{"id":2229,"date":"2011-08-16T11:01:24","date_gmt":"2011-08-16T08:01:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=2229"},"modified":"2011-08-16T11:01:24","modified_gmt":"2011-08-16T08:01:24","slug":"madencilik-terimleri-sozlugu-16-t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/madencilik-terimleri-sozlugu-16-t\/","title":{"rendered":"Madencilik terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc 16 (T)"},"content":{"rendered":"<p>T<\/p>\n<p> TABAKA, 1) Genellikle sedimanter olarak te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f, d\u00fczlem \u015feklinde uzan\u0131m\u0131 kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u00e7ok fazla olan kaya\u00e7, k\u00f6m\u00fcr veya cevher yata\u011f\u0131. Bir tabakay\u0131 di\u011fer tabakalardan ay\u0131ran d\u00fczleme \u201cTabaka d\u00fczlemi\u201d , birbiri \u00fczerinde olu\u015fmu\u015f birka\u00e7 tabakaya \u201c Tabaka serisi\u201d denir. Tabakalar, meyillerine (yatay, e\u011fik, dik) ve tektonik (normal, k\u0131vr\u0131ml\u0131)yap\u0131ya g\u00f6re tasnif edilirler. Di\u011fer bir tasnife g\u00f6re 0-20\u00b0 d\u00fcz, 20-40\u00b0 az yat\u0131ml\u0131, 40-60\u00b0 yat\u0131ml\u0131, 60-90\u00b0 dik yat\u0131ml\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131r. Ayn\u0131 tan\u0131m damar yat\u0131mlar\u0131 (meyilleri) i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. 2) Katman.<br \/>\n TABAKA DO\u011eRULTUSU, Tabaka yat\u0131m\u0131na dik olan do\u011frultu. \u2014> \u0130stikamet.<br \/>\n TABAKA D\u00dcZLEM\u0130, \u2014> Tabaka.<br \/>\n TABAKA \u0130ST\u0130KAMET\u0130, \u2014> \u0130stikamet.<br \/>\n TABAKA SER\u0130S\u0130, \u2014> Tabaka.<br \/>\n TABAKALA\u015eMA D\u00dcZLEM\u0130, Sediman kaya\u00e7lar\u0131 yataklara veya katmanlara ay\u0131ran s\u00fcreksizlik d\u00fczlemi. \u2014> Tabaka.<br \/>\n TABAN, Maden oca\u011f\u0131 i\u00e7erisinde a\u00e7\u0131lan bo\u015fluklar\u0131n alt\u0131ndaki yatay veya e\u011fimli olabilen ay\u0131r\u0131m d\u00fczlemi (galeri taban\u0131). 2) Tabaka halindeki maden yataklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde madenin alt s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 te\u015fkil eden y\u00fczey (damar taban\u0131). 3) Bir aya\u011f\u0131n alt veya \u00fcst yolu (taban yolu).\u2014> Taban galerileri.<br \/>\n TABAN TAKOZU, Taban yast\u0131\u011f\u0131. Taban bas\u0131nc\u0131n\u0131 dire\u011fe ileten takoz. Dire\u011fin zemine batmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, iyi y\u00fck almas\u0131n\u0131 ve iyi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131 ile kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n TABAN YOLU Y\u00dcKLEME YER\u0130, Ayakta \u00fcretilen k\u00f6m\u00fcr\u00fcn, alt taban yolunda ocak arabalar\u0131na y\u00fcklendi\u011fi yer. Y\u00fckleme, aya\u011f\u0131n mekanize durumuna g\u00f6re, zincirli konvey\u00f6r veya panzer ile direkt banda da yap\u0131labilir. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TABANCA, \u2014> Martoperforat\u00f6r. Martopik\u00f6r.<br \/>\n TABANCI, Ayak alt ve \u00fcst yollar\u0131 olan tabanlar\u0131 s\u00fcren (a\u00e7an) i\u015f\u00e7i.<br \/>\n TABANCI EK\u0130B\u0130, Taban yollar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fclmesinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin t\u00fcm\u00fc. Tabanc\u0131 ekibinde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler tabanc\u0131 ustas\u0131, tabanc\u0131 yede\u011fi ve taban i\u015f\u00e7isi diye s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar.<br \/>\n TABANCI USTASI, \u2014> Tabanc\u0131 ekibi.<br \/>\n TABANCI YEDE\u011e\u0130, \u2014> Tabanc\u0131 ekibi.<br \/>\n TABAN FIR\u00c7ASI, \u2014> F\u0131r\u00e7a vurmak.<br \/>\n TABAN KABARMASI, Arazi tazyi\u011fi veya galerinin kesti\u011fi killi tabakalar\u0131n su etkisi ile plastik hale gelip galerinin taban\u0131nda y\u00fckselmesi. \u2014> Kabarma.<br \/>\n TABAN KALKER\u0130, Maden ihtiva eden formasyonlar\u0131n alt\u0131nda bulunabilen ve madenin devam etmedi\u011fi hakk\u0131nda kesin bilgi veren kaya\u00e7.<br \/>\n TABAN KILAVUZU, \u2014> K\u0131lavuz.<br \/>\n TABAN KONGLOMERASI, 1) A\u015f\u0131nma etkisi ile girintili ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 olan diskordans d\u00fczlemi \u00fczerine eski te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f tabakalardan kopan yuvarlak veya k\u00f6\u015feli \u00e7ak\u0131llar\u0131n y\u0131\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan meydana gelen ve yeni tabakala\u015fman\u0131n taban\u0131n\u0131 te\u015fkil eden konglomera. 2) Kaide konglomeras\u0131.<br \/>\n TABAN LA\u011eIMI, \u2014> K\u0131lavuz. Taban-tavan galerileri.<br \/>\n TABAN S\u00dcRMEK, Damarda istikamet boyunca tavan veya taban\u0131 veya hem tavan ve hem de taban\u0131 keserek yap\u0131lan taban yolu ilerlemesi (galeri a\u00e7ma).<br \/>\n TABAN TA\u015eI, 1) Damar\u0131n taban\u0131n\u0131 te\u015fkil eden kaya\u00e7. 2) Belli bir madeni i\u00e7eren formasyonun alt\u0131nda bulunan kaya\u00e7lar.<br \/>\n TABAN-TAVAN GALER\u0130LER\u0130, Maden yataklar\u0131nda i\u015fletme metodunu uygulamak, \u00fcretim yerinde ula\u015f\u0131m, havaland\u0131rma ve nakliyat\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in damar istikametinde damar taban\u0131n\u0131 (tavan\u0131n\u0131) takip ederek s\u00fcr\u00fclen galeriler. Bunlar damar istikametinde ve damar i\u00e7inde s\u00fcr\u00fcl\u00fcrse \u2014> K\u0131lavuz ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Damara paralel olarak tavan ta\u015f\u0131 veya taban ta\u015f\u0131 i\u00e7inde s\u00fcr\u00fclen galerilere de taban veya tavan la\u011f\u0131m\u0131 denir.<br \/>\n TABAN YOLU, Aya\u011f\u0131n dibinde veya ba\u015f\u0131nda damar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re damar\u0131n taban veya tavan ta\u015f\u0131n\u0131 takiben veya damar\u0131n taban ve tavan ta\u015flar\u0131n\u0131 keserek s\u00fcr\u00fclen yatay galeri.<br \/>\n TAB\u0130\u0130 HAVALANDIRMA, \u2014>Havaland\u0131r-ma, Do\u011fal havaland\u0131rma.<br \/>\n TAB\u0130\u0130 VANT\u0130LASYON, \u2014> Tabii havalan-d\u0131rma. Do\u011fal havaland\u0131rma.<br \/>\n TABLA TEKTON\u0130\u011e\u0130, \u2014> Plaka tektoni\u011fi.<br \/>\n TAHK\u0130MAT, 1) Maden oca\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden galeri, kuyu ve \u00fcretim yerlerini mal ve can emniyeti bak\u0131m\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilinir duruma sokmak ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir durumda tutmak i\u00e7in yerine g\u00f6re a\u011fa\u00e7, demir ve beton kullan\u0131larak yap\u0131lan takviye. 2) \u0130ksa. 3) Destek d\u00fczeni.<br \/>\n TAHK\u0130MAT LAMASI, \u2014> Ba\u011flant\u0131 pabucu.<br \/>\n TAHK\u0130MATLI AYAK \u0130\u015eLETME METODU, Maden yata\u011f\u0131n\u0131n \u015fekli, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, tipi ve \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131 ile yan kaya\u00e7lar\u0131n karakteri ve madenin ekonomik i\u015fletilmesi vb. hususlar dikkate al\u0131narak \u00e7e\u015fitli tahkimat kullan\u0131lmak suretiyle \u00fcretim yapma sistemi. Bu metot tabii tahkimatl\u0131 ve sun\u2019i tahkimatl\u0131 olarak iki gruba ayr\u0131labilir. Tabii tahkimatl\u0131 i\u015fletme metotlar\u0131 olarak topuklu ma\u011fara, damarda gerileme, muntazam topuk b\u0131rak\u0131lan oda ve topuk metodu, sun\u2019i tahkimatl\u0131lar da kabak direk, domuz dam\u0131, beton ayak gibi vas\u0131talarla tahkim edilen e\u011fik veya dik dilimli i\u015fletme metotlar\u0131, k\u00fcp kasal\u0131, ufki dilimli ters V veya piramit, dik aynal\u0131 ve ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 i\u015fletme metotlar\u0131 \u015feklinde bir ayr\u0131ma tabi tutulabilir.<br \/>\n TAHK\u0130MAT MALZEMES\u0130 ZAY\u0130ATI, \u00d6zellikle ayaklarda olmak \u00fczere, yerle\u015ftirme s\u0131ras\u0131nda bozulan veya g\u00f6\u00e7\u00fckte kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kurtar\u0131lamayan tahkimat malzemesi.<br \/>\n TAHK\u0130MAT MUKAVEMET\u0130, Tek maden dire\u011fi veya tahkimat \u00fcnitesinin kilonewton\/m2 olarak ta\u015f\u0131yabilece\u011fi azami tavan y\u00fck\u00fc.<br \/>\n TAHK\u0130MAT RANDIMANI, Uzun ayak i\u015fletme metodunda, bir i\u015f\u00e7inin bir vardiyada yapt\u0131\u011f\u0131 tavan tahkimat\u0131 ile emniyete ald\u0131\u011f\u0131 tavan\u0131n, metrekare olarak ifadesi.<br \/>\n TAHK\u0130MAT TAKV\u0130YES\u0130, Galerilerde yap\u0131lm\u0131\u015f ba\u011flar\u0131n tavan ve yan bas\u0131n\u00e7lara kar\u015f\u0131 bir set h\u00e2linde kar\u015f\u0131 koymalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, al\u0131na yak\u0131n ba\u011flar\u0131n ate\u015flemelerde deforme olmalar\u0131n\u0131 veya devrilmelerini \u00f6nlemek i\u00e7in boyunduruklar\u0131n veya yan direklerin, galeri istikametinde yerle\u015ftirilen kiri\u015f \u015feklindeki direk veya profil demirleri ile takviyesi. Ayr\u0131ca; yeralt\u0131nda kuyu ve yol tahkimatlar\u0131n\u0131n \u00fcst ve yan bas\u0131n\u00e7lara kar\u015f\u0131 direncini artt\u0131rmak amac\u0131 ile il\u00e2ve ba\u011flarla desteklenmesi. Ar\u0131na yak\u0131n mevcut ba\u011flar\u0131n, ate\u015flemelerde hasar g\u00f6rerek devrilmelerini \u00f6nlemek i\u00e7in boyundururk veya yan direklerin kiri\u015f \u015feklindeki direk (F\u0131r\u00e7a) veya profil demirlerle takviyesi.<br \/>\n TAHK\u0130MAT YO\u011eUNLU\u011eU, M\u00fcnferit direk veya y\u00fcr\u00fcyen tahkimat kullan\u0131lacak ayaklarda 1 m2\u2019lik tavan alan\u0131n\u0131n tutulmas\u0131 i\u00e7in yerle\u015ftirilen direk veya y\u00fcr\u00fcyen tahkimat say\u0131s\u0131. Bu say\u0131, tahkimat nizam\u0131na ve i\u015fletme tertibine ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fletme tertibinde en az ve en \u00e7ok tahkimat yo\u011funlu\u011fu belirtilir.<br \/>\n TAHL\u0130S\u0130YE, 1) Kurtarma. 2) Can kurtarma. Kurtarma i\u015flerinde g\u00f6revli kimselere de tahlisiyeci, tahlisiye cihazlar\u0131 ile tahlisiye ekiplerinin haz\u0131r bulundu\u011fu yere tahlisiye istasyonu, herhangi bir gereksinimde kullan\u0131lmak \u00fczere tahlisiye cihazlar\u0131 ile donat\u0131lm\u0131\u015f arabaya da tahlisiye (kurtarma) arabas\u0131 denir.<br \/>\n TAHL\u0130S\u0130YE ARABASI, \u2014> Tahlisiye.<br \/>\n TAHL\u0130S\u0130YE C\u0130HAZI, Tahlisiyecinin kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda; d\u0131\u015far\u0131daki havayla solunum irtibat\u0131 olmadan 2, 4, 5 veya 7 saate kadar teneff\u00fcs edebilmesini sa\u011flayabilecek \u015fekilde i\u00e7inde y\u00fcksek tazyikli oksijen t\u00fcp\u00fc, alkalipatron ve sun\u2019i ci\u011fer bulunan 16,5-18 kg a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda kurtarma cihaz\u0131. Bu cihazda bulunan oksijen t\u00fcp\u00fc teneff\u00fcs i\u00e7in gerekli oksijeni verir, alkalipatron teneff\u00fcs edilmi\u015f oksijen i\u00e7indeki karbon dioksidi al\u0131p geri kalan\u0131 sun\u2019i ci\u011fer vas\u0131tas\u0131 ile nefes alma devresine tekrar vermeye yarar.<br \/>\n TAHL\u0130S\u0130YE \u0130STASYONU, Maden ocaklar\u0131n-da meydana gelebilecek yang\u0131n, infilak vb. ocak kazalar\u0131nda en k\u0131sa zamanda gerekli m\u00fcdahaleyi yapmak \u00fczere g\u00f6revlendirilmi\u015f ekiplerin bulundu\u011fu ve haz\u0131r kurtarma cihazlar\u0131 ile te\u00e7hiz edilmi\u015f yer.<br \/>\n TAHL\u0130S\u0130YEC\u0130 \u0130\u015eARETLER\u0130, Tahlisiye-cilerin tahkikat ve kurtarma ameliyelerinde kulland\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli darbe hareketleriyle verdikleri sesli veya \u0131\u015f\u0131kl\u0131 sinyaller. Kar\u015f\u0131dan ayn\u0131 i\u015faretin tekrar\u0131 (evet) anlam\u0131na gelir.<br \/>\n 1. Dur! 1. Durdum!<br \/>\n 2. \u0130leri!<br \/>\n 3. Geri!<br \/>\n 2+2. \u0130mdat. (aral\u0131kl\u0131)<br \/>\n 5. Her \u015fey yolunda m\u0131? 5. Her \u015fey yolunda<br \/>\n 1+2. Yard\u0131m laz\u0131m m\u0131? 1+2. Yard\u0131m laz\u0131m!<br \/>\n TAHL\u0130S\u0130YE TAKIMI, Sondaj kuyular\u0131nda ar\u0131zaya u\u011frayan sondaj tak\u0131mlar\u0131n\u0131n kurtar\u0131lma-s\u0131na yarayan \u00f6zel te\u00e7hizat.<br \/>\n TAHM\u0130L-TAHL\u0130YE, Y\u00fckleme-bo\u015faltma.<br \/>\n TAHM\u0130N\u0130 M\u00dcMK\u00dcN REZERV, Maden arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ancak m\u00fcnferit noktalara inhisar eden, cevher kalitesi hakk\u0131nda bilgilerle belirli numunelere dayanan, detay jeolojik ve metalojenik haritalarla cevherle\u015fme uzant\u0131s\u0131 ve tekrarlanma ihtimalleri ortaya konmu\u015f olan, emniyetli jeofizik endikasyonlar veya jeo\u015fimik verilerle cevherle\u015fmenin m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclerek hesapland\u0131\u011f\u0131 rezerv s\u0131n\u0131f\u0131.<br \/>\n TAHN\u0130T, \u00c7\u00fcr\u00fcmeye kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in maden direklerine ila\u00e7 emdirilmesi.<br \/>\n TAKADD\u00dcM HAKKI, Maden hakk\u0131 i\u00e7in ilk m\u00fcracaat edene tan\u0131nan \u00f6ncelik.<br \/>\n TAKE, Kafeslerin kuyu a\u011fz\u0131nda veya kuyu dibinde sal\u0131n\u0131m yapmadan kafes taban\u0131ndaki ray\u0131n demiryolundaki ray hizas\u0131nda durmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ve kafesin y\u00fck\u00fcn\u00fc almaya yarayan mekanizma. Son zamanlarda takelerin yerini daha uyum sa\u011flamas\u0131 kolay olan ge\u00e7i\u015f k\u00f6pr\u00fcs\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n TAKOMETRE, 1) Optik y\u00f6ntemle uzakl\u0131k ve y\u00fckseklik farklar\u0131 ile d\u00fc\u015fey ve yatay a\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcnde kullan\u0131lan teodolit. \u00c2letin yap\u0131s\u0131nda mevcut stadimetre \u00e7izgileri ile g\u00f6zlem noktas\u0131nda dik olarak tutulan mira \u00fczerinde okunan de\u011ferlerden, \u00e2let noktas\u0131 ile g\u00f6zlem noktas\u0131 aras\u0131ndaki e\u011fik uzunluk ve d\u00fc\u015fey a\u00e7\u0131n\u0131n da okunmas\u0131 ile yatay mesafe ve kot fark\u0131 bulunur. 2) \u00c7abuk \u00f6l\u00e7er. Arazide yatay mesafe ile kot fark\u0131n\u0131 direkt \u00f6l\u00e7ebilen takeometreler mevcuttur.<br \/>\n TAKIM , 1) K\u0131rmak, delmek, kesmek, ezmek, a\u015f\u0131nd\u0131rmak, par\u00e7alamak gibi cisimlerin yaln\u0131z mukavemetini yenmekle mihaniki bir i\u015f g\u00f6ren ; kald\u0131rmak, y\u00fckseltmek gibi mukavemetini yenmekte insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn verimini artt\u0131ran yahut sadece adele kuvvetinin belirli bir noktaya veya alana teksif veya belirli bir y\u00f6ne tesir ettirilmesini sa\u011flamak hususunda el ve parmaklar\u0131n devam\u0131 hizmetini g\u00f6rerek bunlar\u0131n g\u00f6revini tamamlayan fakat, makinalarda oldu\u011fu gibi ayr\u0131 ayr\u0131 g\u00f6revleri olan birden \u00e7ok par\u00e7alarla yard\u0131mc\u0131 organlardan m\u00fcte\u015fekkil bulunmayan basit seyyar ara\u00e7lar. 2) Bir amac\u0131 ve i\u015flevi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in olu\u015fturulan insan grubu.<br \/>\n TAKIM D\u0130Z\u0130S\u0130, Sondajda delme ameliyesini ger\u00e7ekle\u015ftiren, matkaptan su ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na kadar s\u0131ralanm\u0131\u015f portkron, karotiyer, karotiyer ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131k tijleri, normal tijler, man\u015fonlar, red\u00fcksiyonlar ve su ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi dizi.<br \/>\n TAKIM KOPMASI, A\u015f\u0131r\u0131 d\u00f6nme momenti, imalat hatas\u0131, malzeme yorulmas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7ekme vb. sebeplerle kuyuda bulunan sondaj tak\u0131mlar\u0131n\u0131n en zay\u0131f noktadan kopmas\u0131 olay\u0131.<br \/>\n TAKIM SIKI\u015eMASI, Kuyu cidar\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7mesi veya \u00e7amur \u00f6zelli\u011finin bozulmas\u0131 sonucu ask\u0131da bulunan k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n tak\u0131m etraf\u0131nda \u00e7\u00f6kelmesi veya pompaj yetersizli\u011fi sebebiyle tak\u0131m dizisinin kuyuda d\u00f6nd\u00fcrelemez ve vin\u00e7le yukar\u0131 \u00e7ekilemez duruma gelmesi.<br \/>\n TAK\u0130L\u0130T, Bazaltik bile\u015fimde gen\u00e7 volkanik cam.<br \/>\n TAKLAMA, Birbirine kar\u015f\u0131 s\u00fcr\u00fclen iki galeri birbirine yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve istikameti kontrol bak\u0131m\u0131ndan kazma k\u00fcp\u00fcs\u00fc veya tokmak vurmak suretiyle yap\u0131lan i\u015faretle\u015fme.<br \/>\n TAKOZ, 1) Vin\u00e7lerde fren mekanizmas\u0131nda s\u00fcrt\u00fcnmeyi sa\u011flayan a\u011fa\u00e7, fiber, vb. malzemeden yap\u0131lm\u0131\u015f par\u00e7a. 2) Galeri veya ayak tahkimat\u0131nda direkba\u015f\u0131 ile tavan aras\u0131na yatay olarak konulan ve tavandan gelen bas\u0131nc\u0131 yani tavan y\u00fck\u00fcn\u00fc dire\u011fe ileten ve b\u00f6ylece esneklik sa\u011flayan direk par\u00e7as\u0131. 3) Ayak ve galerilerde tabandan gelen bas\u0131nc\u0131 dire\u011fe ileten direk par\u00e7as\u0131.<br \/>\n TAKS\u0130R, Maden ruhsat sahas\u0131 alalar\u0131n\u0131n maden yasas\u0131na g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesi.<br \/>\n TAKV\u0130YEL\u0130 PORTKRON, \u2014> Portkron.