{"id":2214,"date":"2011-08-10T16:27:06","date_gmt":"2011-08-10T13:27:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=2214"},"modified":"2011-08-10T16:27:06","modified_gmt":"2011-08-10T13:27:06","slug":"madencilik-terimleri-sozlugu-10-m","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/madencilik-terimleri-sozlugu-10-m\/","title":{"rendered":"Madencilik terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc 10 (M)"},"content":{"rendered":"

M<\/p>\n

MAC\u2014ARTUR\u2014FORREST Y\u00d6NTEM\u0130, \u2014> Siyan\u00fcrleme i\u015flemi.
\n MACHE, Viyanal\u0131 fizik\u00e7i Heinrich Mache (1876)\u2019ye izafeten isimlendirilen radyoktivite \u015fiddeti birimi. \u00d6zellikle termal kaynaklarda litredeki \u2014> Radon i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re saptama yap\u0131l\u0131r.
\n MACUNLAMAK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015ftaki kusurlar\u0131n kendi tozu, boya ve hususi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131dan m\u00fcte\u015fekkil macunla, ta\u015f\u0131n desenine uygun \u015fekilde, d\u00fczeltilmesi.
\n MADEN, 1) Yerkabu\u011funun kimi b\u00f6lgelerinde \u00e7e\u015fitli i\u00e7 ve d\u0131\u015f do\u011fal etkenler nedeni ile olu\u015fan, ekonomik y\u00f6nden de\u011fer ta\u015f\u0131yan mineral bile\u015fimi. 2) Kendine \u00f6zg\u00fc bir par\u0131lt\u0131s\u0131 olan, genellikle elektri\u011fi ve \u0131s\u0131y\u0131 ileten, oksijenle birle\u015ferek bazal etki veren (basit cisim) element. 3) Maden oca\u011f\u0131, -i\u015fletmesi.
\n MADEN ARAMA RUHSATNAMES\u0130, (AR) Maden aramak i\u00e7in m\u00fcte\u015febbise verilen arama belgesi. Bu belge ile ilgili hususlar, s\u00fcreler ve ruhsat alan\u0131 \u201cMaden Kanununun\u201d ilgili maddelerinde belirtilir.
\n MADEN CEVHER\u0130, Bile\u015fiminde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011ferli madenler bulunan do\u011fal madde. Buna maden filizi de denir.
\n MADEN F\u0130L\u0130Z\u0130, \u2014> Maden cevheri.
\n MADEN HUKUKU, Yeralt\u0131 do\u011fal kaynaklar\u0131na ili\u015fkin m\u00fclkiyet ve i\u015fletme haklar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen hukuk dal\u0131. Di\u011fer bir ifade ile maden hukuku; madenlerle ilgili mevzuat\u0131n tahlil ve tenkidini yapan, madenlerle alak\u00e2l\u0131 m\u00fcnasebetleri tanzim eden mer\u2019i hukuk kaidelerinin ideal \u015feklini arayan ve madenlere ait hukuk kaidelerini memleket ekonomisinde en m\u00fcsmir ve faydal\u0131 duruma getirmek i\u00e7in gereken \u015fekle, sokmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir hukuk bran\u015f\u0131.
\n \u00c7e\u015fitli hukuk sistemlerinde madenlerin m\u00fclkiyetine ili\u015fkin farkl\u0131 ilkeler benimsenmi\u015ftir. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131ndaki \u00fclkelerde toprak alt\u0131nda bulunan madenlerin devlete ait oldu\u011fu kabul edilmi\u015f oldu\u011fu halde Amerika Birle\u015fik Devletlerinde maden, m\u00fclkiyete dahildir. Ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e maden m\u00fclkiyet hakk\u0131 sat\u0131h haklar\u0131 ile birlikte intikal eder.
\n T\u00fcrkiyede 1961 ve 1983 Anayasalar\u0131nda do\u011fal servet ve kaynaklar\u0131n\u0131n devletin h\u00fck\u00fcm ve tasarrufu alt\u0131nda oldu\u011fu, ancak arama ve i\u015fletme hakk\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan belli s\u00fcreler i\u00e7in ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere devir edilebilece\u011fi h\u00fckm\u00fc yer alm\u0131\u015ft\u0131r.
\n MADENC\u0130, 1) Kartiyenin (k\u0131s\u0131m) veya daha a\u015fa\u011f\u0131 kademedeki nezaret sahas\u0131n\u0131n teknik ve idari bak\u0131mdan tam sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131yan i\u015f nezaret\u00e7isi. 2) Maden ocaklar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ve mesle\u011fi madencilik olan ki\u015filerin her biri. 3) Maden i\u015fleten.
\n MADENC\u0130 KAZMASI, D\u00f6vme \u00e7elikten yap\u0131lan ve ucu sertle\u015ftirilen \u00f6zel bi\u00e7imli kazma. (A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 en fazla 1,5 kg) \u2014> \u015eekil.
\n MADENC\u0130 K\u00dcRE\u011e\u0130, K\u00f6m\u00fcr ve pasa y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan k\u0131sa sapl\u0131 ve sap ba\u015f\u0131nda tutma yeri bulunan geni\u015f y\u00fczeyli k\u00fcrek.
\n Maden k\u00fcrekleri, tava \u015feklinde ve yayvan a\u011f\u0131zl\u0131 olup, standart \u00f6l\u00e7\u00fclerdedir. Sap k\u0131sm\u0131 hari\u00e7 en b\u00fcy\u00fck boyutlu k\u00fcrek 2,40 kg. a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r. \u2014> \u015eekil, Hap yapma.
\n MADENC\u0130 BA\u015e LAMBASI, Maden ocaklar\u0131nda madencinin bel kay\u0131\u015f\u0131na tak\u0131larak ta\u015f\u0131nan kilitli koruyucu muhafaza kutusuna yerle\u015ftirilmi\u015f kursun-asitli veya nikel-kadmiyum-alkali batarya ve bu bataryaya esnek bir kablo ile irtibatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, madenci baretine tak\u0131labilen, \u0131\u015f\u0131k yayan, ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 olan, ocak lambas\u0131.Bataryaya esnek kablo ile ba\u011fl\u0131 ba\u015fl\u0131kta \u015farj anahtarl\u0131, kumanda d\u00fc\u011fmeli, reflekt\u00f6rl\u00fc ve i\u00e7inde \u0131\u015f\u0131k kayna\u011f\u0131 olarak emniyet bak\u0131m\u0131ndan biri esas, di\u011feri de yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere iki veya iki rezistansl\u0131 tek ampul bulunur.
\n MADENC\u0130L\u0130K, 1) Arz kabu\u011funda bulunan cevher, end\u00fcstriyel hammadde, k\u00f6m\u00fcr ve petrol gibi ekonomik de\u011feri olan herhangi bir maddeyi yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131p onu paraya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme i\u015fi. Madencili\u011fin amac\u0131, ekonomiye gerekli do\u011fal hammaddeyi sa\u011flamakt\u0131r. 2) Ekonomik \u00f6nemi bulunan mineralleri rasyonel bir \u015fekilde end\u00fcstriye sa\u011flamak i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f uygulamal\u0131 bilim dal\u0131. 3) Maden yataklar\u0131n\u0131n aranmas\u0131, projelendirilmesi, i\u015fletilmesi ve \u00e7\u0131kar\u0131lan madenin zenginle\u015ftirilmesi ile ilgili i\u015flemler. \u2014> Ocak, Maden i\u015fletmecili\u011fi, Plaser madencili\u011fi, A\u00e7\u0131k i\u015fletme, Kapal\u0131 i\u015fletme, Yeralt\u0131 madencili\u011fi.
\n MADENC\u0130L\u0130K BARUTU, \u2014> Barut.
\n MADENC\u0130L\u0130K FONU, Madencilik faaliyetlerinde istikrar\u0131 sa\u011flamak ve desteklemek amac\u0131 ile te\u015fekk\u00fcl ettirilmi\u015f fon. Fonun kaynaklar\u0131; 1) \u0130rad kaydedilen teminatlar, 2) M\u00fcsadere edilen cevher ve malzemelerin sat\u0131\u015f\u0131ndan elde edilen gelirler, 3) \u0130hale gelirleri, 4) Maden ithalat ve ihracat\u0131ndan al\u0131nacak fon kesintileri, 5) B\u00fct\u00e7eden ayr\u0131lacak \u00f6denek, 6) Di\u011fer gelirlerdir.
\n Fonun i\u015fleyi\u015fi Muhasebe-i Umumiye Kanunu, Devlet \u0130hale Kanunu ve Harc\u0131rah Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine tabi de\u011fildir. Fonun denetimi 20\/10\/1983 tarih ve 72 say\u0131l\u0131 Ba\u015fbakanl\u0131k Y\u00fcksek Denetleme Kurulu Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname esaslar\u0131na tabidir. Fon, Bakanlar Kurulu Karar\u0131 ile kritik madenlerin stoklanmas\u0131nda, yurt i\u00e7i denetleme maden al\u0131mlar\u0131nda, zarar\u0131na yap\u0131lacak maden ihra\u00e7 ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00fcbvansiyonunda kullan\u0131labilir.
\n MADENC\u0130L\u0130K SEMBOL\u00dc, \u0130ki taraf\u0131 d\u00fcz olan sapl\u0131 bir \u00e7eki\u00e7le bir taraf\u0131 keski \u015fekline getirilmi\u015f di\u011fer bir \u00e7ekicin \u00e7at\u0131lm\u0131\u015f durumundaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc. Bu sembol madenin istihsal edilmesini ifade eder. Haritalarda, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan maden yeri madencilik sembol\u00fcyle g\u00f6sterilir. T\u00fckenmi\u015f veya terkedilmi\u015f maden sahalar\u0131nda maden ocaklar\u0131n\u0131n yeri bu sembol\u00fcn, saplar yukar\u0131 gelecek \u015fekilde \u00e7izilmesi suretiyle i\u015faretlenir.
\n MADENC\u0130L\u0130KTE N\u00dcKLEER PATLAYICI MADDE KULLANIMI, \u2014> Yerinde (\u0130n-Situ) Li\u00e7.
\n MADENC\u0130L\u0130KTE ROBOT, \u2014> Mekani-zasyon (2).
\n MADENC\u0130 MAR\u015eI, 1928 y\u0131l\u0131nda Maden Y. M\u00fch. Cemal Z\u00fcht\u00fc Aysan\u2019\u0131n te\u015fvikiyle; Maden Y. M\u00fc-hendisi ve \u015eair Beh\u00e7et Kemal \u00c7a\u011flar taraf\u0131ndan T\u00fcrkye\u2019ye uyarlanm\u0131\u015f, uluslararas\u0131 h\u00fcviyeti haiz mar\u015f:
\n Selam ver, selam ver, sesin daha g\u00fcr
\n Kara elmas siyah nur demek k\u00f6m\u00fcr
\n Kara elmas siyah nur demek k\u00f6m\u00fcr
\n Aln\u0131n\u0131 s\u00fcr, aln\u0131n\u0131 s\u00fcr
\n A\u00e7\u0131k, g\u00fcl aln\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131\u015f\u0131klar\u0131
\n S\u00f6n\u00fck lambam yener hep \u0131\u015f\u0131klar\u0131
\n S\u00f6n\u00fck lambam yener \u00e7\u0131ksan d\u0131\u015far\u0131
\n Hep \u0131\u015f\u0131klar\u0131, hep \u0131\u015f\u0131klar\u0131
\n \u0130\u00e7inde \u00f6n\u00fcnde, cevherle maden
\n Elinde topra\u011f\u0131 alt\u0131n yapar fen
\n Elinde topra\u011f\u0131 alt\u0131n yapar fen
\n Yap ta\u00e7 dilersen, yap ta\u00e7 dilersen
\n O taca arma, \u015fu kazma \u00e7eki\u00e7
\n Onun saltanat\u0131 kimde vard\u0131r hi\u00e7
\n Onun feyyazl\u0131\u011f\u0131 nerde vard\u0131r hi\u00e7
\n Bu nuru i\u00e7, bu nuru i\u00e7.<\/p>\n

MADENC\u0130 PUSULASI, Yeralt\u0131nda galerilere istikamet (y\u00f6n) vermede ve yeralt\u0131nda pusula poligonlar\u0131 yaparak harita alma i\u015flerinde kullan\u0131lan, poligon kenar\u0131 olarak \u00e7ekilen ip (sicim) \u00fczerine as\u0131larak \u00f6l\u00e7me yapmaya yarayan asma pusula.
\n MADEN DAMARI, 1) Bir \u00e7atla\u011f\u0131 ya da a\u011f bi\u00e7iminde \u00e7atlak sistemlerini doldurmu\u015f olan maden k\u00fctlesi. 2) Filon. 3) Tabaka halinde te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f k\u00f6m\u00fcr yata\u011f\u0131. Maden damarlar\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131na g\u00f6re; az yat\u0131ml\u0131 (0-20\u00bd), normal yat\u0131ml\u0131 (20-45\u00bd), orta yat\u0131ml\u0131 (45-60\u00bd) ve (dik) k\u0131l\u0131\u00e7 (60-90\u00bd) damarlar diye s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir. 4) Ana istikameti belirleyen damara ana damar denir.
\n MADEN D\u0130RE\u011e\u0130, Madenlerde kalite, \u00e7ap ve boy bak\u0131m\u0131ndan a\u011fa\u00e7 tahkimat yap\u0131lmaya m\u00fcsait direk.
\n MADEN D\u0130REKLER\u0130N\u0130 KORUMA US\u00dcL-LER\u0130, Maden direklerinin stokland\u0131klar\u0131 ve kullan\u0131ld\u0131klar\u0131 yerlerde uzun zaman sonra rutubetin (mantarlanma) ve b\u00f6ceklerin tesiri ile \u00e7\u00fcr\u00fcmelerini \u00f6nlemek ve dolay\u0131s\u0131 ile direk tasarruf etmek i\u00e7in vakum-tazyik, dald\u0131rma ve enjeksiyon sistemleri ile emprenye edilerek veya badana sistemleri ile i\u015fleme tabi tutularak korunmalar\u0131. Emprenye i\u015fleminde; (a) Suda eriyen maden tuzlar\u0131, (b) Ya\u011fda eriyen krezot kullan\u0131l\u0131r. Madenlerde kullan\u0131lacak direklerin zehirsiz, kokusuz ve su ile ak\u0131p gitmeyen maddelerle emprenye edilmi\u015f olma\u0131s istenir. Badana yapmak suretiyle yap\u0131lan korumada kire\u00e7 kullan\u0131l\u0131r.
\n MADEN EMN\u0130YET N\u0130ZAMNAMES\u0130, Maden ocaklar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi ve konulan kaidelere uyulmamas\u0131 halinde uygulanacak h\u00fck\u00fcmleri, kazalarda ve tehlikeli hallerde sorumlular\u0131n davran\u0131\u015f \u015fekillerini vb. i\u015fleri s\u0131ras\u0131 ile g\u00f6steren ve bir kararnameyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f bir t\u00fcr y\u00f6netmelik.
\n MADEN HAKLARI, Madenlerin aranmas\u0131, bulunmas\u0131 ve i\u015fletilebilmesi i\u00e7in verilen izinler ve maden yataklar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olanlara tan\u0131nan maddi imkanlar.
\n MADEN \u0130HBARI, Arama ve \u00f6n i\u015fletme ruhsat sahas\u0131nda olmamak kayd\u0131 ile evvelce tespit edilmemi\u015f bir maden zuhurunun ilgili daireye bildirilmesi.
\n MADEN \u0130\u015eLETMEC\u0130L\u0130\u011e\u0130, Faydal\u0131 mineral-lerin madencilik vas\u0131tas\u0131 ile kazan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan; teknik ve emniyet bak\u0131m\u0131ndan en iyi uygulama ile ekonomik a\u00e7\u0131dan en uygun sonucun al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yarayan faaliyetlerin b\u00fct\u00fcn\u00fc. Maden i\u015fletmecili\u011findeki faaliyetler a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde grupland\u0131r\u0131labilir: (1) Arama, ke\u015fif, sondaj, (2) Kaz\u0131 ve y\u00fckleme, (3) \u0130nsan ve malzeme ta\u015f\u0131ma, (4) Ocak havaland\u0131rmas\u0131, (5) Amenajman (b\u00fcy\u00fck haz\u0131rl\u0131k) ve \u0130hzarat, (6) Kuyu kaz\u0131 i\u015fi, (7) \u0130\u015fletme metodlar\u0131 uygulamas\u0131, (8) Ocak tahkimat\u0131, (9) K\u00f6m\u00fcr ve ta\u015f tozlar\u0131 m\u00fccadelesi, (10) Su tahliyesi, (11) Ayd\u0131nlatma, (12) Ocak yang\u0131nlar\u0131 ve tahlisiye (kurtarma), (13) Yer\u00fcst\u00fc faaliyetleri vb. i\u015fler.
\n MADEN\u0130 D\u0130REK KARAKTER\u0130ST\u0130\u011e\u0130, Madeni dire\u011fin y\u00fck alt\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131 k\u0131salmay\u0131 g\u00f6steren grafik. Bu e\u011fri madeni dire\u011fe kilo Newton olarak (kN eski ifade Megapond Mp) verilen y\u00fck alt\u0131nda dire\u011fin \u00fcst k\u0131sm\u0131n\u0131n alt k\u0131sma kayarak giri\u015finin mm cinsinden \u00f6l\u00e7\u00fclmeleri sonucu \u00e7izilir.
