{"id":2234,"date":"2011-08-16T11:24:40","date_gmt":"2011-08-16T08:24:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=2234"},"modified":"2011-08-16T11:24:40","modified_gmt":"2011-08-16T08:24:40","slug":"madencilik-terimleri-sozlugu-18-vyz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/madencilik-terimleri-sozlugu-18-vyz\/","title":{"rendered":"Madencilik terimleri s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc 18 (V,Y,Z)"},"content":{"rendered":"<p>V<\/p>\n<p> VADOS SU, Yag\u0131\u015f halinde topraga d\u00fc\u015f\u00fcp, topraga n\u00fcfuz eden yeralt\u0131 suyu, \u2014> Juvenil su.<br \/>\n VAGONDR\u0130L, 1) Degi\u015fik \u00e7aplarda delik delebilen ag\u0131r tip veya birka\u00e7 martoperforat\u00f6r\u00fc ve y\u00fcr\u00fctme motorunu \u00fczerinde ta\u015f\u0131yan, ayr\u0131 bir kompres\u00f6r ile delme i\u015flemi yapan, y\u00fcr\u00fcme d\u00fczeni olan lag\u0131m delme makinesi.<br \/>\n VAGONET, 1) K\u00fc\u00e7\u00fck vagon. 2) Dekovil. 3) Ocak arabas\u0131.<br \/>\n VAKUM F\u0130LTRE, S\u00fczme h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in vakum uygulanan filtre.<br \/>\n VALF, \u2014> Vana.<br \/>\n VANA, 1) Borulardan ge\u00e7en s\u0131v\u0131 veya gazlar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurmaya ya da b\u0131rakmaya yarayan anahtar. 2) Valf.<br \/>\n VANADYUM, 1) Pediyodik sistemde 23. s\u0131rada bir kimyasal element. 2) Biyo\u015fimik \u00f6zelligi olan ve kimyasal benzerlik bak\u0131m\u0131ndan fosforu ald\u0131ran beyaz metal. \u00d6zg\u00fcl ag\u0131rl\u0131g\u0131 5,7; sert, 1750\u00bdC\u2019da ergir. Sanayide kullan\u0131lan ferrovanadyumla \u00f6zel \u00e7elik imal edilir. Vanadyumun cevheri, titanmanyetitlerde, hidrotermal Pb-Zn-Cu yataklar\u0131nda, sedimenter olarak oolitik demir cevherleri i\u00e7inde, bit\u00fcml\u00fc \u015fistlerde ve asfalt b\u00fcnyesinde bulunur.<br \/>\n VANADYUM \u00c7EL\u0130G\u0130, % 0,7-1,4 Cr ve % 1,5-2,5 vanadyum ihtiva eden \u00e7elik. En \u00f6nemli \u00f6zelligi mukavemet ve elastikiyetini uzun zaman muhafaza etmesidir. Daha ziyade otomobil akslar\u0131 imalinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n VANT\u0130LASYON , \u2014>Havaland\u0131rma, Cebri havaland\u0131rma. Tali havaland\u0131rma.<br \/>\n VANT\u0130LAT\u00d6R, 1) Kanatl\u0131 \u00e7ark yard\u0131m\u0131 ile havay\u0131 harekete ge\u00e7iren makine. 2) Pervane. Vantilat\u00f6r emici veya \u00fcfleyici olmak \u00fczere iki \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Emici vantilat\u00f6rler al\u00e7ak bas\u0131n\u00e7 yani depresyon; \u00fcfleyici vantilat\u00f6rler ise y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 yani kompresyon yaratmak suretiyle hava ak\u0131m\u0131 saglar. Havaland\u0131rma tesisleri; emici olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa aspirat\u00f6r, \u00fcfleyici olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa vantilat\u00f6r diye isimlendirilir<br \/>\n Eksenel bir \u015fekilde hava ak\u0131m\u0131 saglayan vantilat\u00f6rlere \u201cAksiyal\u201d, santrif\u00fcj kuvvet vas\u0131tas\u0131 ile hava ak\u0131m\u0131 saglayan tiplere de \u201cRadyal\u201d vantilat\u00f6r denir. Vantilat\u00f6rler al\u00e7ak-, orta-, ve y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7l\u0131 vantilat\u00f6rler olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n bas\u0131n\u00e7lar\u0131 da s\u0131ras\u0131yla 25-100, 100-200 ve 200-1000 mm su s\u00fctunu olur.<br \/>\n VANT\u0130LAT\u00d6R BORUSU, \u0130htiyaca g\u00f6re 300-800 mm veya daha b\u00fcy\u00fck \u00e7apta kelep\u00e7eli veya flan\u015fl\u0131 olarak imal edilen boru. Vantilat\u00f6r\u00fcn emici veya verici taraf\u0131na tak\u0131larak \u00fcfleyici veya emici tali havaland\u0131rma sistemlerinde kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Vant\u00fcp.<br \/>\n VANT\u00dcP, \u0130htiyaca g\u00f6re 300-400-600-800 mm veya daha b\u00fcy\u00fck \u00e7apta plastik, mu\u015famba veya \u00e7ad\u0131n bezinden imal edilen (baan \u00e7elik tel ile takviyeli, iki ucu \u00e7emberli), fleksibl boru. Tali veya cebri havaland\u0131rma sistemlerinde vantilat\u00f6r\u00fcn verici borusu olarak kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n VARAGEL, 1) Egimli olan ve katlar\u0131 birbirine baglayan, yer \u00e7ekiminden yararlan\u0131larak dolu vagonlar\u0131 a\u015fag\u0131ya, bo\u015f vagonlar\u0131 da yukar\u0131ya \u00e7ekmeye yarayan, nakliyat yolu. 2) Egimli yolda veya kuyuda graviteden yararlanarak ta\u015f\u0131ma yapmaya yarayan mekanik d\u00fczen.<br \/>\n VARD\u0130YA, Madencilikte i\u015f\u00e7ilerin bir g\u00fcn i\u00e7inde (24 saatte) yapacag\u0131 n\u00f6betle\u015fe \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n s\u00fcreleri. Eger g\u00fcn\u00fcn 24 saati 3\u2019e veya 4\u2019e b\u00f6l\u00fcnmek suretiyle \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131yorsa, bu b\u00f6l\u00fcmlerin her biri bir vardiya diye isimlendirilir. Y\u0131l i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan vardiyalar say\u0131lmak suretiyle y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan vardiya say\u0131s\u0131 elde edilir. Genellikle devaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan i\u015flerlerinde vardiyalar 8-16, 16-24 ve 24-8 veya 6-14, 14-22 ve 22-6 \u015feklinde d\u00fczenlenir. Bunlar I., II. ve III. vardiya diye de isimlendirilir. Baz\u0131 yerlerde 6-16 vardiyas\u0131na g\u00fcnd\u00fcz, 16-24 vardiyas\u0131na pa\u015fa-, 24-8 vardiyas\u0131na ise serseri veya sarho\u015f vardiyas\u0131 denir. Bunlar ayr\u0131ca, sabah, ak\u015fam ve gece vardiyas\u0131 olarak da tan\u0131mlan\u0131r. \u0130\u015fin geregine g\u00f6re vardiyalar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f zamanlar\u0131 degi\u015ftirilebilir veya vardiya s\u00fcresi k\u0131salt\u0131labilir.<br \/>\n VAR\u0130L, 1) F\u0131\u00e7\u0131 2) S\u0131v\u0131 petrol\u00fcn, genellikle ham petrol\u00fcn \u00fcretim ve ticaretinde kullan\u0131lan hacim birimi. Bir varil 42 galon veya yakla\u015f\u0131k 306 libredir.(~ 139kg).<br \/>\n VARYOS, 1) Balyos 2) Mermer i\u015fletmeciligin-de 10-12 kg ag\u0131rl\u0131g\u0131nda iki ba\u015f\u0131 d\u00fcz \u00e7elik tokmak. \u0130ki ba\u015f\u0131 keskin olan\u0131na keskin varyos; iki ba\u015f\u0131 sivri olan\u0131na sivri varyos denir.<br \/>\n VAYRLAYN S\u0130STEM\u0130, Sondaj tak\u0131m\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcne \u00e7ekilmeden karotiyerde karotla dolan i\u00e7 g\u00f6mlegin yery\u00fcz\u00fcne \u00e7ekilip bo\u015falt\u0131ld\u0131ktan sonra tekrar kuyuya at\u0131lmas\u0131 ve d\u0131\u015f g\u00f6mlege yerle\u015ftirilmesi suretiyle \u00e7al\u0131\u015fan numune alma sistemi. \u00c7ift t\u00fcpl\u00fc olan vayrlayn karotiyerin i\u00e7 t\u00fcp\u00fc, g\u00f6mlege, t\u0131rnaklarla veya yapay yay par\u00e7alar\u0131ndan olu\u015fmu\u015f halka \u015feklindeki \u00f6zel d\u00fczen ve setle tutturulmu\u015f olup, sondaj yap\u0131l\u0131p karot par\u00e7alar\u0131yla dolduktan sonra i\u00e7 g\u00f6mlek \u00fczerine indirilen over\u015fotla yakalan\u0131r; t\u0131rnaklardan kurtar\u0131larak halatla yery\u00fcz\u00fcne \u00e7ekilir. Karotlar bo\u015falt\u0131ld\u0131ktan sonra i\u00e7 g\u00f6mlek tijler i\u00e7inde kuyuya at\u0131l\u0131r. H\u0131zlanarak inen i\u00e7 g\u00f6mlek karotiyer d\u0131\u015f g\u00f6mlegi i\u00e7indeki t\u0131rnakl\u0131, yayl\u0131setli yuvas\u0131na yerle\u015fir. Bu \u015fekilde peryodik i\u015flem tamamlan\u0131r, tak\u0131m delmeye ve karot almaya haz\u0131r hale gelmi\u015f olur.<br \/>\n VAYRLAYN TAKIMI, Vayrlayn karotiyer, hareketli-degi\u015ftirilebilir i\u00e7 g\u00f6mlek, yedek i\u00e7 g\u00f6mlek, \u00f6zel matkap, \u00f6zel tijler, i\u00e7 g\u00f6mlegi yakalama (over\u015fot) tertibat\u0131, ince \u00e7elik halat ve vayrlayn vincinden olu\u015fan \u00f6zel sondaj tak\u0131m\u0131. Tak\u0131m\u0131 \u00e7ekip indirme zahmet ve zaman kayb\u0131ndan kurtard\u0131g\u0131 i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ilerleme imkan\u0131 verir. Tak\u0131m ancak matkap a\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra kuyudan \u00e7ekilir. Matkap degi\u015ftirilip tak\u0131m tekrar kuyuya indirilir. Son y\u0131llarda tak\u0131m\u0131 \u00e7ekmeden matkap degi\u015ftirme denemeleri yap\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n VENTUR\u0130 BORUSU, \u0130\u00e7inde hava veya bir gaz\u0131n ak\u0131m\u0131n\u0131 saglamak amac\u0131yla, i\u00e7ine bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava veya su p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcc\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck enjekt\u00f6r memesi yerle\u015ftirilmi\u015f boru.<br \/>\n VEN\u00dcS SA\u00c7I, \u2014> Kristalin kuars.<br \/>\n VER\u0130M, 1) \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan (i\u015f\u00e7i, makine, vb.) i\u015fletilen (maden yatag\u0131, tesis vb.) ve bak\u0131lan (hayvan, bitki vb.) bir \u015feyin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, i\u015fletilmesi veya bak\u0131m\u0131ndan elde edilen sonu\u00e7 ya da bu sonucun (nieligi) say\u0131sal ifadesi. \u0130\u015f\u00e7i-, makine-, mahs\u00fcl verimi vb. 2) Ortaya \u00e7\u0131kan, istenilen, beklenilen (semere) sonu\u00e7. \u2014> Rand\u0131man.<br \/>\n VER\u0130ML\u0130L\u0130K, \u0130stihsal ameliyesinde kullan\u0131lan \u00fcretim unsurlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ile, neticede elde edilen has\u0131la (miktar ve kalite itibariyle) aras\u0131ndaki oran. Teknik anlamda, rasyonellik ve verimin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olup, sarfedilen ile elde edilen aras\u0131ndaki oran. Ekonomik anlamda da belirli zaman i\u00e7inde yap\u0131lan imalat\u0131n ifadesi.<br \/>\n VERM\u0130K\u00dcL\u0130T, Genle\u015ftirilmi\u015f vermik\u00fclit, hafif yap\u0131 gere\u00e7lerinde agrega olarak, binalarda \u0131s\u0131 ve ses izolasyonunda, soguk hava depolar\u0131n\u0131n izolasyonunda, dekorasyon i\u015flerinde, d\u00f6k\u00fcmhane ve benzeri y\u00fcksek \u0131s\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fan yerlerde ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131 s\u0131va ve kaplama malzemeleri \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r. Ziraatte ise toprag\u0131n \u00f6zelliklerini iyile\u015ftirici katk\u0131 olarak, zirai ila\u00e7larda ve g\u00fcbrelerde katk\u0131 malzemesi olarak, ev ve ah\u0131r hayvanlar\u0131na yatak malzemesi olarak kullan\u0131l\u0131r. \u0130nce taneli genle\u015fmi\u015f vermik\u00fclit ayr\u0131ca boyada, lastik ve plastik \u00fcretiminde dolgu olarak kullan\u0131l\u0131r. Diger bir deyi\u015fle vermik\u00fclit, perlit, pomza, genle\u015fen killer, camy\u00fcn\u00fc, yutong, strafor beton ve k\u00f6p\u00fckl\u00fc beton gibi malzemelere bir alternatiftir. D\u00fcnya toplam \u00fcretimi y\u0131lda 500.000-600.000t kadard\u0131r.<br \/>\n Piroksenit, amfibol grubu ve ultramafik kaya\u00e7lardaki olivinlerin sonradan bunlara n\u00fcfuzeden siyenitler, karbonatitler ve pegmatitler vas\u0131tas\u0131yla olu\u015fan sol\u00fcsyonlar ve y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k sebebiyle gaz haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f baz\u0131 maddelerin etkileriyle alterasyona ugrayarak biyotit- flogopit, serpantin ve klorite d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden sonra yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n sirk\u00fclasyonu ile derinlere dogru kaya\u00e7lardaki alkalilerin yer degi\u015ftirmesi, magnezyumun yeniden dag\u0131l\u0131m\u0131, kristal yap\u0131s\u0131na suyun n\u00fcfuzedip molek\u00fcl yap\u0131s\u0131na girmesi suretiyle olu\u015fan bir mineral. Terkibi = (Si.Al)4 (Mg. Al. Fe)3 O10(OH)2Mgx(H2O)n 0,9>x>0,6<br \/>\n Vermik\u00fclitin en \u00f6nemli \u00f6zelligi 900\u00b0-1100\u00b0C s\u0131cakl\u0131kta 4 ila 8 saniye tutularak genle\u015ftirilebilmesidir.