<br \/>\n TALA\u015e, Testere ile bi\u00e7ilen ya da rende, t\u00f6rp\u00fc, matkap, torna, planya gibi i\u015f tezgahlar\u0131nda i\u015flenen bir \u015feyden d\u00f6k\u00fclen k\u0131r\u0131nt\u0131lar.<br \/>\n TAL\u0130 HAVALANDIRMA, 1) Kapal\u0131 i\u015flet-mede ana havaland\u0131rma \u015febekesi d\u0131\u015f\u0131nda kalan yani normal havaland\u0131rman\u0131n ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 galeri, kuyu, la\u011f\u0131m vb. yerlerin ana havaland\u0131rma ile irtibatl\u0131 olarak temiz hava taraf\u0131na kurulan ek havaland\u0131rma d\u00fczenleri ile havaland\u0131r\u0131lmas\u0131. 2) \u0130kincil havaland\u0131rma. Bu t\u00fcr havaland\u0131rmada tali vantilat\u00f6r (ikincil vantilat\u00f6r) kullan\u0131l\u0131r. 3) Cebri havaland\u0131rma. \u2014> Fiskete.<br \/>\n TAL\u0130 (ARA) KATLI AYAK \u0130\u015eLETME METODU, Meyli 50\u00bd\u2019den az olmayan hem madeni hem de taban ve tavan\u0131 sa\u011flam, kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 15 m\u2019ye kadar olan damarda, evvela damar i\u00e7inde 60-70 m dik mesafeli ana nakliye galerileri s\u00fcr\u00fcp bu galerileri damar boyunca 100 m aral\u0131klar\u0131 olan kelebelerle birle\u015ftirdikten sonra 100&#215;75 m boyutundaki blok, ana galerilere paralel 5-10 m aral\u0131klarla tali etajlara ayr\u0131ld\u0131ktan, taban galerisi ile ilk tali etaj aras\u0131 da 15\u2019er m aral\u0131kla yap\u0131lan istihsal b\u00fcrleri tamamlan\u0131p \u00fcst k\u0131sm\u0131 huni haline getirildikten sonra tali galerilerin i\u00e7inde yelpaze \u015feklinde la\u011f\u0131m delikleri delip ate\u015fleme yapmak suretiyle kaz\u0131lan cevherin gravite ile b\u00fcrlere inmesi esas\u0131na dayanan tahkimats\u0131z i\u015fletme metodu. Bu usul, kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 15 m\u2019den fazla olan damarlarda, ana nakliye galerileri rekup \u015feklinde s\u00fcr\u00fclerek damar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 boyunca uygulan\u0131r. Ayn\u0131 us\u00fcl, panolar aras\u0131nda topuk b\u0131rakmak suretiyle \u201ctali katl\u0131 topuklu i\u015fletme metodu\u201d olarak da y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. Bo\u015fluklar sonra ramble edilebilir.<br \/>\n TAL\u0130 KATLI TOPUKLU AYAK \u0130\u015eLETME METODU, \u2014> Tali (ara) katl\u0131 ayak i\u015fletme metodu.<br \/>\n TAL\u0130 PERVANE, Ocaklarda ana havaland\u0131rma vantilat\u00f6r\u00fcyle sa\u011flanan hava ak\u0131m\u0131 ile havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yap\u0131lamayan \u00e7al\u0131\u015fma yerlerinin havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan ikinci derece vantilat\u00f6r. 2) \u2014> Tali vantilat\u00f6r. Tali havaland\u0131rma.<br \/>\n TAL\u0130 VANT\u0130LAT\u00d6R, Ana havaland\u0131rma \u015febekesi ile havaland\u0131r\u0131lamayan tali yerlerin cebri havaland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, bas\u0131n\u00e7 elde etmek amac\u0131yla emici, veya \u00fcfleyici olarak kullan\u0131lan, elektrik veya bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilen yard\u0131mc\u0131 vantilat\u00f6r. Bunlar tek veya \u00e7ok kademeli olabilir; ihtiyaca g\u00f6re seri veya paralel olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131labilir. \u2014> Tali havaland\u0131rma.<br \/>\n TALK, Kimyasal form\u00fcl\u00fc 3MgO. 4S\u0130O2. H2O olan, kaygan (ya\u011fl\u0131, sabun hissi verir) beyaz-ye\u015fil-gri renklerde, (toz halindeyken beyaz) t\u0131rnakla kolayca \u00e7izilebilen bir mineral. Talk, ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131, \u0131s\u0131 ve elektrik iletkenli\u011fi zay\u0131f, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta sertle\u015fir, kat\u0131la\u015f\u0131r ve asitlerde bozulmaz. Bu \u00f6zellikleri ile end\u00fcstride yayg\u0131n bir kullanma alan\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n Ticari talklar saf veya i\u00e7inde ayn\u0131 parajenezde olu\u015fan, kalsit, dolomit, kuvars, serpantin, magnetit, manyezit, klorit, tremolit, antrofillit veya krizotil bulunabilir. Lifli talklar\u0131n \u201c Lif \u201c olarak ifade edilmesi, i\u00e7indeki asbestiform minerallerinden ileri gelir. Seramik sanayiinde talk ve profilit ayr\u0131 ayr\u0131 veya birlikte kullan\u0131l\u0131r. Talk\u0131n seramik sanayiinde kullan\u0131labilmesi i\u00e7in homojen bir kimyasal yap\u0131ya ve pi\u015fme esnas\u0131nda sabit bir k\u00fc\u00e7\u00fclmeyi haiz olmas\u0131 gerekir ve ayr\u0131ca pi\u015fme rengi, tane irili\u011fi ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 da \u00f6nem arzeder. Boya sanayiinde y\u00fcksek ten\u00f6rl\u00fc talk tercih edilir ve beyaz renkte olmas\u0131, tane \u015fekli, da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve ya\u011f emme \u00f6zelli\u011fi \u00f6nem arzeder. Dolgu sanayiinde genellikle d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli talk kullan\u0131l\u0131r ve talklar\u0131n ya\u011f emme \u00f6zelli\u011fi, renk, tane \u015fekli, boyu ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 \u00f6nem arzeder.<br \/>\n 200 mesh ve daha ince (-5 mikron maksimum) tane b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri aras\u0131nda geni\u015f bir talep ve kullanma alan\u0131 vard\u0131r.<br \/>\n Talk\u0131n kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nan \u00f6zellikleri, yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz olu\u015fu, rengi, parlakl\u0131\u011f\u0131, y\u00fcksek kayganl\u0131k \u00f6zelli\u011fi, rutubet i\u00e7eri\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fck oranda ya\u011f emme \u00f6zelli\u011fi, kimyasal etkinli\u011fi, erime noktas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck elektrik iletkenli\u011fi, y\u00fcksek dielektrik mukavemeti ve y\u00fcksek termal iletkenli\u011fidir.<br \/>\n Talk\u0131n en \u00f6nemli kullan\u0131m alanlar\u0131, yukar\u0131da say\u0131lanlar\u0131n yan\u0131s\u0131ra \u00e7at\u0131 m\u00e2lzemesi, ha\u015ferelere kar\u015f\u0131, lastik sanayii, plastik sanayii, k\u00e2\u011f\u0131t im\u00e2li, kozmetik ve ila\u00e7 sanayii, otomativ, cil\u00e2, m\u00fcrekkep ve filtre im\u00e2li alanlar\u0131d\u0131r.<br \/>\n TAM ANAL\u0130Z, 1) Bir parti veya y\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131nan k\u00f6m\u00fcr numunesinde serbest rutubet, b\u00fcnye rutubeti, alt \u0131s\u0131 de\u011feri, k\u00fcl oran\u0131, u\u00e7ucu madde oran\u0131 ve sabit karbon oran\u0131 tayinlerinin yap\u0131lmas\u0131. 2) Bir bulama\u00e7 i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn aniyon ve katiyonlar\u0131n saptanmas\u0131.<br \/>\n TAM BLOK \u00c7ALI\u015eMA Y\u00d6NTEM\u0130, D\u00f6ner kep\u00e7eli kaz\u0131c\u0131n\u0131n, \u00f6rt\u00fckaz\u0131 veya k\u00f6m\u00fcr dilimi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. \u2014> \u015eekil, Blok \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi, Yar\u0131 blok \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi.<br \/>\n TAMBUR, 1) \u0130\u00e7i bo\u015f silindir. 2) Tromel.<br \/>\n TAMBUR DE\u011e\u0130RMEN, \u0130\u00e7i bo\u015f silindirik de\u011firmen. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f taraflar\u0131 kesik koni \u015feklinde olabilir. Tambur i\u00e7i a\u015f\u0131nmaya dayan\u0131kl\u0131 bir malzeme ile z\u0131rhlanabilir.<br \/>\n TAMBUR F\u0130LTRE, 1) Tekne \u015feklindeki hazneye gelen \u015flamda bulunan s\u0131v\u0131n\u0131n d\u00f6nen silindir \u015feklirdeki d\u00fczen vas\u0131tas\u0131yla emilmesi suretiyle, d\u0131\u015f y\u00fczeyine kat\u0131 maddelerin yap\u0131\u015fmas\u0131 ve sonra bunun \u00fcflenerek ve s\u0131yr\u0131larak al\u0131nmas\u0131 prensibi ile \u00e7al\u0131\u015fan cihaz.<br \/>\n TAMBURLU KES\u0130C\u0130, 1) Ayak zincirli konvey\u00f6r \u00fczerinde hareket ederek \u00fczerinde kesici di\u015fleri bulunan tek veya \u00e7ift tamburun d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi suretiyle madeni kesip zincirli konvey\u00f6r\u00fcn \u00fczerine aktaran mekanizasyon arac\u0131. Tamburlu kesici, tambur \u00e7ap\u0131 ve damar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re tam-veya k\u0131smi kesme yaparak kaz\u0131 yapabilir. 2) Kesici kaz\u0131 makinesi.<br \/>\n TAM DOLGU, \u2014> Ramble.<br \/>\n TAM\u0130R , Onarma, onar\u0131m, herhangi bir k\u0131ymet biriminde olu\u015fmu\u015f a\u015f\u0131nma, bozulma, eskime ve \u00e7\u00fcr\u00fcmelerin giderilmesi ve birimin eski haline getirilmesi i\u00e7in yap\u0131lan i\u015fler.<br \/>\n Yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde k\u0131r\u0131lan veya bozulan tahkimat\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi olay\u0131. Bu onar\u0131m\u0131 yapmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filere de tamirci denir.\u2014> Tarama .<br \/>\n TAM\u0130RC\u0130, Yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde bozuk ba\u011flar\u0131 de\u011fi\u015ftiren usta.<br \/>\n TAM\u0130RC\u0130 EK\u0130B\u0130, Yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde bozulan tahkimat\u0131 tamir etmek i\u00e7in genellikle bir tamirci ustas\u0131 ve bir yard\u0131mc\u0131 i\u015f\u00e7iden ibaret ekip.<br \/>\n TAM MEKAN\u0130ZE AYAK, \u2014> Al\u0131n mekanizasyonu. \u2014> Mekanizasyon. Mekanize ayak.<br \/>\n TAM NUMUNE, Sondaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda planl\u0131 bir \u015fekilde ve muntazaman her derinlikte al\u0131nan numune. \u2014> Par\u00e7a numune.<br \/>\n TAMANO BAKIR FLA\u015e \u0130ZABE Y\u00d6NTEM\u0130, Bak\u0131r izabesi i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f ve \u2014> Fla\u015f ergitme y\u00f6ntemini esas alan pirometalurjik prensiplere dayanan y\u00f6ntem. Tamano bak\u0131r fla\u015f izabe f\u0131r\u0131n\u0131n\u0131n, Outokumpu f\u0131r\u0131n\u0131ndan fark\u0131, \u201c settler\u201d (dinlendirme-yerle\u015fme) k\u0131sm\u0131nda curufa dald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f elektrotlar\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece curuftaki bak\u0131r miktar\u0131 azami \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclebilmektedir, (% 0,5 Cu civar\u0131nda). Bu \u015fekilde curuf flotasyonunun y\u00fck\u00fc azalt\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca f\u0131r\u0131n\u0131n yanma kulesi k\u0131salt\u0131larak, kulede \u0131s\u0131 kay\u0131plar\u0131 azalt\u0131lmakta ve b\u00f6ylece yak\u0131t tasarrufu sa\u011flanmaktad\u0131r. Tamano fla\u015f izabe f\u0131r\u0131n\u0131, otokumpu f\u0131r\u0131n\u0131n\u0131n daha geli\u015ftrilmi\u015f bir \u015fekli olmakla beraber, elde edilen mat ayr\u0131 bir konverterde i\u015flem g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in s\u00fcrekli bak\u0131r izabe prosesi olarak kabul edilmemektedir.<br \/>\n TAMPONLU GALVANOPLAST\u0130, \u00dczeri bir f\u0131r\u00e7a, bir s\u00fcnger veya elektrolit so\u011furan bir cisimle \u00e7evrili anodun, i\u015flem s\u0131ras\u0131nda, katot y\u00fczeyi \u00fczerinde yer de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u2014> Galvanoplasti.<br \/>\n TANDEM ARABA \u00c7EK\u0130C\u0130S\u0130, Tumba mahallinde kurulan ve ocak arabas\u0131n\u0131 otomatik olarak \u00e7ekebilen d\u00fczen. Arabalar\u0131 millerinden kavramaya yarayan iki adet \u00e7ekici pimi bulunan \u00e7ift zincir, ba\u015f taraftaki bir makina ile hareket ettirilir. Pimlerden biri arabay\u0131 \u00e7ekerken, di\u011feri \u00e7ekilen araban\u0131n alt\u0131ndan kayarak bir sonraki arabay\u0131 milinden kavrar. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TANE B\u00dcY\u00dcKL\u00dc\u011e\u00dcNE G\u00d6RE TASN\u0130F, \u2014> Klasifikat\u00f6r, Boyutuna g\u00f6re ay\u0131rma.<br \/>\n TAPA, 1) La\u011f\u0131m deliklerinin patlay\u0131c\u0131 madde ve s\u0131k\u0131lama \u00e7amuru doldurularak s\u0131k\u0131lanmas\u0131nda kullan\u0131lan sopa. 2) S\u0131k\u0131lama \u00e7ubu\u011fu. 3) T\u0131ka\u00e7. 4) Sondaj borusu \u00e7imentolamas\u0131nda, boru i\u00e7inde yollanan ve iki par\u00e7adan m\u00fcte\u015fekkil, \u00e7imentonun halka bo\u015flu\u011fa ge\u00e7mesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan fakat geri b\u0131rakmayan \u00f6zel sondaj tak\u0131m\u0131. \u2014> \u00c7imentolama<br \/>\n TAP ETMEK, Bak\u0131r i\u015fletmecili\u011finde; mat veya c\u00fcrufun cidardaki bir delikten d\u0131\u015far\u0131 al\u0131nmas\u0131.<br \/>\n TARAK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde kullan\u0131lan, ucu di\u015fli \u2014> Kalem.<br \/>\n TARAK DUBASI, \u2014> Tarak Gemisi.<br \/>\n TARAK GEM\u0130S\u0130 (TARAK DUBASI), Sualt\u0131 kaz\u0131lar\u0131nda kullan\u0131lan b\u00fcy\u00fck y\u00fczer ayg\u0131t. Sualt\u0131 kaz\u0131lar\u0131, a) Kanal, akarsu ve liman yataklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve derinle\u015ftirilmesi, b) Al\u00e7ak kara par\u00e7alar\u0131n\u0131n doldurularak y\u00fckseltilmesi i\u00e7in dolgu malzemesi ve in\u015faat kumu \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ayr\u0131ca aka\u00e7lama (su toplama, drenaj) ve kanalizasyon sistemlarinin geli\u015ftirilmesi, c) Baraj, sedde, akarsu ve deniz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 denetim alt\u0131na alan ba\u015fka yap\u0131lar\u0131n kurulmas\u0131, d) Madencilikte ticari de\u011fer ta\u015f\u0131yan sualt\u0131 \u00e7\u00f6kellerinin s\u0131\u011f ve derin deniz madencili\u011fi ile \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, e) Deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, ama\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik olarak yap\u0131l\u0131r.<br \/>\n Tarak dubalar\u0131 mekanik ve hidrolik dubalar olarak ba\u015fl\u0131ca iki s\u0131n\u0131fa ayr\u0131l\u0131r. Her iki s\u0131n\u0131fta pek \u00e7ok \u00f6zel tarak dubas\u0131 tipi oldu\u011fu gibi, her iki etkiden yararlanarak \u00e7al\u0131\u015fan kombine dubalar da geli\u015ftirilmi\u015ftir. Tarak dubalar\u0131 de\u011fi\u015fik t\u00fcrden \u00e7\u00f6kelleri ve deniz dibi plaser maden yataklar\u0131n\u0131 veya okyanus diplerinde te\u015fekk\u00fcl eden mangan yumrular\u0131 vb. olu\u015fumlar\u0131 kaz\u0131yabilecek bi\u00e7imde tasarlanm\u0131\u015f olmakla birlikte, limanlarda deniz derinli\u011fini koruyabilmek i\u00e7in hafriyat\u0131 yap\u0131lan as\u0131l m\u00e2lzemeler kum ve \u00e7amurdur.<br \/>\n Kep\u00e7eli tarak dubas\u0131 temel olarak bir mavnaya yerle\u015ftirilmi\u015f bir sualt\u0131 ekskavat\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fl\u0131ca fark\u0131; kep\u00e7e, kep\u00e7e kolu ve kep\u00e7e kolunu y\u00f6neten vin\u00e7 kolu tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n ve kep\u00e7enin kaz\u0131 mekanizmas\u0131n\u0131n daha de\u011fi\u015fik olmas\u0131 ve donan\u0131m\u0131n geni\u015f bir yay \u00e7izerek \u00e7a\u015f\u0131labilecek \u015fekilde mavnaya yerle\u015ftirilmi\u015f bulunmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n Kapma kep\u00e7eli (klem\u015fel) tarak dubalar\u0131n\u0131n kep\u00e7esi, birbirine mafsallanm\u0131\u015f tarakl\u0131 iki \u00e7eneden olu\u015fan bir kova bi\u00e7imindedir.<br \/>\n Kova esnek tel halatlar\u0131n yard\u0131m\u0131yla dibe dald\u0131r\u0131l\u0131r, \u00e7eneler kapat\u0131l\u0131r ve kep\u00e7e yukar\u0131 \u00e7ekilir. Kep\u00e7eli tarak dubalar\u0131 daha derinlerde de kaz\u0131 yapabilir.<br \/>\n Koval\u0131 tarak dubalar\u0131 ise, kesintisiz bir zincir bi\u00e7iminde yerle\u015ftirilmi\u015f ve ayarlanabilir bir kolun \u00e7evresinde d\u00f6nen kovalardan yararlan\u0131larak su dibindeki malzemeyi kazarak dubaya veya mavnaya \u00e7\u0131kar\u0131r ve getirdi\u011fi malzemeyi burada bo\u015faltarak dibe do\u011fru iner.<br \/>\n Skreyper ya da dreglayn olarak da adland\u0131r\u0131lan \u00e7ekme kep\u00e7eli tarak dubalar\u0131nda, vin\u00e7 kolunun ucunda kablolarla denetlenen kova, zemini s\u0131y\u0131rarak tarar.<br \/>\n Hidrolik tarak dubalar\u0131nda ise, merkezka\u00e7 (santrif\u00fcj) pompalardan (tulumbalardan) yararlan\u0131l\u0131r. Pompa karterindeki pervane merkezka\u00e7 etkisiyle kat\u0131, s\u0131v\u0131 ve gaz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131 p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcr.<br \/>\n Tarak dubalar\u0131nda yukar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lan malzeme sahile ta\u015f\u0131nacaksa \u00f6nce mavnaya aktar\u0131l\u0131r oradan da borular yard\u0131m\u0131 ile k\u0131y\u0131ya at\u0131k yerine veya zenginle\u015ftirme tesisine g\u00f6nderilir. E\u011fer su taban\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan malzeme a\u00e7\u0131k denize at\u0131lacaksa tarak dubas\u0131ndan alt\u0131 a\u00e7\u0131labilen ve r\u00f6mork\u00f6r vas\u0131tas\u0131yla \u00e7ekilen mavnalara veya kendinden hareketli (zat\u00fcl hareke)\u00e7amur klapelerine aktar\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7amur, taban a\u00e7\u0131larak denize bo\u015falt\u0131l\u0131r.<br \/>\n TARAKLI, 1) Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015flar\u0131n imal\u00e2ttaki yerinde g\u00f6r\u00fcnen y\u00fczlerin tarakla i\u015flenmi\u015f h\u00e2li olup, ta\u015flar\u0131n tarakla i\u015flenmesine taraklama denir. 2) Kalemli.<br \/>\n TARAKLI DUBA, \u2014> Dre\u00e7 ameliyesi.