\n MADEN\u0130 DOMUZDAMI D\u0130RE\u011e\u0130, Domuz-damlar\u0131nda \u00e7ift a\u011fa\u00e7 direk yerine kullan\u0131lan kolay s\u00f6k\u00fcm\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in iki ucunda kama \u015feklinde pabu\u00e7 ve onu tutan bir dil (mandal) ile te\u00e7hiz edilmi\u015f madeni direk. \u2014> Domuzdam\u0131.
\n MADEN\u0130 KENET, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015flar\u0131 kenetliyen \u00f6zel metal par\u00e7alar.
\n MADEN\u0130 TAHK\u0130MAT, Demir, al\u00fcminyum vb. malzemeden yap\u0131lan tahkimat t\u00fcr\u00fc.
\n MADEN\u0130 YA\u011e, Ba\u015fl\u0131ca petrol, ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc ve linyitin dam\u0131t\u0131lmas\u0131 ile, k\u00f6m\u00fcrden akaryak\u0131t \u00fcretilmesi (s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131) s\u0131ras\u0131nda elde edilen ya\u011f.
\n MADEN K\u00d6M\u00dcR\u00dc, Bas\u0131n\u00e7, \u0131s\u0131 ve bakterilerin etkisi ile, oksijensiz ortamda, diyajeneze u\u011fram\u0131\u015f k\u00f6k, g\u00f6vde, sap ve yaprak gibi organik maddelerin kal\u0131nt\u0131s\u0131. \u0130\u00e7erisinde bulunan su, u\u00e7ucu maddeler ve karbon miktarlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine g\u00f6re \u00e7e\u015fitli cinsleri vard\u0131r. Bunlar turba, linyit, ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc (bit\u00fcml\u00fc k\u00f6m\u00fcr), antrasit ve grafit diye isimlendirilir.
\n MADEN K\u00d6M\u00dcRLER\u0130N\u0130N ULUSLAR-ARASI KLAS\u0130F\u0130KASYON S\u0130STEM\u0130, K\u00fcls\u00fcz ve havada (30\u00bdC ve % 96 rutubet) kurutulmu\u015f, yukar\u0131 \u0131s\u0131 de\u011feri 5700 Kcal\/kg\u2019dan y\u00fcksek olan ve maden k\u00f6m\u00fcr\u00fc olarak kabul edilen k\u00f6m\u00fcrlerin; kimyasal nitelikler bak\u0131m\u0131ndan, \u0131s\u0131 de\u011feri, u\u00e7ucu madde ve rutubet miktar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimi, petrografik bak\u0131mdan da makroskobik ve mikroskobik incelemelerde yap\u0131 elemanlar\u0131n\u0131n cins ve miktarlar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131nmak suretiyle; uluslararas\u0131 bir d\u00fczeyde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131. Bu sistemde maden k\u00f6m\u00fcrleri \u00fc\u00e7 rakaml\u0131 kod numaralar\u0131 ile isimlendirilir. Rakamlardan birincisi (0-7) k\u00f6m\u00fcr\u00fcn u\u00e7ucu madde ve \u0131s\u0131 de\u011ferini, ikincisi (0-3) k\u00f6m\u00fcr\u00fcn pi\u015fme (kabuk ba\u011flama, kekle\u015fme), \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de (0-5) k\u00f6m\u00fcr\u00fcn kok olma \u00f6zelli\u011fine g\u00f6re yan gruplara ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade eder. \u2014> Tablo s. 239. Maden k\u00f6m\u00fcrlerinin enternasyonal ve istatiksel s\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemi. Ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc, K\u00f6m\u00fcrlerin s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131.
\n MADEN MEVZUATI, Madenlerle ilgili her t\u00fcrl\u00fc hukuki d\u00fczenlemeleri ihtiva eden kanun, nizamname (t\u00fcz\u00fck) ve talimatnameler gibi hukuk kurallar\u0131n\u0131 kapsayan yaz\u0131l\u0131 metin. \u2014> Ek 1.
\n MADEN OCA\u011eI, \u2014> Maden. Ocak.
\n MADEN S\u0130C\u0130L\u0130, 1) Maden sahalar\u0131n\u0131n i\u015fletme hakk\u0131n\u0131n kimlere verildi\u011fi ve bunlar\u0131n \u00fczerinde ne gibi hak ve k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n bulundu\u011fu hususlar\u0131n tesciline mahsus a\u00e7\u0131k ve resmi kay\u0131t. 2) T\u00fcm madencilik faaliyetleri ile ilgili bilgilerin kaydedildi\u011fi ve detay\u0131 y\u00f6netmelikte belirtilen yer.
\n MADEN SUYU, Jeotermal enerji tan\u0131m\u0131 i\u00e7inde yeralan, ancak bir k\u0131sm\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 20\u00bdC\u2019nin alt\u0131nda olabilen, \u015fifa niteli\u011fi t\u0131bben veya denemelerle belirlenmi\u015f olan, litrede 1 gram\u0131n \u00fczerinde erimi\u015f mineral madde veya baz\u0131 nadir elementler i\u00e7eren sular. S\u0131cak ve so\u011fuk olu\u015funa g\u00f6re maden suyu, i\u00e7me, i\u00e7mece, \u00e7ermik, \u0131l\u0131ca, kapl\u0131ca, kaynarca, girme, \u0131l\u0131su, terme, kudret hamam\u0131, da\u011f hamam\u0131 gibi terimlerle adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sular ile, bu sular\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00e7amurlar da bu tan\u0131m i\u00e7inde yer al\u0131r.
\n MADEN TOPOGRAFI, 1) Bir maden oca\u011f\u0131n\u0131n topografik \u00f6l\u00e7me i\u015flerinden sorumlu eleman. Bu ki\u015fi gerekli plan ve kesitleri \u00e7\u0131kar\u0131r; yery\u00fcz\u00fc konum haritas\u0131 ile galerilerin ve \u00fcretim yerlerinin tesbit ve kontrol\u00fcn\u00fc yapar. 2) Jeometr.
\n MADEN YATA\u011eI, 1) Damar veya kitle halinde te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f; b\u00fcy\u00fckl\u00fck, miktar ve kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekonomik olarak i\u015fletilebilecek faydal\u0131 kaya\u00e7 veya miner\u00e2l birikimi. 2) Jizman. Maden yataklar\u0131 te\u015fekk\u00fcl yerlerine g\u00f6re; singenetik (yanta\u015fla e\u015fya\u015fl\u0131) ve epigenetik, (yanta\u015ftan gen\u00e7) ma\u011fma ile olan ilgilerine g\u00f6re de magmatik (ma\u011fma ile ilgili), sedimenter (tortul) ve metamorfik (ba\u015fkala\u015fm\u0131\u015f) maden yataklar\u0131 diye s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u0130htiva ettikleri faydal\u0131 maddenin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re de (1) Cevher; (2) K\u00f6m\u00fcr; (3) Tuz; (4) Petrol; (5) End\u00fcstriyel miner\u00e2l (ta\u015f veya toprak) vb. yataklar\u0131 diye grupland\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u2014> \u015eekil s. 240.
\n 1,2,3= Erken kristalizasyon (kromit, platin, nikel, titan)
\n 4,5= Ge\u00e7 kristalizasyon (Molibden ve kalay mineralleri)
\n I, II, III= Kontak metazomatos (manyetit, hematit, pirit)
\n IV, V, VI, VII= Hidrometazomatos (kalay, wolfram, bak\u0131r, kur\u015fun, \u00e7inko)
\n 6,7= Pn\u00f6matik (wolframit, arsenkis, pirit, alt\u0131n)
\n 8,9= Katatermal (bizmut, kalkopirit)
\n 10,11= Mezotermal (kur\u015fun, \u00e7inko)
\n 12,13= Epitermal (civa, antimuan)
\n 14= Teletermal (arsen mineralleri)
\n A,B,C,D,E ve F = di\u011fer olu\u015fumlar (pe\u011fmatitler, alt\u0131nl\u0131 kuars, uranyum vs.)
\n MADIRGA, 10 cm boyunda, 4 cm geni\u015fli\u011finde, kare prizma \u015feklinde, hafif\u00e7e e\u011filmi\u015f iki ucu \u00e7eki\u00e7 (Mermercilik).
\n MAFSALLI KAV\u0130SL\u0130 BA\u011e, Daire par\u00e7as\u0131 olarak u\u00e7lar\u0131 birbiri ile mafsall\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015facak bi\u00e7imde \u00f6zel par\u00e7alar ilave edilmi\u015f madeni ba\u011f veya ba\u011flant\u0131 yerinde araya direk par\u00e7as\u0131 konulmak suretiyle mafsal etkisi sa\u011flanan mol ba\u011f.
\n MAFSALLI SARMA, Bir ucu di\u011fer bir sarmaya \u00f6zel tertibat\u0131 ile ba\u011flanabilen ve tazyik alt\u0131nda ba\u011flant\u0131 yeri mafsal vazifesi g\u00f6ren madeni sarma.
\n MAFSALLI TAHK\u0130MAT, Galeri tahkimat\u0131n\u0131n mafsallar vas\u0131tas\u0131yla birbirleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 segmanlar\u0131n\u0131n, kaya\u00e7 bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda tahkimat kesitinin de\u011fi\u015fmesine imkan verecek \u015fekilde tertibi suretiyle olu\u015fan tahkimat \u015fekli. \u2014> Mol ba\u011f.
\n MAGMAT\u0130K KAYA\u00c7LAR, Magman\u0131n yer kabu\u011fu i\u00e7inde (derinlik kaya\u00e7lar\u0131) veya yery\u00fcz\u00fcnde (volkanik kaya\u00e7lar) so\u011fuyup kat\u0131la\u015fmas\u0131 ile meydana gelen kaya\u00e7lar. Magmatik kaya\u00e7lar dokular\u0131na, ihtiva ettikleri minerallere ve men\u015felerine g\u00f6re isimlendirilirler.
\n B\u00fcnyelerinde bulunan silis miktar\u0131na g\u00f6re asit, bazik ve n\u00f6tr diye; b\u00fcnyelerinde bulunan ta\u015f yap\u0131c\u0131 minerallere g\u00f6re de dokusu b\u00fcy\u00fck taneli olanlar granit, siyenit, diorit, gabro ve peridodit; dokusu k\u00fc\u00e7\u00fck taneli olanlar riyolit (granit ve siyenit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131), andezit (diorit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131), bazalt (gabro kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131); dokusu cams\u0131 olanlar da s\u00fcnger ta\u015f\u0131, obsidiyan ve takilit diye isim al\u0131rlar. \u2014> Korkaya\u00e7.
\n MAGMAT\u0130K MADEN YATAKLARI, Magma ile ilgili (5-10 km\u2019lik derinliklerde) plutonik ve (0-2 km derinliklerde) subvolkanik olarak te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f maden yataklar\u0131. Magmatik maden yataklar\u0131 ayr\u0131ca:
\n 1) Kristalizasyon diferansiyasyon (erken kristalizasyon). 2) Likit diferansiyasyonla ayr\u0131lmalar, 3) Likitmagmatik-pn\u00f6matolik (ge\u00e7i\u015f), 4) Pegmatit-Pn\u00f6matolik, 5) Hidrotermal, 6) Ekshalasyon vb. maden yataklar\u0131 olarak da s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar.
\n MAGNETO H\u0130DROD\u0130NAM\u0130K ENERJ\u0130 SANTRALLARI, \u2014> Elektrik enerjisi \u00fcretim tesisleri.
\n MAGNES\u0130ATONGRANAT, \u2014> Lalta\u015f\u0131.
\n MAGNEZYA; 1) Olduk\u00e7a saf magnezyumoksit (MgO). 2) Magnezyumun esas unsur olu\u015fturdu\u011fu \u00e7e\u015fitli maddelerin \u00fcretilmesi prosesinde elde edilen ilk \u00fcr\u00fcn (Ara \u00fcr\u00fcn). 3) Tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmasa da, magnezyum karbonat da ma\u011fnezya olarak ifade edilmektedir.
\n MAGNEZYA BEYAZI, Jips veya baryums\u00fcl-fat\u0131n magnezya ile kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan beyaz madeni boya.
\n MAGNEZYUM, Aluminyumdan daha hafif, yer kabu\u011funda en \u00e7ok bulunan elemanlar\u0131n sekizinci olan atom numaras\u0131 12, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 24,312, ergime noktas\u0131 651\u00b0C, kaynama noktas\u0131 1.107\u00b0C, yo\u011funlu\u011fu 20\u00b0C da 1,75gr\/cm3, peryodik tablonun II a grubunda yer alan toprak alkali metaller grubundan simgesi Mg olan kimyasal element. Magnezyum \u00e7ok \u00f6nemli bir metal olup, ala\u015f\u0131mlar\u0131; u\u00e7aklarda, tabaka halinde metal imalat\u0131nda ve d\u00f6k\u00fcmc\u00fcl\u00fckte kullan\u0131l\u0131r.
\n Magnezyum, do\u011fada aluminyum gibi serbest halde bulunmaz. Deniz suyunda mevcut (% 0,13 Mg) oldu\u011fundan tuzla ana sular\u0131ndan klor\u00fcr ve s\u00fclfat \u015feklinde \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. (1.040.000 litre deniz suyundan 1 ton metal). Magnezyum klorit, istiridye kabuklar\u0131ndan elde edilen kire\u00e7le muameleye tabi tutulduktan sonra elektrolitik usulle de elde edilir.
\n Magnezit (MgCO3), Dolomit (Mg, CO3 . Ca CO3) [ MgCa (CO3)2], Karnalit (MgCl2, KCI, 6H2O), Keyzerit (MgSO4H2O), Kainit (MgSO4KCI3H2O), Spinel (MgO. Al2O3), Serpantin (3MgO.2SiO2.2H2O) ma\u011fnezyum bile\u015fiklerindendir.
\n MAGN\u0130F\u0130N, Y\u00fcksek safl\u0131kta magnezyum hidroksit. Kimyasal olarak manyezitin asitlenmesi prosesi ile %99\u2019luk Mg0 elde edilip bunun magnezyum hidroksite d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi suretiyle \u00fcretilir. Magnifin; elastomer plastik, termoplastik imalat\u0131nda kullan\u0131l\u0131r, alevi geciktirme \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r.
\n MA\u011eN\u0130T\u00dcD, Deprem s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan enerjinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc. Enerjinin do\u011frudan do\u011fruya \u00f6l\u00e7\u00fclmesi olana\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan Richter taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen bir y\u00f6nteme g\u00f6re, depremlerin ara\u00e7sal bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olan (standart bir sismografla kaydedilen deprem hareketinin maksimum amplit\u00fcd ve periyod de\u011ferleri ve ara\u00e7 kalibrasyon fonksiyonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ile yap\u0131lan hesaplar sonucunda elde edilen) ma\u011fnit\u00fcd tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bir depremin ma\u011fnit\u00fcd\u00fc, episantrdan 100 km. uzakl\u0131kta, standart bir sismografla kaydedilen zemin hareketinin mikron cinsinden \u00f6l\u00e7\u00fclen maksimum genli\u011finin 10 taban\u0131na g\u00f6re logaritmas\u0131d\u0131r. Bug\u00fcne dek olan depremler istatistik olarak incelendi\u011finde kaydedilen en b\u00fcy\u00fck ma\u011fnit\u00fcd de\u011ferinin 8,9 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. En k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ma\u011fnit\u00fcd 0,4\u2019d\u00fcr. Ma\u011fnit\u00fcd\u00fc 2,5 olan deprem mevzii olarak, 3 olursa k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6lgede hissedilebilir. 4,5 \u015fiddetindeki deprem hafif hasar meydana getirir. 7 \u015fiddetindeki deprem d\u00fcnya \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn deprem istasyonlar\u0131nda kaydedilir ve b\u00fcy\u00fck zarar verir. Ma\u011fnit\u00fcd; ara\u00e7la \u00f6l\u00e7\u00fc yaparak veya g\u00f6zlemsel olarak belirlenir. \u2014> Richter \u00f6l\u00e7e\u011fi, Mercalli \u00f6l\u00e7e\u011fi, Deprem.
\n MAHLUT, Kar\u0131\u015f\u0131m.
\n MAHRE\u00c7 \u0130\u015eARET\u0130, \u2014> Patent.
\n MAKAS, 1) Bir demiryolundan di\u011fer demiryo-luna ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6zel demiryolu ge\u00e7i\u015f d\u00fczeni. 2) Profil demir veya a\u011fa\u00e7tan imal edilmi\u015f in\u015faatta kullan\u0131lan \u00e7at\u0131 \u00fcnitesi. 3) \u00dcst \u00fcste konulmu\u015f birka\u00e7 yass\u0131 \u00e7elikten yap\u0131lan ta\u015f\u0131t arac\u0131 yay\u0131. 4) Birbirlerine \u00e7apraz ba\u011flanm\u0131\u015f iki b\u0131\u00e7aktan olu\u015fan kesme arac\u0131. Demiryolu makaslar\u0131 sa\u011f-, sol-, simetrik-, sol ge\u00e7i\u015f-, sa\u011f ge\u00e7i\u015f-, ve \u00fc\u00e7yol makas\u0131 diye isimlendirilir.
\n MAKASLAMA ZONU, Makaslama kuvvetinden kaynaklanan bir dizi \u00e7atlak y\u00fczeyleri i\u00e7eren tabaka halindeki kaya\u00e7 y\u0131\u011f\u0131n\u0131.
\n MAK\u0130NE RANDIMANI, Bir makinenin birim zamanda yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin, o makinenin birim zamandaki teorik kapasitesine b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn y\u00fczle \u00e7arp\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131kan ve (%) olarak ifade edilen rakam. \u2014> Rand\u0131man.