<br \/>\n VEZ\u00dcVYAN, 1) Tetragonal sistemde kristalle\u015fen, sar\u0131, kahverengimsi, ye\u015filimsi ve siyah\u0131ms\u0131 renklerde olabilen, saydam veya yar\u0131 saydam bir kontaktmetamorf mineral. Ca10 Al2 (Mg, Fe)2 (OH)2 Si9 O36. Kontakt minerallerde, \u00f6zellikle metamorfik kalker i\u00e7erisinde gr\u00f6na ile birlikte bulunur. Ye\u015fime benzeyen t\u00fcr\u00fcne \u201cKalifornit\u201d, g\u00f6k mavisi t\u00fcr\u00fcne \u201cSiprin\u201d denir. 2) Wiluit 3) \u0130dokras<br \/>\n V\u0130DA, Egik d\u00fczlem kanunlar\u0131na g\u00f6re \u00fczerine sag veya sol yiv (di\u015f) a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f silindir veya konik par\u00e7a, diger bir ifade ile \u00fczerine di\u015f a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f burmal\u0131 \u00e7ivi. Kullan\u0131\u015f yerlerine ve \u015fekillerine g\u00f6re \u00e7e\u015fitli vidalar yap\u0131lmakla beraler normla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 vida sistemi vard\u0131r. Bu sistemler de;<br \/>\n (a) Whitworth vidas\u0131<br \/>\n (b) Metrik vida<br \/>\n (c) U.S. St. vidas\u0131 (Bu vida genel olarak Amerika\u2019da kullan\u0131l\u0131r.)<br \/>\n V\u0130BR\u00d6R ELEK, Bir kasaya yerle\u015ftirilmi\u015f elegin kasa ag\u0131rl\u0131k merkezine, merkezi olarak yerle\u015ftirilmi\u015f bir tahrik d\u00fczeninin eksantrik hareket etmesi suretiyle elenecek malzemenin elenerek, tane boyutlar\u0131na g\u00f6re tasnifini saglayan d\u00fczen.<br \/>\n V\u0130DA ADIMI, Vidan\u0131n tam bir devir (360\u00bd) d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi halinde yapt\u0131g\u0131 ilerleme; di\u015f helezonu \u00fczerinde bir devir yapmak suretiyle dikey olarak al\u0131nan yol.<br \/>\n V\u0130DYA \u00c7EL\u0130G\u0130, Matkap u\u00e7lar\u0131n\u0131n ve potkaba\u00e7 kesici ba\u015flar\u0131n\u0131n imalinde kullan\u0131lan volfram karbit ve kobalt ihtiva eden ve kolay a\u015f\u0131nmamas\u0131 \u00f6zelliginden dolay\u0131 bilhassa madencilikte kullan\u0131lan sert \u00e7elik.<br \/>\n V\u0130DYA KRON, Ucuna, muayyen bir plan dahilinde vidya taneleri yerle\u015ftirilerek standarda g\u00f6re imal edilmi\u015f, orta sert formasyonlarda karot alabilen matkap veya degi\u015ftirilebilen matkap \u015feklinde imal edilen, delik delme i\u015finde kullan\u0131lan u\u00e7.<br \/>\n V\u0130KERS SERTL\u0130G\u0130, Tepe a\u00e7\u0131s\u0131 136\u00bd olan elmas piramit 120 kg\u2019a kadar degi\u015fik y\u00fckle malzemenin i\u00e7ine dogru bast\u0131r\u0131lmak suretiyle, par\u00e7a \u00fczerinde elde edilen izin k\u00f6\u015fegenlerinin ortalama degeri \u00f6l\u00e7\u00fclerek tayin edilen sertlik. Bu \u015fekilde bilhassa ince saclar\u0131n veya y\u00fczeyi sertle\u015ftirilmi\u015f malzeme y\u00fczeyinin sertligi tayin edilir.<br \/>\n V\u0130N\u00c7, 1) Halat\u0131n gev\u015fetilmesi ve sar\u0131lmas\u0131 suretiyle insan ve malzeme ta\u015f\u0131nmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan, tanburu elektrik veya bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava ile tahrik edilen makine. 2) Egimli olan ve katlar\u0131 birbirlerine baglayan, mekanik g\u00fc\u00e7ten yararlan\u0131larak dolu vagonlar\u0131 a\u015fag\u0131dan yukar\u0131 \u00e7ekmeye yar\u0131yan nakliyat yolu kavram\u0131. 3) Egimli yolda mekanik g\u00fc\u00e7ten yararlan\u0131larak ta\u015f\u0131ma yapmaya yarayan d\u00fczen. 4) Tekerlekler, raylar, paletler \u00fczerinde hareket edebilen kald\u0131rma ve \u00e7ekme makinesi.<br \/>\n V\u0130N\u00c7 BA\ufffdI, Vin\u00e7 d\u00fczeninde, vin\u00e7, makas, karakol sinyal tertibat\u0131 vb. m\u00fc\u015ftemilat\u0131n bulundugu manevra ve i\u015faretle\u015fme yeri.<br \/>\n V\u0130N\u00c7 D\u0130B\u0130, Vin\u00e7 d\u00fczeyinde arabalar\u0131n vin\u00e7ten indigi yerdeki manevra ve i\u015faretle\u015fme yeri.<br \/>\n V\u0130N\u00c7 D\u0130B\u0130 KA\u00c7AMAK LAGIMI, Vin\u00e7 dibine gidi\u015f geli\u015flerin ve oradaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n emniyetle yap\u0131lmas\u0131n\u0131 saglamak i\u00e7in anayolla vin\u00e7 dibi aras\u0131nda s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan irtibat lag\u0131m\u0131.<br \/>\n V\u0130N\u00c7 D\u00dcZEN\u0130, Ana-, ana ve tali-, veya tali katlar aras\u0131nda vin\u00e7 kullan\u0131larak dolu arabalar\u0131 yukar\u0131 \u00e7eken ve bo\u015f arabalar\u0131 a\u015fag\u0131ya indiren ta\u015f\u0131ma d\u00fczeni.<br \/>\n V\u0130RA, \u201c\u00c7ek\u201d i\u015fareti \u2014> \u0130\u015faretle\u015fme.<br \/>\n V\u0130RAJ, 1) Demiryolu ve karayolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131g\u0131nda yollar\u0131n y\u00f6n degi\u015ftirdigi b\u00f6l\u00fcmler. 2) D\u00f6neme\u00e7. 3) Kurba.<br \/>\n V\u0130SKOZ\u0130TE, 1) S\u0131v\u0131lar\u0131n ve gazlar\u0131 te\u015fkil eden \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alar\u0131n\u0131n hareket s\u0131ras\u0131nda birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdigi diren\u00e7. 2) Bir ak\u0131\u015fkan\u0131n akmaya kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdigi i\u00e7 diren\u00e7.<br \/>\n V\u0130SKOZ\u0130METRE, Agdal\u0131l\u0131k \u00f6l\u00e7er olarak da bilinir. Bir ak\u0131\u015fkan\u0131n agdal\u0131l\u0131g\u0131n\u0131 (i\u00e7 ak\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 direncini) \u00f6l\u00e7en ayg\u0131t. Bu ayg\u0131t\u0131n bir t\u00fcr\u00fc, belirli hacimdeki bir ak\u0131\u015fkan\u0131n belirli bir aral\u0131ktan ne kadar s\u00fcrede akt\u0131g\u0131n\u0131 kaydeder. K\u0131lcal borulu agdal\u0131k\u00f6l\u00e7er ise, bir ak\u0131\u015fkan\u0131 dar bir borudan belirli bir h\u0131zla akmaya zorlamak i\u00e7in uygulanmas\u0131 gereken bas\u0131nc\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesine dayan\u0131r. Ayr\u0131ca baz\u0131 t\u00fcrleri bir k\u00fcrenin ak\u0131\u015fkan i\u00e7indeki batma h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7er. Bir ba\u015fka t\u00fcr\u00fc i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f e\u015f eksenli iki silindirden i\u00e7tekini d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in gerekli kuvveti \u00f6l\u00e7erek silindirler aras\u0131na s\u0131zm\u0131\u015f olan ak\u0131\u015fkan\u0131n agdal\u0131g\u0131n\u0131 saptar ; baz\u0131lar\u0131 da ak\u0131\u015fkan i\u00e7inde titre\u015fen bir diskin sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n s\u00f6n\u00fcm h\u0131z\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7me ilkesine dayan\u0131r.<br \/>\n V\u0130TRAY, Birbirine bagl\u0131 kur\u015fun b\u00f6lmelere yerle\u015ftirilmi\u015f renkli cam par\u00e7alar\u0131ndan meydana gelen saydam pencere s\u00fcslemesi.<br \/>\n VOLAN, Pistonlu makinelerde enerji ak\u00fcm\u00fclat\u00f6r\u00fc g\u00f6revi yapmak suretiyle \u00f6l\u00fc noktalar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 saglayan kasnak veya tekerlek \u015feklinde olan kitle.<br \/>\n Devri y\u00fckseltilen volan kendi ataleti nedeniyle hareket enerjisini depo eder ve her zaman geri verir.<br \/>\n VOLE, Birka\u00e7 lag\u0131m deligini ayn\u0131 anda patlatma i\u015flemi.<br \/>\n VOLFRAM, 1) Kimyasal simgesi W, atom numaras\u0131 74,0, atom ag\u0131rl\u0131g\u0131 183,85, \u00f6zg\u00fcl ag\u0131rl\u0131g\u0131 19,3 olan, Wolframit (Fe, Mn WO3), \u015felit (CaWO4), h\u00fcbnerit (MnWO4) mineralleri i\u00e7inde bulunan nadir element. 2) Tungsten. Volfram metali a\u015f\u0131r\u0131 sert k\u0131r\u0131lgan, gri renklidir. Tabii olarak bulunmaz. Erime s\u0131cakl\u0131g\u0131 3410\u00bdC, elektriksel iletkenligi y\u00fcksektir. Havada 400\u00bdC\u2019de oksitlenir. Volframl\u0131 \u00e7elik ala\u015f\u0131mlar\u0131 a\u015f\u0131nma, \u00e7arpma, paslanma ve \u00e7\u00fcr\u00fcmeye kar\u015f\u0131 \u00e7ok dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. Kullan\u0131m alan\u0131 geni\u015f olan ve stratejik bir metal olarak dikkati \u00e7eken volfram, daha \u00e7ok \u00e7elige sertlik ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131k kazand\u0131rma \u00f6zelliginden dolay\u0131 ala\u015f\u0131mlarda, metal olarak karb\u00fcrlerde ve \u00e7e\u015fitli kimyasal bile\u015fiklerde kullan\u0131l\u0131r. Turbin motorlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek hararete maruz kalan k\u0131s\u0131mlar\u0131ndaki kablolar, ampuller i\u00e7indeki flama telleri, elektrik aletlerindeki kontak noktalar\u0131 da tungstenden imal edilir. Ayr\u0131ca baz\u0131 boyalar\u0131n imalinde de kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n VOLFRAM \u00c7EL\u0130G\u0130, % 14-18 wolfram ihtiva eden \u00e7elik. Bunlar y\u00fcksek devirli kesici cihazlarda kullan\u0131l\u0131r. K\u0131z\u0131l derecede dahi keskinligini ve deliciligini muhafaza eder.<br \/>\n VOLKAN, Yanardag. Magman\u0131n yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan sivri veya yat\u0131k koni bi\u00e7iminde, tepesinde bir p\u00fcsk\u00fcrme agz\u0131 (krater) bulunacak \u015fekilde olu\u015fturdugu dag. \u2013\u2013> Yanardag.<br \/>\n VOLKAN BOMBASI, B\u00fcy\u00fck lav par\u00e7alar\u0131n\u0131n kraterden f\u0131rlarken havada eksenleri etraf\u0131nda d\u00f6nerek kat\u0131la\u015fmas\u0131ndan meydana gelen kaya\u00e7 par\u00e7alar\u0131.<br \/>\n Volkan bombalar\u0131n\u0131n f\u0131nd\u0131k b\u00fcy\u00fckl\u00fcg\u00fcnde olanlar\u0131na lapilli denir.<br \/>\n VOLKAN CAMI , Volkanik k\u00f6kenli, cams\u0131 ve genellikle siyah renkli olan ve perlit grubuna giren bir mineral. Minerolojide obsidiyen olarak bilinir. Demir oksit i\u00e7ermesi durumunda rengi k\u0131rm\u0131z\u0131 veya kahverengi, i\u00e7inde gaz kabarc\u0131klar\u0131 bulunan\u0131 ise a\u00e7\u0131k gri olur. Nadiren de olsa siyah-k\u0131rm\u0131z\u0131 veya siyah-gri \u015feritli t\u00fcrlerine de rastlan\u0131r. Obsidyenlerdeki b\u00fcnye suyu pek\u015ftayn ve perlitlerden daha azd\u0131r.<br \/>\n VOLKAN\u0130K KAYA\u00c7, 1) Volkan bacas\u0131 ad\u0131 verilen yerkabugu \u00e7atlaklar\u0131ndan erimi\u015f magman\u0131n yery\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karak akmas\u0131 veya kubbe \u015feklinde y\u0131g\u0131larak sogumas\u0131 sonucu meydana gelen magmatik kaya\u00e7. 2) P\u00fcsk\u00fcr\u00fck (ekstr\u00fcsif) kaya\u00e7.<br \/>\n VOLKAN\u0130K T\u00dcF, Volkan k\u00fcllerinin tabakalar halinde birikmesi ile meydana gelen kaya\u00e7.<br \/>\n VOLLASTON\u0130T , Asit intrusiflerin kalkerlerle kontag\u0131nda olu\u015fan bir kalsiyumsilikat minerali (Ca Si O3). Saf halde iken rengi beyaz olup, lifsi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fcd\u00fcr. \u00c7e\u015fitli imp\u00fcritelerle rengi kur\u015funi veya kahverengine d\u00f6nebilir. Enerji tasarrufu yan\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck pi\u015fme k\u00fc\u00e7\u00fclmesi, y\u00fcksek \u0131s\u0131ya dayan\u0131m\u0131, y\u00fcksek mekanik direnci, kontrol edilebilir porozite ve iyi izolasyon kabiliyeti gibi \u00f6zellikleri, kullan\u0131m yerlerini belirler. Buna g\u00f6re yer ve duvar karolar\u0131, tek pi\u015firimli fayans imali, elektrik izolat\u00f6rleri, porselen, s\u0131r, emaye, mineral elyaf, beyaz boya ve abrasif disk imalinde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n VOL\u00dcMETR\u0130K VER\u0130M, Ocakta yararl\u0131 olarak kullan\u0131lan toplam hava hacminin, toplam dola\u015f\u0131m havas\u0131 miktar\u0131na oran\u0131n\u0131n y\u00fczde olarak ifadesi.<br \/>\n VORSYL AYIRICISI, 1967 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere\u2019de 0,5-50 mm tane b\u00fcy\u00fckl\u00fcg\u00fcndeki k\u00f6m\u00fcrleri y\u0131kamak (zenginle\u015ftirmek) amac\u0131yla geli\u015ftirilmi\u015f DSM (ag\u0131r ortam) siklonlar\u0131na benzer, dik olarak yerle\u015ftirilmi\u015f bir h\u00fccrede olu\u015fan, optimum h\u00fccre \u00e7ap\u0131 72 cm olan (bu \u00e7apta bir ay\u0131r\u0131c\u0131 ile 120 t\/h y\u0131kama kapasitesine ula\u015fan),k\u00f6m\u00fcr zenginle\u015ftirme (y\u0131kama)\u00fcnitesi. Santrif\u00fcjl\u00fc ay\u0131r\u0131c\u0131lar. Ag\u0131r mayi ile k\u00f6m\u00fcr y\u0131kama y\u00f6ntemleri.