peryodik tablonun VIIa grubunu olu\u015fturan be\u015f A metal kimyasal element. Fl\u00fcor (F), klor (CL), krom (Br), iyot (I) ve astatin (At) bu grupta yer al\u0131r. Halojenler \u00e7ok kolay tepkimeye girdiklerinden do\u011fada serbest halde bulunmazlar. En yayg\u0131n kullan\u0131lan halojen klordur. Bir\u00e7ok kimyasal i\u015flemde yer alan serbest haldeki klordan su ar\u0131tma tesislerinde de yararlan\u0131l\u0131r. Sodyum klor\u00fcr g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda en \u00e7ok kullan\u0131lan kimyasal bile\u015fiklerinden biridir. Flor\u00fcrler ise (\u2014> Florit) d\u0131\u015f \u00e7\u00fcr\u00fcmelerine kar\u015f\u0131 di\u015f macunlar\u0131na ve i\u00e7me sular\u0131na kat\u0131l\u0131r; bunun yan\u0131nda organik flor\u00fcrler so\u011futucu ve ya\u011flay\u0131c\u0131 olarak da kullan\u0131l\u0131r. \u0130yot en yayg\u0131n kullan\u0131lan antiseptik t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bromdan ise, motorlarda kur\u015fun \u00e7\u00f6kelmesini \u00f6nlemek i\u00e7in benzine kat\u0131lan etilen dibrom\u00fcr\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131nda yararlan\u0131l\u0131r.
\n HAL\u0130TA, \u2014> Ala\u015f\u0131m.
\n HALLOYS\u0130T , Kaolenlerin olu\u015fumunda daha fazla hidratasyona u\u011fram\u0131\u015f kil minerali. Halloysitler, seramik ve porselen sanayiinde, d\u00f6k\u00fcm sanayiinde, petrol ve ya\u011f end\u00fcstrisinde kataliz\u00f6r olarak kullan\u0131l\u0131rlar. \u2014> Kaolen.
\n HAM CEVHER, \u2014> Tuv\u00f6nan.
\n HAM DOLOM\u0130T, \u2014>Dolomit.
\n HAM PLAK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde tomruklar\u0131n katarakta bi\u00e7ilmesinden sonra meydana gelen levha.
\n HAMLAMA, Seramik end\u00fcstrisinde porselen hamurunun d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131kta ilk pi\u015fimi sonucunda elde edilen porselen, \u2014> Bisk\u00fcvi. Hamlama, p\u00fcsk\u00fcrtme ve dald\u0131rma ile s\u0131rlanabilen g\u00f6zenekli ve k\u0131vaml\u0131 bir yap\u0131 g\u00f6sterir ve sonra y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta yeniden pi\u015firilir ve kesin \u00f6zelliklerini kazan\u0131r.
\n HAP YAPMA, 1) Cevheri veya k\u00f6m\u00fcr\u00fc al\u0131nm\u0131\u015f bo\u015flu\u011fu herhangi bir ara\u00e7 kullanarak ocak ta\u015f\u0131 veya d\u0131\u015far\u0131dan getirilen malzeme ile doldurma. 2) Ramble, dolgu. 3) Gemi y\u00fcklemede cevherin veya k\u00f6m\u00fcr\u00fcn anbarda da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 dengelemek ve ambar\u0131n bo\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131na yaymak, veya ambar\u0131n bo\u015f kalan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 doldurmak.
\n HARARET, \u2014> Is\u0131.
\n HAR\u00c7, 1)Yap\u0131da (in\u015faat i\u015flerinde) tu\u011fla ya da ta\u015flar\u0131n \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc peki\u015ftirmek, duvarlar\u0131 s\u0131vamak i\u00e7in kullan\u0131lan, toprak, saman ya da kum, kire\u00e7, \u00e7imento gibi maddeleri su ile kararak haz\u0131rlanan ba\u011flay\u0131c\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m, bulama\u00e7. 0,45 m3 s\u00f6nm\u00fc\u015f kire\u00e7, 0,9 m3 kum, 0,15 m3 su kullanarak kire\u00e7 harc\u0131; 300 kg \u00e7imento, 1 m3 kum, 0,25 m3 su kulanarak \u00e7imento harc\u0131 yap\u0131l\u0131r. 2) Devletin yerine getirdi\u011fi baz\u0131 hizmetler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, hizmetten yararlanan ki\u015fiden ald\u0131\u011f\u0131 para. 3) Harcanan para, gider. 4)Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan e\u011fitim veya \u00f6\u011fretim giderlerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in \u00f6zellikle ilk kay\u0131t veya kay\u0131t yenileme s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frencilerden al\u0131nan para.
\n HARMANLAMA, Homojen bir \u00fcr\u00fcn elde etmek i\u00e7in k\u00f6m\u00fcr veya cevherin \u00f6nceden belirlenmi\u015f miktarlar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.
\n HARMAN SAHASI, Toprak d\u00f6k\u00fcm sahas\u0131.
\n HARMAN SONU (A+B+C) RANDIMANI, \u2014> Genel i\u015fletme rand\u0131man\u0131.
\n HARN\u0130\u015e, Parlak veya bazan \u00e7izikler ihtiva eden fay y\u00fczeyi.
\n HARZ J\u0130G\u0130, \u2014> Denver jig.
\n HATA E\u011eR\u0130S\u0130, \u2014> Tromp e\u011frisi.
\n HATA FAKT\u00d6R\u00dc (Ep DE\u011eER\u0130), Lavvardan elde edilen y\u0131kanm\u0131\u015f k\u00f6m\u00fcr ve art\u0131k madde \u015fistten numune al\u0131narak y\u00fczd\u00fcrme deneyleri yap\u0131l\u0131r ve al\u0131nan sonu\u00e7lar hesaben birle\u015ftirilerek tuv\u00f6nan k\u00f6m\u00fcre ait yeni de\u011ferler bulunur. Daha sonra x ekseninde yo\u011funluk ve y ekseninde ay\u0131rma katsay\u0131s\u0131 aral\u0131klar\u0131 yerle\u015ftirilerek, (a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 0-100) hata da\u011f\u0131l\u0131m e\u011frisi (Tromp E\u011frisi) \u00e7izilir. Bu e\u011fri \u00fczerinde %25 ve %75 ay\u0131rma katsay\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 olan yo\u011funluklar fark\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 hata fakt\u00f6r\u00fc olarak tan\u0131mlan\u0131r. \u00d6rnek olarak : d75 = 1.64, d25 = 1.58 tesbit edilmi\u015fse
\n d75 – d25
\n Hata fakt\u00f6r\u00fc (Ep) = \u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014 =
\n 2
\n 1,64 – 1,58 0,06
\n \u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013 = \u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013 = 0,03\u2019t\u00fcr.
\n 2 2
\n K\u00f6m\u00fcr zenginle\u015ftirmede ay\u0131rman\u0131n hassasiyeti, Ep de\u011ferinin b\u00fcy\u00fck ya da k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ep de\u011feri k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fck\u00e7e ay\u0131rma daha s\u0131hhatli say\u0131l\u0131r. A\u011f\u0131r ortam siklonu, jig, haval\u0131 ay\u0131rma masas\u0131, su siklonu ile yap\u0131lan ay\u0131rmada (zenginle\u015ftirmede) elde edilen performans kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131 (\u2014> \u015eekil)tromp e\u011frileri olarak ve ince k\u00f6m\u00fcrlerin y\u0131kanmas\u0131nda kullanl\u0131lan a\u011f\u0131r ortam siklonu, masa, spiral, su siklonu ve iki a\u015famal\u0131 su siklonu gibi ay\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n performans mukayeseleri de yakla\u015f\u0131k bir bilgi vermek bak\u0131m\u0131ndan \u2014> \u00c7izelgede g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u2014> Tromp e\u011frisi.
\n HATVE, \u2014> Vida ad\u0131m\u0131.
\n HAVA AYAR KAPA\u011eI, Hava kap\u0131lar\u0131nda bulunan ve s\u0131n\u0131rl\u0131 miktardaki havan\u0131n ge\u00e7mesine imkan tan\u0131yan, s\u00fcrg\u00fcl\u00fc kapak. \u2014> Hava kap\u0131s\u0131.
\n HAVA, Yer atmosferini olu\u015fturan, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n solunumuna yarayan renksiz kokusuz gaz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131. \u0130nsan ya\u015fam\u0131n\u0131 sa\u011flayan temiz bir havada hacim bak\u0131m\u0131ndan yakla\u015f\u0131k %21 oksijen, % 79 azot ile karbondioksit,bir miktar su buhar\u0131, toz ve eser olarak da argon, helyum, kripton, ksenon, neon, eteryum (aeterium), koronyum gibi nadir gazlar bulunur. O\u00b0C ve 760 mm civa bas\u0131nc\u0131nda 1 m3 kuru havan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 1,293 kg d\u0131r.