\n MAK\u0130NE YA\u011eI, Makineleri ya\u011flamakta kullan\u0131lan, ham petrol\u00fcn tasfiyesi s\u0131ras\u0131nda elde edilen ince, orta ve kal\u0131n diye \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131labilen madeni ya\u011f.
\n Kalite bak\u0131m\u0131ndan da;
\n (a) Aks ya\u011f\u0131 ve silindir ya\u011f\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli ya\u011flar,
\n (b) Kademeli dam\u0131tma (destilasyon) ile ham ya\u011flardan elde edilen; di\u015fli kutusu-, dinamo- ve normal makine ya\u011flar\u0131,
\n (c) Dam\u0131tma yolu ile elde edilmi\u015f ya\u011flar\u0131n rafine edilmesi ile elde edilen y\u00fcksek kaliteli silindir-, yatak-, dinamo ve di\u015flikutusu ya\u011flar\u0131 diye s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r.
\n MAK\u0130N\u0130ST, 1) Makinelerden anlayan ve onlar\u0131n ar\u0131zal\u0131r\u0131n gideren usta. 2) Bir makineyi, \u00f6zellikle lokomotifi vb. i\u015fleten kimse.
\n MAKTA, \u2014> Kesit.
\n MAL\u00dcLL\u00dcK, 1) Hastal\u0131k, sakatl\u0131k veya ya\u015flanma sebebiyle meydana gleen ve k\u0131sa s\u00fcrede yahut s\u00fcrekli olarak iyile\u015fme olana\u011f\u0131 bulunmayan bir ar\u0131za hali. 2) Mesleki bir faaliyet icra edebilme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn mevzuatla tayin olunan derecede ve muhtemelen s\u00fcrekli olarak kaybedilmesi veya hastal\u0131k \u00f6dene\u011finin kesildi\u011fi tarihte i\u015f g\u00f6remezli\u011fin devam etmesi.
\n MALZEME B\u0130L\u0130M\u0130, \u2014> Fiziksel metalurji.
\n MAMUL KODU (UPC), \u2014> Barkod.
\n MAMUT TULUMBA, 1) Suya dald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir boru ile bu boruya ba\u011fl\u0131 olan bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava borusundan ibaret basit tulumba. 2) Air lift. Mamut tulumbada esas prensip borunun i\u00e7ine verilen bas\u0131n\u00e7l\u0131 havan\u0131n hava habbeleri halinde suya kar\u0131\u015fmas\u0131 nedeniyle boru i\u00e7indeki su-hava kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n borunun d\u0131\u015f\u0131ndaki suya nazaran yo\u011funlu\u011funun azl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle bir denge tesisi i\u00e7in boru i\u00e7indeki su-hava kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yukar\u0131ya hareket etmesidir. Mamut tulumbada basma y\u00fcksekli\u011fi bas\u0131n\u00e7l\u0131 havan\u0131n bas\u0131nc\u0131 ile de\u011fil, borunun suya dalan k\u0131sm\u0131n\u0131n derinli\u011fi ile ilgilidir. Uygulamada ortalama dalma derinli\u011fi basma y\u00fcksekli\u011finin % 30\u2019u kadar olur.
\n MANEVRA, 1) Sondajlarda karot numuneyi almak veya a\u015f\u0131nan matkab\u0131 de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131 ile tak\u0131mlar\u0131n kuyudan \u00e7ekilip tekrar indirilmesi i\u015flemi. 2) Demiryolu nakliyat\u0131nda katar\u0131n tertibi i\u00e7in yap\u0131lan i\u015flem.
\n MANGANLI \u00c7EL\u0130K, A\u015f\u0131nma ve darbeye mukavim sert \u00e7elik elde etmek i\u00e7in Mn ile ala\u015f\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7elik. % 2,5\u2019a kadar Mn sertlik verir, % 2,5-7 zararl\u0131d\u0131r ve % 7\u2019den fazla Mn ilavesi ile (% 15\u2019e kadar \u00e7\u0131k\u0131labilir) mukavim \u00e7elik elde edilir. % 45\u2019ten fazla mangan ihtiva eden ala\u015f\u0131ma ferromangan, % 7-45 mangan ihtiva eden ala\u015f\u0131ma da ayna demiri denir.
\n MAN\u0130VELA, 1) Bir ucu yass\u0131 ve destekli, di\u011fer ucu normal, \u00f6zel haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u00e7ubuk. 2) Kald\u0131ra\u00e7.
\n MANOMETRE, Bas\u0131n\u00e7\u00f6l\u00e7er.
\n MANSAP, 1) Akarsular\u0131n birbirlerine birle\u015fti\u011fi yere veya denize do\u011fru olan k\u0131sm\u0131. 2) A\u011f\u0131z, kav\u015fak.
\n MAN\u015eON, 1) Sondajda tak\u0131m dizisinin ayn\u0131 nitelikli iki tijini veya muhafaza borular\u0131n\u0131 birbirine ba\u011fla\u015fan iki ucu erkek di\u015fli par\u00e7a. 2) Genel olarak ayn\u0131 \u00e7apta u\u00e7lar\u0131na erkek di\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f iki boruyu birbirine ba\u011flamaya yarayan di\u015fi di\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ba\u011flant\u0131 par\u00e7as\u0131.
\n MANYET\u0130K ANAL\u0130ZAT\u00d6R, 1) \u0130nce \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f madenin, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck miktardaki numuneler-le manyetik ay\u0131rmaya elveri\u015flili\u011fini anlamakta kullan\u0131lan laboratuvar cihaz\u0131. 2) Davys t\u00fcp\u00fc.
\n MANYET\u0130K AYIRICI, 1) Manyetik ay\u0131rma i\u015flemini yapmaya yarayan, sulu veya kuru ortamda \u00e7al\u0131\u015fan makine. 2) \u2014> Manyetik seperat\u00f6r.
\n MANYET\u0130K AYIRMA, Farkl\u0131 manyetik \u00f6zellikteki mineral tanelerinin kuvvetli veya zay\u0131f bir manyetik alandan ge\u00e7irilirken, ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131 ve zenginle\u015fmelerini sa\u011flama i\u015flemi.
\n MANYET\u0130K KAVURMA, Manyetik \u00f6zelli\u011fi az olan bir minerale daha kuvvetli bir manyetik \u00f6zellik verebilmek gayesiyle o minerali i\u00e7eren cevheri y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda kavurmak.
\n MANYET\u0130K METOT, Yerkabu\u011fu i\u00e7inde bulunan manyetik bir k\u00fctle, arz\u0131n manyetik alan de\u011ferlerini etkiledi\u011finden, manyetik de\u011ferlerin normalden sapma g\u00f6sterdi\u011fi yerlerde eri\u015filebilir derinlikte mevcut olabilecek manyetik bir k\u00fctlenin di\u011fer arama metotlar\u0131n\u0131n da yard\u0131m\u0131yla tespitine dayanan jeofizik maden arama metodu.
\n MANYET\u0130K SAPMA, \u2014> Sapma.
\n MANYET\u0130K SEPERAT\u00d6R, Band konvey\u00f6-r\u00fcn bo\u015faltma yapan k\u0131sm\u0131na monte edilmi\u015f, ya malzeme i\u00e7inde bulunan manyetik minerallerin kazan\u0131lmas\u0131 veya istenmeyen yabanc\u0131 manyetik par\u00e7alar\u0131n yakalanmas\u0131 i\u015flevini yapan elektromanyetik ay\u0131r\u0131c\u0131.
\n MANYET\u0130K SEMT A\u00c7ISI, Serbest as\u0131l\u0131 pusula ibresinin kuzeyi g\u00f6steren kolunun do\u011frusu ile g\u00f6zlem yap\u0131lan noktan\u0131n do\u011frultusu aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131. Di\u011fer bir ifade ile bir do\u011frunun manyetik kuzey ile olu\u015fturdu\u011fu (\uf061) ile g\u00f6sterilen a\u00e7\u0131. Manyetik kuzey, astronomik kuzey ile \u00e7ak\u0131\u015fabilece\u011fi gibi, bunun do\u011fusunda ve bat\u0131s\u0131nda da olabilir. Manyetik kuzey do\u011frultusu ile astronomik kuzey do\u011frultusu aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131ya da \u201cManyetik sapma\u201c denir. \u2014> Azimut. E\u011fim ve zenit a\u00e7\u0131s\u0131.
\n MANYET\u0130K TAHL\u0130S\u0130YE, Sondaj kuyular\u0131na d\u00fc\u015fen \u00e7elik par\u00e7alar\u0131n\u0131 veya kuyuda par\u00e7alanan matkap k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 kuyudan \u00e7\u0131karmaya yarayan yard\u0131mc\u0131 tak\u0131m.
\n MANYET\u0130K TERAZ\u0130, Laboratuarda mineral tanelerinin manyetik \u00f6zelliklerini saptamada kullan\u0131lan cihaz.
\n MANYETO, \u2014> Ate\u015fleme makinesi.
\n MANYEZ\u0130T, Refrakter m\u00e2lzemelerin temel unsuru niteli\u011findeki bir cevher (MgCO3). Ma\u011fnezyumun oksijene olan y\u00fcksek afinitesi ve bundan olu\u015fan ma\u011fnezyum oksidin (MgO \u2014> Magnezya) 3000\u00b0C s\u0131cakl\u0131\u011fa kadar ergimeden kat\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza etmesi ve genle\u015fmesinin az olmas\u0131 nedenleriyle refrakter m\u00e2lzeme im\u00e2line uygundur. Manyezit teorik olarak %47,7 MgO ve %52,3 CO2 i\u00e7erir. Do\u011fada iri kristalli veya kriptokristalen \u015fekillerinde bulunur. Spatik manyezit ad\u0131 alt\u0131nda da an\u0131lan iri kristalli manyezit i\u00e7indeki eser element miktarlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak renksiz, \u015feffaf, beyaz, sar\u0131 ve kahverengiden nadiren siyaha (bit\u00fcmden dolay\u0131) kadar \u00e7e\u015fitli renklerde bulunabilir. \u00d6rne\u011fin %8 civar\u0131nda demir ihtiva eden Avusturya manyezitleri kahverengiden dolay\u0131 Breunnerit (Broynerit) olarak an\u0131l\u0131rlar. \u00c7o\u011funlukla serpantinlerle birlikte filon, damar, stockwerk ve yumrular h\u00e2linde bulunan kriptokristalen manyezit veya di\u011fer ad\u0131yla jelmanyezit, iri kristalli spat manyezitlere nazaran genellikle daha saft\u0131rlar yani eser elementlerce daha fakirdirler.
\n MANYOMETRE, 1) Manyetik alan\u0131 \u00f6l\u00e7meye yarayan jeofizik arac\u0131. 2) Manyetik \u00f6l\u00e7\u00fc yapmak suretiyle uygulanan bir t\u00fcr maden arama i\u015flemi.
\n MARANGOZ, 1) A\u011fa\u00e7 i\u015fleri ile u\u011fra\u015fan ve a\u011fa\u00e7tan \u00e7e\u015fitli e\u015fya yapan usta. 2) \u2014> Yol marangozu.
\n MARJ\u0130NAL POTANS\u0130YEL, \u2014> Potansiyel rezerv.
\n MARN, Kil ve kalkerden olu\u015fan tortul kaya\u00e7. Bile\u015fiminde % 50 oran\u0131nda kalker bulunan her kil marn olarak kabul edilir. Kili fazla olana killi marn; kalkeri fazla olana kalkerli marn denir.
\n MAR\u015e HUN\u0130S\u0130, S\u0131v\u0131lar\u0131n, sondaj devridaim \u00e7amurunun vizkozitesini \u00f6l\u00e7meye yarayan ucu muayyen a\u00e7\u0131kl\u0131kta olan huni.
\n MARTOPERFORAT\u00d6R, 1) Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015fan ve bir \u00e7ekicin, delici ucu (la\u011f\u0131m burgusunu) d\u00f6vmesi suretiyle la\u011f\u0131m deli\u011fi delen makine. \u00c7ekicin geri gitmesi an\u0131nda delici u\u00e7 (burgu) saat y\u00f6n\u00fcn\u00fcn tersine belli bir a\u00e7\u0131da d\u00f6ner. 2) La\u011f\u0131m makinesi.
\n MARTOPERFORAT\u00d6R\u00dcN DELME HIZI, Martoperforat\u00f6r\u00fcn bir dakikada deldi\u011fi delik boyu (cm\/dk). Martoperforat\u00f6re verilen bask\u0131 kuvveti artt\u0131k\u00e7a martoperforat\u00f6r\u00fcn delme h\u0131z\u0131 de\u011fi\u015fir.
\n Delme h\u0131z\u0131n\u0131n % 90 ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi hallerde bask\u0131 kuvveti normal kabul edilir. Bu \u00e7e\u015fit geni\u015fli\u011fi fazla, yani p-v e\u011frisi yat\u0131k olarak uzanan martoperforat\u00f6r torku y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7atlakl\u0131 ve yumu\u015fak kaya\u00e7ta da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. Bask\u0131 kuvveti artt\u0131k\u00e7a delme h\u0131z\u0131 s\u00fcratle d\u00fc\u015fen martoperforat\u00f6rler pratikte ter\u00e7ih edilmez. \u2014> Bask\u0131 kuvveti.
\n MARTOP\u0130K\u00d6R, 1) Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015fan kaz\u0131 veya ta\u015f s\u00f6kme makinesi. 2) Mekanik kazma. 3) Tabanca.
\n MASKE, Gaz, toz vb. etkilerden korunmak i\u00e7in kullan\u0131lan y\u00fczl\u00fck.
\n MASTAR, S\u0131vac\u0131, duvarc\u0131, la\u011f\u0131mc\u0131 vb. i\u015f\u00e7ilerin cetvel gibi kulland\u0131klar\u0131 ensiz, uzun ve d\u00fcz tahta veya madeni \u00e7ubuk. \u2014> Yol mastar\u0131. Matkap mastar\u0131.
\n MAT, Bak\u0131r, kur\u015fun ve nikel gibi belirli s\u00fclfitli cevherlerin izabesinde saf metalle \u00f6tektik bir kar\u0131\u015f\u0131m halinde (s\u00fclfitlerle birlikte) elde edilen birinci kademe izabe g\u00f6rm\u00fc\u015f s\u00fclf\u00fcrl\u00fc metal bile\u015fikleri. Bak\u0131r mat\u2019\u0131n\u0131n i\u00e7inde Cu, % 45 civar\u0131ndad\u0131r.
\n MAT\u0130S, \u0130ki halat\u0131, ek yeri kal\u0131nla\u015fmayacak bi\u00e7imde birbirine ekleme i\u015fi. Bu ekleme, halat toronlar\u0131n\u0131n birbirine \u00f6r\u00fclmesiyle yap\u0131l\u0131r.
\n MATKAP, Yekpare delici \u00e7ubuk veya de\u011fi\u015ftirilebilen delici u\u00e7.
\n MATKAP \u00c7UBU\u011eU, 1) \u00d6zel olarak sert \u00e7elikten yap\u0131lm\u0131\u015f keski u\u00e7lu, \u015fi\u015fik ba\u015fl\u0131 delik delme \u00e7ubu\u011fu. 2) Burgu.
\n MATKAP MASTARI, Matkap u\u00e7lar\u0131 veya jakbitlerin a\u015f\u0131nmas\u0131 durumunda; \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne uygun bilenmesini kontrol i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6zel mastar.
\n MATR\u0130KS METAL\u0130, Elmas kronda kesici duda\u011f\u0131 te\u015fkil eden ve elmas tanelerinin i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00f6zel metal ala\u015f\u0131m.
\n MAZAMORT, Mermer i\u00e7indeki demir oksitli, killi, \u015fistli ve mermerin k\u0131ymetini azaltan \u00e7\u00fcr\u00fck olu\u015fumlar.
\n MAZOT, \u2014> Dizel yak\u0131t\u0131.
\n MEKAN\u0130K BESLEMEL\u0130 IZGARALI YAKICILAR, Hareket eden \u0131zgaran\u0131n \u00fczerine, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn, \u00fcstten veya \u00e7apraz olarak beslenebil-di\u011fi; b\u00f6ylece elle beslemenin getirdi\u011fi mahzurlar\u0131n giderildi\u011fi bir yak\u0131c\u0131 t\u00fcr\u00fc. Bunlara stokerli yak\u0131c\u0131lar da denir. Mekanik beslemeli kazanlarda hava verilmesi alttan yap\u0131l\u0131r ve k\u00f6m\u00fcr, \u0131zgaran\u0131n alt\u0131ndan gelen hava ile \u00e7apraz ak\u0131m prensibine g\u00f6re temas eder. U\u00e7ucu maddelerin yanma verimini artt\u0131rmak i\u00e7in yata\u011f\u0131n \u00fcst b\u00f6lgelerine ikincil hava beslemesi yap\u0131l\u0131r.
\n MEKAN\u0130K DOLGU MAK\u0130NES\u0130, Dolgu malzemesinin bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava, h\u0131zl\u0131 d\u00f6nen bant veya paletler yard\u0131m\u0131yla f\u0131rlatarak (ta\u015f\u0131yarak) bo\u015fluklar\u0131n doldurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan makine.
\n MEKAN\u0130K HAVALANDIRMA, \u2014>Havaland\u0131rma, Tabii havaland\u0131rma.