<br \/>\n TARAKLI RAMBLE, \u2014> K\u0131smi ramble.<br \/>\n TARAKLAMA, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, ta\u015flar\u0131n tarakla i\u015flenmesi.<br \/>\n TARAMA, 1) Tavan, yan veya taban bas\u0131nc\u0131 sonucunda, daralan galerileri eski boyutlar\u0131na getirebilmek i\u00e7in veya herhangi bir galerinin boyutlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in yap\u0131lan geni\u015fletme i\u015flemi. 2) Sondaj kuyular\u0131n\u0131n kalibrasyonunu sa\u011flamak i\u00e7in kuyu c\u0131dar\u0131n\u0131n \u00f6zel matkapla (tarama matkab\u0131, rimer) geni\u015fletilmesi ve temizlenmesi i\u015flemi.<br \/>\n TARAMACI EK\u0130B\u0130, 1) Ocaklarda arazi tazyikleri ve kabarma suretiyle daralm\u0131\u015f galeri ve tabanlar\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in te\u015fkil edilen ekip. Taramac\u0131 ekibi; tarama ustas\u0131, taramac\u0131 yede\u011fi ve yeterli say\u0131da tarama i\u015f\u00e7isinden olu\u015fur. 2) Taramac\u0131.<br \/>\n TARAMA DEL\u0130\u011e\u0130, 1) Galeride orta deliklerin \u00e7evresinde bir veya birka\u00e7 s\u0131ra olarak delinmi\u015f ve orta deliklerin ate\u015flenmesinden sonra s\u0131ra ile ate\u015flenen la\u011f\u0131m delikleri. Gecikmeli kaps\u00fcl kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde deliklerin ate\u015fleme s\u0131ras\u0131na uygun kaps\u00fcl kullan\u0131l\u0131r. 2) Yard\u0131mc\u0131 delik.<br \/>\n TARAYICI MATKAP, 1) Daha \u00f6nce a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir sondaj kuyusunun \u00e7ap\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in kullan\u0131lan geni\u015fletme matkab\u0131. 2) Rimer.<br \/>\n TASF\u0130YE, \u2014> Rafinasyon.<br \/>\n TASF\u0130YE D\u00d6KME DEM\u0130R\u0130, \u00c7elik elde etmek \u00fczere tasfiye edilmesi gereken beyaz \u2014> D\u00f6kme demir.<br \/>\n TASLAK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, istenilen \u015fekli verecek \u015fablonlardan 1-5 cm payl\u0131 (toleransl\u0131) olarak kabaca i\u015flenmi\u015f ta\u015f tomruklar.<br \/>\n TASMAN, 1) Madencilik faaliyetleri sebebiyle yeralt\u0131nda olu\u015fan bo\u015fluklardan dolay\u0131, \u00fcst formasyonlar\u0131n oturmas\u0131 sonucu yery\u00fcz\u00fcnde meydana gelen \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc.<br \/>\n Bu \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn tesir sahas\u0131 \u00fczerinde bulunan yap\u0131larda hasarlar meydana gelebilir. Bina, kanal, karayolu ve demiryollar\u0131nda kendini belli eden bu t\u00fcr hasarlara tasman zarar\u0131 denir. 2) \u0130nhidam.<br \/>\n Yery\u00fcz\u00fcnde bulunan nokta tasman tesiri ile helisodial bir \u015fekilde yer de\u011fi\u015ftirir. Bu noktan\u0131n yatay hareketine deplasman, d\u00fc\u015fey hareketine de \u00e7\u00f6kme denir. \u2014> Tasman hesab\u0131.<br \/>\n TASMANDA BASIN\u00c7, \u2014> Tasmanda tesir a\u00e7\u0131s\u0131. K\u0131r\u0131lma a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n TASMANDA \u00c7\u00d6KME, \u2014> Tasman. Tasman hesab\u0131.<br \/>\n TASMANDA \u00c7\u00d6KME FAKT\u00d6R\u00dc, Tasman nedeniyle meydana gelecek \u00e7\u00f6kmeyi hesaplamak i\u00e7in i\u015fletme y\u00f6ntemine g\u00f6re al\u0131nan fakt\u00f6r. Bu fakt\u00f6r 0,1-0,95 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir; genellikle hidrolik rambleli i\u015fletme y\u00f6ntemi uygulanan yerlerde 0,1-0,3 kuru rambleli i\u015fletme y\u00f6ntemi uygulanan yerlerde 0,5-0,6 olarak al\u0131n\u0131r. \u2014> Tasman hesab\u0131.<br \/>\n TASMANDA \u00c7\u00d6KME M\u0130KTARI, Yery\u00fc-z\u00fcnde meydana gelen \u00e7\u00f6kmenin derinli\u011fi. \u2014> Tasmanda tesir a\u00e7\u0131s\u0131, Tasmanda zaman fakt\u00f6r\u00fc, Tasmanda \u00e7\u00f6kme fakt\u00f6r\u00fc.<br \/>\n S= e.m.a.z e\u015fitli\u011fi ile hesaplan\u0131r.<br \/>\n S= \u00c7\u00f6kme miktar\u0131, \u00e7\u00f6kme derinli\u011fi (m)<br \/>\n Yeralt\u0131ndaki \u00fcretim alan\u0131 (m2)<br \/>\n e= \u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013\u2013<br \/>\n Yer\u00fcst\u00fcndeki tesir alan\u0131 (m2)<br \/>\n m= Damar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 (m)<br \/>\n a= \u00c7\u00f6kme fakt\u00f6r\u00fc<br \/>\n Hidrolik ramblede (dolguda) 0,1-0,3<br \/>\n Pn\u00f6matik ramblede 0,5-0,6<br \/>\n G\u00f6\u00e7ertme y\u00f6nteminde 0,75-0,95<br \/>\n z= Zaman fakt\u00f6r\u00fc: Ko\u015fullara g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011finden deneyle bulunur.<br \/>\n TASMANDA DEPLASMAN, \u2014> Tasman.<br \/>\n TASMANDA EKSTANS\u0130YON (\u00c7ekme), \u2014> Tasmanda tesir a\u00e7\u0131s\u0131. K\u0131r\u0131lma a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n TASMANDA KIRILMA A\u00c7ISI, Yery\u00fcz\u00fcnde maksimum ekstansiyon (\u00e7ekme) ve kompresyon (bas\u0131n\u00e7) g\u00f6r\u00fclen noktay\u0131 imalat s\u0131n\u0131r\u0131na dik d\u00fczlemin imalat s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 kesti\u011fi nokta ile birle\u015ftiren do\u011frunun, bu d\u00fczlem \u00fczerinde olup imalat s\u0131n\u0131r\u0131ndan ge\u00e7en dik do\u011fru ile yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131.<br \/>\n Maksimum ekstansiyon (\u00e7ekme) ve kompresyon (bas\u0131n\u00e7)\u0131n, imalat s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 belirleyen dikey do\u011fruya yery\u00fcz\u00fcndeki mesafesi, \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131n\u0131n cinsine g\u00f6re genellikle \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131 kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 0,18\u2019i ile 0,37\u2019si aras\u0131nda olur. Bunu belirleyen k\u0131r\u0131lma a\u00e7\u0131s\u0131 de\u011feri ise; 10\u00bd-20\u00bd civar\u0131ndad\u0131r.<br \/>\n Tasman\u2019\u0131n imalat s\u0131n\u0131r\u0131na olan tesir mesafesi de, \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131n\u0131n petrografik bile\u015fimine ve tektonik str\u00fckt\u00fcr\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak, genel olarak \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131 kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 0,6\u2019s\u0131 ile 2,43\u2019\u00fc aras\u0131nda de\u011fi\u015fir (ortalama 0,7). Bunun a\u00e7\u0131 cinsinden ifadesi ise; 20-55\u00bd aras\u0131ndad\u0131r (ortalama 35\u00bd). Derinlik artt\u0131k\u00e7a tesir ve k\u0131r\u0131lma a\u00e7\u0131lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr. \u00d6rta tabakas\u0131 kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 50-200 m olan yerlerde tesir a\u00e7\u0131s\u0131 40\u00bd, 700-900 m olan yerlerde de 30\u00bd\u2019den az olur.<br \/>\n TASMANDA KOMPRESYON (Bas\u0131n\u00e7), \u2014> Tasmanda tesir a\u00e7\u0131s\u0131. K\u0131r\u0131lma a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n TASMAN \u00d6L\u00c7MES\u0130, Bir maden sahas\u0131ndaki yeralt\u0131 i\u015fletme faaliyetlerinin yer \u00fcst\u00fcndeki \u00e7ekme, \u00e7\u00f6kme, kabarma, bas\u0131n\u00e7 ve kayma \u015feklindeki etkilerinin belli zaman aral\u0131klar\u0131nda yap\u0131lan ince nivelman \u00f6l\u00e7meleriyle saptanmas\u0131. \u00d6l\u00e7me noktalar\u0131 olarak, damar meyline veya damar do\u011frultusuna paralel al\u0131nan \u00f6l\u00e7me hatlar\u0131 \u00fczerinde e\u015fit aral\u0131klarla \u00e7ak\u0131lan metal kaz\u0131klar kullan\u0131l\u0131r. \u00d6l\u00e7meler, duruma g\u00f6re, iki y\u0131lda bir veya y\u0131lda bir defa yap\u0131l\u0131r. \u0130ki \u00f6l\u00e7me aras\u0131ndaki farklardan tasman miktarlar\u0131 hesaplan\u0131r. \u00d6l\u00e7me noktalar\u0131 olarak, bina k\u00f6\u015feleri, \u00e7e\u015fme oluklar\u0131 gibi sabit noktalar ile hassas olarak tesis edilen poligon noktalar\u0131 al\u0131n\u0131r. Elde edilen neticeler bir tasman pl\u00e2n\u0131 \u00fczerinde e\u015fy\u00fckselti \u00e7izgileri ile g\u00f6sterilir.<br \/>\n TASMANDA TES\u0130R A\u00c7ISI, Dik bir d\u00fczlemin imalat hududunu kesti\u011fi noktadan ge\u00e7en dikey do\u011fru ve bu d\u00fczlem \u00fczerinde yery\u00fcz\u00fcnde tasman etkisinin s\u0131n\u0131r noktas\u0131n\u0131 birle\u015ftiren meyilli do\u011fru aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131 (s\u0131n\u0131r veya limit a\u00e7\u0131s\u0131). Yery\u00fcz\u00fcnde tesir a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n etki alan\u0131 i\u00e7inde ekstansiyon (\u00e7ekme), tesir a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n simetri\u011fi olan k\u0131sm\u0131nda da kompresyon (bas\u0131n\u00e7) etkisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u2014> K\u0131r\u0131lma a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n TASMANDA ZAMAN FAKT\u00d6R\u00dc, Tasman nedeniyle meydana gelecek \u00e7\u00f6kmeyi hesaplamak i\u00e7in \u00f6rt\u00fc tabakalar\u0131n\u0131 te\u015fkil eden katmanlar\u0131n cinsine g\u00f6re al\u0131nan fakt\u00f6r.<br \/>\n Bu fakt\u00f6r tecr\u00fcbeye dayanarak elde edilir. Genellikle tam \u00e7\u00f6kme 5-10 y\u0131l sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olaca\u011f\u0131ndan, i\u015fletme yap\u0131ld\u0131ktan sonra ge\u00e7ecek 5-10 y\u0131l i\u00e7in yap\u0131lacak tasman hesab\u0131nda z = 1 al\u0131n\u0131r. \u2014> Tasman hesab\u0131.<br \/>\n TASMAN HESABI, Tasman tesiri, yery\u00fcz\u00fcnde meydana gelen \u00e7\u00f6kme (s), damar kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 (m), \u00e7\u00f6kme fakt\u00f6r\u00fc (a), zaman fakt\u00f6r\u00fc (z) ve \u00fcretim yap\u0131lan alan\u0131n imalat\u0131n tesir etti\u011fi alana b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile elde edilen (e) fakt\u00f6rlerine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan hesap. Bu hesaplamada (s = e.m.a.z) form\u00fcl\u00fc kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Tasmanda \u00e7\u00f6kme fak-t\u00f6r\u00fc. Tasmanda zaman fakt\u00f6r\u00fc. Tasman. \u2014> \u015eekil-Sayfa 380.<br \/>\n TASMAN ZARARI, \u2014> Tasman.<br \/>\n TASN\u0130F, 1) S\u0131n\u0131fland\u0131rma. 2) Klasifikasyon.<br \/>\n TASN\u0130F ELE\u011e\u0130, Cevher ve k\u00f6m\u00fcr veya kaz\u0131lm\u0131\u015f malzemeyi tane b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerine g\u00f6re (s\u0131n\u0131flama) ay\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131lan elek.<br \/>\n TA\u015e, \u2014> Kaya\u00e7.<br \/>\n TA\u015eBA\u015eYUKARI, \u2014> Ba\u015fyukar\u0131.<br \/>\n TA\u015eB\u0130L\u0130M, \u2014> Jeoloji.<br \/>\n TA\u015e BLOK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, moloz ta\u015flardan daha b\u00fcy\u00fck ebatta tabi\u00ee ta\u015flar\u0131n ocaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 h\u00e2li.<br \/>\n TA\u015e DOLGU, K\u00f6m\u00fcr\u00fcn istihsal edilmesi nedeniyle bo\u015falan hacmin ayn\u0131 yer veya yak\u0131ndan getirilen malzeme ile doldurulmas\u0131. \u2014> K\u0131smi ramble.<br \/>\n TA\u015e GALER\u0130, \u2014> La\u011f\u0131m.<br \/>\n TA\u015e KENET, \u0130ki ta\u015f\u0131n bitiminde ta\u015flardan birinin di\u011ferine nazaran hareketini, yabanc\u0131 madde kullanmaks\u0131z\u0131n, \u00f6nlemek amac\u0131yla ta\u015flara verilen \u015fekil.<br \/>\n TA\u015e NOHUDU, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, 0,3-0,7 cm aras\u0131nda k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ta\u015f.<br \/>\n TA\u015e PLAK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 geni\u015fli\u011fine nazaran \u00e7ok ince olan ta\u015f levha .<br \/>\n TA\u015e P\u0130R\u0130NC\u0130, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, 0,1-0,3 cm aras\u0131nda k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ta\u015f.<br \/>\n TA\u015eIMA HIZI, Ta\u015f\u0131ma arac\u0131n\u0131n malzemeyi belirli bir yerden, di\u011fer bir yere g\u00f6t\u00fcrme h\u0131z\u0131. Ta\u015f\u0131ma h\u0131z\u0131 genellikle m\/saniye birimiyle ifade edilir. Bu h\u0131z zincirli kovey\u00f6rlerde (panzer) 0,4-1,4 m\/s, bandlarda 0,9-6 m\/s aras\u0131nda de\u011fi\u015fir. Ta\u015f\u0131ma h\u0131z\u0131n\u0131n 2,5 m\/s\u2019yi ge\u00e7mesi durumunda insan ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck tehlike arz eder.<br \/>\n TA\u015eK\u00d6M\u00dcR\u00dc, Organik bir olu\u015fum olup, kompakt, masif, k\u0131r\u0131kl\u0131, d\u00fczensiz, nadiren bankoidal, ekseriyette parlak ve mat halde bulunan siyah renkli k\u00f6m\u00fcr.<br \/>\n Ta\u015fk\u00f6m\u00fcrlerinin porselen \u00fczerinde \u00e7izgileri daima siyaht\u0131r.<br \/>\n TA\u015eK\u00d6M\u00dcR E\u015eDE\u011eER TONU, \u2014> (TET) \u2014> Ton e\u015fde\u011fer ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc.<br \/>\n TA\u015e K\u00d6M\u00dcRLER\u0130N\u0130N SINIFLANDIRILMA-SI, \u2014> Maden k\u00f6m\u00fcrlerinin uluslararas\u0131 klasifikasyon sistemi.<br \/>\n TA\u015e MATKABI, 1) Kesici y\u00fczeyi kesece\u011fi formasyona g\u00f6re de\u011fi\u015fik imal edilmi\u015f konik iki, \u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt \u00e7arkla donat\u0131lm\u0131\u015f karot almadan ilerleme yap\u0131lmas\u0131na yarayan sondaj matkab\u0131. 2) Rokbit.<br \/>\n TA\u015eOCA\u011eI, Bina, yol vb. di\u011fer yap\u0131 i\u015flerinde kullan\u0131lan malzemelerin ve end\u00fcstriyel hammaddelerin \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, nizamnameye tabi k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7aptaki a\u00e7\u0131k i\u015fletme.<br \/>\n TA\u015e TOMRUK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015f bloklar\u0131n, kullan\u0131laca\u011f\u0131 maksada g\u00f6re varyoz, \u00e7eki\u00e7 ve kama ile kabaca yonularak az \u00e7ok geometrik \u015fekil verilmi\u015f h\u00e2li.<br \/>\n TA\u015e TOPUK, Tavan\u0131 tutabilmek i\u00e7in iri ta\u015flardan tavan ile taban aras\u0131na kuru olarak \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve i\u00e7i molozla doldurulmu\u015f \u2014> Sun\u2019i topuk.<br \/>\n TA\u015eTOZU, 1) Madencilikte arzu edilmeyen ve silis vb. sa\u011fl\u0131k i\u00e7in zararl\u0131 (partik\u00fcllerden) taneciklerden olu\u015fan toz. Bu toz delme, ate\u015fleme, dolgu ve g\u00f6\u00e7\u00fck sonucu ortaya \u00e7\u0131kar. 2) \u00d6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f kalker tozlar\u0131. Kalker tozlar\u0131 infilaklerde koruyucu malzeme olarak veya infilak sonras\u0131 yang\u0131nlarda alevi bo\u011fmak i\u00e7in belirli mesafelerde \u00f6zel olarak yap\u0131lan sehpalar \u00fczerinde veya toz sand\u0131klar\u0131nda (ta\u015ftozu kasalar\u0131) muhafaza edilir. \u0130nfilak\u0131n bas\u0131nc\u0131 ile bu tozlar da\u011f\u0131larak bir toz perdesi meydana getirmek suretiyle alevin bo\u011fulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak daha ileriye sirayetini \u00f6nler. Ta\u015f tozu, olabildi\u011fince nem tutmayacak, silis i\u00e7ermeyecek, i\u00e7inde % 1,5\u2019dan \u00e7ok organik madde bulunmayacak ve sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 etki yapmayacak nitelikte olmal\u0131d\u0131r. 3) Mermer i\u015fletmecili\u011finde 0,1 cm\u2019den ince k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ta\u015f. \u2013\u2013> Toz kasas\u0131.<br \/>\n TA\u015eTOZU SERPME, Bu i\u015f i\u00e7in \u00f6zel olarak yeti\u015ftirilmi\u015f ve g\u00f6revlendirilmi\u015f bir nezaret\u00e7inin g\u00f6zetiminde yap\u0131lan serpme i\u015flemi. Patlamaya elveri\u015fli k\u00f6m\u00fcr tozu varsa, b\u00fct\u00fcn vardiya s\u00fcresince ta\u015f tozu serpilir. Ayak al\u0131nlar\u0131ndaki ta\u015f tozu serpme i\u015fleri d\u0131\u015f\u0131nda, b\u00fct\u00fcn \u015fistlemeler, en az say\u0131da i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan vardiyada, makinelerle \u015fistleme ise, \u00e7evrede kimsenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda ve havan\u0131n gidi\u015f y\u00f6n\u00fcnde yap\u0131l\u0131r. Serpme i\u015finde \u00e7al\u0131\u015fanlar ki\u015fisel koruyucularla te\u00e7hiz edilir.<br \/>\n TA\u015eTOZU TUTUCU, Delik delme s\u0131ras\u0131nda meydana gelen ta\u015f tozlar\u0131n\u0131n zaras\u0131z hale getirilmesi i\u00e7in kullan\u0131lan toz tutucu cihaz.<br \/>\n TA\u015eYAPICI KAYNAKLAR, \u2014> Kalker t\u00fcf\u00fc.<br \/>\n TAVAN, 1) \u00dcretim yap\u0131lan yerin dikey olarak \u00fczerinde bulunan stabil veya ak\u0131c\u0131 kitle. \u00dcretim yap\u0131lan yerin tavan\u0131, az meyilli maden yataklar\u0131nda ya damar\u0131n tavan ta\u015f\u0131 veya eskiden al\u0131nm\u0131\u015f damar diliminin g\u00f6\u00e7\u00fc\u011f\u00fc (eski), dik maden yataklar\u0131nda eski imalat, cevher veya k\u00f6m\u00fcr olabilir. 2) Bir maden oca\u011f\u0131 i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yerin, \u00fcst\u00fcndeki yatay veya meyilli olabilen ay\u0131r\u0131m d\u00fczlemleri. 3) Tabaka halinde maden yataklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, madenin \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 te\u015fkil eden d\u00fczlem. 4) Galerinin \u00fcst k\u0131sm\u0131 (galeri tavan\u0131).<br \/>\n TAVANA ATIM, Damar i\u00e7inde s\u00fcr\u00fclen bir taban veya k\u0131lavuzda rastlanan fay\u0131n ge\u00e7ilmesinde, damar\u0131n di\u011fer par\u00e7as\u0131n\u0131n tavan taraf\u0131na at\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 hali.