\u00c7ocu\u011fun, di\u011ferlerinin mal\u0131na el uzatt\u0131\u011f\u0131, yiyeceklerini, meyve ve oyuncaklar\u0131n\u0131 zorla ald\u0131\u011f\u0131 veya gizlice \u00e7ald\u0131\u011f\u0131, anne ve baban\u0131n cebinden gizlice para ald\u0131\u011f\u0131, annesinin gizletti\u011fi yiyecekleri ald\u0131\u011f\u0131, d\u00fckkan ve pazarlardan gizlice bir\u015feyler ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131, karde\u015finin ve s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131n\u0131n defter, kalem, silgi vb. e\u015fyalar\u0131n\u0131 gizlice g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n\u00c7ocukluk d\u00f6neminde az-\u00e7ok \u00e7o\u011fu \u00e7ocuklarda b\u00f6yle \u015feyler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ocukluk d\u00f6nemlerinde b\u00f6yle \u015feylere rastlanmayan \u00e7ok nadir kimseler bulunur.
\nBaz\u0131 anne ve babalar b\u00f6yle \u015feyleri g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ok rahats\u0131z olurlar ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n karanl\u0131k gelece\u011finden \u00fcz\u00fcnt\u00fc duyarlar. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n gelecekte bir gas\u0131p veya h\u0131rs\u0131z olacaklar\u0131ndan korkarlar. Bu y\u00fczden kendilerini kaybeder, a\u011flay\u0131p s\u0131zlarlar.
\nHer\u015feyden \u00f6nce bu anne ve babalara, fazla \u00fcz\u00fclmemelerini, korkmamalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatay\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc, sadece b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck gasb ve h\u0131rs\u0131zl\u0131klar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n, gelecekte k\u00f6t\u00fc insan olacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermez. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk, hen\u00fcz malikiyet meselesini tamamen anl\u0131yacak, kendi malikiyetiyle di\u011ferlerinin malikiyeti aras\u0131na fark koyacak seviyeye ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocu\u011fun duygular\u0131 akl\u0131n\u0131n kat kat \u00fcst\u00fcndedir. Bir \u015fey g\u00f6z\u00fcne ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcnce hemen tahrik olur. \u0130\u015fin sonunu d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hemen onu ele ge\u00e7irmeye yeltenir. \u00c7ocuk, zati olarak k\u00f6t\u00fc de\u011fildir ve k\u00fc\u00e7\u00fck hatalar onun zat\u0131ndan kaynaklanmamaktad\u0131r; bilakis, bunlar sonradan onda meydana gelen \u015feylerdir. B\u00fcy\u00fcy\u00fcnce b\u00f6yle \u015feyleri terkeder. Bir \u00e7ok takval\u0131, emin ve d\u00fcr\u00fcst insanlar vard\u0131r ki k\u00fc\u00e7\u00fckken bu k\u00fc\u00e7\u00fck hatalat\u0131 i\u015flemi\u015flerdir. Elbette \u00e7ocuklar da b\u00f6yle hatalar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce bir tepki g\u00f6stermeyin ve tamamen ilgisiz davran\u0131n demek istemiyorum. Aksine, bu k\u00fc\u00e7\u00fck hatalar\u0131 g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez \u00e7ocu\u011fu terbiye ve \u0131slah edilmez sanmay\u0131n, tela\u015fa kap\u0131lmay\u0131n, sab\u0131r ve tahamm\u00fclle onlar\u0131 tedavi etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n demek istiyorum.