\n Temiz havadaki CO2 miktar\u0131 hacim olarak % 0,04 al\u0131nabilmekte, su buhar\u0131 ise; hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re 1 m3 doymu\u015f hava
\n – 10\u00b0C da 2,2 g. su buhar\u0131 +20\u00b0C da 16,9 g. su buhar\u0131
\n \u00b1 0\u00b0C da 4,7 g. su buhar\u0131 +30\u00b0C da 29,8 g. su buhar\u0131
\n + 10\u00b0C da 9,1 g. su buhar\u0131 +40\u00b0C da 50,9 g. su buhar\u0131 ihtiva eder.
\n Yeralt\u0131 madencili\u011finde oca\u011fa giren taze hava, \u00f6zel vasf\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi koruyamayarak; ocakta \u00e7al\u0131\u015fan, insan ve hayvanlar\u0131n solunumlar\u0131ndan ba\u015fka a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcmesinden, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn yanmas\u0131ndan, ta\u015f ve k\u00f6m\u00fcr tabakalar\u0131ndan gaz gelmesinden, k\u00f6m\u00fcr tozu ve grizu patlamas\u0131ndan, dinamit at\u0131lmas\u0131ndan, dizelli motorlar\u0131n ekzoslar\u0131ndan vb. nedenlerle, bozulmaktad\u0131r. Bu itibarla ocak havas\u0131n\u0131 bozan ve kirleten bu gazlar\u0131n havadaki oranlar\u0131n\u0131 oca\u011fa g\u00f6nderilen taze ve temiz hava ile azaltmak ve d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kararak ocak i\u00e7indeki havay\u0131 solunuma uygun halde tutmak i\u00e7in normal ocaklarda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i ba\u015f\u0131na gazs\u0131z ocaklarda 2 m3\/ da, gazl\u0131 ocaklarda 3 m3\/da, hayvanlar i\u00e7in 10 ve 15 m3\/da, mazot motorlar\u0131 i\u00e7in 200-1000m3\/da. hava verilir. Havas\u0131nda % 19, dan az oksijen, % 2, den \u00e7ok metan % 0,5\u2019den \u00e7ok karbondioksit ve di\u011fer tehlikeli gazlar bulunan yerlerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaz.\u2014> Hava kalitesi.
\n HAVA BEND\u0130, \u2014> Havaland\u0131rma kap\u0131s\u0131.
\n HAVA \u00c7IKI\u015e BA\u015eYUKARISI, \u2014> Nefeslik.
\n HAVA \u00c7IKI\u015e GALER\u0130S\u0130, \u2014> Nefeslik.
\n HAVA \u00c7IKI\u015e KUYUSU, \u2014> Nefeslik.
\n HAVA D\u00d6N\u00dc\u015e YOLU, \u2014> Nefeslik.
\n HAVA FOTO\u011eRAFI, U\u00e7ak veya uydulardan \u00e7ekilmi\u015f ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn belirli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6steren foto\u011fraflar. Bu foto\u011fraflardan yorum yoluyla faydalanarak harita yap\u0131l\u0131r. \u2014> Foto\u011fraf ve jeolojik yorumu.
\n HAVA FOTO\u011eRAF\u00c7ILI\u011eI , Yery\u00fczeyinin ya da atmosferinin \u00e7e\u015fitli \u00f6zelliklerinin, u\u00e7ak, roket, uydu gibi hava ya da uzay ta\u015f\u0131tlar\u0131ndan foto\u011fraf\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesi tekni\u011fi. Hava foto\u011fraflar\u0131 \u2014> Fotogrametri veya fotoyorum amac\u0131yla \u00e7ekilir. Bu nedenle, \u00e7ekimler yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman, foto\u011fraf\u0131 \u00e7ekilecek alan birbirine paralel \u015feritlere ayr\u0131l\u0131r. Her y\u00fczeysel \u015ferit, bir sonrakinden yakla\u015f\u0131k %15\u2019lik bir par\u00e7aya ta\u015far. Foto\u011fraf \u00e7ekimleri ise; biri \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 yerin %60\u2019l\u0131k par\u00e7as\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde yap\u0131l\u0131r.
\n HAVA FOTOGRAMMETR\u0130S\u0130, A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde kullan\u0131lan bir t\u00fcr fotogrammetri. Modern yersel fotogrammetri \u00f6l\u00e7\u00fcmleri, elektronik bilginakil ve dijital arazi ve a\u00e7\u0131k i\u015fletmede \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinin tamamlay\u0131c\u0131, uyumlu ve rand\u0131manl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc sistemini olu\u015fturmaktad\u0131r. B\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde yirmi be\u015f seneden beri \u00f6l\u00e7\u00fcm problemleri bu metotla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilmi\u015ftir.
\n HAVAGAZI (Jenerat\u00f6r gaz\u0131) , K\u0131zg\u0131n k\u00f6m\u00fcr \u00fczerine, yaln\u0131z hava \u00fcflemesiyle elde edilen gaz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131. \u0130deal havagaz\u0131nda %35 CO ve %65 N2 bulunur ve bunun i\u00e7in teorik gazla\u015ft\u0131rma verimi %70\u2019tir. Koktan elde edilen tipik havagaz\u0131n\u0131n bile\u015fimi %12 H2, %28 CO, %0,5 CH4, %54,5 N2 ve linyitten elde edilen gaz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bile\u015fimi ise %15 H2, %27 CO, % 2 CH4, %7 CO2, %49 N2\u2019tur.
\n HAVA GE\u00c7\u0130D\u0130, \u0130ki hava yolunun kesi\u015fti\u011fi kav\u015fak yerinde hava ak\u0131mlar\u0131n\u0131n birbirine kar\u0131\u015fmamas\u0131 i\u00e7in, hava yollar\u0131ndan birinin di\u011feri \u00fczerinden ge\u00e7irilme d\u00fczeni.
\n HAVA G\u0130R\u0130\u015e KUYUSU, Kapal\u0131 i\u015fletmeye (yeralt\u0131 i\u015fletmesine) havan\u0131n girdi\u011fi kuyu.
\n HAVA KAL\u0130TES\u0130, \u0130nsan ve \u00e7evresi \u00fczerine etki eden hava kirlili\u011finin g\u00f6rtergesi. Bu g\u00f6sterge \u00e7evre havas\u0131nda mevcut hava kirleticilerin artan veya azalan miktarlar\u0131 ile de\u011fi\u015fir.
\n Hava kalitesi; a) Havan\u0131n birim hacminde bulunan hava kirleticisinin k\u00fctlesi olup birimi g\/m3, mg\/m3 veya \u00b5g\/m3 d\u00fcr. Buna k\u00fctle konsantrasyonu denir. b) Birim zamanda \u00f6rt\u00fclen birim y\u00fczeyde tozun k\u00fctlesi olup g\/m2 g\u00fcn, mg\/m2 g\u00fcn ve \u00b5g\/m2 g\u00fcn birimleri ile verilir. Buna \u00e7\u00f6ken tozlar i\u00e7in konsantrasyon denir. c) Havan\u0131n milyon hacmindeki kirleticinin hacmi olup birimi ppm (parts per million) olarak verilir. Buna hacim konsantrasyonu denir.
\n Yeralt\u0131 madencili\u011finde ocak havas\u0131nda bulunan tozlar (Toz say\u0131s\u0131\/cm3 olarak) \u2014> \u201cKonimetre\u201dlerle \u00f6rnek al\u0131n\u0131p mikroskop alt\u0131nda tozlar say\u0131lmak suretiyle, (mg\/m3 olarak) optik \u00f6l\u00e7\u00fc esas\u0131na dayanan \u2014>\u201d Tindolometre\u201dlerle \u00f6l\u00e7\u00fc yap\u0131lmak suretiyle, ocak havas\u0131n\u0131n ihtiva etti\u011fi yan\u0131c\u0131, patlay\u0131c\u0131 ve zehirleyici gazlar da (CO, CO2, CH4, H2S, SO2 vb. gazlar) emniyet lambas\u0131, \u00f6zel dedekt\u00f6rler ve \u2014> Orsat apareyi gibi cihazlar kullan\u0131larak hacim bak\u0131m\u0131ndan (% olarak) tesbit edilir. Ocak havas\u0131n\u0131n \u0131s\u0131 durumu da hava kalitesini etkiler \u2014> Jeo termal gradyen, Adyabatik kompresyon \u0131s\u0131s\u0131. Ayr\u0131ca maden ocaklar\u0131nda oksidasyon dolay\u0131s\u0131 ile de ocak havas\u0131n\u0131n \u0131s\u0131s\u0131 y\u00fckselir. Ocak havas\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in gerekli tedbirler (\u2014> Ocak \u0130klimi) ve ocakta inti\u015far eden metan ve karbonmonoksit gibi gazlar\u0131n erken uyar\u0131 sistemleri ile an\u0131nda yerinde veya erken uyar\u0131 istasyonunda uzaktan tesbiti yap\u0131larak ocak yang\u0131nlar\u0131 ve infilaklar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in gerekli tedbirler de al\u0131nmaktad\u0131r. \u2014> Hava, Riken Gaz Dedekt\u00f6r\u00fc, MSA Metan Dedekt\u00f6r\u00fc. \u2014> \u00c7izelge.