<br \/>\n TAVAN BASMASI, Tavan bas\u0131n\u00e7lar\u0131n\u0131n tahkimat\u0131 deforme etmesi. Bas\u0131n\u00e7 yandan geldi\u011fi takdirde meydana gelen etkiye de yan bas\u0131nc\u0131 denir ve tahkimat deformasyona u\u011frayabilir.<br \/>\n TAVAN BO\u015eLU\u011eU, Galerilerde ve ayaklarda tahkimat\u0131n \u00fcst\u00fcnde bulunan bo\u015fluk.<br \/>\n TAVAN CIVATASI, 1) Tavan katmanlar\u0131n\u0131 tutabilmek i\u00e7in tavanda a\u00e7\u0131lan deliklere yerle\u015ftirilen \u00f6zel saplama. Bu saplamalar imalat \u015fekline g\u00f6re \u00e7\u0131karma-, \u00e7ekme kamal\u0131, konik gerdirmeli vb. \u015fekillerde imal edilir. \u2014> Ankeraj tahkimat\u0131. 2) Rufbolt. 3) Tavan saplamas\u0131.<br \/>\n TAVAN FIR\u00c7ASI, Galeri tahkimat\u0131nda boyunduru\u011fu desteklemek i\u00e7in iki yandirek veya iki sarma aras\u0131nda vurulan ve tahkimat direklerine nazaran daha ince olan iki ucu kurta\u011fz\u0131 olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f takviye direk. \u2014> F\u0131r\u00e7a vurmak.<br \/>\n TAVAN KILAVUZU, \u2014> K\u0131lavuz.<br \/>\n TAVAN LA\u011eIMI, \u2014> K\u0131lavuz. Taban-Tavan galerileri.<br \/>\n TAVAN OTURMASI, Tavan\u0131n tahmin edilen s\u00fcreden \u00f6nce, ani olarak g\u00f6\u00e7mesi, yerle\u015fmesi.<br \/>\n TAVANTA\u015eI, 1) Damar\u0131n tavan\u0131n\u0131 te\u015fkil eden kaya\u00e7. 2) Belli bir madeni i\u00e7eren formasyonun \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rten kaya\u00e7lar.<br \/>\n TAVAN TOPU\u011eU, Ask\u0131da b\u0131rak\u0131lan emniyet topu\u011fu. \u2014> Emniyet topu\u011fu.<br \/>\n TAV\u0130KL\u0130 KAPS\u00dcL, \u2014> Kaps\u00fcl.<br \/>\n TAVLAMA, 1) \u0130\u00e7 dengesini kaybeden bir metalin eski haline gelmesini sa\u011flayan i\u015flem. 2) \u2014> Is\u0131l i\u015flem.<br \/>\n TAVLANMI\u015e CAM, Yakla\u015f\u0131k olarak 750\u00b0 C s\u0131cakl\u0131ktan sonra hava etkisiyle aniden so\u011futulmu\u015f cam \u00e7e\u015fidi.<br \/>\n TAVLI TELLER, \u2014> Uzun hadde \u00fcr\u00fcnleri.<br \/>\n TAYRABATAN, \u2014> Uzun ayak.<br \/>\n TAYSA\u015eAN, \u2014> Uzun ayak.<br \/>\n TAVUKLAMA, 1) Cevher veya k\u00f6m\u00fcr\u00fcn d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re elle se\u00e7ilerek veya k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7eki\u00e7ler kullan\u0131larak ayr\u0131lmas\u0131 i\u015flemi. 2) Elle ay\u0131klama. 3) Triyaj.<br \/>\n TAZY\u0130K \u00c7ATLAKLARI, Tavan bas\u0131nc\u0131 nedeni ile ayak aln\u0131nda al\u0131na paralel bir \u015fekilde olu\u015fan \u00e7atlaklar.<br \/>\n TAZY\u0130KL\u0130 HAVA, \u2014> Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava.<br \/>\n TBRC (Top blown rotary converter) S\u0130STEM\u0130, De\u011ferli metallerin izabe ve rafinasyonunda kullan\u0131lan pirometalurjik prensiplere dayal\u0131, de\u011ferli kompleks hammaddeleri i\u015fleyen konverter. Bu sistemde sabit eksenli bir d\u00f6ner f\u0131r\u0131n ve bu f\u0131r\u0131nda oksi-gaz yakma ve metalurjik i\u015fler i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f lans (br\u00fcl\u00f6r) sistemi bulunur. Sistem y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kta ve y\u00fcksek d\u00f6nme h\u0131zlar\u0131nda i\u015fletilebilir (0-60 rpm aras\u0131nda). F\u0131r\u0131nlar hem e\u011filebilir, hem de d\u00f6nebilir niteliktedir. Br\u00fcl\u00f6r sistemi, f\u0131r\u0131n\u0131n y\u00fcksek red\u00fcktif, n\u00f6tral, y\u00fcksek oksidan \u015fartlar\u0131n\u0131 sa\u011flamada ve birbirine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmede \u00e7ok iyi bir atmosfer kontrol\u00fc sa\u011flar. TBRC sistemi, genelde hem primer, hem de sekunder end\u00fcstrilerde kompleks de\u011ferli metal hammaddelerini i\u015flemede tercih edilmektedir.<br \/>\n TEBE\u015e\u0130R, Rengi ve \u00e7izgisi beyaz, yumu\u015fak ve kolayl\u0131kla toz haline gelebilen, bile\u015fiminde % 98 oran\u0131nda kalsiyum karbonat bulunan saf kalker. Tebe\u015fir tozunun mikroskopla incelenmesinde \u015fekilsiz ve kalkerli bir \u00e7imento ile bir\u00e7ok foraminifer kabuklar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n TECR\u0130T, \u2014> \u0130zolasyon.<br \/>\n TECR\u00dcBE GALER\u0130S\u0130, Madencilikte kullan\u0131lan veya kullan\u0131lacak patlay\u0131c\u0131 maddelerin kullanma tecr\u00fcbelerinin yap\u0131lmas\u0131 veya patlay\u0131c\u0131 ortamda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak antigrizu cihazlar\u0131n\u0131n tecr\u00fcbe edilmesi i\u00e7in \u00f6zel olarak yer\u00fcst\u00fcnde veya yer alt\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f galeri.<br \/>\n TEFESS\u00dcH, Fizik ve kimyada radyoaktif art\u0131 y\u00fckl\u00fc bir \u00e7ekirde\u011fin baz\u0131 \u0131\u015f\u0131n ya da tanecikler salmas\u0131yla ba\u015fka \u00e7ekirdeklere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, yani \u00e7\u00fcr\u00fcmesi. 2) Alterasyon. 3) Bozulma.<br \/>\n TEFL\u0130K, \u2014> Dilinim.<br \/>\n TEHL\u0130KEL\u0130 GER\u0130L\u0130M, Etkin de\u011feri 65 voltun \u00fcst\u00fcnde olan gerilim.<br \/>\n TEHL\u0130KEL\u0130 MADDELER, Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca \u201c Tehlikeli maddelerin ta\u015f\u0131nmas\u0131\u201d hk. \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, 22.10.76 tarih ve 15742 say\u0131l\u0131 resmi gazetede yay\u0131nlanan y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re: Patlay\u0131c\u0131, yak\u0131c\u0131, zehirli, radyoaktif, kendi kendine tutu\u015fan maddelerle, yan\u0131c\u0131 s\u0131v\u0131lar ve kolay ate\u015f alabilen yan\u0131c\u0131 maddeler ve fiziksel veya kimyasal evsaf\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bunlara benzeyen di\u011fer maddeler.<br \/>\n TEHL\u0130KE SINIRI, Deniz g\u00f6l veya nehir alt\u0131nda bulunan madenlerde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda su seviyelerinin en y\u00fcksek s\u0131n\u0131rda olu\u015fan kenar \u00e7izgisine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yerin derinli\u011finin yar\u0131s\u0131 kadar bir mesafenin kara taraf\u0131na do\u011fru ilave edilmesi ile bulunan hat.<br \/>\n TEKATU NOKTASI, Ruhsat sahas\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in kullan\u0131lan baz\u0131 sabit-belirli noktalar\u0131 (minare, \u00e7e\u015fme vb.) birle\u015ftiren do\u011frular\u0131n kesi\u015fti\u011fi nokta.<br \/>\n TEKN\u0130K, 1) Temel olarak alet yap\u0131m\u0131 ve alet kullanarak sonu\u00e7 alma y\u00f6ntemleri. 2) Fizik, kimya, matematik gibi bilimlerden elde edilen verileri i\u015f ve yap\u0131m alan\u0131nda uygulama. 3) Yol, beceri, y\u00f6ntem.<br \/>\n TEKN\u0130K AMONYUM N\u0130TRAT, \u0130\u00e7inde katk\u0131 maddesi bulunmayan, % 35 azot ihtiva eden saf amonyum nitrat. Saf amonyum nitrat \u00e7\u00f6zeltilerinde dolomit, kire\u00e7ta\u015f\u0131, manyezit vb. dolgu maddeleri ilave edilerek, ihtiva etti\u011fi azot y\u00fczdesinin, % 35\u2019den a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekilmesi durumunda elde edilen m\u00e2mul amonyum nitrat g\u00fcbresi olur. K\u0131saca TAN simgesi ile g\u00f6sterilen teknik amonyum nitrat, patlay\u0131c\u0131 madde olarak depolan\u0131r ve kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n TEKNOPARK, Bilimsel ve teknik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ya da genel bir deyimle yeni teknolojilere ait fikirlerin d\u00fc\u015f\u00fcnce safhas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak ticari bir de\u011fer kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan merkez. Burada bilim, teknoloji ve Ar-Ge kurulu\u015flar\u0131n\u0131n faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi binalar bulunur. Teknoparklar\u0131n kurulmas\u0131yla, yeni teknolojik fikirlerin ticari alana aktar\u0131lamayan ve bu nedenle tam yararlan\u0131lamayan bilim ve teknolojiyi de\u011ferlendirme amac\u0131 g\u00fcd\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n Kurulmu\u015f olan teknoparklarda g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr ki teknoparktaki sanayi firmalar\u0131 , bir veya daha fazla \u00fcniversitenin bilgi ve teknoloji birikiminden yararlanma imk\u00e2n\u0131na sahip olabilmekte; \u00fcniversiteler ve ara\u015ft\u0131rma laboratuvar\u0131 ile end\u00fcstri aras\u0131nda teknoloji transferi sa\u011flanabilmektedir. Teknopark alan\u0131nda yer alan kirac\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 firmalara, teknoloji transferi ve i\u015f idaresi konular\u0131nda destek sa\u011flayacak, modern b\u00fcro hizmetleri ve her t\u00fcrl\u00fc dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri verecek bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 olu\u015ftu\u011fu da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<br \/>\n Ayr\u0131ca risk sermaye kurulu\u015flar\u0131, teknoparkta ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fcksek teknoloji \u00fcr\u00fcnlerinin, sanayiye kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in finansal destek de vermektedir.<br \/>\n Teknopark; teknoloji park\u0131, ara\u015ft\u0131rma park\u0131, ileri teknoloji merkezi, teknopol, teknopolis, bilim park\u0131 (science park\/ innovation center), kulu\u00e7ka merkezi gibi terimler ile e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.<br \/>\n Yukar\u0131da d\u00fcnyadaki teknoparklar hk. baz\u0131 bilgiler verilmi\u015ft<br \/>\n TEKNOLOJ\u0130 PARKI, \u2014> Teknopark.<br \/>\n TEKNOPOL, \u2014> Teknopark.<br \/>\n TEKNOPOL\u0130S, \u2014> Teknopark.<br \/>\n TEKRAR KAZI (Re handel) HESABI, Dragline \u00f6rt\u00fckaz\u0131 uygulamas\u0131nda, aktar\u0131lan malzemenin al\u0131narak tekrar at\u0131lmas\u0131 i\u015flemi. Uygulamada dilim kaz\u0131 miktar\u0131na g\u00f6re ve dragline kapasitesine g\u00f6re olmak \u00fczere iki ifade kullan\u0131l\u0131r. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TEKST\u0130L BANTLAR, \u2014> Bant.<br \/>\n TEKST\u00dcR, 1) Bir kayac\u0131 te\u015fkil eden par\u00e7alar veya kristallerin kompozisyonu, fiziksel yap\u0131s\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc. 2) Betonda agregay\u0131 te\u015fkil eden (\u00e7ak\u0131ll\u0131 kum, ta\u015f k\u0131r\u0131\u011f\u0131 vb.) par\u00e7ac\u0131klar\u0131n karakteri, d\u00fczeni ve dokusu. 3) \u2014> Doku. Tekst\u00fcr (doku) ve str\u00fckt\u00fcr (yap\u0131) kelimeleri az veya \u00e7ok de\u011fi\u015fik anlamda kullan\u0131lmakla beraber, esas olarak \u201cStr\u00fckt\u00fcr\u201d kelimesi yery\u00fcz\u00fcnde bir kaya\u00e7 kitlesini nitelendirmek, \u201cTekst\u00fcr\u201d kelimesi de bir par\u00e7a kaya\u00e7 numunesini karakterize etmek i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bir kayac\u0131n str\u00fckt\u00fcr\u00fc onun tabakala\u015fm\u0131\u015f, kayganla\u015fm\u0131\u015f, \u015fistle\u015fmi\u015f veya bre\u015fle\u015fmi\u015f oldu\u011funu, tekst\u00fcr\u00fc ise onun k\u0131r\u0131nt\u0131l\u0131, tortul veya kristalli veya cams\u0131 oldu\u011funu ifade eder.<br \/>\n TEKTON\u0130K, 1) Yerkabu\u011funun yap\u0131s\u0131 ile bu yap\u0131n\u0131n olu\u015fumunu sa\u011flayan hareketlerin \u00f6\u011fretimi, ayn\u0131 zamanda b\u00fct\u00fcn bu hareketlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn m\u00fc\u015fterek ad\u0131. Jeotekni\u011fin g\u00f6revi; i\u00e7 yap\u0131lar\u0131, ar\u0131zalar\u0131, deformasyonlar\u0131 yaratan hareketlerin g\u00fczergah, istikamet, zaman, s\u00fcre ve sebeplerini saptamaktad\u0131r. Tektoni\u011fin m\u00fcstakil b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcmleri: (1) Yerkabu\u011funun k\u0131r\u0131lma zonlar\u0131yla (\u00e7atlaklar, k\u0131r\u0131klar, faylar vb.) u\u011fra\u015fan k\u0131r\u0131lma tektoni\u011fi; (2) Her \u00e7e\u015fit k\u0131vr\u0131lma tipleri konusuyla u\u011fra\u015fan k\u0131vr\u0131lma tektoni\u011fi. Bu b\u00f6l\u00fcme Alpler, Apeninler, Karpatlar, Toroslar, Himalayalar gibi \u00e7ok say\u0131da b\u00fcy\u00fck bindirmelerden olu\u015fmu\u015f da\u011f silsilelerinin \u00f6\u011fretisi de girer. 2) Mikroskop alt\u0131nda incelenen ince kesitlere kadar g\u00f6zlemlenmesi yap\u0131lan en k\u00fc\u00e7\u00fck tektonik deformasyon g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle u\u011fra\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck veya ince tektonik. \u0130statiksel bir karakter g\u00f6steren ince tektonik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 b\u00fcy\u00fck tektonik yap\u0131n\u0131n olu\u015fum de\u011ferlendirmesinde \u00e7ok \u00f6nemli tamamlay\u0131c\u0131 bilgiler verir.<br \/>\n TEKTON\u0130K BRE\u015e, \u2014> Bre\u015f.<br \/>\n TEK Z\u0130NC\u0130RL\u0130 KONVEY\u00d6R, \u2014> Zincirli konvey\u00f6r, Konvey\u00f6r.<br \/>\n TELEFER\u0130K, \u2014> Havai hat.<br \/>\n TELEMETRE, Baz\u2019\u0131 durulan noktada ve kendi \u00fczerinde olan uzunluk \u00f6l\u00e7me aleti. De\u011fi\u015fmez bazl\u0131 ve de\u011fi\u015fken a\u00e7\u0131l\u0131 veya de\u011fi\u015fken bazl\u0131 tipleri mevcuttur. \u00d6l\u00e7me i\u00e7in d\u00fcz kenarl\u0131 bir hedefe bak\u0131lmas\u0131 yeterlidir. En \u00e7ok kullan\u0131lan tipleri Todis ve Teletop telemetreleridir.<br \/>\n TELESKOP\u0130K BUMLU KAZICI, Boyu belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde uzay\u0131p k\u0131salabilen d\u00f6nerkep\u00e7eli kaz\u0131c\u0131. Bu sayede kaz\u0131c\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma konumunu de\u011fi\u015ftirmeden kademe \u015fev d\u00fczlemi \u00fczerinde, paralel ve dikey dilimler halinde kaz\u0131 yapabilir. \u00dcst dilimler daha ilerde alt dilimler daha \u00f6nde oldu\u011fu halde, bumun boyu dilimlere teleskopik hareketle uyum sa\u011flar.\u2014> \u015eekil.<br \/>\n Sabit bumlu kaz\u0131c\u0131da ise; kademe \u015fevinin \u00fcst dilimlerinde kaz\u0131 yapabilmesi i\u00e7in bum uzunlu\u011fu de\u011fi\u015fmeyen kaz\u0131c\u0131n\u0131n bir miktar \u00f6ne alt dilimlerde ise; bir miktar geriye do\u011fru y\u00fcr\u00fcmesi gerekir.<br \/>\n TELETERMAL, Epitermal zonu takip edip yery\u00fcz\u00fcne yak\u0131n ve daha d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klardaki muayyen mineralle\u015fmeyi i\u00e7eren zon. \u2014> Hidrotermal maden yataklar\u0131.<br \/>\n TEL DAMAR , Mermer madencili\u011finde iki yatak y\u00fczeyi aras\u0131ndaki ta\u015f (Bank) i\u00e7inde, genellikle yatak y\u00fczeyine paralel olan, de\u011fi\u015fen \u015fekil ve kal\u0131nl\u0131ktaki ve yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kabiliyeti az olan killi damar.<br \/>\n TEL HALAT, \u2014> \u00c7elik halat.<br \/>\n TEL \u00d6RG\u00dcL\u00dc ELEK, Daire, \u00fc\u00e7gen, trapez kesitli, \u00e7elik, pirin\u00e7, fosfor bronzu, \u00f6zel paslanmaz \u00e7elik teller, plastik ve suni elyaf malzeme kullan\u0131larak im\u00e2l edilen ve eleme i\u015flemi yapacak \u00fcnitelerin im\u00e2linde kullan\u0131lan eleman.\u2014> Elek \u00f6rg\u00fcl\u00fc eleklerde etken eleme alan\u0131, di\u011fer elek t\u00fcrlerine g\u00f6re daha fazlad\u0131r. Bu nedenle bunlar\u0131n eleme rand\u0131man\u0131 e\u015fit ko\u015fullarda di\u011fer eleklere nazaran daha y\u00fcksektir. Elek y\u00fczeylerinin se\u00e7iminde elenecek malzeme t\u00fcr\u00fc, boyutu, elek aral\u0131\u011f\u0131 ve tel kesit bi\u00e7imi dikkate al\u0131n\u0131r. Bunlarda tel kal\u0131nl\u0131klar\u0131 inceldik\u00e7e eleme rand\u0131man\u0131 artar; fakat buna kar\u015f\u0131l\u0131k ele\u011fin dayanma \u00f6mr\u00fc azal\u0131r. Bu nedenle k\u00f6m\u00fcr y\u0131kama tesislerinde 0,5mm den daha ince boyutlu malzemeyi s\u00fczme ve eleme i\u015fleminde \u00f6zellikle trapez kesitli barlardan yap\u0131lm\u0131\u015f (Elek) \u201c Rima elek \u201c y\u00fczeyleri kullan\u0131l\u0131r.\u2014> Delikli sa\u00e7 elek, Elek alt\u0131, Elek \u00fcst\u00fc , Elek a\u00e7\u0131k alan\u0131, Elek anma alan\u0131.<\/p>\n<p>TEL TESTERE, Bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 vas\u0131tas\u0131yla \u00e7evrilen bir tambura sar\u0131l\u0131 uzun bir \u00e7elik tel halat\u0131n, birbiri arkas\u0131na mesnetler te\u015fkil eden makaralarla kesilecek mermer kitlesine ayarlanarak tepeden ba\u015flamak \u00fczere mermer bloku \u00fczerinde s\u00fcratle hareket etmesi neticesi mermer blokunu kitleden bi\u00e7ip ay\u0131rma esas\u0131na g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015f basit bir mermer istihsal ekipman\u0131. Testerenin teli 3 adet telin \u00f6zel \u015fekilde birbiri ile \u00f6r\u00fclmesi suretiyle meydana getirilen takriben 6 mm \u00e7ap\u0131nda y\u00fcksek karbonlu \u00e7elik teldir. Tel halatlara verilen s\u00fcrat 100 ila 500 m\/dk, bi\u00e7me rand\u0131man\u0131 1,20 ila 2,5 m2\/saat\u2019tir.<br \/>\n TEMEL CIVATASI, Makine temellerine yerle\u015ftirilen, makine \u015faselerinin veya k\u0131zaklar\u0131n\u0131n temele ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ve betonda kalan k\u0131sm\u0131 betonla temas\u0131 ve birlikte \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde haz\u0131rlanan c\u0131vata. 2) Bulon.<br \/>\n TEMEL SONDAJI, \u00dczerine b\u00fcy\u00fck in\u015faat yap\u0131lacak arazilerin yap\u0131s\u0131n\u0131, rutubetini, mekanik \u00f6zelliklerini saptamak amac\u0131yla in\u015faat\u0131n temelini etkileyebilecek, genellimle 20 m, \u00f6zellikle 50-150 m derinli\u011fe kadar indirilebilen ve \u00f6zel te\u00e7hizatla yap\u0131lan sondaj.