\n\u00d6zellikle iki \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki \u00e7ocuk kendi mal\u0131yla di\u011ferlerinin mal\u0131 aras\u0131nda fark g\u00f6zetmez. M\u00fclkiyetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 iyi tan\u0131maz. Eli yeti\u015fti\u011fi her\u015feye sahip olmak ister. Ho\u015funa giden her\u015feyi almak ister. Bu a\u015famada k\u0131nama, k\u0131zma ve tokatlama dahi faydas\u0131zd\u0131r. Bu a\u015famada anne ve baban\u0131n yapabilece\u011fi en g\u00fczel \u015fey bilfiil onu engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Birinden zorla bir\u015fey almak istedi\u011finde engel olmal\u0131d\u0131rlar. E\u011fer al\u0131rsa elinden almal\u0131, sahibine geri vermelidirler. Arzulad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri elinin ula\u015fabilece\u011fi yere koymamal\u0131d\u0131rlar. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki \u00e7ocuklar i\u00e7in bir anahtar veya kilit her t\u00fcrl\u00fc \u00f6\u011f\u00fct, nasihat ve uyar\u0131dan daha etkilidir.
\nGenelde \u00e7ocuklar iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc biribirinden ay\u0131rtedecek, s\u0131n\u0131r ve malikiyet meselesini iyice kavrayacak ya\u015fa gelince di\u011ferlerinin mal\u0131na el uzatmazlar. Ama baz\u0131 \u00e7ocuklar bu ya\u015flarda dahi ara-s\u0131ra bu gibi k\u00f6t\u00fc i\u015fleri yaparlar. Elbette anne ve baba bu durumda sessiz ve ilgisiz kalamazlar. Baba ve anneler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve vurgunculuklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp susmalar\u0131 ve buna engel olmaya \u00e7al\u0131\u015fmamalar\u0131, “Hen\u00fcz \u00e7ocuktur bilmiyor, akl\u0131 yetmiyor, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce terkeder” gibi bahaneler getirmeleri do\u011fru de\u011fildir. Elbette, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce art\u0131k h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmama ihtimali var; ama \u00e7ocu\u011fun b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck h\u0131rs\u0131zl\u0131klarla zamanla h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmay\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirip vurguncu ve h\u0131rs\u0131z yeti\u015fmesi de b\u00fcy\u00fck ihtimaldir. Ayr\u0131ca, \u00e7ocu\u011fun ba\u015fkas\u0131n\u0131n mal\u0131n\u0131 almas\u0131 ve hi\u00e7 kimsenin buna ses \u00e7\u0131karmamas\u0131 zaten do\u011fru olmayan bir \u015feydir. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, anne ve baban\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 b\u00f6yle \u015feylerden al\u0131koymamakla kalmay\u0131p onu daha da savunmaya kalk\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. Birisi, \u00e7ocu\u011funuz h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131 diye onlara \u015fikayette bulunursa, niye \u00e7ocu\u011fumuza b\u00f6yle bir iftirada bulunuyorsun diye ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmaya ba\u015flarlar.
\nBu gibi cahil anne ve babalar, bizzat kendi hareketleriyle \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve di\u011ferlerinin mallar\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmaya te\u015fvik ederler. Bizzat kendi davran\u0131\u015flar\u0131yla onlara h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmay\u0131, inkar etmeyi ve kendini temize \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131 \u00f6\u011fretirler.
\nBu y\u00fczden anne ve babalar, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc i\u015ferine kar\u015f\u0131 laubali ve ilgisiz kalmamal\u0131d\u0131rlar; aksine o \u00e7irkin i\u015fin i\u00e7lerinde k\u00f6k salmamas\u0131 ve bir al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelmemesi i\u00e7in onlar\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar. E\u011fer al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelirse terketmeleri \u00e7ok zor olur.
\nHz. Ali (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “\u0130\u015flerin en zoru al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 terketmektir.”(239)
\nAnne ve babalar, bu \u00e7irkin i\u015fin ger\u00e7ekle\u015fmemesi i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce \u00e7ocu\u011fun h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmas\u0131na sebep olacak etkenleri yok emelidirler.