\n HAVA KAPISI, \u00dcst\u00fcnde s\u00fcrg\u00fc ayar\u0131 ile istenilen miktarda taze hava ge\u00e7irilmesini sa\u011flayacak penceresi bulunan kap\u0131. Hava kap\u0131lar\u0131 genellikle \u2014> Uyum b\u00f6lmesi, te\u015fkil etmek i\u00e7in \u00e7ift yap\u0131l\u0131r.
\n HAVA K\u0130RLET\u0130C\u0130LER\u0130, Havan\u0131n tabii bile\u015fimini de\u011fi\u015ftiren is,duman,toz,gaz,buhar ve aerosol halindeki kimyasal maddeler. Maden ocaklar\u0131nda ocak havas\u0131n\u0131 kirleten k\u00f6m\u00fcr,ta\u015f,silis vb. tozlar. \u2014> Hava Kalitesi, Emisyon, Kirli hava.
\n HAVA K\u00d6PR\u00dcS\u00dc, 1) Ocak havaland\u0131rma sistemi i\u00e7erisinde, bir yoldan giden havan\u0131n di\u011fer bir hava ak\u0131m\u0131na kar\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n kendi normal ak\u0131m\u0131 istikametinde gitmesini sa\u011flayan, galeri \u00fcst ge\u00e7idi. 2) By-pass galeri. 3) Krosing. \u2014> \u015eekil.
\n HAVA KROS\u0130NG\u0130, \u2014> Hava ge\u00e7idi.
\n HAVA NUMUNES\u0130 ALMA, \u2014> Numune.
\n HAVA \u015eOKU, \u2014> Titre\u015fim ve hava \u015foku.
\n HAVA\u0130 HAT, 1) Maden i\u015fletmelerinde \u00fcretilen k\u00f6m\u00fcr veya cevherin, pilonlarla ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f \u00e7elik ask\u0131 halatlar\u0131 \u00fczerinden, roleli (makaral\u0131) kovalarda ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kurulan sistem. Bu sistemde kovalar\u0131n hareketi, \u00e7ekici halat vas\u0131tas\u0131 ile sa\u011flan\u0131r. \u0130nsan ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131lan havai hatta ise teleferik denir. 2) Hava hatt\u0131. Kuvvetli ak\u0131m iletimini sa\u011flayan mesnet noktalar\u0131 – direkler ve bunlar\u0131n temelleri, yer \u00fcst\u00fcnde \u00e7ekilmi\u015f iletkenler, iletken donan\u0131mlar\u0131, izolat\u00f6rler, izolat\u00f6r ba\u011flant\u0131 elemanlar\u0131 ve topraklamalardan olu\u015fan tesisin t\u00fcm\u00fc.
\n HAVALANDIRMA, 1) Vantilasyon. 2) Bir ocakta \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n can ve i\u015f emniyetini sa\u011flamak ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla yer alt\u0131ndaki i\u015fyerlerine yeterli hava ak\u0131m\u0131n\u0131n planl\u0131 bir \u015fekilde verilmesi. Maden ocaklar\u0131 geli\u015fme durumlar\u0131 ve \u015fartlar\u0131na g\u00f6re iki \u015fekilde havaland\u0131r\u0131l\u0131r. Bunlardan birini tabii vantilasyonla, di\u011ferini de mekanik vantilasyonla havaland\u0131r\u0131lan ocaklar te\u015fkil eder. Oca\u011fa istenildi\u011fi kadar bol hava sevk etmek ancak mekanik vantilasyonla (\u00fcfleyici vantilat\u00f6rler veya emici aspirat\u00f6rlerle) m\u00fcmk\u00fcn olur. Tabii vantilasyon; atmosferik \u015fartlara g\u00f6re ocak i\u00e7inde hava ak\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ; ocak i\u00e7inde yaz\u0131n yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131, k\u0131\u015f\u0131n da a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 bir hava ak\u0131m\u0131 sa\u011flar. Tabii vantilasyonun \u015fartlara g\u00f6re y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmesi mekanik vantilasyonu da faydal\u0131 veya zararl\u0131 y\u00f6nde etkiler. \u2014> \u015eekil.
\n hn= Oca\u011fa giren havan\u0131n tabii depresyonu kg\/m2
\n D1 ve D2 = Ocak a\u011fz\u0131nda hava yo\u011funlu\u011fu kg\/m3
\n H= \u0130ki ocak a\u011fz\u0131 aras\u0131nda kot fark\u0131, m
\n hn = H(D2-D1)
\n Q
\n Denk ocak a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 s = 0.38 \u2014\u2014\u2014
\n \u0161hn
\n HAVALANDIRMA KAPISI, 1) Hava ak\u0131m\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmek veya b\u00f6lmek i\u00e7in galerilere \u00f6zel olarak yap\u0131lan kap\u0131. Bu kap\u0131lar genellikle pe\u015fpe\u015fe \u00e7ift olarak yap\u0131l\u0131r. Demiryolu nakliyat\u0131 olan yollarda iki kap\u0131 aras\u0131nda bir hava bendi te\u015fkil edecek \u015fekilde bir katar\u0131 rahat alacak mesafe b\u0131rak\u0131l\u0131r. 2) Hava kap\u0131s\u0131. \u2014> \u00c7ift kap\u0131.
\n HAVALANDIRMA MODEL\u0130, Havaland\u0131rma \u015febekesini ohm kanunu prensiplerinden faydalan\u0131larak model olarak g\u00f6steren ve havaland\u0131rma hesaplar\u0131n\u0131n kolay yap\u0131lmas\u0131na yarayacak \u015fekilde haz\u0131rlanan sistem.
\n HAVALANDIRMA PERDES\u0130, Hava ge\u00e7mesi istenmeyen galerilerin galeriyi kapatacak \u015fekilde kanavi\u00e7e (\u00e7uval bezi), kapak tahtas\u0131 vb. elde bulunan malzeme ile kapat\u0131lmas\u0131.
\n HAVALEL\u0130 KAPAS\u0130TE, Bir ta\u015f\u0131t arac\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131ma kasan\u0131n\u0131n \u2014> Silme kapasitesini a\u015fan y\u0131\u011f\u0131n halinde en b\u00fcy\u00fck y\u00fckleme hacmi.
\n HAVALI AYIRMA MASASI , K\u00f6m\u00fcr veya cevherin zenginle\u015ftirilmesi i\u00e7in yeterli suyun bulunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde veya su ile temasta da\u011f\u0131lan malzemenin zenginle\u015ftirilmesinde hava ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ay\u0131rma sistemi, \u2014> \u015eekil.
\n Haval\u0131 ay\u0131rma y\u00f6ntemlerinde k\u00f6m\u00fcr\u00fcn \u015fistten ayr\u0131lmas\u0131, hidrolik ay\u0131rma y\u00f6ntemlerinde oldu\u011fu gibi (\u2014> Jig) yo\u011funluk fark\u0131 esas\u0131na dayanmaktad\u0131r. Haval\u0131 masalar \u00e7\u0131tal\u0131 ve \u00e7\u0131tas\u0131z olmak \u00fczere iki tipte imal edilmektedir. 150×300 cm boyutlu \u00e7\u0131tal\u0131 haval\u0131 masalarda 6,4×1,6 mm boyutlu k\u00f6m\u00fcr beslemesine kar\u015f\u0131n 20 t\/h kapasiteye ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u2014> K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri.
\n HAVALI SONDAJ, Devridaimde s\u0131v\u0131 yerine bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle yap\u0131lan sondaj.
\n HAVA YASTI\u011eI, Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u015fi\u015firilmek suretiyle domuzdam\u0131 yerine kullan\u0131lan tahkimat arac\u0131.
\n HAVA YOLU, Genellikle havaland\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131lan galeri.
\n HAVE, 1) Al\u0131na paralel sarma kullan\u0131larak \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan uzun ayaklarda iki sarma ekseni aras\u0131nda, k\u00f6m\u00fcr aln\u0131na dik olan mesafe. 2) Al\u0131na dik sarma kullan\u0131lan ayaklarda bir sarma boyu. 3) Madeni tahkimat kullan\u0131lan ayaklarda bir sarma atak suretiyle yap\u0131lan ilerleme. Bu mesafe, di\u011fer bir deyi\u015fle uzun ayakta klasik usulde bir \u00fcretim vardiyas\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gereken (asgari) bir ad\u0131m ilerlemedir. Mekanize ayaklarda have 1,25 m\u2019dir. \u2014> Muvakkat tahkimat.