<br \/>\n TEM\u0130NAT, 1) \u201c3213 say\u0131l\u0131 Maden Kanunu\u201dnda kullan\u0131lan bir terim olup, madencilik faaliyetlerinde kanun h\u00fck\u00fcmlerine ve tekni\u011fe uygun \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 temin amac\u0131yla al\u0131nan ve nakit kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lan ge\u00e7i\u00e7i \u00f6deme. 2) Genel anlamda bir kan\u0131n\u0131n, bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin bir s\u00f6z\u00fcn veya bir i\u015f yapman\u0131n inand\u0131r\u0131cl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla s\u00f6ylenen s\u00f6z, verilen belge, teslim edilen para veya bir bankadan al\u0131nan garanti mektubu.<br \/>\n TEM\u0130ZLEME KOVASI, Su ge\u00e7iren, kumlu ve \u00e7ak\u0131ll\u0131 formasyonlardan numune almak i\u00e7in kullan\u0131lan, i\u00e7inde dip kapa\u011f\u0131 (klepe) bulunan, alt taraf\u0131nda b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 olan, silindir bi\u00e7iminde kova. Bir halata as\u0131l\u0131 kova, kuyuda s\u0131v\u0131 \u00fczerine \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 zaman kapak a\u00e7\u0131l\u0131r, kovaya s\u0131v\u0131 dolar; kova yukar\u0131 \u00e7ekildi\u011fi zaman kapak s\u0131v\u0131 hareketi ile kapan\u0131r. Kova yukar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131nca dipteki klepe a\u00e7\u0131larak bo\u015falt\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n uzunlu\u011fu 3 m\u2019yi bulabilir. 2) \u2014> Beyler (Bailer).<br \/>\n TENEFF\u00dcS C\u0130HAZI, 1) Zehirli gazlarla zehirlenmi\u015f veya oksijen yetersizli\u011fi nedeniyle bo\u011fulmu\u015f kazazedeleri tekrar hayata d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131lan solunum cihaz\u0131. 2) Pulmotor.<br \/>\n TENEKAR, \u2014> Borat.<br \/>\n TENEKE, \u00dczeri elektrolitik us\u00fclle kalaylanm\u0131\u015f ince sac. Konserve sanayiinde ambalaj maddesi olarak \u00f6nemli bir girdidir.<br \/>\n TENK\u0130S\u0130 BEDEL DAVASI, Kamula\u015ft\u0131rma bedelini y\u00fcksek bularak, bu bedelin indirilmesine y\u00f6nelik dava. \u2014> Tezyidi bedel davas\u0131.<br \/>\n TEN\u00d6R, Cevherde bulunan veya cevherin zenginle\u015ftirilmesi veya i\u015flenmesi sonucunda elde edilen \u00fcr\u00fcn i\u00e7erisindeki k\u0131ymetli elementin y\u00fczdesel bir oran olarak ifadesi. Yani belirli bir cevher numunesinin belirli bir element veya bile\u015fik bak\u0131m\u0131ndan, bu element veya bile\u015fi\u011fin numune i\u00e7indeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, numuneyi meydana getiren t\u00fcm maddenin kuru haldeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na oran\u0131.<br \/>\n TEODOL\u0130T, Yatay ve d\u00fc\u015fey a\u00e7\u0131lar\u0131 \u00f6l\u00e7meye yarayan alet. Bu alet \u00fc\u00e7 ayakl\u0131 bir sehpa \u00fczerine monte edilip, gerekli ayarlar yap\u0131ld\u0131ktan sonra tesbit edilmi\u015f noktalara g\u00f6zlemler yap\u0131larak yatay ve d\u00fc\u015fey a\u00e7\u0131lar okunur. \u2014> Takeometre.<br \/>\n TEODOL\u0130T D\u00dcRB\u00dcN\u00dc, Teodolitin hedefe \u00e7evrilmesini sa\u011flayan d\u00fczen. Yeni tip d\u00fcrb\u00fcnlerde bir mercek sistemi il\u00e2vesiyle ters olan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc reel g\u00f6r\u00fcnt\u00fc haline getirilmi\u015ftir. Netle\u015ftirme vidas\u0131 d\u00fcrb\u00fcn\u00fcn boru \u00fcst\u00fcnde olabildi\u011fi gibi ok\u00fcler taraf\u0131nda borunun \u00e7evresini saran bir silindirik boru \u015feklinde de olabilir. Objektif ile g\u00f6zleme \u00e7izgileri aras\u0131ndaki uzakl\u0131k de\u011fi\u015fmez. Ok\u00fcler ba\u015f\u0131ndaki diyafram ok\u00fcler merce\u011finin kenarlar\u0131n\u0131 \u00f6rter ve mercek kusurlar\u0131n\u0131 \u00f6nler.<br \/>\n TEODOL\u0130T D\u00dcRB\u00dcN\u00dc G\u00d6ZLEME \u00c7\u0130Z-G\u0130LER\u0130, D\u00fcrb\u00fcn\u00fc hedefe y\u00f6neltmeyi, hedefe uygulaman\u0131n tam olarak yap\u0131labilmesini sa\u011fl\u0131yan d\u00fczen. Takeometrik \u00f6l\u00e7melerde mira \u00fczerinden mesafe ve kot fark\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi de g\u00f6zleme \u00e7izgileriyle m\u00fcmk\u00fcn olur. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TEODOL\u0130T D\u00dcZEC\u0130, Teodolit, takeometre ve nivo gibi topo\u011frafya aletlerini \u00f6l\u00e7me konumuna getirmede kullan\u0131lan d\u00fczen. K\u00fcresel ve silindirik olmak \u00fczere iki tipte yap\u0131l\u0131r. K\u00fcresel d\u00fcze\u00e7, aleti kabaca d\u00fcze\u00e7lemeye yarar. \u0130\u00e7i eter ile doldurulup bir hava kabarc\u0131\u011f\u0131 kadar bo\u015fluk b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fczeri bir cam ile kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TEODOL\u0130TL\u0130 PUSULA, \u2014> Pusula.<br \/>\n TERK, Maden hakk\u0131na sahip \u00f6zel veya t\u00fczel ki\u015filerin her t\u00fcrl\u00fc emniyet tedbirlerini almak ve haklar\u0131ndan vazge\u00e7mek suretiyle madeni b\u0131rakmas\u0131.<br \/>\n TERK\u0130N, Resmi sicil, defter ve k\u00fct\u00fcklerdeki kay\u0131t ve \u015ferhlerin silinmesi, \u00e7izilmesi yani o \u015ferhlerle iktisap edilen h\u00fck\u00fcmlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131.<br \/>\n TERM\u0130K D\u0130SSOS\u0130YASYON, Karbonatlar\u0131n ve s\u00fclfatlar\u0131n \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131 sonucu metaloksit ve gaz olarak ayr\u0131\u015fmas\u0131.<br \/>\n TERM\u0130K SANTRAL, \u2014> Elektrik enerjisi \u00fcretim tesisleri.<br \/>\n TERMOKUPL, \u0130ki ayr\u0131 telin birer u\u00e7lar\u0131 kaynak yap\u0131l\u0131p bu kaynakl\u0131 noktay\u0131 \u0131s\u0131s\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclecek yere yerle\u015ftirerek ve bu tellerin di\u011fer ucuna da bir galvonemetre ba\u011flanmak suretiyle meydana gelen elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131 ve bununla ilintili s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7me esas\u0131na dayanan (termometre) cihaz.<br \/>\n TERMOMETAMORFOZ, \u00d6zellikle kontak zonunda erimi\u015f kitle ile temasta s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n y\u00fckselmesi sonucu meydana gelen ba\u015fkala\u015f\u0131m. \u2014> Metamorfoz.<br \/>\n TERMOLUMINESAN, \u2014> Ultraviyole \u0131\u015f\u0131n.<br \/>\n TERMOL\u00dcM\u0130NESENS , Mineralin i\u00e7ine n\u00fcfuz eden \u0131s\u0131t\u0131lma sonucunda \u0131\u015f\u0131k yayma \u00f6zelli\u011fi.<br \/>\n TERMOSTAT, Is\u0131 denetir. Kapal\u0131 bir yerin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sabit kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, \u0131s\u0131y\u0131 istenilen seviyede d\u00fczenlemeye yarayan kumanda cihaz\u0131.<br \/>\n TERRA ALBA, Beyaz boya olarak kullan\u0131lan ham jips.<br \/>\n TERS BASAMAKLI TAVAN \u00c7ALI\u015eMA Y\u00d6NTEM\u0130, Metal madencili\u011finde uygulanan bir \u2014> \u0130\u015fletme metodu. Bu metodu uygulamada al\u0131n ters basamak \u015feklinde d\u00fczenlenir. Her defas\u0131nda kaz\u0131ya ramble \u00fczerinden ba\u015flan\u0131r. Basamaklar (kademeler) aras\u0131 5-10m olup kaz\u0131lan cevherin pano i\u00e7i nakliyat\u0131 ramble i\u00e7inde olu\u015fturulan kelebelerden yap\u0131l\u0131r. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TERS DAMAR TA\u015eI , Mermer madencili\u011finde tortulun y\u00fczeyleri bir do\u011frultada devam etmeyip kar\u0131\u015f\u0131k do\u011frutullarda olan ta\u015f.<br \/>\n TERS HAVALANDIRMA, \u00dcretilen madenin nakliyesi istikametinde yap\u0131lan havaland\u0131rma. \u2014> Desandan havaland\u0131rma.<br \/>\n TERS FAY, Tabakalar\u0131n normal gidi\u015fine ters olarak te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f fay. \u2014> Fay.<br \/>\n TERS\u0130P KON\u0130S\u0130, 1) Lavvardan \u00e7\u0131kan sular\u0131n i\u00e7inde bulunan kat\u0131 maddelerin \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in kullan\u0131lan koni bi\u00e7imindeki havuz. 2) Kullan\u0131lm\u0131\u015f olan suyun tekrar kazan\u0131lmas\u0131 veya \u00e7evreye zarar vermemesi i\u00e7in suyu dinlendiren ve i\u00e7indeki partik\u00fcllerin \u00e7\u00f6kelmesini sa\u011flayan havuz. \u2014> \u00c7\u00f6keltme havuzu.<br \/>\n TERS KEP\u00c7E, 1) \u00d6zellikle kanal kaz\u0131 i\u015flerinde kullan\u0131lan \u00f6zel kep\u00e7e ile te\u00e7hiz edilmi\u015f ekskavat\u00f6r. 2) Bekhu (Backhoe). \u2013\u2013> \u015eekil, Bager.<br \/>\n TERS S\u0130RK\u00dcLASYON, Devaml\u0131 numune al\u0131nmas\u0131 gereken hallerde, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n aksine sondaj s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131n kuyuya \u00e7evre bo\u015flu\u011fundan verilip tak\u0131m dizisi i\u00e7inden y\u00fckselerek yery\u00fcz\u00fcne gelmesi olay\u0131.<br \/>\n TERT\u0130P, Vardiya ba\u015flar\u0131nda ve sonlar\u0131nda yap\u0131lacak i\u015fleri belirlemek ve yap\u0131lan i\u015fler hakk\u0131nda bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmak i\u00e7in yap\u0131lan d\u00fczenleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131. Uzun ayak sistemiyle \u00fcretim yapan bir ocakta g\u00fcnl\u00fck tertip \u00fc\u00e7 vardiyaya g\u00f6re yap\u0131l\u0131r.<br \/>\n TESAD\u00dcF\u0130 HATALAR, Topo\u011frafik \u00f6l\u00e7\u00fcm-lerde; meydana geli\u015fleri \u00f6l\u00e7me yetene\u011finin farkl\u0131 olmas\u0131ndan ve \u00e2let hassasiyetinin s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ileri gelen ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hatalar. Sistematik hatalardaki gibi bir kurala ba\u011fl\u0131 de\u011fildir ve dengeleme hesab\u0131 kapsam\u0131na girer. \u00d6rne\u011fin; ayn\u0131 uzunlukta veya ayn\u0131 a\u00e7\u0131ya ait birden fazla \u00f6l\u00e7\u00fc de\u011feri ayn\u0131 sonucu vermez. \u00d6l\u00e7\u00fc say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131ld\u0131k\u00e7a ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fcden (+) ve (-) y\u00f6nde meydana gelen sapmalar say\u0131ca birbirine e\u015fit hale gelir. Bunun i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n aritmetik ortalamas\u0131 al\u0131n\u0131r. 2) Belirsiz hatalar. 3) D\u00fczensiz hatalar.<br \/>\n TESH\u0130N K\u00d6M\u00dcR\u00dc, Binalar\u0131 \u0131s\u0131tmak i\u00e7in kullan\u0131lan k\u00f6m\u00fcr.<br \/>\n TESKA AYIRICISI , S\u0131\u011f a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131. \u2014> Statik a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri, \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TESL\u0130M TA\u015eI, Bekta\u015filerin boyunlar\u0131na takt\u0131klar\u0131 12 imama izafeten 12 k\u00f6\u015fesi olan ve Hac\u0131bekta\u015f ta\u015f\u0131 veya Bal\u0131m ta\u015f\u0131ndan yap\u0131lan s\u00fcs. Teslim ta\u015f\u0131 k\u00f6\u015feli y\u0131ld\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde yass\u0131 ve irice bir ta\u015ft\u0131r.<br \/>\n TESTERE V\u0130DASI, Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 d\u0131\u015f y\u00fczeyi hemen hemen mil eksenine dikey s\u0131rt y\u00fczeyi ise eksenle 30\u00bd a\u00e7\u0131 yapan vida \u015fekli. Bunlar y\u00fck alt\u0131ndaki her cins milde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n TESV\u0130YE M\u00dcNHAN\u0130S\u0130, 1) Deniz seviye-sinden belirli y\u00fcksekliklerdeki yatay d\u00fczlemler ile yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ara kesitini g\u00f6steren e\u011fri. 2) Tesviye e\u011frisi. 3) E\u015fy\u00fckseklik e\u011frisi.<br \/>\n TESV\u0130YE RUHU, 1) Bir d\u00fczlemi veya do\u011fruyu yatay ve d\u00fc\u015fey duruma getirmek veya bunlar\u0131n durumunu kontrol etmek i\u00e7in kullan\u0131lan gere\u00e7. 2) Kabarc\u0131kl\u0131 d\u00fcze\u00e7. 3) Su terazisi. \u2014> Su d\u00fczeci.<br \/>\n TEZKERE-\u0130 SAM\u0130YE , Zonguldak k\u00f6m\u00fcr havzas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 1910 y\u0131l\u0131nda Ere\u011fli Karata\u015fsuyu-Kuzu K\u00f6y\u00fc-K\u0131z\u0131lkiri\u015f Da\u011f\u0131-Yenice-Kap\u0131 suyu olarak belirleyen kanun.Bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n i\u00e7i k\u00f6m\u00fcr \u00fcretimine verilmi\u015f olup, Padi\u015fah\u0131n \u00f6zel mal\u0131 olarak kabul edilmi\u015f ve \u00f6nceden verilmi\u015f tapular hari\u00e7, kimseye \u00f6zel tapu verilmemesi kabul edilmi\u015ftir.Bu kanun bug\u00fcn de ge\u00e7erli olup bu sebepten Zonguldak\u2019taki pek \u00e7ok yap\u0131n\u0131n tapusu yoktur. Bu s\u0131n\u0131rlar 1953\u2019de 4\/1922 say\u0131l\u0131 kararname ile Karadeniz Ere\u011fli-G\u00f6lda\u011f\u0131-Kaleg\u00f6l-Amasra olarak daralt\u0131lm\u0131\u015f, daha sonra 1958\u2019de 4\/9925 say\u0131l\u0131 kararname ile, Karadeniz-Ere\u011fli-Devrek-Yenice-Karab\u00fck-Ara\u00e7-Kastamonu-\u0130nebolu olarak geni\u015fletilmi\u015f, 1968\u2019de 6\/10692 say\u0131l\u0131 kararname ile bu s\u0131n\u0131rlara Karadenizin karasular\u0131 eklenmi\u015ftir. \u2014> Havza-i Fahmiye.<br \/>\n TEZY\u0130D\u0130 BEDEL DAVASI, Kamula\u015ft\u0131rma bedelini az bularak bu bedelin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan dava. \u2014> Tenkisi bedel davas\u0131.<br \/>\n THOMAS METODU, 1) Silisi az, fosforu fazla olan s\u0131v\u0131 piklerin indirgenmesi suretiyle \u00e7elik \u00fcretim metodu. Bu metodun uyguland\u0131\u011f\u0131 konverterler bazik karakterli refrakter malzeme ile astarlan\u0131r. B\u00fcnyedeki fosfor; ancak manganez, silisyum ve karbon tamamen okside olup pik b\u00fcnyesinden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra okside olur. Fosforun oksidasyonu, karbonun yanmas\u0131 sonucu konverter a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan alev kesildikten sonra, k\u0131sa bir zaman s\u00fcresi i\u00e7inde meydana gelir. \u015earja kalker ilave etmek suretiyle c\u00fcrufun \u00e7ok bazik karakterli olmas\u0131 ve ayn\u0131 zamanda fosforun kalsiyum fosfat bile\u015fiminde ba\u011flanmas\u0131 temin edilmi\u015f olur. 2) Bazik besemer metodu.<br \/>\n T- I\u015eINLARI, Mikro dalga ile k\u0131z\u0131l\u00f6tesi aras\u0131nda yeralan elektromagnetik dalga. \u201cT\u201d terahertz\u2019i simgelemektedir. S\u00f6zkonusu elektromanyetik dalgalar\u0131n saniyede bir trilyon titre\u015fimli bir frekans\u0131 bulunmaktad\u0131r. T \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n \u201cYumu\u015fak\u201d \u0131\u015f\u0131nlamas\u0131yla daha az \u0131\u015f\u0131nlama olmas\u0131na ra\u011fmen, \u201csert\u201d r\u00f6ntgen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131na g\u00f6re daha net g\u00f6r\u00fcnt\u00fc elde edilebilmektedir. Amerikal\u0131 bilimadamlar\u0131, insan organlar\u0131n\u0131n ve cans\u0131z nesnelerin radyografisini alabilmek i\u00e7in gelecekte ba\u015far\u0131 vaadeden T- I\u015f\u0131nlar\u0131 y\u00f6ntemini geli\u015ftirmi\u015fler ve r\u00f6ntgen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerde T-I\u015f\u0131nlar\u0131ndan yararlanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler.<br \/>\n \u00c7\u00f6z\u00fclme kapasitesinin 0,15 mm oldu\u011funu bildiren bilimadamlar\u0131, yeni y\u00f6ntemin havalimanlar\u0131nda yolcu bagaj\u0131nda sil\u00e2h olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n saptanmas\u0131nda, sanayide silisyum \u00e7iplerinin incelenmesinde, t\u0131bbi alanda r\u00f6ntgen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerde, kemik yo\u011funlu\u011funun \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde ve yumu\u015fak dokunun tomografisinin al\u0131nmas\u0131nda kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve daha net g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler elde edilece\u011fini belirtmektedirler.<br \/>\n TIBB\u0130 REHAB\u0130L\u0130TASYON, Hastalanan yahut sakatlanan kimsenin kaybolan fonksiyonlar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi i\u00e7in i\u015fe al\u0131\u015ft\u0131rmaya tabi tutulmas\u0131.<br \/>\n TIKLAMA, Tahkimats\u0131z s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f galerilerde veya yeni at\u0131m yap\u0131lm\u0131\u015f yerlerde emniyet bak\u0131m\u0131ndan kavlak olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit i\u00e7in madenci \u00e7ekici ile yap\u0131lan kontrol.<br \/>\n T\u0130CARET MARKALARI, \u2014> Patent.<br \/>\n T\u0130CAR\u0130 A\u011eIRLIK, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, ta\u015f\u0131n kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, rutubeti, tolerans a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve ambal\u00e2j a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 toplam\u0131.<br \/>\n T\u0130CAR\u0130 MAL\u0130YET, Sat\u0131\u015f maliyeti. \u00dcretim maliyetine, \u00fcr\u00fcn\u00fcn veya hizmetin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in katlan\u0131lan giderlerin eklenmesi ile elde edilen maliyet. Toplam ticari maliyetin \u00fcretim miktar\u0131na b\u00f6l\u00fcnmesiyle birim ticari maliyet hesaplan\u0131r. \u2014> \u00dcretim maliyeti, Sat\u0131labilir, Sat\u0131\u015f giderleri.<br \/>\n K\u00f6m\u00fcr\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131 an\u0131ndaki maliyeti, a\u015fa\u011f\u0131daki unsurlardan olu\u015fur:<br \/>\n a= T\u00fcv\u00f6nan Maliyeti (TL\/Ton)<br \/>\n Ocaktan \u00fcretilen t\u00fcv\u00f6nan k\u00f6m\u00fcr\u00fcn maliyetidir.