<\/p>\n<p>Y<\/p>\n<p> YA\u011eCI, 1) \u0130\u015f makinelerinin akaryak\u0131t ve ya\u011f ikmalini sa\u011flayan ve bak\u0131m\u0131n\u0131 yapan kimse. 2) Operat\u00f6r yard\u0131mc\u0131s\u0131.<br \/>\n YA\u011e C\u0130LA, \u00c7o\u011funlukla biraz bulan\u0131k olan minerallerde olan ve ya\u011fl\u0131 bir cisim g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc veren cila. Bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm; nefelin, kardierit ve baz\u0131 kuarslarda vard\u0131r. \u2014> Minarellerin parlakl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n YA\u011eLAMA S\u0130STEMLER\u0130, Bir makinenin do\u011frusal ve dairesel hareket eden par\u00e7alar\u0131nda kaymay\u0131 sa\u011flamak, a\u015f\u0131nmay\u0131 ve \u0131s\u0131nmay\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla uygulanan d\u00fczen. Bu d\u00fczende gres ya\u011f\u0131 veya ince ya\u011f kullan\u0131l\u0131r. Genel olarak gres ya\u011f\u0131 ile ya\u011flamada gres\u00f6r veya gres pompas\u0131; ince ya\u011f ile ya\u011flamada da el ya\u011fdanl\u0131\u011f\u0131, damlal\u0131kl\u0131 ya\u011fdanl\u0131k, bilezikli veya di\u015fli \u00e7arkl\u0131 ya\u011flama d\u00fczenleri ile ya\u011f pompas\u0131 gibi ara\u00e7 ve gere\u00e7 kullan\u0131l\u0131r. Demir testereleri gibi d\u00fcz kay\u0131tl\u0131 olan makinelerde kay\u0131tlar \u00fczerinde ufak ya\u011flama delikleri b\u0131rak\u0131l\u0131p, bunlar bir yay\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilyelerle kapal\u0131 tutulur. Ta\u015f\u0131t ara\u00e7lar\u0131n\u0131n alt k\u0131sm\u0131ndaki mafsall\u0131 yerlerde ya\u011flamay\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in de gres nipeli vard\u0131r.<br \/>\n YA\u011eLARIN V\u0130SKOZ\u0130TES\u0130, Ya\u011flar\u0131n ak\u0131\u015f-kanl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirleyen kavram. Visko-zite, pratikte Engler (E\u00bd) derecesi ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Viskozite tesbiti \u00fcst \u00e7ap\u0131 2,9 ve alt \u00e7ap\u0131 2,8 mm ve y\u00fcksekli\u011fi 20 mm olan bir boru ile yap\u0131l\u0131r. 20\u00bdC s\u0131cakl\u0131kta 200 cm3 suyun bu borudan ak\u0131\u015f\u0131 olan 50-52 saniye zaman\u0131n 1 Engler derecesine e\u015fit oldu\u011fu kabul edilir. 20\u00bdC s\u0131cakl\u0131kta 200 cm3 ya\u011f\u0131n bu borudan ak\u0131\u015f\u0131 300 saniye ise bu ya\u011f\u0131n Engler derecesi 6\u2019d\u0131r.<br \/>\n YA\u011eLI K\u0130RE\u00c7, \u2014> Kire\u00e7.<br \/>\n YA\u011eLI K\u00d6M\u00dcRLER, B\u00fcnyesinde % 10-24 u\u00e7ucu madde ihtiva eden k\u00f6m\u00fcrler.<br \/>\n YA\u011eLI SALMASTRA, \u2014> Salmastra.<br \/>\n YA\u011e POMPASI, \u2014> Ya\u011flama sistemleri.<br \/>\n YA\u011eSIZ K\u00d6M\u00dcR, Antrasit. K\u0131sa alevli k\u00f6m\u00fcr.<br \/>\n YAKIT, Yanma olay\u0131nda kimyasal reaksiyonla veya okside olmak suretiyle \u0131s\u0131 verebilen ve eko-nomik bir de\u011feri olan her t\u00fcrl\u00fc madde. Yak\u0131tlar, kat\u0131-, s\u0131v\u0131-, gaz- ve n\u00fckleer yak\u0131t diye s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r.<br \/>\n YAKILMI\u015e \u00d6L\u00dc DOLOM\u0130T, \u2014> Dolomit.<br \/>\n YAKIT YA\u011eI, \u2014> Fuel oil.<br \/>\n YAKITLARIN GENEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130, Linyit, ta\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc fuel oil ve do\u011fal gaz\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan % olarak analiz de\u011ferleri. \u2013\u2013> \u00c7izelge<br \/>\n YAKUT, 1) Al\u00fcminyum oksit terkibinde parlak, k\u0131rm\u0131z\u0131 renkte de\u011ferli ta\u015f (rubin). Mavi renklisine safir (g\u00f6k-yakut) denir. 2) K\u0131rm\u0131z\u0131 renkli korendon.<br \/>\n YALANCI MERMER , Genellikle s\u00f6nm\u00fc\u015f kire\u00e7, ince in\u015faat al\u00e7\u0131s\u0131 veya kal\u0131p al\u00e7\u0131s\u0131, mermer tozu ve tebe\u015firden yap\u0131lan mermere benzer madde.<br \/>\n YALANCI \u015eEK\u0130LL\u0130 M\u0130NERAL, \u2014> Ps\u00f6d\u00f6morfoz.<br \/>\n YALITKAN PORSELEN , Y\u00fcksek veya al\u00e7ak gerilim i\u00e7in yal\u0131tkan olarak kullan\u0131lan, feldispattan yap\u0131lm\u0131\u015f sert \u2014> Porselen.<br \/>\n YAMA\u00c7 MOLOZU, Yama\u00e7larda, yamac\u0131n d\u00fczl\u00fc\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerlerde d\u00fc\u015ferek, kayarak olu\u015fmu\u015f; yer yer gev\u015fek veya ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f gayrimuntazam \u00e7\u00f6keller. Bazan eluviyal plaserler ihtiva ederler.<br \/>\n YANAR K\u00dcK\u00dcRT, Havada kuru k\u00f6m\u00fcr\u00fcn en fazla 850\u00b0C da tam yak\u0131lmas\u0131 sonucunda yanma gazlar\u0131nda k\u00fck\u00fcrt bile\u015fi\u011fi halinde bulunan k\u00fck\u00fcrd\u00fcn y\u00fczde olarak ifadesi.<br \/>\n YANARDA\u011e (VOLKAN), Yer\u2019in ya da herhangi bir ba\u015fka gezegen ya da uydunun kabuk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan ve i\u00e7inden d\u0131\u015far\u0131 do\u011fru ma\u011fma (eriyik kaya\u00e7), piroklastik moloz ve \u00e7e\u015fitli gazlar p\u00fcsk\u00fcren baca. Yanarda\u011flar, p\u00fcsk\u00fcrme \u00f6zelliklerine, etkinlik \u015fiddetlerine ve volkanik y\u00fczey \u015fekillerine dayal\u0131 olarak 1) \u0130zlanda ya da yar\u0131k, 2) Havaii, 3) Stromboli,4) Vulcano, 5) Pel\u00e9e, 6) Plinius tipi p\u00fcsk\u00fcrme olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u2014> \u015eekil, Volkan.<br \/>\n \u0130zlanda tipinin \u00f6zelli\u011fi, erimi\u015f bazaltl\u0131 lavlar\u0131n, uzun paralel yar\u0131klardan d\u0131\u015far\u0131 bo\u015falmas\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr ak\u0131nt\u0131lar \u00e7o\u011funlukla lav platosu olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar.<br \/>\n Havaii tipi yanarda\u011flar, \u0130zlanda tipindekilere benzer; ba\u015fl\u0131ca farklar\u0131, ak\u0131\u015fkan lavlar\u0131n zirveden ve radyal yar\u0131klardan akarak kalkan yanarda\u011flar olu\u015fturmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n Stromboli tipi yanarda\u011flarda genle\u015fen gazlar orta \u015fiddette patlamalara neden olur, bunun sonucunda da kesintisiz k\u00fc\u00e7\u00fck p\u00fcsk\u00fcrmelerle d\u0131\u015far\u0131 akan akkor lav p\u0131ht\u0131lar\u0131, volkan bombalar\u0131, curuflar ve lav ak\u0131nt\u0131lar\u0131 olu\u015fur.<br \/>\n Ad\u0131n\u0131, stromboli yak\u0131nlardaki Vulcano adas\u0131ndan alan Vulkano tipi yanarda\u011flarda orta \u015fiddette koyu renkli \u00e7alkant\u0131l\u0131 gaz ve k\u00fcl p\u00fcsk\u00fcrmeleri olur.<br \/>\n Pel\u00e9e tipi yanarda\u011flarda, yo\u011fun ve \u015fiddetli k\u0131zg\u0131n volkanik k\u0131r\u0131nt\u0131 ve ve gaz kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 p\u00fcsk\u00fcrmeler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\n Plinius tipi en \u015fiddetli p\u00fcsk\u00fcren yanarda\u011f t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<br \/>\n Yanarda\u011flar\u0131n volkanik y\u00fczey \u015fekilleri ise: Bile\u015fik-, Strato-, Somma-, Kaldera- ve Kalkan yanarda\u011f diye isimlendirilmektedir.<br \/>\n YAN BASMASI, \u2014> Tavan basmas\u0131.<br \/>\n YAN DEL\u0130K, Derin sondajlarda swivel head\u2019e ba\u011fl\u0131 kelly\u2019nin kuyudan \u00e7ekildikten sonra i\u00e7ine yerle\u015ftirildi\u011fi hafif meyilli k\u0131sa kuyu.<br \/>\n YANGIN BARAJI, Bir yang\u0131n durumunda yang\u0131n yeri ile irtibatl\u0131 olan yollar\u0131 kapatan duvar, perde veya dolgu. Bu baraj; kum torbas\u0131, kil, s\u0131val\u0131 travers, tu\u011fla, beton veya briketten yap\u0131labilir.<br \/>\n YANGIN EK\u0130B\u0130, \u2014> Tahlisiye istasyonu.<br \/>\n YANGIN KAPISI, Hava giri\u015f kuyusunun yak\u0131nlar\u0131na, daha ziyade kat a\u011f\u0131zlar\u0131na kurulan ve ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131 malzemeden yap\u0131lm\u0131\u015f olan (herhangi bir yang\u0131n an\u0131nda kapat\u0131labilecek) emniyet kap\u0131s\u0131.<br \/>\n YANIK, Mermer yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f tesirlerle bozulmu\u015f olan ve kald\u0131r\u0131l\u0131p at\u0131lmas\u0131 gereken k\u0131sm\u0131. Yan\u0131k mermer yumu\u015fak, kof, k\u0131r\u0131lmas\u0131 kolay, cila kabul etmez ve darbe ile da\u011f\u0131lma \u00f6zellikleri g\u00f6sterir.<br \/>\n YANKAYA\u00c7, 1) \u00dcretimi planlanan maden yata\u011f\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen yani maden yataklar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bulunduran kaya\u00e7. 2) Yan kaya.<br \/>\n YANLI\u015e OTURMU\u015e MADDE, \u2014> Eleme.<br \/>\n YANMA, Yak\u0131tlar\u0131n genellikle havadan sa\u011flanan oksijen ile h\u0131zl\u0131 oksidasyon sonucu, \u0131s\u0131 ve s\u0131cak yanma \u00fcr\u00fcnlerinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve bu esnada biraz da \u0131\u015f\u0131k ve sesin olu\u015fabildi\u011fi, kimyasal reaksiyon. Yanma olay\u0131n\u0131n temelini karbon, hidrojen ve k\u00fck\u00fcrd\u00fcn yanma reaksiyonlar\u0131 olu\u015fturur. Yanman\u0131n tam olmamas\u0131 durumunda CO, O2, CH4, kurum ve katran gibi hava kirleticileri olu\u015fur. Yak\u0131t i\u00e7erisindeki su, yanma s\u0131ras\u0131nda buharla\u015f\u0131r ve bu durumda zarars\u0131zd\u0131r. Ancak yo\u011fun SO2 i\u00e7eren baca gazlar\u0131nda yo\u011fu\u015fma s\u0131n\u0131r\u0131nda asit olu\u015fumunu h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 etkisi zararl\u0131d\u0131r.<br \/>\n Di\u011fer bir ifade ile yanma; oksijen ve yak\u0131t\u0131n bile\u015fenleriyle ilgili bir kimyasal olayd\u0131r.<br \/>\n C + O2 \u2014> CO2<br \/>\n C + 1\/202 \u2014> CO<br \/>\n H2 + 1\/202 \u2014> H2O<br \/>\n Yan\u0131c\u0131 bile\u015fenlerin tamamen yanarak \u0131s\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmesine \u201cTam yanma\u201d denir. Kat\u0131 ve s\u0131v\u0131 yak\u0131tlar\u0131n yanabilmesi i\u00e7in, \u00f6nce gaz faz\u0131na ge\u00e7mesi ve ortamdan \u0131s\u0131 almas\u0131 gerekir. Do\u011fal gaz, gaz faz\u0131nda oldu\u011fundan, ortamdan \u0131s\u0131 almas\u0131na gerek yoktur. \u2014> Tutu\u015fma s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, K\u00f6m\u00fcr yakma sistemleri.<br \/>\n Do\u011fal gaz\u0131n yanma tepkimesi:<br \/>\n CH4 + 202 \u2014> CO2 + 2H2O<br \/>\n C2H6 + 5O2 \u2014> 3CO2 + 4H2O<br \/>\n C4H10 + 6,5 O2 \u2014> 4CO2 + 5H2O<br \/>\n C5H12 + 8O2 \u2014> 5CO2 + 6H2O<br \/>\n YANMA HARARET\u0130, 1) Yak\u0131t\u0131n yanma reaksiyonuna ba\u015flayaca\u011f\u0131 s\u0131cakl\u0131k derecesi. 2) Yanma s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 (temperat\u00fcr\u00fc).<br \/>\n YANMA ISISI, Bir yak\u0131t\u0131n bir kg\u2019\u0131n\u0131n yanmas\u0131 ile elde edilen \u0131s\u0131 miktar\u0131. 1 kg karbonun yanmas\u0131ndan 8100 Kcal \u0131s\u0131 elde edilir.<br \/>\n YANMA OLAYI, 1) Y\u00fcksek hararette gaz safhas\u0131nda oksidasyon sonucu \u0131s\u0131 inti\u015far ettiren (yayan) olay. 2) Yan\u0131c\u0131 ve yak\u0131c\u0131 gazlar\u0131n kimyasal reaksiyonu.<br \/>\n YANMA REAKS\u0130YONLARI, \u2014> Yanma.<br \/>\n YANMAZ K\u00dcK\u00dcRT, Havada kuru k\u00f6m\u00fcr\u00fcn en fazla 850\u00b0C da tam yak\u0131lmas\u0131 sonucu kalan k\u00fcl i\u00e7inde s\u00fclfatl\u0131 bile\u015fikler halinde kalan k\u00fck\u00fcrd\u00fcn y\u00fczde olarak ifadesi.<br \/>\n YANMI\u015e MANYEZ\u0130T, \u2014> Sinter manyezit.<br \/>\n YANTA\u015e, Ayn\u0131 ya\u015fta veya daha gen\u00e7 bir maden yata\u011f\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen, yani onunla kontakt durumunda olan kaya\u00e7. \u2014> Yankaya\u00e7.