\n HAV\u00d6Z, 1) Ayak veya galeride serbest y\u00fczey elde etmek i\u00e7in kaz\u0131 i\u015flerinde (\u2014> Abataj) kullan\u0131lan kesici makine. 2) \u2014> Potkaba\u00e7 makinesi. 3) Di\u015fli testere makinesi.
\n HAVUZ, 1) Madenlerdeki yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n tulumba ile bas\u0131lmak \u00fczere genellikle anakuyu veya vin\u00e7 dibinde biriktirildi\u011fi galeri \u015feklindeki yeralt\u0131 imalat\u0131. 2) Sondaj yap\u0131lan nokta civar\u0131nda devridaim suyu veya \u00e7amurunun tekrar devridaime sokulmak \u00fczere topland\u0131\u011f\u0131 \u00e7ukur.
\n HAVUZ L\u0130\u00c7\u0130, \u2014> Siyan\u00fcr li\u00e7i ile alt\u0131n \u00fcretimi.
\n HAVZA, 1) Maden bulunmas\u0131 ihtimali olan veya maden bulunan yerlerin (sahalar\u0131n) t\u00fcm\u00fc. 2) Maden b\u00f6lgesi. 3) Da\u011f ya da tepelerde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, sular\u0131 ayn\u0131 denize, g\u00f6le ya da \u0131rma\u011fa akan ve su b\u00f6l\u00fcm\u00fc hatt\u0131 i\u00e7inde kalan kara b\u00f6lgesi.
\n HAVZA\u2019\u0130 FAHM\u0130YE, \u2014> Teskere-i saniye.
\n HAZIRLIK, \u2014> B\u00fcy\u00fck haz\u0131rl\u0131k. Amenajman. Developman.
\n HAZIRLIK FAKT\u00d6R\u00dc, 1000 t sat\u0131labilir k\u00f6m\u00fcr elde edebilmek i\u00e7in gerekli olan ve metre birimiyle ifade edilen galeri ilerlemesi veya m3 birimiyle ifade edilen galeri kaz\u0131 hacmi.
\n HAZNE KAYA\u00c7, (Wentworth diyagram\u0131) Kaya\u00e7 k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tekrar kayala\u015fmas\u0131 suretiyle olu\u015fan veya tektonik etkilerle k\u0131r\u0131l\u0131p \u00e7atlaklar meydana getirmi\u015f ve bu haliyle s\u0131v\u0131 depolanmas\u0131na uygun por\u00f6z kaya\u00e7. Bu kaya\u00e7lar, elemanlar\u0131n\u0131n mineralojik ve petrografik nitelikleri, tane boyutlar\u0131, taneler aras\u0131 hamur (matriks) ve \u00e7imento miktar ve \u00e7e\u015fitlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fik karakterde olabilirler Wentworth bunlar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u2014> Tablo.
\n HAZNELE\u015eT\u0130RME, 1) La\u011f\u0131m deliklerine daha fazla patlay\u0131c\u0131 madde koyabilmek i\u00e7in, deliklerin u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n balon \u015feklinde geni\u015fletilmesi. 2) Balonla\u015ft\u0131rma.
\n HEBER BOSCH Y\u00d6NTEM\u0130, \u2014> Amonyak.
\n HEDG\u0130NG, 1) Finansal bir kayba kar\u015f\u0131 koruma vas\u0131tas\u0131. 2) Olas\u0131l\u0131 zararlar\u0131 tel\u00e2fi etmek i\u00e7in \u00f6nlem almak. 3) Maden ticaretinde, ileride olu\u015fabilecek bir pazarda riski azaltmak i\u00e7in kar\u015f\u0131 tedbir almak. Hedging yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda \u00fcr\u00fcn\u00fcn sat\u0131\u015f potansiyeli fiyat de\u011fi\u015fimleri ile etkilenme riski ta\u015f\u0131r.
\n HE\u0130M KURALI, Yeralt\u0131nda ve fazla derinliklerde b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerdeki gerilmelerin e\u015fit olma gayreti i\u00e7inde olmalar\u0131 yani b\u00fct\u00fcn gerilmelerin zamanla e\u015fitlenmi\u015f (x=y=z) ve \u00f6rne\u011fin hidrostatik gerilme haline d\u00f6nm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131.
\n HELEZON, \u2014> Desant\u00f6r.
\n HELEZONLU MATKAP, Yumu\u015fak kaya\u00e7lar\u0131 delmede kullan\u0131lan, \u00fczeri uzun hatveli vida \u015feklinde yivli, deldi\u011fi delikteki k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 delik a\u011fz\u0131na nakleden \u00e7elik matkap.
\n HEL\u0130SEL BORU NAKL\u0130YATI, Bir \u00e7elik mil \u00fczerine helisel (spiral) \u015fekilde haz\u0131rlanarak kaynak yap\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fczenin \u00e7elik bir boru i\u00e7ine yerle\u015ftirilmesi suretiyle elde edilen nakil arac\u0131.
\n Boru i\u00e7ine yerle\u015ftirilmi\u015f spiralli milin d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi suretiyle d\u00fczenin i\u00e7ine verilen taneli malzemeyi boru ekseni do\u011frultusunda hareket ettirmek suretiyle ta\u015f\u0131ma. \u2014> \u015eekil. Spiral ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131, Desans\u00f6r spiral sistem.
\n HEL\u0130SEL (SP\u0130RAL) BURGU, Yumu\u015fak arazinin veya sert olmayan k\u00f6m\u00fcr\u00fcn delinmesinde kullan\u0131lan ve etraf\u0131nda helisel spiral \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunan burgu t\u00fcr\u00fc. \u2014> \u015eekil, Burgu, Matkap, Matkap \u00e7ubu\u011fu, Jakbit, Kuron, U\u00e7.
\n HEL\u0130SEL DESANS\u00d6R, \u2014> Desans\u00f6r.
\n HERK\u0130MER ELMASLARI, \u2014> Kuars (SiO2)
\n HERON ALAN HESABI, Bir arazi par\u00e7as\u0131n\u0131n, \u00f6l\u00e7\u00fclen de\u011ferler kullan\u0131larak ve \u00fc\u00e7genlere b\u00f6l\u00fcnerek hesaplanmas\u0131. Bulunan \u00fc\u00e7genlerin kenar uzunluklar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Her \u00fc\u00e7genin alan\u0131 (f), Heron form\u00fcl\u00fc olan f= \u0161S (s-a) (s-b) (s-c) ile hesaplan\u0131r. Burada a,b,c, \u00fc\u00e7genin kenar uzunluklar\u0131n\u0131 ifade eder ise S= (a+b+c): 2 olarak hesaplan\u0131r. (f) alanlar\u0131 topland\u0131ktan sonra da; (F) arazi par\u00e7as\u0131 elde edilir. (F= \u0130 f).
\n HETEROJEN, 1) Yap\u0131s\u0131, \u00f6zellikleri vb. y\u00f6n\u00fcnden ayn\u0131 t\u00fcrde ve tek fazda olmayan, \u00f6zellikleri kesikli olarak de\u011fi\u015fen cisimlerin hali (gayrim\u00fctecanis). 2) Ayr\u0131 cinsten, ba\u011fda\u015fmam\u0131\u015f, kar\u0131\u015fmam\u0131\u015f.
\n HEYELAN, 1) A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde veya arazide y\u00fcksek e\u011fim, su, kaya\u00e7ta bulunan killi maddeler, tabakalar\u0131n meyli ve depremlerin etkisi ile, dengede bulunan bir kitlenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ana kitleden koparak kaymas\u0131 veya ayr\u0131lmas\u0131 \u015feklinde kendini g\u00f6steren olay. Bu yer de\u011fi\u015ftirme yaln\u0131z toprak tabakas\u0131n\u0131 etkiliyorsa buna toprak kaymas\u0131 denir. Heyel\u00e2nlar kayma y\u00fczeylerinin te\u015fekk\u00fcl edi\u015f \u015fekillerine g\u00f6re dairesel (e\u011frisel) kayma, d\u00fczlemsel kayma, kama kaymas\u0131 ve devrilme kaymas\u0131 \u015feklinde olur. 2) G\u00f6\u00e7me. \u2014> Kayma-, S\u00fcr\u00fcnme-, Akma \u015feklinde heyel\u00e2n, Devrilme \u015feklinde kayma.
\n HISMELT Y\u00d6NTEM\u0130, Her t\u00fcrl\u00fc demir cevheri ve her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u015fleyebilecek bir teknolojiyi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fan, pilot tesis kurma a\u015famas\u0131ndaki, alternatif bir demir-\u00e7elik \u00fcretim y\u00f6ntemi.
\n HI\u015eIRTA\u015eI, \u2014> Pomza ta\u015f\u0131.
\n HIZAR TES\u0130S\u0130, 1) Maden direkleri, kereste, kama, tahta vb. ah\u015fap malzemeyi istenilen boyutlarda ve \u015fekillerde haz\u0131rlamak (kesip bi\u00e7mek) i\u00e7in kurulan b\u0131\u00e7k\u0131 at\u00f6lyesi. 2) Katrak.