<br \/>\n b= Sat\u0131labilir maliyet (TL\/Ton)<br \/>\n T\u00fcv\u00f6nan k\u00f6m\u00fcr\u00fcn zenginle\u015ftirilmesi sonucu elde edilen sat\u0131labilir k\u00f6m\u00fcr\u00fcn maliyeti. b=a- art\u0131k<br \/>\n c= Sat\u0131l\u0131k k\u00f6m\u00fcr maliyeti (TL\/Ton)<br \/>\n Sat\u0131labilir k\u00f6m\u00fcrden i\u00e7 t\u00fcketimde kullan\u0131lan miktar\u0131n tenzilinden sonra kalan miktar\u0131n maliyeti.<br \/>\n d= Sat\u0131lan k\u00f6m\u00fcr maliyeti. (TL\/Ton)<br \/>\n Sat\u0131l\u0131k k\u00f6m\u00fcr\u00fcn stok maliyeti. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bir \u00f6nceki d\u00f6nem stoklar\u0131 ile yeni d\u00f6nem stokunun kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan meydana gelen maliyet.<br \/>\n d= c\u00b1 bir \u00f6nceki d\u00f6nem stok maliyeti<br \/>\n TM= Ticari maliyet (TL\/Ton) TM= d+e+f+g<br \/>\n d= Sat\u0131lan k\u00f6m\u00fcr maliyeti<br \/>\n e= Pazarlama sat\u0131\u015f giderleri<br \/>\n f= Genel idare giderleri<br \/>\n g= Faaliyet d\u0131\u015f\u0131 k\u00e2r-zarar giderleri<br \/>\n e+f= D\u00f6nem giderleri<br \/>\n T\u0130J, Sondajda d\u00f6nme hareketini ve devridaim s\u0131v\u0131s\u0131n\u0131 matkaba kadar ileten b\u00fct\u00fcn \u00f6zellikleri standardize edilmi\u015f sondaj malzemesi. Tij, \u00c7.1035 \u00e7eli\u011finden so\u011fuk \u00e7ekme, kal\u0131n cidarl\u0131 borulardan DCDMA veya metrik sistemde imal edilmi\u015f standart boy ve \u00e7apta, bir taraf\u0131 erkek, bir taraf\u0131 di\u015fi kaytan di\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f borudur. Tijler gibi muhafaza borusu, karotiyer, elmas kron ve rimer matkab\u0131 da DCDMA standard\u0131nda;<br \/>\n 1\u201d<br \/>\n R (1\u201d), E (1 \u2013\u2013\u2013) A (2\u201d),<br \/>\n 2<br \/>\n 1\u201d 1\u201d<br \/>\n B (2 \u2013\u2013\u2013), N(3\u201d), K(3\u2013\u2013\u2013), H(4\u201d), P(5\u201d)<br \/>\n 2 2<br \/>\n S(6\u201d), U(7\u201d), Z(8\u201d) kuyu \u00e7aplar\u0131na g\u00f6re uygun \u00f6l\u00e7\u00fclerde imal edilirler. Eskiden x grubunda \u00fcretilen tak\u0131mlar zaman\u0131m\u0131zda W grubunda \u00fcretilmekte ve \u00fcretiyice g\u00f6re de\u011fi\u015fen \u00e7e\u015fitli dizaynlar da g\u00f6stermektedir. Kaplinler \u00c74140, composit tijlerin u\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131 da \u00c74130 \u00e7eli\u011finden yap\u0131l\u0131rlar. Metrik sistemde 33,5, 42, 51, 73, &#8230; vb. \u00e7aplarda imalat yap\u0131lmaktad\u0131r. Metrik sistem di\u015fleri, DCDMA standard\u0131na; \u00e7e\u015fitli dizaynlar\u0131n di\u015fleri birbirine uymad\u0131klar\u0131ndan ve bu konuda bir T\u00fcrk standard\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, sondaj yapan birimlerde zaman ve malzeme israf\u0131na sebep olunmaktad\u0131r. API standard\u0131ndaki tije \u201cDrill Pipe\u201d denir ve bu standard\u0131n belirtti\u011fi malzemeden ve standard\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclerinde imal edilir.<br \/>\n T\u0130J FREN\u0130, Sondajda manevra s\u0131ras\u0131nda vin\u00e7le ba\u011flant\u0131 kesildi\u011finde kuyuda ask\u0131da kalan tak\u0131m\u0131 kuyu a\u011fz\u0131nda tutmaya yarayan d\u00fczen.<br \/>\n T\u0130K\u0130NER, 1) \u015elam i\u00e7inde ask\u0131da bulunan kat\u0131 maddelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kelmesi sonucu i\u00e7inde yaln\u0131z kolloidal par\u00e7ac\u0131klar\u0131 kalan, k\u0131smen temizlenmi\u015f suyu b\u00fct\u00fcn \u00e7evreden ta\u015f\u0131r\u0131p, suyun tekrar prosese d\u00f6nmesini sa\u011flayan, \u00e7\u00f6ken iri par\u00e7alar\u0131 e\u011fik taban\u0131ndaki s\u0131y\u0131r\u0131c\u0131 kanatlar\u0131 ile merkez k\u0131sm\u0131na nakledip oradan bu \u00e7\u00f6keltinin ayr\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131na yarayan b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 silindir \u015feklindeki (havuz) tesis. 2) Dinlendirme havuzu. 3) Durultma havuzu. 4) \u2014> \u00c7\u00f6keltme havuzu.<br \/>\n T\u0130KSOTROP\u0130, Sondaj \u00e7amurunun hareketsiz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman jel, sirk\u00fclasyona veya kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 zamanda ak\u0131\u015fkan haline ge\u00e7ebilme \u00f6zelli\u011fi.<br \/>\n T\u0130LTMETRE \u00d6L\u00c7ME D\u00dcZEN\u0130, Heyelanl\u0131 sahada veya hareket potansiyelli k\u00fctle \u00fczerinde ya da i\u00e7inde, uzaktan veya yerinde kumanda ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak heyelan\u0131n hareket y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve miktar\u0131n\u0131n belirleyen \u00fcniaksiyal sens\u00f6r. Bu d\u00fczenle, zemin \u00fczerindeki bir noktada N-S ve E-W gibi iki ana do\u011frultuda ortaya \u00e7\u0131kacak rotasyonlar\u0131n ya da hareketli yap\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015feyden sapmalar\u0131 s\u00fcrekli veya periyodik g\u00f6zlenebilmektedir. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n T\u0130NDALOMETRE, Optik \u00f6l\u00e7\u00fc esas\u0131na dayanarak toz konsantrasyonu \u00f6l\u00e7meye yarayan alet. Tindalometreye giren \u0131\u015f\u0131k h\u00fczmelerinden biri do\u011frudan do\u011fruya, di\u011feri tozlu hava i\u00e7inden ge\u00e7erek, nicol prizmalar\u0131 ile e\u015fit olarak ayd\u0131nlat\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma y\u00fczeylerine gelir, \u0131\u015f\u0131k \u015fiddetinin bir e\u011fri \u00fczerinde mukayesesi ile de havadaki toz miktar\u0131 mg\/m3 cinsinden hesaplan\u0131r. \u2014> Hava kalitesi, Konimetre, Emisyon, Hava kirleticileri.<br \/>\n T\u0130NKAL, Tabii \u2014> boraks.<br \/>\n T\u0130NT\u0130NG STRENTH, \u2014> Antimuan.<br \/>\n T\u0130RF\u0130L, Mermer ocaklar\u0131nda mermer bloklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde kayd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 silindirik a\u011fa\u00e7 veya metal par\u00e7alar\u0131. Bunlar 10 cm \u00e7ap\u0131nda ve 20 cm boyunda olabilirler.<br \/>\n T\u0130TAN\u0130T, \u2014> Molibden.<br \/>\n T\u0130TANYUM, T\u0130TAN, G\u00fcm\u00fc\u015f girisi renkli, hafif, \u00e7ok sa\u011flam, yerine (korozyon) kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a dayan\u0131kl\u0131 atom numaras\u0131 22, atom a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 47,90, ergime noktas\u0131 1,675\u00b0C, kaynama noktas\u0131 3,260\u00b0C, yo\u011funlu\u011fu 20\u00b0C da 4,5 gr\/cm3, peryodik tablonun IV b grubunda yer alan kimyasal element. Titan \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan silisyum ve kalaya benzeyen sert beyaz metal olup simgesi Ti dir.<br \/>\n Titan hafif ve ergime derecesinin y\u00fcksek olmas\u0131 nedeniyle roket imalinde, kristal haldeki Ti Cl3 sanayide propilenden polipropilen \u00fcretiminde \u00f6zel bir kataliz\u00f6r olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. D\u00f6rt de\u011ferli bile\u015fiklerinin en \u00f6nemlisi titan dioksittir (TiO2). Zehirli olmayan bu madde kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z beyaz toz boyalarda, minelerde ve lakelerde\u2014> Pigment olarak yayg\u0131n bi\u00e7imde kullan\u0131l\u0131r. Bu bile\u015fikler do\u011fada brokit, oktaedrit, Anatas ve rutil TiO2 mineralleri halinde bulunur. Kesici alet yapmak \u00fczere \u00e7elik ala\u015f\u0131mlar\u0131nda titan \u201ctitanyum karbit\u201c olarak kullan\u0131l\u0131r. En \u00e7ok raslanan titanyum cevheri olan ilmenit (Fe Ti O3) bir\u00e7ok manyetit yataklar\u0131nda gnays ve metamorfik kaya\u00e7larla ilgili olarak, ince tabaka pul, pul, yass\u0131 kristal, tane veya kitle halinde bulunur. Metal siyah\u0131 renginde ve donuk, \u00e7izgi rengi siyah ile k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 kahverengi aras\u0131nda, sertlik derecesi 6 \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 4,5 tur.<br \/>\n Daha \u00e7ok siyah ve b\u00fcy\u00fck prizmatik kristaller halinde bulunan rutil (TiO2) elmas cilal\u0131 sertlik derecesi 6, \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 4,2 \u00e7izgi rengi a\u00e7\u0131k kahverengidir. Volkanik ve metamorfik kaya\u00e7larda bulunur. \u0130\u011fneye benzeyen kristalleri, rutille\u015fmi\u015f kuarsa kat\u0131\u015f\u0131k olarak bulunur. Sentetik rutilden y\u00fcz\u00fck ta\u015f\u0131 yap\u0131l\u0131r.<br \/>\n T\u0130TRE\u015e\u0130M VE HAVA \u015eOKU, Maden i\u015fletmelerinde delme ve patlama yoluyla yap\u0131lan arazi gev\u015fetme i\u015finde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00f6nemli sorun. Titre\u015fim, sismik dalgalar\u0131n komplike bile\u015fimidir ve \u00e7e\u015fitli y\u00fczey dalgalar\u0131ndan olu\u015fur. Bir y\u00fczey dalgas\u0131n\u0131n olu\u015fumu ve hareketi grafik olarak sin\u00fcs e\u011frisi \u015feklinde g\u00f6sterilir. Patlatma an\u0131ndaki \u015fokla olu\u015fan y\u00fczey dalgalar\u0131 bir yay hareketine benzer. Hava \u015foku tavan oturmas\u0131 ile de olur. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n Yay\u0131n patlamadan \u00f6nceki durumu (a); patlama an\u0131ndaki durumu (b); yayda olu\u015fan sin\u00fcs hareketinin durumu ampilitud-zaman grafi\u011finde (c).<br \/>\n T\u0130TRE\u015e\u0130ML\u0130 DE\u011e\u0130RMEN, \u0130\u00e7erisindeki mal\u0131 bir eksen etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fcrerek harekete ge\u00e7irmeyip, \u00e7ok tiz titre\u015fimle birbirine ve \u00f6\u011f\u00fct\u00fcc\u00fc cisimlere \u00e7arpt\u0131rarak \u00f6\u011f\u00fcten de\u011firmen.<br \/>\n T\u0130TRE\u015e\u0130ML\u0130 ELEK, \u2014> Elek.<br \/>\n T\u0130YO\u00dcRE L\u0130\u00c7\u0130, Alt\u0131n \u00fcretiminde siyan\u00fcrleme (\u2014> Siyanid prosesi.) y\u00f6ntemine alternatif olarak geli\u015ftirilmek istenen ve asidik ortamda tiyo\u00fcrenin alt\u0131nla katyonik bir kompleks olu\u015fturmas\u0131na dayanan y\u00f6ntem. \u2014> Siyan\u00fcr Li\u00e7i.<br \/>\n TOKMAK, \u2014> K\u00fcl\u00fcnk.<br \/>\n TOMRUK, 1) \u0130\u015flemek ya da bi\u00e7ilmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f ta\u015f k\u00fcltesi (mermer tomru\u011fu). 2) Kesilmi\u015f a\u011fac\u0131n silindir bi\u00e7imindeki g\u00f6vdesi.<br \/>\n TON E\u015eDE\u011eER TA\u015eK\u00d6M\u00dcR\u00dc, 1) Her t\u00fcrl\u00fc enerji hammaddesinden elde edilebilecek enerjinin 7000 Kcal\/kg \u0131s\u0131l de\u011ferindeki ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc esas\u0131na g\u00f6re ifade edilmesi. 2) TET.<br \/>\n 1 Ton ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc = 1,0 TET<br \/>\n 1 Ton linyit = 0,5 TET<br \/>\n 1 Ton briket = 0,67 TET<br \/>\n 1 Ton kok = 0,9 TET<br \/>\n 1 Ton ham petrol = 1,47 TET<br \/>\n 1 Ton rafineri \u00fcr\u00fcn\u00fc = 1,53 TET<br \/>\n 1000 m3 tabii gaz = 1,33 TET<br \/>\n 1000 m3 havagaz\u0131 = 0,6 TET<br \/>\n 1000 kWh hidroelektrik g\u00fc\u00e7 = 0,125 TET<br \/>\n TONG ANAHTAR, Derin sondajlarda tijleri s\u00f6k\u00fcp takmaya yarayan, kullanma kolayl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan halatlarla kuleye as\u0131l\u0131 vaziyette ba\u011fl\u0131 b\u00fcy\u00fck anahtar.<br \/>\n TONK\u0130LOMETRE, Demir ve kara yolu ile ta\u015f\u0131mada ton olarak faydal\u0131 y\u00fck\u00fcn km olarak ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 mesafe ile \u00e7arp\u0131m\u0131.<br \/>\n TONOZ, Tugla ve har\u00e7la \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, yar\u0131m silindir bi\u00e7imde k\u00e2gir tavan \u00f6rt\u00fcs\u00fc. 2) Bir kemerin aral\u0131ks\u0131z devam etmesi ile olu\u015fan \u00f6rt\u00fc bi\u00e7imi.<br \/>\n TOOL JO\u0130NT, API standard\u0131ndaki tijlerin (drill pipe) birbirine ba\u011flanmas\u0131na yarayan \u00f6zel imal edilmi\u015f man\u015fonlar. Y\u00fcksek de\u011ferli krom-nikel \u00e7eli\u011finden d\u00f6vme suretiyle imal edilen tool-jointlar erkek ve di\u015fi par\u00e7alar\u0131yla bir b\u00fct\u00fcn te\u015fkil ederler. De\u011fi\u015ftirilebilen veya tijlerle beraber eskiyen (de\u011fi\u015ftirilemeyen) tipleri vard\u0131r. Petrol sondaj\u0131 tak\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda \u00f6zel itina ve bak\u0131m isteyen tak\u0131m par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<br \/>\n TOPAKLAMA, 1) Bir s\u0131v\u0131da da\u011f\u0131lm\u0131\u015f kat\u0131 par\u00e7ac\u0131klar\u0131n biraraya getirilmesi i\u015flemi. 2) Yumaklama. 3) Flok\u00fclasyon.<br \/>\n TOPAL BA\u011e, \u00c7intileri iyi oturmam\u0131\u015f, takoz ve kamalarla iyi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f hatal\u0131 e\u011fri a\u011fa\u00e7 ba\u011f.<br \/>\n TOPLAM SERBEST ZAMAN, \u2014> \u015eebeke planlamas\u0131.<br \/>\n TOPLAYICI REAKT\u0130F, \u2014> Reaktif.<br \/>\n TOPOGRAF, 1) Yery\u00fcz\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcmlerini alarak harita, makta, plan vb. haz\u0131rlayan, bu konu \u00fczerinde \u00f6zel e\u011fitime tabi tutulmu\u015f teknik ki\u015fi. 2) \u00d6l\u00e7meci.<br \/>\n TOPO\u011eRAFYA, Arazi \u00f6l\u00e7mesi (jeodezi) ve elde edilen neticelerin de\u011ferlendirilmesi, pl\u00e2n ve haritalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 konular\u0131 ile u\u011fra\u015fan bilim dal\u0131.<br \/>\n TOPO\u011eRAF\u0130K \u00d6L\u00c7ME, Arazi \u00fczerinde yap\u0131lan \u00f6l\u00e7melerin genel tan\u0131m\u0131. Madencilikte; yeralt\u0131, a\u00e7\u0131k i\u015fletme ve tesis konumlar\u0131n\u0131n tesbiti, tasman ve heyel\u00e2n hareketlerinin belirlenmesi, yap\u0131lan i\u015fin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi amac\u0131 ile k\u00fcbaj ve tonaj de\u011ferlerinin araziye ge\u00e7irilmesi veya bunlar\u0131n tersi i\u015flemlerinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 teminen topo\u011frafik ara\u00e7 ve gere\u00e7 kullan\u0131larak arazi \u00fczerinde yap\u0131lan \u00f6l\u00e7melerin genel tan\u0131m\u0131. \u015eekilde, d\u00f6ner kep\u00e7eli ve koval\u0131 eksavat\u00f6r y\u00f6nteminin uygulad\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131k i\u015fletmede takeometre ile yap\u0131lan bir topo\u011frafik \u00f6l\u00e7me i\u015flemi \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.<br \/>\n TOPOGRAF\u0130K KES\u0130T, \u2014> Kesit. Profil.<br \/>\n TOPO\u011eRAFYA, 1) Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fclmesi ile u\u011fra\u015fan bilim dal\u0131. 2) Geodezi. 3) \u00d6l\u00e7me bilgisi.<br \/>\n TOPRAK D\u00d6K\u00dcM SAHASI, 1) Dekapaj malzemesinin ta\u015f\u0131n\u0131p d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve tesviye edildi\u011fi saha. 2) Harman sahas\u0131.<br \/>\n TOPRAK KAYMASI, \u2014> Heyelan. G\u00f6\u00e7me.<br \/>\n TOPUK, 1) Yeralt\u0131 i\u015fletmesinde \u00fcretim yap\u0131lan yerlerde veya bunlar aras\u0131nda b\u0131rak\u0131lan ve daha sonra al\u0131nacak veya al\u0131nmayacak, belirli bir bi\u00e7imi haiz olan veya olmayan maden kitlesi. Topu\u011fun g\u00f6revi tavan\u0131 tutmak ve tabakalar aras\u0131ndaki olu\u015fum b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc muhafaza etmektir. Kuyu topu\u011fu, i\u015fletme ruhsat\u0131 veya pano s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ay\u0131ran topuk, yer\u00fcst\u00fc tesislerini hasardan koruyabilmek i\u00e7in (demiryolu gibi) b\u0131rak\u0131lan topuk vb. 2) Galeriler ve odalarda ayr\u0131lm\u0131\u015f olan maden yata\u011f\u0131 par\u00e7as\u0131. 3) A\u00e7\u0131k ocak i\u00e7erisinde normal basamak geni\u015fli\u011finin bir miktar b\u00fcy\u00fcmesiyle te\u015fkil edilen ve ancak birka\u00e7 basama\u011fa inhisar eden, yatay veya hafif e\u011fimli d\u00fczlem \u015feritleri. A\u00e7\u0131k i\u015fletmede topuk b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni, kitlenin kayma ihtimalini azaltmakt\u0131r. Bu \u015fekilde mevzii olarak genel e\u011fim a\u00e7\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclece\u011fi gibi, kitlenin ete\u011fine bir destek b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olur. Topuk, cevher veya yankaya\u00e7tan te\u015fkil edilebilir. Yol olarak kullan\u0131labilir. \u00dczerine drenaj kanallar\u0131 a\u00e7\u0131labilir. \u2014> Emniyet topu\u011fu. Sabit topuk. Kuyu topu\u011fu. Perde.<br \/>\n TOPUK \u00c7ALMAK, 1) Tahkimat amac\u0131yla b\u0131rak\u0131lan topuklarda bulunan madenin daha sonra istihsal edilmesi. 2) Topuklar\u0131n al\u0131nmas\u0131.<br \/>\n TOPUKLU A\u00c7IK AYAK \u0130\u015eLETME METODU, Kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve yat\u0131m\u0131 fazla olmayan sa\u011flam tavanl\u0131 sert cevherli maden yataklar\u0131na tatbik edilen, haz\u0131rl\u0131k i\u015fleri bir kuyu ve rekuptan veya yaln\u0131z bir rekuptan ibaret olan, tahkimat\u0131, l\u00fczumuna g\u00f6re cevherin d\u00fc\u015f\u00fck ten\u00f6rl\u00fc (fakir) k\u0131s\u0131mlar\u0131nda b\u0131rak\u0131lan gayri muntazam topuklar vas\u0131tas\u0131yla temin edilen, yeralt\u0131 (\u00fcretim) i\u015fletme metodu. Topuklu a\u00e7\u0131k ayak metodu ile, genellikle 10\u00bd-15\u00bd meyile kadar, ayak aln\u0131 yat\u0131ma dik veya paralel ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 fazla olan damarlarda al\u0131nda basamak te\u015fkil edilerek y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kolay, fazla yat\u0131r\u0131m ve tahkimat masraf\u0131 gerektirmeyen, maliyeti ucuz bir metot olmakla beraber, ten\u00f6r\u00fc y\u00fcksek maden yataklar\u0131nda uygulanmas\u0131 yararl\u0131 olmayabilir. Kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 30 m\u2019den fazla damarlara uygulanmaz.