\n MEKAN\u0130K KLAS\u0130F\u0130KAT\u00d6R, Yalak veya tekne \u015feklinde bir klasifikasyon bo\u015flu\u011funda mekanik olarak hareket ettirilen bir aksamla tasnif i\u015flemini sa\u011flayan d\u00fczen.
\n MEKAN\u0130K VANT\u0130LASYON, \u2014>Havaland\u0131rma.
\n MEKAN\u0130ZASYON, 1) Maden ocaklar\u0131nda k\u00f6m\u00fcr\u00fcn veya cevherin makina g\u00fcc\u00fc ile kaz\u0131l\u0131p y\u00fcklenmesi i\u015flemi. Cevherin veya k\u00f6m\u00fcr\u00fcn tamam\u0131n\u0131n kaz\u0131l\u0131p y\u00fcklenmesinin (tahkimat\u0131n mekanik veya manuel (el) ile yap\u0131lmas\u0131 hari\u00e7) makine yard\u0131m\u0131 ile yap\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fiyorsa, \u201c Tam mekanizasyon\u201d e\u011fer bu i\u015flem k\u0131smen makine ile yap\u0131l\u0131yorsa \u201c Yar\u0131 mekanizasyon\u201d dan bahsedilir. Mekanize k\u00f6m\u00fcr kaz\u0131s\u0131, a) rendeleme, b) kesme ve c) yonga kald\u0131rma suretiyle yap\u0131l\u0131r.
\n 2) De\u011fi\u015fen ekonomik ve sosyal \u015fartlar ile madencili\u011fin kendine \u00f6zg\u00fc (grizu, g\u00f6\u00e7\u00fck, heyel\u00e2n) problemleri dolay\u0131s\u0131yla geli\u015ftirilen robotik kontrol sistemleri. Bu sistem mekanik maden makinelerinin operat\u00f6rs\u00fcz, kendi kendine ve ak\u0131ll\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemelerini ama\u00e7lar. Robotik sistemin temelini; tekrarlanan hareketlerin say\u0131sal ifadesi ve alg\u0131lay\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan elde edilen verilerin mikro i\u015flemcilerde de\u011ferlendirilerek, hareketlendirici mekanizmalar\u0131n uyar\u0131lmas\u0131, olu\u015fturur. Robotun yeterlili\u011fi, geli\u015ftirilen algoritma (10 tabanl\u0131 matematik simgeleme) kadar, alg\u0131lay\u0131c\u0131 ve hareketlen-diricilerin de geli\u015fmi\u015fli\u011fine ve uygunlu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bir insan\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 makinenin verimi en \u00e7ok y\u00fczde seksen olabilirken, bir robot makinenin verimi % 95-99\u2019a kadar \u00e7\u0131kabilir. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 zor ortamlarda, yani emniyet ve sa\u011fl\u0131k nizamnamelerine uyulamamas\u0131 durumunun olu\u015fmas\u0131nda robot-makinelerin kullan\u0131lmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir durum yaratacakt\u0131r. Bunlara ek olarak canl\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lan \u015fartlar ve ortamlarda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek madencilik faaliyetleri i\u00e7in robot kullan\u0131m\u0131 bir zorunluluktur. Uzun ayak ekipman\u0131nda robotik kontrol, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn sistem taraf\u0131ndan tan\u0131nmas\u0131 (k\u00f6m\u00fcr-kaya\u00e7 kesit belirlemesi), otomatik kesici ilerletimi ve sistemin ekran\u2019dan izlenmesi suretiyle mekanizasyonu sa\u011flayabilecektir. \u00c7al\u0131\u015fmalar, k\u00f6m\u00fcr kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, do\u011fal gama \u0131\u015f\u0131n\u0131 fon alg\u0131lay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n yapabildi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. S\u00fcrekli kaz\u0131c\u0131 robot, insans\u0131z dekapaj kamyonlar\u0131, bilgisayar destekli tahkimat \u00fcniteleri, bilgisayar destekli delme i\u015flemi, tavan saplama makinas\u0131nda bilgisayar kontroll\u00fc uygulamalar bu t\u00fcr mekanizasyon kapsam\u0131 i\u00e7indedir.
\n MEKAN\u0130ZE AYAK, Madenin kaz\u0131lmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131, tahkimat\u0131n yerle\u015ftirilmesi, kayd\u0131r\u0131l-mas\u0131, vb. i\u015flemlerin derece derece makineler yard\u0131m\u0131yla yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi ayak. Makinele\u015fmenin derecesine g\u00f6re ayaklar; tam mekanize, yar\u0131 mekanize, mekanize olmam\u0131\u015f \u015feklinde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar.
\n MEK\u0130KL\u0130 KES\u0130C\u0130, Ayak i\u00e7inde kesici u\u00e7lar\u0131n\u0131 ileri geri hareket ettirmek suretiyle kesme yapan bir t\u00fcr (kaz\u0131 arac\u0131) k\u00f6m\u00fcr rendesi.
\n MEK\u015eUF MADEN SAHASI, Eski devirlerde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f o zamanki \u015fartlara g\u00f6re s\u0131n\u0131rlar\u0131 tarif edilmi\u015f, sonradan \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015f, arama ve i\u015fletme hakk\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f maden sahas\u0131.
\n MELAF\u0130R, \u2014> Bazalt.
\n MEMBA, 1) Bir \u015feyin ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f yeri. 2) Kaynak. 3) P\u0131nar.
\n MENEMET\u00c7\u0130, A\u011fa\u00e7 tahkimat tamirinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i.
\n MENEV\u0130\u015eLEME, Su verilmi\u015f \u00e7eli\u011fin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermek ve toklu\u011funu art\u0131rmak i\u00e7in daha d\u00fc\u015f\u00fck bir s\u0131cakl\u0131kta belirli bir s\u00fcre bekletilme i\u015flemi. \u2014> Is\u0131l i\u015flem.
\n MENGENE, 1) S\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 gere\u00e7. 2) Pres, cendere. 3) Ray b\u00fckme makinesi.
\n MEN\u015eE ADI, \u2014> Patent.
\n MERCALL\u0130 \u00d6L\u00c7E\u011e\u0130 , Belirli bir b\u00f6lgede meydana gelen depremin \u015fiddetini birden onikinci dereceye kadar s\u0131ralayan deprem \u00f6l\u00e7\u00fc skalas\u0131. Bu \u00f6l\u00e7e\u011fe g\u00f6re birinci derecede deprem genellikle pekaz kimse taraf\u0131ndan hissedilir ve zarars\u0131zd\u0131r. 12. derecedeki deprem ise, her tarafta zarara yola\u00e7an, e\u015fyalar\u0131 havaya f\u0131rlatan, bir deprem olarak nitelenir. \u2014> Magnit\u00fcd, Richter \u00f6l\u00e7e\u011fi, Deprem.
\n MERDANE, \u0130\u00e7i dolu uzun silindir.
\n MERDANEL\u0130 KIRICI, Genellikle iki adet ters istikamette d\u00f6nen y\u00fczeyleri d\u00fcz veya di\u015fli olabilen eksenleri yatay, silindir \u015feklindeki merdanelerden olu\u015fan k\u0131r\u0131c\u0131.
\n MER\u0130DYEN, Ekvatoru dik olarak kesti\u011fi ve iki kutup noktas\u0131ndan ge\u00e7erek d\u00fcnyay\u0131 \u00e7evreledi\u011fi varsay\u0131lan \u00e7emberin her biri.
\n MER\u0130DYEN D\u00dcZLEM\u0130, D\u00fcnyan\u0131n iki kutbu aras\u0131ndaki do\u011fru ile o yerin \u00e7ek\u00fcl (\u015fak\u00fcl) do\u011frultusunun belirtti\u011fi d\u00fczlem.
\n MER\u0130DYEN G\u00d6STER\u0130C\u0130, Maden ocaklar\u0131n-da, denizalt\u0131larda ve gemilerde ger\u00e7ek kuzeyi g\u00f6stermek \u00fczere imal edilmi\u015f topografik \u00f6l\u00e7me aleti.
\n MERMER, 1) Kristalize kalker veya dolomotik kalkerlerin bas\u0131n\u00e7 ve s\u0131cakl\u0131k etkisi ile ikinci bir ba\u015fkala\u015f\u0131ma (metamorfizm) u\u011frayarak tekrar kristalle\u015fmelerinden meydana gelen kaya\u00e7.
\n Mermerlerin renkleri genellikle beyazd\u0131r. Yabanc\u0131 maddelerin ve maden oksitlerinin etkisi ile mermerler \u00e7e\u015fitli renklerde bulunabilirler. Sar\u0131 ve k\u0131rm\u0131z\u0131 mermerlerin renkleri, i\u00e7inde bulunan hematit ve limonitten; gri, mavi ve siyah mermerlerin renkleri, i\u00e7inde bulunan k\u00f6m\u00fcr veya bit\u00fcm gibi maddelerden; damarl\u0131 olan mermerlerin \u015fekilleri ve renkleri, normal te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f mermerlerin tektonik hareketlerle par\u00e7alanmas\u0131ndan sonra \u00e7atlaklar\u0131n\u0131n kalsiyum karbonatla ve renkli \u00e7imento ile dolmu\u015f olmas\u0131ndan (bre\u015f mermeri) ileri gelir. 2) Ticarette genel olarak blok \u015feklinde istihsalleri m\u00fcmk\u00fcn olan, levhalar halinde kesilebilen, cila kabul eden kristalize kalkerlere, ma\u011fmatik orijinli ta\u015flara, traverten ve onikslere de mermer denilmektedir.
\n MERMER C\u0130NSLER\u0130 , T\u00fcrkiyede bulunan mermerler 1) \u00c2di mermerler; 2) Oniksler (akik ve albatr cinsi), 3) Pamuk ta\u015flar\u0131,4) Diyabazlar olarak tan\u0131mlan\u0131r.
\n 1) \u00c2di mermerler; az kristalli ve \u0131\u015f\u0131k ge\u00e7irmeyen olu\u015fuklard\u0131r: Marmara adas\u0131 (beyaz – gri); Gebze (elma \u00e7i\u00e7e\u011fi); Afyon (\u015feker, sar\u0131, kaplan postu); Bilecik (pembe); Ankara(bej veya damarl\u0131); Hereke (hereke pudingi); K\u0131r\u015fehir (zeytin yapra\u011f\u0131, sedef); K\u00fctahya (antep f\u0131st\u0131\u011f\u0131 rengi); Gebze(maun); Kayseri(siyah); \u0130zmit(Bah\u00e7ecik beyaz) gibi.
\n 2) Oniksler; \u00e7ok kristalli, damarl\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k ge\u00e7iren olu\u015fumlard\u0131r; Bolu-Seben (beyaz, ye\u015fil tonlu) S\u00f6\u011f\u00fct (ye\u015fil, sar\u0131, \u00e7alt\u0131ta\u015f\u0131 (Bilecik) ; Eski\u015fehir Yunus Emre (kahverengi); Turhal (ye\u015fil, sar\u0131); Tokat (ye\u015fil); Nev\u015fehir Salanda(ye\u015fil).
\n 3) Pamukta\u015flar\u0131; kalsiyum bikarbonatl\u0131 sular\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lar\u0131 delikli \u00e7\u00f6keltiler: Afyon (sar\u0131), Denizli (sar\u0131), K\u00fctahya (a\u00e7\u0131k kahverengi), Mal\u0131k\u00f6y(beyaz), Pamukkale (beyaz)
\n 4) Diyabazlar; iyi kenetlenmi\u015f kristalli \u00e7ok sert ta\u015flar: Gemlik (ye\u015fil) \u2014> Mermer.
\n MERRIL-CROWE Y\u00d6NTEM\u0130, \u2014> Siyan\u00fcr li\u00e7i ile alt\u0131n \u00fcretimi.
\n MESLEK HASTALI\u011eI, 1) \u00c7al\u0131\u015fan\u0131n i\u015fi dolay\u0131s\u0131yla i\u015f g\u00fcc\u00fcne zamanla zarar veren bir olay. 2) \u00c7al\u0131\u015fan\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u015fin niteli\u011fine g\u00f6re tekrarlanan bir sebeple veya i\u015fin y\u00fcr\u00fct\u00fcm \u015fartlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ici veya s\u00fcrekli hastal\u0131k, sakatl\u0131k veya ruhi ar\u0131za halleri.
\n MESLEK\u0130 REHAB\u0130L\u0130TASYON, Hastalanan yahut sakatlanan kimsenin saptanan \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131nda (yeti\u015ftirilmesi) i\u015fe al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131.
\n ME\u015e, Bir ele\u011fin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya telleri aras\u0131ndaki bo\u015f alan\u0131 ifade eden \u00f6l\u00e7\u00fc. Me\u015f\u2019in de\u011feri genellikle beher in\u00e72 \u00fczerindeki delik say\u0131s\u0131 ile verilir. Me\u015f, deli\u011fin boyutu ve tel kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda direk bir ili\u015fkiyi ifade etmez.
\n METAL, Hidrojen hari\u00e7 pozitif elektrikle y\u00fcklenebilen di\u011fer bir ifade ile asitlerin etkisi alt\u0131nda hidrojen a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan b\u00fct\u00fcn elementler. \u00c7ok y\u00fcksek elektrik ve \u0131s\u0131 iletkenli\u011fine sahip, kendine \u00f6zg\u00fc parlakl\u0131\u011f\u0131 olan (metalik parlakl\u0131k), oksit, hidroksit, s\u00fclf\u00fcr haline d\u00f6n\u00fc\u015febilen, aralar\u0131nda ala\u015f\u0131mlar olu\u015fturan, (+) i\u015faretli olarak iyonla\u015fan, gaz halinde tek atomlu olan, kat\u0131 durumda iken plastik \u00f6zellik g\u00f6steren d\u00f6vme, presleme, tel \u00e7ekme, haddeleme hassas\u0131 olan temel madde (element). Metaller a\u011f\u0131r, hafif, asal, asal olmayan, al\u00e7ak s\u0131cakl\u0131kta, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta, \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta eriyen \u015feklinde de tasnif edilirler. Di\u011fer taraftan metaller; a) Merkez atomlu (Cr, Mo, W, \uf061 Fe, \u011e Fe), b) Y\u00fczey atomlu (\uf09a Fe, Cu, Au, Ag, P, Ni). c) Hekzagonal atomlu (Cd, Zn) olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 t\u00fcrl\u00fc kristal str\u00fckt\u00fcr\u00fcne (yap\u0131s\u0131na) sahiptirler.
\n METAL C\u0130LA, Massetme \u00f6zelli\u011fi b\u00fcy\u00fck, \u015feffaf olmayan ve metalik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm veren cila. Bu cila en dayan\u0131kl\u0131 cila olup, metallerin d\u00fcz y\u00fczeylerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u2014> Minerallerin parlakl\u0131\u011f\u0131.
\n METAL KURTARMA RANDIMANI, Cevher zenginle\u015ftirme sonunda elde edilen bir \u00fcr\u00fcndeki metal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n o \u00fcr\u00fcn\u00fcn elde edilmesi i\u00e7in zenginle\u015ftirme tesisine verilen cevherdeki metal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na oran\u0131n\u0131n % olarak ifadesi. \u2014> Rand\u0131man.
\n METAL\u0130K ALAN, 1) \u00c7elik tel halat ile ilgili bir terim olup, halat\u0131 olu\u015fturan \u00e7elik tellerin anma \u00e7aplar\u0131na g\u00f6re hesaplanan ve (mm2) birimi ile ifade edilen kesit alanlar\u0131n\u0131n toplam\u0131. 2) Halat \u00e7elik kesiti.
\n METAL\u0130K OLMAYAN M\u0130NERALLER, Hi\u00e7 bir metal ihtiva etmeyen veya ihtiva etti\u011fi metaller i\u00e7in kullan\u0131lmayan, izolasyon, dolgu, s\u00fczme ve ergitme i\u015flerinde, seramik ve kimya sanayiinde kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck bir mineral grubu. K\u0131ymetli ta\u015flar ve kaya\u00e7 te\u015fkil eden mineraller ayr\u0131 bir grupta s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Hatta birka\u00e7 metalik mineral bile metalik olmayan mineraller grubuna dahil edilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mineraller, i\u00e7lerindeki elemanlar\u0131n cevherleri de\u011fildir.
\n METALO\u011eRAF\u0130, Metal ve ala\u015f\u0131mlar\u0131n mikro yap\u0131 \u00f6zellikleri ve kristal yap\u0131lar\u0131n\u0131 optik mikroskop, x- \u0131\u015f\u0131nlar\u0131, transmisyon elektron mikroskobu, tarama elektron mikroskobu gibi aletler yard\u0131m\u0131yla inceleyen bilim dal\u0131.
\n METALOJENET\u0130K PROVANS, Genellikle ayn\u0131 cinsten al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f derecede \u00e7ok say\u0131da mineral zuhurunun ayn\u0131 co\u011frafi veya jeolojik b\u00f6lgede bulunmas\u0131 durumu.
\n METAL SEMBOLLER\u0130, Metallerin pa-zarlanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan i\u015faretler. Bunlardan \u00f6nemli olanlar \u015fekilde g\u00f6sterilmi\u015f olup, kullan\u0131lmalar\u0131 13. y\u00fczy\u0131la kadar geri gider. \u2014> \u015eekil.