<br \/>\n YAN NOKTA HESABI, Koordinatlar\u0131 bilinen iki noktay\u0131 birle\u015ftiren do\u011fru \u00fczerine dik d\u00fc\u015fen noktalar\u0131n koordinatlar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 y\u00f6ntemi.<br \/>\n YAN TUMBA, \u2014> Tumba.<br \/>\n YAN \u00dcR\u00dcN, \u00dcretim esnas\u0131nda ikinci derecede elde edilen ve esas mam\u00fcl veya mam\u00fcllere nazaran nisbeten daha az \u00f6nemli olan ikinci derecede mam\u00fcl veya \u00fcr\u00fcn.<br \/>\n YAPI, 1) Kaya\u00e7 k\u00fctlelerinin k\u0131vr\u0131lma, k\u0131r\u0131lma gibi bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirme olaylar\u0131 sonucu birbirleriyle ilgili durumlar\u0131n\u0131 ifade eden kavram. 2) \u2014> Str\u00fckt\u00fcr. 3) B\u00fcnye.<br \/>\n YAPILAB\u0130L\u0130RL\u0130K RAPORU, 1) \u00c7e\u015fitli olanaklarla uygulamaya konulmak istenen bir yat\u0131r\u0131m projesinin ekonomik ve teknik bak\u0131mdan yap\u0131labilir en uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc g\u00f6sterdi\u011fini belirten rapor. 2) Fizibilite raporu.<br \/>\n YAPRAK, Mermer ocaklar\u0131nda \u2014> Kompres\u00f6r \u00e7ivisi ile ve her bir \u00e7ivi i\u00e7in iki adet olmak \u00fczere yani \u00e7ift olarak kullan\u0131lan bir y\u00fcz\u00fc oval, di\u011fer y\u00fcz\u00fc d\u00fcz 3 cm eninde ve 30 cm boyunda demir par\u00e7as\u0131.<br \/>\n YAPRAK TA\u015e, \u2014> \u015eist.<br \/>\n YARDIMCI DEL\u0130K, \u2014> Tarama deli\u011fi.<br \/>\n YARI BLOK \u00c7ALI\u015eMA Y\u00d6NTEM\u0130, D\u00f6ner kep\u00e7eli kaz\u0131c\u0131n\u0131n, kademe d\u0131\u015f\u0131nda hareket ederek kazd\u0131\u011f\u0131 malzemeyi kademeden uzakta bulunan bant konvey\u00f6re veya vagonlara y\u00fckleme d\u00fczeni. Bu y\u00f6ntem genellikle, k\u00f6m\u00fcr damar\u0131 \u00fczerindeki son \u00f6rt\u00fckaz\u0131 kademesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015finde (\u2014> \u015eekil)uygulan\u0131r.\u2014> Blok \u00c7al\u0131\u015fma Y\u00f6ntemi.<br \/>\n YARI DENGEL\u0130 \u0130HRA\u00c7 S\u0130STEM\u0130, \u00c7ift halatl\u0131 ve \u00e7ift tamburlu ihra\u00e7 sistemi. \u2014> Dengesiz-, Yar\u0131 dengeli, Dengeli ihra\u00e7 sistemi.<br \/>\n YARI MEKAN\u0130ZE AYAK, \u2014> Al\u0131n mekanizasyonu.<br \/>\n YARIM SARMA, Kapal\u0131 i\u015fletmelerde bulunan \u00fcretim yerlerinde, \u00e7atallar \u00fczerine konulan kapak tahtas\u0131 veya ortadan uzun ekseni boyunca dilinmi\u015f ince yar\u0131m direk.<br \/>\n YARMA, 1) Sondaj yapmaya uygun olmayan, yery\u00fcz\u00fcne \u00e7ok yak\u0131n veya toprak, kum ve d\u00f6k\u00fcnt\u00fc \u00e7ak\u0131l sanalar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki sa\u011flam zemine, maden aramak amac\u0131yla ula\u015fmak i\u00e7in, kazma k\u00fcrek veya dozer vb. kaz\u0131c\u0131 makinelerle a\u00e7\u0131lan prospeksiyon (\u00e7ukurlar\u0131) hendekleri. Yarmalar\u0131n eni insan\u0131n rahat \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 kadar olmakla beraber, boylar\u0131 birka\u00e7 metre, hatta birka\u00e7 y\u00fcz medre olabilir. Uzun a\u00e7\u0131lar yarmalara kanal da denir. 2) Yery\u00fcz\u00fcnde kaz\u0131 yapmak suretiyle maden arama (prospeksiyon) \u015fekli.<br \/>\n YARI \u00dcR\u00dcN, Al\u00fcminyumun i\u015flenmesi sonucunda elde edilen, fakat kendisi de ba\u015fka bir i\u015flemde girdi olabilen, levha, folyo, \u015ferit, disk gibi profil \u00fcr\u00fcnleri tan\u0131mlayan ve al\u00fcminyum sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan bir terim.<br \/>\n YASSI HADDE \u00dcR\u00dcNLER\u0130, \u00dcretilen \u00e7eli\u011fin haddelenmesi suretiyle elde edilen; a) Levha b) S\u0131cak haddelenmi\u015f yass\u0131 \u00fcr\u00fcnler, c) So\u011fuk haddelenmi\u015f yass\u0131 \u00fcr\u00fcnler, d) Teneke olmak \u00fczere d\u00f6rt ana gruba ayr\u0131lan yass\u0131 \u00e7elik \u00fcr\u00fcnleri. Bu \u00fcr\u00fcnler, dayan\u0131kl\u0131 t\u00fcketim mallar\u0131 ve yat\u0131r\u0131m mallar\u0131 end\u00fcstrilerinin ana girdisini olu\u015ftururlar. T\u00fcrkiye\u2019de yass\u0131 \u00e7elik \u00fcr\u00fcnlerinin t\u00fcketildi\u011fi sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda boru ve profil sanayii, otomotiv sanayii, yak\u0131t ara\u00e7 ve gere\u00e7leri imalat\u0131 gelir.<br \/>\n YASSI HALAT, Kemer \u015feklinde \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olan halat. \u2014> \u00c7elik halat.<br \/>\n YASSI \u00dcR\u00dcN, Levha, folyo, \u015ferit, disk gibi, hadde tezgahlar\u0131nda elde edilen \u00fcr\u00fcnleri tan\u0131mlayan ve aluminyum sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan bir terim.<br \/>\n YASTIK, Tavan\u0131 ve taban\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fck olan yerlerde, s\u00fctun (\u00e7atal) olarak kullan\u0131lan direklerin tabana ve tavana batmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek veya tahkimat\u0131 takviye etmek i\u00e7in yatay olarak konulan k\u0131sa direk. \u2014> Takoz.<br \/>\n YASTIK \u00c7AMURU, La\u011f\u0131m deli\u011fi dibine konan ve patlay\u0131c\u0131 madde s\u0131k\u0131lan\u0131rken esneklik sa\u011flayan \u00e7amur par\u00e7as\u0131.<br \/>\n YA\u015e TABANLI TOZ K\u00d6M\u00dcR YAKICILAR, K\u00fcl\u00fcn aglomera edilerek \u00e7ekildi\u011fi yak\u0131c\u0131lar. Ya\u015f tabanl\u0131 k\u00f6m\u00fcr yak\u0131c\u0131larda, yanma odas\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n k\u00fcl ergime noktas\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131na izin verilerek k\u00fcl\u00fcn tabanda bir s\u0131v\u0131 olarak y\u00fczeylerde akmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. Bu ama\u00e7la tasarlanan sistemlerde, y\u00fczeylerin m\u00fcmk\u00fcn olan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda refrakterlerin yap\u0131lmas\u0131, \u0131s\u0131 \u00e7eki\u015finin de k\u00fcl yap\u0131\u015fmas\u0131ndan etkilenmemesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.\u2014> K\u00f6m\u00fcr yakma sistemleri, Yanma.<br \/>\n YA\u015eLANDIRMA SERTLE\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130, Su verme \u0131s\u0131l i\u015flemi ile a\u015f\u0131r\u0131 doymu\u015f kat\u0131 eriyik olu\u015fturulduktan sonra, uygun s\u0131cakl\u0131k ve s\u00fcrelerde ala\u015f\u0131m\u0131n mikroyap\u0131s\u0131nda \u00e7\u00f6kelme par\u00e7ac\u0131klar\u0131 olu\u015fturarak bir ala\u015f\u0131ma y\u00fcksek mukavemet kazand\u0131rma i\u015flemi. \u00d6rne\u011fin, duralim\u00fcn ala\u015f\u0131m\u0131 (% 4 Cu bulunduran Al-Cu ala\u015f\u0131m\u0131.)<br \/>\n YATAY ATIM, \u2014> Fay at\u0131m\u0131.<br \/>\n YATAY AYAKLI G\u00d6\u00c7ERTME, \u2014> Tumba metodu.<br \/>\n YATAY MERKEZKA\u00c7 D\u00d6K\u00dcM, \u2014> Savurma d\u00f6k\u00fcm.<br \/>\n YATAY Y\u00dcZEY\u0130, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ocakta ta\u015f tabakalar\u0131n\u0131n birbirine yasland\u0131\u011f\u0131 y\u00fczey.<br \/>\n YATIM, \u2014> Yat\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131. Meyil a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n YATIM A\u00c7ISI, 1) Bir damar veya tabaka d\u00fczleminin yatay d\u00fczlem ile yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131. 2) Meyil a\u00e7\u0131s\u0131. \u2014> Tabaka.<br \/>\n YATIM D\u0130YAGRAMI, arazide \u00f6l\u00e7\u00fclen veya jeolojik haritadaki bilgilerden yararlan\u0131larak jeolojik kesit yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan yard\u0131mc\u0131 diyagram.<\/p>\n<p> YATIM DO\u011eRULTUSU, Yat\u0131m d\u00fczlemi i\u00e7erisinde, damar d\u00fczlemi ile yatay d\u00fczlemin ara kesitine dik olarak do\u011frunun yatay d\u00fczlemdeki izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc.<br \/>\n YATIMLI DAMARDA DRAGLINE UYGULAMASI, Damar yat\u0131mlar\u0131na g\u00f6re iki ana grupta uygulanan y\u00f6ntem. Damar yat\u0131m\u0131 20\u00b0 \u2018ye kadar olan \u00f6rt\u00fckaz\u0131 birinci grubu te\u015fkil etmekte olup, dragline y\u00f6ntemi tek ba\u015f\u0131na, ikinci grubu olu\u015fturan ve damar yat\u0131m\u0131 20\u00b0-60\u00b0 aras\u0131nda olan \u00f6rt\u00fckaz\u0131 i\u015flerinde ise, dragline y\u00f6ntemi, kaz\u0131c\u0131 kamyon y\u00f6ntemi ile beraber uygulan\u0131r.<br \/>\n Damar yat\u0131m\u0131 (0\u00b0-10\u00b0) ve (10\u00b0-20\u00b0) aras\u0131nda olma durumuna g\u00f6re iki ayr\u0131 y\u00f6ntem mevcuttur. Birinci durumda dragline dilim \u00fczerinde, ikinci durumda ise d\u00f6k\u00fcm sahas\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\n YATIRIM, \u0130ktisadi faaliyet g\u00f6steren bir kurulu\u015fun faaliyeti ile ilgili, maddi olan veya olmayan sabit k\u0131ymetlere yap\u0131lan ilave. Sabit k\u0131ymetlerin iktisadi de\u011ferini art\u0131racak nitelikte olan esasl\u0131 onar\u0131m ve yenilemeler de yat\u0131r\u0131m say\u0131l\u0131r.<br \/>\n YAVA\u015e YANMA, \u2014> Deflagrasyon.<br \/>\n YAY\u00c7EK, Oltuta\u015f\u0131n\u0131 i\u015flemede kullan\u0131lan \u201cKemane\u201dnin, kurutulmu\u015f ba\u011f\u0131rsaktan yap\u0131lm\u0131\u015f gergi yay\u0131.<br \/>\n YAYLI RONDELA, \u2014> Pul.<br \/>\n YAZLIK, 1) Aynan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar yak\u0131n\u0131nda, aynadan kopar\u0131lan gayri nizami kaya par\u00e7alar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilip d\u00fczg\u00fcn prizmatik mermer bloklar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131k saha. 2) A\u00e7\u0131k.<br \/>\n YEDEK, 1) \u0130\u015f\u00e7i yard\u0131mc\u0131s\u0131. 2) Mevcutlar\u0131 bozulduklar\u0131nda de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in ambarda haz\u0131r tutulan malzeme.<br \/>\n YEMAN\u0130, \u2014> Kuars.<br \/>\n YEMEK T\u0130KES\u0130, Pavyonda (i\u015f\u00e7i yatakha-nesinde) kalan bekar i\u015f\u00e7ilerin i\u015f\u00e7i yemekhane-sinde yemek yemeleri i\u00e7in ocak k\u00e2tibi taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fma yerinde puvantaj defterine yevmiyeleri yaz\u0131l\u0131rken, bu i\u015f\u00e7ilere verilen yemek (fi\u015fi) kuponu.<br \/>\n YEMLEME LOKUMU, 1) \u0130\u00e7ine kaps\u00fcl yerle\u015ftirilen lokum. 2) Praymer.<br \/>\n YEMEN TA\u015eI, K\u0131rm\u0131z\u0131 renkli \u2014> akik.<br \/>\n YEM\u0130NL\u0130 TEKN\u0130K B\u00dcRO, \u201c 3213 say\u0131l\u0131 Maden kanunu\u201dunda ge\u00e7en bir terim olup, denetim ve g\u00f6zetim d\u0131\u015f\u0131nda kalan ve y\u00f6netmelikte belirtilen g\u00f6revleri y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere kurulmu\u015f; \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f, devlet g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncas\u0131 bulunmayan m\u00fchendis ve personelden olu\u015fan b\u00fcro. Ancak; yeminli teknik b\u00fcrolar, Anayasa Mahkemesi\u2019nin 24.12.1986 g\u00fcn ve E1985\/20 K 1986\/30 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile iptal edilmi\u015ftir.<br \/>\n YEN\u0130 HURDA, Al\u00fcminyum sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan bir terim olup, alu minyumun \u00fcretim ve metal i\u015fleme kademelerinde \u00e7\u0131kan al\u00fcminyum art\u0131klar\u0131n\u0131 ifade eder. \u2014> Eski Hurda.<br \/>\n YEN\u0130LENEB\u0130L\u0130R ENERJ\u0130 KAYNA\u011eI, Devaml\u0131 olarak veya belirli zaman aral\u0131klar\u0131nda, \u015farj edilerek depolanan enerji; g\u00fcne\u015f enerjisi, r\u00fczgar g\u00fcc\u00fc, biyolojik at\u0131k (biyomas), gel-git ve denizdalgalar\u0131 gibi.