\n HIZLI F\u0130T\u0130L, 1) \u0130\u00e7ine h\u0131zl\u0131 yan\u0131c\u0131 madde doldurulmu\u015f, \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yanan fitil. 2) \u2014> \u0130nfilakl\u0131 fitil. 3) Primakort.
\n H\u0130DROBORAS\u0130T (Ca Mg6 O11. 6H2O), Bir merkezden \u0131\u015f\u0131nsal ve i\u011fne \u015feklindeki kristallerin rasgele y\u00f6nlenmi\u015f ve birbirini kesen k\u00fcmeler halinde bulunan bir bor minerali. Lifli bir dokuya sahip olup, B2O3 i\u00e7eri\u011fi % 50,5\u2019tir. Beyaz renkte, bazen i\u00e7ersindeki imp\u00fcritelere ba\u011fl\u0131 olarak sar\u0131 ve k\u0131rm\u0131z\u0131 renklerde (arsenik minerallerine g\u00f6re de\u011fi\u015fir), kolemanit, \u00fcleksit, probertit, tunalit ile birlikte bulunur. T\u00fcrkiye\u2019de en \u00e7ok, Emet, Do\u011fanlar, \u0130\u011fdek\u00f6y y\u00f6relerinde ve Kestelekte olu\u015fmu\u015ftur.
\n H\u0130DROGRAF\u0130 , 1) Bir b\u00f6lgedeki yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc sular\u0131n\u0131n durumunu inceleyen bilim. 2) Bir \u00fclkenin durgun ve akarsular\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc. 3) Deniz ve nehir diplerinin plan\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7layan su alt\u0131 topografyas\u0131.
\n H\u0130DROJEL, Bir oksitleyici, bir nitrat ve bir indirgeyiciden olu\u015fturularak elde edilen ve bir end\u00fcstriyel patlay\u0131c\u0131 madde niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan kar\u0131\u015f\u0131m (har\u00e7). Bu har\u00e7 \u201c Slurry \u201c olarak da isimlendirilir. Jelantinleyici ve dengeleyici \u00fcr\u00fcnler de kez\u00e2, k\u0131vam sa\u011flamak ve muhtemel harici suyun b\u00fcnyeye nufuz etmesini \u00f6nlemek i\u00e7in kat\u0131l\u0131r. Bu nedenle hidrojeller istisnai bir \u015fekilde rutubete ve deliklerdeki suya mukavimdir. Hidrojeller genellikle darbelerden ve subsonik dalgalardan etkilenmez. Dumanlar\u0131 az zehirlidir. Y\u00fcksek g\u00fcce sahiptir; d\u00f6kme olarak kullan\u0131labilir ve mekanik ara\u00e7larla doldurula-bilirler. \u2014> Slari.
\n H\u0130DROJEN , Suyun bile\u015fiminde yer alan renksiz, kokusuz, tats\u0131z ve yan\u0131c\u0131 gaz madde. Atom numaras\u0131 1, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 1,00797, erime noktas\u0131-259,2\u00b0C, kaynama noktas\u0131 -252,8\u00b0C, O\u00b0C ve 760mm civa bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda yo\u011funlu\u011fu 0,08987 kg\/m3, havaya g\u00f6re yo\u011funlu\u011fu 0,07 kg\/m3 olan kimyasal element.
\n Hidrojen, karbonla ve ba\u015fka elementlerle yapt\u0131\u011f\u0131 bile\u015fikler h\u00e2linde b\u00fct\u00fcn hayvansal ve bitkisel maddelerde, ayr\u0131ca k\u00f6m\u00fcrde ve petrolde bulunur. % 71,4 hava ve % 28,6 hidrojen kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 en kuvvetli patlama oran\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
\n Hidrojene ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc maden ocaklar\u0131nda nadiren, rastlan\u0131r. Di\u011fer baz\u0131 mineral yataklar\u0131nda ise; daha s\u0131k rastlanmaktad\u0131r. Hidrojen genel olarak k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131nda damar yang\u0131nlar\u0131nda yanan karbon zerrelerinin su buhar\u0131na etkisi ile meydana gelmekte veya bu yang\u0131n neticesi \u00e7\u0131kan u\u00e7ucu maddeler aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Mineral yataklar\u0131nda daha ziyade metan ve azot ile beraber \u00e7\u0131kan hidrojen, baz\u0131 hallerde nisbeten hafif tesirli patmalara da sebep olabilmektedir. Bu gaz \u00f6zellikle grizuya nisbetle daha kolay tutu\u015fma ve yanma \u00f6zelli\u011fi g\u00f6sterdi\u011finden, ocaklarda kullan\u0131lan \u00e7ift kafesli emniyet lambalar\u0131 dahi, bunun i\u00e7in bir emniyet g\u00f6stermez. Teneff\u00fcs edildi\u011fi takdirde ci\u011ferlere azot gibi herhangi bir etkisi olmaz.
\n Hidrojen do\u011fada \u00fc\u00e7 kararl\u0131 izotopunun bile\u015fimi halinde bulunur. Bunlardan; hidrojen -1 (Protyum; \u00e7ekirde\u011finde yaln\u0131zca bir proton bulunan ve atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 1 olan hidrojen izotopu, ola\u011fan hidrojen hemen hemen t\u00fcm\u00fcyle % 99,985 protyumdan olu\u015fur.); hidrojen -2 (d\u00f6teryum=a\u011f\u0131r hidrojen; a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k 2 olan izotopu, do\u011fal hidrojen bile\u015fiklerinde binde 0,14-0,15 oran\u0131nda bulunan kararl\u0131 atom); hidrojen -3 (trityum, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 3 olan, radyoaktif ve yar\u0131 \u00f6mr\u00fc 12,26 y\u0131l olan izotopu). Trityumun radyoaktif \u00f6zelli\u011finden yararlan\u0131larak yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n ya\u015f tayini yap\u0131labilmektedir. Trityum kimyasal tepkimelerde izleyici izotop olarak s\u0131k kullan\u0131lmaz. D\u00f6teryum ile trityum aras\u0131ndaki \u00e7ekirdek tepkimeleri termon\u00fckleer silahlarda enerji kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n H\u0130DROJENASYON, K\u00f6m\u00fcr\u00fcn termik olarak reaktif par\u00e7alara ayr\u0131lmas\u0131. Son denemelerde % 86,5 karbon i\u00e7eren 100 gr k\u00f6m\u00fcr \u00fczerinde 325\u00bdC s\u0131cakl\u0131kta 400 atmosfer bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda tetralin ve kalay klor\u00fcr tipi kataliz\u00f6rlerin varl\u0131\u011f\u0131nda 40 gr hekzan, 18 gr etan, 45 gr kal\u0131nt\u0131; kal\u0131nt\u0131n\u0131n tekrar hidrojenasyonunda 14 gr hekzan, 5,5 gr eter, 11 gr benzen ve 18 gr kal\u0131nt\u0131 elde edilmi\u015ftir. Hidrojenasyon petrole kar\u015f\u0131 bir alternatiftir.
\n H\u0130DROKS\u0130L, OH- iyonu. Bazlar\u0131 olu\u015fturan iyon.
\n H\u0130DROKS Y\u00d6NTEM\u0130, La\u011f\u0131m deli\u011fine yerle\u015ftirilen \u00e7elik bir kovan i\u00e7inde kimyasal tepkimeyle olu\u015fan y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 gazlar etkisiyle patlatma y\u00f6ntemi.
\n H\u0130DROMETALURJ\u0130, 1) Oksitli cevherlerin ya\u015f prosesle red\u00fcksiyonu ve bu yolla metal elde edilmesi. 2) Cevherden metal elde edilmesinde metalin sulu bir tuz \u00e7\u00f6zeltisinin kullan\u0131lmas\u0131na dayal\u0131 metalurji i\u015flemi. \u0130\u015flemin ba\u015fl\u0131ca a\u015famalar\u0131, metalin veya metal bile\u015fi\u011finin, \u00e7o\u011funlukla ba\u015fka kimyasal \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fclerle birlikte suda \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcr\u00fclmesi (\u2014> Li\u00e7ing); art\u0131klar\u0131n ay\u0131klanmas\u0131 ve \u00e7\u00f6zeltinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve metalin ya da ar\u0131 bile\u015fiklerinden birinin \u00e7\u00f6zeltiden, kimyasal veya elektrolitik y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6keltilerek elde edilmesinden olu\u015fur.\u2014> \u00d6z\u00fctleme, Elektrometalurji.
\n Alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra bak\u0131r ve \u00e7inkonun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de hidrometalurjiye dayal\u0131 olarak \u00fcretilmektedir.
\n H\u0130DROK\u0130NET\u0130K TRANSM\u0130SYON, \u2014> Hidrolik Transmisyon, Hidrolik kavrama.