<br \/>\n TOPUKLU \u0130\u015eLETME METODU, Al\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen maden yata\u011f\u0131 k\u0131sm\u0131n\u0131n daha \u00f6nce galeri ve ba\u015fyukar\u0131larla k\u0131smi par\u00e7alara (topuklara) b\u00f6l\u00fcnmesi \u015feklinde uygulanan i\u015fletme metodu. Topuklar d\u00fcz yat\u0131ml\u0131 yataklarda yan yana, e\u011fimli yataklarda ise \u00fcst \u00fcste te\u015fkil edilir ve genellikle d\u00f6n\u00fcml\u00fc olmak \u00fczere belirli bir s\u0131ra ile sonradan (toplan\u0131r) al\u0131n\u0131r.<br \/>\n TOP YULA\u011eI, Top yuvarla\u011f\u0131 (madencilikle ilgili bir fermandan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<br \/>\n TORON, 1) \u00c7elik halat\u0131 olu\u015fturan tel demetlerinden her biri. 2) Kordon. 3) Damar. 4) Demet. \u2014> \u00c7elik halat.<br \/>\n TORTUL KAYA\u00c7LAR, Daha \u00f6nce te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f kaya\u00e7lar\u0131n; hava, su ve r\u00fczgar\u0131n mekanik ve kimyasal etkileriyle bir\u00e7ok par\u00e7alara ayr\u0131l\u0131p da\u011f\u0131lan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n, s\u00f6zkonusu fakt\u00f6rler yard\u0131m\u0131 ile ba\u015fka yerlere s\u00fcr\u00fcklenerek \u00e7\u00f6kelmeleri sonucu olu\u015fan kaya\u00e7lar. Tortul kaya\u00e7lar te\u015fekk\u00fcl \u015fekillerine ve orijinlerine g\u00f6re detritik-, kimyasal-, organik \u00e7\u00f6keller diye isimlendirilirler.<br \/>\n TORTUL MADEN YATAKLARI, 1) Gerek fiziksel ve gerekse kimyasal olaylar nedeniyle \u00e7\u00f6kelme sonucu meydana gelen maden yatakla\u0131 (k\u00f6m\u00fcr, kayatuzu, demir vb.) 2) Sedimanter maden yataklar\u0131.<br \/>\n TORTUL PETROLOJ\u0130Si ,\u2014> Sedimentoloji.<br \/>\n TOTAL DEPRESYON, Bir havaland\u0131rma sisteminde \u00f6l\u00e7\u00fclen \u2014> Statik depresyon ile dinamik depresyonun toplam\u0131. Buna umumi depresyon da denir.<\/p>\n<p>TOTCO C\u0130HAZI, D\u00fc\u015fey sondaj kuyular\u0131nda tak\u0131m\u0131n \u015fak\u00fclden sapmas\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7meye yarayan cihaz. Bir al\u00fcminyum t\u00fcp muhafaza i\u00e7ine \u00f6l\u00e7\u00fc aletleri yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Sondaj kuyusuna, bu operasyona mahsus tak\u0131mlarla indirilen bu t\u00fcp i\u00e7indeki kurulmu\u015f, ayarl\u0131 saat ve pusula, cihaz, \u00f6l\u00e7me noktas\u0131na yerle\u015ftirilip s\u00fckunete kavu\u015ftuktan sonra, d\u00f6rt adet i\u011fnenin yuvarlak ka\u011f\u0131t tabla \u00fczerine d\u00fc\u015fmesini sa\u011flar. Kuyu ekseninin azimuttan ka\u00e7 derece ve hangi y\u00f6ne sapt\u0131\u011f\u0131, i\u011fnelerin ka\u011f\u0131t \u00fczerinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlerden okunur.<br \/>\n TOZ, K\u00f6m\u00fcr, hububat, a\u011fa\u00e7lar, mineraller, metaller, cevherler ve maden ocaklar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ta\u015flar gibi organik veya inorganik maddelerin doldurulma ve bo\u015falt\u0131lmalar\u0131, ta\u015f\u0131nmalar\u0131, delinmeleri, ta\u015fa tutulmalar\u0131, \u00e7arp\u0131lmalar\u0131, p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmeleri, \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmeleri, patlat\u0131lmalar\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmalar\u0131 ile meydana gelen ve kendisinden has\u0131l olduklar\u0131 maddelerle ayn\u0131 bile\u015fimde olan veya olmayan ve hava i\u00e7erisinde da\u011f\u0131lma veya yay\u0131lma \u00f6zelli\u011fi g\u00f6steren 0,5-150 mikron b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olan, k\u00f6\u015feli yuvarlak ve amorf olabilen par\u00e7ac\u0131klar. Havaya kar\u0131\u015fmas\u0131 halinde k\u00f6m\u00fcr ve yan\u0131c\u0131 madde tozlar\u0131 patlay\u0131c\u0131, 0,5-5 mikron tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki silisli tozlar da\u011f sa\u011fl\u0131\u011fa zararl\u0131 \u00f6zellik g\u00f6sterir.<br \/>\n 1 cm3 havada<br \/>\n m\u00fcsaade<br \/>\n olunabilir<br \/>\n Toz cinsi tane say\u0131s\u0131<br \/>\n Asbest tozu 176<br \/>\n Porland \u00e7imentosu<br \/>\n tozlar\u0131 1760<br \/>\n Mika tozlar\u0131 706<br \/>\n Amorf silika<br \/>\n tozlar\u0131 (diatomit) 706<br \/>\n Kristalin silika<br \/>\n tozlar\u0131 8.525 : (% S\u0130O\u00b15)<br \/>\n De\u011fi\u015fik muhteval\u0131<br \/>\n tozlar (% 1 serbest silisli) 1.760<br \/>\n Talk 706<br \/>\n Fizyolojik etkilerine ve patlama \u00f6zelliklerine g\u00f6re tozlar;<br \/>\n I- Fibrojenik tozlar (solunum sistemine zararl\u0131 olanlar)<br \/>\n \u2013 Silis (kuars),<br \/>\n \u2013 Silikatlar (asbest, talk, mika)<br \/>\n \u2013 Berilyum cevheri<br \/>\n \u2013 Kalay cevheri<br \/>\n \u2013 Demir cevherlerinin baz\u0131lar\u0131<br \/>\n \u2013 K\u00f6m\u00fcr (antrasit, bit\u00fcml\u00fc k\u00f6m\u00fcrler)<br \/>\n II- Kanserojenik tozlar<br \/>\n \u2013 Radyum<br \/>\n \u2013 Asbest<br \/>\n \u2013 Arsenik<br \/>\n III- Zehirli tozlar (organlar\u0131, dokuyu vb. zehirleyen)<br \/>\n \u2013 Berilyum, arsenik, kur\u015fun, uranyum, radyum, toryum, krom, vanadyum, civa, kadmium, antimuan, manganez, tungsten, nikel, g\u00fcm\u00fc\u015f cevherleri vb.<br \/>\n IV- Radyoaktif tozlar (alfa ve beta radyasyonu ile zararl\u0131 olanlar)<br \/>\n \u2013 Uranyum, radyum, toryum cevherleri vb.<br \/>\n V- Patlay\u0131c\u0131 tozlar (havada suspansiyon halinde iken yanabilenler)<br \/>\n \u2013 Metalik tozlar (magnezyum, al\u00fcminyum, \u00e7inko, kalay, demir)<br \/>\n \u2013 K\u00f6m\u00fcr-Piritli cevherler-organik tozlar.<br \/>\n VI- Az zararl\u0131 tozlar (insan \u00fczerine etkisi az olanlar)<br \/>\n \u2013 Jips, kaolen, kalker.<br \/>\n Zehirli olmayan tozlar\u0131n m\u00fcsade edilebilir s\u0131n\u0131rlar\u0131:<\/p>\n<p> S\u0131n\u0131r<br \/>\n Toz Tipi mg\/m3 hava<br \/>\n % 70\u2019den fazla<br \/>\n serbest silisli toz 1,0<br \/>\n % 10-70 serbest silisli toz 2,0<br \/>\n : 10\u2019den fazla serbest<br \/>\n silisli k\u00f6m\u00fcr tozu 2,0<br \/>\n % 10\u2019dan az serbest silisli<br \/>\n k\u00f6m\u00fcr tozu 4,0<br \/>\n Silisli olmayan k\u00f6m\u00fcr tozu 10,0<\/p>\n<p> Patlama \u00f6zelli\u011fine sahip tozlar:<\/p>\n<p> Alt patlama Patlama<br \/>\n Cinsi s\u0131n\u0131r\u0131 (gr\/m3) S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131<br \/>\n Cinsi (\u00bdC)<br \/>\n K\u00f6m\u00fcr 60 610<br \/>\n Al\u00fcminyum 25 645<br \/>\n Demir 250 425<br \/>\n Magnezyum 20 530<br \/>\n Titan 45 480<br \/>\n \u00c7inko 480 600<\/p>\n<p> TOZ DEFTER\u0130, Ta\u015f tozu kullan\u0131lan ocaklarda tutulan \u00f6zel defter. Bu deftere toz numunesi al\u0131nan yerler ve al\u0131nma tarihleri, numuneler i\u00e7inde bulunan yan\u0131c\u0131 madde miktar\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in yap\u0131lan deney sonu\u00e7lar\u0131, oca\u011f\u0131n \u00e7e\u015fitli k\u0131s\u0131mlar\u0131nda hangi tarihlerde ta\u015f tozu kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\n TOZ EM\u0130SYON SINIRI, Sa\u011fl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden havada bulunabilecek azami toz miktar\u0131. Doldurma, ay\u0131rma, eleme, ta\u015f\u0131ma, k\u0131rma ve \u00f6\u011f\u00fctme tsislerinden \u00e7\u0131kan, gazlarla at\u0131lan toz emisyonu 3 kg\/h\u2019e kadar ise at\u0131k gazlardaki toz konsantrasyonu 300 mg\/m3, at\u0131lan emisyon 3 kg\/h\u2019den fazla ise at\u0131k gazlardaki toz konsantrasyonu 150 mg\/m3\u2019\u00fcn alt\u0131nda tutulur. At\u0131k gazlardaki \u00f6zel tozlar\u0131n emisyonu \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lmaktad\u0131r: 1. s\u0131n\u0131f toz emisyonlar\u0131 20 mg\/m3 (0,1 kg\/h veya \u00fczerindeki emisyon debileri i\u00e7in), 2. s\u0131n\u0131f toz emisyonlar\u0131 50 mg\/m3 (1 kg\/h veya \u00fczerindeki emisyon debileri i\u00e7in), 3. s\u0131n\u0131f toz emisyonlar\u0131 75 mg\/m3 (3 kg\/h veya \u00fczerindeki emisyon debileri i\u00e7in.)<br \/>\n TOZ F\u0130LTRES\u0130, 1) La\u011f\u0131m delinmesi, kaz\u0131 i\u015fleri, ate\u015flemeler, y\u00fckleme ve bo\u015faltma i\u015flemleri, elek ve bantlar\u0131n hareketleri vb. sebeplerle ana k\u00fctlenin \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yan k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar\u0131n havada da\u011f\u0131lmalar\u0131 ve uzun s\u00fcre havada kalmalar\u0131 sonucu olu\u015fan tozlu havadan korunmak i\u00e7in kullan\u0131lan maskeye benzer te\u00e7hizat. 2) \u00c7evrenin kirlenmesini \u00f6nlemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan tesislere ve bacalara konulan toz emici ve tutucu cihaz.<br \/>\n TOZ KASASI, K\u00f6m\u00fcr tozu ve grizu infilak\u0131n\u0131 durdurmak ve infilak alevini s\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in \u00fczerinde kaya\u00e7 tozu bulunan tabla. Toz kasalar\u0131 galeri tavan\u0131na as\u0131l\u0131 ve hemen devrilebilecek \u015fekilde, sarka\u00e7 hareketi yapmayacak tarzda monte edilir.\u2013\u2013> Ta\u015f tozu, Ta\u015f tozu serpme.<br \/>\n TOZ KONSANTRASYONU, \u0130\u015fyerlerindeki havada bulunan tozum mg\/m3 olarak ifadesi. Genel olarak havadaki toz konsantrasyonuna g\u00f6re i\u015fyerleri a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r: \u2014> Tablo.<br \/>\n TOZ K\u00d6M\u00dcR, K\u00f6m\u00fcr eleme veya zengin-le\u015ftirme tesislerinde elde edilen 0-10, 0-18 veya 0-30 mm boyutlar\u0131nda elekalt\u0131 (\u00fcr\u00fcn) k\u00f6m\u00fcr.<br \/>\n TOZ K\u00d6M\u00dcR YAKICILAR, Yak\u0131lacak k\u00f6m\u00fcr\u00fcn tane boyutunu k\u00fc\u00e7\u00fcltmek suretiyle; yanma s\u00fcresini k\u0131saltmak, yanma s\u00fcresinde gaz-kat\u0131 temas y\u00fczeyini art\u0131rmak, k\u00f6m\u00fcrden u\u00e7ucu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmak ve sabit karbondan olu\u015fan taneciklere olan dif\u00fczyonun (yay\u0131n\u0131m\u0131n) yolunu azaltmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f olan yak\u0131c\u0131 sistemler. Burada belirtilen hususlardan hareket edilerek k\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00f6\u011f\u00fct\u00fcc\u00fclerde \u00f6g\u00fct\u00fcl\u00fcp mikron boyutunda toz (pulverize) h\u00e2line getirilen k\u00f6m\u00fcr, geli\u015ftirilen pulverize k\u00f6m\u00fcr yakma sistemlerinde yak\u0131lmaktad\u0131r. Toz k\u00f6m\u00fcrler fuel-oil,ya\u011f, su veya di\u011fer uygun s\u0131v\u0131larla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak da yak\u0131labilmektedir.<br \/>\n Toz k\u00f6m\u00fcr yakan sistemlerde, k\u00fcl\u00fcn \u00e7ekilme durumuna g\u00f6re ya\u015f ve kuru sistemleri kullanmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kuru sistemlerde k\u00fcl tanecik olarak \u00e7ekilirken, ya\u015f sistemlerde aglomera edilerek s\u0131v\u0131 h\u00e2lde \u00e7ekilmektedir.<br \/>\n Toz k\u00f6m\u00fcr\u00fc de\u011ferlendirmek i\u00e7in geli\u015ftirilen \u00e7e\u015fitli yakma sistemlerinden biri\u2019de (\u2014>\u015eekil) \u201c \u00c7ok jetli yak\u0131c\u0131lar\u201d d\u0131r. Bu yak\u0131c\u0131lar, alev boyu uzat\u0131lmaks\u0131z\u0131n, alev kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 esas\u0131na g\u00f6re geli\u015ftirilmi\u015f olup bu ama\u00e7la \u00e7ok say\u0131da l\u00fcle kullan\u0131larak, yak\u0131t ayn\u0131 zamanda ta\u015f\u0131ma g\u00f6revini de yapan birincil hava ile y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131ktaki yanma odas\u0131na p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcl\u00fcr. \u0130kincil hava beslemesi toz k\u00f6m\u00fcr\u00fcn p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc seviyenin hemen \u00fczerinden sisteme verilir. Sistemde olu\u015fan \u00e7ok az miktardaki k\u00fcl, tabanda ve u\u00e7an k\u00fcl olarak toplan\u0131r.<br \/>\n \u00c7ok jetli yak\u0131c\u0131lardan daha geli\u015fmi\u015f olan turbulans tipi yak\u0131c\u0131larda ise, besleme hatlar\u0131na yerle\u015ftirilen kanatlarla hem birincil hava ve yak\u0131ta, hem de ikincil havaya t\u00fcrb\u00fclansl\u0131 d\u00f6nd\u00fcrme hareketi kazand\u0131r\u0131lmakta ve b\u00f6ylece k\u00f6m\u00fcr ile havan\u0131n kar\u0131\u015fma etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r.\u2014> K\u00f6m\u00fcr Yakma Sistemleri, Yanma, Siklon yak\u0131c\u0131lar.<br \/>\n TOZ K\u00dcK\u00dcRT, En az % 55-99 kadar\u0131; 200 mesh\u2019lik bir elekten ge\u00e7ebilecek \u015fekilde \u00f6\u011f\u00fct\u00fclmesi ile elde edilen k\u00fck\u00fcrt.<br \/>\n TOZLA M\u00dcCADELE, Yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc tesislerinde toz olu\u015fan i\u015fyerlerinde meydana gelen tozun, ocak havas\u0131n\u0131 veya \u00e7evreyi kirletmemesi i\u00e7in yap\u0131lan \u00f6l\u00e7meler ve al\u0131nan \u00f6nlemlerin t\u00fcm\u00fc. Yeralt\u0131nda delik delinen, kaz\u0131 ve ate\u015fleme yap\u0131lan yerler ile y\u00fckleme ve bo\u015faltma noktalar\u0131, nakliyat sistemleri, yer\u00fcst\u00fcnde bo\u015faltma yerleri, elekler, d\u00f6k\u00fcmhaneler, enerji santrallar\u0131, bant, karayolu, demiryolu vb. nakliyat sistemleri ve silolar toz olu\u015fturan yerlerdir. Toz olu\u015fan yerlerde genel olarak tozla m\u00fccadele; olu\u015fan tozlar\u0131 hava ile birlikte emip zarars\u0131z bir yerde \u00e7\u00f6keltme, toz olu\u015fan yerde fiskete ile sis \u015feklinde su p\u00fcsk\u00fcrtmek suretiyle tozu \u00e7\u00f6keltme veya daha toz olu\u015fmadan toz olu\u015fabilecek yere su (emdirme) enjekte etme; suretiyle yap\u0131l\u0131r.<br \/>\n TOZ MASKES\u0130, Tozlu ortamda y\u00fcze tak\u0131larak solunum vas\u0131tas\u0131yla zararl\u0131 tozlar\u0131n ci\u011ferlere girmesini \u00f6nlemeye yarayan gere\u00e7.<br \/>\n TOZ TUTMA, Tesislerde meydana gelen tozun sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan veya ileriki proseslere kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme bak\u0131m\u0131ndan, yap\u0131lan i\u015flem. Bu i\u015flem kuru veya ya\u015f sistem uygulanarak sa\u011flan\u0131r.<br \/>\n TRAK\u0130T DOKUSU, \u2014> Mikrolitik tekst\u00fcr.<br \/>\n TRANSFER \u0130STASYONU, Bir nakil sisteminden di\u011fer nakil sistemine aktarma i\u015flemini sa\u011flayan d\u00fczen ve yer. \u2014> Aktarma noktas\u0131.<br \/>\n TRANSGRES\u0130F TABAKALA\u015eMA, Trans-gresyon olay\u0131 ile yani denizlerin karalar\u0131 kaplamas\u0131 sonucu, te\u015fekk\u00fcl eden tabakala\u015fma. Transgresyon olay\u0131nda al\u00e7alan karalara do\u011fru sular ilerler. Bu nedenle \u00fcstteki tabakalar alttakilere nazaran daha geni\u015f bir alan\u0131 kaplar.<br \/>\n TRANSGRESYON, Deniz basmas\u0131 yani deniz havzas\u0131n\u0131n geni\u015flemesi ve denizin karalar \u00fczerinde ilerlemesi olay\u0131. \u2014> Regresyon.<br \/>\n TRANSPARENT, \u2014> Saydam.<br \/>\n TRANSVERSAL \u015e\u0130STLE\u015eME, \u2014> \u015eistle\u015fme.<br \/>\n TRAPEZ V\u0130DA, 1) B\u00fcy\u00fck ve \u00e7ok s\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fclen civatalarla (tesbit vidas\u0131 olarak b\u00fcy\u00fck tak\u0131m tezgahlar\u0131n\u0131n kalem tutucular\u0131nda, hareket vidas\u0131 olarak preslerin millerinde, krikolarda, ventil ve vanalarda, lokomotiflerin hareket vidalar\u0131nda) kullan\u0131lan vida tipi. Trapez vidan\u0131n di\u015flerinin dip k\u0131sm\u0131, e\u015fit ad\u0131ml\u0131 bir d\u00f6rtgen vidaya g\u00f6re daha kal\u0131n ve bu sebeple daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. 2) Di\u015f kesiti yamuk \u015feklinde olan vida.<br \/>\n TRAS, \u2014> Puzolanik maddeler.<br \/>\n TRAVELL\u0130NG-BLOCK, Sondaj kulesinde krown-block\u2019tan ge\u00e7en \u00e7elik halatlar\u0131n ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 palanga makaral\u0131, hareketli par\u00e7a.<br \/>\n TRAVERBAN, \u2014> Rekup la\u011f\u0131m\u0131.<br \/>\n TRAVERS, 1) Demiryollar\u0131nda raylar\u0131n alt\u0131na konulan demir, beton veya a\u011fa\u00e7 altl\u0131k. 2) Yeralt\u0131n s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan ana kat la\u011f\u0131mlar\u0131na dik olarak damar\u0131 kesmek \u00fczere s\u00fcr\u00fclen k\u0131sa rekup la\u011f\u0131m\u0131.<br \/>\n TRAVERTEN, Termal kaynaklardan \u00e7\u0131kan sular\u0131n i\u00e7indeki minerallerin CO2 bitkilerin etkisiyle ayr\u0131l\u0131p \u00e7\u00f6kelmesi sonucu olu\u015fan s\u00fcnger gibi delikli ve hafif kaya\u00e7. Kalker t\u00fcflerini meydana getiren kayna\u011f\u0131n vadideki bir g\u00f6le akmas\u0131 ve burada ince toz halinde kalker kristallerinin yo\u011funla\u015farak d\u00fczenli tabakalar te\u015fkil etmek suretiyle \u00e7\u00f6kelmesi sonucu meydana gelen kayaca da traverten denir. Travertenler in\u015faat bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli kaya\u00e7lar\u0131 te\u015fkil ederler. Bunlar b\u00fcy\u00fck bloklar halinde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, kesmek suretiyle kaplama malzemesi olarak da kullan\u0131l\u0131rlar.<br \/>\n TREMOL\u0130T, \u0130\u00e7inde magnezyum, kalsiyum ve al\u00fcminyum bulunan do\u011fal silikat.