<br \/>\n YERALTI A\u00c7IKLI\u011eI GER\u0130LMELER\u0130, Kaz\u0131 \u00f6ncesi d\u00fczg\u00fcn bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6steren d\u00fc\u015fey ve yatay bakir arazi gerilmelerinin, kaz\u0131 sonucu yeralt\u0131nda yarat\u0131lan bo\u015fluk nedeni ile bozularak yeni bir da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermesi \u015fekli. Kaz\u0131 sonras\u0131 olu\u015fan gerilmeler ile birlikte, daha \u00f6nce var olan do\u011fal arazi gerilmeleri galeri ve baca etraf\u0131ndaki destek topuklar\u0131nda ve orta topuklarda gerilme yo\u011funla\u015fmalar\u0131na neden olur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra galeri veya baca tavan\u0131nda basma, \u00e7ekme ve makaslama t\u00fcr\u00fcnden gerilmeler olu\u015fur. Di\u011fer bir mekanik olay da yarat\u0131lan bo\u015fluk civar\u0131nda olu\u015fan deplasman veya hareketlerdir. Bunlar\u0131n sonucu kaya k\u00fctlesi i\u00e7ersindeki birim deformasyon enerjisi artarak gerilme yo\u011funlu\u011funun bulundu\u011fu yerlerde b\u00f6lgesel depolan\u0131r.<br \/>\n YERALTI D\u00dcZENLER\u0130, Bir kapal\u0131 i\u015fletmenin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak veya kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla; bo\u015fluk, su, toprak ve kayalarla birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f alanlar\u0131 birbirine ba\u011flamak i\u00e7in kaz\u0131 ve delme yoluyla yeralt\u0131nda a\u00e7\u0131lan galeri, kuyu, bo\u015fluk vb. hacimlerin t\u00fcm\u00fc.<br \/>\n YERALTI HUN\u0130 A\u00c7IKAYAK \u0130\u015eLETME METODU, 1) Sa\u011flam tavan\u0131, taban\u0131 ve cevheri olan yeknesak ten\u00f6rl\u00fc damar veya kitle halinde olan maden yataklar\u0131nda alt kattan \u00fcst kata bir nefeslik s\u00fcrd\u00fckten sonra \u00fcstteki eski imalat\u0131n alt\u0131nda bir topuk b\u0131rakarak ba\u015fyukar\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131 belirlenen s\u0131n\u0131ra veya yan ta\u015fa kadar daire veya oval \u015fekilde geni\u015fletilip ayn\u0131 zamanda a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru derinle\u015ftirilmek ve kaz\u0131lan cevheri ba\u015fyukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 ak\u0131tarak panodaki nakliyat\u0131 sa\u011flamak esas\u0131na dayanan tahkimats\u0131z (\u00fcretim) i\u015fletme metodu. Bu us\u00fclde pano i\u00e7inde cevher, kelebeye veya ba\u015fyukar\u0131ya skreyperle de \u00e7ekilebilir.<br \/>\n YERALTI \u0130\u015eLETME METODU, A\u00e7\u0131k i\u015fletme metodu uygulamas\u0131 ekonomik olmayan maden yataklar\u0131na tavan\u0131n g\u00f6\u00e7ertilmesi, a\u00e7\u0131lan bo\u015flu\u011fun doldurulmas\u0131 veya topuklar b\u0131rak\u0131lmas\u0131 esaslar\u0131na g\u00f6re uygulanan \u00fcretim sistemi. Bir kapal\u0131 i\u015fletmede yeralt\u0131 i\u015fletme metodunun uygulanmas\u0131 ve i\u015fletme- ve kaz\u0131 y\u00f6nlerinin se\u00e7imi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Yeralt\u0131 i\u015fletme metotlar\u0131 maden yata\u011f\u0131n\u0131n durumuna g\u00f6re; uzun ayak, dilimli ayak, topuk, oda ve blok i\u015fletmesi \u015feklinde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Bunlar tavan\u0131n durumuna g\u00f6re de a\u00e7\u0131k ayaklar, rambleli, ambarl\u0131, g\u00f6\u00e7ertmeli ve kombine (kar\u0131\u015f\u0131k) i\u015fletme metotlar\u0131 \u015feklinde; tavan\u0131n g\u00f6\u00e7ertilmesi esas\u0131na dayanan i\u015fletme metotlar\u0131 ise yatay-, dikey-, ve \u00e7apraz ayakl\u0131 ilerletimli veya d\u00f6n\u00fcml\u00fc uzun ayak, taban d\u00f6\u015femeli (sun\u2019i tavanl\u0131) ayak \u015feklinde isimlendirilir. A\u00e7\u0131lan bo\u015flu\u011fun doldurulmas\u0131 esas\u0131na g\u00f6re uygulanan \u00fcretim sistemlerine de rambleli uzun ayak vb. isimler verilir. Yeralt\u0131 i\u015fletme metodu uygulamada, i\u015fletme ve kaz\u0131 y\u00f6n\u00fc ise; maden yata\u011f\u0131n\u0131n tabaka, kitle veya damar \u015feklinde olu\u015fu, yat\u0131m\u0131 ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 gibi fakt\u00f6rler dikkate al\u0131narak belirlenir ve uygulama a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde yap\u0131labilir: K\u00f6m\u00fcr madencili\u011finde genellikle i\u015fletme y\u00f6n\u00fc damar istikametinde, kaz\u0131 y\u00f6n\u00fc ise; istikamet y\u00f6n\u00fcnde, ba\u015fyukar\u0131, ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 veya diyagonal olabilir. Filon tipi maden yataklar\u0131nda i\u015fletme y\u00f6n\u00fc genellikle a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131, kaz\u0131 y\u00f6n\u00fc ise ba\u015fyukar\u0131, ba\u015fa\u015fa\u011f\u0131 veya diyagonal \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k tuz madencili\u011finde dik yataklarda i\u015fletme y\u00f6n\u00fc ba\u015fyukar\u0131 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kaz\u0131 y\u00f6n\u00fc istikamet y\u00f6n\u00fcnde, d\u00fcz damarlarda da i\u015fletme ve kaz\u0131 y\u00f6n\u00fc birbirine paralel olarak hem ba\u015fyukar\u0131 hem istikamet y\u00f6n\u00fcnde se\u00e7ilebilir. \u2014> \u0130\u015fletme y\u00f6n\u00fc. Erimesi veya eritilmesi m\u00fcmk\u00fcn olan maden yataklar\u0131nda klasik yeralt\u0131 i\u015fletme metotlar\u0131na nazaran daha ekonomik olmas\u0131 durumunda, maden yata\u011f\u0131na sondajlarla ula\u015f\u0131larak madenin yerinde eritilmesi sa\u011flanmak suretiyle \u2014> Fra\u015f metodu (k\u00fck\u00fcrt yataklar\u0131), genel olarak da \u2014> Sol\u00fcsyon madencili\u011fi (tuz, trona) uygulan\u0131r.<br \/>\n YERALTI MADENC\u0130L\u0130\u011e\u0130, Madenin yeralt\u0131nda kendine \u00f6zg\u00fc y\u00f6ntemlerle elde edilmesi. \u2014> Kapal\u0131 i\u015fletme.<br \/>\n YERALTI \u00d6L\u00c7ME NOKTALARI, Yeralt\u0131 galeri ilerlemelerine y\u00f6n verme veya galeri planlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi i\u015flerde kullan\u0131lan ve galerinin s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc arazinin durumuna g\u00f6re kaya\u00e7, tahkimat veya travers \u00fczerine tesbit edilen veya \u00e7ak\u0131lan kal\u0131c\u0131 veya ge\u00e7ici i\u015faretler. Genel olarak bu noktalar galerinin tavan\u0131na veya taban\u0131na yerle\u015ftirilir. Ayr\u0131ca alet tesbiti veya nivelman \u00f6l\u00e7meleri i\u00e7in bu noktalar galeri yanlar\u0131na da yerle\u015ftirilebilir.<br \/>\n YERALTI RANDIMANI, 1) Yeralt\u0131nda yap\u0131lan t\u00fcm \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n yeralt\u0131nda \u00fcretim ve ta\u015f\u0131ma i\u00e7in yap\u0131lan i\u015f\u00e7i yevmiyeleri say\u0131s\u0131na b\u00f6l\u00fcm\u00fc ile elde edilen (kg\/yev veya t\/yev) de\u011fer. 2) \u0130\u00e7eri- A rand\u0131man\u0131.<br \/>\n YERALTI SONDAJI, Maden ocaklar\u0131nda yeralt\u0131nda gerek g\u00f6r\u00fclen her yerde ve y\u00f6nde sondaj yap\u0131labilecek \u015fekilde imal edilmi\u015f \u00f6zel sondaj makineleri ile yap\u0131lan delme i\u015flemi.<br \/>\n YERALTI SUYU, Y\u00fczeyden s\u0131zan ve su tablas\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki tabakalardaki g\u00f6zenekleri, \u00e7atlaklar\u0131 ve bo\u015fluklar\u0131 dolduran su. Yeralt\u0131 sular\u0131 bulunduklar\u0131 yerlere g\u00f6re; formasyon suyu, \u00e7atlak suyu veya ma\u011fara suyu gibi isimler al\u0131rlar. Deniz seviyesinin alt\u0131nda ve hareket etmeyen yeralt\u0131 sular\u0131na da derin sular denir. \u2014> Formasyon suyu. Su tablas\u0131.<br \/>\n YERALTI UZUNLUK \u00d6L\u00c7ME Y\u00d6NTEM\u0130, Yeralt\u0131nda noktalar aras\u0131 mesafelerin \u00f6l\u00e7\u00fclmesinde kullan\u0131lan y\u00f6ntem. E\u011fimsiz yerlerde \u00e7elik \u015ferit yere yat\u0131r\u0131lmak suretiyle; meyilli yerlerde ise, teodolitle do\u011frultu verilerek e\u011fim a\u00e7\u0131s\u0131 ve e\u011fik mesafeler \u00f6l\u00e7\u00fclerek yap\u0131lan uygulama. YERALTINDA N\u0130VELMAN Y\u00d6NTEM\u0130, Asma mira kullan\u0131larak yap\u0131lan geometrik y\u00fckseklik \u00f6l\u00e7me. \u2014> Nivo, Nokta nivelman\u0131. Asma miralarda geri okumalar (-), ileri okumalar (+)\u2019d\u0131r.<br \/>\n YERALTINDA TEODOL\u0130TLE Y\u00dcKSEK-L\u0130K TAY\u0130N\u0130, Yeralt\u0131nda iki tavan noktas\u0131 aras\u0131ndaki y\u00fckseklik fark\u0131n\u0131n teodolit yard\u0131m\u0131yla bulunmas\u0131. \u2014> Teodolit, takeometre.<br \/>\n A-Noktas\u0131 alt\u0131nda merkezlendirilen teodolit ile B-Noktas\u0131na as\u0131lan \u015fak\u00fcl\u00fc\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcne g\u00f6zleme yap\u0131larak (j) a\u00e7\u0131s\u0131, ayr\u0131ca (b) \u00e2let boyu ve (T) \u015fak\u00fcl boyu ve (D) e\u011fik uzakl\u0131k de\u011ferleri \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. A\u015fa\u011f\u0131da e\u015fitliklerden Dh- Y\u00fckseklik fark\u0131 hesaplan\u0131r.<br \/>\n B-YERALTINDA Y\u00dcKSEKL\u0130K TAY\u0130N\u0130, Yeralt\u0131nda teodolit kullan\u0131larak ve e\u011fik veya yatay g\u00f6zlemler yap\u0131larak uygulanan y\u00f6ntem.<br \/>\n YER\u0130NDE \u00c7\u00d6ZELT\u0130 MADENC\u0130L\u0130\u011e\u0130, \u2014> Li\u00e7ing, Li\u00e7.<br \/>\n YER\u0130NDE (\u0130N-S\u0130TU) L\u0130\u00c7, Terkedilmi\u015f madenlerden veya d\u00fc\u015f\u00fck ten\u00f6rl\u00fc oksitli cevher yataklar\u0131ndan s\u00fclf\u00fcrik asitli li\u00e7 sol\u00fcsyonu yard\u0131m\u0131 ile bak\u0131r kazanma y\u00f6ntemi. \u2014> Bak\u0131r li\u00e7i. Bu y\u00f6ntemin uygulanmas\u0131 i\u00e7in cevherin g\u00f6zenekli, k\u0131r\u0131kl\u0131 olmas\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k yan ta\u015f\u0131n ge\u00e7irgen olmamas\u0131, bu y\u00f6ntemin uygulanabil-mesi i\u00e7in \u00f6n \u015fartlardand\u0131r.\u2014> Yerinde li\u00e7 uygulamas\u0131.<br \/>\n Yerinde li\u00e7 konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n en ilginci, 1967 y\u0131l\u0131nda Kennecott Copper Korp un ABD Atomik enerji komisyonuna Safford, Arizona civar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fck ten\u00f6rl\u00fc bak\u0131r cevherlerini, \u00f6nce yeralt\u0131nda patlat\u0131lacak n\u00fckleer patlay\u0131c\u0131 madde (n\u00fckleer bomba yani atombombas\u0131) ile par\u00e7alay\u0131p k\u0131rmak ve bunu takiben yerinde li\u00e7 etmek yolunda tekliftir.<br \/>\n Bu tip projeler \u00fczerinde yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmakla beraber, radyoaktivitenin yeralt\u0131 sular\u0131na ve genel olarak ortama etkisi anla\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra, uygulamaya ge\u00e7mek m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. ABD\u2019de petrol yataklar\u0131ndan klasik usulle yap\u0131lan \u00fcretimin sonunda petrol yata\u011f\u0131nda \u00fcretilmeyen rezervi yeniden \u00fcretime almak i\u00e7in \u00fcretim kuyusuna petrol yata\u011f\u0131 seviyesine n\u00fckleer patlay\u0131c\u0131 madde yerle\u015ftirip patlatmak suretiyle orada meydana gelecek \u015fokun tazyi\u011fi sonucu arazideki petrol\u00fcn patlama yerindeki bo\u015flu\u011fa s\u0131zmas\u0131 sa\u011flanmak suretiyle petrol yata\u011f\u0131ndan daha fazla \u00fcretim yapma yoluna da gidilmi\u015ftir.<br \/>\n Ayr\u0131ca, madencilikte yeralt\u0131nda a\u00e7\u0131lacak bo\u015fluklar\u0131n da n\u00fckleer patlay\u0131c\u0131 madde kullanarak a\u00e7\u0131lmas\u0131; onun verdi\u011fi \u0131s\u0131 ve bas\u0131nc\u0131n hem bo\u015flu\u011fun a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve hem de bo\u015flu\u011fun cidar\u0131ndaki katmanlar\u0131n eriyip so\u011fumas\u0131 suretiyle, bo\u015fluk cidar\u0131n\u0131n kendili\u011finden tahkimi y\u00f6n\u00fcnde denemeler de olmu\u015ftur.<br \/>\n YER\u0130NDE L\u0130\u00c7 UYGULAMASI, D\u00fc\u015f\u00fck ten\u00f6rl\u00fc cevherlerin \u00f6zel sondaj kuyular\u0131ndan yap\u0131lan enjeksiyon ile yerinde \u00e7\u00f6zelti haline getirilmesi ve pompalarla yer\u00fcst\u00fcndeki ar\u0131t\u0131m tesislerine bas\u0131larak de\u011ferlendirilmesi. Y\u00f6ntemin ba\u015far\u0131s\u0131 maden yata\u011f\u0131n\u0131n derinlik, ten\u00f6r ve rezerv birimlerinin uygun \u00f6zellikte olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yerinde li\u00e7, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, uranyum \u2014> \u015eekil, okside bak\u0131r, trona, tuz gibi s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da ve genellikle klasik y\u00f6ntemlerle ekonomik olarak kazan\u0131lmayan d\u00fc\u015f\u00fck ten\u00f6rl\u00fc maden yataklar\u0131na uygulan\u0131r.