\n H\u0130DROL\u0130K AKTARMA, \u2014> Hidrolik Transmisyon, Hidrolik kavrama.
\n H\u0130DROL\u0130K AYIRMA Y\u00d6NTEM\u0130, \u2014> Jig, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemi.
\n H\u0130DROL\u0130K BA\u011eLAYICI, Su ile tepkimesin-de sertle\u015ferek etraf\u0131ndaki maddeleri birbirine yap\u0131\u015ft\u0131rma \u00f6zelli\u011fine sahip malzemelere verilen ad.
\n H\u0130DROL\u0130K D\u0130REK, \u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f iki veya \u00fc\u00e7 par\u00e7al\u0131 silindirlerin i\u00e7ine bir ventil \u00fczerinden hidrolik s\u0131v\u0131 (em\u00fclsiyon) vermek suretiyle ayaklarda tavan\u0131n kontrollu olarak tahkimine yarayan tahkimat malzemesi. Bunlar m\u00fcnferit direk olarak veya y\u00fcr\u00fcyen tahkimatta iki-\u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt adedi bir tahkimat \u00fcnitesi te\u015fkil etmekte kullan\u0131l\u0131r.
\n H\u0130DROL\u0130K DOLGU, \u2014> Hidrolik ramble.
\n H\u0130DROL\u0130K E\u015eDE\u011eERL\u0130L\u0130K, Ak\u0131\u015f halindeki suyun i\u00e7erdi\u011fi minerallerin \u00e7\u00f6kelmesini belirleyen boyut-yo\u011funluk ili\u015fkisi. Farkl\u0131 boyut ve yo\u011funluktaki iki par\u00e7ac\u0131k, belirli ko\u015fullar alt\u0131nda ayn\u0131 zamanda \u00e7\u00f6keliyorsa, bunlar hidrolik bak\u0131mdan e\u015fde\u011fer olarak kabul edilir. Bu duruma g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131n yo\u011funlu\u011fu b\u00fcy\u00fck par\u00e7ac\u0131\u011fa nazaran daha fazlad\u0131r. Bu nedenle, kaba taneli par\u00e7ac\u0131klar\u0131 i\u00e7eren tortul \u00e7\u00f6keller ile ince par\u00e7ac\u0131klar halindeki a\u011f\u0131r mineralleri bir arada bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\n H\u0130DROL\u0130K \u0130\u015eLETME, 1) Dekapaj (kaz\u0131) i\u015fi hidrolik jetle tazyikli su p\u00fcsk\u00fcrtmek suretiyle yap\u0131lan a\u00e7\u0131k i\u015fletme. 2) Kaz\u0131 i\u015fi dre\u00e7lerle (koval\u0131 bager), su alt\u0131nda yap\u0131lan a\u00e7\u0131k i\u015fletme.
\n H\u0130DROL\u0130K JET, 1) Y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 su (200-250 Kg\/cm3) (4-6 m3\/h) p\u00fcsk\u00fcrtmek suretiyle Kaz\u0131 yapmaya yarayan maden makinesi. 2) Hidrolik monit\u00f6r.
\n H\u0130DROL\u0130K KAVRAMA, \u00dczerine kanatl\u0131 \u00e7ark yerle\u015ftirilmi\u015f bir giri\u015f (devindirici) mili ile bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan ve \u00fczerine benzer kanatlar yerle\u015ftirilmi\u015f bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f (devindirilen) milinden olu\u015fan, i\u00e7i s\u0131v\u0131-\u00e7o\u011funlukla da ya\u011f-dolu bir karterin i\u00e7ine yerle\u015ftirilmi\u015f kanatl\u0131 \u00e7ark ve t\u00fcrbin. \u2014> \u015eekil. Normal y\u00fck ko\u015fullar\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131\u015f milinin h\u0131z\u0131, giri\u015f milinin h\u0131z\u0131ndan yakla\u015f\u0131k %3 daha azd\u0131r. Kanatl\u0131 \u00e7ark ile t\u00fcrbin aras\u0131nda mekanik ba\u011flant\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, hidrolik kavramalar titre\u015fim ve darbeleri \u00e7\u0131k\u0131\u015f miline iletmez. Hidrostatik t\u00fcrden, \u2014> Hidrolik transmisyonlar olan hidrolik pompalar ve motorlar, tak\u0131m tezg\u00e2hlar\u0131nda, maden makinelerinde (zincirli konvey\u00f6rde elektrik motorundan \u00e7ekici tambura g\u00fc\u00e7 iletmede), tar\u0131m makinelerinde ve bask\u0131 makinesi preslerinde yayg\u0131n olarak, kullan\u0131l\u0131r. Bu d\u00fczeneklerde, aralar\u0131nda borularla ba\u011flant\u0131 kurulan motorlar ve pompalar, birbirlerinden uzak yerlere de yerle\u015ftirilebilir. Hidrolik kavramaya turbo kaplin de denir.
\n H\u0130DROL\u0130K KAZI, \u2014> Hidrolik i\u015fletme. \u2014> \u015eekil.
\n H\u0130DROL\u0130K KES\u0130T, Hidrolik ta\u015f\u0131ma yap\u0131lan bir boru \u015febekesinde; malzeme ve suyun verildi\u011fi (A noktas\u0131) huni ile malzeme ve suyun borudan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 nokta (B) aras\u0131nda bulunan; kuyu, galeri, desandri vb. yerlere d\u00f6\u015fenmi\u015f olan borular ve dirseklerdeki (s\u00fcrt\u00fcnme) y\u00fck kay\u0131plar\u0131 da dikkate al\u0131narak tesbit edilen e\u015fde\u011fer boru uzunluklar\u0131na g\u00f6re \u00e7izilen A\u2019B\u2019 profili. Hidrolik kesitteki A\u2019 ve B\u2019 noktalar\u0131n\u0131 birle\u015ftiren do\u011fruya \u201cy\u00fck hatt\u0131\u201d, y\u00fck hatt\u0131n\u0131n (A\u2019 B\u2019 do\u011fru par\u00e7as\u0131n\u0131n) yatay d\u00fczlemle yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131ya da \u201chidrolik meyil a\u00e7\u0131s\u0131\u201d denir. Y\u00fck hatt\u0131n\u0131n hidrolik profili kesmesi halinde \u015febekeden gravitasyonsuz ta\u015f\u0131ma yapmak imkans\u0131zd\u0131r. Bu takdirde hidrolik meyli art\u0131rmak i\u00e7in ya malzeme ve s\u0131v\u0131y\u0131 daha y\u00fcksekten vermek veya ara istasyonlara tulumbalar kurarak ta\u015f\u0131nan s\u0131v\u0131 veya s\u0131v\u0131kat\u0131 kar\u0131\u015f\u0131m\u0131na irtifa kazand\u0131rmak gerekir.
\n H\u0130DROL\u0130K MEY\u0130L, \u2014> Hidrolik kesit.
\n H\u0130DROL\u0130K MON\u0130T\u00d6R, \u2014> Hidrolik jet.
\n H\u0130DROL\u0130K NAKL\u0130YAT, \u2014> Hidrolik ta\u015f\u0131ma, Hidrolik vin\u00e7.
\n H\u0130DROL\u0130K PRES, Bir silindir ile bu silindirin i\u00e7inde hareket eden ve kapal\u0131 bir b\u00f6lmedeki s\u0131v\u0131 \u00fczerinde kuvvet uygulayan bir pistondan olu\u015fan pres (s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma d\u00fczeni). Pistonun etkiledi\u011fi s\u0131v\u0131 kuvveti, sabit bir \u00f6rs\u00fcn ya da bask\u0131 levhas\u0131n\u0131n \u00fczerine iletilir. S\u0131v\u0131, silindire bir pompa ile bas\u0131l\u0131r. Hidrolik presler sanayide metallerin bi\u00e7imlendirilmesinde ve b\u00fcy\u00fck kuvvetler gerektiren di\u011fer i\u015flemlerde yayg\u0131n olarak kullan\u0131l\u0131r.
\n Madencilikte hidrolik presler demir ba\u011flar\u0131n imalinde, deforme olmas\u0131 veya ba\u015fka bir nedenle s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f madeni tahkimat\u0131n tekrar kullan\u0131labilecek duruma getirilmesinde, araba iticileri vb. maden makinelerinde hidrolik pres sistemiyle \u00e7al\u0131\u015fan hidrolik silindirler; patlay\u0131c\u0131 gaz ortam\u0131nda elektrik enerjisinin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde ise presler veya silindirler bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak \u015fekilde imal edilerek kullan\u0131l\u0131r.
\n H\u0130DROL\u0130K RAMBLE, 1) Dolgu malzeme-sinin su ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak, madeni al\u0131nm\u0131\u015f yerlere verilmesi suretiyle yap\u0131lan dolgu sistemi. 2) Hidrolik dolgu.
\n H\u0130DROL\u0130K SANTRALLAR, \u2014> Elektrik enerjisi \u00fcretim tesisleri.