\n METALURJ\u0130, 1) Mekanik kar\u0131\u015f\u0131mlardan ve kimyasal bile\u015fiklerden te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f cevherden veya cevher konsantresinden, kullan\u0131ma uygun metali elde etme; metallerin fiziki kaliteleri ve str\u00fckt\u00fcr\u00fcn\u00fcn tesbiti ve tetkiki; ala\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ilmi ve tekni\u011fi. Metalurjinin izabe, amalgamasyon, elektrolitik rafinasyon (ar\u0131tma) gibi de\u011fi\u015fik us\u00fblleri; istihsal-ve fiziki metalurji b\u00f6l\u00fcmleri vard\u0131r. Metalurjide esas reaksiyonlar dissosyasyon , oksidasyon ve red\u00fcksiyondan ibarettir. 2) Cevherden met\u00e2lleri elde eden ve bunlar\u0131n i\u015fleme tekni\u011fini belirleyen end\u00fcstri kolu. 3) Di\u011fer bir ifade ile Metalurji; a- \u00dcretim metalurjisi (kurutma, kavurma, izabe, tevsim \u201c \u00e7izme, resmini yapma\u201d tephir \u201c buharla\u015ft\u0131rma \u201c vb) b- Fiziki metalurji (metallerin str\u00fckt\u00fcr\u00fc, yap\u0131s\u0131 sertli\u011fi, yo\u011funlu\u011fu, elektrik iletkenli\u011fi atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vb. \u00f6zelliklerinin incelenmesi) diye iki ana gruba ayr\u0131labilir.
\n METALURJ\u0130K KOK, K\u00f6m\u00fcr\u00fcn dam\u0131t\u0131lmas\u0131 sonucu ana \u00fcr\u00fcn olarak iri par\u00e7al\u0131 kesif ve bas\u0131nca mukavim bir \u015fekilde elde edilen ve y\u00fcksek f\u0131r\u0131nda demirin izabesinde kullan\u0131lan kok. Gazhanelerde gaz \u00fcretiminde yan \u00fcr\u00fcn olarak elde edilen kok ise, ufak par\u00e7al\u0131 ve mukavemeti azd\u0131r.
\n METALURJ\u0130K KROM, Metallerin mukave-metinin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, korozyon ve oksidasyonun \u00f6nlenmesini sa\u011flamak amac\u0131yla krom\/demir oran\u0131 (rasyo) 3\/1 olan kromit. Metalurjik kromda Cr miktar\u0131n\u0131n, cevherde veya konsantrede y\u00fcksek olmas\u0131 arzu edilirse de (% 48 Cr2O3); d\u00fc\u015f\u00fck Cr muhteval\u0131 olanlar da kullan\u0131labilir. D\u00fcnyada \u00fcretilen krom cevherinin % 64 kadar\u0131 metalurjide kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Kromit.
\n METAMORF\u0130K KAYA\u00c7LAR, \u2014> Petroloji.
\n METAMORF\u0130T, 1) Metamorf kaya\u00e7. 2) \u2014> Metamorfoz etkisinde kalarak olu\u015fan kaya\u00e7. Hangi kayac\u0131n de\u011fi\u015fmesi ile olu\u015ftu\u011funu saptamak \u00f6nemli olmakla birlikte, bir sonuca ula\u015f\u0131lmas\u0131 genellikle olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

METAMORF\u0130ZMA, \u2014> Metamorfoz.
\n METAMORF MADEN YATAKLARI, Magma ile ilgili veya sedimanter (tortul) maden yataklar\u0131n\u0131n; s\u0131cakl\u0131k, bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fimi, mekanik ve kimyasal etkiler sonucu, b\u00fcnyesinin de\u011fi\u015fmesi ile meydana gelen maden yata\u011f\u0131.
\n METAMORFOZ (BA\u015eKALA\u015eIM), Kaya\u00e7la-r\u0131n ve minerallerin bas\u0131n\u00e7, \u0131s\u0131 ve zaman fakt\u00f6rlerinin etkisi ile, k\u0131smen kat\u0131 durumunu muhafaza ederek, yap\u0131 ve dokular\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimi. Metamorfoza u\u011fram\u0131\u015f kayaca metamorf kaya\u00e7 veya metamorfit; metamorfoz olay\u0131na da ba\u015fkala\u015f\u0131m (metamorfizma), bir ma\u011fma k\u00fctlesinin kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f k\u0131sm\u0131na, gaz halinde bulunan di\u011fer k\u0131sm\u0131n\u0131n kimyasal etkisi ile meydana gelen ba\u015fkala\u015f\u0131ma otometamorfoz; \u00fcst tabakalar\u0131n alttaki tabakalara bas\u0131nc\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n etkisi ile meydana gelen ba\u015fkala\u015f\u0131ma da allometamorfoz denir. Allometamorfoz da bas\u0131n\u00e7-, termo-, piro-, kontak-, hidrotermal-, en-jeksiyon-, dinamo-, b\u00f6lgesel (rejyonal)-, ultra-metamorfoz \u015fekillerinde olur.
\n METAN, 1) 1 m3\u2019\u00fc 0,71115 kg, izafi yo\u011funlu\u011fu 0,55, renksiz, kokusuz, havadan hafif, mavi bir alev ile yanan, red\u00fckleyici ortamda olu\u015fan, arazi bo\u015fluklar\u0131ndan veya por\u00f6z kaya\u00e7lardan inti\u015far eden ve kimyasal form\u00fcl\u00fc CH4 olan gaz. 2) Batakl\u0131k gaz\u0131. \u2014> Grizu.
\n METAN DETEKT\u00d6R\u00dc, 1) Metan gaz\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hava ile kar\u0131\u015f\u0131m oran\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in imal edilen \u00f6l\u00e7\u00fc ve tesbit cihaz\u0131. Metan detekt\u00f6rler metan\u0131n yak\u0131lmas\u0131na (rezistansl\u0131) veya \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 k\u0131rmas\u0131na (optik) dayal\u0131 olarak kullan\u0131laca\u011f\u0131 yere g\u00f6re de sesle (akustik) ve \u0131\u015f\u0131kla (optik) ikaz edecek \u015fekilde imal edilir. 2) Metanometre. \u2014> Gaz dedekt\u00f6r sistemleri.
\n METAN DRENAJI, 1) Metan gaz\u0131n\u0131n, ocak havas\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmadan emniyetli bir \u015fekilde yeralt\u0131nda veya yer\u00fcst\u00fcnde belirli bir yere \u00f6zel borularla iletilerek zarars\u0131z hale getirilmesi veya uygun \u015fartlarda ekonomik bak\u0131mdan de\u011ferlendi-rilmesi. 2) Metan kaptaj\u0131. \u2014> Gaz drenaj\u0131.
\n METAN KAPTAJI, \u2014> Gaz drenaj\u0131.
\n METANOMETRE, \u2014> Metan detekt\u00f6r\u00fc.
\n METAZOMAT\u0130K, \u2014> Metazomatoz,.
\n METAZOMATOZ, Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta minerallerin kaya\u00e7lara kimyasal n\u00fcfuzu, yani mineraller ile yan kaya\u00e7lar aras\u0131nda madde al\u0131\u015fveri\u015fi sonunda kaya\u00e7lar\u0131n de\u011fi\u015fmesi olay\u0131. Bu olay sonucu te\u015fekk\u00fcl eden maden yataklar\u0131na da \u201cmetazomatik\u201d maden yataklar\u0131 denir.
\n METHAL, Bir yap\u0131n\u0131n veya bir maden oca\u011f\u0131n\u0131n giri\u015f yeri (a\u011fz\u0131).
\n METR\u0130K \u0130NCE V\u0130DA, \u0130nce makine tesviyecili\u011fi ve optik i\u015fler i\u00e7in kullan\u0131lan ince ad\u0131ml\u0131 vida. Mesela M 94×4 \u015feklinde, M metrik ince vida oldu\u011funu, 94 vida \u00e7ap\u0131n\u0131 (mm) ve 4 de vida ad\u0131m\u0131n\u0131 (hatve) ifade eder.
\n METR\u0130K V\u0130DA, Di\u015f kesiti e\u015fkenar \u00fc\u00e7gen olan ve boyutlar\u0131 mm ile ifade edilen uluslararas\u0131 bir vida sistemi. Vida \u00e7ap\u0131 1; 1,2; 1;7 ila 40 mm \u015feklinde belirlenerek isimlendirilir.
\n METSPAR, \u2014> Fluorit .
\n MEY\u0130L, Yat\u0131m, e\u011fim.
\n MEY\u0130L A\u00c7ISI, \u2014> Yat\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131.
\n MICIR, Tane boyutlar\u0131 2-2,5 mm aras\u0131nda de\u011fi\u015fen yap\u0131 ve yol in\u015faat\u0131nda kullan\u0131lan kaya\u00e7 par\u00e7alar\u0131.
\n M\u0130D\u0130Z, Mermer i\u015fletmecili\u011finde kullan\u0131lan, iki a\u011fz\u0131 keskin ve di\u015fli \u00e7eki\u00e7.
\n M\u0130D\u0130ZL\u0130, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015flar\u0131n imal\u00e2ttaki yerinde g\u00f6r\u00fcnen y\u00fczlerinin midizle i\u015flenmi\u015f hali.
\n M\u0130HENK TA\u015eI, 1) Genellikle i\u00e7ine k\u00f6m\u00fcr tozu girmi\u015f kara renkli jasp. 2) Denek ta\u015f\u0131. Kuyumcular, sar\u0131 renkli madenleri mihenk ta\u015f\u0131na s\u00fcrt\u00fcp, bunlar\u0131n b\u0131rakt\u0131klar\u0131 toza asit etki ettirerek o madenlerin alt\u0131n olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 tesbit, alt\u0131n\u0131n ise ayar\u0131n\u0131 tayin ederler. \u2014> Jasp.
\n M\u0130KA , \u00c7ok kolay dilimlenen yapraks\u0131 bir silikat grubuna verilen ad. En yayg\u0131n olan mineralleri muskovit (Beyazmika) ve biyotit (Karamika)\u2019d\u0131r.
\n Mika kristalli kaya\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011funda bulunur ve granitin \u00fc\u00e7 temel mineralinden birini te\u015fkil eder. Ayr\u0131ca granitlerin par\u00e7alanmas\u0131ndan meydana gelen kumta\u015flar\u0131, kumlar ve mikasi\u015ftler i\u00e7inde de bulunur. En \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi yal\u0131tkan olmas\u0131d\u0131r. Mika (500\u00b0C)in \u00fcst\u00fcnde bile s\u0131cakl\u0131ktan etkilenmez yani yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmez.
\n A.B.D\u2019de mika, levhalar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re ; blok mika, (Kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 0,007 veya 0,1778 mm\u2019den daha az olmayan) ince mika, film-mika (Kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 0,0012-0,004\u2019ine veya 0,03048-0,1016mm aras\u0131nda) ve splittingsmika gibi ay\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmakla beraber \u201clevha mika\u201d ve \u201ctoz mika\u201d olarak iki de\u011fi\u015fik \u00fcr\u00fcn tipi daha yayg\u0131nd\u0131r. Levha mika pahal\u0131 ve bulunu\u015fu enderdir, toz mika ise \u201churda mika\u201d veya \u201cscrap\u201d ad\u0131 alt\u0131nda daha bol ve ucuzdur. Mikan\u0131n kullan\u0131m\u0131; yal\u0131tkanl\u0131\u011f\u0131, saydaml\u0131\u011f\u0131 ve ince levhalara ayr\u0131labilmesi gibi niteliklerine ba\u011fl\u0131 olarak elektronik sanayiinde, plastik-boya ve ka\u011f\u0131t sanayiilerinde, yap\u0131 malzemeleri \u00fcretiminde, sondajc\u0131l\u0131kta, lastik ve duvar ka\u011f\u0131d\u0131 imalinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u2014> Muskovit.
\n M\u0130KROMETREL\u0130 N\u0130VO, \u0130nce nivelman i\u015flerinde kullan\u0131lan y\u00fcksek duyarl\u0131 nivo. Objektif \u00f6n\u00fcne paralel bir cam konulmu\u015ftur. Mikrometre vidas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6ne do\u011fru belli bir a\u00e7\u0131ya kadar e\u011filir. Cam\u0131n bir b\u00f6l\u00fcml\u00fck d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesine e\u015fit k\u0131sm\u0131 100 okuma b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u2014> \u015eekil.
\n M\u0130KROL\u0130T\u0130K TEKST\u00dcR, 1) Kristalleri gayet ufak ve ince veya genellikle ayn\u0131 do\u011frultuda uzayan uzunca i\u011fneler halinde olan kaya\u00e7lar\u0131n dokusu. Mikrolit dokusuna en \u00e7ok trakitlerde rastland\u0131\u011f\u0131ndan buna bazan trakit dokusu da denir. 2) Mikrolitik doku.
\n M\u0130KRON\u0130ZE K\u00dcK\u00dcRT, Islanabilme ve suspansiyon halinde kalma \u00f6zellikleri olan toz k\u00fck\u00fcrd\u00fcn, daha ince \u00f6\u011f\u00fct\u00fclerek tane b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerinin 1-6 mikrona indirgenmesi suretiyle elde edilen (i\u00e7inde % 80-90 kadar k\u00fck\u00fcrt bulunan) bir zirai k\u00fck\u00fcrt cinsi. \u2014> P\u00fcsk\u00fcrtme k\u00fck\u00fcrt.
\n M\u0130KRO SERTL\u0130K, K\u00f6m\u00fcrlerin k\u00f6m\u00fcrle\u015fme derecelerini belirlemek i\u00e7in bir iz b\u0131rak\u0131c\u0131n\u0131n belirli bir y\u00fck alt\u0131nda k\u00f6m\u00fcr \u00fczerinde meydana getirdi\u011fi, izin alan\u0131ndan yararlan\u0131larak hesaplanan \u00f6l\u00e7\u00fc.
\n M\u0130KRO ZAMAN \u015eALTER\u0130, Gecikmeli kaps\u00fcl kullan\u0131lmadan ate\u015fleme devrelerinde gecikmeyi sa\u011flamak i\u00e7in normal kaps\u00fcllerle te\u015fkil edilen ate\u015fleme devresi ile ate\u015fleme makinesi devresi aras\u0131na ba\u011flanan \u00f6zel imal edilmi\u015f \u015falter. Bunlar uzun zamanl\u0131 ate\u015fleme makineleri (manyeto) ile kullan\u0131l\u0131r.
\n M\u0130KSER, Kar\u0131\u015ft\u0131rma cihaz\u0131.
\n M\u0130KS-MAKTA \u00c7ALI\u015eMASI, Dekapaj panosunda pe\u015fpe\u015fe te\u015fekk\u00fcl ettirilen kademelerin t\u00fcm\u00fcnde birden \u00e7al\u0131\u015f\u0131larak panodaki k\u00f6m\u00fcre ula\u015fma ve k\u00f6m\u00fcr\u00fcn tamam\u0131n\u0131 bu \u015fekilde a\u00e7ma \u015fekli.
\n M\u0130KST, K\u00f6m\u00fcr zenginle\u015ftirmede art\u0131k veya k\u00f6m\u00fcr olarak ayr\u0131lamayan d\u00fc\u015f\u00fck de\u011ferli (\u2014> Ara \u00fcr\u00fcn) k\u00f6m\u00fcr. Mikstte k\u00f6m\u00fcr ve \u015fist birbirine yap\u0131\u015f\u0131k durumda olup, selektif k\u0131rmaya tabi tutularak yeniden temizleme devresine verilebilir. Bunlar bareli k\u00f6m\u00fcr veya kesme k\u00f6m\u00fcr diye de isimlendirilir.
\n M\u0130KYAS, 1) Bir harita ya da resimde g\u00f6r\u00fclen uzunluklarla bunlar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi ger\u00e7ek uzunluklar aras\u0131ndaki oran. 2) \u00d6l\u00e7ek, \u00f6l\u00e7\u00fc.
\n M\u0130L, 1) \u0130ngiltere ve A.B.D\u2019de kullan\u0131lan, 1.609,3 m\u2019ye tekab\u00fcl eden bir uzunluk \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc. \u0130ngiliz deniz mili 1.855m\u2019dir. 2) Daire kesitli ve boyu \u00e7ap\u0131na nazaran daha uzun olan makine eleman\u0131. Miller, genel olarak \u00e7evresel kuvvetler yani momentler ta\u015f\u0131r ve burulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 y\u00fckler nedeniyle e\u011filmeye de \u00e7al\u0131\u015fabilir, dik veya yatay yerle\u015ftirilebilir, eksenel veya radyal yataklar \u00fczerinde d\u00f6ner. Mil, d\u00f6nmez olarak yerle\u015ftirilirse dingil (veya aks) ismini al\u0131r. Vagonlarda, arabalarda dingilin etraf\u0131nda tekerlekler d\u00f6ner. Dingiller yaln\u0131z e\u011filmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.
\n Milin yatak i\u00e7inde kalan par\u00e7as\u0131na muylu denir. A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n az olmas\u0131 gereken yerlerde millerin i\u00e7i delinerek bo\u015falt\u0131l\u0131r. \u0130\u00e7erisine \u00e7ap\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na e\u015fit \u00e7apta delik a\u00e7\u0131larak bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f mil % 25 hafifler ve mukavemet bak\u0131m\u0131ndan ancak % 6 zay\u0131flar. \u2014> Lehm. 3) Mermer i\u015fletmecili\u011finde kullan\u0131lan, yass\u0131 veya sivri u\u00e7lu 2-3m boyunda \u00e7elik, delme aleti.
\n M\u0130L\u0130SAN\u0130YEL\u0130 KAPS\u00dcL, 1) Kademeler aras\u0131nda gecikme s\u00fcresi \u00e7ok k\u0131sa (25-39 milisaniye) olan ate\u015fleyici. Bu kaps\u00fcl\u00fcn yap\u0131s\u0131 \u2014> Saniyeli kaps\u00fcl gibidir. \u2014> Kaps\u00fcl. 2) K\u0131sa gecikmeli kaps\u00fcl.