\u2014> Li\u00e7ing; Yerinde (in-situ), Li\u00e7, Bak\u0131r li\u00e7i.<br \/>\n YERSEL FOTOGRAMMETR\u0130, \u2014> Foto-grammetri.<br \/>\n YER\u00dcST\u00dc D\u00dcZENLER\u0130, Maden i\u015fletme-lerinde \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flamak veya kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla, yer\u00fcst\u00fcnde kurulan ana ve yard\u0131mc\u0131 tesislerin t\u00fcm\u00fc.<br \/>\n YER\u00dcST\u00dc MADENC\u0130L\u0130\u011e\u0130, Madenin yeralt\u0131na girmeden kendine \u00f6zg\u00fc y\u00f6ntemlerle elde edilmesi. \u2014> A\u00e7\u0131k i\u015fletme.<br \/>\n YER\u00dcST\u00dc PATLAYICI MADDE DEPOSU, Yerle\u015fim yerlerinden uzak ve tek katl\u0131 olarak, patlama oldu\u011funda uzaklara tehlikeli par\u00e7alar sa\u00e7mayacak, hafif ve yanmaz malzemeyle geni\u015f sa\u00e7akl\u0131 olarak \u00f6rt\u00fcl\u00fc, zemininde \u00e7ivi, vida, herhangi bir yar\u0131k veya \u00e7atlak bulunmayan d\u00fczg\u00fcn, s\u0131zd\u0131rmaz, herhangi bir cismin \u00e7arpmas\u0131yla k\u0131v\u0131lc\u0131m \u00e7\u0131karmaz ve kolay temizlenir bi\u00e7imde, \u00e7imento \u015fap veya mozaikle kapl\u0131, ihtiyaca g\u00f6re \u00e7e\u015fitli b\u00f6lmeleri olan, pencereleri \u00e7at\u0131ya yak\u0131n y\u00fckseklikte ve g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n do\u011frudan depo i\u00e7ine girmesini \u00f6nleyecek bi\u00e7imde ve havaland\u0131rma delikleri bulunan bina. Yer\u00fcst\u00fc patlay\u0131c\u0131 madde depolar\u0131 ihtiyaca g\u00f6re s\u00fcrekli, ge\u00e7ici ve gezici olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ayr\u0131 \u015fekilde yap\u0131labilir.<br \/>\n Bunlar beton ve ta\u015ftan sa\u011flam duvarl\u0131 ve tavanl\u0131 \u00fcst ve yanlar\u0131 toprakla \u00f6rt\u00fclerek veya bir yama\u00e7ta a\u00e7\u0131lacak galeriyle girilmek suretiyle t\u00fcnel bi\u00e7iminde de yap\u0131labilir.<br \/>\n \u00dcst\u00fc toprak \u00f6rt\u00fcl\u00fc ve galeri tipi g\u00f6mme depolar\u0131n \u00fczerlerindeki toprak kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenlik uzakl\u0131klar\u0131 y\u00f6netmeliklere uygun olarak saptan\u0131r ve yap\u0131l\u0131r. Bu depolar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f a\u011f\u0131zlar\u0131na ve etraf\u0131na gere\u011fine g\u00f6re toprak veya beton s\u00fctre yap\u0131l\u0131r. \u2014> Dinamit ambar\u0131 (yeralt\u0131) \u2014> \u015eekil s.438<br \/>\n YE\u015e\u0130L ALTIN ; 24 karatl\u0131k yani 1000 safl\u0131k olarak tan\u0131mlanan has alt\u0131na yaln\u0131z g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn kat\u0131lmas\u0131yla elde edilen alt\u0131n cinsi, \u2014> Alt\u0131n ayar\u0131.<br \/>\n YE\u015e\u0130MTA\u015eI, 1) Genellikle ye\u015fil, bazen de beyaz, sar\u0131 veya kahverengi, olan b\u00fcnyesine Fe girmesi halinde koyu ye\u015fil rengini veren jade grubu ta\u015flar. Koyu renklisine kloromelenit de denir; figur yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r ve u\u011fur ta\u015f\u0131 olarak kabul edilir. 2) Baltata\u015f\u0131.<br \/>\n YEVM\u0130YE, 1) Bir i\u015f\u00e7inin bir vardiya s\u00fcresinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma. 2) Bir i\u015f\u00e7iye bir vardiyal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6denen \u00fccret.<br \/>\n YEVM\u0130YE ADED\u0130, Bir yerde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin belirli bir d\u00f6nemde yapt\u0131klar\u0131 yevmiye say\u0131s\u0131. Fiili yevmiye, y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izin, hafta ve bayram tatili diye \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm halinde izlenir. Fazla mesai yevmiyesi de t\u00fcm i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan g\u00fcnlerde normal \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinden fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 zaman\u0131n saat olarak toplamlar\u0131 8\u2019e b\u00f6l\u00fcnmek suretiyle elde edilen yevmiye say\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu yevmiyeler de fiili yevmiye say\u0131s\u0131na ilave edilir.<br \/>\n YA\u011e C\u0130LA, \u00c7o\u011funlukla biraz bulan\u0131k olan minerallerde olan ve ya\u011fl\u0131 bir cismin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc veren cila. Bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm; nefelin, kardierit ve baz\u0131 kuarslarda vard\u0131r.\u2014> Mine-rallerin parlakl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\n YI\u011eILMA A\u00c7ISI, Y\u0131\u011f\u0131n halinde olan malzemenin heyelan yapmadan durabildi\u011fi a\u00e7\u0131 de\u011feri. Bu a\u00e7\u0131, y\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden koni kenar\u0131n\u0131n yatay d\u00fczlemle yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm de\u011feridir. \u2014> Denge a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n YI\u011eMA, Dekapaj pasas\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00fczlemden daha \u00fcst seviyeye do\u011fru yap\u0131lan bo\u015faltma i\u015flemi.<br \/>\n YI\u011eMA L\u0130\u00c7, \u2014> Bak\u0131r li\u00e7i.<br \/>\n YI\u011eIN L\u0130\u00c7\u0130, \u2014> Siyan\u00fcr li\u00e7i ile alt\u0131n \u00fcretimi.<br \/>\n YIKAMA, Sondaj tekni\u011finde matkab\u0131n ilerleyebilmesi i\u00e7in sondaj dibinde veya kuyu \u00e7evresinde yerinden s\u00f6k\u00fclen par\u00e7ac\u0131klar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan i\u015f. Bunun i\u00e7in genellikle s\u0131v\u0131, nadiren de bas\u0131n\u00e7l\u0131 hava kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Sirk\u00fclasyon. Lavaj.<br \/>\n YIKAMA E\u011eR\u0130LER\u0130, Maden yata\u011f\u0131nda mevcut k\u00f6m\u00fcr veya cevherin \u00f6zelliklerini ve kalitesini saptamak, kurulacak zenginle\u015ftirme tesisinin projesini haz\u0131rlamak veya \u00e7al\u0131\u015fmakta olan lavvar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma durumunu (lavvar rand\u0131man\u0131n\u0131) kontrol etmek i\u00e7in \u00e7izilen ve k\u00f6m\u00fcr veya cevherin karakterini belirleyen e\u011fri. Y\u0131kama e\u011frisini \u00e7izmek i\u00e7in ilk i\u015f madenden numune al\u0131n\u0131r, ikinci i\u015f olarak numune tart\u0131l\u0131r, tane b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re tasnif edilir, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc i\u015f olarak da bunlar ayr\u0131 ayr\u0131 y\u00fczd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Beher fraksiyonun k\u00fcl nisbetlerini veya ten\u00f6rlerini tesbit etmek suretiyle son olarak y\u0131kama e\u011frileri ile ilgili hesaplar yap\u0131larak bu hesap sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re y\u0131kama e\u011frileri \u00e7izilir.<br \/>\n YIKAMA KASASI, \u2014> Jig.<br \/>\n YIKAMA RANDIMANI, Zenginle\u015ftirme tesislerinde y\u0131kamaya verilen k\u00f6m\u00fcr a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (ton) y\u0131kama tesisinden al\u0131nan konsantre cevher veya sat\u0131labilir k\u00f6m\u00fcre oran\u0131 ile elde edilen de\u011ferin (%) olarak ifadesi.<br \/>\n YIKANMA YER\u0130, 1) \u0130\u015f\u00e7ilerin vardiya ba\u015f\u0131 ve sonunda elbise de\u011fi\u015ftirip haz\u0131rland\u0131klar\u0131 yer. 2) Banyo (hamam).<br \/>\n YIKANMI\u015e K\u00d6M\u00dcR, \u2014> Lave k\u00f6m\u00fcr.<br \/>\n YILDIZ TA\u015eI, \u2014> Kuars, G\u00fcnta\u015f\u0131.<br \/>\n YILIN SON G\u00dcN\u00dc MEVCUDU, Y\u0131l\u0131n son g\u00fcn\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 ile y\u0131ll\u0131k \u00fccretli izinde ve hafta tatilinde olanlar\u0131n tamam\u0131.<br \/>\n Y\u0130TR\u0130YUM GRUBU, \u2014> Nadir toprak elementleri.<br \/>\n YOKLAMA, Bir nevi maden arama.<br \/>\n YOL APL\u0130KASYONU, Topo\u011frafik pl\u00e2n \u00fczerinde son \u015fekli verilen yol ekseninin arazi \u00fczerine i\u015faretlenmesi. Yolun do\u011fru ve kurp d\u00f6neme\u00e7 i\u00e7inde olan k\u0131s\u0131mlar\u0131 topo\u011frafik alet ve y\u00f6ntemlerden yararlan\u0131larak ah\u015fap kaz\u0131klarla arazide i\u015faretlenir. \u0130\u015faretlemede ayr\u0131ca, arazi k\u0131r\u0131k noktalar\u0131, yol kenarlar\u0131, \u015fev \u00fcst\u00fc, \u015fev dibi gibi \u00f6nemli noktalar\u0131n, ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131na g\u00f6re mesafeleri aplikasyon defterine ve kaz\u0131klar \u00fczerine (0+120), (1+411) \u015feklinde yaz\u0131l\u0131r. \u2014> \u015eekil.<br \/>\n Yatay konumda ve farkl\u0131 do\u011frultulardaki iki ard\u0131\u015f\u0131k aliyman do\u011frultusu aras\u0131n\u0131n R- yar\u0131\u00e7apl\u0131 bir dairesel yay ile birle\u015ftirilmesi durumunda ortaya \u00e7\u0131kan geometrinin aplikasyonu .<br \/>\n YOL \u00c7\u0130V\u0130S\u0130, \u2014> Ray \u00e7ivisi. Trifon.<br \/>\n YOL DEM\u0130R\u0130, Ray.<br \/>\n YOL MAKASI, \u2014> Makas.<br \/>\n YOL MARANGOZU, Demiryolu d\u00f6\u015feyip bak\u0131m\u0131n\u0131 yapan usta.<br \/>\n YOL MASTARI, Demiryolunda ray a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7me ve tesbit etmeye yarayan gere\u00e7.<br \/>\n YOL PABUCU, \u2014> Cebire.<br \/>\n YOL TERAZ\u0130S\u0130, Demiryolunu belirli meyilde d\u00f6\u015femeye veya d\u00f6\u015fenmi\u015f demiryolu raylar\u0131n\u0131n e\u011fimini \u00f6l\u00e7meye ve kontrol etmeye yarayan gere\u00e7.<br \/>\n YOL TRAVERS\u0130, \u2014> Travers.<br \/>\n YOL VER\u0130C\u0130, Elektrikli makineleri \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rma \u015falteri.<br \/>\n YONMA, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, ta\u015flar\u0131n el aletleriyle ve i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan gerekli \u015fekilde yontulmas\u0131 olup muhtemelen yontma kelimesinin de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ifadesi.<br \/>\n YONU, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, y\u00fczleri yontulmu\u015f ta\u015f\u0131n ifade edilmesi. El ile yontulanlara \u201cEl yonusu\u201d denir.<br \/>\n Y\u00d6NLEND\u0130R\u0130LM\u0130\u015e SONDAJ, Sondaj\u0131n \u00f6zel istikamet ve \u00f6l\u00e7\u00fc aletleriyle planl\u0131 ve kontrollu olarak sapt\u0131r\u0131lmas\u0131.<br \/>\n YUMAKLAMA, Topaklama<br \/>\n YUMU\u015eAK TEL DAMAR, Mermer i\u015fletmecili\u011finde, muhtelif form ve y\u00f6nlerde yumu\u015fak damar par\u00e7alar\u0131.<br \/>\n YUVA, Direk dibi.<br \/>\n YUVARLAK DAMARLI HALAT, \u00c7elik halat\u0131 te\u015fkil eden damarlar\u0131n en kesitleri yakla\u015f\u0131k olarak daire bi\u00e7iminde olan halat.<br \/>\n YUVARLAK V\u0130DA, 1) Di\u015f u\u00e7lar\u0131 yuvarlat\u0131lm\u0131\u015f vida. Keskin k\u00f6\u015feli kesiti olan vidalar\u0131n pislik, kum, toz ve pastan zarar g\u00f6rd\u00fckleri dikkate al\u0131narak kirli su, vana milleri, hortum rekorlar\u0131, demiryol ko\u015fum tak\u0131mlar\u0131 gibi yerlerde kullan\u0131l\u0131r. 2) Kaytan vida.<br \/>\n Y\u00dcK HATTI, \u2014> Hidrolik kesit.<br \/>\n Y\u00dcKLEME MAK\u0130NES\u0130, 1) Paletli, lastik veya demir tekerlekli olarak im\u00e2l edilip kep\u00e7enin geriye veya yana do\u011fru hareketi ile postay\u0131 arkas\u0131ndaki veya yan\u0131ndaki arabaya veya bant sistemine bo\u015faltan i\u015f makinesi. Bu makineler \u00e7\u00fcr\u00fck arazide kazma ve y\u00fckleme i\u015flerinde, sa\u011flam arazide l\u00e2\u011f\u0131m at\u0131ld\u0131ktan sonra al\u0131na \u00e7ekilerek y\u00fckleme i\u015flerinde kullan\u0131l\u0131r. 2) Kep\u00e7e. 3) Loder. 4) A\u00e7\u0131k ocakta serbest haldeki malzemeyi \u00e7al\u0131\u015fma sahas\u0131 i\u00e7inde bulunan tekerlekli nakil arac\u0131na y\u00fcklemede kullan\u0131lan paletli veya lastik tekerlekli i\u015f makinesi.