\n H\u0130DROL\u0130K SIVI, Madencilikte kuvvet ve g\u00fc\u00e7 iletmek \u00fczere hidrolik ya\u011f yerine kullan\u0131lan yang\u0131na kar\u015f\u0131 emniyetli su-ya\u011f em\u00fclsiyonu.
\n H\u0130DROL\u0130K TA\u015eIMA, \u0130\u00e7inden herhangi bir debide s\u0131v\u0131 ge\u00e7en boru veya kanal\u0131n belirli bir kat\u0131-s\u0131v\u0131 oran\u0131 dikkate al\u0131narak, kat\u0131 madde ile beslenmesi suretiyle kat\u0131 maddelerin bir yerden bir yere veya bir kattan ba\u015fka bir kata (a\u015fa\u011f\u0131 veya yukar\u0131) ta\u015f\u0131nmas\u0131. Hidrolik ta\u015f\u0131mada s\u0131v\u0131n\u0131n hareketi tulumbalarla sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi, hidrolik meyil m\u00fcsait oldu\u011fu takdirde graviteden de yararlan\u0131l\u0131r. \u015elam vb. su-kat\u0131 madde kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n boru ile ta\u015f\u0131nmas\u0131nda \u015flam tulumbas\u0131 veya membranl\u0131 tulumbalar kullan\u0131l\u0131r. Hidrolik meyil petrol, su vb. s\u0131v\u0131lar\u0131n uzak mesafelere boru ile naklinde de dikkate al\u0131n\u0131r. Hidrolik ta\u015f\u0131ma i\u00e7in tesis edilen boru hatt\u0131na \u201cpipeline\u201d denir. \u2014> Hidrolik vin\u00e7.
\n H\u0130DROL\u0130K TRANSM\u0130SYON (H\u0130DROL\u0130K AKTARMA), Bir s\u0131v\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131 ile do\u011frusal hareketi ve do\u011frusal kuvveti ya da d\u00f6nme hareketini ve d\u00f6nme kuvvetini (moment) iletmekte ve uyarlamakta kullan\u0131lan aktarma d\u00fczene\u011fi.
\n Ba\u015fl\u0131ca iki tip hidrolik enerji aktarma d\u00fczene\u011fi vard\u0131r. Bunlardan hidrokinetik transmisyon sisteminde (\u00f6rne\u011fin hidrolik kavramalarda ve hidrolik moment (tork) de\u011fi\u015ftiricilerinde) s\u0131v\u0131n\u0131n kinetik enerjisinden; hidrostatik transmisyon sisteminde ise s\u0131v\u0131n\u0131n bas\u0131n\u00e7 enerjisinden yararlan\u0131l\u0131r.
\n Madencilikte hidrolik g\u00fc\u00e7 aktarma, elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan zincirli konvey\u00f6rlerde hareket tamburu ile elektrik motoru aras\u0131nda, petrol ve di\u011fer sondaj makinelerinde motorla tiji d\u00f6nd\u00fcren tabla aras\u0131nda, ana vantilat\u00f6r motor-pervane aras\u0131nda vb. yerlerde kullan\u0131l\u0131r.
\n H\u0130DROL\u0130K TULUMBA, Hidrolik direklerin ve y\u00fcr\u00fcyen tahkimat\u0131n ihtiyac\u0131 olan hidrolik s\u0131v\u0131y\u0131 hortumlar vas\u0131tas\u0131yla, direklerin hidrolik s\u0131v\u0131 bo\u015flu\u011funa basmak \u00fczere uygun bir yere kurulmu\u015f \u00fcnite.
\n H\u0130DROL\u0130K V\u0130N\u00c7, Bilhassa ABD ve Sovyetler Birli\u011finde k\u00f6m\u00fcr \u00fcretiminin \u201c\u2014> Hidromekanik Kaz\u0131\u201d y\u00f6ntemiyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde kaz\u0131lan k\u00f6m\u00fcrlerin \u201c \u2014> Hidrolik Ta\u015f\u0131ma\u201d suretiyle kuyu dibine getirilip oradan da yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan \u201c\u2014> \u201c\u0130hra\u00e7 sistemi\u201d yani \u201c \u2014> \u0130hra\u00e7 vinci \u201c (Hydro-Hoist).
\n Hidrolik vin\u00e7 kullan\u0131larak yap\u0131lan hidrolik ta\u015f\u0131mada pompalama sistemi iki esas prensibe dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. (\u015eekil 1.,2. ve 3.) bunlardan biri vas\u0131tas\u0131z pompalama; (Nakledilecek k\u00f6m\u00fcr,kum vb. malzeme su ile birlikte tulumbaya verilerek pompalan\u0131r). Bu sistemde k\u00f6m\u00fcr kar\u0131\u015f\u0131m oran\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan % 12, hacim olarak da % 8 civar\u0131nda olup malzemenin tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc k\u00f6m\u00fcrde 80 mm ye kadar olabilmektedir. Di\u011feri ise; vas\u0131tal\u0131 pompalama sistemidir. Bu sistemde ta\u015f\u0131nacak malzeme tulumban\u0131n y\u00fcksek tazyik (\u201c\u00e7\u0131k\u0131\u015f\u201d) borusuna verilerek pompalan\u0131r. Burada vas\u0131tas\u0131z pompalamada oldu\u011fu gibi ta\u015f\u0131nacak malzemenin tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, tulumba ile ilgili olmay\u0131p tamamen boru \u00e7ap\u0131 ve borudaki su h\u0131z\u0131na tabidir. Tecr\u00fcbeler 1,3-1,6 gr\/cm3 yo\u011funluk ve 50-65mm tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde ta\u015f k\u00f6m\u00fcr\u00fc ve antrasitin dikey boru i\u00e7inde 2,5 m\/ sa. s\u00fcr\u2019atle rahat pompaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Bu sisteme malzeme verilmesi de (\u2014> \u015eekil) malzeme depolar\u0131n\u0131 dik ve yatay d\u00fczenlemek suretiyle yap\u0131lmakta ve yeralt\u0131nda yeterli su olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde tulumba yery\u00fcz\u00fcne kurularak kuyu i\u00e7ine biri giri\u015f ve di\u011feri de ta\u015f\u0131ma borusu \u015feklinde \u00e7ift boru d\u00f6\u015fenmek suretiyle yap\u0131lmaktad\u0131r. Ayn\u0131 sistem yery\u00fcz\u00fcnde k\u00f6m\u00fcr, kum, \u00e7ak\u0131l vb. malzeme ta\u015f\u0131mada; k\u00f6m\u00fcr veya malzeme payplayn\u2019\u0131 olarak da tesis edilmektedir.<\/p>\n
H\u0130DROMEKAN\u0130K KAZI, Bir su p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcc\u00fc yard\u0131m\u0131yla 80-100 bar tazyik alt\u0131nda, k\u00f6m\u00fcr\u00fc veya madeni gev\u015feterek kaz\u0131 yap\u0131lmas\u0131. \u015eimdiye kadar yeralt\u0131 k\u00f6m\u00fcr madencili\u011fi de hidromekanik kaz\u0131 metodu, arakatl\u0131 g\u00f6\u00e7ertmeli ve oda topuk i\u015fletme metotlar\u0131nda uygulanma alan\u0131 bulmu\u015ftur.
\n H\u0130DROMETALURJ\u0130, 1) Oksitli cevherlerin ya\u015f prosesle red\u00fcksiyonu ve bu yolla metal elde edilmesi. 2) Cevherden metal elde edilmesinde (\u00e7\u0131karmada), metalin sulu bir tuz \u00e7\u00f6zeltisinin kullan\u0131lmas\u0131na dayal\u0131 metalurji i\u015flemi. \u0130\u015flemin ba\u015fl\u0131ca a\u015famalar\u0131, metalin veya metal bile\u015fi\u011finin, \u00e7o\u011funlukla ba\u015fka kimyasal \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fclerle birlikte suda \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fcr\u00fclmesi (\u2014> Li\u00e7ing); art\u0131klar\u0131n ay\u0131klanmas\u0131 ve \u00e7\u00f6zeltinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve metalin ya da ar\u0131 bile\u015fiklerinden birinin \u00e7\u00f6zeltiden, kimyasal veya elektrolitik y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6keltilerek elde edilmesinden olu\u015fur. \u2014> \u00d6z\u00fctleme, Elektromelaturji.
\n Alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra bak\u0131r ve \u00e7inkonun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de hidrometalurjiye dayal\u0131 olarak \u00fcretilmektedir.
\n H\u0130DROMETAZOMATOZ, Hidrotermal eriyikler ile yanta\u015f aras\u0131nda madde m\u00fcbadelesi sonucu meydana gelen olay.