\n\u00c7ocu\u011fun bir kalem, silgi veya deftere ihtiyac\u0131 oldu\u011funda anne ve babas\u0131 bu ihtiyac\u0131n\u0131 gidermeseler \u00e7ocuk s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131n\u0131n e\u015fyas\u0131na veya anne ve babas\u0131n\u0131n cebine el uzatabilir. Oynamak i\u00e7in bir topa ihtiyac\u0131 olursa anne ve babas\u0131 ona top almazlarsa di\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n topunu zorla ellerinden almaya veya mahallenin bakkal\u0131ndan gizlice bir top \u00e7almaya kalk\u0131\u015fabilir. Anne ve baba m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar \u00e7ocu\u011fun ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131d\u0131rlar. E\u011fer m\u00fcmk\u00fcn olmazsa onunla anla\u015farak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu g\u00f6stermelidirler. \u00d6rne\u011fin: Boya kalemi alacak param\u0131z yok, falan d\u00fckkandan bor\u00e7 alabilirsin, sonra \u00f6deriz veya bug\u00fcn arkada\u015f\u0131ndan \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131ver; sonra sana al\u0131r\u0131z diyebilirler. S\u0131k\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar \u00e7ocu\u011fu h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa sevkeden etkenlerden biri olabilir. \u015eiddetli bask\u0131 ve kontroller \u00e7ocu\u011fu h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa itebilir ve onda h\u0131rs\u0131zl\u0131k fikirleri do\u011furabilir. Anne yiyecekleri dolaba koyarak kap\u0131s\u0131n\u0131 kilitleyip kilidi de gizli bir yere saklad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocuk kilidi her ne \u015fekilde olursa olsun bulup f\u0131rsat bulunca gizlice dolab\u0131 a\u00e7\u0131p yiyeceklerden almay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u00d6zellikle kendileri yiyip \u00e7ocu\u011fa vermediklerinde b\u00f6yle olur. Anne ve baba paralar\u0131n\u0131 yedi kap\u0131 arkas\u0131nda gizlediklerinde \u00e7ocuk tahrik olarak onu bulmak i\u00e7in daha \u00e7ok \u00e7aba harcayabilir. En iyisi anne ve babalar her\u015feyi tamamen gizlemeli, \u00e7ocuklar\u0131yla i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olmal\u0131 ve onlarla anla\u015fmal\u0131d\u0131rlar. Onlara hayat\u0131n bir hesap-kitap \u00fczerer oldu\u011funu, yeme ve i\u00e7menin de bir zaman\u0131 oldu\u011funu, paran\u0131n, ihtiya\u00e7lar\u0131n giderilmesi i\u00e7in belli bir hesap ve kitaba g\u00f6re kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini anlatmal\u0131d\u0131rlar.
\n\u00c7ocuklar\u0131, \u00f6ld\u00fcrme ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k yollar\u0131n\u0131 \u00f6\u011freten filimlere g\u00f6t\u00fcrmeyiniz ve bu t\u00fcr hikayeleri i\u00e7eren kitaplar\u0131 okumalar\u0131na izin vermeyiniz.
\nH\u0131rs\u0131zl\u0131k yap\u0131p yakalanan ve mahkemede, biz bu takti\u011fi sinama veya televizyondan \u00f6\u011frenerek yapt\u0131k diyen su\u00e7lu \u00e7ocuklar \u00e7oktur.
\nHer\u015feyden \u00f6nemlisi anne ve baba ve di\u011fer aile bireylerin aile ortam\u0131n\u0131 emanet ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ortam\u0131na getirmelidir. Ki\u015finin malikiyetine sayg\u0131 g\u00f6stermeli ve onun \u015fahsi e\u015fyalar\u0131na dokunmamal\u0131d\u0131rlar. Anne, baban\u0131n cebinden izinsiz para almamal\u0131 ve ondan habersiz bo\u015f harcamalarda bulunmamal\u0131. Baba da anneden izinsiz onun dolap ve \u00e7antas\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131 ve \u015fahsi e\u015fyalar\u0131n\u0131 kullanmamal\u0131d\u0131r. Anne ve baba ayn\u0131 \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n malikiyetine sayg\u0131 g\u00f6stermeli, onlardan izinsiz \u00e7antalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131 ve oyuncaklar\u0131n\u0131 ba\u015fkas\u0131na vermemelidirler.