\n M\u0130LON\u0130T (MYLON\u0130T), \u0130stikametli bas\u0131nc\u0131n ani olarak gelmesi ve \u0131s\u0131n\u0131n az olmas\u0131 nedeniyle kaya\u00e7lardaki kristallerin k\u0131r\u0131l\u0131p ufalanmas\u0131 sonucu meydana gelen yeni kaya\u00e7.
\n M\u0130MAR\u0130 G\u00d6NYE, D\u00fcz veya hafif meyilli arazide dik \u00e7izmek i\u00e7in aralar\u0131nda 45\u00bd\u2019lik bir a\u00e7\u0131 bulunan iki ayna, ikizkenar \u00fc\u00e7gen \u015feklinde olup, hipoten\u00fcs y\u00fcz\u00fc ayna \u015feklinde haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir veya iki prizma; veya be\u015f kenarl\u0131 tek veya \u00e7ift prizma \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f elde tutulabilen ve sap\u0131nda \u015fak\u00fcl asma yeri bulunan basit yap\u0131l\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc aleti. Bu aletlerde g\u00f6zleme hatas\u0131 3 dakika (a\u00e7\u0131) civar\u0131nda olabilir.
\n M\u0130NE, 1) Madeni e\u015fya \u00fczerine vurulan renkli cam tabakas\u0131.\u2014> Mine i\u015fi. 2) Di\u015f\u2019in ta\u00e7 k\u0131sm\u0131n\u0131 kaplayan \u00e7ok sert doku 3) Zoolojide, kavk\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc kaplayan saydam madde. 4) Baz\u0131 saatlar\u0131n kadran\u0131na yap\u0131lan \u00f6zel bezeme.
\n M\u0130NE \u0130\u015e\u0130, Emaye i\u015fi. Metal y\u00fczeyler \u00fczerine, y\u00fcksek \u0131s\u0131 uygulanarak cam benzeri bir s\u0131r katman\u0131n\u0131n (mine) kayna\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bezeme tekni\u011fi. Parlak renkli, cil\u00e2l\u0131, sert ve dayan\u0131kl\u0131 bir y\u00fczey .
\n Mine, toz cam ve maden oksidi kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Cam tozuna istenen metal oksidi kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra bu kar\u0131\u015f\u0131m bir potada eritilir. Sonra bu eriyik 10-12 cm boyutlar\u0131nda par\u00e7alar halinde d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. Bu par\u00e7alar so\u011fuduktan sonra d\u00f6v\u00fclerek yeniden toz haline getirilir Bezenmek \u00fczere haz\u0131rlanan metal y\u00fczeye bu mine tozundan s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve \u00fczerine mine s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f par\u00e7a f\u0131r\u0131nlan\u0131r. Mine i\u015fi i\u00e7in en uygun ala\u015f\u0131m ve metaller pirin\u00e7, tun\u00e7, saf bak\u0131r, g\u00fcm\u00fc\u015f ve alt\u0131nd\u0131r.
\n M\u0130NERAL, Muayyen bir kimyasal form\u00fclle ifade edilebilen, kendine mahsus fiziki \u00f6zellikler g\u00f6steren, yerkabu\u011funun tabii unsurlar\u0131ndan biri olan ve organik men\u015feli olmayan madde. Mineraller genellikle kristal yap\u0131s\u0131nda yani kendisini te\u015fkil eden atomlar ve iyonlar, mineraloji ilminin kanunlar\u0131na uygun belirli kafes yap\u0131s\u0131 nizam\u0131nda dizilmi\u015flerdir.
\n M\u0130NER\u00c2L C\u0130LASI, 1) Miner\u00e2lin y\u00fczey \u00f6zelli\u011fi, k\u0131r\u0131lma indisi, \u0131\u015f\u0131k emme durumuna ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn metal cila, ya\u011f cila, sedef cila ve ipek cila \u015feklinde ifadesi. 2) Miner\u00e2lin parlakl\u0131\u011f\u0131.
\n M\u0130NERALLER\u0130N \u00c7\u0130ZG\u0130Si, S\u0131rlanmam\u0131\u015f bir porselen plakas\u0131 veya k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir porselen par\u00e7as\u0131n\u0131n yan\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan s\u0131rs\u0131z k\u0131sm\u0131n\u0131 renkli bir mineral par\u00e7as\u0131 ile \u00e7izmek suretiyle ortaya \u00e7\u0131kan ve mineralin tozundan olu\u015fan renkli \u00e7izgi.
\n B\u00f6yle bir \u00e7izgi renkli minerallerin tayini i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Minerallerin \u00e7izgileri \u00e7o\u011funlukla mineral renklerine g\u00f6re daha a\u00e7\u0131k renkte (\u00f6rnek k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli realgar\u0131n \u00e7izgisi portakal renkli, ye\u015fil renkli malahitin \u00e7izgisi daha a\u00e7\u0131k renkte) olur. Baz\u0131 minerallerde \u00e7izgi rengi b\u00f6yle olmay\u0131p mineral renginden b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ba\u015fkad\u0131r. (\u00d6rnek: sar\u0131 renkli piritin ve k\u00fcl renkli galenitin \u00e7izgileri siyaht\u0131r.) Birbirine benzeyen iki mineral \u00e7izgileriyle de (\u00d6rnek: siyah renkli olan magnetit \u00e7izgisinin siyah renkli olmas\u0131yla, magnetit gibi siyah renkte fakat kahverengi \u00e7izgisi olan kromit) birbirlerinden ayr\u0131labilir.
\n Baz\u0131 minerallerin renk ve \u00e7izgi renkleri \u015f\u00f6yledir:
\n Mineral Rengi \u00c7izgi
\n Rengi
\n Galenit K\u00fcl rengi (gri) Siyah
\n Magnetit Siyah Siyah
\n Kromit Siyah Kahverengi
\n Pirit Sar\u0131 Siyah
\n Kalkopirit Sar\u0131 Ye\u015filimsi siyah
\n Hematit
\n (Spek\u00fclarit) Siyah\u0131ms\u0131 K\u0131rm\u0131z\u0131
\n \u00c7inko blend Kahverengi Sar\u0131ms\u0131
\n Realgar K\u0131rm\u0131z\u0131 Portakal rengi
\n Orpiment Sar\u0131 Sar\u0131
\n \u2014> Mineral renkleri, Minerallerin parlakl\u0131\u011f\u0131.
\n M\u0130NERALLER\u0130N C\u0130LASI, \u2014> Minerallerin parlakl\u0131\u011f\u0131.
\n M\u0130NERALLER\u0130N D\u0130L\u0130N\u0130M\u0130, Minerallerin bile\u015fimlerinde bulunan molek\u00fcllerin meydana getirdikleri yap\u0131ya g\u00f6re kristal y\u00fczeyleri boyunca veya kristal y\u00fczeylerine paralel olarak yar\u0131lma \u00f6zellikleri.
\n M\u0130NERALLER\u0130N ELEKTR\u0130KSEL \u00d6ZEL-L\u0130KLER\u0130, Minerallerin elektrik ge\u00e7irme veya ge\u00e7irmeme durumu. Elektriksel \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan mineraller \u201c elektrik ge\u00e7iren \u201c ve \u201c elektrik ge\u00e7irmeyen \u201c olarak ba\u015fl\u0131ca iki gruba ayr\u0131l\u0131r. Minerallerin \u00e7o\u011fu elektri\u011fi ge\u00e7irmez, metaller ise elektri\u011fi iyi ge\u00e7irir. S\u00fclfidler az ge\u00e7irir. Baz\u0131 mineraller s\u00fcrt\u00fcnme ile elektriklendirilebilir; (kehribar ve k\u00fck\u00fcrt, negatif; kuars, cam vb. mineraller pozitif) elektrikli olur. Baz\u0131 kristaller \u0131s\u0131 derecesinin de\u011fi\u015ftirilmesi ile elektriklenirler ve belli bir y\u00f6nde, elektrik ekseninin iki ucunda pozitif ve negatif olmak \u00fczere z\u0131t elektrikle y\u00fcklenir. Elektrik ekseni kristalin polar eksenine uyar; kristalin b\u00f6yle elektrik \u00f6zelliklerine \u201cpiro elektrik \u201c \u00f6zelli\u011fi denir. Elektriklenen kristal \u0131s\u0131 derecesinin sabit duruma gelmesi ile elektri\u011fini kaybeder. Turmalin kristali bu piroelektrik olay\u0131na en g\u00fczel \u00f6rnektir. Bu mineral \u0131s\u0131t\u0131larak \u00fczerine k\u00fck\u00fcrt ve mennige Pb3O4 tozu serpilirse, negatif elektrikli k\u00fck\u00fcrd\u00fcn pozitif kutupta ve pozitif elektrikli olan mennigenin de negatif kutupta toplanmas\u0131 ile turmalin kutuplar\u0131 tayin edilebilir; elektrik ekseni ise kristal ekseninin ayn\u0131d\u0131r.
\n M\u0130NERALER\u0130N ISI \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130, Minerallerin \u0131s\u0131 ge\u00e7irme veya ge\u00e7irmeme durumu. Is\u0131 ge\u00e7irme bak\u0131m\u0131ndan mineraller \u201c \u0131s\u0131 ge\u00e7iren \u201c (diaterman) ve \u201c\u0131s\u0131 ge\u00e7irmeyen \u201c (adiaterman) olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r; \u00c7o\u011funlukla bunlar optik\u00e7e saydam ve saydam olmayan minerallere uyarlar. Fakat baz\u0131 saydam mineraller biraz adiaterman (kalsit jips vb.) yahut b\u00fcsb\u00fct\u00fcn adiaterman (buz) oldu\u011fu gibi, baz\u0131 saydam olmayan mineraller de (siyah mika vb.) diaterman d\u0131r. Minerallerin \u0131s\u0131 ge\u00e7irmeleri de mineralin cinsine g\u00f6re \u00e7e\u015fitlidir. Bu \u00f6zellikleri ile baz\u0131 mineraller belirlenebilir.
\n Bir mineralin \u0131s\u0131s\u0131 hamla\u00e7 alevi ile y\u00fckseltilerek ergimesi sa\u011flanabilir. Bunun i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck ve ince mineral par\u00e7alar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. \u00d6rnekleri ile birlikte, yedi ergime noktas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc \u015f\u00f6yledir.
\n 1. Stibin : Alkol lambas\u0131 veya mum
\n alevinde ergir 590\u00b0C
\n 2. Kalkopirit : Hamla\u00e7ta kolayl\u0131kla ergir 900\u00b0C
\n 3. Almandit : Hamla\u00e7ta daha g\u00fc\u00e7 ergir 1180\u00b0C
\n 4. Aktinolit : \u0130nce par\u00e7alar hamla\u00e7ta
\n kolayl\u0131kla ergir 1350\u00b0C
\n 5.Ortoklas : \u0130nce par\u00e7alar g\u00fc\u00e7 ergir 1460\u00b0C 6. Enstatit : Sadece ince par\u00e7alar hamla\u00e7ta
\n ergitilebilir 1570\u00b0C
\n 7. Kuars : Hamla\u00e7ta ergimez
\n 1570\u00b0C\u2019dan fazla
\n M\u0130NERALLER\u0130N KIRILMA Y\u00dcZEY\u0130, \u0130yi dilinim g\u00f6stermeyen minerallerin darbe tesiri ile mineralin par\u00e7alanmas\u0131 sonucu meydana gelen k\u0131r\u0131k y\u00fczeylerinin \u015fekli. Minerallerde k\u0131r\u0131lma y\u00fczeyi dilinim y\u00f6n\u00fcnde veya ba\u015fka bir y\u00f6nde k\u0131r\u0131lma \u015feklinde olabilir. Yeni meydana gelmi\u015f k\u0131r\u0131klar, mineralin ger\u00e7ek rengini g\u00f6sterir. Bu olaya k\u0131r\u0131lma ve ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fczeye de k\u0131r\u0131lma y\u00fczeyi denir. Bu k\u0131r\u0131lma y\u00fczeylerinin \u00f6zellikleri minerallere g\u00f6re farkl\u0131 olur ve mineralin tan\u0131nmas\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. K\u0131r\u0131lma y\u00fczeyi midye kabu\u011fu (konkoidal) \u015fekilli (\u00e7akmakta\u015f\u0131 antrasit, obsidiyen), d\u00fcz (opal), yass\u0131 (pandermit), yass\u0131 olamayan (simitsonit), \u00e7engelli (g\u00fcm\u00fc\u015f) ,girintili \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 (kuars), topra\u011f\u0131ms\u0131 (kaolin, kil) olur. \u2014> Refraksiyon.
\n M\u0130NERALLER\u0130N MIKNATISIYET \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130, Minerallerin m\u0131knat\u0131s kutuplar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7ekilme veya itilme durumu. Mineraller m\u0131knat\u0131s\u0131yet \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan ikiye ayr\u0131l\u0131r; m\u0131knatis kutuplar\u0131 ile \u00e7ekilen minerallere\u201c paramagnetli, para m\u0131knat\u0131sl\u0131\u201d (demirli mineraller) ve itilen mineraller ise \u201c diamagnetli, diam\u0131knat\u0131sl\u0131\u201d (g\u00fcm\u00fc\u015f, bizmut, kalsit) mineraller denir. Demirli minerallerin m\u0131knat\u0131s ile \u00e7ekilme \u00f6zellikleri dolay\u0131s\u0131 ile demirli mineraller (\u00f6rnek augit, hornblend, olivin, magnetit vb.) demirsiz (\u00f6rnek feldspat, l\u00f6sit vb.) minerallerden ayr\u0131labilir.
\n Bir demir cevheri olan manyetit, tabii bir m\u0131knat\u0131sd\u0131r. Aluminyum, nikel ve kobalt ala\u015f\u0131m\u0131 da m\u0131knat\u0131sl\u0131d\u0131r, manyetit ve pirotit par\u00e7alar\u0131n\u0131 \u00e7eker. Baz\u0131 manganez, nikel ve demir-titanyum cevherleri hamla\u00e7ta \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131klar\u0131nda m\u0131knat\u0131slan\u0131r.
\n M\u0130NERALLER\u0130N OPT\u0130K \u00d6ZELL\u0130\u011e\u0130, \u0130nce mineral par\u00e7alar\u0131 veya tozlar\u0131 aras\u0131ndan ge\u00e7en X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n molek\u00fcllerinin yap\u0131s\u0131na g\u00f6re bir \u015fekil meydana getirmesi. 2) \u0130nce mineral kesitlerinin, adi ve polarize \u0131\u015f\u0131kl\u0131 mikroskop alt\u0131nda \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n minerallerin i\u00e7inden ge\u00e7erken k\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu \u015fekiller meydana gelmesi. Bu \u00f6zellikler minerallerin optik \u00f6zelli\u011fini te\u015fkil eder ve tan\u0131nmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.
\n M\u0130NERALLER\u0130N PARLAKLI\u011eI (C\u0130LASI) , Mineralin y\u00fczey \u00f6zelli\u011fine k\u0131r\u0131lma karinelerine (-belirtilerine, – indislerine), \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 massetme \u00f6zelliklerine tab\u00ee olan ve \u00f6zellikle, yans\u0131yan \u0131\u015f\u0131kta g\u00f6ze \u00e7arpan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc. Bu baz\u0131 literat\u00fcrde minerallerin cilas\u0131 olarak da tan\u0131mlan\u0131r. Cilal\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, en \u00e7ok cilal\u0131, \u00e7ok cilal\u0131, cilal\u0131, az cilal\u0131, en az cilal\u0131 olarak derecelendirilir. Cilal\u0131 olmayan minerallere \u201c Donuk Mineral \u201c denir. Tebe\u015fir kaolen gibi mineraller donuk mineral, galenit ve pirit gibi minerallerde \u201c par\u0131lt\u0131l\u0131 (parlak) mineraller diye iki gruba ayr\u0131l\u0131r.
\n Minerallerin parlakl\u0131klar\u0131, par\u0131lt\u0131s\u0131 veya cilalar\u0131 bilinen cisimlerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131-larak belirlenir ve \u2014> a) Metalcila, \u2014> b) Elmascila, \u2014> c) Camcila,\u2014> d) Ya\u011fcila, \u2014> e) Sedefcila, \u2014> f) \u0130pekcila olarak isimlendirilir. Eger minerallerin parlakl\u0131klar\u0131 pek bariz de\u011filse bu kelimelerin ba\u015f\u0131na \u201c yar\u0131\u201d kelimesi getirilir. Di\u011fer parl\u0131kl\u0131k terimleri ise topraks\u0131, ipek gibi, ya\u011fl\u0131, inci, sak\u0131z\u0131ms\u0131 gibi kelimeler ile ifade edilir. Minerallerin parlakl\u0131klar\u0131 en \u00e7ok-, \u00e7ok-, orta-, az-, enaz parlak derecelere ayr\u0131larak da g\u00f6sterilebilir.