\n H\u0130DROS\u0130KLON, \u2014> Siklon.<\/p>\n
H\u0130DROSTAT\u0130K BASIN\u00c7, 1) Sondaj s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n muayyen bir derinlikte temas etti\u011fi birim y\u00fczeydeki statik bas\u0131n\u00e7. 2) Bir s\u0131v\u0131 s\u00fctununun bulundu\u011fu ortama yapt\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n\u00e7.
\n H\u0130DROSTAT\u0130K D\u00dcZEY, Yeralt\u0131nda su ge\u00e7irmez bir tabaka \u00fczerinde olu\u015fan su d\u00fczeyi.
\n H\u0130DROSTAT\u0130K TRANSM\u0130SYON, \u2014> Hidrolik Transmisyon, Hidrolik kavrama.
\n H\u0130DROTERMAL MADEN YATAKLARI, Arz kabu\u011fu i\u00e7ine sokulmu\u015f bir magma par\u00e7as\u0131 olan intruzif k\u00fctlenin so\u011fuyup normal kristalle\u015ferek kat\u0131la\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda (pegmatitik fazdan sonra) hidrotermal fazda su ve u\u00e7ucu madde bak\u0131m\u0131ndan zenginle\u015fmi\u015f bakiye eriyiklerin; (intr\u00fcsif k\u00fctleden) \u00e7e\u015fitli uzakl\u0131klarda ve d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klarda (400\u00bdC\u2019in alt\u0131nda) olu\u015fturdu\u011fu maden yataklar\u0131. Hidrotermal maden yataklar\u0131 te\u015fekk\u00fcl s\u0131cakl\u0131klar\u0131na g\u00f6re katatermal – (300\u00bd-400\u00bdC), mesotermal- (200\u00bd-300\u00bdC), epitermal – (100\u00bd-200\u00bdC) ve teletermal – (- 100\u00bdC) maden yataklar\u0131 diye isimlendirilir. Hidrotermal cevher yataklar\u0131, cevher cinslerine g\u00f6re de; alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f olu\u015fumu, bak\u0131r ve pirit olu\u015fumu, kur\u015fun-g\u00fcm\u00fc\u015f-\u00e7inko olu\u015fumu, g\u00fcm\u00fc\u015f-kobalt-nikel-bizmut-uranyum olu\u015fumu, antimuan-civa-arsen-selen olu\u015fumu, oksidik demir-magnezyum-mangan olu\u015fumu, cevhersiz olu\u015fum diye tan\u0131mlan\u0131r.
\n H\u0130DROTERMAL METAMORFOZ, \u2014> Kontak metamorfoz.
\n H\u0130GROMETRE, 1) Havan\u0131n nem (rutubet) derecesini (oran\u0131n\u0131) \u00f6l\u00e7meye yarayan ayg\u0131t. 2) Nem, rutubet \u00f6l\u00e7er.
\n H\u0130POSANTR, 1) Depremin yer i\u00e7inde ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 nokta. 2) Deprem oca\u011f\u0131. 3) Ocak. \u2014> Deprem odak (ocak) derinli\u011fi.
\n H\u0130ZMET MARKALARI, \u2014> Patent.
\n HOBEL, \u2014> Kaz\u0131 (k\u00f6m\u00fcr) rendesi.
\n HOBEL \u0130\u015eLETMEC\u0130L\u0130\u011e\u0130, Zincirli konve-y\u00f6rle birlikte \u00e7al\u0131\u015fan \u2014> Hobelgerecinin kullan\u0131lmas\u0131. 1. Standart hobel i\u015fletmecili\u011finde, hobelin ve ta\u015f\u0131ma arac\u0131n\u0131n h\u0131zlar\u0131 sabit olup, hobelin h\u0131z\u0131 ta\u015f\u0131ma arac\u0131 h\u0131z\u0131ndan daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. 2. Kombine hobel i\u015fletmecili\u011finde, hobel konvey\u00f6re nazaran \u00fcst taban yoluna do\u011fru daha h\u0131zl\u0131, alt taban yoluna do\u011fru daha yava\u015f hareket eder. Zincirli konvey\u00f6r h\u0131z\u0131 sabit olup, en uygun teorik durumda teorik olarak hobelin \u00fcst taban yoluna do\u011fru hareketinde sahip oldu\u011fu h\u0131za e\u015fittir. 3. Ge\u00e7meli hobel i\u015fletmecili\u011finde hobelin ve konvey\u00f6r\u00fcn h\u0131zlar\u0131 sabittir. Ancak hobel h\u0131z\u0131, konvey\u00f6r h\u0131z\u0131ndan iki veya \u00fc\u00e7 kat fazlad\u0131r.
\n HOMOJEN, 1) Yap\u0131s\u0131 ve \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan ayn\u0131 t\u00fcrde, tek fazda ve \u00f6zellikleri de\u011fi\u015fmeyen cisimlerin hali (m\u00fctecanis). 2) Bir cinsten olan, tek \u00e7e\u015fitli, bir \u00f6rnek, tek t\u00fcrl\u00fc, ba\u011fda\u015f\u0131k.
\n HON\u0130GMAN METODU, Az miktarda su ge\u00e7iren formasyonlarda kademeli geni\u015f \u00e7apl\u0131 sondaj yapma \u015feklinde uygulanan kuyu kaz\u0131 metodu. Bu maksatla kuyu, birka\u00e7 kademe olarak ve d\u00f6ner tabla \u015feklindeki tak\u0131mlarla nihai \u00e7apa getirilecek \u015fekilde kaz\u0131l\u0131r. Kuyu cidar\u0131, yo\u011funlu\u011fu artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00e7amurlu su ile y\u0131kan\u0131r ve b\u00f6ylece cidardan gelen hidrostatik su bas\u0131nc\u0131 dengelenmi\u015f olur.<\/p>\n
HOOK KANUNU, Bir malzemeye kuvvet tatbik edildi\u011finde malzemedeki deformasyon (elastik alanda) tatbik edilen kuvvetle orant\u0131l\u0131d\u0131r (\uf08c = \uf061 . \uf073, yani \uf08c = uzama, \uf061 = uzama say\u0131s\u0131, \uf073 = kuvvet) \u015feklinde ifade edilebilen mekanik-mukavemetin temel kanunlar\u0131ndan biri. Tatbik edilen kuvvet malzemede kal\u0131c\u0131 bir deformasyon husule getirmi\u015fse Hook kanununun ge\u00e7erli oldu\u011fu (O, P noktalar\u0131 aras\u0131) alan\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015f demektir. 1\/\uf061\u2019ya E = Elastisite mod\u00fcl\u00fc denir. \u2014> \u00c7ekme deneyi.
\n HORST, Her iki taraf\u0131 faylarla \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f veya \u00e7evresine g\u00f6re y\u00fckselmi\u015f arazi kitlesi. \u2014> Graben.<\/p>\n
HORTUM, 1) Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava veya bas\u0131n\u00e7l\u0131 su ile \u00e7al\u0131\u015fan makine veya te\u00e7hizat\u0131n ana \u015febekeye ba\u011flanmas\u0131nda ya da boru yerine kullan\u0131lmak \u00fczere kau\u00e7uk bez, plastik vb. malzemeden imal edilen esnek boru. 2) Hava ya da suyun h\u0131zla d\u00f6n\u00fcp s\u00fctun bi\u00e7iminde y\u00fckselmesi ile olu\u015fan meteorolojik olay.
\n HUY, Maden (ta\u015f) k\u00f6m\u00fcr\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
H HACIBEKTA\u015e TA\u015eI, Bir albatr (s\u0131k\u0131 yap\u0131l\u0131 jips) t\u00fcr\u00fc. B\u00fcnyesine giren metal oksitlerden dolay\u0131 \u00e7e\u015fitli renklerde olabilir. K\u0131r\u015fehir dolaylar\u0131nda K\u0131z\u0131l\u0131rmak nehri boyunca uzanan yataklardan da \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201c K\u0131r\u015fehir Ta\u015f\u0131 \u201c olarak da bilinir. HAC\u0130ME DOLDURMA ORANI, LPG\u2019nin 15,6\u00b0C deki nisbi yo\u011funlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak, depolama kab\u0131na konulmas\u0131na m\u00fcsaade edilen LPG hacminin depolama kab\u0131n\u0131n alabilece\u011fi 15,6\u00b0C …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5503,2220,2796,5513,5509,3218,3130,5512,5506,2218,5515,2824,2161,5505,2428,2208,5511,2221,3552,2223,5504,3089,2219,5514,5508,5510,5507],"class_list":["post-2206","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-albatr","tag-argon","tag-atmosfer","tag-desansor","tag-dolgu","tag-dolomit","tag-elektrik","tag-eteryum","tag-fluor","tag-helyum","tag-hidrolik-ramble","tag-jut","tag-kinetik-enerji","tag-kirsehir-tasi","tag-klor","tag-komur","tag-koronyum","tag-kripton","tag-krom","tag-ksenon","tag-metal-oksitler","tag-mineral","tag-neon","tag-pomza-tasi","tag-ramble","tag-tromp","tag-tuvonan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2206\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}