\nBaz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck el uzatmalar kar\u015f\u0131s\u0131nda hemen \u00e7ocu\u011fun haysiyetini k\u0131rmamal\u0131, ona hakaret etmemelidir. “Ulan h\u0131rs\u0131z! Ulan hain! Sonunda h\u0131rs\u0131z olacaks\u0131n sen, yerin zindand\u0131r senin” gibi hitaplarla hakaret etmeyin. B\u00f6yle s\u00f6zlerle h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131namaz, \u00e7ocuk do\u011fru yola sevkedilemez. Bu durumda, daha \u00e7ok y\u00fczs\u00fczle\u015fir. Tahkir ve hakaret edilme sonucu inatla\u015f\u0131p h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011fa devam edebilir. S\u0131k\u0131 cezaland\u0131rmalar ve dayakla da genelde h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131namaz. Dayak yiyen ve ac\u0131 \u00e7eken bir \u00e7ocuk kin besler. K\u0131sa bir m\u00fcddet dayak yemek korkusundan h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 terkedebilir. Ama ileride intikam almak gayesiyle veya ukdelerini \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck h\u0131rs\u0131zl\u0131klar yapmaya kalk\u0131\u015fabilir.
\nAnne ve baban\u0131n se\u00e7ebilece\u011fi en g\u00fczel y\u00f6ntem yumu\u015fak bir dille h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00e7irkin bir i\u015f oldu\u011funu, malikiyetin ne demek oldu\u011funu \u00e7ocu\u011fa anlatmalar\u0131d\u0131r. Ald\u0131\u011f\u0131n falan \u015fey senin de\u011fil, onu hemen sahibine geri ver. Biri sana ait olan bir \u015feyi senden izinsiz al\u0131rsa rahats\u0131z olmaz m\u0131s\u0131n? Di\u011ferleri de senin gibidir. Birileri onlara ait olan e\u015fyalar\u0131 alsa rahats\u0131z olurlar, demeli ve her ne \u015fekilde olursa olsun getirdi\u011fi \u015feyi sahibine geri \u00e7evirmeye sevketmelidirler. Onu kendileri de alarak sahibine verebilirler. Sonra, bir da b\u00f6yle bir\u015fey yapmamas\u0131 i\u00e7in onu uyarmal\u0131d\u0131rlar. E\u011fer \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyi kullanm\u0131\u015fsa kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para veya ayn\u0131 \u015feyi al\u0131p \u00e7ocu\u011fa vererek sahibine geri verdirmelidirler. Sonra bu paray\u0131, \u00e7ocu\u011fun g\u00fcnl\u00fck veya haftal\u0131k har\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan kesebilirler. Veya ceza olarak o para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onun i\u00e7in bir i\u015f belirtip \u00fccretini alarak \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyi telafi etmek i\u00e7in kullanabilirler.
\nBu yol da fayda vermezse tehdid ederek ve hatta \u00e7ok zaruri durumlarda d\u00f6verek h\u0131rs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ocu\u011fun, di\u011ferlerinin mal\u0131na el uzatt\u0131\u011f\u0131, yiyeceklerini, meyve ve oyuncaklar\u0131n\u0131 zorla ald\u0131\u011f\u0131 veya gizlice \u00e7ald\u0131\u011f\u0131, anne ve baban\u0131n cebinden gizlice para ald\u0131\u011f\u0131, annesinin gizletti\u011fi yiyecekleri ald\u0131\u011f\u0131, d\u00fckkan ve pazarlardan gizlice bir\u015feyler ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131, karde\u015finin ve s\u0131n\u0131f arkada\u015f\u0131n\u0131n defter, kalem, silgi vb. e\u015fyalar\u0131n\u0131 gizlice g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ocukluk d\u00f6neminde az-\u00e7ok \u00e7o\u011fu \u00e7ocuklarda b\u00f6yle \u015feyler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ocukluk d\u00f6nemlerinde b\u00f6yle …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[692,792,791],"class_list":["post-223","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-anne-ve-babalar","tag-cocukluk-donemleri","tag-gasb-ve-hirsizlik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}