\n M\u0130NERALLER\u0130N RENKLER\u0130, Minerallerin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnde tesiri olan renk, \u00e7izgi rengi ve parlakl\u0131k (cila) \u00f6zelliklerinden ilki. Renk bir \u00e7ok metalik cevherlerin tan\u0131nmas\u0131nda emin olunabilinecek bir ipucudur. Fakat kuars, korendon, kalsit, fl\u00fcorit, agat, grenat, turmalin ve di\u011fer baz\u0131 minerallerin i\u00e7indeki kat\u0131\u015f\u0131klar sebebiyle renkleri \u00e7ok de\u011fi\u015fik olabilir. Bu y\u00fczden renkleri ile mineralleri tan\u0131mada \u00e7ok dikkatli davranmak ve yeni k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczeylere bakmak gerekir. Baz\u0131 metalik cevherlerin y\u00fczeyindeki donukla\u015fm\u0131\u015f tabakaya dikkat etmeli, bu husus esas renkten farkl\u0131 olmakla beraber, yine mineralleri tan\u0131mada yararl\u0131 olabilir.\u2014> Renksiz mineraller, Renkli mineraller, Mineral \u00e7izgisi, \u00c7izgi rengi.
\n M\u0130NERALLER\u0130N SERTL\u0130\u011e\u0130, \u2014> Sertlik.
\n M\u0130NERAL\u0130ZAT\u00d6R, Madenlerin bile\u015fimlerine girerek onlar\u0131 mineral veya cevher haline sokan ve bu madenlerin yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn yak\u0131n yerlerine kadar \u00e7\u0131kmalar\u0131na vas\u0131ta olan elementler. Mineralizat\u00f6rlerden oksijen, klor ve fluor gibi elementler do\u011fada kat\u0131 halde bulunmazlar. Madenlerde oksijensiz bile\u015fikler te\u015fkil eden k\u00fck\u00fcrt, selenyum, tell\u00fcr, arsenik ve antimuan gibi mineralizat\u00f6rler birinci grup mineralizat\u00f6r-leri; molibden, vanadyum, krom, tungsten ve manganez gibi asit haline ge\u00e7ebilen madenlerin cevherleri ise ikinci grup mineralizat\u00f6rleri te\u015fkil ederler.
\n M\u0130NERAL\u0130ZE ZON, Bir veya daha fazla say\u0131da faydal\u0131 mineral konsantrasyonu g\u00f6steren jeolojik formasyon.
\n M\u0130NERALOJ\u0130, \u2014> Jeoloji.
\n M\u0130RA, Topo\u011frafik \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde kullan\u0131lan, kuru \u00e7am veya di\u015fbudak a\u011fac\u0131ndan imal edilen 3-5 m. uzunlu\u011funda a\u011fa\u00e7 lata. Bu lata \u00fczerinde cm b\u00f6l\u00fcmleri bulunur ve mira ucundan mesafeleri rakamlarla belirlenir; mira b\u00f6l\u00fcmlerinin okunmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in mira b\u00f6l\u00fcmleri k\u0131rm\u0131z\u0131-beyaz ve siyah-beyaz boyan\u0131r.
\n M\u0130SKET, \u2014> Tirfil.
\n M\u0130SP\u0130KEL, \u2014> Arsenik.
\n M\u0130TSUB\u0130SH\u0130 Y\u00d6NTEM\u0130, Bak\u0131r izabesi i\u00e7in geli\u015ftirilen; ergitme, c\u00fcruf temizleme ve konvertisaj olmak \u00fczere, birbirlerine yolluklarla ba\u011flanan \u00fc\u00e7 ayr\u0131 f\u0131r\u0131ndan olu\u015fan, pirometalurjik prensiplere dayanan ve s\u00fcrekli bak\u0131r \u00fcretiminde kullan\u0131lan y\u00f6ntem. Bu y\u00f6ntemde mat ve c\u00fcruf yer \u00e7ekimi ile f\u0131r\u0131nlar aras\u0131nda akar. Mitsubishi ergitme f\u0131r\u0131n\u0131 dairesel kesitlidir. C\u00fcruf temizleme f\u0131r\u0131n\u0131, bir s\u0131raya dizilmi\u015f \u00fc\u00e7 grafit \u201c prebaked\u201d elektrodlu ve oval \u015fekilli 1200 KVA\u2019l\u0131k bir elektrikli \u201csettling\u201d (dinlendirme-oturma) f\u0131r\u0131n\u0131d\u0131r. Mitsubishi konverterinin \u00e7ap\u0131, ergitme f\u0131r\u0131n\u0131ndan daha k\u00fc\u00e7\u00fck olup ergitme f\u0131r\u0131n\u0131na benzer. Ergitme veya izabe f\u0131r\u0131n\u0131n\u0131n i\u015flevi, konsantre ve flakslar\u0131 (erimeyi kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 katk\u0131lar) ve bu arada konvertisaj (tavlama) f\u0131r\u0131n\u0131ndan geri d\u00f6nen c\u00fcrufu izabe etmektir. Konsantre ve flaks devaml\u0131 olarak bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile birlikte f\u0131r\u0131na g\u00f6nderilir. \u0130zabe (ergitme) f\u0131r\u0131n\u0131ndan \u00e7\u0131kan mat ve c\u00fcruf; c\u00fcruf temizleme f\u0131r\u0131n\u0131na gider. C\u00fcruf temizleme f\u0131r\u0131n\u0131nda mat ve c\u00fcruf ayr\u0131l\u0131r ve gerekli oldu\u011fu zaman pirit ve \/ veya kok ilavesiyle c\u00fcruf temizlenir. Buradan \u00e7\u0131kan mat konvertisaj (tavlama) f\u0131r\u0131n\u0131na gider, burada mat i\u015flenerek blister bak\u0131r haline gelir ve c\u00fcruf ise konvey\u00f6rler veya hava ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 yoluyla ergitme f\u0131r\u0131n\u0131na geri d\u00f6ner. Bu y\u00f6ntemde mat ten\u00f6r\u00fcn\u00fcn % 65 Cu, mattan ayr\u0131lan c\u00fcrufun b\u00fcnyesindeki bak\u0131r\u0131n ise % 0,5-0,6 oldu\u011fu ilgili literat\u00fcrde belirtilmektedir.
\n MOB\u0130L \u00d6RT\u00dc KAZI K\u00d6PR\u00dcS\u00dc, B\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde \u00f6rt\u00fckaz\u0131 taraf\u0131ndan toprak d\u00f6k\u00fcm sahas\u0131 taraf\u0131na bantlarla \u00f6rt\u00fc kaz\u0131 malzemesinin naklinde kullan\u0131lan geni\u015f a\u00e7\u0131kl\u0131kl\u0131, hareketli rayl\u0131 veya paletli k\u00f6pr\u00fc. \u2014> \u015eekil.
\n MODEM, Telefon hatlar\u0131 \u00fczerinden bilgisayar-lar aras\u0131 veri ileti\u015fimi sa\u011flayabilmek i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f cihaz.
\n MOD\u00dcL, Boksit cevherlerinde Al2O3\/SiO2 oran\u0131n\u0131 ifade eden kavram. Bu oran\u0131n Beyer metodu ile al\u00fcminyum elde edilen tesislerde en az 7 olmas\u0131 istenir. Mod\u00fcl\u00fcn 7\u2019den b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 al\u00fcminyum \u00fcretimini daha ekonomik yapar.
\n MOEB\u0130US METODU, G\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn elektrolitik rafinasyonu ile elde edilmesinde; g\u00fcm\u00fc\u015f nitrat \u00e7\u00f6zeltisinin elektrolit olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntem. Bu y\u00f6ntemde pH s\u00fcrekli olarak 1-2\u2019de tutulur ve bunun i\u00e7in HNO3 ile aktive edilir. Katotlar paslanmaz \u00e7eliktir. H\u00fccreler seri ba\u011fl\u0131d\u0131r ve h\u00fccre voltaj\u0131 2-3 volttur. Ekstrakte edilen \u00fcr\u00fcnler 999\u2019luk kristal g\u00fcm\u00fc\u015f ve alt\u0131n anot \u00e7amurudur. Kristal g\u00fcm\u00fc\u015f, s\u0131cak ve demineralize edilmi\u015f su ile y\u0131kan\u0131r, sonra bir potal\u0131 f\u0131r\u0131nda ergitilip 999\u2019luk k\u00fcl\u00e7e veya gran\u00fcl \u015fekline \u00e7evrilir.
\n MOHS SERTL\u0130K SKALASI, Belirli minerallerin sertliklerini \u00f6l\u00e7\u00fc olarak alan, mineral sertli\u011fini pratik saptama usul\u00fc. Buna g\u00f6re Talk (1), Jips (1,5-2), Halit (Kayatuzu-2), Kalsit (3), Fluorit (4), Apatit (5), Ortoklas (6), Kuars (7), Topas (8), Korandon (9) ve Elmas (10) de\u011ferlerinde sertli\u011fi temsil ederler. Bu say\u0131lar sertlik i\u00e7in bir ipucu niteli\u011finde olup, say\u0131 aral\u0131klar\u0131ndaki sertlik farklar\u0131 birbirlerine e\u015fit de\u011fildir. Mesela elmas ile korendon aras\u0131ndaki sertlik fark\u0131 korendon ile topas aras\u0131ndaki sertlik fark\u0131n\u0131n binlerce mislidi.
\n MOL BA\u011eI, A\u011fa\u00e7, direk, domuzdam\u0131 vb. \u00fczerine oturtulan, ah\u015fap ve \u00e7elik elemanlardan olu\u015fan eklemli bir ba\u011f t\u00fcr\u00fc. Bu ba\u011flarla yap\u0131lan tahkimata mol tahkimat denir. \u2014> Mafsall\u0131 tahkimat.
\n MOLET, 1) Asans\u00f6rlerde \u015f\u00f6valman tepesinde bulunan ve \u00fczerinde cer halat\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi (oluklu kasnak) makara. 2) Cer makaras\u0131.
\n MOLET KORUYUCU, \u0130hra\u00e7 kuyular\u0131nda kafes veya skipin gere\u011finden fazla y\u00fckselmesi halinde molete \u00e7arpmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen d\u00fczen.
\n MOL\u0130BDEN, Simgesi Mo olan, krom grubundan, k\u0131r\u0131lgan, g\u00fcm\u00fc\u015f beyazl\u0131\u011f\u0131nda, tabiatta olduk\u00e7a nadir bulunan metalik element. \u00d6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 10, 2 gr\/cm3, ergime s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 2622\u00bdC\u2019dir. Genellikle MoS2 (Molibdenglanz) ve PbMoO4 (Vulfenit) \u015feklinde zuhur eder. \u00c7eli\u011fin asitle\u015ftirilmesinde Ni, W yerine veya onlarla birlikte ala\u015f\u0131m unsuru olarak b\u00fcnyeye girer. Ayr\u0131ca elektronikte, kimya ve tekstil sanayiinde \u00f6nemli kullanma yerleri vard\u0131r. Ti ile birlikte karb\u00fcrleri \u00e7ok sert bir madde olan titaniti meydana getirir.
\n MOL\u0130BDEN \u00c7EL\u0130\u011e\u0130, Vanadyum \u00e7eli\u011finin \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131yan ve vanadyum \u00e7eli\u011fi yerine kullan\u0131lan ala\u015f\u0131m.
\n MOLOZ, 1) Da\u011f yama\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6rten k\u00f6\u015feli kaya\u00e7 y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131. 2) \u0130n\u015faat art\u0131\u011f\u0131.
\n MOLOZ KAYMASI, \u00c7imentolanmam\u0131\u015f gev\u015fek kaya\u00e7 d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerinin ve topraklar\u0131n, \u00e7ok \u0131slanm\u0131\u015f kil gibi kaygan bir d\u00fczlem \u00fczerinden a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru kaymas\u0131 veya yuvarlanmas\u0131.
\n MOLOZ TA\u015eLAR, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ocaktan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve bir i\u015f\u00e7inin kald\u0131r\u0131p i\u015fleyebilece\u011fi ebatta k\u0131r\u0131lan (en \u00e7ok 100 kg), in\u015faata elveri\u015fli tabi\u00ee ta\u015flar.
\n MONEL ALA\u015eIMI, Bak\u0131r, nikel ve demirden olu\u015fan bir bak\u0131r ala\u015f\u0131m\u0131.
\n MON\u0130TOR, 1) Maden ocaklar\u0131nda bir kundak \u00fczerine yerle\u015ftirilerek \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ve yumu\u015fak topraklar\u0131n kaz\u0131lmas\u0131, s\u00fcr\u00fcklenmesi ve agregalar\u0131ndan ay\u0131klanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan bas\u0131n\u00e7l\u0131 su f\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131s\u0131. \u0130\u00e7inde alt\u0131n bulunan kumlar\u0131n i\u015flenmesinde monitor kullan\u0131l\u0131r. 2) Bir imalat\u0131n kalitesini kontrol etmeye yarayan alet. 3) Bilgi i\u015flem makinelerinde, aralar\u0131nda hi\u00e7 bir ba\u011flant\u0131 bulunmayan bir\u00e7ok program\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini denetlemek imkan\u0131 veren kontrol program\u0131.
\n MONOH\u0130DRAT Y\u00d6NTEM\u0130, Trona cevhe-rinden do\u011fal \u2014> Soda k\u00fcl\u00fc \u00fcretim y\u00f6ntemle-rinden biri. Bu y\u00f6ntemde trona cevheri 163-240\u00b0 C s\u0131cakl\u0131kta d\u00f6ner f\u0131r\u0131nda kalsine edilir ve \u2014> A\u011f\u0131r soda k\u00fcl\u00fc ile yan \u00fcr\u00fcn olarak CO2 ve su elde edilir. Kimyasal olarak: 2 Na2 CO3. Na HCO3. 2H2O \u2014> 3 Na2 CO3+5H2O+CO2. Kalsine edilen malzeme su verilerek \u00e7\u00f6z\u00fcn-d\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00f6z\u00fcnmeyen k\u0131s\u0131mlar (emp\u00fcriteler) \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fclerek veya filtre edilerek \u00e7\u00f6zeltiden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Elde edilen \u00e7\u00f6zeltinin bir k\u0131sm\u0131 buharla\u015ft\u0131r\u0131larak sodyum karbonat monohidrat (Na2 CO3 H2O) kristalleri \u00e7\u00f6keltilir. Sodyum klor\u00fcr ve sodyum s\u00fclfat gibi \u00e7\u00f6z\u00fcnen di\u011fer emp\u00fcriteler ise \u00e7\u00f6zeltide kal\u0131r. Kristaller s\u0131v\u0131 santrif\u00fcj i\u015flemi ile emp\u00fcritelerden ayr\u0131l\u0131r. Daha sonra sodyum monohidrat kristalleri 150\u00b0C\u2019de dehidratasyona tabi tutulur, so\u011futulur ve sat\u0131\u015fa haz\u0131r hale getirilir. \u2014> Solvay y\u00f6ntemi, Seskikarbonat y\u00f6ntemi.
\n MONOKL\u0130NAL KIVRIM, \u2014> K\u0131vr\u0131m, Fleks\u00fcr.
\n MONOL\u0130T\u0130K REFRAKTER MALZEME, De\u011fi\u015fik refrakter agregalar\u0131n (ate\u015f tu\u011flas\u0131, \u015famot, kalsine boksit, eritilmi\u015f al\u00fcmina, sinter magnezit, krom-magnezit vb.) uygun tane boyutuna k\u0131r\u0131l\u0131p, uygun ba\u011flay\u0131c\u0131larla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucu elde edilen \u00fcr\u00fcn.
\n MONORAY, \u00c7al\u0131\u015fma zaman\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve ergonomik sebeplerden dolay\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yeralt\u0131nda mekanik us\u00fclle naklinde kullan\u0131lan, ayr\u0131ca malzeme nakli yap\u0131labilen ve galerilerde muayyen bir y\u00fcksekli\u011fe monte edilmi\u015f raylara as\u0131lan d\u00fczenlerin hareketi ile sa\u011flanan nakliye sistemi.
\n MONTAJ, 1) Bir tesisi veya bir makineyi i\u015fler hale getirmek i\u00e7in bu tesisi veya makineyi te\u015fkil eden \u00fcnitelerin veya par\u00e7alar\u0131n uygun \u015fekilde bir araya getirilmesi i\u015flemi. 2) Sondaj makinesinin lokasyona yerle\u015ftirilip delmeye ba\u015flayabilecek hale getirilmesi i\u015flemi. 3) Kurma.
\n MONTE ETMEK, Bir makinenin par\u00e7alar\u0131n\u0131 yerli yerine takmak.
\n MONTMOR\u0130LLON\u0130T, \u2014> Bentonit.
\n MONT\u00d6R, 1) Montaj yapan kimse, kurgucu. 2) Montajc\u0131.
\n MORMAS ZIMPARA , \u2014> Z\u0131mpara.
\n MOR NECEF, \u2014> Kuars.
\n MOREN, 1) Buzullarla ta\u015f\u0131narak buzulun erimesi sonucu bir yerde \u00e7\u00f6kelmi\u015f \u00e7ak\u0131llar. 2) Buzulta\u015f\u0131. Buzul i\u00e7inde bulunduklar\u0131 yer ve seviyelere g\u00f6re dip-, kenar-, y\u00fczey morenleri vb. \u015fekilde de isimlendirilirler. \u00dczerlerinde, buzul hareketinden olu\u015fan \u00e7izikler bulunur. Buzullarla ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f tek bloklara \u201cAvare blok\u201d denir.
\n MORSET, Genellikle elmasl\u0131 sondajlarda g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131ndan gelen d\u00f6nme hareketini tije ileten ayn\u0131 zamanda matkap \u00fczerine bask\u0131 uygulayan d\u00fczen.
\n MOSTRA, 1) Yery\u00fcz\u00fcnde bir madenin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve \u00e7\u0131plak g\u00f6z ile g\u00f6r\u00fclen k\u0131sm\u0131, yani maden yata\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczeyi ile yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ara kesiti. 2) Afl\u00f6rman.