<br \/>\n TREPAN, 1) Darbeli sondajlar\u0131n darbeyi yapan a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ucuna verilen isim. 2) Sondajc\u0131l\u0131kta \u00f6zel matkap \u00e7e\u015fidi.<br \/>\n TR\u0130BOL\u00dcM\u0130NESENS , Bir mineralin s\u00fcrtme veya \u00e7arpma yani bir \u015fok etkisi ile \u0131\u015f\u0131k yayma \u00f6zelli\u011fi.<br \/>\n TR\u0130-FLO(\u00dc\u00c7-AKIM) AYIRICISI , Seri h\u00e2lde birle\u015ftirilmi\u015f iki dynawhirlpool (Santrif\u00fcj f\u0131rlat\u0131c\u0131) ay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131ndan olu\u015fan ve italya\u2019da geli\u015ftirilen farkl\u0131 yo\u011funlukta iki ortam (a\u011f\u0131r mayi) kullan\u0131larak \u015fist, temiz k\u00f6m\u00fcr ve mikst olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 \u00fcr\u00fcn elde edilen k\u00f6m\u00fcr zenginle\u015ftirme (y\u0131kama) \u00fcnitesi. 50 cm \u00e7ap\u0131nda bir \u00fcnitenin 0,5-30 mm aras\u0131ndaki m\u00e2lzeme i\u00e7in kapasitesi 100ton\/h civar\u0131ndad\u0131r. \u2014> Santrif\u00fcj ay\u0131r\u0131c\u0131lar, A\u011f\u0131r mayi ile ay\u0131rma, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri.<br \/>\n TR\u0130FON, Demiryollar\u0131nda raylar\u0131n a\u011fa\u00e7 traverslere ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan \u00f6zel vida.<br \/>\n TR\u0130GONOMETR\u0130K Y\u00dcKSEKL\u0130K TAY\u0130-N\u0130, \u2014> D\u00fc\u015fey a\u00e7\u0131 ile y\u00fckseklik tayini.<br \/>\n TR\u0130KO (Tr\u00fcko), Oca\u011fa maden dire\u011fi vb. malzeme ta\u015f\u0131mak i\u00e7in kullan\u0131lan a\u00e7\u0131k veya kafes \u015feklinde imal edilmi\u015f \u00f6zel ocak arabas\u0131.<br \/>\n TR\u0130YAJ, 1) Par\u00e7a halindeki madenlerin renk veya a\u011f\u0131rl\u0131k farklar\u0131ndan faydalan\u0131larak el ile ay\u0131klanmas\u0131. 2) Tavuklama.<br \/>\n TROF (Tilting rotary oxygen furnace), Finlandiyan\u0131n otokumpu firmas\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f, bak\u0131r \u2014> Anot \u00e7amurlar\u0131n\u0131n pirometalurjik i\u015fleminde kullan\u0131lan ve k\u0131ymetli metallerin kazan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan f\u0131r\u0131n.<br \/>\n TROLEY, \u2014> Elektrikli lokomotif.<br \/>\n TROMP AYIRICISI , S\u0131\u011f a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131s\u0131. \u2014> Statik a\u011f\u0131r ortam (a\u011f\u0131r mayi) ay\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, K\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri, \u2014> \u015eekil.<br \/>\n TROMP E\u011eR\u0130S\u0130, Tuv\u00f6nan k\u00f6m\u00fcrde belirli yo\u011funluktaki malzemenin, ay\u0131rma sonunda temiz k\u00f6m\u00fcre ve art\u0131\u011fa ge\u00e7en oranlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren e\u011fri. Bu e\u011fri; ay\u0131r\u0131m e\u011frisi, da\u011f\u0131l\u0131m e\u011frisi ve hata e\u011frisi olarak da isimlendirilir. Tromp e\u011frisinin \u00e7iziminde, temiz k\u00f6m\u00fcr ve at\u0131\u011f\u0131n, y\u00fczd\u00fcrme deney sonu\u00e7lar\u0131 ile tuv\u00f6nan\u0131n bunlardan hesaben bulunan y\u00fczd\u00fcrme sonu\u00e7lar\u0131 kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Hata fakt\u00f6r\u00fc, \u015eekil.<br \/>\n TRONA, Tabiatta do\u011fal olarak bulunan soda minerallerinden en yayg\u0131n\u0131. Kimyasal form\u00fcl\u00fc Na2CO3.NaHCO32H2O olup, monoklinal sistem-de kristalle\u015fir. Rengi, cevherin ihtiva etti\u011fi orga-nik maddelere ba\u011fl\u0131 olarak koyu kahverengiden koyu sar\u0131ya kadar de\u011fi\u015fir. Organik madde fazla oldu\u011fu zaman gri siyah\u0131ms\u0131, kil katk\u0131 oldu\u011funda ye\u015filimsi renk al\u0131r. Saf oldu\u011fu zaman rengi beyaz ve saydamd\u0131r. G\u00f6lsel bir ortamda olu\u015fur. Sertli\u011fi 2,5-3, yo\u011funlu\u011fu 2,14 gr(cm3\u2019t\u00fcr. Suda \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr, asitte k\u00f6p\u00fcr\u00fcr. Is\u0131n\u0131n etkisi ile Na2CO3\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Saf oldu\u011funda % 70 soda k\u00fcl\u00fc (NaCO3) ihtiva eder. Kullan\u0131lma bak\u0131m\u0131ndan kimya sanayiinde asit ve amonyaktan sonra gelmektedir. Cam ve temizlik maddeleri sanayiinin ana hammaddesidir.<br \/>\n TROPAR\u0130, Sondaj kuyular\u0131nda sapmay\u0131 ve sapman\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7meye yarayan cihaz.<br \/>\n TROY, A\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fc sistemi. Genellikle kuyumculukta alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f ve k\u0131ymetli ta\u015flar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmekte kullan\u0131l\u0131r. 1troy ons 31,1035 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, 1 troy pound 373,242 gram (12 ons) a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ifade eder.<br \/>\n TROYONS (TROYOUNCE), Troyes (Frasa) \u015fehri kelimesinden kaynaklanan, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, para, k\u0131ymetli ta\u015f, hekimlik ve ilmi presizyon \u00f6l\u00e7\u00fcleri i\u00e7in kullan\u0131lan hassas a\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fc birimi. \u0130ngiltere ve ABD\u2019de asil metaller ve ta\u015flar i\u00e7in kullan\u0131lan 31,1035 gr\u2019l\u0131k a\u011f\u0131rl\u0131k birimi yani troy paund\u2019un 12\u2019de biri (1 troy pound = 373,242 gr.). K\u0131ymetli ta\u015flar ve inciler i\u00e7in troyonce 151 1\/2 m\u00fccevherat karat\u0131 veya 600 inci tanesi yani 31,103 gr\u2019d\u0131r.<br \/>\n TROY POUND, \u2014> Troyons.<br \/>\n T-TERT\u0130B\u0130 PANO, yatay veya az meyilli k\u00f6m\u00fcr damarlar\u0131nda, aralar\u0131nda m\u00fc\u015fterek tek bir k\u00f6m\u00fcr nakliye galerisi olan, birbirine kom\u015fu iki panonun beraber i\u015fletilmesi.<br \/>\n TUB\u0130NG, Kaynakl\u0131 \u00e7elik saclar\u0131 kaynak etmek veya haz\u0131rlanm\u0131\u015f d\u00f6k\u00fcm par\u00e7alar\u0131 c\u0131vata ile ba\u011flamak ve arazi ile bu \u015fekilde yap\u0131lan boru aras\u0131na te\u00e7hizatl\u0131 beton ve gerekti\u011fi takdirde beton ile arazi aras\u0131na tecrit i\u00e7in asfalt da doldurularak yap\u0131lan kuyu cidar\u0131 tahkimat\u0131.<br \/>\n TU\u011eLA TOPRA\u011eI, \u2014> Kiremit-tu\u011fla topra\u011f\u0131.<br \/>\n TULPU\u015eER, Sondaj amiri. \u2014> Sond\u00f6r.<br \/>\n TULUMBA, Suyu ve herhangi bir ak\u0131\u015fkan\u0131 belli bir y\u00fcksekli\u011fe basan ayg\u0131t.<br \/>\n TULUMBACI, Tulumbalar\u0131n i\u015fletilmesi ve bak\u0131m\u0131 ile g\u00f6revli ki\u015fi.<br \/>\n TULUMBA DA\u0130RES\u0130, ocakta tulumba veya tulumbalar\u0131n bulundu\u011fu oda.<br \/>\n TULUMBA TES\u0130SLER\u0130, 1) Ocak sular\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131 atmak i\u00e7in kurulan tesislerin t\u00fcm\u00fc. Bu tesislerin kuruldu\u011fu yere tulumba dairesi denir. 2) Metan drenaj\u0131 amac\u0131yla gerekli bas\u0131n\u00e7 fark\u0131n\u0131 yaratarak gaz\u0131n emniyetli bir \u015fekilde d\u0131\u015far\u0131ya ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flayan tesisler.<br \/>\n TUMBA, 1) Ocak arabalar\u0131n\u0131 (vagonlar\u0131) bo\u015faltmaya yarayan tesis. Tumba tesisleri arabay\u0131 yana yat\u0131rmak veya ters d\u00f6nd\u00fcrmek suretiyle bo\u015falt\u0131r. Bo\u015faltma \u015fekline g\u00f6re yan tumba ve d\u00f6ner tumba diye isimlendirilir. Bunlar insang\u00fcc\u00fc, elektrik, elektrohidrolik veya bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi, \u00fc\u00e7 g\u00f6zl\u00fc yap\u0131lmak suretiyle graviteden yararlan\u0131larak (\u00fc\u00e7 g\u00f6zl\u00fc tumba) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lanlar\u0131 da vard\u0131r. 2) A\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde dekapaj\u0131n, yeralt\u0131 i\u015fletmelerinde ocaktan \u00e7\u0131kan ta\u015flarla, lavvardan gelen art\u0131klar\u0131n d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yer. 3) Yeralt\u0131 i\u015fletmesinde g\u00f6\u00e7ertme yap\u0131lan yerlerde tahkimat\u0131n s\u00f6k\u00fcl\u00fcp tavan\u0131n g\u00f6\u00e7ertilmesi i\u015fi. 4) K\u00fclb\u00fct\u00f6r (yan tumba). \u2014> Tumba makinesi. S\u00f6k\u00fcm makinesi. S\u00f6k\u00fcm.<br \/>\n TUMBACI, 1) Tumbay\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran i\u015f\u00e7i. 2) Ayak arkas\u0131nda veya terkedilen yerlerde tahkimat\u0131 s\u00f6ken ve tavan\u0131 g\u00f6\u00e7erten ekip.<br \/>\n TUMBA KATI, Kafes nakliyat\u0131 yap\u0131lan ihra\u00e7 tesislerinde i\u00e7i maden veya ta\u015f dolu olarak kuyu a\u011fz\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131ktan sonra tumba edilece\u011fi silolar i\u00e7in irtifa kazanmak \u00fczere kuyu a\u011fz\u0131 seviyesinin \u00fcst\u00fcnde te\u015fkil edilen araba devresi, itici tertibatlar\u0131, ta\u015f ve k\u00f6m\u00fcr tumbalar\u0131 bulunan platform.<br \/>\n TUMBA MAK\u0130NES\u0130, \u2014> S\u00f6k\u00fcm. Tumba.<br \/>\n TUMBA METODU, Tabaka \u015feklinde yatak-lanm\u0131\u015f damarlarda panonun k\u0131lavuz ve ba\u015fyu-kar\u0131larla par\u00e7alanarak arada kalan topuklar\u0131 da almak \u015feklinde uygulanan g\u00f6\u00e7ertmeli (\u00fcretim) i\u015fletme metodu. Panonun k\u0131lavuzlarla b\u00f6l\u00fcn\u00fcp kaz\u0131lan madenin k\u0131lavuzlardan ana ba\u015fyukar\u0131ya getirilerek nakledilmek \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015f \u015fekline \u201cYatay Ayakl\u0131 G\u00f6\u00e7ertme Metodu\u201d, panonun ba\u015fyukar\u0131larla b\u00f6l\u00fcn\u00fcp kaz\u0131lan madeni bu ba\u015fyukar\u0131lardan nakletmek \u00fczere d\u00fczenlenmi\u015f \u015fekline de \u201cDikey Ayakl\u0131 G\u00f6\u00e7ertme Metodu\u201d denir. Tumba metodunda i\u015fletme zayiat\u0131 fazlad\u0131r. Bu metoda kara tumba da denir.<br \/>\n TUN\u00c7, \u2014> Bak\u0131r ala\u015f\u0131mlar, Bronz.<br \/>\n TUNGSTEN, \u2014> Volfram.<br \/>\n TURBA, 1) K\u00f6m\u00fcrle\u015fmenin ilk kademesinde bulunan ve de\u011fi\u015fen oranlarda karbon, hidrojen ve oksijen ihtiva eden d\u00fc\u015f\u00fck kalorili, esmer, koyu renkli, hafif, kuru iken hemen, nemli iken g\u00fc\u00e7l\u00fckle ve koku ne\u015frederek yanan k\u00f6m\u00fcr. 2) Turb.<br \/>\n TURB\u0130NL\u0130 SONDAJ, Y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 sondaj \u00e7amuru vas\u0131tas\u0131yla d\u00f6nd\u00fcr\u00fclen turbine ba\u011fl\u0131 matkab\u0131n d\u00f6nmesi ile yap\u0131lan bir sondaj metodu. Bu metotta sadece turbin motoru ve ona direkt ba\u011fl\u0131 matkap d\u00f6ner. Tak\u0131m dizisinin di\u011fer elemanlar\u0131 d\u00f6nmez; sondaj \u00e7amurunun y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7la turbine ula\u015fmas\u0131n\u0131 ve matkap \u00fczerine gerekli bask\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<br \/>\n TURNE, Madenlerde \u00e7al\u0131\u015fan nezaret\u00e7i, m\u00fchendis vb. ki\u015filerin ocak gezisi.<br \/>\n TUTU\u015eMA SICAKLI\u011eI, Bir gaz veya gaz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, s\u0131cak bir y\u00fczeyden veya kaynaktan \u0131s\u0131 enerjisi olarak yanmaya ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in gerekli minimum s\u0131cakl\u0131k derecesi. Baz\u0131 gaz ve kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n tutu\u015fma s\u0131cakl\u0131klar\u0131: metan 650-750\u00b0C , hidrojen 580-590\u00b0C, karbonmonoksit 644-658\u00b0C, b\u00fctan 480-530\u00b0C, normal benzin 280\u00b0C, 100 oktanl\u0131 benzin 429\u00b0C. \u2014> Yanma.<br \/>\n TUTYA, Kavrulmu\u015f veya sinterlenmi\u015f \u00e7inko cevheri konsantresinin k\u00f6m\u00fcrle birlikte yatay veya modern d\u00fc\u015fey retortlarda kuvvetli \u0131s\u0131yla red\u00fcklenerek \u00fcretilen metalik \u00e7inkonun, dam\u0131t\u0131lmas\u0131ndan elde edilen, genellikle %1-2 oran\u0131nda kur\u015fun i\u00e7eren \u00e7inko metali.<br \/>\n TUV\u00d6NAN, 1) Maden oca\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve herhangi bir zenginle\u015ftirme i\u015flemine tabi tutulmam\u0131\u015f cevher veya k\u00f6m\u00fcr. 2) Ham cevher.<br \/>\n TUV\u00d6NAN CEVHER, \u2014> Tuv\u00f6nan.<br \/>\n TUV\u00d6NAN K\u00d6M\u00dcR, \u2014> Tuv\u00f6nan.<br \/>\n TUZ , 1) Kolayca ufalanabilen, kokusuz, suda eriyen, tad\u0131 dil yak\u0131c\u0131, kimyasal f\u00f6rm\u00fcl\u00fc Na Cl olan, billursu madde. Do\u011fada deniz suyundan, \u2014> Kayatuzu yataklar\u0131ndan, tuzlu g\u00f6llerden ve kaynaklardan, (ana mal olarak) ham tuz elde edilir. Ham tuzun i\u015flenmesiyle; rafine tuz, sofra tuzu, pudra tuzu, presli tuz, iyotlu tuz, yalama tuzu; elde edilir. Tuz beslenmenin temel unsurlar\u0131ndan ve sanayinin temel hammadde-lerinden biridir. Yeti\u015fkin bir kimse, de\u011fi\u015fik yollardan g\u00fcnde 20 gr kadar tuz al\u0131r.<br \/>\n 2) Kimyasal anlamda genel olarak asitlerin bazlarla n\u00f6trle\u015ftirilmesi sonunda elde edilen bile\u015fik.<br \/>\n 3) Baz\u0131 bak\u0131mlardan yemek tuzuna benzeyen \u00e7e\u015fitli maddelere eczac\u0131l\u0131kta verilen ad, amonyak tuzu (amonyum klor\u00fcr), berthollet tuzu (potasyum klorat), epsom tuzu (magnezyum s\u00fclfat), soda tuzu (sodyum karbonat), turta tuzu (potasyum karbonat) gibi.<br \/>\n TUZ DOMU, 2000 ila 4000 m derinlikten gelerek yerkabu\u011funun zay\u0131f zonlar\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu birikme sonucu meydana gelen tuz yata\u011f\u0131. Plasti\u011fe benzer \u00f6zelli\u011fi haiz bu Trias-Jura ya\u015f\u0131ndaki kaya- ve potastuzu yataklar\u0131, tuzlu kil, kire\u00e7ta\u015f\u0131, dolomit, jips, anhidritten olu\u015fan kuvvetli k\u0131vr\u0131mlara u\u011fram\u0131\u015f yanta\u015flar\u0131 i\u00e7inde bulunur.<br \/>\n TUZLA, Buharla\u015fma imkan\u0131 fazla olan deniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda, tava denilen havuzlara deniz suyu ak\u0131tmak ve bu suyu buharla\u015ft\u0131rmak suretiyle tuz elde edilen yer.<br \/>\n T\u00dcF, Volkanlar\u0131n p\u00fcsk\u00fcrtt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7e\u015fitli tane irili\u011findeki par\u00e7alar\u0131n ta\u015fla\u015fmas\u0131ndan olu\u015fan, tabakala\u015fma g\u00f6steren, baz\u0131 durumlarda tabakala\u015fma karakteri g\u00f6stermeyen kaya\u00e7. Muhtevas\u0131na g\u00f6re t\u00fcfler \u00e7ok \u00e7e\u015fitli \u015fekilde isimlendirilirler. Volkan p\u00fcsk\u00fcrmesinde b\u00fcy\u00fck lav par\u00e7alar\u0131n\u0131n kraterden f\u0131rlad\u0131ktan sonra havada eksenleri etraf\u0131nda d\u00f6nerek kat\u0131la\u015fmas\u0131ndan meydana gelen kaya\u00e7lara volkan bombas\u0131, f\u0131rlat\u0131lan par\u00e7alar\u0131n havada kat\u0131la\u015fmas\u0131ndan olu\u015fan kaya\u00e7lara da volkan k\u00fclleri denir. Volkan bombalar\u0131 ve lapillilerin geli\u015fig\u00fczel \u00e7imentolanmas\u0131ndan olu\u015fan kaya\u00e7lara aglomera, k\u00fcllerin birikmesiyle meydana gelen kaya\u00e7lara da volkanik t\u00fcf denir.<br \/>\n T\u00dcKENME, \u00dcretim faaliyeti ile t\u00fcm olarak t\u00fcketilen ve yerine aynen konmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan orman, k\u00f6m\u00fcr, maden, petrol, do\u011fal gaz, end\u00fcstriyel ham maddeler gibi do\u011fal kaynaklar\u0131n azalmas\u0131 veya t\u00fckenmesi.<br \/>\n T\u00dcNEL, 1) Ayn\u0131 seviyede veya az meyilli olarak devam eden, giri\u015fi ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olan yeralt\u0131 yolu. 2) \u0130ki ucu a\u00e7\u0131k galeri.<br \/>\n T\u00dcNEL ATE\u015eLEMES\u0130, \u2014> Galeri ate\u015flemesi.<br \/>\n T\u00dcP TAHK\u0130MAT, Pik d\u00f6k\u00fcm par\u00e7alar\u0131n c\u0131vatalarla veya b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f \u00e7elik saclar\u0131n kaynakla birbirlerine ba\u011flanmas\u0131 suretiyle gev\u015fek formasyon i\u00e7inde a\u00e7\u0131lan kuyularda veya galerilerde uygulanan boru \u015feklindeki tahkimat. Bunlar\u0131n arkas\u0131nda kalan bo\u015fluk, te\u00e7hizatl\u0131 beton veya asfalt vb. maddelerle doldurulur.<br \/>\n T\u00dcRB\u0130NER LAMBA, Bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile \u00e7al\u0131\u015fan bir t\u00fcrbine ba\u011fl\u0131 elektrik \u00fcretecinden elde edilen elektrikten yararlan\u0131larak \u0131\u015f\u0131k veren grizuya kar\u015f\u0131 emniyetli sabit ocak lambas\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T TABAKA, 1) Genellikle sedimanter olarak te\u015fekk\u00fcl etmi\u015f, d\u00fczlem \u015feklinde uzan\u0131m\u0131 kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u00e7ok fazla olan kaya\u00e7, k\u00f6m\u00fcr veya cevher yata\u011f\u0131. Bir tabakay\u0131 di\u011fer tabakalardan ay\u0131ran d\u00fczleme \u201cTabaka d\u00fczlemi\u201d , birbiri \u00fczerinde olu\u015fmu\u015f birka\u00e7 tabakaya \u201c Tabaka serisi\u201d denir. Tabakalar, meyillerine (yatay, e\u011fik, dik) ve tektonik (normal, k\u0131vr\u0131ml\u0131)yap\u0131ya g\u00f6re tasnif edilirler. Di\u011fer bir tasnife g\u00f6re &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5566,5154,5591,5592,5593,5167,5590,5588,2419],"class_list":["post-2229","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-kalker-tufu","tag-korozyon","tag-martoperforator","tag-piramit","tag-portkron","tag-reaktif","tag-sedimanter","tag-sedimentoloji","tag-solunum-sistemi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2229\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}