<br \/>\n Y\u00dcKLEME SACI, Y\u00fckleme esnas\u0131nda, madenin vagonlar aras\u0131na d\u00fc\u015fmesini \u00f6nlemek i\u00e7in konulan iki ucu k\u0131vr\u0131lm\u0131\u015f sac par\u00e7as\u0131.<br \/>\n Y\u00dcKLE-TA\u015eI-BO\u015eALT TEKN\u0130\u011e\u0130, 1) Kaz\u0131lm\u0131\u015f malzemenin, bir y\u00fckleyici vas\u0131tas\u0131 ile lastik tekerlekli ve damperli ta\u015f\u0131ma arac\u0131na y\u00fcklenip, tumba yerine ta\u015f\u0131n\u0131p bo\u015falt\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi i\u015fi. 2) \u0130ngilizce kelimelerin ba\u015f harfleri olarak LHD (Load-Haul-Dump) tekni\u011fi. 3) Rays\u0131z ta\u015f\u0131ma tekni\u011fi.<br \/>\n Y\u00dcKLEMEDE D\u0130AGO-NAL KAMYON KONUMU, Kamyon kasas\u0131n\u0131n kademeye diyagonal konumda ve kep\u00e7e d\u00f6nme yay\u0131 \u00fczerinde bulu-nu\u015fu. Kaz\u0131c\u0131 d\u00f6nme a\u00e7\u0131s\u0131 30\u00b0 ile 120\u00b0 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir.\u2014> \u015eekil a.<br \/>\n Y\u00dcKLEMEDE D\u0130K KAM-YON KONUMU, \u00d6rt\u00fckaz\u0131 kademesine dik \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6nteminde kamyonlar\u0131n kaz\u0131c\u0131n\u0131n her iki taraf\u0131na veya tek taraf\u0131na dik olarak ya-na\u015fmas\u0131. Bu durumda kaz\u0131c\u0131-n\u0131n d\u00f6nme a\u00e7\u0131s\u0131 30\u00b0 ile 90\u00b0 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir.\u2014> \u015eekil b.<br \/>\n Y\u00dcKLEMEDE PARALEL KAMYON KONUMU, \u00d6r-t\u00fckaz\u0131 veya k\u00f6m\u00fcr kademesi d\u0131\u015f\u0131nda, kademeye paralel olarak yana\u015fan kamyonun ring usul\u00fc hareketi. Dolan kamyonun yerini arkada bekleyen bo\u015f kamyon al\u0131r. Bu durumda kaz\u0131c\u0131n\u0131n d\u00f6nme a\u00e7\u0131s\u0131 90\u00b0 ile 180\u00b0 aras\u0131nda de\u011fi\u015fir.<br \/>\n Y\u00dcKLEY\u0130C\u0130, Y\u00fckleme makinesi, Loder.<br \/>\n Y\u00dcKLEY\u0130C\u0130-KAMYON \u00d6RT\u00dcKAZI Y\u00d6NTEM\u0130, K\u00fc\u00e7\u00fck kapasiteli a\u00e7\u0131k i\u015fletme \u00f6rt\u00fckaz\u0131 i\u015finde kullan\u0131lan pratik \u00e7al\u0131\u015fma metodu. Verim al\u0131nabilmesi i\u00e7in malzemenin \u00e7ok iyi la\u011f\u0131mlanm\u0131\u015f veya yumu\u015fak olmas\u0131 gerekir. L\u00e2stik tekerlekli y\u00fckleyicide bu durum \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. L\u00e2stiklerin kaymamas\u0131 ve a\u015f\u0131nmay\u0131 azaltmak i\u00e7in tekerleklerine bazen zincir veya z\u0131rh ge\u00e7irilir.<br \/>\n Y\u00dcKLEY\u0130C\u0130N\u0130N KEP\u00c7ES\u0130N\u0130N DOLMA FAKT\u00d6R\u00dc, \u2014> \u00c7al\u0131\u015fma verimi.<br \/>\n Y\u00dcKELEY\u0130C\u0130N\u0130N YAPACA\u011eI \u0130\u015e M\u0130KTARI, \u2014> \u00c7al\u0131\u015fma verimi.<br \/>\n Y\u00dcKSEK (D\u00dc\u015eEY) FIRIN, Pik demir \u00fcretiminde en \u00e7ok kullan\u0131lan, \u00fcstten \u015farj edilen ve alttan bo\u015falt\u0131lan dikey bir eritme f\u0131r\u0131n\u0131. Hava (veya di\u011fer gazlar) f\u0131r\u0131n taban\u0131na yak\u0131n yerden, alttan f\u0131r\u0131na \u00fcflenip, \u015farj kitlesi aras\u0131ndan yukar\u0131 do\u011fru y\u00fckselir. Yukar\u0131dan inen kat\u0131 \u015farj maddesi ile yukar\u0131ya y\u00fckselen gazlar aras\u0131nda kimyasal reaksiyonlar olur. F\u0131r\u0131na yak\u0131t verildi\u011finde, o da \u015farj ile birlikte \u00fcstten doldurulur. Y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlarda yak\u0131t olarak kok kullan\u0131l\u0131r. F\u0131r\u0131ndaki \u015farj\u0131n ergiyip, taban k\u0131sm\u0131ndaki haznede toplanmas\u0131 ve alttan al\u0131nmas\u0131 arzu edilir. Genellikle f\u0131r\u0131n\u0131n en s\u0131cak k\u0131sm\u0131, hava borular\u0131n\u0131n bulundu\u011fu d\u00fczeyin biraz yukar\u0131s\u0131na rastlar. Bu b\u00f6lgeye ergitme zonu denir. Y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlar\u0131n termik rand\u0131manlar\u0131 y\u00fcksektir. Y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlar\u0131n en iyi \u00f6rne\u011fini demir ve \u00e7elik ergitme tesislerinde kullan\u0131lan d\u00fc\u015fey f\u0131r\u0131n te\u015fkil eder ve ortalama 28-30 metre y\u00fcksekliktedir. Bak\u0131r, kur\u015fun, \u00e7inko, nikel cevherlerinin ergitilmesinde 5-6 metre y\u00fckseklikteki y\u00fcksek f\u0131r\u0131nlar kullan\u0131l\u0131r. Demir-\u00c7elik \u00fcretiminde kullan\u0131lan y\u00fcksek f\u0131r\u0131n\u0131n i\u00e7i ate\u015fe ve ergiyen maddelerin etkilerine dayanabilen tu\u011flalarla \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve tersine kapat\u0131lm\u0131\u015f iki kesik koni \u015feklindedir. \u0130\u00e7 hacmi 250-850m3 aras\u0131nda olup 1m3 f\u0131r\u0131n hacmine g\u00f6re 24 saatte 0,5-1,4 ton ham demir (pik) elde edilebilir.\u2014> Y\u00fcksek f\u0131r\u0131nda reaksiyon.<br \/>\n Y\u00dcKSEK FIRIN C\u00dcRUFU, \u015earj\u0131n i\u00e7indeki yabanc\u0131 elemanlar\u0131n f\u0131r\u0131n hararetinde buhar olmayan ve red\u00fcksiyona u\u011framayan oksitlerin birbirleri ile birle\u015fmi\u015f ve akar hale gelmi\u015f \u015fekli. C\u00fcrufun bile\u015fenleri SiO2, CaO ve Al2O3 olup, CaO miktar\u0131n\u0131n %50 oran\u0131n\u0131 ge\u00e7memesi gerekir.\u2014> C\u00fcruf.<br \/>\n Y\u00dcKSEK FREKANS \u0130ND\u00dcKS\u0130YON FIRINI, \u2014> Diren\u00e7 f\u0131r\u0131nlar\u0131.<br \/>\n Y\u00dcKSEK FIRIN KATKI MALZEMES\u0130, Y\u00fcksek f\u0131r\u0131na verilen cevherdeki yabanc\u0131 maddelerin kolay erimesini ve c\u00fcruf haline ge\u00e7mesini sa\u011flamak i\u00e7in cevhere kat\u0131lan malzeme. Bu katk\u0131 maddeleri maksimum %25 civar\u0131nda; bazik \u00f6zellikli (kire\u00e7ta\u015f\u0131, dolomit, olivin, fluorit), asit \u00f6zellikli (kum,\u00e7akmak ta\u015f\u0131, aluminli silikatlar ve tu\u011fla k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131) ve di\u011fer (manganez ve krom cevherleri ile fosforit ve kemik gibi) malzemelerden olu\u015fur.<br \/>\n Y\u00dcKSEK FIRINDA KULLANILAN DEM\u0130R CEVHERLER\u0130,<br \/>\n Manyetit (Ma\u011fnetit) Fe3O4; demir i\u00e7eri\u011fi %45-70, m\u0131knat\u0131sl\u0131, siyah veya koyu renkli.<br \/>\n Hematit Fe2O3; k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 kahverenkli, Fe ten\u00f6r\u00fc en fazla %70. Pul pul ve parlak yap\u0131da olanlar\u0131na spek\u00fclarit denir.<br \/>\n Limonit: 2Fe2O33H2O; demir miktar\u0131 %30-50<br \/>\n Siderit: FeCO3, demir miktar\u0131 %25-40, i\u00e7inde genellikle mangan bulundu\u011fundan de\u011ferli cevher say\u0131l\u0131r.<br \/>\n \u0130\u00e7inde belli miktardan fazla fosfor ve k\u00fck\u00fcrt i\u00e7eren cevherler y\u00fcksek f\u0131r\u0131nda kullan\u0131lmaz.<br \/>\n Y\u00dcKSEK FIRINDA REAKS\u0130YON, Y\u00fcksek f\u0131r\u0131na demir oksidi olarak giren cevherden oksijenin ayr\u0131lmas\u0131 i\u015flemi.<br \/>\n Y\u00dcKSEK GEN\u0130\u015eLEMEL\u0130 K\u00d6P\u00dcK, Hacmi 500-1500 misli geni\u015fleme \u00f6zelli\u011fi g\u00f6steren k\u00f6p\u00fck yap\u0131c\u0131 s\u0131v\u0131. Bu madde, galeri, baca vb. yerlerde meydana gelen a\u00e7\u0131k alevli yang\u0131nlara m\u00fcdahale ile alev ve ate\u015fin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, s\u00f6nd\u00fcrmek ve k\u0131sa zamanda yang\u0131n sahas\u0131n\u0131n hava ak\u0131m\u0131 ile irtibat\u0131n\u0131 kesmek ve daimi baraj yapma imkanlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u2014> Rijit k\u00f6p\u00fck.<br \/>\n Y\u00dcKSEK GER\u0130L\u0130M DA\u011eITIM \u015eEBEKES\u0130, \u2014> Elektrik enerjisi da\u011f\u0131t\u0131m \u015febekeleri.<br \/>\n Y\u00dcKSEK ISI PERL\u0130T\u0130, \u2014> Perlit.<br \/>\n Y\u00dcKSEK KAL\u0130TE BAKIR, L.M.E. esaslar\u0131na g\u00f6re elektrolitik bak\u0131r olarak iki kalitede muamele g\u00f6ren katot bak\u0131r\u0131 ve hadde \u00fcr\u00fcnlerini ifade eden terim.<br \/>\n Y\u00dcKSEK KAL\u0130TE T\u0130P KALAY, Rafine kalay muhtevas\u0131 % 99,85 olup, a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 12 kg\u2019dan az ve 50 kg\u2019dan \u00e7ok olmayan k\u00fcl\u00e7e veya k\u00fct\u00fck \u015feklindeki kalay.<br \/>\n Y\u00dcKSEK KARBONLU \u00c7EL\u0130K, \u2014> \u00c7elik.<br \/>\n Y\u00dcKSEK KARBONLU FERROKROM, B\u00fcnyesinde genellikle % 2-10 oran\u0131nda, ortalama % 4-6 karbon (C) ihtiva eden ferrokrom. Bir ton y\u00fcksek karbonlu ferrokrom elde edebilmek i\u00e7in 4500-7500 kWh aras\u0131nda de\u011fi\u015fen elektrik enerjisine ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<br \/>\n Y\u00dcKSEK TEVETT\u00dcR, Y\u00fcksek voltaj.<br \/>\n Y\u00dcKSELTGENME, \u2014> Elektroliz.<br \/>\n Y\u00dcREK, Vin\u00e7 ile yap\u0131lan nakliyatta vin\u00e7 halat\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nacak ara\u00e7la irtibat\u0131n\u0131 sa\u011flamaya yarayan ara par\u00e7a. Vin\u00e7 halat\u0131n\u0131n ucu y\u00fcrek \u00fczerindeki yerine yerle\u015ftirildikten sonra, kelep\u00e7elerle s\u0131k\u0131larak halat\u0131n y\u00fcre\u011fe emniyetli bir \u015fekilde irtibatlanmas\u0131 ve b\u00f6ylece kafes vb. ara\u00e7lar\u0131n ko\u015fum tak\u0131mlar\u0131n\u0131n halata kolayca ba\u011flanmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. \u2014> Halat, Halat kelep\u00e7esi.<br \/>\n Y\u00dcR\u00dcME YOLU, \u2014> \u015eekil, Adam yolu<br \/>\n Y\u00dcR\u00dcYEN DREGLAYN, 1) \u00dcniversal bagerlerin lastik tekerlekli, paletli veya rayl\u0131 y\u00fcr\u00fcme d\u00fczenine kar\u015f\u0131l\u0131k, y\u00fcr\u00fcme hareketini ad\u0131m atma \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015ftirme d\u00fczenine sahip dreglayn. 2) Ad\u0131mlayan dreglayn. \u2014> Dreglayn.<br \/>\n Y\u00dcR\u00dcYEN TAHK\u0130MAT, Hidrolik ve mekanik enerji ile s\u0131k\u0131lanan, bo\u015falt\u0131lan ve ilerletilen tahkimat d\u00fczeni. \u2014> Al\u0131n mekanizasyonu.<br \/>\n Y\u00dcZD\u00dcR\u00dcC\u00dc, Flotasyon i\u015fleminde k\u00f6p\u00fck te\u015fekk\u00fcl\u00fcne yard\u0131mc\u0131 olan ve k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fcn yeterince sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan reaktiflere verilen genel ad. \u2014> Reaktif.<br \/>\n Y\u00dcZEY B\u00dcY\u00dcTME , K\u0131rma ve \u00f6\u011f\u00fctme i\u015flemleri sonucu tanelerin serbestle\u015ferek y\u00fczeylerinin; ergitme, \u00e7\u00f6zeltme, sinterleme, briketleme, kokla\u015ft\u0131rma gibi i\u015flemlere a\u00e7\u0131k hale getirilmesi; di\u011fer bir deyi\u015fle y\u00fczey b\u00fcy\u00fctmesi sa\u011flanarak kimyasal olayda reaksiyon h\u0131z\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, fiziksel olayda ise (flotasyonda) y\u00fczd\u00fcr\u00fclecek veya bat\u0131r\u0131lacak kat\u0131 maddelerin y\u00fczeylerine reaktiflerin etkisinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131r.<br \/>\n Y\u00dcZEY \u0130\u015eLETMES\u0130, Derinli\u011fi 10 m ile 40 m aras\u0131nda de\u011fi\u015fen huni \u015feklindeki a\u00e7\u0131k i\u015fletme.<br \/>\n Y\u00dcZEY N\u0130VELMANI, Nivelman aletiyle yatay \u00f6l\u00e7mesi yap\u0131lm\u0131\u015f olan bir y\u00fczey \u00fczerinde, bir\u00e7ok noktan\u0131n y\u00fcksekliklerinin bulunup koordinatlar\u0131na g\u00f6re bu noktalar plana i\u015flendikten sonra enterpolasyon yoluyla o y\u00fczeyin tesviye m\u00fcnhanili haritas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131. Nivelman aleti ile yap\u0131lan y\u00fczey nivelman\u0131nda y\u00fckseklik farklar\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla olmamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Zira dik arazide g\u00f6zleme aletinin s\u0131k s\u0131k yer de\u011fi\u015ftirmesi gerekir.<br \/>\n Y\u00dcZ, Mermer i\u015fletmecili\u011finde ta\u015f\u0131n imal\u00e2ttaki yerinde g\u00f6r\u00fcnen en b\u00fcy\u00fck y\u00fczeyi.<br \/>\n Y\u00dcZLEME, Mermer i\u015fletmecili\u011finde iki kesi\u015fen kenar\u0131n kalemle do\u011frultularak ta\u015f y\u00fcz\u00fc d\u00fczleminin belirtilmesi.<\/p>\n<p>Z<\/p>\n<p> ZAMAK, \u2014> \u00c7inko spesifikasyonlar\u0131.