\n MOTORCU, Ocakta lokomotif s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc.
\n MOTOR\u0130N, \u2014> Dizel yak\u0131t\u0131.
\n MSA-METAN DETEKT\u00d6R\u00dc, Amerikan Mine Safety Appliance Company Pittsburgh firmas\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen, i\u00e7inde \u0131s\u0131t\u0131labilen bir telin \u00fczerinden ge\u00e7irilen havan\u0131n i\u00e7indeki metan\u0131n yanmas\u0131 sonucu tel diren\u00e7 art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesine dayanarak havadaki metan oran\u0131n\u0131 tesbite yarayan ayg\u0131t.
\n MUAD\u0130L OCAK A\u00c7IKLI\u011eI, 1) Bir oca\u011f\u0131n hava ak\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi dirence muadil (denk, e\u015fde\u011fer) olan kesit (s). 2) Orifis ekivalan. Bu kesit m2 olarak ifade edilir. Bu alan\u0131n ge\u00e7en hava miktar\u0131 (Q m2 \/sn) ve hava bas\u0131nc\u0131 (depresyonun) (h mm su s\u00fctunu) ile ilgisi;
\n Q
\n S= 0,38 \u2014\u2014\u2014
\n \u0161h
\n form\u00fcl\u00fc ile ifade edilir. Bu form\u00fclden
\n Q2
\n h=0,145 \u2014\u2014\u2014 bulunur.
\n S2
\n Seri galerilerde h = h1+h2+h3+…+hn oldu\u011fundan,
\n 1 1 1 1
\n h = 0,145Q2 (\u2013\u2013\u2013 + \u2013\u2013\u2013 + \u2013\u2013\u2013 +…+\u2013\u2013\u2013)
\n S21 S22 S23 S2n
\n form\u00fcl\u00fc ile ifade edilir. \u2014> Seri galerilerde muadil ocak a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplamak i\u00e7in geli\u015ftirilen a\u015fa\u011f\u0131daki grafik, Seri havaland\u0131rma.
\n MUCARTA, Mermer i\u015fletmecili\u011finde kullan\u0131-lan, iki a\u011fz\u0131 yass\u0131 ve di\u015fli \u00e7eki\u00e7.
\n MUCARTALI, Mermer \u0130\u015fletmecili\u011finde ta\u015flar\u0131n imal\u00e2ttaki yerinde g\u00f6r\u00fcnen y\u00fczlerinin mucarta ile i\u015flenmi\u015f hali.
\n MUHAFAZA BORUSU, 1) Elmasl\u0131 sondajlar-da kuyunun y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, derin petrol ve su sondajlar\u0131nda su veya petrol kuyusunun uzun s\u00fcre a\u00e7\u0131k kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, petrol ve su \u00fcretimini emniyetle ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in sondaj kuyular\u0131na yerle\u015ftirilen standart \u00e7elik borular. 2) Keysing.
\n MUHTEMEL REZERV, \u0130ki boyutu ile belirlenmi\u015f olan ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr rezerve nazaran daha b\u00fcy\u00fck risk ta\u015f\u0131yan maden k\u00fctlesini belirleyen bir kavram olup, prospeksiyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, jeolojik ve jeofizik et\u00fcdleri tamamlanan, madenin muhtemel bulundu\u011funu g\u00f6steren jeolojik etkenler bilinmekle birlikte kuyu, yarma, galeri gibi madencilik faaliyetlerinin veya sondajlar\u0131n \u00e7ok geni\u015f aral\u0131klarla yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr rezervde oldu\u011fu kadar, kesinlikle tarif edilemeyen ve dolay\u0131siyle i\u015fletme hesaplar\u0131na ve planlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na esas te\u015fkil edilebilecek belirlili\u011fe eri\u015fmesi i\u00e7in ilave arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 gerektiren rezerv s\u0131n\u0131f\u0131.
\n Pratikte muhtemel rezervin hata s\u0131n\u0131r\u0131 genellikle \u00b1 20-40 olarak kabul edilir.
\n MURASSA, 1) K\u0131ymetli ta\u015flarla s\u00fcsl\u00fc; murassa ta\u00e7, murassa k\u0131l\u0131\u00e7 gibi. 2) Yar\u0131 k\u0131ymetli ta\u015ftan yap\u0131lm\u0131\u015f tesbih.
\n MUR\u00c7, 1) Mermer ocaklar\u0131nda kullan\u0131lan, genellikle akis \u00e7ivilerinin yuvalar\u0131n\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in kullan\u0131lan, 30 cm boyunda, 2 cm \u00e7ap\u0131nda ucu sivri \u00e7elik \u00e7ivi. 2) Mermer i\u015fletmecili\u011finde 1-2 cm \u00e7ap\u0131nda 20-30 cm boyunda sivri u\u00e7lu \u00e7elik ta\u015f i\u015fleme aleti.
\n MUR\u00c7LAMA, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015flar\u0131n mur\u00e7la i\u015flenmesi.
\n MUR\u00c7LU, Mermer \u0130\u015fletmecili\u011finde ta\u015flar\u0131n imal\u00e2ttaki yerinde g\u00f6r\u00fcnen y\u00fczlerinin mur\u00e7la i\u015flenmesi hali.
\n MURPHY YASASI, Bir i\u015fi yapabilecek durumda olanlar onu yaparlar, yapamayanlar onu \u00f6\u011fretirler, \u00f6\u011fretemeyecek dahi olanlar ise o i\u015fin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 emrederler.
\n MURG, 1) \u0130\u00e7inden 1 gr\/m2 bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda 1m3\/sn hava ge\u00e7en galeri, kuyu, hava borusu, vb. tesis par\u00e7as\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi diren\u00e7. 2) 1 kg\/m2 depresyon \u00f6l\u00e7\u00fc biriminin binde biri.
\n MUTLAK A\u011eIRLIK G\u00dcC\u00dc (MAG), Patlay\u0131-c\u0131 em\u00fclsiyonlar\u0131n bir parametresi olup, patlay\u0131c\u0131n\u0131n her bir birim a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indeki mevcut termokimyasal enerjinin mutlak miktar\u0131d\u0131r. Bu de\u011fer kal\/g olarak \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.
\n MUTLAK HAC\u0130M G\u00dcC\u00dc (MHG), Patlay\u0131c\u0131 em\u00fclsiyonlar\u0131n g\u00fc\u00e7lerini de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in gerekli parametrelerden biri olup; her bir birim hacmindeki mevcut termokimyasal \u0131s\u0131 enerjisinin mutlak miktar\u0131. Bu de\u011fer, patlay\u0131c\u0131n\u0131n enerji rand\u0131man\u0131n en temsili g\u00f6stergesidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc onun yo\u011funlu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r ve kal\/cm3 olarak ifade edilir.
\n MUVAKKAT TAHK\u0130MAT, 1) Galeri ve kuyu a\u00e7\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda daimi tahkimat\u0131 yapmaya imkan sa\u011flamak \u00fczere yerle\u015ftirilen ge\u00e7ici tahkimat \u015fekli. 2) \u00dcretim yerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015f g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in \u015feytan ba\u011f\u0131 ad\u0131 verilen tek \u00e7atal ve k\u0131sa sarma kullan\u0131larak yap\u0131lan tahkimat. 3) Al\u0131na dik sarma ile \u00e7al\u0131\u015fan ayaklarda ikinci \u00e7atal yeri a\u00e7\u0131l\u0131ncaya kadar sarman\u0131n tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere vurulan \u00e7atal. \u2014> \u015eekil.
\n MUVAZ, Kuyu i\u00e7inde, k\u0131lavuzun tesbit edildi\u011fi yatay kiri\u015f.
\n MUVAZ KASASI, Kuyu i\u00e7inde gidaj raylar\u0131n\u0131 (kay\u0131tlar\u0131n\u0131) sabit ba\u011flamak i\u00e7in kuyu i\u00e7ine yerle\u015ftirilen kiri\u015fleri, kuyu cidar\u0131na yerle\u015ftirmek i\u00e7in b\u0131rak\u0131lan bo\u015fluklar. Muaz kasas\u0131 (bo\u015flu\u011fu) b\u0131rak\u0131lmayan kuyularda kuyu cidar\u0131na saplama ile \u2014> Konsol yerle\u015ftirilerek ayn\u0131 i\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n MUYLU, \u2014> Mil.
\n MUYLU EKSEN\u0130, Takeometre ve teodolitin d\u00fcrb\u00fcn eksenine dik olan, d\u00fcrb\u00fcn\u00fcn d\u00f6nme hareketini ve \u00e2lete ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flayan eksen. \u00c2let y\u00fcksekli\u011fi, muylu ekseninin zeminden y\u00fcksekli\u011fidir.
\n MUZAYY\u0130K HAVA, S\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f (tazyikli) hava. \u2014> Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava.
\n M\u00dcESSESE, 1) Sermayesinin tamam\u0131 bir iktisadi devlet te\u015fekk\u00fcl\u00fcne veya kamu iktisadi kurulu\u015funa ait olup, ona ba\u011fl\u0131 i\u015fletme veya i\u015fletmeler toplulu\u011fu. 2) Te\u015fekk\u00fcllere ba\u011fl\u0131 t\u00fczel ki\u015fili\u011fi haiz ve faaliyetlerinde belirli \u00f6l\u00e7\u00fcde (s\u0131n\u0131rl\u0131 sorumlu) \u00f6zerk olan i\u015fletme veya i\u015fletmeler grubu. 3) Bir co\u011frafi b\u00f6lgede kurulmu\u015f birbirleri ile ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00fcretim faaliyetlerinde bulunan (son \u00fcr\u00fcn veya birtak\u0131m prosesler itibariyle) bir tek y\u00f6netimle y\u00f6netilen fabrika veya fabrikalar grubu.
\n M\u00dcHEND\u0130S YEM\u0130N\u0130, Ben bir m\u00fchendisim. Mesle\u011fimle iftihar ediyorum. Mesle\u011fime kar\u015f\u0131 yerine getirmeye kararl\u0131 oldu\u011fum sorumlulukla-r\u0131n bilincindeyim. M\u00fchendis olarak sadece d\u00fcr\u00fcst bildi\u011fim i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Beni bir i\u015fin ba\u015f\u0131na getiren ve benden g\u00f6rev bekleyen ki\u015fiye ve kurulu\u015fa kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn sadakatla ve b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcmle \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Gerekti\u011fi anda bilgi ve becerimi kamu yarar\u0131na esirgemeden harc\u0131yaca\u011f\u0131m. Mesle\u011fimin y\u00fcksek \u015ferefini k\u0131skan\u00e7l\u0131kla muhafaza ederken, bu meslekte hizmet veren ve ayn\u0131 amaca y\u00f6nelik gayret sarfeden meslekta\u015f\u0131m\u0131 koruyaca\u011f\u0131m. Ancak gerekirse mesle\u011fe l\u00e2y\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir ki\u015fiyi uyarmaktan \u00e7ekinmeyece\u011fim.
\n \u00dclkemin geli\u015fmesinde meslekta\u015flar\u0131m\u0131n verdi\u011fi hizmetlerin pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Onlar sayesinde do\u011fan\u0131n madde ve enerji kaynaklar\u0131 yararl\u0131 k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yine onlar sayesinde bilimsel prensiplerin ve deneyimlerin verdi\u011fi bilgi, uygulama sahalar\u0131 bulmu\u015f ve canl\u0131 birer an\u0131t olarak dikilmi\u015ftir. Bunlar yan\u0131nda ben ne kadar \u00e7al\u0131\u015fsam azd\u0131r. Bu bak\u0131mdan b\u00fct\u00fcn gayretimi m\u00fchendislik bilgilerinin yararl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131na adayaca\u011f\u0131m. Bu arada \u00f6zellikle gen\u00e7 arkada\u015flar\u0131ma kar\u015f\u0131, mesle\u011fimin b\u00fct\u00fcn gelenek ve bilgilerini \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Bitarafl\u0131k, sevgi, h\u00fcrmet ve mesle\u011fimin \u015ferefine ba\u011fl\u0131l\u0131k duygular\u0131ndan asla ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131m. S\u00f6z veriyorum.
\n M\u00dcHEND\u0130S\u0130N S\u00d6Z\u00dc, \u2014> M\u00fchendis yemini.
\n M\u00dcHRE, Tezhip (yald\u0131zlama) san\u2019at\u0131nda aharl\u0131 (ni\u015fasta ve yumurta kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan cil\u00e2), k\u00e2\u011f\u0131d\u0131n \u00fczerindeki p\u00fcr\u00fczleri gidermek i\u00e7in kullan\u0131lan ve zeberced veya akikten yap\u0131lan, ah\u015fap sapl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck el \u00e2leti.
\n M\u00dcHRESENK, 1) Balgamta\u015f\u0131. 2) G\u00fczel sanatlarda bezemeleri ve yald\u0131zlar\u0131 m\u00fchre-lemekte (parlatmak, d\u00fczeltmek, cil\u00e2lamak) kullan\u0131lan bir sap\u0131n ucuna tak\u0131lm\u0131\u015f akik t\u00fcr\u00fcnden bir ta\u015f.
\n M\u00dcMK\u00dcN \u0130\u015e ORANI, A\u011f\u0131r i\u015f makinelerinin fiili i\u015f saati ve vardiye esnas\u0131ndaki mecburi duru\u015f saatleri toplam\u0131n\u0131n; \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn i\u015f saatine b\u00f6l\u00fcnmesiyle elde edilen oran.
\n M\u00dcMK\u00dcN REZERV, Boyutlar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde belirlenmemi\u015f olan ve varl\u0131\u011f\u0131 ancak \u00fcmit edilen maden k\u00fctlesini ifade eden kavram olup, prospeksiyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, jeolojik ve jeofizik et\u00fcdleri k\u0131smen tamamlanm\u0131\u015f olup, genel jeolojik yap\u0131ya ve varl\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015f olan di\u011fer rezerv s\u0131n\u0131flar\u0131na dayanak bulunaca\u011f\u0131 \u00fcmit edilen, fakat arama i\u015flemlerinin yap\u0131lmam\u0131\u015f veya yok denecek kadar yetersiz olmas\u0131 nedeni ile lokasyonu ve uzant\u0131lar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde tarif edilemeyen, dolay\u0131s\u0131 ile i\u015fletme ve planlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda rezerve kat\u0131lmayan rezerv s\u0131n\u0131f\u0131.
\n M\u00fcmk\u00fcn rezerv, i\u015fletilebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lan ekonomik hesaplara dahil edilmez. M\u00fcmk\u00fcn rezerv; belirli m\u00fcmk\u00fcn rezerv ve tahmini m\u00fcmk\u00fcn rezerv olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r.
\n Pratikte m\u00fcmk\u00fcn rezervin hata s\u0131n\u0131r\u0131 genellikle \u00b1 % 50\u2019nin \u00fczerinde kabul edilir.
\n M\u00dcNFES\u0130H, Haklar\u0131n hi\u00e7bir bildirime gerek kalmaks\u0131z\u0131n otomatik olarak fesh olunmas\u0131.
\n M\u00dcRDESENK, Kur\u015fun karbonat veya ser\u00fcz.
\n M\u00dc\u015eTEREK \u0130\u015eLETME METODU, Maden yata\u011f\u0131n\u0131n derinlere do\u011fru uzanmas\u0131 halinde; a\u00e7\u0131k i\u015fletmenin ve kapal\u0131 i\u015fletmenin m\u00fc\u015ftereken y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi. Genellikle a\u00e7\u0131k i\u015fletmenin ekonomik s\u0131n\u0131rlara eri\u015fmesi, ayn\u0131 yata\u011f\u0131n farkl\u0131 \u00f6zellikleri haiz kesimlerinin al\u0131nmas\u0131 zorunlu\u011fu, a\u00e7\u0131k iletmenin drenaj veya ta\u015f\u0131ma problemleri, m\u00fc\u015fterek i\u015fletme metodunun uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

M MAC\u2014ARTUR\u2014FORREST Y\u00d6NTEM\u0130, \u2014> Siyan\u00fcrleme i\u015flemi. MACHE, Viyanal\u0131 fizik\u00e7i Heinrich Mache (1876)\u2019ye izafeten isimlendirilen radyoktivite \u015fiddeti birimi. \u00d6zellikle termal kaynaklarda litredeki \u2014> Radon i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re saptama yap\u0131l\u0131r. MACUNLAMAK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015ftaki kusurlar\u0131n kendi tozu, boya ve hususi yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131dan m\u00fcte\u015fekkil macunla, ta\u015f\u0131n desenine uygun \u015fekilde, d\u00fczeltilmesi. MADEN, 1) Yerkabu\u011funun kimi b\u00f6lgelerinde \u00e7e\u015fitli i\u00e7 ve d\u0131\u015f do\u011fal …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3597,5534,2277,5532,2246,4825,2257,2254,2988,5537,5535,2887,2261,5538,5536,4832,5539,3263,4834,2259,3549,2655,4753,5533,3993,5531],"class_list":["post-2214","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-altin","tag-antimuan","tag-arsenik","tag-arsenkis","tag-barut","tag-bizmut","tag-cinko","tag-civa","tag-deprem","tag-diaterman","tag-ekshalasyon","tag-ekvator","tag-element","tag-enstatit","tag-gaz-drenaji","tag-hidrotermal","tag-jeolojik-formasyon","tag-jips","tag-kalkopirit","tag-kursun","tag-maden","tag-metamorfoz","tag-molibden","tag-pirit","tag-siyanur","tag-wolframit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2214","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2214"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2214\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}