<br \/>\n ZAR TA\u015eI, Sert ve silisli kaya\u00e7lar\u0131n (granit, andezit, riyolit, trakit gibi) parke ta\u015f\u0131 olarak kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in boyutland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015fekli. 4&#215;6 cm olarak boyutland\u0131r\u0131lanlar yaya trafi\u011finin yo\u011fun oldu\u011fu yerlerde 6x8cm boyutundakiler yaya ve ara\u00e7 trafi\u011finin kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu yerlerde kullan\u0131l\u0131r. 8&#215;10 ve 10&#215;12 cm boyutlu ta\u015flar ise; 4&#215;6\u2019l\u0131klar\u0131n kullan\u0131m alanlar\u0131nda uyguland\u0131\u011f\u0131 gibi,a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcklere ve asidik ortama dayan\u0131k\u0131l\u0131k gerektiren end\u00fcstri ortamlar\u0131nda da kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n ZAT\u00dcLHAREKE \u00c7AMUR KLEPES\u0130, \u2014> Tarak Gemisi.<br \/>\n ZAV\u0130YE, \u2014> A\u00e7\u0131 istasyonu.<br \/>\n ZAYIF K\u0130RE\u00c7, \u2014> Kire\u00e7.<br \/>\n ZEBAR\u0130F, Yalanc\u0131 s\u00fcsler.<br \/>\n ZEBERCED, Olivinin saydam ve sar\u0131 veya a\u00e7\u0131k ye\u015fil renkli t\u00fcr\u00fc. Ye\u015fil renklisine \u201cYe\u015fil zeberced\u201d denir. Minerolojide krizotil olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. \u2014> Alumin.<br \/>\n ZEF\u0130R, \u2014> G\u00f6kyakut.<br \/>\n ZENG\u0130NLE\u015eT\u0130RME, T\u00fcvenan madenin (cevher, k\u00f6m\u00fcr, end\u00fcstriyel hammadde vb.) fizik ve fizikokimya prensiplerinden faydalan\u0131larak, bile\u015fimleri de\u011fi\u015fmeksizin pazarlanabilecek veya teknolojide kullan\u0131labilecek bir \u00fcr\u00fcn haline getirilmesi. Di\u011fer bir ifade ile tuv\u00f6nan maden; k\u0131rma, ay\u0131rma ve tasnif i\u015flemlerine tabi tutulmak suretiyle; zengin \u00fcr\u00fcn (konsantre), ara \u00fcr\u00fcn (mikst) ve art\u0131k olarak ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\n ZERKAR\u0130 , 1)Alt\u0131n i\u015fletmecili\u011fi. 2)S\u0131rmac\u0131l\u0131k.<br \/>\n ZENG\u0130NLE\u015eT\u0130RME TES\u0130S\u0130, \u2014> Konsantrat\u00f6r.<br \/>\n ZEN\u0130T A\u00c7ISI, \u2014> E\u011fim a\u00e7\u0131s\u0131.<br \/>\n ZEOL\u0130T, Alkali ve toprak alkalilerin hidratl\u0131 tabii silikatlar\u0131ndan olu\u015fan bir mineral grubu. Bu minerallerden ba\u015fl\u0131calar\u0131: Klinoptilolit, filibsit, laumonit, heulandit, erionit, \u015fabazit, mordenit, analsim, natrolit. Zeolit \u00f6nemli fiziksel \u00f6zellikler g\u00f6sterir. Feldispatlar\u0131n ve di\u011fer alumino-silikatlar\u0131n zeolite d\u00f6n\u00fc\u015fmesine zeolitle\u015fme denir. \u0130yon de\u011fi\u015ftirme, su ve gaz tutma \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 ziraatte, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kta; su, gaz ve radyoaktif art\u0131klar\u0131n temizlenmesinde, kurutmada, g\u00fcne\u015f enerjisi ve gaz depolanmas\u0131n-da, koku kontrolunda, yap\u0131 eleman\u0131 olarak, puzzolan \u00e7imento \u00fcretiminde, iyi kalite ka\u011f\u0131t yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\n ZIMPARA , 1) Orta ile ince taneli, belirli bir istikamet g\u00f6stermeyen, nadir olarak \u015fistik veya tabakams\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde, siyah, koyu gri, korund tanelerini muhtevi, \u00f6nemli miktarda manyetit, nadir olarak hematit, yer yer irice taneli porfirik korund ihtiva eden kaya\u00e7. 2) Metamorf boksit. 3) Metal, tahta ve daha ba\u015fka maddelerin y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131p d\u00fczeltmeye va parlatmaya yarayan \u00fcst\u00fcne z\u0131mpara tozu yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kal\u0131n ka\u011f\u0131t veya bez. 4) Z\u0131mpara ka\u011f\u0131d\u0131.<br \/>\n Literat\u00fcrde T\u00fcrk, Yunan ve Amerikan tipi olmak \u00fczere 3 tip z\u0131mpara ta\u015f\u0131 kaydedilmi\u015ftir. Her tip z\u0131mparan\u0131n a\u015f\u0131nd\u0131rma \u00f6zelli\u011fi, i\u00e7indeki aluminyum okside ba\u011fl\u0131d\u0131r. Mineralojik olarak z\u0131mpara 3 ayr\u0131 isim alt\u0131nda tan\u0131mlan\u0131r :<br \/>\n 1- Mormas (ger\u00e7ek) z\u0131mpara; (Korundum, manyetit veya hematit i\u00e7erir) genellikle k\u0131rm\u0131z\u0131ms\u0131 &#8211; siyah renkte.<br \/>\n 2- Spinel z\u0131mpara : Spinel (Magnezyum alimunyum oksit)+ korund (Aluminyum oksit)+ manyetit (demir oksit) i\u00e7erir. (Belirgin olarak spinel i\u00e7erir, korundum bulunmayabilir.)<br \/>\n 3- Feldispatik z\u0131mpara : Bu t\u00fcr, spinel z\u0131mparaya benzemekle birlikte % 30-50 oran\u0131nda plajioklas (triklinal sistemde kristallenen feldispatlar\u0131n bir grubu) i\u00e7ermektedir.<br \/>\n Z\u0131mpara ta\u015f\u0131 \u00e7ok sert oldu\u011fundan toz halinde a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131c\u0131 ; bileyi ta\u015f\u0131 olarak da ta\u015flar\u0131 ve madenleri cilalamakta kullan\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca z\u0131mparadan y\u00fcksek al\u00fcminal\u0131 \u00e7imento yap\u0131m\u0131nda yararlan\u0131l\u0131r. Piyasada sat\u0131lan ufalay\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu z\u0131mparadan yap\u0131l\u0131r ve bunlar\u0131n %3&#8217;\u00fcn\u00fc z\u0131mpara ka\u011f\u0131d\u0131 ve bezi te\u015fkil eder.<br \/>\n T\u00fcrkiyede ve Yunanistan da \u00fcretilen ger\u00e7ek z\u0131mparan\u0131n kaliteleri bile\u015fimlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fir ve a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir. \u2014> \u00c7izelge.<br \/>\n ZIRHLI KONVEY\u00d6R, \u2014> Zincirli konvey\u00f6r.<br \/>\n ZIRHLI TAHK\u0130MAT, Ayaklarda al\u0131nda kaz\u0131 ve nakliyat i\u00e7in alna gelen k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k, tavan- g\u00f6\u00e7\u00fck k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u00e7elik z\u0131rhla kapl\u0131, 2\u2019den 4\u2019e kadar hidrolik direkle te\u00e7hiz edilmi\u015f y\u00fcr\u00fcme tak\u0131mlar\u0131 bulunan; nakliyat \u00fcnitesini ta\u015f\u0131yan k\u0131sm\u0131 bulunan ve tavan- g\u00f6\u00e7\u00fck z\u0131rhlar\u0131 aras\u0131nda \u00fcnitenin ta\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmak i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 silindirle tavan z\u0131rh\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde tavan\u0131 emniyete almak i\u00e7in mandall\u0131 uzatma sarmas\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015f tahkimat \u00fcnitesi.<\/p>\n<p> ZIRNIK, Kimyasal form\u00fcl\u00fc As2S olan, kirli-turuncu, sar\u0131-turuncu veya gri-sar\u0131, e\u011fer demir miktar\u0131 fazla ise kirli-k\u0131rm\u0131z\u0131 renkte, \u00e7ok higroskobik, havada kolayca oksitlenen, kristal yap\u0131da, suda kolayca \u00e7\u00f6z\u00fcnen ve piyasada erimi\u015f k\u00fctle, yaprak (pul), veya par\u00e7a, veyahutta gran\u00fcle halinde sat\u0131lan baz\u0131 hallerde dokunulmas\u0131 tehlikeli olan, patlayabilen ve k\u00fck\u00fcrt boyalar\u0131 deri, viskoz, pamuklu tekstil gibi sanayi dallar\u0131nda kullan\u0131lan madde.<br \/>\n Z\u0130FT, 1) Katrandan ve ba\u015fka organik maddelerin dam\u0131t\u0131lmas\u0131ndan elde edilen, az \u0131s\u0131 ile eriyen, kat\u0131 halde iken kolay k\u0131r\u0131labilen, siyah, parlak madde. 2) Kara sak\u0131z.<br \/>\n Z\u0130NC\u0130R, Makine ve techizatta kuvvet ve hareket aktarma arac\u0131. a= Bisiklet zinciri, b= Tahrik zinciri, c= Mafsall\u0131 zincir (Mafsall\u0131 zincirin baklalar\u0131 vida ve somunlu olup, kolayl\u0131kla ekleme yap\u0131labilir) d= Konvey\u00f6r zinciri. <\/p>\n<p> Z\u0130NC\u0130RLE NAKL\u0130YAT, \u2014> Sonsuz halat ile nakliyat.<br \/>\n Z\u0130NC\u0130RL\u0130 ANAHTAR, Genellikle birbirlerine vira edilmi\u015f borular\u0131 ve man\u015fonlar\u0131 s\u00f6kmeye yarayan \u00f6zel zincirle donat\u0131lm\u0131\u015f anahtar.<br \/>\n Z\u0130NC\u0130RL\u0130 BAGER, Bir g\u00f6vde kolu \u00fczerine zincir \u015feklinde birbirine ba\u011fl\u0131 veya \u00f6zel bir zincir \u00fczerine monte edilmi\u015f kep\u00e7elerin (godelerin) hareket ettirilmesi suretiyle bagerin oturma d\u00fczleminin a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda kaz\u0131 yapan i\u015f makinas\u0131. Bunlar daha ziyade \u00f6rt\u00fc tabakas\u0131 ve maden kitlesi gev\u015fek olan a\u00e7\u0131k i\u015fletmelerde kullan\u0131l\u0131r.<br \/>\n Z\u0130NC\u0130RL\u0130 KONVEY\u00d6R, 1) Sa\u00e7 oluk i\u00e7ine dikine yerle\u015ftirilmi\u015f bir l\u00e2ma demiri par\u00e7as\u0131n\u0131n, yani bir paletin, u\u00e7lar\u0131na tak\u0131l\u0131 zincir veya zincirler taraf\u0131ndan hareket ettirilmesiyle, m\u00e2lzemenin s\u00fcr\u00fcklenerek ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan konvey\u00f6r. Bu konvey\u00f6rlerde fazla a\u015f\u0131nmaya u\u011frayan k\u0131s\u0131mlar, im\u00e2lat s\u0131ras\u0131nda \u00f6zel olarak sertle\u015ftirilip, bir z\u0131rh meydana getirildi\u011fi i\u00e7in bunlara z\u0131rhl\u0131 konvey\u00f6r veya panzer de denir. Bu konvey\u00f6r\u00fcn zincir aksam\u0131 (a) yanlarda \u00e7ift, (b) ortada tek ve (c) ortada \u00e7ift olarak yerle\u015ftirilir. Genellikle uzun ayak sisteminde k\u00f6m\u00fcr\u00fcn kendili\u011finden veya s\u00e2bit olukta akmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde ve baz\u0131 h\u00e2llerde taban yollar\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. \u00c7atals\u0131z al\u0131nl\u0131 ayaklarda zincirli konvey\u00f6r ayak ilerledik\u00e7e komple olarak al\u0131na itilerek kayd\u0131r\u0131l\u0131r. Tam mekanize ayaklarda nakliyat \u00fcnitesinin kayd\u0131r\u0131lmas\u0131, y\u00fcr\u00fcyen tahkimatla birlikte yap\u0131l\u0131r. 2) Zincirli oluk. \u00c7eyn konvey\u00f6r. \u2014> Kayd\u0131rma, Fren diskli konvey\u00f6r, Konvey\u00f6r.<br \/>\n Z\u0130NC\u0130RL\u0130 OLUK, Zincirli konvey\u00f6r, Fren diskli konvey\u00f6r.<br \/>\n Z\u00dcMR\u00dcT , Beril grubundan, sar\u0131 ye\u015fil, mavi ye\u015fil, hatta sar\u0131 renkli, cam parlakl\u0131\u011f\u0131nda, saydam de\u011ferli bir ta\u015f. Z\u00fcmr\u00fct\u00fcn fiziksel \u00f6zellikleri temel olarak berilinkinin ayn\u0131d\u0131r. I\u015f\u0131\u011f\u0131 k\u0131rma ve sa\u00e7\u0131l\u0131ma u\u011fratma g\u00fcc\u00fc \u00e7ok y\u00fcksek de\u011fildir. Bu nedenle de ta\u015f fazlaca par\u0131ldamaz. Ta\u015fa as\u0131l de\u011ferini kazand\u0131ran ola\u011fan\u00fcst\u00fc renginin, i\u00e7erdi\u011fi az miktardaki kromdan kaynakland\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r. \u0130yice \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ta\u015f rengini kaybeder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V VADOS SU, Yag\u0131\u015f halinde topraga d\u00fc\u015f\u00fcp, topraga n\u00fcfuz eden yeralt\u0131 suyu, \u2014> Juvenil su. VAGONDR\u0130L, 1) Degi\u015fik \u00e7aplarda delik delebilen ag\u0131r tip veya birka\u00e7 martoperforat\u00f6r\u00fc ve y\u00fcr\u00fctme motorunu \u00fczerinde ta\u015f\u0131yan, ayr\u0131 bir kompres\u00f6r ile delme i\u015flemi yapan, y\u00fcr\u00fcme d\u00fczeni olan lag\u0131m delme makinesi. VAGONET, 1) K\u00fc\u00e7\u00fck vagon. 2) Dekovil. 3) Ocak arabas\u0131. VAKUM F\u0130LTRE, &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2230,2256,5602,5434,3218,5600,5605,5603,3132,5598,3216,5463,5604,5599,3993,5601,5277,3152,5531],"class_list":["post-2234","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atom","tag-bakir","tag-deflagrasyon","tag-dinamit","tag-dolomit","tag-fizibilite","tag-fluorit","tag-guntasi","tag-hidrolik","tag-juvenil-su","tag-kirectasi","tag-kuars","tag-olivin","tag-psodomorfoz","tag-siyanur","tag-tumba-metodu","tag-viskozite","tag-volkanik","tag-wolframit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2234"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2234\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}